Wikipedija shwiki https://sh.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Mediji Posebno Razgovor Korisnik Razgovor s korisnikom Wikipedija Razgovor o Wikipediji Datoteka Razgovor o datoteci MediaWiki Razgovor o MediaWikiju Šablon Razgovor o šablonu Pomoć Razgovor o pomoći Kategorija Razgovor o kategoriji Portal Razgovor o portalu Nacrt Razgovor o nacrtu TimedText TimedText talk Modul Razgovor o modulu Event Event talk MediaWiki:Sitenotice 8 1087 42580593 42567035 2026-04-12T21:00:37Z Aca 108187 + 42580593 wikitext text/x-wiki {{Wiki-obavijest | tekst = Učestvujte u takmičenju '''[[Wikipedija:CEE Proljeće 2026.|CEE Proljeće]]''' i osvojite nagrade! | slika_lijevo = [[Datoteka:CEE Spring CEE.svg|x24px|link=Wikipedija:CEE Proljeće 2026|alt=CEE Spring]] }} {{Wiki-obavijest | tekst = U toku je '''[[Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice#Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice|rasprava o prijedlogu smjernice o nacrtima]]'''. | slika_lijevo = [[Datoteka:Accessories-text-editor.svg|24px|link=Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice#Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice|alt=]] }} 9sum74x1gt0ondhfqgeibbpdv7po803 Šablon:Aktualni događaji 10 1329 42580666 42579966 2026-04-13T09:52:49Z Edgar Allan Poe 29250 42580666 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left: 0.9em; width:150px; text-align:center;"> <div style="background: white; display: inline-block;">[[Datoteka:2007 Snow-Hill-Island Luyten-De-Hauwere-Emperor-Penguin-111.jpg|border|120px]]</div> Carski pingvini </div><!-- Dimenzije slike imaju zadanu vrijednost od 120px; 100px se preporučuje za većinu slika orijentiranih portretno (uspravno); Ukloniti ili dodati background: white; u 'style' div elementa slike kada se radi o slici s prozirnom pozadinom--> <!-- Ograničiti na pet do sedam natuknica. --> * [[12. aprila]]&nbsp;– Oporbena stranka [[Stranka Tisza|Tisza]], koju predvodi [[Peter Magyar]], uvjerljivo pobijedila na [[parlament]]arnim izborima u [[Mađarska|Mađarskoj]], osvojivši dvotrećinsku većinu u [[Parlament Mađarske|Parlamentu]] i dokinuvši 16 godina vladacine [[Viktor Orbán|Viktora Orbána]]. * [[9. aprila]]&nbsp;– [[Međunarodna unija za očuvanje prirode]] (IUCN) preklasificirala [[Carski pingvin|carskog pingvina]] (''na slici'') iz "gotovo ugrožene" u "ugroženu" vrstu zbog posljedica [[Klimatske promjene|klimatskih promjena]]. * [[1. aprila]]&nbsp;– [[NASA]] lansirala [[Artemis II]], prvu misiju preleta [[Mjesec|Mjeseca]] (i prvu koja napušta [[Niska Zemljina orbita|nisku Zemljinu orbitu]]) s ljudskom posadom od 1972. godine. * [[19. marta]]&nbsp;– U matematici, [[Gerd Faltings]] dobio [[Abelova nagrada|Abelovu nagradu]] za svoj rad u [[aritmetička geometrija|aritmetičkoj geometriji]]. * [[16. marta]]&nbsp;– Na [[98. dodjela Oscara|98. dodjeli Oscara]] trijumfirao film ''[[One Battle After Another]]'' [[Paul Thomas Anderson|Paula Thomasa Andersona]], koji je dobio i Oscare za najbolju režiju i adaptirani scenarij, dok je [[Ryan Coogler]] nagrađen Oscarom za najbolji originalni scenarij. Glumačkim nagradama nagrađeni su [[Sean Penn]] (sporedna) i [[Michael B. Jordan]] (glavna uloga), odnosno [[Amy Madigan]] (sporedna) i [[Jessie Buckley]] (glavna uloga). Najboljim stranim filmom proglašen je [[Norveška|norveški]] film ''[[Affeksjonsverdi]]'', dok je ''[[KPop Demon Hunters]]'' dobio nagradu za najbolji animirani film. * [[Evropski glavni grad kulture|Europski glavni gradovi kulture]] za [[2026.]] godinu su '''[[Trenčín]]''' i '''[[Oulu]]'''. ('''godišnji događaj''') <div>'''[[:Kategorija:Aktualni događaji|Aktualne teme]]''': {{hlist |class=inline | [[Rusko-ukrajinski rat]] ([[Rusko-ukrajinski rat (2022–)|2022–]]) | [[Rat u Iranu (2026)|Rat u Iranu]] }}</div> <div>'''[[:Kategorija:Umrli 2026.|Nedavne smrti]]''': {{hlist |class=inline | [[Duško Vujošević]] | [[Srećko Bogdan]] | [[Mircea Lucescu]] | [[Eduard Kokšarov]] | [[Carlos Westendorp]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Juca de Oliveira]] | [[Valerie Perrine]] | [[Radoje Čupić]] | [[Chuck Norris]] | [[Mladen Barbarić]] }}</div> k3g6krorhxy3ojriwo31xr6vw02z66i 42580671 42580666 2026-04-13T11:09:10Z Inokosni organ 160059 42580671 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left: 0.9em; width:150px; text-align:center;"> <div style="background: white; display: inline-block;">[[Datoteka:2007 Snow-Hill-Island Luyten-De-Hauwere-Emperor-Penguin-111.jpg|border|120px]]</div> Carski pingvini </div><!-- Dimenzije slike imaju zadanu vrijednost od 120px; 100px se preporučuje za većinu slika orijentiranih portretno (uspravno); Ukloniti ili dodati background: white; u 'style' div elementa slike kada se radi o slici s prozirnom pozadinom--> <!-- Ograničiti na pet do sedam natuknica. --> * [[12. aprila]]&nbsp;– Oporbena stranka [[Stranka Tisza|Tisza]], koju predvodi [[Peter Magyar]], uvjerljivo pobijedila na [[parlament]]arnim izborima u [[Mađarska|Mađarskoj]], osvojivši dvotrećinsku većinu u [[Narodna skupština (Mađarska)|Parlamentu]] i dokinuvši 16 godina vladacine [[Viktor Orbán|Viktora Orbána]]. * [[9. aprila]]&nbsp;– [[Međunarodna unija za očuvanje prirode]] (IUCN) preklasificirala [[Carski pingvin|carskog pingvina]] (''na slici'') iz "gotovo ugrožene" u "ugroženu" vrstu zbog posljedica [[Klimatske promjene|klimatskih promjena]]. * [[1. aprila]]&nbsp;– [[NASA]] lansirala [[Artemis II]], prvu misiju preleta [[Mjesec|Mjeseca]] (i prvu koja napušta [[Niska Zemljina orbita|nisku Zemljinu orbitu]]) s ljudskom posadom od 1972. godine. * [[19. marta]]&nbsp;– U matematici, [[Gerd Faltings]] dobio [[Abelova nagrada|Abelovu nagradu]] za svoj rad u [[aritmetička geometrija|aritmetičkoj geometriji]]. * [[16. marta]]&nbsp;– Na [[98. dodjela Oscara|98. dodjeli Oscara]] trijumfirao film ''[[One Battle After Another]]'' [[Paul Thomas Anderson|Paula Thomasa Andersona]], koji je dobio i Oscare za najbolju režiju i adaptirani scenarij, dok je [[Ryan Coogler]] nagrađen Oscarom za najbolji originalni scenarij. Glumačkim nagradama nagrađeni su [[Sean Penn]] (sporedna) i [[Michael B. Jordan]] (glavna uloga), odnosno [[Amy Madigan]] (sporedna) i [[Jessie Buckley]] (glavna uloga). Najboljim stranim filmom proglašen je [[Norveška|norveški]] film ''[[Affeksjonsverdi]]'', dok je ''[[KPop Demon Hunters]]'' dobio nagradu za najbolji animirani film. * [[Evropski glavni grad kulture|Europski glavni gradovi kulture]] za [[2026.]] godinu su '''[[Trenčín]]''' i '''[[Oulu]]'''. ('''godišnji događaj''') <div>'''[[:Kategorija:Aktualni događaji|Aktualne teme]]''': {{hlist |class=inline | [[Rusko-ukrajinski rat]] ([[Rusko-ukrajinski rat (2022–)|2022–]]) | [[Rat u Iranu (2026)|Rat u Iranu]] }}</div> <div>'''[[:Kategorija:Umrli 2026.|Nedavne smrti]]''': {{hlist |class=inline | [[Duško Vujošević]] | [[Srećko Bogdan]] | [[Mircea Lucescu]] | [[Eduard Kokšarov]] | [[Carlos Westendorp]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Juca de Oliveira]] | [[Valerie Perrine]] | [[Radoje Čupić]] | [[Chuck Norris]] | [[Mladen Barbarić]] }}</div> 1hi6qt9sffeir150j4inzeuiulq8ml7 42580675 42580671 2026-04-13T11:29:26Z Edgar Allan Poe 29250 42580675 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left: 0.9em; width:150px; text-align:center;"> <div style="background: white; display: inline-block;">[[Datoteka:2007 Snow-Hill-Island Luyten-De-Hauwere-Emperor-Penguin-111.jpg|border|120px]]</div> Carski pingvini </div><!-- Dimenzije slike imaju zadanu vrijednost od 120px; 100px se preporučuje za većinu slika orijentiranih portretno (uspravno); Ukloniti ili dodati background: white; u 'style' div elementa slike kada se radi o slici s prozirnom pozadinom--> <!-- Ograničiti na pet do sedam natuknica. --> * [[12. aprila]]&nbsp;– Oporbena stranka [[Stranka Tisza|Tisza]], koju predvodi [[Peter Magyar]], uvjerljivo pobijedila na [[parlament]]arnim izborima u [[Mađarska|Mađarskoj]], osvojivši dvotrećinsku većinu u [[Narodna skupština (Mađarska)|Parlamentu]] i dokinuvši 16 godina vladavine [[Viktor Orbán|Viktora Orbána]]. * [[9. aprila]]&nbsp;– [[Međunarodna unija za očuvanje prirode]] (IUCN) preklasificirala [[Carski pingvin|carskog pingvina]] (''na slici'') iz "gotovo ugrožene" u "ugroženu" vrstu zbog posljedica [[Klimatske promjene|klimatskih promjena]]. * [[1. aprila]]&nbsp;– [[NASA]] lansirala [[Artemis II]], prvu misiju preleta [[Mjesec|Mjeseca]] (i prvu koja napušta [[Niska Zemljina orbita|nisku Zemljinu orbitu]]) s ljudskom posadom od 1972. godine. * [[19. marta]]&nbsp;– U matematici, [[Gerd Faltings]] dobio [[Abelova nagrada|Abelovu nagradu]] za svoj rad u [[aritmetička geometrija|aritmetičkoj geometriji]]. * [[16. marta]]&nbsp;– Na [[98. dodjela Oscara|98. dodjeli Oscara]] trijumfirao film ''[[One Battle After Another]]'' [[Paul Thomas Anderson|Paula Thomasa Andersona]], koji je dobio i Oscare za najbolju režiju i adaptirani scenarij, dok je [[Ryan Coogler]] nagrađen Oscarom za najbolji originalni scenarij. Glumačkim nagradama nagrađeni su [[Sean Penn]] (sporedna) i [[Michael B. Jordan]] (glavna uloga), odnosno [[Amy Madigan]] (sporedna) i [[Jessie Buckley]] (glavna uloga). Najboljim stranim filmom proglašen je [[Norveška|norveški]] film ''[[Affeksjonsverdi]]'', dok je ''[[KPop Demon Hunters]]'' dobio nagradu za najbolji animirani film. * [[Evropski glavni grad kulture|Europski glavni gradovi kulture]] za [[2026.]] godinu su '''[[Trenčín]]''' i '''[[Oulu]]'''. ('''godišnji događaj''') <div>'''[[:Kategorija:Aktualni događaji|Aktualne teme]]''': {{hlist |class=inline | [[Rusko-ukrajinski rat]] ([[Rusko-ukrajinski rat (2022–)|2022–]]) | [[Rat u Iranu (2026)|Rat u Iranu]] }}</div> <div>'''[[:Kategorija:Umrli 2026.|Nedavne smrti]]''': {{hlist |class=inline | [[Duško Vujošević]] | [[Srećko Bogdan]] | [[Mircea Lucescu]] | [[Eduard Kokšarov]] | [[Carlos Westendorp]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Juca de Oliveira]] | [[Valerie Perrine]] | [[Radoje Čupić]] | [[Chuck Norris]] | [[Mladen Barbarić]] }}</div> 0fx1173f77m5p3somuo9gug6vkwn3qg 42580676 42580675 2026-04-13T11:30:11Z Edgar Allan Poe 29250 42580676 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left: 0.9em; width:150px; text-align:center;"> <div style="background: white; display: inline-block;">[[Datoteka:2007 Snow-Hill-Island Luyten-De-Hauwere-Emperor-Penguin-111.jpg|border|120px]]</div> Carski pingvini </div><!-- Dimenzije slike imaju zadanu vrijednost od 120px; 100px se preporučuje za većinu slika orijentiranih portretno (uspravno); Ukloniti ili dodati background: white; u 'style' div elementa slike kada se radi o slici s prozirnom pozadinom--> <!-- Ograničiti na pet do sedam natuknica. --> * [[12. aprila]]&nbsp;– Oporbena stranka [[Stranka Tisza|Tisza]], koju predvodi [[Péter Magyar]], uvjerljivo pobijedila na [[parlament]]arnim izborima u [[Mađarska|Mađarskoj]], osvojivši dvotrećinsku većinu u [[Narodna skupština (Mađarska)|Parlamentu]] i dokinuvši 16 godina vladacine [[Viktor Orbán|Viktora Orbána]]. * [[9. aprila]]&nbsp;– [[Međunarodna unija za očuvanje prirode]] (IUCN) preklasificirala [[Carski pingvin|carskog pingvina]] (''na slici'') iz "gotovo ugrožene" u "ugroženu" vrstu zbog posljedica [[Klimatske promjene|klimatskih promjena]]. * [[1. aprila]]&nbsp;– [[NASA]] lansirala [[Artemis II]], prvu misiju preleta [[Mjesec|Mjeseca]] (i prvu koja napušta [[Niska Zemljina orbita|nisku Zemljinu orbitu]]) s ljudskom posadom od 1972. godine. * [[19. marta]]&nbsp;– U matematici, [[Gerd Faltings]] dobio [[Abelova nagrada|Abelovu nagradu]] za svoj rad u [[aritmetička geometrija|aritmetičkoj geometriji]]. * [[16. marta]]&nbsp;– Na [[98. dodjela Oscara|98. dodjeli Oscara]] trijumfirao film ''[[One Battle After Another]]'' [[Paul Thomas Anderson|Paula Thomasa Andersona]], koji je dobio i Oscare za najbolju režiju i adaptirani scenarij, dok je [[Ryan Coogler]] nagrađen Oscarom za najbolji originalni scenarij. Glumačkim nagradama nagrađeni su [[Sean Penn]] (sporedna) i [[Michael B. Jordan]] (glavna uloga), odnosno [[Amy Madigan]] (sporedna) i [[Jessie Buckley]] (glavna uloga). Najboljim stranim filmom proglašen je [[Norveška|norveški]] film ''[[Affeksjonsverdi]]'', dok je ''[[KPop Demon Hunters]]'' dobio nagradu za najbolji animirani film. * [[Evropski glavni grad kulture|Europski glavni gradovi kulture]] za [[2026.]] godinu su '''[[Trenčín]]''' i '''[[Oulu]]'''. ('''godišnji događaj''') <div>'''[[:Kategorija:Aktualni događaji|Aktualne teme]]''': {{hlist |class=inline | [[Rusko-ukrajinski rat]] ([[Rusko-ukrajinski rat (2022–)|2022–]]) | [[Rat u Iranu (2026)|Rat u Iranu]] }}</div> <div>'''[[:Kategorija:Umrli 2026.|Nedavne smrti]]''': {{hlist |class=inline | [[Duško Vujošević]] | [[Srećko Bogdan]] | [[Mircea Lucescu]] | [[Eduard Kokšarov]] | [[Carlos Westendorp]] | [[Epeli Nailatikau]] | [[Juca de Oliveira]] | [[Valerie Perrine]] | [[Radoje Čupić]] | [[Chuck Norris]] | [[Mladen Barbarić]] }}</div> quxuify5j9epbos1ilm6z5xk2hdfylv Biblija 0 4698 42580608 42580546 2026-04-12T23:26:10Z MirjanaDundjerski 343078 /* Hebrejska Biblija */ 42580608 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Gutenberg Bible, Lenox Copy, New York Public Library, 2009. Pic 01.jpg|thumb|250px|[[Gutenbergova Biblija]], najstarija štampana Biblija.]] '''Biblija''' (od [[grčki jezik|grčkog]] τὰ βιβλία ''ta biblia'' - «knjižice») naziv je za svetu knjigu hrišćana koju čine [[Stari zavjet]] i [[Novi zavjet]]. Biblija je poznata i kao '''Sveto pismo'''. Bibliju su pisali razni autori u raznim vremenima i na raznim mjestima, da bi odgovorili raznim potrebama.<ref name="Ehrman">[http://www.scribd.com/doc/60185745/Bart-Ehrman-Isus-to-nije-rekao Bart Ehrman - Isus to nije rekao] (scribd)</ref> Autografi biblijskih knjiga ne postoje, već samo [[Biblijski rukopisi|mnogobrojni prepisi]], tekstualni svedoci. Služeći se njima, [[biblijska nauka]] nastoji prirediti što pouzdaniji biblijski tekst, kritičko izdanje Biblije. Pored religijskog, Biblija ima i svoj socijalni sadržaj. Siromaštvo i tlačenje su teme na koje se Biblija stalno vraća i [[Bog]] se preko [[prorok]]a i [[Isus]]a uvijek svrstavao na stranu žrtava.<ref>{{Cite web |title=Život i smrt biskupa Romera (1) |url=http://www.e-novine.com/drustvo/79722-Budem-ubijen-uskrsnut-salvadorskom-narodu.html |access-date=2013-02-27 |archivedate=2013-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130301062522/http://www.e-novine.com/drustvo/79722-Budem-ubijen-uskrsnut-salvadorskom-narodu.html |deadurl=yes }}</ref> == Etimologija == Biblija dolazi od grčke reči βιβλια ''(ta) biblia'' u značenju «knjižice», množina imenice βιβλιον ''biblion'', «knjižica». ''Biblion'' je deminutiv od βιβλος ''biblos'', «knjiga», imenice koja je izvedena iz reči βυβλος, ''byblos'' sa značenjem [[papirus]], od naziva feničanskog grada [[Biblos]], poznatog po proizvodnji papirusa. == Hebrejska Biblija == {| cellpadding="1" style="float: right; border: 2px solid #E3B707; background: #FFFCEF; padding: 5px; font-size: 85%; margin: 0 0px 0 15px;" ! style="background: #F3E299; text-align: center;" | [[Tanah|Hebrejski spisi]] |- | ''<br />'' * [[Knjiga Postanka|Postanak]] * [[Knjiga Izlaska|Izlazak]] * [[Knjiga Levitska|Levitska]] * [[Knjiga Brojeva|Brojevi]] * [[Ponovljeni zakon]]i * [[Isus Navin (knjiga)|Jošua/Isus Navin]] * [[Knjiga o Sucima|Sudije]] * [[Ruta (knjiga)|Ruta]] * [[Prva knjiga o Samuelu]] * [[Druga knjiga o Samuelu]] * [[Prva knjiga o Kraljevima]] * [[Druga knjiga o Kraljevima]] * [[Knjige Ljetopisa|Prva Dnevnika]] * [[Druga Dnevnika]] * [[Ezra (knjiga)|Ezra]] * [[Nehemija (knjiga)|Nemija]] * [[Estera (knjiga)|Estera]] * [[Jov (knjiga)|Jov]] * [[Psalmi]] * [[Poslovice]] * [[Propovednik (knjiga)|Propovednik (Kohelet)]] * [[Pesma nad pesmama]] * [[Izaija (knjiga)|Isaija]] * [[Jeremija (knjiga)|Jeremija]] * [[Tužbalice (knjiga)|Tužbalice]] * [[Ezehiel (knjiga)|Ezehiel]] * [[Danijel (knjiga)|Danijel]] * [[Ozej (knjiga)|Osija]] * [[Joel (knjiga)|Joel]] * [[Amos (knjiga)|Amos]] * [[Abdija (knjiga)|Avdija]] * [[Jona (knjiga)|Jona]] * [[Mihej (knjiga)|Mihej]] * [[Nahum (knjiga)|Naum]] * [[Habakuk (knjiga)|Avakum]] * [[Sofonija (knjiga)|Sofonija]] * [[Hagaj (knjiga)|Agej]] * [[Zaharija (knjiga)|Zaharija]] * [[Malahija (knjiga)|Malahija]] |- ! style="background: #F3E299; text-align: center;" | [[Novi svet - prevod Svetog pisma|Novi svet prevod Svetog pisma]] |- | style="background: #ffc; text-align: center; border:1px solid #DBC775;" | <small>[[Šablon:Stari zavjet|uredi]]</small> |} [[Hebrejska Biblija]] ({{jez-heb|תַּנַ"ךְ}} — [[Tanah]]) je kanonizovana na saboru u Javneu oko 90. pre n.e. i čine je 24 knjige podeljene u tri osnovne grupe: * Zakon ili Nauk (heb. Tora), koji obuhvata pet knjiga pa se još naziva i Petoknjižje ili Pentateuh, * Proroci (heb. Neviim), * Spisi (Ketuvim). Sve knjige su napisane na hebrejskom jeziku, osim delova Jezdre i Danila, te nekoliko reči u Knjizi Postanka i u Jeremiji pisanih aramejskim. Ova hebrejska Biblija je kasnije nazvana [[Masoretski tekst]], po učenjacima [[masoreti]]ma koji su se bavili prepisivanjem i redigovanjem ovih svetih spisa u periodu između 600. i 900. pre n.e. Očuvanje biblijskog teksta bio je zadatak prepisivača (hebrejski sofer: pisac) koji su ustanovili predaju čitanja Biblije. Budući da hebrejski jezik izvorno ne piše samoglasnike, u prepisu su posle dodavani znakovi za samoglasnike (masoretski tekst). Jevrejsko predanje smatra jevrejske (svete) spise objavljenom „rečju Božjom" i učenje o putu poslušnosti Bogu svog naroda, Izrailja. Glavni autoritet se pripisuje Tori (nauku, učenju, zakonu, putu), drugi autoritet zbirci Neviim (Proroci), a treći autoritet zbirci poznatoj kao Ketuvim (Spisi). Prva dva dela jevrejskih svetih spisa verovatno su se javila u današnjem obliku do poznog 4. veka pre n.e., ali je njihov sadržaj ostao promenljiv sve do kraja 1. veka pre n.e. Grčki prevod jevrejskih svetih spisa poznat kao ([[Septuaginta]]), sačinjen za potrebe jevrejske zajednice u Aleksandriji u. 3. veku pre n.e., sadržao je dodatne spise, jedan broj apokrifnih spisa, koje su rabini iz Javnea na kraju isključili iz svog kanona, a koje je prvobitna hrišćanska crkva, koja je koristila grčki jezik, uključila kao deo Starog zaveta. Prema jevrejskom predanju, proroštva su prestala oko 400. godine pre n.e., tako da posle tog vremena više ne može biti novih spisa. Nasuprot tome, hrišćani su tvrdili da su se proroštva nastavila i da su spisi, koji će konačno postati Novi zavet, takođe Bogom nadahnuti. Uticaj jevrejske Biblije oseća se ne samo u jevrejskoj tradiciji nego je on isto tako nezaobilazan istorijski, kulturni i idejni okvir Novog zaveta i hrišćanske tradicije. Biblijski pogled na svet prožima kako zapadnu tako i istočnu, pravoslavnu kulturu. U okviru judaizma tvrdi se da je Tora otkrivenje Božije svom narodu. Jevrejsko Sveto pismo stavlja davanje Tore, obrazovanje Izrailja kao naroda koji je u savezu s Bogom, zadobijanje obećane zemlje i istoriju Izrailjskog carstva u kontekst stvaranja sveta i kontekst sveopšte ljudske istorije. Veruje se da su zapovesti [[Tora|Tore]], usmenim predanjem protumačene i primenjene na izmenjene uslove, otkrivena norma pokoravanja savezu i da su zamišljene da posvete celokupno postojanje jedinke i zajednice. Etički i religiozni propisi su isto toliko briga pojedinca i porodice koliko i zajednice sakupljene u sinagogi za Šabat ili za praznike liturgijske godine. Bogosluženje u sinagogi je usredsređeno na Sveto pismo ili izvode iz Svetog pisma i uglavnom se sastoji od toga. Tora i Proroci se čitaju i tumače. Izbori iz Spisa se čitaju kao prigodni za praznike. Šema i blagoslovi su uzeti iz Biblije. Psalmi se čitaju i pevaju, a individualne i združene molitve izvedene su iz biblijskih tekstova. Psalmi, koji izazivaju čitav spektar religioznih emocija, sačinjavaju osnovni molitvenik. Prvi prevod hebrejske Biblije na neki od južnoslovenskih jezika urađen je i to u delovima od strane ustanove Institut za hebrejski jezik i književnost Sastavni je deo svake katoličke Biblije u prevodu sa latinskog i/ili nemačkog jezika. Preveden je direktno i sa hebrejskog jezika prvi put 2010. godine na neki od južnoslovenskih jezika. <ref>{{cite book |last=Stanojević |first=Željko |title=Sveto Pismo ili Biblija Starog i novog zaveta: Novi savremeni prevod |year=2010 |publisher=Metafizika |location=Beograd |author-link=Željko Stanojević |url=https://doi.org/10.5281/zenodo.19178814 |via=Zenodo; HCommons }}</ref> == Hrišćanska Biblija == Ideja o hrišćanskim spisima kao Novom zavetu proistekla je iz hrišćanskih učenja koja u [[Isus]]u vide posrednika u novom savezu sa Bogom. Hrišćanski [[Novi zavjet|Novi zavet]] sadrži 27 spisa. Ti spisi se mogu podeliti na 4 vrste religijskih tekstova: * četiri jevanđelja, * jedna rana crkvena povest, * dvadeset i jedna poslanica, * jedna apokalipsa Biblija, ili Sveto pismo, kod Hrišćana označava zbirku svetih spisa koji se dele na knjige [[Stari zavjet|Starog zaveta]] i [[Novi zavjet|Novog zaveta]]. [[Pravoslavna crkva]] uvrstila je u Stari zavet 39 knjiga. Prema kanonu [[Katolička crkva|Rimokatoličke crkve]], Stari zavet sadrži 50 knjiga, jer obuhvata, pored 39 protokanonskih, i jedanaest devterokanonskih knjiga (protestanti ih nazivaju apokrifnim): ▪Druga knjiga Jezdrina ▪Treća knjiga Jezdrina ▪Knjiga o Toviji ▪Knjiga o Juditi ▪Premudrosti Solomonove ▪Premudrosti Isusa sina Sirahova ▪Poslanica Jeremijina ▪Knjiga proroka Varuha ▪Prva knjiga Makavejska ▪Druga knjiga Makavejska ▪Treća knjiga Makavejska Na kraju grčke Biblije, obično se štampa i Četvrta knjiga Makavejska, ali ne kao kanomska knjiga već kao drevna poučna. Četiri proširenja: ▪Molitva Manasije cara judejskog (na kraju Druge knjige dnevnika) ▪prošireno 6 glava u Knjizi o Jestiri ▪151. Psalam (na kraju Psaltira) ▪Proširena 3. glava, dodata 13. I 14. glava u Knjizi proroka Danila Sveti Atanasije Veliki u 39. uskršnjoj poslanici (Pidalion, str. 768-770), deli starozavetne knjige u dve grupe: kanonske, 22 knjige po jevrejskim slovima azbuke, ali u stvarnosti 39, i anaginoskomene, dakle korisne i dobre za čitanje, njih deset. Kanonske starozavetne knjige su: Postanje, Izlazak, Levitska, Brojevi, Ponovljeni Zakon, Isusa Navina, Sudije, Ruta, 1. i 2. Knjiga Samuilova, 1. i 2. Knjiga o carevima, 1. i 2. Knjiga Dnevnika, Jezdra, Jestira, [[Knjiga o Jovu|Jov]], Psalmi, Priče Solomonove, [[Propovjednik (knjiga)|Propovednik]], [[Pesma nad pesmama]], Isaija, Jeremija, Jezekilj, Danilo, Plač Jeremijin, Osija, Joil, Amos, Avdije, Jona, Mihej, Naum, Avakum, Sofonije, Agej, Zaharija i Malahija. Knjige "anaginoskomene" - dobre za čitanje (nazvane u XVI veku na Zapadu devterokanonskim, zato što je njihovo unošenje u kanon Zapadne crkve, pored "protokanonskih knjiga", bilo stavljeno na diskusiju), uključene su u biblijski kanon od najstarijih vremena (kanon Svetog Atanasija Velikog), i to su sledeće; Judita, Tovija, 3. Jezdrina (Jezdra u Septuaginti), Varuh, Poslanica Jeremijina, Premudrosti Solomonove, Premudrosti Sirahove, 1, 2, i 3. Makavejska. Biblija na rumunskom jeziku, izdanje 1968. godine, uključila je i neke nekanonske odeljke (Pesmu trojice mladića, Istoriju Suzane, Istoriju aždaje i Bela, Molitvu Manasijevu). U prvim vekovima kružile su mnoge knjige - bilo apokrifne, bilo autentične, veoma cenjene od hrišćana - koje Crkva na kraju nije unela u novozavetni kanon. Otkrivenje Jovanovo je prihvaćeno u kanon sa izvesnim izbegavanjem. Osamdeset peti Apostolski kanon ne pominje Otkrivenje, ali zauzvrat preporučuje dve Poslanice Korinćanima od Klimenta Rimskog i Učenje Dvanaestorice Apostola (odbačeno na Šestom vaseljenskom saboru, kanon 2, na osnovu toga što su ga koristili neki jeretici); to isto čini i Laodikijski sabor (60. kanon) i Sveti Kirilo Jerusalimski. Prihvata ga Sveti Atanasije Veliki, koji spominje i Jermin Pastir (kao i Sveti Maksim Ispovednik), a takođe i Kartaginski sabor (kanon 30), koji u isto vreme preporučuje Žitija Svetih (kanon 54) i, na kraju, Dionisije Areopagit. Pod uticajem katihetskih škola u Siriji i Palestini, Otkrivenje se nije upotrebljavalo u liturgijskoj praksi, mada ga je ipak na kraju aleksandrijska škola stavila u kanon. [[Katolička crkva|Rimokatolička crkva]] je tek [[1546]]. godine, na protivreformatorskom saboru u Trentu, uključila u kanon svih 27 knjiga Novog zaveta. Tom prilikom je [[Jeronim]]ov latinski prevod Biblije, poznatiji kao [[Vulgata]] prihvaćen kao zvanična, autoritativna verzija katoličkog Svetog pisma. Biblija je (naročito) počela da se širi svetom u 16. veku posle Hrista, i danas je, u celini ili delimično, prevedena na preko hiljadu pet stotina jezika. Biblija je izazvala divljenje, manje ili veće, relativno priznanje ili prihvatanje pripadnika drugih religijskih tradicija, ali, uopšte uzev, ona je, kao i drugi sveti spisi, sveta po svom sopstvenom tradicionalnom karakteru jedino za pripadnike odgovarajuće vere. == Prevodi Biblije kod Južnih Slovena == Tzv. „Izborno jevanđelje" i Apostol preveli su sa grčkog na crkvenoslovenski braća Kirilo i Metodije pred polazak u Moravsku na propovedanje hrišćanstva, a druge delove [[Novi zavjet|Novog zaveta]] i [[Stari zavjet|Stari zavet]] biće da su preveli oni i njihovi učenici. Knjige Starog zaveta preveo je na srpski jezik [[Đuro Daničić]] ([[1865]]), a Novog zaveta [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuk Karadžić]] ([[1847]]). Vuk je svoj prevod revidirao 1857, a u Daničićevoj redakciji izašao je 1864, 1867, 1868, 1870, 1871. I pre Vuka bilo je prevoda Novog zaveta, kao Atanasija Stojkovića (1830. i 1834). U novije vreme treba spomenuti prevod celog Svetog pisma Luja Bakotića 1933. (štampan latinicom), a Novog zaveta dr Dimitrija Stefanovića (1934), dr Emilijana Čarnića (1973), dok je Sinodalna komisija objavila prevod Novog zaveta, koji je Sveti arhijerejski sinod izdao u saradnji sa Biblijskim društvom kao zvanični prevod 1984. g. Ispravljeni prevod štampan je 1990. g. Biblijsko društvo je objavilo Četvorojevanđelje u „dinamičnom" prevodu Aleksandra Birviša 1986. g. a II izdanje 1987. g. U bogoslužbenoj upotrebi Srpske crkve je Jevanđelistar, u izdanju Braničevske eparhije (1975. i 1977). Kod Hrvata, pored prevoda Matije Petra Katančića (1831), celu Bibliju su preveli I. M. Škarić (Beč 1858-61), I. E. Šarić (Sarajevo 1941-42). Novi zavet su preveli J. Štadler (Sarajevo 1895-1904), dr F. Zagoda (1925), LJ. Rupčić (Sarajevo 1961), B. Duda (Zagreb 1962). Vrhunski podvig je izdanje izdavačke kuće „Stvarnost" 1968. g. koji je i sa jezičke tačke besprekoran, zatim prevodi Novog zaveta B. Duda - J. Fućak (Zagreb 1973), Gracijan Raspudić (Mostar 1987). Prvi slovenački prevod Novog zaveta dao je [[Primož Trubar]] (1557-1582). Takođe je protestantski teolog Jurij Dalmatin štampao celu Bibliju u Vitenbergu 1584. Ovim prevodom je popravio jezik prvih slovenačkih pisaca i postavio uzor književnog prevoda. Njegov prevod Biblije je najznačajniji književni događaj pre pojave Prešernovih dela. J. Japelj i B. Kumerdej izdaju Novi zavet (1784-86). Celu Bibliju štampa A. Volf (Ljubljana 1885-59). Novi zavet preveli su i J. Zidanšek (1918), fr. Jere, Gr. Pečjak i A. Snoj (1926-29). Celo Sveto pismo izdali su M. Slavič i Fr. Jere (1960-66), a Novi zavet Fr. Jere, Gr. Pečjak i A. Snoj (1961). - France Rozman preveo je četiri jevanđelja (Ljubljana, 1979). Novi zavet - jubilarni prevod povodom 400-godišnjice Dalmatinove Biblije (1984) (uvod i primedbe preuzete sa francuskog ekumenskog izdanja) izdao je Nadbiskupski ordinarijat u Ljubljani u saradnji sa Biblijskim društvom, kao i ekumensko izdanje cele Biblije (1975). - Stevan Kuzmič dao je Novi zavet, a Šandor Terplan Psalme 1528. g. (jubilarno izdanje 1928. g.) na prekomurskom dijalektu. Makedonci su dobili Novi zavet [[1967]]. a celo Sveto pismo (sa devterokanonskim knjigama) 1990. god., a takođe u izdanju Biblijskog društva. Stručna analiza ovog prevoda još nije urađena da bi se ustanovilo u kolikoj meri se ovaj prevod oslanja na srpski prevod Svetog pisma. Godine 2006. [[Jehovini svjedoci]] objavili su novi prevod na jezicima južno-slovenskih naroda: makedonskom, srpskom, hrvatskom i slovenačkom: [[Novi svet - prevod Svetog pisma]]. == Kritike == {{glavni|Kritika Biblije}} Bibliju, a posebno Stari zavet, često kritikuju zbog nelogičnosti i okrutnosti. {{izdvojeni citat|Podrobno čitanje i razumijevanje Biblije je najsigurniji put ka [[ateizam|ateizmu]].<ref name=mudremisli>[http://www.mudremisli.com/2010/04/ateizam/ Ateizam (mudre misli)]</ref>|Donald Morgan}} Racionalna kritika Biblije posebno je usmerena na bajkovite priče koje se u njoj nalaze: {{izdvojeni citat|Vi vjerujete u knjigu u kojoj su životinje koje govore, čarobnjaci, vještice, demoni, štapovi koji se pretvaraju u zmije, gorući grmovi, hrana koja pada s neba, ljudi koji hodaju po vodi i sve vrste čarobnih, apsurdnih i primitivnih priča, i kažete nam da smo mi oni kojima treba pomoć?<ref name=mudremisli/>|[[Mark Twain|Mark Tven]]}} Filozof [[Friedrich Nietzsche|Fridrih Niče]] kritikuje jevrejske sveštenike koji su od povesti Izraela načinili religiju, te objašnjenje svih velikih događaja u njihovoj prošlosti pojednostavili u "idiotsku formulu" poslušnosti ili neposlušnosti prema bogu: {{izdvojeni citat|Ti sveštenici ustoličili čudo krivotvorenja, za šta nam kao dokument služi dobar deo Biblije: sa nečuvenom porugom prema svakom nasleđu, prema svakoj istorijskoj realnosti, oni su prošlost svog sopstvenog naroda preveli u religiozno, to jest od nje načinili stupidan mehanizam spasa: krivica prema Jehovi i kazna, pobožnost prema Jehovi i nagrada.<ref name="Antikrist"/>|[[Friedrich Nietzsche]]}} Niče dokazuje da je veliko razdoblje u istoriji Izraela u rukama jevrejskih sveštenika postalo razdoblje propadanja i nesreće, jer tada sveštenik još ništa nije značio. Oni su, prema svojim potrebama, od moćnih, slobodarskih likova iz istorije Izraela stvarali varalice i kukavice ili "bezbožnike".<ref name="Antikrist">[http://www.scribd.com/doc/11166451/Friedrich-Nietzsche-Antikrist Friedrich Nietzsche - Antikrist]</ref> [[Vaso Pelagić]] je također kritikovao Bibliju zbog besmislica i "izmišljotina": {{izdvojeni citat|Čist razum vidi i veli da je takozvano ”sveto pismo” skup, zbornik mantijaških izopačenih i glupih izmišljotina i da više vrijedi za čovječanstvo jedan tabak fizike, fiziologije, hemije, no sve crkvene i bogoslovske knjige što su napisane od iskona do danas.<ref>http://www.e-novine.com/drustvo/81228-Hrist-pripadao-taboru-socijalista.html</ref>|[[Vaso Pelagić]]}} == Reference == {{izvori}} == Literatura == * [[Džejms Bernštajn]]: Šta je bilo prvo Crkva ili Novi zavet? * Jean-Pierre Thiollet : ''Je m'appelle Byblos'', H & D, Paris ({{ISBN|2 914 266 04 9}}) == Vanjske veze == {{Commonscat|Bible}} * [https://promisao.com/biblija/ Biblija u prevodu Vuka Stef. Karadžića i Đure Daničića] * [https://works.hcommons.org/records/va381-hs011 Biblija u prevodu Instituta za hebrejski jezik Željko Stanojević] * [http://wwwyu.com/izrada/ Biblija u prevodu Dr Ivana Šarića] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060328181417/http://wwwyu.com/izrada/ |date=2006-03-28 }} * [http://klub.posluh.hr/lektira/biblija.htm Biblija u izdanju Kršćanske sadašnjosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050830153230/http://klub.posluh.hr/lektira/biblija.htm |date=2005-08-30 }} * [http://revelationtoday.ucoz.com/Biblija_nsp.pdf Biblija, novi savremeni prevod] * [http://www.svetopismo.info Pretraživač Biblije, prevod: Đuro Daničić i Vuk Karadžić] [[Kategorija:Biblija| ]] [[Kategorija:Kršćanstvo]] [[Kategorija:Svete knjige]] [[Kategorija:Stari Istok]] ar7ve8bfccd2r4ofg9i6thz5reixno0 Stari zavjet 0 11297 42580604 42448332 2026-04-12T22:49:45Z MirjanaDundjerski 343078 /* Prvi prijevodi */ 42580604 wikitext text/x-wiki {{Hrišćanstvo}} {{Stari zavjet}} '''Stari zavjet''' - je dio [[Biblija|Biblije]] kojim se podjednako služe [[Židovi]] i [[kršćani]]. Stari zavjet obuhvaća 39 protokanonskih (istovjetne s hebrejskim kanonom) i sedam deuterokanonskih knjiga (protestanti ih zovu [[Apokrifne knjige|apokrifima]]). Dijelimo ih u knjige zakona, povijesne, mudrosne knjige, poeziju i proroke. Jedina razlika između protestantske i hebrejske verzije je podjela knjiga, naime hebrejski ''Tanakh'' sastoji se od 24 knjige: knjige u parovima (o Samuelu, Kraljevima te Ljetopise) smještene su u jednu knjigu (6 knjiga u 3 = -3); 12 proroka stavljeno je u jednu knjigu (-11); te su Ezra i Nehemija također u jednoj knjizi (-1). == Petoknjižje - knjige zakona == Židovska tradicija prvih pet knjiga Starog zavjeta naziva ''Torah'' (hrv. Zakon), a hrvatski naziv "Petoknjižje" prijevod je grčkog izraza ''Pentateuhos''. Petoknjižje se sastoji od sljedećih knjiga: '''1.''' Knjiga Postanka/Postanja (''Genesis'') : Dijeli se na dvije cjeline: prva iznosi židovske predaje o stvaranju svijeta i prvih ljudi te završava pričom o općem potopu. Ima mitološku tematiku, govori o odnosu čovjeka i Boga. Drugi je dio vezan uz povijesnu tematiku te prikazuje predaje iz života židovskog naroda. '''2.''' Knjiga Izlaska (''Exodus'') :Druga i s vjerskog stajališta najvažnija knjiga Petoknjižja. Prvi dio tematski govori o Mojsijevu životu i bijegu Židova iz Egipta, a drugi o sklapanju Sinajskog Saveza i daje se prikaz svih propisa kao i vjerskih obreda koji su njima doneseni. '''3.''' Levitski zakonik (''Leviticus'') '''4.''' Knjiga Brojeva (''Numeri'') '''5.''' Ponovljeni zakon (''Deuteronomii'') (u zagradama su navedeni [[Latinski jezik|latinski]] nazivi knjiga). == Povijesne knjige == :6. Jošua :7. Knjiga o Sucima :8. Ruta :9. Prva knjiga o Samuelu :10. Druga knjiga o Samuelu :11. Prva knjiga o kraljevima :12. Druga knjiga o kraljevima :13. Prva Knjiga Ljetopisa :14. Druga Knjiga Ljetopisa :15. Ezra/Jezdra :16. Nehemija/Nemija :17. Tobija (*) :18. Judita (*) :19. Estera/Jestira :20. Prva knjiga o Makabejcima (*) :21. Druga knjiga o Makabejcima (*) == Mudrosne knjige == :22. [[Psalmi]] :23. Job/Jov :24. Mudre izreke :25. Propovjednik :26. [[Pjesma nad pjesmama]] :27. Knjiga Mudrosti (*) :28. Knjiga Sirahova (*) == Proročke knjige == === Glavni proroci === :29. Izaija/Isaije :30. Jeremija :31. Tužaljke :32. Baruh (*) :33. Ezekiel/Jezekilja :34. Daniel/Danilo === "Manji" proroci === :35. Hošea/Osija :36. Joel/Joilj :37. Amos :38. Obadija/Avdija :39. Jona :40. Mihej :41. Nahum/Naum :42. Habakuk/Avakum :43. Sefanija/Sofonija :44. Hagaj/Agej :45. Zaharija :46. Malahija (*) knjige označene zvjezdicom ne postoje u protestantskoj inačici Biblije (kao niti u hebrejskom kanonu), to su ''apokrifne'' knjige == Prvi prijevodi == Prvi prijevodi Starog zavjeta bili su na [[grčki jezik|grčki]], zbog velikog broja [[Židovi|Židova]] koji su živjeli u [[dijaspora|dijaspori]] i služili se tim jezikom. Najpoznatiji je svakako onaj koji je počeo nastajati na prelasku iz 3. u 2. stoljeće pne., a naziva se [[Septuaginta]]. Taj su prijevod kasnije preuzeli i [[kršćani]]. Uz njega, bilo je i drugih prijevoda na grčki, koji su obično nastojali približiti drevni tekst Septuaginte hebrejskom tekstu kakav je bio u uporabi u njihovo vrijeme. Među takve prijevode ubrajaju se i oni što su ih načinili [[Akvila iz Ponta]], [[Teodocijan]], [[Lucijan]] i ostali. Među važnije stare kršćanske prijevode Staroga zavjeta ubrajaju se i prijevodi na [[latinski jezik]], posebice ''[[Vetus latina]]'', te kasnija ''[[Vulgata]]''. Najznačajniji stari židovski prijevodi na [[aramejski jezik]] prenošeni su isprva usmenom predajom, a kasnije (od 2. stoljeća) pojavljuju se i u pisanom obliku. To su ''Targum Onkelos'', koji gotovo doslovno prevodi hebrejski tekst, te ''Targum Jonatan ben Uziel'', ''Targum Neofiti'' i ''Targum Jerušalmi'' koji je fragmentaran. Ova posljednja tri Targuma često u svoj prijevod unose tumačenja i tekstove kojih u hebrejskom tekstu nema. Na južnoslovenske jezike, uključujući i hrvatski, Stari Zavjet nije prevođen direktno sa hebrejskog originala, osim delova Starog Zaveta u prevodu Instituta za hebrejski jezik Željko Stanojević. <ref>{{cite book |last=Stanojević |first=Željko |title=Sveto Pismo ili Biblija Starog i novog zaveta: Novi savremeni prevod |year=2010 |publisher=Institut za hebrejski jezik; Metafizika |url=https://doi.org/10.5281/zenodo.19178814 |others=Available at: https://works.hcommons.org/records/va381-hs011 }}</ref> {{Commonscat|Old Testament}} [[Kategorija:Judaizam]] [[Kategorija:Kršćanstvo]] pstb2vcbbrkmt7cj8iagjrlwbhm3etv 42580605 42580604 2026-04-12T22:52:01Z MirjanaDundjerski 343078 /* Prvi prijevodi */ 42580605 wikitext text/x-wiki {{Hrišćanstvo}} {{Stari zavjet}} '''Stari zavjet''' - je dio [[Biblija|Biblije]] kojim se podjednako služe [[Židovi]] i [[kršćani]]. Stari zavjet obuhvaća 39 protokanonskih (istovjetne s hebrejskim kanonom) i sedam deuterokanonskih knjiga (protestanti ih zovu [[Apokrifne knjige|apokrifima]]). Dijelimo ih u knjige zakona, povijesne, mudrosne knjige, poeziju i proroke. Jedina razlika između protestantske i hebrejske verzije je podjela knjiga, naime hebrejski ''Tanakh'' sastoji se od 24 knjige: knjige u parovima (o Samuelu, Kraljevima te Ljetopise) smještene su u jednu knjigu (6 knjiga u 3 = -3); 12 proroka stavljeno je u jednu knjigu (-11); te su Ezra i Nehemija također u jednoj knjizi (-1). == Petoknjižje - knjige zakona == Židovska tradicija prvih pet knjiga Starog zavjeta naziva ''Torah'' (hrv. Zakon), a hrvatski naziv "Petoknjižje" prijevod je grčkog izraza ''Pentateuhos''. Petoknjižje se sastoji od sljedećih knjiga: '''1.''' Knjiga Postanka/Postanja (''Genesis'') : Dijeli se na dvije cjeline: prva iznosi židovske predaje o stvaranju svijeta i prvih ljudi te završava pričom o općem potopu. Ima mitološku tematiku, govori o odnosu čovjeka i Boga. Drugi je dio vezan uz povijesnu tematiku te prikazuje predaje iz života židovskog naroda. '''2.''' Knjiga Izlaska (''Exodus'') :Druga i s vjerskog stajališta najvažnija knjiga Petoknjižja. Prvi dio tematski govori o Mojsijevu životu i bijegu Židova iz Egipta, a drugi o sklapanju Sinajskog Saveza i daje se prikaz svih propisa kao i vjerskih obreda koji su njima doneseni. '''3.''' Levitski zakonik (''Leviticus'') '''4.''' Knjiga Brojeva (''Numeri'') '''5.''' Ponovljeni zakon (''Deuteronomii'') (u zagradama su navedeni [[Latinski jezik|latinski]] nazivi knjiga). == Povijesne knjige == :6. Jošua :7. Knjiga o Sucima :8. Ruta :9. Prva knjiga o Samuelu :10. Druga knjiga o Samuelu :11. Prva knjiga o kraljevima :12. Druga knjiga o kraljevima :13. Prva Knjiga Ljetopisa :14. Druga Knjiga Ljetopisa :15. Ezra/Jezdra :16. Nehemija/Nemija :17. Tobija (*) :18. Judita (*) :19. Estera/Jestira :20. Prva knjiga o Makabejcima (*) :21. Druga knjiga o Makabejcima (*) == Mudrosne knjige == :22. [[Psalmi]] :23. Job/Jov :24. Mudre izreke :25. Propovjednik :26. [[Pjesma nad pjesmama]] :27. Knjiga Mudrosti (*) :28. Knjiga Sirahova (*) == Proročke knjige == === Glavni proroci === :29. Izaija/Isaije :30. Jeremija :31. Tužaljke :32. Baruh (*) :33. Ezekiel/Jezekilja :34. Daniel/Danilo === "Manji" proroci === :35. Hošea/Osija :36. Joel/Joilj :37. Amos :38. Obadija/Avdija :39. Jona :40. Mihej :41. Nahum/Naum :42. Habakuk/Avakum :43. Sefanija/Sofonija :44. Hagaj/Agej :45. Zaharija :46. Malahija (*) knjige označene zvjezdicom ne postoje u protestantskoj inačici Biblije (kao niti u hebrejskom kanonu), to su ''apokrifne'' knjige == Prvi prijevodi == Prvi prijevodi Starog zavjeta bili su na [[grčki jezik|grčki]], zbog velikog broja [[Židovi|Židova]] koji su živjeli u [[dijaspora|dijaspori]] i služili se tim jezikom. Najpoznatiji je svakako onaj koji je počeo nastajati na prelasku iz 3. u 2. stoljeće pne., a naziva se [[Septuaginta]]. Taj su prijevod kasnije preuzeli i [[kršćani]]. Uz njega, bilo je i drugih prijevoda na grčki, koji su obično nastojali približiti drevni tekst Septuaginte hebrejskom tekstu kakav je bio u uporabi u njihovo vrijeme. Među takve prijevode ubrajaju se i oni što su ih načinili [[Akvila iz Ponta]], [[Teodocijan]], [[Lucijan]] i ostali. Među važnije stare kršćanske prijevode Staroga zavjeta ubrajaju se i prijevodi na [[latinski jezik]], posebice ''[[Vetus latina]]'', te kasnija ''[[Vulgata]]''. Najznačajniji stari židovski prijevodi na [[aramejski jezik]] prenošeni su isprva usmenom predajom, a kasnije (od 2. stoljeća) pojavljuju se i u pisanom obliku. To su ''Targum Onkelos'', koji gotovo doslovno prevodi hebrejski tekst, te ''Targum Jonatan ben Uziel'', ''Targum Neofiti'' i ''Targum Jerušalmi'' koji je fragmentaran. Ova posljednja tri Targuma često u svoj prijevod unose tumačenja i tekstove kojih u hebrejskom tekstu nema. Na južnoslovenske jezike, uključujući i hrvatski, Stari Zavjet nije prevođen direktno sa hebrejskog originala, osim delova Starog Zaveta u prevodu Instituta za hebrejski jezik Željko Stanojević.<ref>{{cite book |last=Stanojević |first=Željko |title=Sveto Pismo ili Biblija Starog i novog zaveta: Novi savremeni prevod |year=2010 |publisher=Metafizika |location=Beograd |author-link=Željko Stanojević |url=https://doi.org/10.5281/zenodo.19178814 |via=Zenodo; HCommons }}</ref> {{Commonscat|Old Testament}} [[Kategorija:Judaizam]] [[Kategorija:Kršćanstvo]] 5tyhgyzqv0q52a1bfwkg0nrdn8nvzpy 2007. 0 16349 42580603 42580327 2026-04-12T22:00:54Z Alekol 2231 /* Avgust/Kolovoz */ 42580603 wikitext text/x-wiki {{Godina nav}} {{Godina u drugim kalendarima|2007}} Godina '''2007''' ('''[[Rimski brojevi|MMVII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u ponedjeljak]]. Godina je bila označena kao: * Međunarodna heliofizička godina * [[Međunarodna polarna godina]] (2007-2009) * Evropska godina jednakih prilika za sve * Godina [[Dželaludin Rumi|Rumija]] * Godina [[delfin]]a __NOTOC__ == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - {{flagicon|Evropa}} [[Bugarska]] i [[Rumunjska]] postaju članice [[EU|Evropske Unije]]. [[Bugarski jezik|Bugarski]], [[Rumunjski jezik|rumunjski]] i [[Irski jezik|irski]] uvršteni među službene jezike [[EU|Evropske unije]]. * 1. 1. - [[Slovenija]] uvodi [[euro]], a [[slovenski tolar|tolar]], 239,640 za euro, izlazi iz opticaja 15. siječnja. * 1. 1. - [[Njemačka]] je od [[Finska|Finske]] preuzela predsjedanje [[Europska unija|Europskom unijom]]; * 1. 1. - [[Ban Ki-mun]] zamijenio [[Kofi Annan]]a na dužnosti [[glavni tajnik Ujedinjenih naroda|glavnog tajnika]] [[UN|Ujedinjenih naroda]]. * 1. 1. - [[Rat u Somaliji (2006–2009)|Rat u Somaliji]]: etiopske snage i Prelazna federalna vlada (PFV) pobeđuju Savez islamskih sudova u okršaju kod Džiliba i ulaze u grad [[Kismajo]]. * [[3. 1.]] - Direkcija CIPS uspostavila je prvi put u BiH jedinstvenu bazu podataka registriranih vozila, što će olakšati rad policiji na otkrivanju ukradenih automobila. * [[4. 1.]] - [[Nancy Pelosi]] je prva žena spiker Senata SAD. * [[8. 1.]] - U teškoj saobraćajnoj nesreći na magistralnom putu između [[Tuzla|Tuzle]] i [[Orašje|Orašja]] poginule 4 osobe. * 8. 1. - [[Austrija|Austrijski]] [[Socijaldemokratska partija Austrije|socijaldemokrati]] i [[Austrijska narodna stranka|narodnjaci]] nakon parlamentarnih izbora dogovorili stvaranje [[Velika koalicija (politika)|velike koalicije]], kancelar će biti [[Alfred Gusenbauer]]. * [[9. 1.]] - [[Steve Jobs]] najavio [[iPhone]] prve generacije, revolucionarni [[mobilni telefon]] (u prodaji od juna). * 9. 1. - [[DS]] predstavlja [[Božidar Đelić|Božidara Đelića]] kao svog kandidata za premijera. [[Datoteka:EU27-2007 European Union map enlargement.svg|mini|250px|Proširenje EU 2007.]] * [[10. 1.]] - Šveđanin Mirsad Bektašević osuđen na 15 godina zatvora u Sarajevu za pripremanje terorizma (smanjeno na osam, pušten 2011). * 10. 1. - [[Rat u Iraku]], ''Surge'': preds. [[George W. Bush|Bush]] u obraćanju naciji kaže da šalje još 20.000 vojnika, tj. pet brigada. * 10. 1. - [[Daniel Ortega]] je ponovo predsednik [[Nikaragva|Nikaragve]] (→ [[Ružičasta plima]] u Latinskoj Americi). * [[11. 1.]] - Konstituisan predstavnički dom parlamenta Bosne i Hercegovine. * 11. 1. - Kinezi uništili svoj stari satelit u orbiti, putem "vozila-ubice", na visini od 865 kilometara. * [[12. 1.]] - Otvoreno je veleposlanstvo [[Hrvatska|Republike Hrvatske]] u [[Podgorica|Podgorici]]. * 12. 1. - Etiopljani i PFV ulaze u Ras Kamboni, u južnom kutu Somalije; prethodnih dana su i Amerikanci vršili udare na osumnjičene pripadnike Al-Kaide. * [[13. 1.]] - [[Milomir Stakić]], odgovoran za zatvaranje nekoliko hiljada nesrba tokom rata 1992-1995, prebačen je u Francusku na izdržavanje kazne od 40 godina zatvora. * [[15. 1.]] - Socijalista [[Rafael Correa]] je predsednik [[Ekvador]]a (do 2017). * [[16. 1.]] - Peto izdanje britanskog ''[[Big Brother (reality show)|Big Brothera]]'' izaziva kontroverzu zbog rasističkih ispada prema Indijki Shilpi Shetty. * [[18. 1.]] - Roman [[Svetislav Basara|Svetislava Basare]] ,,Uspon i pad Parkinsonove bolesti” dobitnik je [[NIN-ova nagrada|NIN-ove književne nagrade]] za najbolji roman. * [[19. 1.]] - U Istanbulu ubijen turko-jermenski novinar [[Hrant Dink]], sahrani 23. 1. prisustvuje 100.000 ljudi. * [[21. 1.]] - [[Datoteka:Coat of arms of Serbia small.svg|18px|Srbija]] Održani [[Parlamentarni izbori u Srbiji 2007|parlamentarni izbori]] u [[Srbija|Srbiji]], prvi od nezavisnosti i donošenja novog ustava: [[SRS]] 81, [[DS]] 64, [[DSS]]+[[Nova Srbija|NS]] 47, [[G17+]] 19, [[SPS]] 16, [[LDP]]-ova koalicija 15, stranke nacionalnih manjina ukupno osam zastupničkih mjesta. * [[25. 1.]] - [[Izrael]]ski predsjednik [[Moshe Katsav]] privremeno suspendiran s položaja zbog optužbi za [[silovanje]] i seksualno zlostavljanje. * [[28. 1.]] - Bitka kod Zarke, blizu Nadžafa: iračka vojska, uz pomoć koalicije, ubila preko 250 članova šiitske sekte Vojnici neba. * [[30. 1.]] - Pušteni u prodaju '''[[Windows Vista]]''' i '''[[Microsoft Office 2007]]''' * [[31. 1.]] - [[Ivica Račan]], bivši [[Hrvatska|hrvatski]] premijer i čelnik [[Socijaldemokratska partija Hrvatske|Socijaldemokratske partije Hrvatske]], najavio privremeno povlačenje iz politike iz zdravstvenih razloga (umire u aprilu). V.d. predjsednica SDP je [[Željka Antunović]] (do juna). * [[siječanj]] - Afera oko satova, navodno vrednih 150.000 eura, koje premijer [[Ivo Sanader]] nije prikazao u imovinskoj kartici. Počela i privatizacija "Sunčanog Hvara" Orco grupi. === Februar/Veljača === * [[2. 2.]] - [[Marti Ahtisari]] predstavio liderima u Beogradu i Prištini nacrt [[Ahtisarijev plan|predloga]] za konačni status [[Kosovo|Kosova]]; predsednik [[Boris Tadić]] u obraćanju narodu ga odbacuje. * 2. 2. - Četvrti izveštaj IPCC: zagrevanje klime je neupitno; vrlo je verovatno, više od 90% verovatnoće, da je posledica ljudske aktivnosti. * [[3. 2.]] - [[Ana Ivanović]] izgubila u finalu turnira u Tokiju od Martine Hingis i zaradila skoro 100.000 dolara i 300 poena, te se probila na 14. mesto WTA liste. * 3. 2. - [[Italijanski nogometni savez]] otkazao sve fudbalske utakmice u [[Italija|Italiji]] nakon ubistva policajca na meču u [[Catania|Cataniji]]. * 3. 2. - Eksplozija kamiona bombe na pijaci u šiitskom delu Bagdada, najmanje 135 mrtvih. * [[4. 2.]] - ''[[Indianapolis Colts]]'' osvojili [[Superbowl]] XLI nakon pobjede nad ''[[Chicago Bears]]ima''. * [[10. 2.]] - Demokratski senator Ilinoisa [[Barak Obama]] objavio da će se nadmetati za kandidaturu svoje stranke za predsednika SAD i založio se za povlačenje američkih trupa iz Iraka. * 10. 2. - [[Emir Kusturica|Emiru Kusturici]] dodeljen Orden reda viteza lepih umetnosti i književnosti, najviše francusko priznanje u oblasti kulture. * 10. 2. - Sukob policije [[UNMIK]] i nekoliko hiljada demonstranata pokreta ”Samoopredeljenje” [[Aljbin Kurti|Aljbina Kurtija]] u Prištini, nezadovoljnih Ahtiserijevim planom - dvoje poginulih. * 10. 2. - [[Nikola Špirić]] iz [[SNSD]] izabran za novog predsednika Saveta ministara Bosne i Hercegovine. * [[11. 2.]] - Švedska skijašica [[Anja Pärson]] postala prva skijašica u historiji koja je osvojila zlatnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju|Svjetskom prvenstvu u skijanju]] u svih pet disciplina. * 11. 2. - Košarkaši [[KK FMP Železnik|FMP Železnika]] su savladali [[KK Partizan|Partizan]] 73:61 u finalu [[Kup Radivoja Koraća (Srbija)|Kupa Radivoja Koraća]]. * [[12. 2.]] - Bivši irački potpredsednik Taha Yassin Ramadan osuđen na smrt zbog Dudžailskog masakra 1982. (obešen u martu). * 12. 2. - Još dve eksplozije u Bagdadu, sa 76 mrtvih, na lunarnu godišnjicu napada na džamiju Al Askari u Samari. * [[13. 2.]] - Italijanska vlada je otkazala posetu Vitorija Kraksija Hrvatskoj zbog spora Hrvatske i Italije oko stradanja Italijana u Istri pri kraju Drugoga svetskoga rata. * 13. 2. - Dogovoreno da će [[Severna Koreja]] zatvoriti nuklearno postrojenje [[Yongbyon (nuklearni centar)|Yongbyon]] u zamenu za pomoć u energiji (urađeno u julu, od 2009. ponovo radi). * [[14. 2.]] - Konstitutivna sednica Narodne skupštine Republike Srbije: usvojena rezolucija kojom odbija Ahtisarijev plan; potvrđeni poslanički mandati, nije izabrano rukovodstvo parlamenta. Sednica prekinuta na neodređeno vreme. * 14. 2. - Počinje Operacija ''Imposing Law'': multinacionalne snage na čelu sa novim komandantom gen. [[David Petraeus|Davidom Petraeusom]] i iračke snage sprovode plan suzbijanja međukonfesionalnog nasilja u [[Bagdad]]u (do novembra). * 14. 2. - [[Gurbanguly Berdimuhammedow]] proglašen pobjednikom prvih demokratskih izbora za predsjednika [[Turkmenistan]]a. * [[16. 2.]] - Sud u BiH osudio Gojka Jankovića ([[VRS]]) na 34 godine zatvora za zločin protiv čovečnosti u [[Foča|Foči]]. * 16. 2. - Okružni sud u Beogradu doneo novu, blažu presudu za [[zločin na Ibarskoj magistrali]]. [[SPO]] revoltiran. * 19. 2.? - Nacionalna raketna odbrana SAD: započeti su pregovori sa Poljskom i Češkom o pozicioniranju sistema koji bi branio Evropu od raketa iz Irana. Rusija se protivi raketnoj odbrani i upozorava na novi Hladni rat. * [[20. 2.]] - Tzv. [[OVK]] preuzela odgovornost za bombaški napad na vozila UNMIK prethodne noći u Prištini. * 20. 2. - NATO pretresao domove Saše i Sonje Karadžić na Palama. * 20. 2. - Afera Indeks: uhapšeno desetoro sa Pravnog fakulteta u [[Kragujevac|Kragujevcu]] zbog sumnji za primanje mita od studenata, među njima i Emilija Stanković, pomoćnik ministra sporta (optuženo 14 od 26 profesora). * [[21. 2.]] - U Beču započeli pregovori Beograda i Prištine o predlogu Martija Ahtisarija za status Kosova i Metohije. * [[25. 2.]] - [[79. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[The Departed]]'', ukupno četiri nagrade od pet nominacija. * [[26. 2.]] - [[Međunarodni sud pravde]] u Hagu po tužbi ''BiH protiv SRJ'' presudio da Srbija nije počinila niti saučestvovala u genocidu. Neće biti ratne odštete. Sud je Srbiju proglasio odgovornom za „nečinjenje svega što je bilo u njenoj moći da spreči genocid“, niti je gonila počinioce. * [[27. 2.]] - Beograd zatražio formiranje srpskog entiteta na Kosovu i Metohiji. * 27. 2. - "Kineska korekcija": Šangajska berza pala 9% nakon glasina o povećanju kamatnih stopa, a [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] zatim 3,29%, najviše od napada 11. septembra. * 27. 2. - Tokom posete potpreds. Dicka Cheneya bazi Bagram u Afganistanu, bombaš samoubica se detonirao na jednoj kapiji - 23 mrtvih, uglavnom Afganaca. * 27. 2. - [[Vijeće za implementaciju mira]] odlučilo u Briselu da [[OHR]] ostane još godinu dana, do juna 2008. * [[28. 2.]] - EU najavljuje smanjenje [[Operacija Althea|EUFOR]]-a u BiH sa 6.500 na oko 2.500 u narednim mjesecima. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Naberezhnaya Tower 20th October 2012.JPG|mini|200px|[[Kula Naberežnaja]] u Moskvi, najviša zgrada u Evropi do 2009.]] * [[2. 3.]] - [[Ramzan Kadirov]], v. d. od 15. 2., potvrđen je kao predsednik [[Čečenija|Čečenije]]. * [[5. 3.]] - Počelo prvo suđenje [[Ramush Haradinaj|Ramushu Haradinaju]] u Hagu (oslobođen sledeće godine, primećeno zastrašivanje svedoka; ali oslobođen je i 2012). * [[6. 3.]] - Napad na šiitske hodočasnike u [[Hila|Hili]] u Iraku, 115 mrtvih. * 6. 3 - Prve trupe Misije Afričke unije u Somaliji (AMISOM) stižu u [[Mogadishu]], u kome je prethodnih dana došlo do eskalacije nasilja, islamističke pobune protiv Etiopljana i Prelazne federalne vlade (misija traje do 2022). * [[9. 3.]] - Bivši direktor [[C-market]]a, [[Slobodan Radulović]], koji je u bekstvu, dostavio sudu pismo u kome tvrdi da je premijer Koštunica omogućio [[Miroslav Mišković|Miroslavu Miškoviću]] da uz posredovanje [[Milan Beko|Milana Beka]] preuzme C-market. * [[10. 3.]] - U [[Beč]]u održana poslednja runda pregovora o statusu Kosova - bez dogovora. * [[11. 3.]] - [[Francuska|Francuski]] predsjednik [[Jacques Chirac]] najavio kako se na izborima 2007. godine neće natjecati za treći mandat. * 11. 3. - [[SAD]] i [[Kanada]] uvode [[ljetno računanje vremena|ljetno vrijeme]] četiri tjedna ranije od uobičajene prakse, u cilju štednje energije. * [[12. 3.]] - BBC-jev dopisnik Alan Johnston kidnapovan u Gazi od strane grupe Armija Islama (pušten u julu, nakon pritiska Hamasa). * [[16. 3.]] - U NR Kini je, nakon široke javne rasprave, usvojen Zakon o imovini, koji bolje štiti privatnu imovinu (prevaziđen Građanskim zakonom 2021). * [[17. 3.]] - Nedaleko od [[Novi Pazar|Novog Pazara]] uhapšena grupa [[vehabije|vehabija]]. * [[18. 3.]] - [[Bob Woolmer]], trener [[pakistan]]ske [[kriket]] reprezentacije, iznenada umro na [[Jamajka|Jamajci]], nakon eliminacije njegovog tima. * [[19. 3.]] - Eksplozija metana u rudniku kod [[Novokuznjeck]]a u Rusiji, 108 mrtvih. * [[21. 3.]] - U Rusiji objavljen dan žalosti nakon što je 173 ljudi stradalo u rudarskoj nesreći, padu aviona i požaru u domu za stare. * [[23. 3.]] - [[Iran]]ska Revolucionarna garda u [[Perzijski zaljev|Perzijskom zaljevu]] zarobila 15 [[UK|britanskih]] mornara i marinaca s broda ''HMS Cornwall'' (pušteni 4. 4.). * [[24. 3.]] - Rezolucija 1747 SB UN: pojačane sankcije Iranu povodom nuklearnog programa, uvedene u decembru (ukinute nakon sporazuma 2015, SAD ih vraćaju 2018, Iran odustaje od sporazuma 2025). * [[26. 3.]] - Ujedinjene nacije objavile [[Ahtisarijev plan]] za Kosovo koji je predat generalnom sekretaru UN, Ban Ki Munu, a koji predviđa međunarodno nadziranu nezavisnost za pokrajinu. * 27 - 28. 3. - Kamioni-bombe i pucnjava iz odmazde sutradan u turkmenskom gradu [[Tal Afar]] na severu Iraka, 152 mrtvih. * [[29. 3.]] - Evropski parlament usvojio rezoluciju kojom ocenjuje da je Ahtisarijev plan najbolje rešenje za Kosovo. === April/Travanj === * [[1. 4.]] - [[Datoteka:Water polo pictogram.svg|25px]] [[Svjetsko prvenstvo u vaterpolu 2007]] u [[Melbourne]]u: [[Hrvatska vaterpolo reprezentacija|Hrvatska]] 1, Srbija 4. * 1. 4. - [[Novak Đoković]] osvojio [[Miami Masters]] bez izgubljenog seta, kao najmlađi teniser (7. je na ATP listi). * [[2. 4.]] - [[Ukrajinska politička kriza (2007)|Ukrajinska politička kriza]]: pošto se [[Viktor Janukovič|Janukovičeva]] koalicija bližila dvotrećinskoj većini usled prelaza iz opozicije, predsjednik [[Viktor Juščenko]] raspustio [[ukrajina|ukrajinski]] parlament - ali, odbija se razići. * [[3. 4.]] - Na sednici Saveta bezbednosti UN, srpski premijer [[Vojislav Koštunica]] odbacio Ahtisarijev plan. * 3. 4. - V150, specijalna konfiguracija francuskog brzog voza [[TGV]], dostiže rekordnu brzinu od 574,8&nbsp;km/h (→ [[AGV]]). * [[7. 4.]] - Ujedinjeni [[Liberalno-demokratska partija (Srbija)|Liberalno-demokratska partija]] i [[Građanski savez Srbije]]. * 7. 4. - [[SAD|Američki]] milijarder [[Charles Simonyi]] s [[Rusija|ruskom]] svemirskom letjelicom odletio prema [[Međunarodna svemirska stanica|Međunarodnoj svemirskoj stanici]]. * [[10. 4.]] - Presuda "Škorpionima" za zločin u Trnovu: kazne od 5 do 20 godina. * 10. 4. - ''[[Srpskohrvatska Wikipedija]]'' ima 10.000 članaka. * [[11. 4.]] - Izjava nemačkog ambasadora da bi [[Kosovo]] trebalo rešiti "u smislu nadzirane nezavisnosti" da se ne bi otvorili problemi u Vojvodini i Sandžaku izazvala oštre kritike i izvinjenje ambasadora. * [[12. 4.]] - Terorizam u Bagdadu: kamionom-bombom srušen jedan most preko Tigra; samoubica se detonirao u kafeteriji parlamenta. * [[14. 4.]] - Pokušano ubistvo novinara beogradskog nedeljnika "[[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]", [[Dejan Anastasijević|Dejana Anastasijevića]] - nepoznati počinioci podmetnuli bombu ispod prozora njegovog stana. * 14. 4. - U Ankari održan prvi od masovnih Mitinga za Republiku, pred početak predsedničkog izbornog procesa, u podršku sekularizmu. * 14 - 15. 4. - Pokušaji Marševa nesaglasnih u Moskvi i Sankt Peterburgu. * [[16. 4.]] - [[Masakr u Virdžinijskom politehničkom institutu]] u gradu [[Blacksburg]]: naoružani napadač ubio 27 studenata i 5 profesora. * [[18. 4.]] - Pet automobila bombi eksplodiralo u šiitskim područjima Bagdada - 198 mrtvih. * [[20. 4.]] - U sukobu sa pripadnicima MUP-a Srbije kod [[Novi Pazar|Novog Pazara]], ubijen vođa [[vehabije|vehabija]]. * [[23. 4.]] - Otkriven prvi planet sličan [[Zemlja|Zemlji]], [[Gliese 581 c]] (dodatna istraživanja ukazuju da nije pogodna za život). * [[26. 4.]] - Beograd posetila Misija Saveta bezbednosti UN koja je razgovarala sa najvišim srpskim zvaničnicima. * 26. 4. - Ofanziva etiopskih snaga i somalske tranzicione vlade u Mogadišu se završava - uprkos velikim žrtvama i razaranjima, islamistička pobuna se nastavlja. * [[27. 4.]] - Kod Šatoja u Čečeniji pao vojni helikopter Mi-8 sa ruskim specijalnim snagama, ukupno 20 mrtvih. * [[27.4.|27]] - [[30. 4.]] - [[Neredi u Talinu 2007.|Neredi u Talinu]] i cyber-napadi na [[Estonija|Estoniju]] usled seobe "Bronzanog vojnika" crvenoarmejca sa trga na groblje u [[Talin]]u. * [[28. 4.]] - U Ravaničkoj pećini stradala četvorica speleologa, asistent i trojica studenata Rudarsko-geološkog fakulteta u Beogradu. * [[29. 4.]] - Procenjenih milion ljudi na mitingu sekularista u Istanbulu protiv premijera [[Recep Tayyip Erdoğan|Erdoğana]] i kandidature [[Abdulah Gul|Abdulaha Gula]] za predsednika. === Maj/Svibanj === * [[3. 5.]] - [[Laburistička stranka (UK)|Laburistička stranka]] [[UK|britanskog]] premijera [[Tony Blair|Tonyja Blaira]] doživjela težak poraz na regionalnim izborima u [[Škotska|Škotskoj]] i [[Wales]]u, te lokalnim izborima u [[Engleska|Engleskoj]]. Premijer [[Tony Blair]] izjavljuje 10. 5. da će odstupiti pred kraj juna. * 3. 5. - Na letovanju u Portugalu nestala 4-godišnja [[Madeleine McCann]]. * [[6. 5.]] - Desni kandidat [[Nicolas Sarkozy]] je pobedio socijalistkinju [[Ségolène Royal]] sa 53% glasova - predsjednik [[Francuska|Francuske]] do 2012. * [[8. 5.]] - Oko 03:30 časova, nakon 15-točasovne rasprave, 142 poslanika [[SRS]], [[SPS]] i [[DSS]] izabralo radikala [[Tomislav Nikolić|Tomislava Nikolića]] za predsednika Skupštine Srbije. Istoga dana, izabrana su tri potpredsednika: [[Nataša Jovanović]] (SRS), [[Milutin Mrkonjić]] (SPS) i [[Radojko Obradović]] (DSS). [[Savet Evrope]] nezadovoljan. * [[8. 5.]] - Posle pet godina obnovljena skupština u [[Severna Irska|Severnoj Irskoj]], prvi ministar [[Ian Paisley]], zamenik [[Martin McGuinness]]. * [[9. 5.]] - Tomislav Nikolić izjavio da bi izbori u Srbiji (ako se ne bi formirala nova vlada) mogli biti odloženi ako bi parlament na predlog vlade objavio vanredno stanje. [[Datoteka:ESC 2007 Serbia - Marija Serifovic - Molitva.jpg|thumb|220px|[[Marija Šerifović]], "Molitva"]] * [[11. 5.]] - Srbija preuzela predsedavanje Komitetom ministara Saveta Evrope. Istoga dana, lideri DS, DSS i G17 plus (Tadić, Koštunica i Mlađan Dinkić) postigli sporazum o formiranju nove Vlade. * 11. 5. - [[Crna Gora]] je postala 47. članica [[Vijeće Europe|Vijeća Europe]]. * 11. 5. - Umro je [[Malietoa Tanumafili II od Samoe|Malietoa Tanumafili II]], šef države [[Samoa]] od 1962. Slijedi [[Tufuga Efi]] (do 2017). * 10 - [[12. 5.]] - [[Eurosong 2007]] u Helsinkiju: pobedila [[Marija Šerifović]] iz Srbije ("Molitva"), [[Marija Šestić]] iz BiH 11. ("Rijeka bez imena"). * [[13. 5.]] - Posle dvodnevne rasprave o poverenju, Tomislav Nikolić, nakon nepunih šest dana, podneo ostavku na dužnost predsednika Skupštine Srbije. * 13. 5. - Milion demonstranata u turskom [[Izmir]]u podržava svetovnu državu. * [[15. 5.]] - Pola sata pre isteka ustavnog roka formirana nova Vlada Srbije: premijer ostaje [[Vojislav Koštunica]] (DSS), jedini potpredsednik [[Božidar Đelić]] (DS), ministar unutr. poslova ostaje [[Dragan Jočić]] (DSS); neki novi ministri: odbrana [[Dragan Šutanovac]] (DS), pravda [[Dušan Petrović]] (DS), finansije [[Mirko Cvetković]] (DS). * [[16. 5.]] - [[Alex Salmond]] je Prvi ministar [[Škotska|Škotske]], prvi iz [[Škotska nacionalna stranka|Škotske nacionalne stranke]]. * [[17. 5.]] - Okončan raskol [[Ruska pravoslavna crkva|Ruske pravoslavne crkve]] i [[Ruska pravoslavna zagranična crkva|Ruske zagranične crkve]] (osnovane [[1921]]. u [[Sremski Karlovci|Sremskim Karlovcima]]). * [[19. 5.]] - Rumunski predsednik [[Trajan Basesku]] podržan sa 75% na referendumu. * [[20. 5.]] - Alpinistička ekspedicija iz Srbije se popela na [[Mont Everest]]. * 20. 5. - [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]], vladar [[Dubai]]a i potpredsednik [[UAE]], dao 10 milijardi dolara za obrazovnu fondaciju. * 21 - 27. 5. - U Zagrebu održano Svjetsko prvenstvo u stolnom tenisu: Kinezi uzeli sve zlatne i srebrne medalje, kao i 4 od 10 brončanih. * [[22. 5.]] - Britanske vlasti optužile [[Andrej Lugovoj|Andreja Lugovoja]] za prošlogodišnje ubistvo [[Aleksandar Litvinenko|Aleksandra Litvinenka]], Rusija odbija ekstradiciju. * [[23. 5.]] - [[Milorad Ulemek Legija]] i [[Zvezdan Jovanović]] osuđeni na po 40 godina zatvora zbog atentata na srpskog premijera [[Zoran Đinđić|Zorana Đinđića]] (ukupna dužina kazni svim optuženima 378 godina). * 23. 5. - ''[[AC Milan]]'' pobjedom nad ''[[Liverpool FC|Liverpoolom]]'' osvojio [[Liga prvaka|UEFA-ine Ligu prvaka]] za 2007. * 23. 5. - Poslanik DS, [[Oliver Dulić]], izabran za predsednika Skupštine Srbije. * [[26. 5.]] - Akcija lepljenja plakata "Bulevar Ratka Mladića" u Bulevaru AVNOJ-a (uskoro Bulevar Zorana Đinđića), na čelu sa funkcionerom radikala [[Aleksandar Vučić|Aleksandrom Vučićem]]. * [[27. 5.]] - Rumunjski reditelj [[Kristijan Munđiu]] osvojio je na [[Kanski festival|Kanskom festivalu]] Zlatnu palmu za film „Četiri mjeseca, tri tjedna i dva dana.“ * 27. 5. - Drugi pokušaj parade ponosa u Moskvi: učesnici su napadnuti, uključujući strance. * [[29. 5.]] - [[Umaru Yar'Adua]] je predsednik [[Nigerija|Nigerije]] nakon [[Olusegun Obasanjo|Oluseguna Obasanja]] (do smrti 2010). * [[31. 5.]] - [[Robert Zelik]], bivši američki trgovinski predstavnik, imenovan je od strane [[Džordž Voker Buš|Georga W. Busha]] za novog direktora [[Svjetska banka|Svjetske banke]] (do 2012). * 31. 5. - [[Zdravko Tolimir]], optužen za ratne zločine u [[Srebrenica|Srebrenici]] i [[Žepa|Žepi]], uhapšen je na Drini kod Ljubovije (osuđen u Hagu na doživotni zatvor 2012, umro 2016). === Jun/Lipanj === * [[2. 6.]] - [[Zoran Milanović]] izabran za novog predsjednika [[Socijaldemokratska partija Hrvatske|Socijaldemokratske partije Hrvatske]] (premijer 2011-16, predsjednik 2020-...). * [[4. 6.]] - [[Karla del Ponte]] otpočela četvorodnevnu posetu Beogradu. * 6 - 8. 6. - Samit [[G8]] u [[Heiligendamm]]u: teme su promena klime, međunarodna pomoć, tenzije SAD-Rusija oko antiraketne odbrane. * [[7. 6.]] - U časopisu "Science" je objavljeno da je [[Marin Soljačić]] sa suradnicima u praksi izveo prvi [[eksperiment]] bežičnog prijenosa [[Energija|energije]]. * 7. 6. - ''[[Anaheim Ducks]]'' osvojili [[Stanley Cup]]. * [[9. 6.]] - [[Justine Henin]] pobjedom nad [[Ana Ivanović|Anom Ivanović]] po treći put zaredom osvojila teniski turnir u [[Roland Garros]]u (Srbija je na ovom turniru imala pet predstavnika u 10 polufinala). * [[10. 6.]] - Američki predsednik [[George W. Bush]] burno pozdravljen u Albaniji. * 10. 6. - Koalicija [[Belgija|belgijskog]] premijera [[Guy Verhofstadt|Guya Verhofstaadta]] poražena na parlamentarnim izborima. Pregovori o novoj vladi se rastežu zbog pitanja ustavne reforme, [[Yves Leterme]] formira kabinet tek sledećeg marta, postavljaju se pitanja o opstanku zemlje. * [[10. 6.|10]] - [[15. 6.]] - [[Bitka za Gazu (2007)|Bitka za Gazu]]: [[Hamas]] uzima svu vlast u [[Pojas Gaze|Pojasu Gaze]], vrhunac [[Konflikt Fatah-Hamas|konflikta Fatah-Hamas]]. * [[12. 6.]] - [[Milan Martić]], bivši predsjednik [[Republika Srpska Krajina|Republike Srpske Krajine]], na [[ICTY|haškom sudu]] osuđen na 35 godina zatvora zbog zločina protiv čovječnosti (potvrđeno sljedeće godine). * [[13. 6.]] - Posle više od godinu dana obnovljeni pregovori Evropske unije i Srbije o stabilizaciji i asocijaciji. * 13. 6. - [[Shimon Peres]] izabran za predsjednika [[Izrael]]a (do 2014). * 13. 6. - Srušeni minareti [[Džamija Al-Askari|Džamije Al-Askari]] u Iraku, čija je kupola uništena prošle godine, a sahat-kula sledećeg meseca (obnovljena do 2017). * [[14. 6.]] - Kroz [[Bernske Alpe]] je otvoren [[Bazni tunel Lötschberg]], najduži železnički tunel, od 34,57 km (radi od decembra, tek 2024. odlučeno da se dovrši druga cev). * 14. 6. - ''[[San Antonio Spurs]]'' pobjedom nad ''[[Cleveland Cavaliers]]ima'' osvojili četvrti naslov prvaka [[NBA]]. * [[15. 6.]] - Raspisana međunarodna poternica za [[Stanko Subotić|Stankom Subotićem]] i [[Marko Milošević|Markom Miloševićem]], osumnjičenima za šverc duvana. * [[16. 6.]] - [[Rat u Iraku]]: multinacionalne snage pokreću Operaciju ''Phantom Thunder'', sa nizom podoperacija širom zemlje, do avgusta proteruju ustanike sa mnogih teritorija. * [[17. 6.]] - Blok stranaka [[desnica|desnice]] povezan s predsjednikom [[Nicolas Sarkozy|Sarkozyjem]] osvojio većinu na parlamentarnim izborima u [[Francuska|Francuskoj]]; * 17. 6. - [[VK Jug]] i [[KK Cibona]] su postali novi hrvatski prvaci u [[Prvenstvo Hrvatske u vaterpolu 2006/07.|vaterpolu]] odn. [[A-1 HKL 2006./07.|košarci]]. * 17. 6. - U [[Budva|Budvi]] uhićen general srpske policije u mirovini [[Vlastimir Đorđević]], koji je pred Haaškim tribunalom optužen za ratne zločine [[Rat na Kosovu|na Kosovu]] 1999. (2011. osuđen na 27 godina, smanjeno na 18, pušten 2025). [[Datoteka:IPhone hands on trial.jpg|thumb|[[iPhone]] prve generacije]] * [[17.6.|17]] - [[27. 6.]] - [[Vrućina u Evropi 2007.]] naročito pogađa jugoistok Evrope (prva runda). U Grčkoj inicira [[Šumski požari u Grčkoj (2007)|velike šumske požare]] koji traju do početka septembra. * [[18. 6.]] - U Zagrebu počinje suđenje [[Mirko Norac|Mirku Norcu]] i [[Rahim Ademi|Rahimu Ademiju]]. * [[19. 6.]] - Kamion-bomba eksplodirao ispred šiitske džamije Al-Hilani u Bagdadu, najmanje 78 mrtvih. * [[23. 6.]] - Za [[Crna Gora|Crnu Goru]] je uveden predbroj +382 (+381 ostao [[Srbija|Srbiji]]). * [[24. 6.]] - Košarkaški klub [[KK Partizan|Partizan]] postao prvi šampion Srbije. * 24. 6. - Predsednik Srbije [[Boris Tadić]] se u emisiji "[[Nedjeljom u 2]]" izvinjava "svim pripadnicima hrvatskog naroda koje su učinili nesrećnima pripadnici moga naroda". * [[26. 6.]] - [[Red Hot Chili Peppers]] svirali u [[Inđija|Inđiji]]. * [[27. 6.]] - [[Gordon Brown]] preuzeo dužnost novog [[UK|britanskog]] [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva|premijera]] (do 2010); inostrani resor ima [[David Miliband]]. * [[28. 6.]] - [[Most Mehmed-paše Sokolovića]] i [[Gamzigrad]] su među novim mestima [[Svjetska baština|svetske baštine]] [[UNESCO]] * [[29. 6.]] - Počinje prodaja [[iPhone]]-a prve generacije u SAD. [[Pametni telefon]] sa ''multi-touch'' tehnologijom, sa prstima kao glavnim sredstvom inputa; može renderovati pune sajtove. ** Mobilni pristup internetu će prevazići stoni u oktobru 2016.<ref>[https://www.theguardian.com/technology/2016/nov/02/mobile-web-browsing-desktop-smartphones-tablets Mobile web browsing overtakes desktop for the first time]. theguardian.com 2 Nov 2016</ref> ** [[Društvena mreža|Društvene mreže]] napreduju: ''[[Myspace]]'' je na vrhuncu, ''[[Facebook]]'' će ga preteći 2008/09. ''[[Twitter]]'' je u brzom rastu od ove godine. Za ''[[YouTube]]'' se tvrdi da ima saobraćaj kao čitav internet 2000. * 29. 6. - [[Europapress holding]] kupila "[[Feral Tribune]]" koji je imao problema zbog neplaćenog PDV-a (izlazi još godinu dana). === Jul/Juli/Srpanj === * [[2. 7.]] - [[Miroslav Lajčak]] je novi [[Visoki predstavnik za BiH]] i specijalni predstavnik EU, nakon [[Christian Schwarz-Schilling]]a (do 2009). * [[7. 7.]] - Proglašeno "[[Novih sedam čuda svijeta]]": [[Kineski zid]], [[Koloseum]], [[Taj Mahal]], [[Machu Picchu]], [[Kip Krista Iskupitelja|Krist Iskupitelj]], [[Petra]] i [[Chichen Itza]]. * 7. 7. - Samoubica sa kamionom bombom ubio 156 ljudi u mestu Amirli na severoistoku Iraka, čiji su stanovnici uglavnom šiitski [[Irački Turkmeni|Turkmeni]]. * [[8. 7.]] - Predstavljen je [[Boeing 787]] Dreamliner (u saobraćaju od 2011). * [[9. 7.]] - U [[Buenos Aires]]u pao prvi sneg od 1918. [[Datoteka:Red Mosque Islamabad 1.jpg|160px|mini|Crvena džamija u Islamabadu]] * [[11. 7.]] - [[Opsada Crvene džamije]] u [[Islamabad]]u: vojska zauzela kompleks islamističke džamije i medrese Džamija Hafsa, uz 154 mrtvih. Talibani i plemenski militanti odbacuju prošlogodišnje primirje, počinje Treći [[Rat u sjeverozapadnom Pakistanu|waziristanski rat]] (do 2017). * [[13. 7.]] - Hiperinflacija u [[Zimbabve]]u: vlada je privremno prestala objavljivati rezultate. * [[14. 7.]] - [[Rolingstons]]i svirali u Beogradu (u [[Budva|Budvi]] su bili [[9. 7.]]). * 14. 7. - Putin objavio da će Rusija za 150 dana suspendovati učešće u [[Ugovor o konvencionalnim oružanim snagama u Evropi|Ugovoru o konvencionalnim oružanim snagama u Evropi]] iz 1990. - smatra ga zastarelim s obzirom na nestanak Varšavskog pakta i SSSR i širenje NATO, a tu su i planovi SAD za raketnu odbranu. * [[15. 7.]] - Antun Gudelj, ranije osuđivan za ubojstvo [[Josip Reihl-Kir]]a, izručen iz Australije u Hrvatsku. * [[16.7.|16]] - [[22. 7.]] - U Srbiji gorelo 3.513 ha šuma na 47 lokacija. * [[18. 7.]] - Međunarodna nuklearna agencija IAEA je potvrdila da su zatvorena sva nuklearna postrojenja u Jongbjonu, nakon što je Severnoj Koreji isporučen mazut (aktivnosti se nastavljaju 2009). [[Datoteka:Mad Men (logo).svg|mini|Logo serije ''[[Mad Men]]'']] * [[19. 7.]] - [[Zlatno doba televizije]]: na kablovskom kanalu AMC prikazana prva epizoda serije ''[[Mad Men]]'' - 92 epizode u sedam sezona do 2015. * [[20. 7.]] - Zapadni kosponzori su povukli nacrt rezolucije Saveta bezbednosti UN o Kosovu, pošto se Rusija nije složila s njim.<ref>[https://mid.ru/en/foreign_policy/news/1597386/ Situation Surrounding Consideration of Kosovo Problem in UN Security Council]. mid.ru 21 July 2007</ref> * [[21. 7.]] - ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]'', poslednji roman iz serije, obara rekord najbrže prodaje (dva filma po njemu su prikazana 2010. i '11.). * 21. 7. - Građevina ''[[Burj Khalifa|Burj Dubai]]'' pretiče [[Taipei 101]], sa 509 metara (u septembru će preteći i torontanski [[CN toranj]]). * [[22. 7.]] - Ubedljiva pobeda [[Recep Tayyip Erdoğan|Erdoğanove]] [[Stranka pravde i razvoja (Turska)|Stranke pravde i razvoja]] u Turskoj. * 22. 7. - U Rusiji objavljeno [[Pismo deset akademika]] predsedniku Putinu protiv klerikalizacije u Rusiji. * [[23. 7.]] - Otvorena [[Zgrada prijateljstva između Grčke i Bosne i Hercegovine]], obnovljena Zgrada Izvršnog vijeća. * [[24. 7.]] - Rekordna vrućina: Beograd 43,6&nbsp;°C, [[Smederevska Palanka]] 44,9&nbsp;°C (najviša ikad zabeležena temperatura u Srbiji). * 24. 7. - Skupština Srbije usvojila ''Rezoluciju o neophodnosti pravednog rešavanja pitanja Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija, zasnovanog na međunarodnom pravu''. * 24. 7. - [[Suđenje medicinskim djelatnicima u Libiji]]: posredovanjem francuskih, "prva dama" Cécilia Sarkozy, i evropskih posrednika pet bugarskih medicinskih sestara i palestinski doktor napustili Libiju. * [[25. 7.]] - Otvoreno pismo uglednika [[Hrvati|Hrvata]] iz Vojvodine političkom i kulturnom vrhu RH u kojem ih pozivaju na akciju protiv politike asimiliranja Hrvata u Srbiji. * [[27. 7.]] - [[Višestruko ubistvo u Jabukovcu]]: ubijeno devet ljudi u selu kod Negotina. * [[29. 7.]] - [[Liberalno-demokratska stranka (Japan)|Liberalno-demokratska stranka]] premijera [[Shinzo Abe|Shinza Abea]] teško poražena na izborima za gornji dom [[japan]]skog [[parlament]]a. * 29. 7. - Reprezentacija [[Irak]]a osvojila finale [[Azijski kup u fudbalu|Azijskog kupa u fudbalu]]. * [[31. 7.]] - Završava se Operacija Banner, pomoć britanske vojske snagama reda u Severnoj Irskoj, započeta 1969. na početku [[Sjevernoirski sukob|Nevolja]]. === Avgust/Kolovoz === * [[2. 8.]] - [[Karlovac|Karlovačka]] mljekara KIM prodana firmi Chemoderm iz [[Duga Resa|Duge Rese]] - sindikati nezadovoljni, izbija afera. * 2. 8. - Ruska ekspedicija [[Arktika 2007]] u podmorju [[Severni ledeni okean|Severnog ledenog okeana]]: postavljena ruska zastava na Severnom polu, na dubini od 4.261 m, za koji se tvrdi da je deo ruskog kontinentalnog šelfa ([[epikontinentalni pojas]]). * 4 - 6. 8. - [[Požari u Hrvatskoj 2007.|Požari u Hrvatskoj]]: veliki požari kod Dubrovnika. [[Datoteka:(From survey of) Government National Mortgage Association (Ginnie Mae)-financed properties in Washington, D.C. area - DPLA - 4bfb0cd2cea6c87e9072499a2ceb1616.JPG|mini|Kuće u SAD: pada cena nekretnina a raste broj ovrha/zaplena imovine]] * [[9. 8.]] - Banka [[BNP Paribas]] obustavlja isplate iz tri [[hedž fond]]a zbog potpune nelikvidnosti - na površinu izlazi [[kriza likvidnosti]], počinje '''[[Svetska finansijska kriza 2007-2008]]''' iz koje nastaje '''[[Svetska ekonomska kriza]]'''. * 9 - 10. 8. - Dow Jones pada skoro 400 poena, padaju evropske berze, sutradan i azijske. Kriza ''subprime'' (drugorazrednih, rizičnih) hipoteka. ** Zbog rasta kamata i opadanja cena nekretnina, veći je broj ovrha/zaplena imovine klijenata koji su uzimali rizične hipoteke u vreme Mehura nekretnina u SAD. Investitori više ne žele hartije od vrednosti povezane sa hipotekama, koje zato gube vrednost. * [[10. 8.]] - Trojka SAD-EU-Rusija (Frank Wisner, W. Ischinger, Al. Bocan-Harčenko) posećuju Beograd i Prištinu. * 10. 8. - Udes autobusa Beograd-Split kod Karlovca, poginule dvije putnice, još jedna naknadno. * 10. 8. - Poplave u Južnoj Aziji: pogođeno je 30 miliona ljudi, poginulo je preko 2.000. * [[12. 8.]] - [[Rivalstvo Đokovića i Federera]]: Đoković u Montrealu odnosi prvu pobedu. * [[14. 8.]] - Napad na [[Jazidi|Jazide]] u severnom Iraku, četiri bombe odnose 796 života. * [[15. 8.]] - U [[Potres u Peruu 2007.|potresu snage 8.0]] u [[Peru]]u poginulo bar 595 osoba. Iz jednog zatvora pobegli robijaši. * 15. 8. - Velike poplave u Severnoj Koreji - stradalo je oko 600 ljudi, pogođeno je 15-20% obradive zemlje. [[Datoteka:Kornati 95.jpg|thumb|[[Kornati]]]] * [[18. 8.]] - U [[Žitište|Žitištu]] kod [[Zrenjanin]]a otkriven spomenik filmskom junaku [[Rocky|Rokiju Balboi]]. * [[20. 8.]] - Ministar za kapitalne investicije [[Velimir Ilić]] pokazao novinarima manji deo ugovora o koncesiji za izgradnju autoputa [[Horgoš]]-[[Požega (Srbija)|Požega]], ostalo i dalje tajna. Vlada tri dana kasnije odlučila da ugovor o koncesiji za autoput Horgoš-Požega (sa aneksima) objavi na svom sajtu. * [[24. 8.]] - Vlada Srbije potvrdila odluku da više ne finansira firmu "Zastava zapošljavanje i obrazovanje", kojoj je u prethodnih šest godina uplaćeno preko 100 miliona eura. * 24. 8. - U Grčkoj počinju [[Šumski požari u Grčkoj (2007)|katastrofalni šumski požari]], najveći su ugašeni do 2. 9., ostaje 65 žrtava i procenjena šteta od 4 milijarde eura. * [[28. 8.]] - [[Abdullah Gul]] izabran za predsednika [[Turska|Turske]] (do [[2014]]). * [[28. 8.]] - [[8. 9.]] - [[Episkop Filaret]] štrajkuje glađu na crnogorskoj granici jer mu nije dozvoljen ulaz u tu državu. * [[30. 8.]] - [[Kornatska tragedija]]: smrt 11 vatrogasaca na [[Kornati]]ma. === Septembar/Rujan === [[Datoteka:Osaka07 D9A WHigh Jump VC.jpg|thumb|200px|[[Blanka Vlašić]] svjetski prvak]] * [[2. 9.]] - [[Hrvatska]] takmičarka [[Blanka Vlašić]] osvojila zlatnu medalju u [[skok u vis|skoku u vis]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici|Svetskom prvenstvu]] u [[Osaka|Osaki]]. * [[3. 9.]] - Biznismen i avanturista [[Steve Fossett]] nestao leteći iznad [[Sierra Nevada (SAD)|Sierra Nevade]], ostaci pronađeni sledeće godine. * [[3. 9.|3]] - [[16. 9.]] - U Španiji održano [[Evropsko prvenstvo u košarci 2007.]]: Rusija 1, Hrvatska 6, Srbija 13-16; među prvih deset strelaca [[Milan Gurović]], [[Darko Miličić]] (SR) i [[Marko Popović (košarkaš, rođen 1982.)|Marko Popović]] (HR). * [[5. 9.]] - [[Aleksandar Simić]], savetnik premijera Koštunice, izjavio u novinama da je [[Crna Gora]] "kvazidržava" (u vezi sa slučajem episkopa Filareta). * [[6. 9.]] - [[Operacija Orchard]]: izraelski avioni gađali nuklearni reaktor na istoku Sirije. * [[11. 9.]] - U Rusiji testirano [[termobarično oružje]] (vakuumska bomba) nazvana "Otac svih bombi" jer je sa ekvivalentom 44 tone TNT bila najjača konvencionalna bomba na svetu. * [[14. 9.]] - [[Viktor Zubkov]] novi premijer [[Rusija|Rusije]] (do 2008). * 14. 9. - Velike poplave u zapadnoj i istočnoj Africi, 250 mrtvih. * [[16. 9.]] - Izbori u Grčkoj, [[Nova Demokracija (Grčka)|Nova Demokracija]] ostaje najjača stranka. * [[25. 9.]] - Tuča između poslanika albanskih stranaka DPA i DUI u makedonskom Sobranju, naoružane pristalice DUI pokušale ući u zgradu. * [[26. 9.]] - Prvostepene presude "Vukovarskoj trojci" pred [[ICTY]]: [[Mile Mrkšić]] na 20 godina (potvrđeno 2012) i [[Veselin Šljivančanin]] 5 godina (oslobođen 2011. posle dve promene kazne); [[Miroslav Radić]] oslobođen. * [[27. 9.]] - Umro [[Nenad Bogdanović]], gradonačelnik [[Beograd]]a. * [[28. 9.]] - Susret delegacija Beograda i Prištine na najvišem nivou u misiji EU pri UN u Njujorku - deklaracija o uzdržavanju od pretnji i nasilja tokom pregovora. * 20 - [[30. 9.]] - [[Datoteka:Volleyball (indoor) pictogram.svg|25px]] U Belgiji i Luksemburgu održan Evropski šampionat u odbojci za žene: Italija 1, Srbija 2, Hrvatska 14; [[Jovana Brakočević]] najbolji server a [[Maja Ognjenović]] tehničar. * [[30. 9.]] - Umro [[Milan Jelić]], predsjednik [[Republika Srpska|Republike Srpske]]. * 30. 9. - Vanredni izbori u [[Ukrajina|Ukrajini]] nakon [[Ukrajinska politička kriza (2007)|političke krize]]: najviše glasova pojedinačno za [[Partija regiona|Partiju regiona]], zbirno za "[[Narančasta revolucija|narančaste]]" liste. === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Beogradski Parking servis započeo akciju "Đaci Vas mole, usporite pored škole". * [[7. 10.]] - Za vreme Antifašističkog skupa u [[Novi Sad|Novom Sadu]], pripadnici neonacističke grupe Nacionalni Stroj (lider [[Goran Davidović]] - Firer). kamenovali su demonstrante. Žandarmerija je svih 54 neonacista, među njima i slovačke državljane pohapsila. * 7. 10. - U [[Novi Pazar|Novom Pazaru]] u toku večernjeg programa izvršen destruktivni napad na dve televizijske stanice. Počinioci su još nepoznati, ali se početkom naredne nedelje spekuliše o vehabijama sa jedne ili policiji sa druge strane. Situacija u Srbiji je zbog ovoga naredne nedelje napeta. * [[10. 10.]] - Na Šultenovačkom brdu kod Novog Pazara napadnut predajnik radija "Sto Plus". * [[11. 10.]] - Reis ul-Ulema Islamske Zajednice Srbije, [[Adem Zilkić]] i zvanično stupio na tu funkciju, zamenivši [[Hamdija Jusufspahić|Hamdiju Jusufspahića]], te se uputio u Novi Pazar. * 11. 10. - U Srbiji raspisane nagrade od milion eura za informacije koje bi dovele do hapšenja [[Ratko Mladić|Ratka Mladića]] i [[Radovan Karadžić|Radovana Karadžića]]. * [[12. 10.]] - [[Dragan Stojković]] Piksi iznenada podneo ostavku na mesto predsednika [[FK Crvena zvezda]]. * 12. 10. - Rusija još jednom pozvala SAD da prekinu sa projektom [[raketni štit|raketnog štita]], te je zapretila da će se povući iz sporazuma o nuklearnom razoružanju. * [[15. 10.]] - [[Evropska unija]] i [[Crna Gora]] su u [[Luksemburg]]u potpisale [[Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju]]. * [[16. 10.]] - U prometnoj nesreći kod [[Nova Gradiška|Nove Gradiške]] poginuo makedonski pjevač [[Toše Proeski]]. * [[19. 10.]] - {{flagicon|Crna Gora}} [[Skupština Republike Crne Gore|Skupština]] izglasala novi [[Ustav Crne Gore]] (proglašen tri dana kasnije) - službeni jezik [[crnogorski jezik|crnogorski]], srpske stranke glasale protiv. * 19. 10. - Visoki predstavnik Miroslav Lajčak nametnuo Zakon o Savjetu ministara BiH - kvorum je većina ministara, dovoljan po jedan iz tri naroda. * 18/19. 10. - Dogovoren [[Lisabonski ugovor]]. * [[21. 10.]] - Na izvanrednim parlamentarnim izborima u [[Poljska|Poljskoj]] liberalna [[Građanska platforma]] [[Donald Tusk|Donalda Tuska]] porazila vladajuću desničarsku stranku [[Pravo i pravda]] premijera [[Jaroslaw Kaczynski|Jaroslawa Kaczynskog]]. * [[24. 10.]] - Počela gradnja [[Pelješki most|Pelješkoga mosta]] (spor napredak, radovi obustavljeni 2012.). [[Datoteka:Singapore Airlines A380-841 (9V-SKA) taking off from Zurich International Airport.jpg|mini|270px|[[Airbus A380]]]] * [[25. 10.]] - [[Airbus A380]], najveći putnički avion na svetu, ulazi u službu u kompaniji [[Singapore Airlines]]. * [[28. 10.]] - [[Cristina Fernández de Kirchner]], prva dama [[Argentina|Argentine]], pobijedila na predsjedničkim izborima (predsjednica do 2015). * 28. 10. - U Vatikanu beatifikovano [[498 španjolskih mučenika]] iz 1930-tih. * [[29. 10.]] - Prodate [[Robne kuće Beograd]] - kupac je "Verano Motors" za € 360 miliona. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Kriza u [[BiH]] nakon ostavke premijera [[Nikola Špirić|Špirića]] povodom Lajčakovih parlamentarnih reformi - vraća se i formalno u decembru. * [[3. 11.]] - Predsednik [[Pakistan]]a [[Pervez Mušaraf]] proglasio je vanredno stanje u zemlji (traje do 15. 12.), smenio predsednika Vrhovnog suda i zabranio nezavisne medije. * [[7. 11.]] - Nakon više od četiri i po godine od predaje, pred [[Haški tribunal|Haškim tribunalom]] počelo suđenje lideru Srpske radikalne stranke [[Vojislav Šešelj|Vojislavu Šešelju]]. * 7. 11. - Parafiran [[Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju]] EU i Srbije. * 7. 11. - [[Operacija Planinska bura]] u Makedoniji: uspešna antiteroristička akcija u selu [[Brodec (Tetovo)]]. * [[11. 11.]] - [[Danilo Türk]] (nezavisan) izabran za predsednika Slovenije (mandat od 23. decembra), protivkandidat bio [[Lojze Peterle]]. * [[13. 11.]] - Ruska vojska završila povlačenje iz baze u [[Batumi]]ju, Gruzija (rok je bio kraj 2008.). * [[15. 11.]] - Ciklon Sidr pogodio Bangladeš, procenjeno do 10.000 žrtava. [[Datoteka:Fontana ispred zgrade Vlade RS.jpg|mini|250px|Fontana ispred [[Administrativni centar Vlade Republike Srpske|zgrade Vlade RS]]]] * [[18. 11.]] - Na parlamentarnim izborima na [[Kosovo|Kosovu]] je pobijedila [[Demokratska partija Kosova]] [[Hašim Tači|Hašima Tačija]]. * 18. 11. - Iz bezbednosnih razloga otkazana tribina ''[[Peščanik]]a'' u Aranđelovcu nakon što ju je udruženje građana ''Naši'' nazvalo antisrpskom. * [[21. 11.]] - Otvoren [[Administrativni centar Vlade Republike Srpske]] u Banjoj Luci. * 21. 11. - [[Čedomir Jovanović]], lider [[LDP]], izjavio da je ta stranka podnela dve krivične prijave protiv [[Miroslav Mišković|Miroslava Miškovića]]. * [[24. 11.]] - Na parlamentarnim izborima u [[Australija|Australiji]] je [[Australska laburistička stranka|Laburistička stranka]] pod vodstvom [[Kevin Rudd|Kevina Rudda]] porazila vladajuću [[desnica|desničarsku]] koaliciju premijera [[John Howard|Johna Howarda]]. * [[25. 11.]] - [[Datoteka:Coat of arms of Croatia.svg|20px|Hrvatska]] [[Parlamentarni izbori u Hrvatskoj 2007]]: [[HDZ]] 66 mandata (+0), [[Socijaldemokratska partija Hrvatske|SDP]] 56 (+22). === Decembar/Prosinac === * [[2. 12.]] - Navijači Crvene Zvezde pretukli na utakmici inspektora žandarmerije, Uroš Mišić pokušao da mu ugura baklju u usta (u zatvoru do 2012). * 2. 12. - Predsjednik [[Venezuela|Venezuele]] [[Hugo Chavez]] poražen na ustavnom referendumu o povećanju predsjedničkih ovlasti * 2. 12. - Na parlamentarnim izborima u [[Rusija|Rusiji]] ubjedljivu pobjedu odnijela [[Jedinstvena Rusija]] predsjednika [[Vladimir Putin|Vladimira Putina]]. * [[3. 12.]] - Pristalice [[Nova Srbija|Nove Srbije]] i [[SRS]] sprečili promociju [[Peščanik]]a u [[Aranđelovac|Aranđelovcu]]. * [[4. 12.]] - Savetnik premijera Srbije, [[Aleksandar Simić]], izazvao kontroverze izjavom da je i rat pravno i legitimno sredstvo u rešavanju pitanja statusa Kosova i Metohije. * [[10. 12.]] - Pregovori Beograda i Prištine o statusu Kosova okončani bez dogovora - Albanci žele nezavisnost, a Beograd nastavak pregovora. * [[11. 12.]] - [[Al-Kaida na islamskom Magrebu]] detonirala dve auto-bombe u gradu [[Alžir (grad)|Alžiru]], 41 mrtvi od čega 17 iz UN. * [[12. 12.]] - U [[Srbija|Srbiji]] raspisani predsjednički izbori za [[20. 1.]] [[2008]]. godine - [[DSS]] smatra da je tom "jednostranom odlukom" prekršen koalicioni sporazum. * 12. 12. - Rusija suspendovala primenu [[Ugovor o konvencionalnim oružanim snagama u Evropi|Ugovora o konvencionalnim oružanim snagama u Evropi]], povodom američkih planova raketne odbrane. * [[18. 12.]] - [[Julija Timošenko]] po drugi put premijer Ukrajine (do [[2010]]). * [[19. 12.]] - [[Vladimir Putin]] je "[[Osoba godine (Time)]]". * [[21. 12.]] - [[Estonija]], [[Letonija]], [[Litvanija]], [[Poljska]], [[Češka]], [[Slovačka]], [[Mađarska]], [[Slovenija]] i [[Malta]] počele da primenjuju odredbe [[Šengenski sporazum|Šengenskog sporazuma]] na kopnenim i pomorskim granicama. * [[23. 12.]] - Železnički udes u Beogradu, povređena 24 putnika. * [[24. 12.]]- Vlada [[Nepal]]a je postigla dogovor sa bivšim maoističkim pobunjenicima o ukidanju [[monarhija|monarhije]] i uspostavljanju federalne države [[28. 12.]]. * [[26. 12.]] - [[Narodna skupština Republike Srbije]] usvojila Rezoluciju o zaštiti suvereniteta, teritorijalnog integriteta i ustavnog poretka Republike Srbije. Vladi naloženo da svi sporazumi sa [[Europska unija|Europskom unijom]] moraju biti u "funkciji očuvanja suvereniteta Srbije". U okviru Rezolucije i Deklaracija o vojnoj neutralnosti. Poslanicima se obratili predsjednik Srbije [[Boris Tadić]] i premijer [[Vojislav Koštunica]]. * [[27. 12.]] - [[Pakistan]]ska političarka [[Benazir Bhutto]] ubijena u atentatu. * 27. 12. - Nakon što je objavljeno da je predsednik [[Kenija|Kenije]] [[Mwai Kibaki]] reizabran dolazi do nasilja - [[Kenijska kriza 2007-2008.]] odnosi najmanje 800 života. * [[28. 12.]] - U saobraćajnoj nesreći poginulo troje bivših ukućana [[Veliki Brat u Srbiji|Velikog Brata u Srbiji]], Stevan Zečević Zeka, Zorica Lazić i Elmir Kuduzović, nakon čega je prekinut taj serijal. * [[29. 12.]] - Predsjednik Skupštine Srbije, [[Oliver Dulić]], raspisao izbore za Skupštinu [[Vojvodina|Vojvodine]] i lokalne organe vlasti u Srbiji za [[11. 5.]] [[2008]]. godine. * 29. 12. - Afera "Vepar": ministar unutarnjih poslova [[Ivica Kirin]] podnio ostavku jer je učestvovao u "božićnom lovu" na Bilogori sa [[Mladen Markač|Mladenom Markačem]], haškim optuženikom koji je time prekršio kućni pritvor. == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 2007.}} * [[13. 7.]] - [[Lamine Yamal]], španjolski nogometaš == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 2007.}} === Januar/Siječanj === * [[3. 1.]] - [[Slavuj Hadžić]], filmski i TV reditelj (* [[1934]]) * [[7. 1.]] - [[Nevenka Urbanova]], srpska glumica (* [[1909]]) * [[8. 1.]] - [[Iwao Takamoto]], [[japan]]sko-[[Sjedinjene Američke Države|američki]] animator, kreator popularnog crtanog lika [[Scooby Doo]] (* [[1925]].) * [[10. 1.]] - [[Carlo Ponti]], talijanski filmski producent (* [[1912]].) * [[13. 1.]] - [[Caris Corfman]], američka glumica ("Nešto između") (* [[1955]]) * 13. 1. - [[Aleksandar Bakočević]], srpski političar, bivši gradonačelnik Beograda (* [[1928]]) * [[17. 1.]] - [[Art Buchwald]], humorista (* [[1925]]) * [[19. 1.]] - [[Hrant Dink]], turko-jermenski novinar (* [[1954]]) * [[20. 1.]] - [[Vitomir Voja Trifunović]], kompozitor, osnivač i dir. Muzičke škole "dr. Vojislav Vučković" (* [[1916]]) * [[22. 1.]] - [[Abbé Pierre]], osnivač pokreta Emmaus (* [[1912]]) * [[23. 1.]] - [[Ryszard Kapuściński]], novinar i književnik (* [[1932]]) * [[24. 1.]] - [[Nikola Milošević]], akademik [[SANU]], lider Srpske liberalne stranke (* [[1929]]) * [[27. 1.]] - [[Herbert Reinecker]], njemački TV-scenarist, tvorac serije ''[[Derrick]]'' (* [[1914]]) * [[28. 1.]] - [[Olga Popović-Obradović]], pravna istoričarka (* [[1954]]) * [[30. 1.]] - [[Sidney Sheldon]], scenarista i književnik (* [[1917]]) * [[31. 1.]] - [[Kosta Carina]], književnik, filmski radnik, prevodilac (* [[1927]]) === Februar/Veljača === * [[1. 2.]] - [[Gian Carlo Menotti]], italijansko-američki kompozitor i libretista (* [[1911]].) * [[8. 2.]] - [[Anna Nicole Smith]], manekenka i glumica (* [[1967]].) * [[9. 2.]] - [[Ian Richardson]], glumac (* [[1934]]) * [[15. 2.]] - [[Robert Adler]], pronalazač boljeg daljinskog upravljača (* [[1913]]) * [[16. 2.]] - [[Darinka Jevrić]], književnica, novinar (* [[1947]]) * [[17. 2.]] - [[Maurice Papon]], ratni zločinac (* [[1910]]) * [[20. 2.]] - [[Vladimir Mahovlić]], hrvatski televizijski i radijski voditelj (* [[1932]].) * [[23. 2.]] - [[Stevan Vračar]], profesor Pravnog fak. u Bg. (* [[1926]]) * 23. 2. - [[Milan Vukotić]], pozorišni glumac, tvorac "Teatra levo" (* [[1946]]) * [[26. 2.]] - [[Vladimir Muljević]], prof. emeritus, prvi hrvatski doktor elektrotehničkih znanosti (* [[1913]].) * [[28. 2.]] - [[Želimir Marković]], novinar i urednik "Kruga", "Duge" i Dojče Velea (* [[1955]]) * 28. 2. - [[Arthur M. Schlesinger, Jr.]], istoričar (* [[1917]]) === Mart/Ožujak === * [[2. 3.]] - [[Miroljub Rajić]], gen. sek. Fudbalskog saveza Srbije (* [[1950]]) * [[3. 3.]] - [[Osvaldo Cavandoli]], talijanski crtač crtanih filmova, autor crtanog filma [[Linija (crtani film)|Linija]] ("La Linea"). (* [[1920]].) * 3. 3. - [[Geza Vuković]], gl.odg. urednik lista "Mađar So" (* [[1928]]) * [[4. 3.]] - [[Irena Davosir Matanović]], operska pevačica u novosadskom SNP (* [[1933]]) * [[5. 3.]] - [[Ivan Supek]], [[Hrvatska|hrvatski]] [[fizičar]], [[filozof]], [[pisac]], borac za mir i [[humanist]]. (* [[1915]].) * [[6. 3.]] - [[Jean Baudrillard]], francuski filozof (* [[1929.]]) * [[10. 3.]] - [[Stjepan Lacković (svećenik)|Stjepan Lacković]], hrvatski katolički svećenik, tajnik [[Alojzije Stepinac|Alojzija Stepinca]] za vrijeme II. svjetskog rata (* [[1913]].) * [[14. 3.]] - [[Lucie Aubrac]], pripadnica francuskog Pokreta otpora (* [[1912]]) * [[15. 3.]] - [[Jovan Zebić]], srpski političar (* [[1939]]) * [[16. 3.]] - [[Ivica Percl]], hrvatski pjevač, poznat po pjesmi „Stari Pjer” (* [[1945]].) * 16. 3. - [[Aleksandar Saša Subota]], pijanista i džez muzičar (* [[1935]]) * [[17. 3.]] - [[Frane Franić]], hrvatski nadbiskup i metropolit (* [[1912]].) * [[19. 3.]] - [[Krešimir Blažević]], hrvatski pjevač iz grupe [[Animatori]] * [[21. 3.]] - [[Vasilije Tapušković]], publicista, novinar, pred. AKUD "Krsmanović" (* [[1938]]) * [[29. 3.]] - [[Božidar Kovaček]], predsednik Matice srpske (* [[1930]]) * [[30. 3.]] - Ilija Ika Gligorijević, arhitekta (* [[1926]]) === April/Travanj === * [[2. 4.]] - [[Žarko Petrović]], bivši srpski odbojkaš i jugoslovenski reprezentativac (* [[1964]]) * [[5. 4.]] - [[Mark St. John]], američki glazbenik (* [[1956]].) * [[8. 4.]] - [[Sol LeWitt]], umetnik (* [[1928]]) * [[11. 4.]] - [[Kurt Vonnegut]], američki pisac (* [[1922]]) * 11. 4. - [[Goran Pleša]], glumac (* [[1950]]) * [[23. 4.]] - [[Boris Jeljcin]], ruski državnik (* [[1931]]) * 23. 4. - [[Mihailo Bjelica]], novinar, profesor, istoričar srpskog novinarstva * [[27. 4.]] - [[Mstislav Rostropovič]], ruski muzičar i sovjetski disident (* [[1927]]) * 27. 4. - [[Cadik Danon]] Braco, arhitekta i književnik (* [[1923]]) * [[28. 4.]] - [[Edo Peročević]], hrvatski glumac (* [[1937]].) * 28. 4. - [[Carl Friedrich von Weizsäcker]], fizičar, filozof (* [[1912]]) * 28. 4. - Miloš Janićijević, srpski neurohirurg, pedagog i humanista (* [[1947]]) * [[29. 4.]] - [[Ivica Račan]], hrvatski političar (* [[1944]]) * [[30. 4.]] - [[Jara Ribnikar]], srpska književnica (* [[1912]]) === Maj/Svibanj === * [[3. 5.]] - [[Slobodan Novaković]], filmski i televizijski stvaralac (* [[1939]]) * [[4. 5.]] - [[Božo Švarc]], pukovnik (penz.), novinar, jedan od osnivača SD Partizan (* [[1920]]) * [[6. 5.]] - [[Đorđe Novković]], hrvatski kompozitor glazbe (* [[1943]].) * 6. 5. - [[Stevan Raičković]], srpski pesnik, akademik (* [[1928]]) * [[11. 5.]] - Slobodan Kića Stanković, novinar i urednik emisije "Veselo veče" (* [[1929]]) * [[16. 5.]] - [[Branislav Đuričić]], novinar-satiričar ("Porodica Jovanović", "Veselo veče"...) (* [[1925]]) * [[15. 5.]] - [[Jerry Falwell]], američki evangelista (* [[1933]]) * [[18. 5.]] - [[Mika Špiljak]], bivši predsjednik Predsjedništva SFRJ, narodni heroj (* [[1916]]) * [[20. 5.]] - [[Stanley Miller]], hemičar i biolog (* [[1930]]) * [[21. 5.]] - [[Darinka Vukotić-Plaović]], pozorišna glumica (* [[1919]]) * [[22. 5.]] - [[Zoran Konstantinović]], teoretičar kniževnosti, srpski akademik === Jun/Lipanj === * [[7. 6.]] - [[Milorad Sidžim Milošević]], bokser (*[[1928]]) * [[13. 6.]] - [[Stane Brovet]], admiral JNA (* [[1930]]) * [[14. 6.]] - [[Kurt Waldheim]], bivši generalni sekretar UN i predsednik Austrije (* [[1918]]) * 14. 6. - [[Boris Maruna]], hrvatski pjesnik i prevoditelj (* [[1940]].) * [[18. 6.]] - [[Jovan Arežina]], novinar i radio radnik (* [[1949]]) * 18. 6. - [[Halil Hadžimurtezić]], general JNA, narodni heroj (* [[1915]]) * [[19. 6.]] - [[Živka Barać-Hubač]], pozorišna glumica (* [[1933]]) * [[23. 6.]] - [[Pavle Ugrinov]] (Vasilije Popović), srpski književnik, dramaturg (* [[1926]]) * [[25. 6.]] - [[Meho Puzić]], pjevač (* [[1937]]) * [[27. 6.]] - [[Dragutin Tadijanović]], jedan od najplodnijih hrvatskih pjesnika (* [[1905]]) * 27. 6. - [[Ramiz Delalić]] (ubijen), kriminalac (* [[1963]]) * [[28. 6.]] - [[Kiichi Miyazawa]], bivši premijer Japana (* [[1919]]) === Jul/Srpanj === * [[1. 7.]] - [[Milan Oklopdžić]] - Mika Oklop, književnik (* [[1948]]) * [[2. 7.]] - [[Aleksandar Šišić]], narodni violinista (* [[1937]]) * 2. 7. - [[Vojislav P. Nikčević]], lingvista, njegošolog (* [[1935]]) * [[5. 7.]] - [[George Melly]], engleski jazz muzičar * 5. 7. - [[Josip Tabak]], hrvatski prevoditelj, pisac, esejist, novinar i književni kritičar, znalac preko dvadeset jezika (* [[1912]].) * [[8. 7.]] - [[Gordana Jevtović Minov]], operska pevačica - sopran (* [[1947]]) * [[9. 7.]] - [[Dragoljub Ješa Ivkov]], filmski scenograf, reditelj i scenarista (* [[1931]]) * [[11. 7.]] - [[Lady Bird Johnson]], bivša Prva dama SAD (* [[1912]]) * [[21. 7.]] - [[Dubravko Škiljan]], hrvatski jezikoslovac (* [[1949]].) * 21. 7. - [[Kosta M. Kostić]], prof. Medic. fakulteta u Bg. (* [[1935]]) * [[22. 7.]] - [[Gojko Stojičić]], otorinolaringolog, prof. MF na BU (* [[1935]]) * [[23. 7.]] - [[Mohamed Zahir]], bivši i poslednji šah Afganistana (* [[1914]]) * [[25. 7.]] - [[Bogdan Trifunović]], političar (SKS, SPS) i diplomata (* [[1933]]) * [[28. 7.]] - [[Dušan Prelević Prele]], srpski muzičar pisac i scenarista (* [[1948]]) * [[30. 7.]] - [[Ingmar Bergman]], švedski filmski režiser (* [[1918]]) * 30. 7. - [[Michelangelo Antonioni]], italijanski filmski režiser (* [[1912]]) * 30. 7. - [[Teoctist Arăpașu|Teoktist]], rumunski patrijarh (* [[1915]]) === Avgust/Kolovoz === * [[1. 8.]] - [[Ratko Deletić]], književnik, novinar, izdavač (* [[1945]]) * [[14. 8.]] - [[Nela Eržišnik]], hrvatska glumica i komičarka * [[19. 8.]] - [[Slobodan Kojić]], akademski slikar (* [[1955]]) * [[20. 8.]] - [[Branimir Živojinović]], srpski prevodilac i književnik (* [[1930]]) * [[22. 8.]] - [[Kemal Hrustanović]], bosanski scenograf (* [[1941]]) * [[23. 8.]] - [[Faruk Begoli]], glumac (* [[1944]]) * [[28. 8.]] - [[Antonio Puerta]], španjolski nogometaš (* [[1984]].) * 28. 8. - [[Draga Jonaš]], spikerka i novinar (* [[1922]]) * 28. 8. - [[Nikola Nobilo]], proizvođač vina s Novog Zelanda (* [[1913]]) * [[29. 8.]] - [[Chaswe Nsofwa]], zambijski nogometaš (* [[1978]].) * [[30. 8.]] - [[Jovan Kozomara]], srpski pisac === Septembar/Rujan === * [[1. 9.]] - [[Milica Jovanović]], srpska balerina i pedagog (* [[1932]]) * 1. 9. - [[Ante Despot]], kipar (* [[1919]]) * [[2. 9.]] - [[Safet Isović]], bosanskohercegovački pjevač narodne muzike (* [[1936]]) * [[3. 9.]] - [[Marijan Mlinarić]], hrvatski liječnik, političar, ministar unutarnjih poslova od 2003. do 2005., saborski zastupnik, bivši župan Varaždinske županije (* [[1944]].) * 3. 9. - [[Đorđe Sudarski Red]], književnik (* [[1946]]) * [[6. 9.]] - [[Luciano Pavarotti]], italijanski operni pjevač (* [[1935]]) * [[9. 9.]] - [[Zoran Tadić]], hrvatski filmski redatelj (* [[1941]].) * [[11. 9.]] - [[Stevan Koički]], srpski fizičar, akademik (* [[1929]]) * [[15. 9.]] - [[Colin McRae]], škotski reli vozač (* [[1968]].) * [[18. 9.]] - [[Ljiljana Molnar Talajić]], hrvatska operna diva (* [[1938]].) * [[19. 9.]] - [[Vlatko Pavletić]], hrvatski akademik, teoretičar književnosti, esejist, kritičar i političar (* [[1930]].) * 19. 9. - [[Kosta Mihailović]], prof. Ekonomskog fakulteta u Bg., akademik (* [[1917]]) * [[21. 9.]] - [[Petar Stambolić]], bivši predsednik SIV i Predsedništva SFRJ, narodni heroj (* [[1912]]) * [[22. 9.]] - [[Marcel Marceau]], francuski pantomimičar (* [[1923]].) * 23. 9. - [[Nikola Kovač]], romanista, profesor, predsednik Srpskog kult. društva "Prosvjeta", akademik (* [[1936]]) * [[24. 9.]] - [[Nenad Turkalj]], hrvatski glazbeni kritičar, operni redatelj, dramaturg, dobitnik Porina za životno djelo 2004. (* [[1923]].) * [[26. 9.]] - [[Nenad Bogdanović]], gradonačelnik Beograda (* [[1954]]) * [[27. 9.]] - [[Dušan Jakovljević]], profesor i publicista (* [[1934]]) * 27. 9. - [[Miloš Bobić]], arhitekta i publicista (* [[1946]]) * [[30. 9.]] - [[Milan Jelić]], predsjednik Republike Srpske (* [[1956]]) === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - [[Al Oerter]], američki atletičar (* [[1936]].) * 1. 10. - [[Ronnie Hazlehurst]], kompozitor (* [[1928]]) * [[2. 10.]] - [[Šime Đodan]], hrvatski političar (* [[1927]].) * [[6. 10.]] - [[Laza Ristovski]], klavijaturist grupe [[Bijelo dugme]] (* [[1956]]) * [[8. 10.]] - [[Milan Đukić]], političar u Hrvatskoj (* [[1947]].) * [[11. 10.]] - [[Šri Činmoj]], indijski književnik, kompozitor i slikar (* [[1931]]) * [[13. 10.]] - [[Bob Denard]], francuski plaćenik (* [[1929]]) * [[16. 10.]] - [[Toše Proeski]], makedonski pjevač (* [[1981]].) * 16. 10. - [[Deborah Kerr]], škotska glumica (* [[1921]].) * 16. 10. - [[Bahrudin Bato Čengić]], filmski reditelj i scenarista (* [[1931]]) * 16. 10. - [[Milan Mitrović]], arhitekta (* [[1927]]) * [[18. 10.]] - [[Nikola Rešić]] - Nino, pevač (* [[1964]]) * [[28. 10.]] - [[Slobodan Kalezić]], književnik i akademik (* [[1944]]) * [[29. 10.]] - [[Frane Matošić]], hrvatski nogometaš i nogometni trener (* [[1918]].) * 29. 10. - [[Savo Radusinović]], pevač (* [[1953]]) === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - [[Zoran Katalina]], hokejaš "Crvene Zvezde" (* [[1984]]) * 1. 11. - [[Paul Tibbets]], pilot Enole Gay (* [[1915]]) * [[2. 11.]] - [[Tomislav Duka]], [[franjevac]], saborski zastupnik, političar (* [[1932]].) * 2. 11. - [[Pavić Obradović]], srpski pravnik i političar (* [[1953]]) * [[3. 11.]] - [[Toni Kljaković]], hrvatski pjevač * [[4. 11.]] - [[Husein Bašić]], crnogorski književnik (* [[1938]]) * [[6. 11.]] - [[Raša Livada]], srpski književnik (* [[1948]]) * [[10. 11.]] - [[Čedomir Lakić]], novinar Politike (* [[1935]]) * 10. 11. - [[Norman Mailer]], književnik i novinar (* [[1923]]) * [[13. 11.]] - [[Branko Milinović]], advokat, humanista, dobrotvor (* [[1910]]) * [[15. 11.]] - [[Milun Vidić]], akademski vajar (* [[1940]]) * [[19. 11.]] - [[Milo Radulovich]], žrtva makartizma (* [[1926]]) * [[20. 11.]] - [[Slavko Simić]], srpski glumac (* [[1924]]) * 20. 11. - [[Ian Smith]], premijer Rodezije (* [[1919]]) * [[22. 11.]] - [[Dragoljub Najman]], srpski diplomata, vitez Legije časti (* [[1931]]) * [[23. 11.]] - [[Vladimir Krjučkov]], bivši šef KGB i pučista '91. (* [[1924]]) * [[27. 11.]] - [[Stevica Krsmanović]], golman FK Željezničar, rektor Univerziteta "Braća Karić" (* [[1946]]) * [[28. 11.]] - [[Branislav Bastać]] - Bane, filmski reditelj (* [[1925]]) * [[30. 11.]] - [[Evel Knievel]], moto-akrobata (* [[1938]]) === Decembar/Prosinac === * [[1. 12.]] - [[Aleksa Brajović]], novinar TANJUG-a, publicista, književnik (* [[1923]]) * 1. 12. - [[Ivo Rojnica]], ustaški komandant (* [[1915]]) * [[4. 12.]] - [[Dušan Jovanović (oboista)|Dušan Jovanović]], oboista, dir. M.Š. "Dr Vojislav Vučković" i Muzičke produkcije RTS (* [[1964]]) * [[5. 12.]] - [[Karlheinz Stockhausen]], njemački skladatelj (* [[1920.]]) * [[7. 12.]] - [[Dušan Pekić (general)|Dušan Pekić]], general-pukovnik, narodni heroj (* [[1921]]) * [[10. 12.]] - [[Milan Dunđerski]], književnik, dir. Radio Srbobrana, vojvođanski poslanik (* [[1952]]) * [[12. 12.]] - [[Ike Turner]], muzičar (* [[1931]]) * [[16. 12.]] - [[Ivan Nemet]], šahovski velemajstor (* [[1943]]) * [[19. 12.]] - [[Vladimir R. Paunović]], neuropsihijatar, pred. Srpskog lekarskog društva (* [[1942]]) * [[21. 12.]] - [[Miloš Počuča]], komandant šeste ličke * [[27. 12.]] - [[Benazir Bhutto]], pakistanska političarka (* [[1953]].) * [[30. 12.]] - [[Veselin Drašković]], akademski slikar (* [[1949]]) * 30. 12. - [[Dušan Miladinović]], kompozitor i dirigent (* [[1924]]) == Nobelove nagrade == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Albert Fert]], [[Peter Grünberg]] (otkriće [[gigantska magnetorezistencija|gigantske magnetorezistencije]]) * [[Nobelova nagrada za hemiju|'''Hemija''']]: [[Gerhard Ertl]] (istraživanje hemijskih procesa na čvrstim površinama) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Mario Capecchi]], [[Oliver Smithies]], Sir [[Martin Evans]] (otkrića principa za unošenje specifičnih [[Genetski inženjering|genskih modifikacija]] u miševe upotrebom embrionskih [[Matična ćelija|matičnih ćelija]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Doris Lessing]] ("ta epičarka ženskog iskustva, koja je sa skepsom, vatrom i vizionarskom moći podvrgla ispitivanju podeljenu civilizaciju") * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Al Gore]] i [[UN]]-ov [[Intergovernmental Panel on Climate Change|Međuvladin panel o klimatskoj promeni]] (za napore za sakupljanje i širenje većeg znanja o veštačkoj [[Globalno zatopljenje|klimatskoj promeni]] i polaganje osnove za mere potrebne za suzbijanje takve promene) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[Leonid Hurwicz]], [[Eric Maskin]] i [[Roger Myerson]] (polaganje osnove [[teorija dizajna mehanizma|teorije dizajna mehanizma]]) == Vidi takođe: == [[Godišnji kalendar]] == Reference == {{reference}} === Literatura === == Vanjske veze == * [http://www.arhiv.rs/img/hd/2007.html Hronologija događaja 2007] (Srbija), Medijski arhiv Ebart {{commonscat|2007}} [[Kategorija:2007.]] 0rw99gk2jb28s5yrs8tccedrco1gvgx Duško Vujošević 0 20899 42580647 42579808 2026-04-13T08:03:15Z SimplyFreddie 127796 42580647 wikitext text/x-wiki {{Ažuriranje}} {{Infokutija biografija | ime = Duško Vujošević | slika = Duško Vujošević (cropped).jpg | širina_slike = 250px | opis = Duško Vujošević | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1959|3|3}} | mjesto_rođenja = [[Podgorica|Titograd]], [[FNRJ]] | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|2026|4|8|1959|3|3}} | mjesto_smrti = [[Beograd]], [[Srbija]] | prebivalište = | državljanstvo = | zanimanje = | roditelji = }} '''Duško Vujošević''' ([[Podgorica]], [[3. 3.]] [[1959]] – [[Beograd]], [[8. 4.]] [[2026]]), [[Crna Gora|crnogorski]] [[košarka]]ški trener. Vujošević je trenerskim poslom počeo da se bavi [[1976]]. Do [[1982]]. godine radio je sa mlađim kategorijama u Partizanu. Sledeću sezonu je proveo u [[OKK Beograd]]u, gde je vodio juniorsku ekipu koja je osvojila Prvenstvo Jugoslavije. Te godine radio je i sa prvim timom OKK Beograda. Posle [[jugoslovenska narodna armija|odsluženja vojnog roka]], godinu dana je radio u Mladosti iz [[Zemun]]a, a pred sezonu 1985/86 vratio se u Partizan, gde je postao pomoćni trener prvog tima. Posle smene prvog trenera, tokom sezone 1986/87, u 27. godini života, postajo je prvi trener Partizana i iste sezone osvajio titulu prvaka Jugoslavije. U sezoni 1987/88 Vujošević je predvodio Partizan do fajnal-fora [[Evroliga|Kupa evropskih šampiona]] u [[Gan]]u, na kom je Partizan osvojio treće mesto. Vujošević je vodio Partizan i u sledećoj sezoni, 1988/89, kada je osvojio [[Kup Radivoja Koraća]] i Kup Jugoslavije. U sezoni 1989/90 Vujošević je bio je prvi trener španske Uelve iz [[Granada|Granade]], da bi se posle toga vratio u Partizan, koji je vodio u sezoni 1990/91 i stigao do finala plej-ofa, u kom je poražen od ekipe [[KK Split|POP 84]].U sezoni 1991/92 bio je prvi trener KK CRVENA ZVEZDA. Od 1992. do 1998. radio je u [[Italija|Italiji]], gde je vodio ekipe Breše, Pistoje i Skavolinija. Po povratku iz Italije Vujošević je u sezoni 1998/99 bio šef stručnog štaba podgoričke [[KK Budućnost|Budućnosti]], a od 1999. do 2001. dve sezone je vodio beogradski [[KK Radnički|Radnički]]. Od povratka u Partizan, [[2001]], osvojio je devet titula prvaka države (2002, 2003, 2004, 2005, 2006 , 2007, 2008, 2009 i 2010) i cetiri Kupa (2002, 2008, 2009, 2010), i regionalnu NLB ligu cetiri puta ( 2007, 2008, 2009, 2010) čime je postao najtrofejniji trener u istoriji kluba. Kao trener juniorske reprezentacije Jugoslavije osvojio je Prvenstvo Evrope u [[Vrbas (grad)|Vrbasu]] [[1988]]. godine i četvrto mesto na Svetskom juniorskom prvenstvu [[1991]]. Duško Vujošević je trener koji je poznat po izvanrednom radu sa mladim igračima. U proleće [[2003]]. postavljen je za selektora seniorske [[košarkaška reprezentacija Srbije i Crne Gore|reprezentacije Srbije i Crne Gore]], sa kojom je na [[Evropsko prvenstvo u košarci 2003.|Evropskom prvenstvu]] u [[Švedska|Švedskoj]] osvojio šesto mesto. Duško Vujosević je selektor Bosne i Hercegovine košarkaške reprezentacije. == Vanjske veze == {{Commonscat|Duško Vujošević}} {{Authority control}} {{Lifetime|1959|2026|Vujošević, Duško}} [[Kategorija:Jugoslavenski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Crnogorski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Treneri KK Partizana]] [[Kategorija:Treneri KK Crvene zvezde]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije SR Jugoslavije/Srbije i Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Biografije, Podgorica]] 2tcqyn4mjdpfegwk6eal2h4u5k742uh 42580648 42580647 2026-04-13T08:04:04Z SimplyFreddie 127796 42580648 wikitext text/x-wiki {{Ažuriranje}} {{Infokutija biografija | ime = Duško Vujošević | slika = Duško Vujošević (cropped).jpg | širina_slike = 250px | opis = Duško Vujošević | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1959|3|3}} | mjesto_rođenja = [[Podgorica|Titograd]], [[FNRJ]] | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|2026|4|8|1959|3|3}} | mjesto_smrti = [[Beograd]], [[Srbija]] | prebivalište = | državljanstvo = | zanimanje = | roditelji = }} '''Duško Vujošević''' ([[Podgorica]], [[3. 3.]] [[1959]] – [[Beograd]], [[8. 4.]] [[2026]]), [[Crna Gora|crnogorski]] [[košarka]]ški trener. Vujošević je trenerskim poslom počeo da se bavi [[1976]]. Do [[1982]]. godine radio je sa mlađim kategorijama u Partizanu. Sledeću sezonu je proveo u [[OKK Beograd]]u, gde je vodio juniorsku ekipu koja je osvojila Prvenstvo Jugoslavije. Te godine radio je i sa prvim timom OKK Beograda. Posle [[jugoslovenska narodna armija|odsluženja vojnog roka]], godinu dana je radio u Mladosti iz [[Zemun]]a, a pred sezonu 1985/86 vratio se u Partizan, gde je postao pomoćni trener prvog tima. Posle smene prvog trenera, tokom sezone 1986/87, u 27. godini života, postajo je prvi trener Partizana i iste sezone osvajio titulu prvaka Jugoslavije. U sezoni 1987/88 Vujošević je predvodio Partizan do fajnal-fora [[Evroliga|Kupa evropskih šampiona]] u [[Gan]]u, na kom je Partizan osvojio treće mesto. Vujošević je vodio Partizan i u sledećoj sezoni, 1988/89, kada je osvojio [[Kup Radivoja Koraća]] i Kup Jugoslavije. U sezoni 1989/90 Vujošević je bio je prvi trener španske Uelve iz [[Granada|Granade]], da bi se posle toga vratio u Partizan, koji je vodio u sezoni 1990/91 i stigao do finala plej-ofa, u kom je poražen od ekipe [[KK Split|POP 84]].U sezoni 1991/92 bio je prvi trener KK CRVENA ZVEZDA. Od 1992. do 1998. radio je u [[Italija|Italiji]], gde je vodio ekipe Breše, Pistoje i Skavolinija. Po povratku iz Italije Vujošević je u sezoni 1998/99 bio šef stručnog štaba podgoričke [[KK Budućnost|Budućnosti]], a od 1999. do 2001. dve sezone je vodio beogradski [[KK Radnički|Radnički]]. Od povratka u Partizan, [[2001]], osvojio je devet titula prvaka države (2002, 2003, 2004, 2005, 2006 , 2007, 2008, 2009 i 2010) i cetiri Kupa (2002, 2008, 2009, 2010), i regionalnu NLB ligu cetiri puta ( 2007, 2008, 2009, 2010) čime je postao najtrofejniji trener u istoriji kluba. Kao trener juniorske reprezentacije Jugoslavije osvojio je Prvenstvo Evrope u [[Vrbas (grad)|Vrbasu]] [[1988]]. godine i četvrto mesto na Svetskom juniorskom prvenstvu [[1991]]. Duško Vujošević je trener koji je poznat po izvanrednom radu sa mladim igračima. U proleće [[2003]]. postavljen je za selektora seniorske [[košarkaška reprezentacija Srbije i Crne Gore|reprezentacije Srbije i Crne Gore]], sa kojom je na [[Evropsko prvenstvo u košarci 2003.|Evropskom prvenstvu]] u [[Švedska|Švedskoj]] osvojio šesto mesto. Bio je selektor Bosne i Hercegovine košarkaške reprezentacije. == Vanjske veze == {{Commonscat|Duško Vujošević}} {{Authority control}} {{Lifetime|1959|2026|Vujošević, Duško}} [[Kategorija:Jugoslavenski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Crnogorski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Treneri KK Partizana]] [[Kategorija:Treneri KK Crvene zvezde]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije SR Jugoslavije/Srbije i Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Biografije, Podgorica]] km2gzox6yz2fxljdfpkirqcm9dho2od 42580649 42580648 2026-04-13T08:04:31Z SimplyFreddie 127796 42580649 wikitext text/x-wiki {{Ažuriranje}} {{Infokutija biografija | ime = Duško Vujošević | slika = Duško Vujošević (cropped).jpg | širina_slike = 250px | opis = Duško Vujošević | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1959|3|3}} | mjesto_rođenja = [[Podgorica|Titograd]], [[FNRJ]] | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|2026|4|8|1959|3|3}} | mjesto_smrti = [[Beograd]], [[Srbija]] | prebivalište = | državljanstvo = | zanimanje = | roditelji = }} '''Duško Vujošević''' ([[Podgorica]], [[3. 3.]] [[1959]] – [[Beograd]], [[8. 4.]] [[2026]]) bio je jugoslovenski i srpski košarkaški trener crnogorskog porekla. Vujošević je trenerskim poslom počeo da se bavi [[1976]]. Do [[1982]]. godine radio je sa mlađim kategorijama u Partizanu. Sledeću sezonu je proveo u [[OKK Beograd]]u, gde je vodio juniorsku ekipu koja je osvojila Prvenstvo Jugoslavije. Te godine radio je i sa prvim timom OKK Beograda. Posle [[jugoslovenska narodna armija|odsluženja vojnog roka]], godinu dana je radio u Mladosti iz [[Zemun]]a, a pred sezonu 1985/86 vratio se u Partizan, gde je postao pomoćni trener prvog tima. Posle smene prvog trenera, tokom sezone 1986/87, u 27. godini života, postajo je prvi trener Partizana i iste sezone osvajio titulu prvaka Jugoslavije. U sezoni 1987/88 Vujošević je predvodio Partizan do fajnal-fora [[Evroliga|Kupa evropskih šampiona]] u [[Gan]]u, na kom je Partizan osvojio treće mesto. Vujošević je vodio Partizan i u sledećoj sezoni, 1988/89, kada je osvojio [[Kup Radivoja Koraća]] i Kup Jugoslavije. U sezoni 1989/90 Vujošević je bio je prvi trener španske Uelve iz [[Granada|Granade]], da bi se posle toga vratio u Partizan, koji je vodio u sezoni 1990/91 i stigao do finala plej-ofa, u kom je poražen od ekipe [[KK Split|POP 84]].U sezoni 1991/92 bio je prvi trener KK CRVENA ZVEZDA. Od 1992. do 1998. radio je u [[Italija|Italiji]], gde je vodio ekipe Breše, Pistoje i Skavolinija. Po povratku iz Italije Vujošević je u sezoni 1998/99 bio šef stručnog štaba podgoričke [[KK Budućnost|Budućnosti]], a od 1999. do 2001. dve sezone je vodio beogradski [[KK Radnički|Radnički]]. Od povratka u Partizan, [[2001]], osvojio je devet titula prvaka države (2002, 2003, 2004, 2005, 2006 , 2007, 2008, 2009 i 2010) i cetiri Kupa (2002, 2008, 2009, 2010), i regionalnu NLB ligu cetiri puta ( 2007, 2008, 2009, 2010) čime je postao najtrofejniji trener u istoriji kluba. Kao trener juniorske reprezentacije Jugoslavije osvojio je Prvenstvo Evrope u [[Vrbas (grad)|Vrbasu]] [[1988]]. godine i četvrto mesto na Svetskom juniorskom prvenstvu [[1991]]. Duško Vujošević je trener koji je poznat po izvanrednom radu sa mladim igračima. U proleće [[2003]]. postavljen je za selektora seniorske [[košarkaška reprezentacija Srbije i Crne Gore|reprezentacije Srbije i Crne Gore]], sa kojom je na [[Evropsko prvenstvo u košarci 2003.|Evropskom prvenstvu]] u [[Švedska|Švedskoj]] osvojio šesto mesto. Bio je selektor Bosne i Hercegovine košarkaške reprezentacije. == Vanjske veze == {{Commonscat|Duško Vujošević}} {{Authority control}} {{Lifetime|1959|2026|Vujošević, Duško}} [[Kategorija:Jugoslavenski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Crnogorski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Treneri KK Partizana]] [[Kategorija:Treneri KK Crvene zvezde]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije SR Jugoslavije/Srbije i Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Biografije, Podgorica]] 1f80ihrf4uqjx8q1fxt304o2qqnkr23 42580664 42580649 2026-04-13T09:47:56Z Edgar Allan Poe 29250 42580664 wikitext text/x-wiki {{Ažuriranje}} {{Infokutija biografija | ime = Duško Vujošević | slika = Duško Vujošević (cropped).jpg | širina_slike = 250px | opis = Duško Vujošević | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1959|3|3}} | mjesto_rođenja = [[Podgorica|Titograd]], [[FNRJ]] | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|2026|4|8|1959|3|3}} | mjesto_smrti = [[Beograd]], [[Srbija]] | prebivalište = | državljanstvo = | zanimanje = | roditelji = }} '''Duško Vujošević''' ([[Podgorica]], [[3. 3.]] [[1959]] – [[Beograd]], [[8. 4.]] [[2026]]) bio je jugoslovenski i crngorski košarkaški trener. Vujošević je trenerskim poslom počeo da se bavi [[1976]]. Do [[1982]]. godine radio je sa mlađim kategorijama u Partizanu. Sledeću sezonu je proveo u [[OKK Beograd]]u, gde je vodio juniorsku ekipu koja je osvojila Prvenstvo Jugoslavije. Te godine radio je i sa prvim timom OKK Beograda. Posle [[jugoslovenska narodna armija|odsluženja vojnog roka]], godinu dana je radio u Mladosti iz [[Zemun]]a, a pred sezonu 1985/86 vratio se u Partizan, gde je postao pomoćni trener prvog tima. Posle smene prvog trenera, tokom sezone 1986/87, u 27. godini života, postajo je prvi trener Partizana i iste sezone osvajio titulu prvaka Jugoslavije. U sezoni 1987/88 Vujošević je predvodio Partizan do fajnal-fora [[Evroliga|Kupa evropskih šampiona]] u [[Gan]]u, na kom je Partizan osvojio treće mesto. Vujošević je vodio Partizan i u sledećoj sezoni, 1988/89, kada je osvojio [[Kup Radivoja Koraća]] i Kup Jugoslavije. U sezoni 1989/90 Vujošević je bio je prvi trener španske Uelve iz [[Granada|Granade]], da bi se posle toga vratio u Partizan, koji je vodio u sezoni 1990/91 i stigao do finala plej-ofa, u kom je poražen od ekipe [[KK Split|POP 84]].U sezoni 1991/92 bio je prvi trener KK CRVENA ZVEZDA. Od 1992. do 1998. radio je u [[Italija|Italiji]], gde je vodio ekipe Breše, Pistoje i Skavolinija. Po povratku iz Italije Vujošević je u sezoni 1998/99 bio šef stručnog štaba podgoričke [[KK Budućnost|Budućnosti]], a od 1999. do 2001. dve sezone je vodio beogradski [[KK Radnički|Radnički]]. Od povratka u Partizan, [[2001]], osvojio je devet titula prvaka države (2002, 2003, 2004, 2005, 2006 , 2007, 2008, 2009 i 2010) i cetiri Kupa (2002, 2008, 2009, 2010), i regionalnu NLB ligu cetiri puta ( 2007, 2008, 2009, 2010) čime je postao najtrofejniji trener u istoriji kluba. Kao trener juniorske reprezentacije Jugoslavije osvojio je Prvenstvo Evrope u [[Vrbas (grad)|Vrbasu]] [[1988]]. godine i četvrto mesto na Svetskom juniorskom prvenstvu [[1991]]. Duško Vujošević je trener koji je poznat po izvanrednom radu sa mladim igračima. U proleće [[2003]]. postavljen je za selektora seniorske [[košarkaška reprezentacija Srbije i Crne Gore|reprezentacije Srbije i Crne Gore]], sa kojom je na [[Evropsko prvenstvo u košarci 2003.|Evropskom prvenstvu]] u [[Švedska|Švedskoj]] osvojio šesto mesto. Bio je selektor Bosne i Hercegovine košarkaške reprezentacije. == Vanjske veze == {{Commonscat|Duško Vujošević}} {{Authority control}} {{Lifetime|1959|2026|Vujošević, Duško}} [[Kategorija:Jugoslavenski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Crnogorski košarkaški treneri]] [[Kategorija:Treneri KK Partizana]] [[Kategorija:Treneri KK Crvene zvezde]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije SR Jugoslavije/Srbije i Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Crne Gore]] [[Kategorija:Izbornici košarkaške reprezentacije Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Biografije, Podgorica]] l4jm2g6a82poa2kb0v6aay60g4798zv Milovan Danojlić 0 57776 42580640 42278887 2026-04-13T07:56:05Z SimplyFreddie 127796 smrt 42580640 wikitext text/x-wiki {{Infokutija pisac | ime = Milovan Danojlić | slika = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1937|7|3}} | mjesto_rođenja = [[Ivanovci (Ljig)|Ivanovci]], [[Kraljevina Jugoslavija]] (danas [[Srbija]]) | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|2022|11|23|1937|7|3}} | mjesto_smrti = [[Poitiers]], [[Francuska]] | zanimanje = književnik | žanr = [[poezija]] }} '''Milovan Danojlić''' ([[Ivanovci (Ljig)|Ivanovci]], [[3. jul]] [[1937]] — [[Poitiers]], [[23. novembar]] [[2022]]) bio je [[Srbi|srpski]] pisac koji je od [[1984]]. godine živio i radio u [[Francuska|Francuskoj]]. == Podaci o životu i književnom radu == Veliku maturu položio je [[1957]]. u [[Beograd]]u, gde je [[1973]]. na [[Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu|Filološkom fakultetu]] diplomirao Odsek za romanistiku. Sarađivao je kao stalni i spoljni saradnik u dnevnim listovima ''Borba'', ''Politika'', u ''NIN''-u i brojnim književnim časopisima. U dva navrata je radio kao lektor za srpskohrvatski jezik na Univerzitetu u [[Poatje]]u, a nekoliko godina je obavljao poslove spoljnog saradnika pariskog radija. Član je [[Srpska akademija nauka i umetnosti|SANU]] od [[2000]]. godine. Jedan je od 13 intelektualaca koji su obnovili rad predratne [[Demokratska stranka (Srbija)|Demokratske stranke]] [[1989]]. Objavio je više od 70 knjiga [[Beletristika|beletristike]] i [[Poezija|poezije]] na [[Srpski jezik|srpskom jeziku]]. Piše poeziju, prozu, esejistiku i književnu kritiku. Priredio je i preveo veliki broj knjiga iz književnosti za decu; preveo je i prepevao dela poznatih pisaca (V. Šekspir, Š. Bodler, J. Brodski, E. Sioran, L. Aragon, E. Paund, V. B. Jejts, E. Jonesko, P. Klodel), pisana na francuskom i engleskom jeziku. Najpoznatije Danojlićeve knjige su „''Neka vrsta cirkusa''“, „''Lične stvari - ogledi o sebi i o drugima''“ i „''Balada o siromaštvu''“. == Nagrade == Dobitnik je više književnih nagrada od kojih su najpoznatije: * [[NIN-ova nagrada]] za delo „''Oslobodioci i izdajnici''“ 1997. * [[Oktobarska nagrada]] Beograda, [[Zmajeva nagrada]], [[Nagrada Branko Ćopić]], [[Nagrada Isidora Sekulić]], [[Nagrada Desanka Maksimović]], Mladost, Mlado pokoljenje, Neven, [[Zlatni suncokret|Vitalova nagrada "Zlatni suncokret"]], [[Žička hrisovulja (nagrada)|Žička hrisovulja]], Nagrada Miloš Đurić za prevodilaštvo, [http://www.pecat.co.rs/2014/02/pecat-vremena-8/ Nagrada Pečat vremena] za književnost. == Dela == * ''Urođenički psalmi'', Nolit, Beograd, 1957. * ''Nedelja'', Lykos, Zagreb, 1959. * [http://www.iv5mladost.in.rs/uploads/4467/documents/milovan_danojlic_-_kako_spavaju_tramvaji.pdf ''Kako spavaju tramvaji''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141208043132/http://www.iv5mladost.in.rs/uploads/4467/documents/milovan_danojlic_-_kako_spavaju_tramvaji.pdf |date=2014-12-08 }}, Lykos, Zagreb, 1959. * ''Noćno proleće'', Progres, Novi Sad, 1960. * ''Balade'', Nolit, Beograd, 1966. * ''Lirske rasprave'', Matica srpska, Novi Sad, 1967. * ''Furunica-jogunica'', Kulturni centar, Novi Sad, 1969. * ''Glasovi'', nezavisno izdanje, Beograd, 1970. * ''Čudnovat dan'', Mlado pokolenje, Beograd, 1971. * ''O ranom ustajanju'', Matica srpska, Novi Sad, 1972. * ''Rodna godina'', BIGZ, Beograd, 1972. * ''Onde potok, onde cvet'', Zmajeve dečje igre/Radnički univerzitet, Novi Sad, 1973. * ''Čistine'', Matica srpska, Novi Sad, 1973. * ''Grk u zatvoru'', August Cesarec, Zagreb, 1975. * ''Naivna pesma'', Nolit, Beograd, 1976. * ''Put i sjaj'', Matica srpska, Novi Sad, 1976. * [http://www.oceni.rs/umetnost_i_mediji/knjige/kako-je-dobrislav-protrcao-kroz-yu-milovan-danojlic/ ''Kako je Dobrislav protrčao kroz Jugoslaviju''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141215063658/http://www.oceni.rs/umetnost_i_mediji/knjige/kako-je-dobrislav-protrcao-kroz-yu-milovan-danojlic/ |date=2014-12-15 }}, BIGZ, Beograd, 1977. * ''Muka s rečima'', Slobodan Mašić, Beograd, 1977. * ''Pesme'', Nolit, Beograd, 1978. * ''Tačka otpora'', Liber, Zagreb, 1978. * ''Zimovnik'', Zbirka Biškupić, Zagreb, 1979. * [http://knjigazasvakoga.blogspot.com/2013/07/zmijin-svlak-milovan-danojlic.html ''Zmijin svlak''], Nolit, Beograd, 1979. * ''Rane i nove pesme'', Prosveta, Beograd, 1979. * ''Kako živi poljski miš'', Narodna knjiga, Beograd, 1980. * ''Senke oko kuće'', Znanje, Zagreb, 1980. * ''To : vežbe iz upornog posmatranja'', Prosveta, Beograd, 1980. * ''Srećan život'', Mladost, Zagreb, 1981. * ''Mišja rupa'', M. Danojlić/M. Josić, Beograd, 1982. * [http://zavod.co.rs/index.php?route=product/product&sort=p.model&order=DESC&page=51&manufacturer_id=3401&product_id=513 ''Sunce je počelo da se zlati''], Zavod za izdavanje udžbenika, Novi Sad, 1982. * ''Čišćenje alata'', M. Danojlić/S. Mašić, Beograd, 1982. * ''Brisani prostor'', Srpska književna zadruga, Beograd, 1984. * ''Podguznica'', M.Josić/M. Danojlić, Beograd, 1984. * ''Šta sunce večera'', Rad, Beograd, 1984. * ''Kao divlja zver : teškoće s ljudima i sa stvarima'', Filip Višnjić, Beograd, 1985. * ''Večiti nailazak : stihovi'', Jugoslavika, Toronto, 1986. * [http://www.kupindo.com/Beletristika/12350933_Dragi-moj-Petrovicu-Milovan-Danojlic ''Dragi moj Petroviću''], Znanje, Zagreb, 1986. * ''Čekajući da stane pljusak'', [s.n.], Pariz, 1986. * ''Pisati pod nadzorom'', Nova Jugoslavija, Vranje, 1987. * ''Neka vrsta cirkusa'', Književna omladina Srbije, Beograd, 1989. * ''Tačka otpora : izabrane pesme'', Srpska književna zadruga, Beograd, 1990. * ''Zlo i naopako'', BIGZ, Beograd, 1991. * ''Godina prolazi kroz avliju'', Srpska književna zadruga, Beograd, 1992. * ''Pesme za vrlo pametnu decu'', Prosveta, Beograd, 1994. * ''Da mi je znati : izbor iz poezije za decu'', Zmaj, Novi Sad, 1995. * ''Na obali'', Gradska biblioteka, Čačak, 1995. * ''Martovsko sunce : izbor iz poezije za decu'', ING Komerc, Novi Sad, 1996. * ''Mesto rođenja'', Filip Višnjić, Beograd, 1996. * ''Muka duhu'', Draganić, Beograd, 1996. * ''Teško buđenje'', Plato, Beograd, 1996. * ''Šta čovek da radi'', Obrazovanje, Novi Sad, 1996. * ''Jesen na pijaci'', Školska knjiga, Novi Sad, 1997. * ''Nedelja u našoj ulici'', Todor, Novi Sad, 1997. * [http://www.nin.co.rs/arhiva/2455/3.html ''Oslobodioci i izdajnici''], Filip Višnjić, Beograd, 1997. * ''Balada o siromaštvu'', Filip Višnjić, Beograd, 1999. * ''Veliki ispit'', Verzal Press, Beograd, 1999. * ''Kako spavaju tramvaji i druge pesme'', Jefimija, Kragujevac, 1999. * ''Kako je kralj Koba Jagi napustio presto'', Intelekta, Valjevo, 2000. * ''Pevanija za decu'', Dečje novine, Gornji Milanovac, 2000. * ''Razgorevanje vatre : izabrane pesme'', Zadužbina Desanke Maksimović, Beograd, 2000. * ''Lične stvari : ogledi o sebi i drugima'', Plato, Beograd, 2001. * ''Mesec je pun kao kljun : izbor iz poezije za decu'', Agencija za otkrivanje i razvoj talenata "Nikola Tesla", Novi Sad, 2001. * ''Ograda na kraju Beograda'', Bookland, Beograd, 2001. * ''Pustolovina ili Ispovest u dva glasa'', Filip Višnjić, Beograd, 2002. * ''Zečji tragovi'', Filip Višnjić, Beograd, 2004. * [http://www.kv-biblio.org.rs/index.php?option=com_ponygallery&Itemid=59&func=detail&id=58 ''Srbija na zapadu''], NB "Stefan Prvovenčani", Kraljevo, 2005. * ''Čovek čoveku'', Književna zajednica "Borisav Stanković", Vranje, 2006. * ''Pešački monolog'', Plato, Beograd, 2007. * [http://www.novosti.rs/%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8/%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0.487.html:216721-%D0%9C%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%BA%D1%80%D0%B5%D1%9B%D0%B5-%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0 ''Učenje jezika''], Srpska književna zadruga, Beograd, 2008. * ''Priča o pripovedaču'', IP Matica srpska, Novi Sad, 2009. * ''Crno ispod noktiju'', Plato, Beograd, 2010. * [http://www.blic.rs/Intervju/214518/Stalno-izmisljamo--svoje-zivote/print ''Dobro jeste živeti''], Albatros Plus, Beograd, 2010. * ''Iznuđene ispovesti'', Plato, Beograd, 2010. * [http://www.slglasnik.com/%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D1%9A%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B5-%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0-%D0%B8-%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82/%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0/%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8-%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%98%D0%B0/%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%B0-%D0%B1%D0%B5%D0%B7-%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5 ''Pisma bez adrese''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418204901/http://slglasnik.com/%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D1%9A%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B5-%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0-%D0%B8-%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82/%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0/%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8-%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%98%D0%B0/%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%B0-%D0%B1%D0%B5%D0%B7-%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5 |date=2015-04-18 }}, Službeni glasnik, Beograd, 2012. * ''Hrana za ptice'', Albatros Plus, Beograd, 2014. == Milovan Danojlić: Položaj pesnika == "Pesnik se može umoriti, može zapasti u očajanje i beznađe, i pevajući o svom klonuću, donekle ga rečju prevazilaziti, ali on ne može preći u neprijateljski tabor, onaj u kome su porobljivači i silnici. On je nepobedivi borac i kad goloruk izlazi u arenu.<ref name="Danojlić1">Milovan Danojlić: '''Položaj pesnika''' (beseda prilikom uručenja [[Žička hrisovulja (nagrada)|Žičke hrisovulje]]) u: ''Milovan DANOJLIĆ pesnik'' - zbornik, Narodna biblioteka "Stefan Prvovenčani", Kraljevo, 2005.</ref> . . . Poezija je so zemlje, i pesnici su osetljive antene narodnih zajednica. Oni primaju i registruju drhtaje i treptaje, uzlete i težnje, nade i klonuća svog plemena. Pesnici nisu predvoditelji ni presuditelji, a ipak, dobro je oslušnuti ono što govore. I onda, kad se čine čudni i nastrani, možda su tada jedini na dobrom, ispravnom putu. Njihova se ludost, tako često, potvrdila kao najviši oblik pameti".<ref name="Danojlić1" /> == Iz književne kritike o piščevom delu == # Danojlić ide među one retke savremene srpske pesnike koji razumeju i znaju šta je svetost jezika. - ''[[Mihajlo Pantić]]''<ref name="Danojlić">[http://www.kv-biblio.org.rs/index.php?option=com_ponygallery&Itemid=59&func=detail&id=88 ''Milovan DANOJLIĆ pesnik'' - zbornik, Narodna biblioteka "Stefan Prvovenčani", Kraljevo, 2005.]</ref> # Prizivanje osnovnosti, prvobitnosti, posredno ili sasvim izričito, često je mesto u Danojlićevim pesmama, posebno u onim smeštenim u prirodu, u okruženje koje redovno potakne na temeljne zapitanosti i sagledanja. - ''[[Dragan Hamović]]''<ref name="Danojlić" /> # Oblikujući sliku prirode i društva, Danojlićeva poezija predstavlja čoveka u svome okruženju, među izazovima i ograničenjima. Odnos između prirode i društva u ovoj poeziji nije uvek jednostavan. - ''[http://www.skd.rs/?akcija=pisacBozovic Gojko Božović]''<ref name="Danojlić" /> # U poeziji Milovana Danojlića svi begovi i lutanja završavaju se u tački iz koje se i pošlo, geografski i biografski iz srca Šumadije, a poetički putem neosimbolizma, nadrealizma, sopstvenog panteističkog toka do religijskog. - ''[http://www.ikum.org.rs/people.php?id=13 Svetlana Šeatović-Dimitrijević]''<ref name="Danojlić" /> == Povezano == * [[Milovan Danojlić (emisija)|''Milovan Danojlić'' (emisija)]] * ''[[Dragi moj Milovane Danojliću]]'' == Reference == <references/> == Vanjske veze == * [http://www.sanu.ac.rs/Clanstvo/Clan.aspx?arg=871, Biografija na sajtu SANU] * [http://www.ljig.co.yu/poznati/mdanojlic/index.htm Kratka biografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071118165223/http://www.ljig.co.yu/poznati/mdanojlic/index.htm |date=2007-11-18 }} {{sr}} * {{IMDb ime}} * [http://www.yu4you.com/trazi.php?terms=Milovan+Danojlic Knjige Milovana Danojlića na sajtu yu4you.com] {{sr}} * [http://www.worldcat.org/search?q=au%3AMilovan+Danojlic%CC%81&qt=hot_author Spisak Danojlićevih knjiga] {{en}} * [http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:303796-Danojlicu-nagrada-za-zivotno-delo Danojliiću nagrada za životno delo („Večernje novosti“, 14. oktobar 2010)] * [http://www.politika.rs/scc/clanak/170439/Knjige-nisu-sto-su-nekad-bile Knjige nisu što su nekad bile („Politika“, 14. mart 2011)] * [http://www.politika.rs/scc/clanak/214098/Kriticari-su-saobracajci Kritičari su saobraćajci - intervju („Politika“, 5. april 2012)] * [http://www.politika.rs/scc/clanak/260539/Tri-knjige-Milovana-Danojlica Tri knjige Milovana Danojlića („Politika“, 12. jun 2013)] * [http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:580007-Milovan-Danojlic-Delim-sudbinu-svog-plemena Milovan Danojlić: Delim sudbinu svog plemena („Politika“, 6. decembar 2015)] * [http://www.politika.rs/scc/clanak/388943/Politika-nije-za-pesnika Politika nije za pesnika („Politika”, 16. septembar 2017)] {{Чланови САНУ}} {{Dobitnici NIN-ove nagrade}} {{Normativna kontrola}} {{Lifetime|1937|2022|Danojlić, Milovan}} [[Kategorija:Srpski pisci]] [[Kategorija:Dobitnici NIN-ove nagrade]] [[Kategorija:Dobitnici Disove nagrade]] [[Kategorija:Biografije, Šumadija]] 9rfk5icg519yp5qvdi89ky0w7cc0p1b Univerzitet u Zagrebu 0 58346 42580614 42340161 2026-04-13T03:11:07Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Sveučilište u Zagrebu]] na [[Univerzitet u Zagrebu]] preko preusmjerenja 42340161 wikitext text/x-wiki {{Infokutija univerzitet | naziv = Sveučilište u Zagrebu | izvorni_naziv = | drugi_naziv = | latinski = Universitas Studiorum Zagrabiensis | logo = University of Zagreb logo.png | logo_širina = 100px | logo_opis = Logo sveučilišta | slika = University of Zagreb.jpg | slika_širina = 250px | slika_opis = Zgrada rektorata Sveučilišta u Zagrebu | moto = | moto_sh = | osnivač = | osnivanje = {{Start date and years ago|1669|9|23|df=y}} | zatvaranje = | bivši_naziv = | reg_baštine = | vrsta = javno | krovna_instit = | religija = | akad_pripadnost = | fakulteti = | visoke_škole = | jezik = | slobodna_oznaka = | slobodan_opis = | izdatak = | budžet = | rektor = [[Damir Boras]] | prorektor = | dekan = | prodekan = | direktor = | vođa_titula = | vođa = | akad_osoblje = | admin_osoblje = | studenti = | dodiplomci = | diplomci = | doktoranti = | ostali = | boje = | sportovi = | nadimak = | maskota = | udruženja = [[ERASMUS]], [[Mreža univerziteta Balkana]], [[Asocijacija univerziteta Evrope|AUE]] | sjedište = Trg Republike Hrvatske | grad = [[Zagreb]] | pokrajina = | država = {{flagcountry|HRV}} | kampus = | lok_karta = Grad Zagreb | alt_karta = | širina-st = 45 | širina-min = 48 | širina-sek = 38 | širina-oznaka = N | dužina-st = 15 | dužina-min = 58 | dužina-sek = 11 | dužina-oznaka = E | lok_karta_opis = Zgrada rektorata na karti [[Zagreb]]a | mrežno_mjesto = [http://www.unizg.hr/ www.unizg.hr] | fusnote = }} '''Sveučilište u Zagrebu''' ([[latinski jezik|lat.]] ''Universitas Studiorum Zagrabiensis'') najstarije je sveučilište s neprekidnim djelovanjem u [[Hrvatska|Hrvatskoj]] i među najstarijima je u [[Europa|Europi]]. == Historija == Povijest Sveučilišta u Zagrebu počinje [[23. rujna]] [[1669]]. godine kada su diplomom rimskog cara i ugarsko-hrvatskog kralja [[Leopold I., car Svetog Rimskog Carstva|Leopolda I.]] priznati status i povlastice sveučilišne ustanove tadašnjoj isusovačkoj Akademiji u slobodnom kraljevskom gradu Zagrebu. Od [[1692]]. godine '''Filozofski studij u Zagrebu''' počinje i formalno-pravno djelovati kao ''Neoacademia Zagrabiensis'', javnopravna visokoškolska ustanova. [[Akademija]] ostaje u rukama [[isusovci|isusovaca]] više od jednog stoljeća, do godine [[1773]]. , kada [[papa Klement XIV.]] raspušta taj red. Godine [[1776]]. carica i kraljica [[Marija Terezija]] dekretom osniva '''Kraljevsku akademiju znanosti''' (''Regia scientiarum academia'') s tri studija ili fakulteta: ''Filozofskim, Bogoslovnim i Pravnim''. Iako su se organizacijski oblici mijenjali, do godine [[1874]]. ona ostaje najvišom školskom ustanovom u Hrvatskoj i Slavoniji, ustanovom koja je obrazovala većinu hrvatske inteligencije. Na poticaj velikog mecene hrvatske prosvjete, kulture i umjetnosti biskupa [[Josip Juraj Strossmayer|Josipa Jurja Strossmayera]] Hrvatski je sabor godine [[1861]]. donio zakonsku osnovu o '''Sveučilištu u Zagrebu'''. U vrijeme svoga boravka u Zagrebu [[1869]]. godine car [[Franjo Josip I.]] potpisao je zakonski članak koji [[5. siječnja]] [[1874]]. godine dobiva vladarevu sankciju. Na temelju toga je [[19. listopada]] [[1874]]. godine svečano otvoreno moderno Sveučiliste u Zagrebu. U njegovu su sastavu tada djelovala četiri fakulteta: ''Pravni, Bogoslovni, Filozofski i Medicinski''. Prva su dva već bila organizirana: Pravni u okviru bivše Pravoslovne akademije, a Bogoslovni u okviru sjemeništa. Filozofski je fakultet započeo svoj rad akademske godine 1874./1875. U njegovu je sastavu u početku djelovalo šest katedara (za filozofiju, opću povijest, hrvatsku povijest, slavensku filologiju, klasičnu filologiju latinsku i klasičnu filologiju grčku), bilo je zaposleno šest profesora, a upisano 26 studenata. Iz katedara su se postupno razvijali odjeli, odnosno odsjeci kao složenije znanstveno-nastavne jedinice s više katedara. Sveučilište u Zagrebu danas čine 29 fakulteta, 3 akademije i 1 sveučilišni centar. == Sastavnice == {{div col}} '''Prirodoslovno područje''' * [[Prirodoslovno-matematički fakultet u Zagrebu]] ** [[Biološki odsjek PMF-a|Biološki odsjek]] ** [[Fizički odsjek PMF-a|Fizički odsjek]] ** [[Geofizički odsjek PMF-a|Geofizički odsjek]] ** [[Geografski odsjek PMF-a|Geografski odsjek]] ** [[Geološki odsjek PMF-a|Geološki odsjek]] ** [[Kemijski odsjek PMF-a|Kemijski odsjek]] ** [[Matematički odsjek PMF-a|Matematički odsjek]] '''Tehničko područje''' * [[Arhitektonski fakultet u Zagrebu]] * [[Fakultet elektrotehnike i računarstva u Zagrebu]] * [[Fakultet kemijskog inženjerstva i tehnologije u Zagrebu]] * [[Fakultet prometnih znanosti u Zagrebu]] * [[Fakultet strojarstva i brodogradnje u Zagrebu]] * [[Geodetski fakultet u Zagrebu]] * [[Geotehnički fakultet u Varaždinu]] * [[Građevinski fakultet u Zagrebu]] * [[Grafički fakultet u Zagrebu]] * [[Metalurški fakultet u Sisku]] * [[Rudarsko-geološko-naftni fakultet u Zagrebu]] * [[Tekstilno–tehnološki fakultet u Zagrebu]] '''Biomedicinsko područje''' * [[Farmaceutsko-biokemijski fakultet u Zagrebu]] * [[Medicinski fakultet u Zagrebu]] * [[Stomatološki fakultet u Zagrebu]] * [[Veterinarski fakultet u Zagrebu]] '''Biotehničko područje''' * [[Agronomski fakultet u Zagrebu]] * [[Prehrambeno-biotehnološki fakultet u Zagrebu]] * [[Šumarski fakultet u Zagrebu]] '''Društveno područje''' * [[Edukacijsko-rehabilitacijski fakultet u Zagrebu]] * [[Ekonomski fakultet u Zagrebu]] * [[Fakultet organizacije i informatike u Varaždinu]] * [[Fakultet političkih znanosti u Zagrebu]] * [[Kineziološki fakultet u Zagrebu]] * [[Pravni fakultet u Zagrebu]] * [[Učiteljski fakultet u Zagrebu]] '''Humanističko područje''' * [[Filozofski fakultet u Zagrebu]] * [[Katolički bogoslovni fakultet u Zagrebu]] * [[Hrvatski studiji]] '''Umjetničko područje''' * [[Akademija dramske umjetnosti u Zagrebu]] * [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu]] * [[Muzička akademija]] {{div col end}} == Rektori == {| cellspacing="0" cellpadding="0" class=" multicol" style="background:transparent; width:100%;" | width="25%" align="left" valign="top" | :{{0}}1. [[Matija Mesić]] <small>(1874–75)</small> :{{0}}2. [[Stjepan Spevec]] <small>(1875–76)</small> :{{0}}3. [[Anton Kržan]] <small>(1876–77)</small> :{{0}}4. [[Konstantin Vojnović]] <small>(1877–78)</small> :{{0}}5. [[Franjo Maixner]] <small>(1878–79)</small> :{{0}}6. [[Franjo Iveković]] <small>(1879–80)</small> :{{0}}7. [[Aleksandar Bresztyenszky]] <small>(1880–81)</small> :{{0}}8. [[Franjo Marković]] <small>(1881–82)</small> :{{0}}9. [[Feliks Suk]] <small>(1882–83)</small> :10. [[Blaž Lorković]] <small>(1883–84)</small> :11. [[Đuro Pilar]] <small>(1884–85)</small> :12. [[Gustav Baron]] <small>(1885–86)</small> :13. [[Franjo Vrbanić]] <small>(1886–87)</small> :14. [[Tadija Smičiklas]] <small>(1887–88)</small> :15. [[Antun Franki]] <small>(1888–89)</small> :16. [[Luka Marjanović]] <small>(1889–90)</small> :17. [[Natko Nodilo]] <small>(1890–91)</small> :18. [[Ivan Bujanović]] <small>(1891–92)</small> :19. [[Josip Pliverić]] <small>(1892–93)</small> :20. [[Vinko Dvořák]] <small>(1893–94)</small> :21. [[Antun Maurović]] <small>(1894–95)</small> :22. [[Franjo Spevec]] <small>(1895–96)</small> :23. [[Armin Pavić]] <small>(1896–97)</small> :24. [[Juraj Dočkal]] <small>(1897–98)</small> :25. [[Josip Šilović]] <small>(1898–99)</small> | width="25%" align="left" valign="top" | :26. [[Đuro Arnold]] <small>(1899–1900)</small> :27. [[Rudolf Vimer]] <small>(1900–01)</small> :28. Franjo Vrbanić <small>(1901–02)</small> :29. [[Vjekoslav Klaić]] <small>(1902–03)</small> :30. Ivan Bujanović <small>(1903–04)</small> :31. Josip Pliverić <small>(1904–05)</small> :32. [[Antun Heinz]] <small>(1905–06)</small> :33. [[Antun Bauer (Archbishop)|Antun Bauer]] <small>(1906–07)</small> :34. [[Milivoj-Klement Maurović]] <small>(1907–08)</small> :35. [[Gustav Janeček]] <small>(1908–09)</small> :36. [[Josip Volović]] <small>(1909–10)</small> :37. [[Julije Rorauer]] <small>(1910–11)</small> :38. [[Julije Domac]] <small>(1911–12)</small> :39. [[Josip Pazman]] <small>(1912–13)</small> :40. [[Edo Lovrić]] <small>(1913–14)</small> :41. [[Đuro Korbler]] <small>(1914–15)</small> :42. [[Fran Barac]] <small>(1915–16)</small> :43. [[Ernest Miler]] <small>(1916–17)</small> :44. [[Julije Golik]] <small>(1917–18)</small> :45. [[Ivan Angelo Ruspini]] <small>(1918–19)</small> :46. [[Ladislav Polić]] <small>(1919–20)</small> :47. [[Karlo Radoničić]] <small>(1920–21)</small> :48. [[Vladimir Varićak]] <small>(1921–22)</small> :49. [[Đuro Nenadić]] <small>(1922–23)</small> :50. [[Stjepan Zimmerman]] <small>(1923–24)</small> | width="25%" align="left" valign="top" | :51. Ladislav Polić <small>(1924–25)</small> :52. [[Drago Perović]] <small>(1925–26)</small> :53. Ernest Miler <small>(1926–28)</small> :54. [[Josip Belobrk]] <small>(1928–32)</small> :55. [[Albert Bazala]] <small>(1932–33)</small> :56. [[Đuro Stipetić]] <small>(1933–35)</small> :57. [[Stanko Hondl]] <small>(1935–37)</small> :58. Edo Lovrić <small>(1937–38)</small> :59. [[Andrija Živković]] <small>(1938–40)</small> :60. [[Stjepan Ivšić]] <small>(1940–43)</small> :61. [[Božidar Špišić]] <small>(1943–44)</small> :62. [[Stjepan Horvat]] <small>(1944–45)</small> :63. [[Andrija Štampar]] <small>(1945–46)</small> :64. [[Grga Novak]] <small>(1946–47)</small> :65. [[Andro Mohorovičić]] <small>(1947–49)</small> :66. [[Marko Kostrenčić]] <small>(1949–50)</small> :67. [[Antun Barac]] <small>(1950–51)</small> :68. [[Fran Bošnjaković]] <small>(1951–52)</small> :69. [[Teodor Varićak]] <small>(1952–53)</small> :70. [[Željko Marković]] <small>(1953–54)</small> :71. [[Hrvoje Iveković]] <small>(1954–56)</small> :72. [[Zoran Bujas]] <small>(1956–58)</small> :73. [[Marijan Horvat]] <small>(1958–60)</small> :74. [[Vladimir Serdar]] <small>(1960–63)</small> :75. [[Slavko Macarol]] <small>(1963–66)</small> | width="25%" align="left" valign="top" | :76. [[Jakov Sirotković]] <small>(1966–68)</small> :77. [[Ivan Supek]] <small>(1968–72)</small> :78. [[Predrag Vranicki]] <small>(1972–76)</small> :79. [[Drago Grdenić]] <small>(1976–78)</small> :80. [[Ivan Jurković]] <small>(1978–82)</small> :81. [[Zvonimir Krajina]] <small>(1982–86)</small> :82. [[Vladimir Stipetić]] <small>(1986–88)</small> :83. [[Zvonimir Šeparović]] <small>(1988–90)</small> :84. [[Marijan Šunjić (physicist)|Marijan Šunjić]] <small>(1990–98)</small> :85. [[Branko Jeren]] <small>(1998–2002)</small> :86. [[Helena Jasna Mencer]] <small>(2002–06)</small> :87. [[Aleksa Bjeliš]] <small>(2006–14)</small> :88. [[Damir Boras]] <small>(od 2014)</small> |} :<small>'''Izvor:''' [http://www.unizg.hr/rektori/ Rektori Sveučilišta u Zagrebu]</small> == Povezano == * [[lista sveučilišta u Hrvatskoj]] == Vanjske veze == {{Commonscat|Universities and colleges in Zagreb}} {{Rektori_Sveučilišta_u_Zagrebu}} {{Hrvatska sveučilišta}} {{Institucionalna mreža univerziteta u evropskim glavnim gradovima}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Sveučilište u Zagrebu| ]] [[Kategorija:Nastanci 1669.]] [[Kategorija:Univerziteti u Hrvatskoj|Zagreb]] [[Kategorija:Mreža univerziteta Balkana]] [[Kategorija:Asocijacija univerziteta Evrope]] [[Kategorija:Obrazovanje u Zagrebu]] 5v2oxprk109fkjgdzf1pguuejffnlgd Dikearh 0 61798 42580609 41359813 2026-04-12T23:57:22Z AbelDionis 335105 42580609 wikitext text/x-wiki {{for|pirata|Dikearh iz Etolije}} [[Datoteka:Dicearco di Messina.png|mini|244x244piksel|Dikearh]] '''Dikearh iz [[Messina|Mesane]]''' ({{lang-el|Δικαίαρχος, ''Dikaiarkhos''}}; cca. 350 – cca. 285. pne.; također '''Dicearchus''', '''Dicearch''', '''Diceärchus''' ili '''Diceärch''') bio je [[Antička Grčka|grčki]] [[filozof]], [[kartografija|kartograf]], [[geograf]], [[matematičar]] i [[pisac]]. Dikearh je bio [[Aristotel]]ov učenik u [[Licej]]u. Od njegovih radova je vrlo malo sačuvano, tek fragmenti knjiga. Pisao je o [[historija|historiji]] i [[geografija|geografiji]] [[Grčka|Grčke]], a najznačanije djelo mu je bilo ''Život Grčke''. Bitno je doprinio razvoju [[kartografija|kartografije]], gdje je bio jedan od prvih koji je koristio [[geografske koordinate|geografske koordinae]]. Pisao je i knjige na temu [[filozofija|filozofije]] i [[politika|politike]]. == Literatura == ;Izdanja * Fortenbaugh, W., [[Eckart Schütrumpf|Schütrumpf, E.]], (editors) ''Dicaearchus of Messana: Text, Translation, and Discussion''. Transaction Publishers. (2001). {{ISBN|0-7658-0093-4}} * Wehrli, F., ''Dikaiarchos. Die Schule des Aristoteles. Texte und Kommentar, Hft. 1''. Schwabe. 2nd edition (1967) ;Studije * Alonso-Núñez, J.M., 'Approaches to world history in the Hellenistic period: Dicaearchus and Agatharchides' ''Athenaeum'' 85 (1997) 53-67 * Bodei Giglioni, G., 'Dicearco e la riflessione sul passato' ''Rivista Storica Italiana'' 98 (1986) 629-652 * Cooper, C., 'Aristoxenus, Περὶ Βίων and Peripatetic biography' ''Mouseion'' 2(3) (2002) 307-339 * Purcell, N., 'The way we used to eat: diet, community, and history at Rome' ''American Journal of Philology'' 124 (2003) 329-358 {{Grčka matematika}} {{Normativna kontrola}} {{Lifetime|350. pne.|285. pne.|Dikearh}} [[Kategorija:Grčki filozofi]] [[Kategorija:Starogrčki geografi]] [[Kategorija:Starogrčki kartografi]] [[Kategorija:Starogrčki matematičari]] [[Kategorija:Starogrčki pisci]] f887nw55e0pxrxxq2rzpxg82fdtq5fr Bolman 0 71204 42580650 42538087 2026-04-13T08:09:13Z Belirac 17 tipfeler: gofine; dodan broj stanovnika s prethodnih popisa u prvi odlomak. 42580650 wikitext text/x-wiki : ''Karta Hrvatske [https://www.auto-karta-hrvatske.com/bolman/ > Bolman (plan s ulicama i cestama)]'' : ''Google maps [https://www.google.com/maps/place/Bolman/@45.6939099,18.4261904,12z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x475d26b7442afa99:0x7fc8a4388d4763fa!8m2!3d45.7217749!4d18.5166035!16s%2Fm%2F05myslp?entry=ttu > Bolman (područje naselja)] {{Naselje u Hrvatskoj |ime = Bolman / Болман |slika = Bolman-Болман-Bolmány.png |z. širina = 45.721 |z. dužina = 18.517 |regija = [[Baranja]] |županija = [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjska]] |općina = [[Jagodnjak]] |mikroregija = [[Baranjska nizina]] |najgrad = [[Beli Manastir]] |površina = 28,04 |nadvisina = 90 |geoširina = 45º43'19"N |geodužina = 18º31'24"E |brojstan = 450 / 520 / 368 |gustoća = 16 / 19 / 13 |domaćinstva = 169 (2001) |pošta = 31323 |pozbroj = +385(0)31 |autooznaka = BM }} '''Bolman''' ([[mađarski]] ''Bolmány'' [[međunarodni fonetski alfabet|[ˈbolmaːɲ]]], [[ćirilica|ćir.]] ''Болман''), naselje u [[Baranja|Baranji]], [[Općina Jagodnjak]], u [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjskoj županiji]] ([[Hrvatska|Republika Hrvatska]]). Na popisu stanovništva 2021. godine imao je - '''368''' stanovnika, dok je na popisima 2001. i 2011. taj broj iznosio 450 odn. 520 stanovnika. Uz Bolman su usko vezana i dva mala naselja: [[Novi Bolman]] i [[Majške Međe]]. Za vrijeme [[SFRJ]] ta tri naselja administrativno su činila [[Mjesna zajednica|Mjesnu zajednicu]] '''Bolman''', koja je bila u sastavu tadašnje '''Općine Beli Manastir''', a koja je obuhvaćala cijelu [[Baranja|Baranju]]. == Geografija == Bolman je smješten u zapadnom dijelu [[Baranja|Baranje]], u mikroregiji [[Baranjska nizina|Baranjske nizine]] [[Istočnohrvatska ravnica|Istočnohrvatske ravnice]]. Leži u ravnici koja se blago spušta od sjevera prema jugu (prema rijeci [[Drava|Dravi]]). Naselje je okruženo poljima koja se prostiru sve do pridravskog nasipa (''benta''). Između nasipa i Drave je šumsko područje. === Udaljenosti od okolnih mjesta === Bolman je udaljen 6,4&nbsp;km sjeverozapadno od sjedišta općine [[Jagodnjak]]a, 32,8&nbsp;km od [[Osijek]]a (preko Bilja), 12,3&nbsp;km od [[Beli Manastir|Belog Manastira]], 16,8&nbsp;km od [[Belišće|Belišća]] i 26,6&nbsp;km od [[Šikloš]]a u Mađarskoj. Novi Bolman je udaljen 1,6&nbsp;km, a Majške Međe 4,5&nbsp;km. === Susjedna naselja === Područje naselja Bolman na zapadu se graniči s područjima naselja [[Novi Bezdan]] i Majške Međe, na sjeveru s [[Petlovac|Petlovcem]], na istoku s područjima naselja Novi Bolman i [[Jagodnjak]], a na jugu uglavnom s rijekom [[Drava|Dravom]]. Jedan manji dio područja naselja [[Nard]] nalazi se sa sjeverne (lijeve) obale Drave pa se Bolman graniči i s Nardom. === Ceste === Bolman se nalazi na početku županijske ceste [[Ž4041]] ([[D517]] /Bolmanski spomenik/ - Bolman - [[Novi Bolman]] - [[Jagodnjak]] - [[Novi Čeminac]] - [[Uglješ]] - [[Švajcarnica]] /[[D7]]/). Do Majških Međa ide se cestom Ž4041 do Bolmanskog spomenika, pa državnom cestom D517 prema zapadu, odn. prema B. P. Selu te se skreće prema jugu na lokalnu cestu [[L44030]] koja završava u Majškim Međama. Od Bolmana do Majških Međa može se doći i nerazvrstanom cestom, Majškomeđanskim putem (3,1&nbsp;km), koji nije asfaltiran i koji spaja bolmansku Ulicu Save Kovačevića s majškomeđanskom Ulicom Jovana Lazića. === Prometne veze === Autobusnim vezama Bolman je povezan s Belim Manastirom i Osijekom i svim naseljima koja se nalaze između tih destinacija. Ako je u Belom Manastiru trebalo dugo čekati na autobus za Bolman, putnici su ponekad koristili autobus za B. P. Selo, s tim da su izlazili "kod Spomenika" i onda pješke odlazili u Bolman (oko 2&nbsp;km). Dok je postojala željeznička pruga Beli Manastir - Širine - Petlovac - Baranjsko Petrovo Selo, na kojoj je promet ukinut 31. VII. 1966. godine, Bolmanci su na duža putovanja (npr. odlazak u vojsku ili na đačke ekskurzije) pješke ili zaprežnim kolima odlazili na željezničke stanice u B. P. Selu (oko 5,5&nbsp;km) ili Petlovcu (oko 5&nbsp;km). == Dijelovi naselja == Prema ''[[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Korenčić|Korenčiću]]'' na popisima stanovništva iskazivani su ovi dijelovi (zaseoci) naselja Bolman: Babin Grob (1869, 1900, 1910, 1953, 1961, 1971), Gakovac (1953, 1961, 1971), Pariz (1953, 1961, 1971), Sepeš (1953, 1961, 1971) i Topolje (1953, 1961, 1971). U zagradama su navedene popisne godine. Uz te dijelove, ''[[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Korenčić|Feldbauer]]'' navodi još i zaseoke Krčevine-Dubovno i Taborište. Taborište je kod ''Korenčića'' navedeno pod naseljem Novi Bolman. '''Imena nekadašnjih zaselaka''' ---- '''Babin Grob''' je lugarnica u šumi, '''Gakovac''' je pašnjak između ''benta'' i Drave, '''Sepeš''' (ili Sepež, Sepeže, Đurđev dvor) nekadašnja je pustara i salaš, a sada rudina između Bolmana i ''benta'', '''Taborište''' je nekadašnji zaselak na cesti Ž4041 između Novog Bolmana i šume na početku jagodnjačkog [[atar]]a. '''Pariz''' je južni dio Bolmana. Svi su ti zaseoci, osim Pariza, bili udaljeni od Bolmana, a Pariz je bio njegov sastavni dio i jedini i danas (2023. godine) postoji. '''Pariz''' ---- Pariz uglavnom obuhvaća dio oko bolmanskog jezera, tj. sve krake Ulice Žarka Zrenjanina, Ulicu Sare Bertić i dijelove Ulice Vuka Stefanovića Karadžića. U istočnom dijelu Pariza nekad je postojalo romsko naselje, koje su Bolmanci nazivali ''Cigani'', a koje se nekad spomenije kao "Mali Pariz". Samo ime ''Pariz'' vrlo je staro, u Bolmanu bi se reklo da postoji od pamtivijeka, posvjedočeno u starim kartama. Nikako ga ne treba mijenjati u "Mali Pariz", kako se to povremeno dešava u novinskim člancima vezanim za takmičenje u pripremanju [https://sh.wiktionary.org/wiki/cigan-pe%C4%8Denje cigan-pečenja] koje Općina Jagodnjak organizira u bolmanskom Parizu. '''Bosanci''' ---- Bosanci su dio Bolmana od Majškomeđanskog kanala duž Ulice Save Kovačevića prema Bolmanskom spomeniku. Obuhvataju desetak kuća s lijeve strane i pet s desne. Na početku, s desne strane nalazi se prazno zemljište koje Bolmanci zovu ''Vašarište''. Tu je nekad bilo fudbalsko igralište i velika kolska vaga PZ Bolman. == Ime naselja == Ime sela Bolmana u historijskim dokumentima ima različite oblike, a postoji i nekoliko teorija kako je nastalo, što je detaljnije opisano u knjizi "Bolman je bio Bolman".<ref>[[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Bolman je bio Bolman|''"Bolman je bio Bolman"'']], str. 11-13</ref> Ljudi koji nisu baranjskog porijekla i koji ne poznaju Baranju ime Bolman najčešće izgovaraju s kratkosilaznim naglaskom na prvom slogu (kao što se naglašava riječ "golman"), iako se to ime izgovara s dugosilaznim naglaskom na prvom slogu, dakle "Bôlmān". === Etnik i ktetik === Stanovnici Bolmana su ''Bolmanci'' (jednina: ''Bolmanac, Bolmanka''), a [[ktetik]], odnosno pridjev glasi: ''bolmanski''. U tradicionalnom baranjskom srpskom govoru za stanovnicu Bolmana koristi se oblik ''Bolmankuša''. Etnik Bolmanac može biti i prezime.<ref>[[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Bolman je bio Bolman|''"Bolman je bio Bolman"'']], str. 608, napomena 21</ref> == Stanovništvo == === Tabela ([[2021]]) === {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="17" | Pregled broja stanovnika po godinama <ref>[https://web.dzs.hr/PXWeb/Table.aspx?layout=tableViewLayout1&px_tableid=Tabela4_14.px&px_path=Naselja%20i%20stanovni%c5%a1tvo%20Republike%20Hrvatske__Stanovni%c5%a1tvo__Naselja&px_language=hr&px_db=Naselja%20i%20stanovni%c5%a1tvo%20Republike%20Hrvatske&rxid=fc9d580f-2229-4982-a72c-cdd3e96307d3 DZS: ''Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.'']{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://web.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_01/h01_01_01_zup14_6092.html DZS: ''Stanovništvo prema starosti i spolu po naseljima, popis 2011.'' - '''Općina Jagodnjak''']</ref><ref>[https://podaci.dzs.hr/media/rqybclnx/popis_2021-stanovnistvo_po_naseljima.xlsx DZS: ''Popis 2021-Stanovništvo po naseljima.xlsx''] <br> [https://podaci.dzs.hr/media/td3jvrbu/popis_2021-stanovnistvo_po_gradovima_opcinama.xlsx DZS: ''Popis 2021-Stanovništvo po gradovima-opcinama.xlsx'']</ref> |- | [[1857]] || [[1869]] || [[1880]] || [[1890]] || [[1900]] || [[1910]] || [[1921]] || [[1931]] || [[1948]] || [[1953]] || [[1961]] || [[1971]] || [[1981]] || [[1991]] || [[2001]] || [[2011]] || [[2021]] |- | 1.498 || 1.618 || 1.658 || 1.837 || 1.866 || 1.809 || 1.709 || 2.211 || 1.219 || 1.258 || 1.268 || 1.098|| 826 || 741 || 450 || 520 || 368 |- |} <small>'''Napomena''': ''Sadrži podatke za naselje [[Majške Međe]] u 1880., 1890., 1921. i 1931. i naselje [[Novi Bolman]] u 1921. i 1931. te dio podataka naselja [[Novi Bolman]] u 1948.''</small> === Grafikon (2021) === {{Kretanje broja stanovnika |naslov = '''Grafikon kretanje broja stanovnika Bolmana od 1857. do 2021.'''<br /> |dimx = |dimy = |stanmax = 2300 |crta1 = 100 |crta2 = 100 |a1 = 1857 |a2 = 1869 |a3 = 1880 |a4 = 1890 |a5 = 1900 |a6 = 1910 |a7 = 1921 |a8 = 1931 |a9 = 1948 |a10 = 1953 |a11 = 1961 |a12 = 1971 |a13 = 1981 |a14 = 1991 |a15 = 2001 |a16 = 2011 |a17 = 2021 |p1 = 1498 |p2 = 1618 |p3 = 1658 |p4 = 1837 |p5 = 1866 |p6 = 1809 |p7 = 1709 |p8 = 2211 |p9 = 1219 |p10 = 1258 |p11 = 1268 |p12 = 1098 |p13 = 826 |p14 = 741 |p15 = 450 |p16 = 520 |p17 = 368 |izvor = Navedeno u tekstu }} === Nacionalni sastav ([[1991]]) === {{bar box |title = Popis stanovništva 1991. |titlebar = #AAF |left1 = '''Nacionalnost''' |right1 = '''Postotak''' |float = right |width = 300px |bars= {{Vrsta sa postotkom|[[Srbi]] |#FF0000 |586|79.08}} {{Vrsta sa postotkom|[[Hrvati]] |#4169E1 |86 |11.60}} {{Vrsta sa postotkom|[[Jugosloveni]]|#C71585 |33 |4.45}} {{Vrsta sa postotkom|[[Romi]] |#91A3B0 |14 |1.88}} {{Vrsta sa postotkom|[[Mađari]] |#665D1E |5 |0.67}} {{Vrsta sa postotkom|[[Makedonci]] |#FF7E00 |2 |0.26}} {{Vrsta sa postotkom|[[Rumuni]] |#08E8DE |2 |0.26}} {{Vrsta sa postotkom|[[Muslimani]] |#228B22 |1 |0.13}} {{Vrsta sa postotkom|ostali |#FFBF00 |2 |0.26}} {{Vrsta sa postotkom|neopredijeljeni|#C154C1 |10 |1.34}} |caption='''Ukupno''': 741 }} === Nacionalni sastav (2011) === Prema popisu 2011. godine u Bolmanu je živjelo 520 žitelja. Stanovništvo je bilo pretežito srpsko (61%) te romsko (22%) i hrvatsko (15%).<ref name="Acta"/> === Prezimena stanovnika === Prema popisu stanovništva iz 2011. godine '''20 najčešćih prezimena''' u Bolmanu su: * Mrđa, Petrović, Janković, Sukić, Kovačević, Popović, Dorić, Bijelić, Jeličić, Đukić, Nedić, Stojanović, Desančić, Kaldaraš, Mihajlović, Mišković, Dobrokes, Kuveždanin, Kuzmanović, Lačanin, a nekad su najčešća '''prezimena''' bila: * Petrović, Jovanović, Đurđević, Todorović, Kostić, Mihajlović, Stojanović, Jeličić, Balog, Gligorić, Janković, Bijelić, Mišković, Mrđa, Bugarinović, Kovačević, Nedić, Maksimović, Nikolić, Balinović.<ref name="Acta">[https://actacroatica.com/hr/location/bolman/ Acta Croatica: ''Toponim: Bolman''], pristupljeno: 29. X. 2018.</ref> == Historija == [[Datoteka:WW II Monument in Bolman.JPG|thumb|right|Spomenik palim borcima Bolmanske bitke]] U Bolmanu i neposrednoj okolini od [[6. 3.|6.]] do [[21. 3.|21. marta]] [[1945]]. vodila se [[Bolmanska bitka]] između jedinica [[Jugoslovenska narodna armija|Jugoslovenske armije]] i [[Crvena armija|Crvene armije]] s jedne strane i [[sile Osovine|sila Osovina]] s druge strane. == Privreda == == Društvo i kultura == === Škola === Osnovna škola u Bolmanu ima dugu i bogatu povijest u 19. i 20. vijeku. Uz učenike iz Bolmana, nju se pohađali i učenici iz Novog Bolmana te uečnici viših razreda iz Majških Međa. Gotovo sve istaknute ličnosti vezane za Bolman, a nabrojane u ovom članku, bile su njeni đaci, među njima i čuveni dječji psihijatar [[Svetomir Bojanin]] (Bolman, 1932. - Beograd, 2024). U novije vrijeme, zbog drastičnog smanjenje snanovništva, pa time i broja školske djece, bolmanska škola svedena je na četverorazrednu područnu školu Osnovne škole Jagodnjak s malim brojem učenika. Stara školska zgrada nalazila se uz Crkvu svetih apostola Petra i Pavla, a kasnije je izgrađena nova na adresi Ulica Save Kovačevića 56, blizu mašinskog parka nekadašnje Poljoprivredne zadruge Bolman. Zbog velike dotrajalosti, zapuštenosti i sklonosti padu, stara škola srušena je do temelja 2024. godine. === Crkva === [[Datoteka:Serb Orthodox Church in Bolman.JPG|right|thumb|225px|Crkva svetih apostola Petra i Pavla u Bolmanu]] Bolman je oduvijek bio većinski [[Srbi|srpsko]] i [[pravoslavlje|pravoslavno]] naselje, dok su pripadnici ostalih konfesija ([[katoličanstvo|katoličke]], [[luteranizam|luteranske]], [[judeizam|jevrejske]]) bili u izrazitoj manjini. Stoga u Bolmanu postoji Srpska pravoslavna parohija bolmanska, osnovana prije 1730. godine, i [[:en:Church of St. Peter and Paul, Bolman|Crkva svetih apostola Petra i Pavla]], osvećena [[1777]]. godine, čija je hramovna slava Petrovo ([[Petrovdan]], Sveti apostoli Petar i Pavle; [[12. VII.|12. jula]]). U parohiji postoje i dva seoska krsta (u Bolmanu i Majškim Međama) te (novi) parohijski dom. * ''O [[Srpska pravoslavna parohija bolmanska|'''Srpskoj pravoslavnoj parohiji bolmanskoj''']] postoji na ovoj Wikipediji i poseban članak.'' U Novom Bolmanu nekad je postojala luteranska kapelica, a u Bolmanu u drugoj polovini 20. vijeka katolička kapela u privatnoj kući (kasnije porušenoj) u glavnoj ulici uz nekadašnji ''Bogdin bircuz''. ''[[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Korenčić|Feldbauer]]'' za Bolman navodi kapelu "Blažene Djevice Marije (bogoslužje se obavlja u adaptiranoj kući)", koja se nalazi u "župi Našašća Svetog Križa iz Petlovca, [[Dekanati Đakovačko-osječke nadbiskupije#Baranjski dekanat|Baranjski dekanat]] [[Đakovačko-osječka nadbiskupija|Đakovačke i srijemske biskupije]]". Za pravoslavno stanovništvo, pomalo nekorektno, spominje samo "Srpsku pravoslavnu crkvenu općinu", bez ikakvih drugih detalja. === Pošta === Prema podacima iz knjige [[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Tri stoljeća Belja|"Tri stoljeća Belja"]] (str. 105), u Bolmanu "pošta je otvorena 2. V 1884. god." Taj podatak ponovljen je i u knjizi [[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Bolman je bio Bolman|"Bolman je bio Bolman"]] (str. 237), a potom se na istom mjestu daje lijep opis kako su izgledale poštanske pošiljke upućene u Bolman u [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarskoj]] i [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevini Jugoslaviji]]: {{Izdvojeni citat|"Prilikom slanja pošte, adresa je morala biti na latinici, na mađarskom ili njemačkom jeziku, sve dok je postojala Austro-Ugarska Monarhija. Ime i prezime pisalo se isto tako na mađarskom jeziku. Nakon adrese slijedilo je zvanično ime sela u to vrijeme: '''''Bolmány'''''. Iza imena sela obično se pisalo ime županije: '''''Baranya megye''''' (Baranjska županija), zatim ime države: '''''Magyarország''''' (Mađarska), a sve na mađarskom jeziku."}} {{Izdvojeni citat|"U Kraljevini Jugoslaviji pošta koja se upućuje u Bolman adresira se sa "zadnja pošta Jagodnjak". '''Stanoje Bojanin''' <ref>[https://www.bolman.info/2022/10/22/stanoje-bojanin/ (Nedić, Jovan M.): ''"Stanoje Bojanin"''] (1891-1978). bolman.info - Bolman, 22. X. 2022.</ref>, trgovac iz Bolmana, radio je na tome da Bolman ponovo dobije svoju poštu i telefon. Na njegovo pismo stigao mu je ovakav odgovor" iz Kabineta Ministra pošta, telegrafa i telefona, poslan 1. VI. 1940. godine.}} {{Izdvojeni citat|"Poštovani gospodine, Pozivom na Vaše pismo od 9. V. 1940., a po nalogu Gospodina Ministra, javljam Vam da je rješenjem Gospodina Ministra odobreno da se u mjestu Bolmanu otvori ugovorna državna pošta i telefon, te da je danas naredjeno Direkciji pošta u Novom Sadu da pripremi sve potrebno za početak rada. Sa štovanjem: S e k r e t a r , [potpis]." <ref>Prijepis pisma iz ostavštine Stanoje Bojanina, trgovca iz Bolmana, sačinio je dr. Stanoje Bojanin, njegov unuk ([[Korisnik:Belirac/Baranjska građa#Bolman je bio Bolman|"Bolman je bio Bolman"]], str. 237)</ref>}} Pismo sa službenim brojem K. br. 8286/40 bilo je upućeno na adresu: Gospodin Stanoje Bojanin, trgovac, Bolman p. Jagodnjak U drugoj polovini 20. stoljeća u Bolmanu je postojao poštanski ured sa zapadne strane Doma kulture, koji je imao poštanski broj '''31323''' i koji je bio nadležan i za naselja Majške Međe i Novi Bolman, ali je on u 21. stoljeću zatvoren zbog neisplativosti, tako da se poštanske pošiljke u Bolman opet šalju preko Jagodnjaka. U to vrijeme u bolmanskoj ''Pošti'' godinama je radila poštarica Anka, koju su Bolmanci zvali ''Poštin'ca'', a poštu je raznosio legendarni poštar zvani ''Brančilo'' iz Novog Bolmana, pravim imenom Branko Kerkez. Preko njega su se Bolmanci mogli pretplatiti na novine koje su izlazile u Beogradu i Zagrebu pa im nije mnogo nedostajalo to što u selu nikad nije bilo novinskog kioska. === Udruge === U [https://registri-npo-mpu.gov.hr/#!udruge Registar udruga Republike Hrvatske] upisano je sedam aktivnih i jedna brisana udruga sa sjedištem u Bolmanu (stanje: XII/2019): * ''Aikido-klub'' "Bolman", osnovan 12. IV. 2006. (prestao s radom 5. III. 2019), predsjednik je bio tadašnji paroh u Bolmanu Stevan Kuveždanin, a tajnik pok. Branislav Kovačević * Hrvatska '''udruga''' ugroženih osoba (HUUO), osnovana 8. IV. 2011. * "'''Klub mladih''' Bolman", osnovan 2. V. 2004. * '''Lovačko društvo''' (LD) "Jelen" Bolman, osnovano 26. VI. 1968. * [[:hr:NK Jovan Lazić Bolman|Nogometni klub (NK) '''"Jovan Lazić"''' Bolman]], osnovan 5. VII. 2006. * '''Streljački klub''' (SK) "Bolman", osnovan 29. VII. 2019.<ref>[http://oaza-bm.hr/oaza/naslovnica/item/5927-osnovan-streljacki-klub-bolman Mirovna grupa Oaza: ''"Osnovan streljački klub 'Bolman'"], 29. VII. 2019.</ref> * '''Udruga''' baranjskih Roma (UBR) "Napredak", osnovana 30. XI. 2015. * "'''Zlatna žena'''" (udruga žena), osnovana 12. VIII. 2008.<ref>[https://oaza-bm.hr/oaza/naslovnica/item/157-u-bolmanu-osnovana-udruga-zlatna-zena Mirovna grupa Oaza: ''"U Bolmanu osnovana udruga 'Zlatna žena'"''], 12. VIII. 2008.</ref> == Značajne osobe == [[Datoteka:Branislav-Egic.jpg||right|thumb|75px|Prof. dr. B. Egić]] [[Datoteka:Miroljub-Stojanovic.jpg||right|thumb|75px|Miroljub Stojanović]] [[Datoteka:Mirjana-Vojnovic.jpg||right|thumb|75px|Mirjana Vojnović]] * [[Stevan Bojanin|Bojanin, Stevan]] (1921-1997; prof. dr., profesor Šumarskog fakulteta u Zagrebu) * [[Svetomir Bojanin|Bojanin, Svetomir]] (1932-2024; prof. dr., neuropsihijatar, profesor Defektološkog fakulteta u Beogradu) * [[Milovan Bošnjak|Bošnjak, Milovan]] (1932-2005; pionir kompjuterizacije u Baranji) * [[Ankica Dobrokes|Dobrokes, Ankica]] (simpatizerka NOB-a, po njoj nazvana ulica u Bolmanu) * [[Branislav Egić|Egić, Branislav (Branko)]] (1948; dr., docent na Tehničkom fakultetu "Mihajlo Pupin" u Zrenjaninu) * [[Milić Grujić|Grujić - Elim, Milić]] (1929-2005; likovni umjetnik, profesor Arhitektonskog fakulteta u Beogradu) * [[Svetlana Kaljača|Kaljača, Svetlana]] (Beograd, 1966; prof. dr., vanredni profesor Fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju (Defektološkog fakulteta) Univerziteta u Beogradu * [[Dušan Kolar|Kolar, Dušan]] (Osijek, 1966; dr., psihijatar i psihoterapeut iz Beograda, stručni pisac, živi i radi kao psihijatar i profesor psihijatrije u Kanadi) * Kovačević, Vidoje - Vico (1927-1990; dugogodišnji direktor Poljoprivredne zadruge Bolman i društveno-politički radnik) * [[Stevan Kuveždanin|Kuveždanin, Stevan]] (1968; pravoslavni sveštenik, protojerej, bivši paroh bolmanski, paroh kneževovinogradski, urednik biltena [[Parohijsko pismo (Bolman)]]) * [[Jovan Nedić|Nedić, Jovan M.]] (1958; dipl. pravnik, bivši direktor [[Tvornica trikotaže "Sutjeska" Beli Manastir|Tvornice trikotaže "Sutjeska"]], bivši načelnik, potom pročelnik [[Općina Jagodnjak|Općine Jagodnjak]], skupljač historijske građe o Bolmanu i glavni autor knjiga "[[Bolman je bio Bolman]]" i "[[Bolmanska bitka (knjiga)|Bolmanska bitka]]") * [[Jovan Nedić|Nedić, Jovan S.]] (1954; enigmat, novinar, bivši programer u beljskom ERC-u, autor nekoliko knjiga) * [[Miladin Popović|Popović, Miladin]] (simpatizer NOB-a, po njemu nazvana ulica u Bolmanu) * [[Milovan Stojanović|Stojanović, Milovan]] (1933-1980, privredni predstavnik Jugoslavije u inostranstvu) * [[Miroljub Stojanović|Stojanović, Miroljub]] (1953; dipl. inženjer šumarstva, bivši pomoćnik ministra u Upravi šumarstva u Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodnoga gospodarstva RH) * [[Mirjana Vojnović|Vojnović, Mirjana]] (1951; mr., dipl. arh. unutrašnje arhitekture, profesor na Visokoj školi likovnih i primenjenih umetnosti stručnih studija u Beogradu u penziji) == Znamenitosti i zanimljivosti == * [[Srpska pravoslavna parohija bolmanska]] == Ulice == * Ulica [[Ankica Dobrokes|Ankice Dobrokes]] * Ulica [[Branko Radičević|Branka Radičevića]] * Ulica [[Miladin Popović (Bolman)|Miladina Popovića]] * Ulica [[Petar Drapšin|Petra Drapšina]] * Ulica [[Petar Petrović Njegoš|Petra Petrovića Njegoša]] * Ulica [[Sara Bertić|Sare Bertić]] * '''Ulica [[Sava Kovačević|Save Kovačevića]]''' (glavna) * Ulica [[Svetozar Miletić|Svetozara Miletića]] * Ulica [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuka Stefanovića Karadžića]] * Ulica [[Žikica Jovanović Španac|Žikice Jovanovića Španca]] * Ulica [[Žarko Zrenjanin|Žarka Zrenjanina]] == Izvori i vanjske veze == {{commonscat|Bolman}} {{Reflist}} * [[Korisnik:Belirac#Baranjska građa|Baranjska građa]] * [http://www.jagodnjak.hr Službene stranice Općine Jagodnjak] * [https://oaza-bm.hr/oaza/naslovnica/itemlist/tag/**%20bolman Mirovna grupa Oaza: ''Svi članci vezani za Bolman''] * [https://haw.nsk.hr/arhiva/vol2021/3504/132172/oaza-bm.hr/oaza/itemlist/tag/**%20Bolman.html Mirovna grupa Oaza na HAW-u: ''Svi članci vezani za Bolman'']{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://lag-baranja.hr/lag/itemlist/tag/*%20Bolman LAG Baranja: ''Svi članci vezani za Bolman''] == Šabloni == {{Jagodnjak}} {{Baranjska naselja}} {{Coord|45.722|N|18.517|E|source:hrwiki_region:HR|format=dms|display=title}} [[Kategorija:Općina Jagodnjak]] [[Kategorija:Naselja u Baranji]] [[Kategorija:Naselja u Osječko-baranjskoj županiji]] 8na94zh3p0jtcvkof8ko4gbroulu93o Izaija (knjiga) 0 76622 42580607 42410670 2026-04-12T23:19:59Z MirjanaDundjerski 343078 42580607 wikitext text/x-wiki {{Stari zavjet}} '''Izaija''' ili '''Isaija''' je jedna od knjiga [[Biblija|Biblije]] i [[Stari zavjet|Staroga zavjeta]]. Prva je na popisu proročkih knjiga te najveća od njih. Oko 60 puta citira se u [[Novi zavjet|Novom zavjetu]]. Biblijska kratica knjige je Iz, odnosno Is. [[Izaija (prorok)|Izaija]] je jedan od četiri velikih biblijskih [[prorok]]a. Njegovo ime znači: "Jahve je spasenje". Na početku knjige napisao je, da je "sin Amosov" i da je prorokovao "u dane Uzije, Jotama, Ahaza i [[Ezekija|Ezekije]], kraljeva judejskih.<ref>http://www.hbk.hr/biblija</ref>" Bio je oženjen i imao je dva sina. Prvi se zvao Sear Jasub (hebr. "Ostatak će se obratiti", Iz 7,3), a drugi Maher Salal Has Baz (hebr. "brz grabež, hitar plijen", Iz 8,3) <ref name="biblecentre.org">http://www.biblecentre.org/language/croatian/ar_bible_books.htm#27%20Prorok%20Izaija</ref>. Prorokovao je u vremenu između oko 767. i 697. g. pne. Neki učenjaci smatraju, da je Izaija napisao dio knjige, a tradicionalno se smatra da je pisac cijele knjige. Spominje [[Perzija|perzijskog]] kralja [[Kir Veliki|Kira Velikoga]] puno prije njegove vladavine (Iz 45,1-5). [[Josip Flavije]], židovski povjesničar napisao je, kako je Kir Veliki pročitao što je Izaija napisao o njemu, što ga je potaklo, da dopusti povratak [[Jevreji|Židova]] iz [[babilon]]skog progonstva. [[Datoteka:1QIsa b.jpg|200px|left|thumb|Fragment Izaijine knjige iz Kumranskih svitaka]] [[File:Isaiah scroll.PNG|left|thumb]] Knjiga ima 66 poglavlja i može se podijeliti u tri dijela. U prvom dijelu (od 1. do 35. poglavlja), opisuje se izvanjska povijest [[Izrael]]a. Tu su proročanstva o posljednjim vremenima, o [[Bog|Božjem]] odnosu prema izraelskom narodu i susjednim narodima. U poglavljima od 28. do 35. je šesterostruko jadikovanje nad [[Jeruzalem]]om, lošim odlukama naroda, jer su se pouzdavali u ljude, a ne u Boga. Izaija je kritičar [[politika|politike]] izraelskih kraljeva. Upozorio je kralja Ahaza, da ne sklapa savez s [[Asirija|Asirijom]], a kasnije i njegova nasljednika, da ne sklapa savez s [[Egipat|Egiptom]], jer se treba osloniti na Jahvu, a ne na ljudsku pomoć <ref>Svijet Biblije, Stari zavjet, Mladinska knjiga, Zagreb 1991.</ref> Drugi dio knjige (od 36. do 39. poglavlja) je [[historija|povijesni]] odlomak o životu kralja [[Ezekija|Ezekije]]. Navodi događaje iz [[Druga knjiga o Kraljevima|Druge knjige o Kraljevima]], u kojima je naglašena Ezekijina pobožnost koje se očituje u Izaijinom proroštvu. Značajno je da on sve do kraja ponavlja srž svoje poruke: treba se uzdati u Jahvu, a ne u sile ovoga svijeta. Treći dio (od 40. do 66. poglavlja) je o unutarnjoj povijesti Izraela, o odnosu naroda prema Mesiji ([[Isus]]u), opisano je izbavljenje iz [[Babilon]]a te završava opisom Kristove vladavine u Tisućgodisnjem kraljevstvu <ref name="biblecentre.org"/>. Izaija velik broj puta spominje Mesiju, kako će obećani Spasitelj biti sam [[Bog]], da će se utjeloviti Sin Božji. Bit će vjeran [[Bog Otac|Bogu Ocu]], trpjet će [[bol]] i mučenja, otkupit će ljude od [[grijeh]]a: "Prezren bješe, odbačen od ljudi, čovjek boli, vičan patnjama, od kog svatko lice otklanja, prezren bješe, odvrgnut. A on je naše bolesti ponio, naše je boli na se uzeo, dok smo mi držali da ga Bog bije i ponižava. Za naše grijehe probodoše njega, za opačine naše njega satriješe (Iz 53,3-5)." Velik broj puta spominju se i riječi "spasenje" i "Svetac Izraelov". Sastavni je deo svake katoličke Biblije u prevodu sa latinskog i/ili nemačkog jezika. Preveden je direktno i sa hebrejskog jezika prvi put 2010. godine na neki od južnoslovenskih jezika. <ref>{{cite book |last=Stanojević |first=Željko |title=Sveto Pismo ili Biblija Starog i novog zaveta: Novi savremeni prevod |year=2010 |publisher=Metafizika |location=Beograd |author-link=Željko Stanojević |url=https://doi.org/10.5281/zenodo.19178814 |via=Zenodo; HCommons }}</ref> Izaijina knjiga citira se oko 60 puta u [[Novi zavjet|Novom zavjetu]], više nego druge biblijske proročke knjige zajedno. Počevši od [[1947]]. g. u spiljama nedaleko od Kirbet Qumrana, blizu sjeverozapadne obale [[Mrtvo more|Mrtvog mora]] pronađeni su svici, koji su uključivali proročanstvo Izaije. Lijepo su napisani na dobrom sačuvanom predmasoretskom [[hebrejski jezik|hebrejskom jeziku]] i stari oko 2000. godina. == Reference == {{izvori}} {{Commonscat|Isaiah}} [[Kategorija:Stari zavjet]] [[Kategorija:Hebrejska Biblija]] 4esifudnz7rhh4d21ysnw5nul5lmlrz Knjige Svetog pisma 0 78107 42580606 1490600 2026-04-12T22:59:24Z MirjanaDundjerski 343078 /* Novi Zavet */ 42580606 wikitext text/x-wiki '''Knjige Svetog Pisma''' su navedene različitim [[redosled]]om u [[kanon]]ima [[Pravoslavna crkva|Pravoslavne crkve]], [[Rimokatolička crkva|Rimokatoličke]], [[Protestantska crkva|Protestantske]], itd. Uporedna [[tebela]] [[knjiga]] data je i za [[Stari Zavet|Stari]] i za [[Novi Zavet]]. == [[Stari Zavet]] == {|class="wikitable" |- ! ''[[Jevrejska Biblija]]''<br /> ! Protestantski Stari Zavet ! [[Rimokatolički Stari Zavet]] ! align="center" | Grčki pravoslavni Stari Zavet ! Slovenski Stari Zavet ! Jezik na kom je pisana |- align="center" | colspan="6" rowspan="1" | ''[[Petoknjižje]] ili [[Tora]]'' |- | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Prva knjiga Mojsijeva|Postanje]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Prva knjiga Mojsijeva|Postanje]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Prva knjiga Mojsijeva|Postanje]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Prva knjiga Mojsijeva|Postanje]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Prva knjiga Mojsijeva|Postanje]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Druga knjiga Mojsijeva|Izlazak]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Druga knjiga Mojsijeva|Izlazak]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Druga knjiga Mojsijeva|Izlazak]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Druga knjiga Mojsijeva|Izlazak]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Druga knjiga Mojsijeva|Izlazak]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Treća knjiga Mojsijeva|Levitska]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Treća knjiga Mojsijeva|Levitska]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Treća knjiga Mojsijeva|Levitska]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Treća knjiga Mojsijeva|Levitska]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Treća knjiga Mojsijeva|Levitska]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Četvrta knjiga Mojsijeva|Brojevi]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Četvrta knjiga Mojsijeva|Brojevi]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Četvrta knjiga Mojsijeva|Brojevi]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Četvrta knjiga Mojsijeva|Brojevi]] | align="center" bgcolor="#ccccff" | [[Četvrta knjiga Mojsijeva|Brojevi]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ccccff" valign="top" | [[Peta knjiga Mojsijeva|Ponovljeni zakoni]] | align="center" bgcolor="#ccccff" valign="top" | [[Peta knjiga Mojsijeva|Ponovljeni zakoni]] | align="center" bgcolor="#ccccff" valign="top" | [[Peta knjiga Mojsijeva|Ponovljeni zakoni]] | align="center" bgcolor="#ccccff" valign="top" | [[Peta knjiga Mojsijeva|Ponovljeni zakoni]] | align="center" bgcolor="#ccccff" valign="top" | [[Peta knjiga Mojsijeva|Ponovljeni zakoni]] | align="center" | hebrejski |- |align="center" | ''Proroci'' | colspan="4" align="center" bgcolor="#ffffff" | <div align="center">''Istorijske knjige''</div> |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Isusa Navina|Isus Navin]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Isusa Navina|Isus Navin]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Isusa Navina|Isus Navin]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Isusa Navina|Isus Navin]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Isusa Navina|Isus Navin]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o sudijama|Sudije]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o sudijama|Sudije]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o sudijama|Sudije]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o sudijama|Sudije]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o sudijama|Sudije]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" | vidi niže | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o Ruti|Ruta]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o Ruti|Ruta]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o Ruti|Ruta]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga o Ruti|Ruta]] | align="center" | hebrejski |- | rowspan="2" align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|Samuilo]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|1. Samuilova]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|1. kraljevima]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|1. Samuilova (1. kraljevima)]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|1. kraljevima]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|2. Samuilova]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|2. kraljevima]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|2. Samuilova (2. kraljevima)]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige Samuilove|2. kraljevima]] | align="center" | hebrejski |- | rowspan="2" align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|Kraljevi]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|1. kraljeva]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|3. kraljeva]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|1. kraljeva (3. kraljevstva)]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|3. kraljevstva]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|2. kraljeva]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|4. kraljeva]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|2. kraljeva (4. kraljevstva)]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjige kraljeva|4. kraljevstva]] | align="center" | hebrejski |- | rowspan="2" align="center" bgcolor="#ffffff" | Hronike<br />vidi niže | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|1. hronika]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|1. Paralipomenonu]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|1. hronika]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|1. hronika]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|2. hronika]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|2. Paralipomenonu]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|2. hronika]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga hronika|2. hronika]] | align="center" | hebrejski |- | | | | align="center" bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[1. Ezrina]]<br /> | align="center" | (2 Esdras)* | align="center" | grčki |- | rowspan="2" align="center" bgcolor="#ffffff" | Ezdra <br />vidi niže | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Ezrina|Ezra]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Ezrina|1. Ezdrina]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Ezrina|Ezra (2. Ezdrina)]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Ezrina|Ezra]] | align="center" | hebrejski (+aramejski) |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Nemije|Nemija]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Nemije|2. Ezdrina]] (Nemija) | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Nemije|Nemija (2. Ezdrina)]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Nemije|Nemija]] | align="center" | hebrejski |- | | | | align="center" | (1. Ezdrina)* | align="center" bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[1. Ezdrina|2. Ezdrina]]<br /> | align="center" | grčki |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Tobije|Tobija]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Tobije|Tobija]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Tobije|Tobija]] | align="center" | aramejski |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Judite|Judita]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Judite|Judita]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Judite|Judita]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" | vidi niže | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Esterina|Ester]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Esterina|Ester]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Esterina|Ester]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[Knjiga Esterina|Ester]] | align="center" | hebrejski |- | rowspan="4" | | rowspan="4" | | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[1. knjiga Makabejaca|1. Makabejaca]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[1. knjiga Makabejaca]] | align="center" | vidi niže | align="center" | hebrejski ili aramejski? |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[2. knjiga Makabejaca|2. Makabejaca]] | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[2. Makabejaca]] | align="center" | vidi niže | align="center" | grčki |- | rowspan="2" | | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[3. Makabejaca]] | rowspan="2" | | align="center" | grčki |- | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[4. Makabejaca]] | align="center" | grčki |- | | colspan="4" rowspan="1" align="center"| ''Knjige mudrosti''<br /> |- | align="center" bgcolor="#ffffff" | vidi niže | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga o Jovu|Jov]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga o Jovu|Jov]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga o Jovu|Jov]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga o Jovu|Jov]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ffffff" | vidi niže | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Psalmi]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Psalmi]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Psalmi]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Psalmi]] | align="center" | hebrejski |- | | | | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga Himni|Himne]] | | align="center" | hebrejski (+grčki) |- | align="center" bgcolor="#ffffff" | vidi niže | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga Izreka|Izreke]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga Izreka|Izreke]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga Izreka|Izreke]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga Izreka|Izreke]] | align="center" | hebrejski <!-- At least, that's what I think Pritči is, but I should check --> |- | align="center" bgcolor="#ffffff" | vidi niže | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga propovednikova|Propovednik]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga propovednikova|Propovednik]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga propovednikova|Propovednik]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga propovednikova|Propovednik]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ffffff" | vidi niže | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Pesma nad pesmama|Pesma Solomonova]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Pesma nad pesmama|Pesma Solomonova]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Pesma nad pesmama|Pesma Solomonova]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Pesma nad pesmama|Pesma Solomonova]] | align="center" | hebrejski |- | rowspan="2" | | rowspan="2" | | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga mudrosti Solomonovih|Mudrosti]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga mudrosti Solomonovih|Mudrosti]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Knjiga mudrosti Solomonovih|Mudrosti Solomonove]] | align="center" | grčki |- | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Sirina|Eklezijastikus]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Sirina]] | align="center" bgcolor="#99ff99" | [[Sirina]] | align="center" | hebrejski (+grčki) |- align="center" | | colspan="4" rowspan="1" | ''Veliki proroci'' |- | align="center" bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Knjiga proroka Isaije|Isaija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Knjiga proroka Isaije|Isaija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Knjiga proroka Isaije|Isaija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Knjiga proroka Isaije|Isaija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Knjiga proroka Isaije|Isaija]] | align="center" | hebrejski |- | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jeremije|Jeremija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jeremije|Jeremija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jeremije|Jeremija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jeremije|Jeremija]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jeremije|Jeremija]] | align="center" | hebrejski (+aramejski) |- | align="center" bgcolor="#ffffff" | vidi niže | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Plač Jeremijin|Plač]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Plač Jeremijin|Plač]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Plač Jeremijin|Plač]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Plač Jeremijin]] | align="center" | hebrejski |- | | | align="center" | * | align="center" | * | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Pisma Jeremije]] | align="center" | grčki (ili hebrejski?) |- | rowspan=2 | | rowspan=2 | | align="center" bgcolor="#ff99ff" rowspan=2 | [[Knjiga Baruhova|Baruh]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga Baruhova|Baruh]] | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga Baruhova|Baruh]] | align="center" | hebrejski (i grčki?) |- | align="center" bgcolor="#ff99ff" | [[Pisma Jeremije]] | align="center" | * | align="center" | grčki (ili hebrejski?) |- align="center" | bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jezekilja|Jezekilj]] | bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jezekilja|Jezekilj]] | bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jezekilja|Jezekilj]] | bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jezekilja|Jezekilj]] | bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Jezekilja|Jezekilj]] | align="center" | hebrejski |- align="center" | align="center" bgcolor="#ffffff" | vidi niže | bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Danila|Danilo]] | bgcolor="#ff99ff" | [[Knjiga proroka Danila|Danilo]] | bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Knjiga proroka Danila|Danilo]] | bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Knjiga proroka Danila|Danilo]] | align="center" | hebrejski+aramejski |- align="center" | | colspan="4" rowspan="1" | ''Mali proroci'' |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" rowspan="12" colspan="1" | [[Mali proroci|Dvanaest proroka]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Osije|Osija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Osije|Osija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Osije|Osija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Osije|Osija]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Joilja|Joilj]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Joilja|Joilj]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Joilja|Joilj]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Joilja|Joilj]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Amosa|Amos]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Amosa|Amos]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Amosa|Amos]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Amosa|Amos]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avdije|Avdija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avdije|Avdija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avdije|Avdija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avdije|Avdija]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Jone|Jona]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Jone|Jona]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Jone|Jona]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Jone|Jona]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga Mihejina|Mihej]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga Mihejina|Mihej]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga Mihejina|Mihej]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga Mihejina|Mihej]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Nauma|Naum]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Nauma|Naum]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Nauma|Naum]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Nauma|Naum]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avakuma|Avakum]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avakuma|Avakum]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avakuma|Avakum]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Avakuma|Avakum]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Sofonija|Sofonije]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Sofonija|Sofonije]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Sofonija|Sofonije]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Sofonija|Sofonije]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Ageja|Agej]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Ageja|Agej]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Ageja|Agej]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Ageja|Agej]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Zaharije|Zaharija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Zaharije|Zaharija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Zaharije|Zaharija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Zaharije|Zaharija]] | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Majahije|Malahija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Majahije|Malahija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Majahije|Malahija]] | bgcolor="#ffffcc" | [[Knjiga proroka Majahije|Malahija]] | hebrejski |- align="center" | ''Pisanja'' |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Psalmi]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga Izreka|Izreke]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga o Jovu|Jov]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Pesma nad pesmama]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga o Rut|Rut]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga plača|Plač]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Ecclesiastes]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga Esterina|Ester]] | | | | | align="center" | hebrejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga proroka Danila|Danilo]] | | | | | align="center" | hebrejski+aramejski |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga Ezrina|Ezra]] (obuhvata i [[Knjiga Nemije|Nemiju]]) | | | | | align="center" | hebrejski(+aramejski) |- align="center" | bgcolor="#ff6666" | [[Knjiga hronika|Hronike]] | | | | | align="center" | hebrejski |- | | | align="center" | vidi iznad | | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[1. Makabejaca]] | align="center" | hebrejski ili aramejski? |- | | | align="center" | vidi iznad | | align="center" bgcolor="#ffcc99" | [[2. Makabejaca]] | align="center" | grčki |} == [[Novi Zavet]] == {| class="wikitable" width="60%" ! width="21%" | Grčko pravoslavno, Rimokatoličko, Protestantsko ! width="21%" | Luteransko Sveto Pismo ! width="21%" | Slovensko pravoslavno Sveto Pismo ! width="21%" | Etiopsko Sveto Pismo ! width="16%" | Jezik na kom je napisana |- align="center" | valign="top" colspan="4" | ''[[Jevanđelja]]'' |- align="center" | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Mateju|Matej]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Mateju|Matej]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Mateju|Matej]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Mateju|Matej]] | valign="top" | grčki (hebrejski po najnovijim naučnim dokazima)<ref>{{cite book |last=Stanojević |first=Željko |title=Sveto Pismo ili Biblija Starog i novog zaveta: Novi savremeni prevod |year=2010 |publisher=Metafizika |location=Beograd |author-link=Željko Stanojević |url=https://doi.org/10.5281/zenodo.19178814 |via=Zenodo; HCommons }}</ref> |- align="center" | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Marku|Marko]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Marku|Marko]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Marku|Marko]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Marku|Marko]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Luki|Luka]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Luki|Luka]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Luki|Luka]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Luki|Luka]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Jovanu|Jovan]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Jovanu|Jovan]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Jovanu|Jovan]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Jevanđelje po Jovanu|Jovan]] | valign="top" | grčki |- align="center" | valign="top" colspan="4" | ''Istorija'' |- align="center" | bgcolor="#0099FF" valign="top" | [[Dela apostolska|Dela]] | bgcolor="#0099FF" valign="top" | [[Dela apostolska|Dela]] | bgcolor="#0099FF" valign="top" | [[Dela apostolska|Dela]] | bgcolor="#0099FF" valign="top" | [[Dela apostolska|Dela]] | valign="top" | grčki |- align="center" | | | valign="top" | ''[[Poslanice]]'' | |- align="center" | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Jakovova|Jakov]] | | valign="top" | grčki |- align="center" | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Petrova|1. Petrova]] | | valign="top" | grčki |- align="center" | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Petrova|2. Petrova]] | | valign="top" | grčki |- align="center" | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Jovanova|1. Jovanova]] | | valign="top" | grčki |- align="center" | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Jovanova|2. Jovanova]] | | valign="top" | grčki |- align="center" | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Treća poslanica Jovanova|3. Jovanova]] | | valign="top" | grčki |- align="center" | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Judina|Jude (Jakovljevog)]] | | valign="top" | grčki |- align="center" | valign="top" colspan="4" | ''[[Poslanice apostola Pavla]]'' |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Rimljanima|Rimljanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Rimljanima|Rimljanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Rimljanima|Rimljanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Rimljanima|Rimljanima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Korinćanima|1. Korinćanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Korinćanima|1. Korinćanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Korinćanima|1. Korinćanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Korinćanima|1. Korinćanima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Korinćanima|2. Korinćanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Korinćanima|2. Korinćanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Korinćanima|2. Korinćanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Korinćanima|2. Korinćanima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Galatima|Galatima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Galatima|Galatima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Galatima|Galatima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Galatima|Galatima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Efescima|Efescima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Efescima|Efescima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Efescima|Efescima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Efescima|Efescima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filipljanima|Filipljanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filipljanima|Filipljanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filipljanima|Filipljanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filipljanima|Filipljanima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Kološanima|Kološanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Kološanima|Kološanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Kološanima|Kološanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Kološanima|Kološanima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Solunjanima|1. Solunjanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Solunjanima|1. Solunjanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Solunjanima|1. Solunjanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanica Solunjanima|1. Solunjanima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Solunjanima|2. Solunjanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Solunjanima|2. Solunjanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Solunjanima|2. Solunjanima]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Solunjanima|2. Solunjanima]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanicu Timoteju|1. Timoteju]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanicu Timoteju|1. Timoteju]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanicu Timoteju|1. Timoteju]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Prva poslanicu Timoteju|1. Timoteju]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Timoteju|2. Timoteju]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Timoteju|2. Timoteju]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Timoteju|2. Timoteju]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Druga poslanica Timoteju|2. Timoteju]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Titu|Titu]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Titu|Titu]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Titu|Titu]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Titu|Titu]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filimonu|Filimonu]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filimonu|Filimonu]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filimonu|Filimonu]] | bgcolor="#ffffcc" valign="top" | [[Poslanica Filimonu|Filimonu]] | valign="top" | grčki |- align="center" | valign="top" colspan="2" | ''Poslanice'' | | valign="top" | ''Poslanice'' |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Jevrejima|Jevrejima]] | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Jevrejima|Jevrejima]] | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Jevrejima|Jevrejima]] | valign="top" | grčki (ili hebrejski?) |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Jakovova|Jakovova]] | | | | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Petrova|1. Petrova]] | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Petrova|1. Petrova]] | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Petrova|1. Petrova]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Petrova|2. Petrova]] | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Petrova|2. Petrova]] | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Petrova|2. Petrova]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Jovanova|1. Jovanova]] | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Jovanova|1. Jovanova]] | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Prva poslanica Jovanova|1. Jovanova]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Jovanova|2. Jovanova]] | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Jovanova|2. Jovanova]] | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Druga poslanica Jovanova|2. Jovanova]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Treća poslanica Jovanova|3. Jovanova]] | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Treća poslanica Jovanova|3. Jovanova]] | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Treća poslanica Jovanova|3. Jovanova]] | valign="top" | grčki |- align="center" | | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Jakovova|Jakovova]] | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Judina|Judina]] | | | bgcolor="#99ff99" valign="top" | [[Poslanica Judina|Judina]] | valign="top" | grčki |- align="center" | | valign="top" | ''Knjige koje je Luter doveo u pitanje'' | | | |- align="center" | | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Poslanica Jevrejima|Jevrejima]] | | | valign="top" | grčki (ili hebrejski?) |- align="center" | | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Poslanica Jakovova|Jakovova]] | | | valign="top" | grčki |- align="center" | | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Poslanica Judina|Judina]] | | | valign="top" | grčki |- align="center" | bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Otkrovenje Jovanovo]] | bgcolor="#ffcc99" valign="top" | [[Otkrovenje Jovanovo]] | bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Otkrovenje Jovanovo]] | bgcolor="#ff99ff" valign="top" | [[Otkrovenje Jovanovo]] | valign="top" | grčki |} {{klica}} {{Commonscat|Old Testament}} [[Kategorija:Biblijske knjige]] fv8h1ea3xy4dqag1zt5lcodhmi9rrce Svici sa Mrtvog mora 0 90184 42580556 42580550 2026-04-12T13:12:50Z MirjanaDundjerski 343078 /* Vanjske veze */ 42580556 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:DeadSeaScrolls Amman Museum.jpg|right|thumb|250px|Kumranski spisi u muzeju.]] [[Datoteka:Psalms Scroll.jpg|right|thumb|250px|Svici sa Mrtog mora s prijepisom]] "'''Svici sa Mrtvog mora'''" ili „'''Kumranski spisi'''“ sastoje se od oko 900 dokumenata, uključujući i tekstova iz [[Hebrejska Biblija|Hebrejske Biblije]], koji su otkriveni između [[1947]]. i [[1956]]. u 11 špilja u okolici [[Kumran]]a u blizini drevnog naselja Khirbet Qumran, na sjeverozapadnoj obali [[Mrtvo more|Mrtvog mora]]. Tekstovi su od velikog povijesnog i religijskog značenja pošto sadrže jedine poznate preživjele kopije [[Biblija|biblijskih]] dokumenata nastalih prije [[100. pne.]] te sadrže dokaze o znakovitoj raznolikosti vjere i prakse unutar kasnog [[Drugi Hram|Drugog Hrama]] [[Judaizam|Judaizma]]. Napisani su na [[Hebrejski|hebrejskom]], [[Aramejski jezik|aramejskom]] i [[Grčki jezik|grčkom jeziku]], većinom na [[pergament]]u, ali neki su napisani i na [[papirus]]u.<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2008/aug/27/israel From papyrus to cyberspace] ''[[The Guardian]] [[August 27]] [[2008]].''</ref> Ovi spisi većinom datiraju između [[150. pne.]] i 70 nakon Kr.<ref>[[F. F. Bruce|Bruce, F. F.]]. [http://www.worldinvisible.com/library/kenyon/storyofbible/2ck11.htm "The Last Thirty Years"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170812221929/http://worldinvisible.com/library/kenyon/storyofbible/2ck11.htm |date=2017-08-12 }}. ''Story of the Bible''. ed. [[Frederic G. Kenyon]] Retrieved June 19, 2007</ref> Svici su većinom poistovjećeni sa drevnom [[Židovi|židovskom]] [[sekta|sektom]] zvanom [[Eseni]], no neki noviji znanstvenici sumnjaju u njihovu povezanost sa spisima.<ref>Ilani, Ofri, "[http://www.haaretz.com/hasen/spages/1070797.html Scholar: The Essenes, Dead Sea Scroll 'authors,' never existed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100418191102/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1070797.html |date=2010-04-18 }}, Ha'aretz, March 13, 2009</ref> Svici sa Mrtvog mora su tradicionalno podijeljeni na tri skupine: "biblijski" rukopisi (kopije tekstova od Hebrejske Biblije), koji tvore oko 40% identificiranih spisa. Najočuvaniji i najbolje ispitan i istražen je Veliki isaijin svitak <ref>{{cite book |last=Stanojević |first=Željko |title=Kumranski spisi: dokaz verodostojnosti Biblije. Tom 2: Tajna Isaijinog svitka |year=2012 |url=https://zenodo.org/records/19522797 }}</ref>; "[[Apokrifi|apokrifni]]" ili "pseudepigrane" rukopise (poznati dokumenti iz razdoblja Drugog Hrama poput [[Enoh]]a, [[Jubilej]]a, [[Tobit]]a, [[Sirah]]a, ne-kanoniziranih psalma, itd., koji nisu postali službenim dijelom Biblije), koji tvore oko 30% identificiranih spisa; i "sektarijanskim" rukopisima (prethodno nepoznatim dokumentima koji govore o pravilima i vjerovanjima određene skupine ili skupina unutar šireg [[Židovi|Judaizma]]) kao što je „[[Pravilo o zajednici]]“, „[[Spis o ratu]]“, „[[Pesher]]“ (hebrejski ''pesher'' '''פשר''' = "objašnjenje") o [[Habakuk]]u, i „[[Pravilo o blagosolovu]]“, koje tvore oko 30% identificiranih spisa.<ref>Abegg, Jr., Martin, Peter Flint, and [[Eugene Ulrich]], ''The Dead Sea Scrolls Bible: The Oldest Known Bible Translated for the First Time into English'', San Francisco: Harper, 2002</ref> Prije [[1968]]., većina poznatih spisa i fragmenata su bili smiješteni u Rockefeller muzeju (prethodno znanom kao Palestinski arheološki muzej) u [[Jeruzalem]]u. nakon [[Šestodnevni rat|Šestodnevnog rata]], spisi su premiješteni u [[Hram knjiga]], kod izraelskog muzeja. Objavljivanje spisa je trajalo desetljećima te je stoga takvo zakašnjenje bilo predmetom raznih akademskih kontroverzi. Do [[2007]]., dva sveska se još moraju upotpuniti, dok cijela serija. ''Otkrića u judejskoj pustinji'', ima ukupno 39 svezaka. Osim u [[Izrael]]u, neki se svici nalaze u sveučilištu u [[Chicago|Chicagu]] u sklopu Orijentalnog instituta, [[Princeton]]u, sveučilištu Azusa Pacific, te u rukama privatnih skupljača. Prema ''Oxfordovom vodiču za arheologiju'', "Kumranski spisi, koji uključuju barem fragmente od svake knjige [[Stari zavjet|Starog zavjeta]], izuzev [[Estera (knjiga)|Knjige o Esteri]], omogućuju stručnjacima mnogo stariji poprečni presjek tradicije skripte nego onaj koji je bio prije moguć. Oko 35 % biblijskih spisa su gotovo identični tradicionalnim hebrejskim tekstovima Starog zavjeta s 10% tradicionalnim grčkim i samaritanskim, dok ostatak izlaže gotovo dramatičnu razliku i u jeziku i u sadržaju. U svojem opsegu tekstovnih varijanti, kumranski spisi su natjerali znanstvenike da razmisle o ustaljenim teorijama o razvoju modernog biblijskog teksta od samo tri rukopisne obitelji: Mazoretski tekst, hebrejski original [[Septuaginta]], i Samaritanska Tora. Postaje jasno da je sveto pismo Starog zavjeta bilo iznimno tečno sve do biblijske kanonizacije koja se dogodila oko 100. nakon Kr."<ref>Fagan, Brian M., and Charlotte Beck, ''The Oxford Companion to Archeology'', entry on the "Dead sea scrolls", Oxford University Press, 1996</ref> == Pronalazak == [[Datoteka:Qumran.jpeg|right|thumb|250px|Pečina u [[Kumran]]u gdje su pronađeni spisi]] U proljeće [[1947]]. godine na području Kumrana mladi pastir je tražeći ovce došao do ulaza u nepoznate spilje. Kad su mu se oči privikle na mrak ustanovio je da se pred njime nalaze brižno poslozeni čupovi. Iako tamo nije naišao na nikakvo zlato, otkrio je da se u čupovima nalaze stari spisi prepuni prašine. Prvih sedam svitaka koje su pronašli pastiri je ubrzo završilo na Hebrejskom sveučilištu u Jeruzalemu, a ushićeni znanstvenici sa svih strana svijeta sjatili su se u Kumranu i počeli istraživati ostale okolne spilje. Potraga je urodila plodom i omogućila očuvanje desetaka tisuća novih fragmenata među kojima su bili dijelovi Biblije stariji od svih do tada poznatih na originalnom heberejskom. U špiljama pored Mrtvog mora pronađeni su svici koji su na sebi sadržavali dijelove tekstova svih biblijskih knjiga, osim one o Ester, koji su stariji od svih ostalih poznatih židovskih biblijskih zapisa. Ovakva velika starost svitaka odmah je nametnula dva velika pitanja. Prvo je bilo ono o prvotnim vlasnicima tih spisa, a drugo da li će ti originalni tekstovi otkriti neke do tada nepoznate podatke koji nisu uključeni u konačnu verziju [[Biblija|Biblije]]. Prema svim provjeravanjima može se zaključiti da su svici pripadali odvojenoj religijskoj zajednici koja se držala po strani od ostalih. Pocetkom 68. godine u kumransko područje dolazi vojska [[Rimsko carstvo|rimskog]] generala [[Vespazijan]]a kako bi ugušila židovsku pobunu, pa se s pravom može pretpostaviti da su upravo tada svici bili sakriveni u spilje<ref>[https://web.archive.org/web/20091023001014/http://geocities.com/Athens/Olympus/8784/kumran.html Svitci sa Mrtvog mora] Geocities</ref>. == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Dead Sea Scrolls}} * [http://www.virtualqumran.com Projekt vizualizacije Kumrana] * [http://virtualreligion.net/iho/dss.html Vremenski pregled i rasprava o Kumranskim spisima] * [https://zeljkostanojevic.hcommons.org/dead-sea-scrolls-kumranski-spisi/ Svici s Mrtvog mora i Kumran] * [http://farms.byu.edu/dss/index.html?selection=&cat=0 Svici s Mrtvog mora] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090328020416/http://farms.byu.edu/dss/index.html?selection=&cat=0 |date=2009-03-28 }} (''[[FARMS]]'') * [http://www.bib-arch.org/online-exclusives/dead-sea-scrolls-01.asp Zašto su svici sa Mrtvog mora bitni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120809050601/http://www.bib-arch.org/online-exclusives/dead-sea-scrolls-01.asp |date=2012-08-09 }} * Dio spisa se mogu vidjeti u [https://archive.today/20120526005415/www.imj.org.il/eng/shrine/index.html Hramu knjiga] kod Izraelskog muzeja u [[Jeruzalem]]u * [http://www.loc.gov/exhibits/scrolls/toc.html Drevna knjižnica Kumrana i moderna znanost] at [[Library of Congress]] * [http://www.duke.edu/~goranson/Essenes_&_Others.pdf "Others and Intra-Jewish Polemic as Reflected in Qumran Texts,"] Stephen Goranson, evidence that English "Essenes" comes from Greek spellings that come from Hebrew 'osey hatorah, a self-designation in some Qumran texts. [[Kategorija:Stari zavjet]] [[Kategorija:Hebrejska Biblija]] [[Kategorija:Apokrifi]] 5swctthe9ig26dr6pwhf8m6cuge1i8b Šablon:Teniseri na 1. mjestu ATP liste 10 111579 42580567 42562567 2026-04-12T15:34:35Z Edgar Allan Poe 29250 42580567 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Navbox|navbox | name = Teniseri na 1. mjestu ATP liste | title = [[Lista tenisera koji su bili na 1. mjestu ATP-ove liste u singlovima|<span style="color:black;">Teniseri na 1. mjestu ATP liste</span>]] | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | nowrapitems = yes | above = * Trenutni igrač na prvom mjestu '''podebljan''' je, a podaci su ažurirani na dan {{#time:j"&nbsp;"xg Y|-{{#expr:{{#time:N}}-1}} days}}.<noinclude><ref>[http://www.atpworldtour.com/en/rankings/singles ATP Singles Ranking]</ref></noinclude> * [[ATP ljestvica]] prvi put je formirana [[23. augusta]] [[1973.]] | titlestyle = background:gold; |liststyle = text-align: left; | abovestyle = background:#fff2cc; | basestyle = background:gold; color:black; |group1 = 1–5 |group1style = background: #fff2cc; text-align: center; |list1 = * {{flagicon|RUM|1965}} [[Ilie Năstase]] (1973/74 – 40 tj.) * {{flagicon|AUS}} [[John Newcombe]] (1974 – 8 tj.) * {{flagicon|SAD}} [[Jimmy Connors]] (1974/83 – 268 tj.) * {{flagicon|ŠVE}} [[Björn Borg]] (1977/81 – 109 tj.) * {{flagicon|SAD}} [[John McEnroe]] (1980/85 – 170 tj.) |group2 = 6–10 |group2style = background: #fff2cc; text-align: center; |list2 = * {{flagicon|ČSSR}} [[Ivan Lendl]] (1983/90 – 270 tj.) * {{flagicon|ŠVE}} [[Mats Wilander]] (1988/89 – 20 tj.) * {{flagicon|ŠVE}} [[Stefan Edberg]] (1990/92 – 72 tj.) * {{flagicon|NJE}} [[Boris Becker]] (1991 – 12 tj.) * {{flagicon|SAD}} [[Jim Courier]] (1992/93 – 58 tj.) |group3 = 11–15 |group3style = background: #fff2cc; text-align: center; |list3 = * {{flagicon|SAD}} [[Pete Sampras]] (1993/00 – 286 tj.) * {{flagicon|SAD}} [[Andre Agassi]] (1995/03 – 101 tj.) * {{flagicon|AUT}} [[Thomas Muster]] (1996 – 6 tj.) * {{flagicon|ČIL}} [[Marcelo Ríos]] (1998 – 6 tj.) * {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Moyá]] (1999 – 2 tj.) |group4 = 16–20 |group4style = background: #fff2cc; text-align: center; |list4 = * {{flagicon|RUS}} [[Jevgenij Kafeljnikov]] (1999 – 6 tj.) * {{flagicon|AUS}} [[Patrick Rafter]] (1999 – 1 tj.) * {{flagicon|RUS}} [[Marat Safin]] (2000/01 – 9 tj.) * {{flagicon|BRA}} [[Gustavo Kuerten]] (2000/01 – 43 tj.) * {{flagicon|AUS}} [[Lleyton Hewitt]] (2001/03 – 80 tj.) |group5 = 21–25 |group5style = background: #fff2cc; text-align: center; |list5 = * {{flagicon|ŠPA}} [[Juan Carlos Ferrero]] (2003 – 8 tj.) * {{flagicon|SAD}} [[Andy Roddick]] (2003/04 – 13 tj.) * {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Roger Federer]] (2004/18 – 310 tj.) * {{flagicon|ŠPA}} [[Rafael Nadal]] (2008/20 – 209 tj.) * {{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] (2011/24 – <u>428 tj.</u>) |group6 = 26–30 |group6style = background: #fff2cc; text-align: center; |list6 = * {{flagicon|UK}} [[Andy Murray]] (2016/17 – 41 tj.) * {{flagicon|RUS}} [[Danil Medvedev]] (2022 – 16 tj.) * {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Alcaraz]] (2022/26 – 66 tj.) * {{flagicon|ITA}} '''[[Jannik Sinner]] (2024/26 – {{#expr:floor(44+floor{{aid|2025|11|10}}/7)+1}} tj.)''' | below = * (početna godina/posljednja godina – broj tjedana (tj.)) * rekord u broju tjedana je podcrtan. }}<noinclude> [[Kategorija:Teniski šabloni]] </noinclude> 7da4hprrze3kg7x257pdncgl9ht9srl Yakubu Aiyegbeni 0 113910 42580643 42557428 2026-04-13T07:59:15Z SimplyFreddie 127796 {{Zastario}} 42580643 wikitext text/x-wiki {{Zastario}} {{Trener/izbornik/igrač | ime = Yakubu Aiyegbeni | slika = YakubuNigeria_1182582.jpg | puno ime = Yakubu Aiyegbeni | visina = 1,83 m | nadimak = | datum rođenja = [[22. 11.|22. studenog]] [[1982]]. | mjesto rođenja = [[Benin City]] | država rođenja = {{flagcountry|NGR}} | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | trenutačni klub = [[Everton FC|Everton]] | broj u klubu = 22 | pozicija = [[Nogometne pozicije|Napadač]] | mlade godine =1995. - 1998.<br />1998. | juniorski klubovi = [[Gateway F.C.|Gateway]]<br />[[Julius Berger F.C.|Julius Berger]] | godina = 1998.<br />1999. - 2003.<br />1999. - 2000.<br />2003.<br />2003. - 2005.<br />2005. - 2007.<br />2007. - | profesionalni klubovi = [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]<br />[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]<br />→ [[Hapoel Kfar Saba]] (posudba)<br />→ [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]<br />[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]<br />[[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]<br />[[Everton FC|Everton]] | nastupi(golovi) = {{0}}0 {{0}}(0)<br />50 (24)<br />23 {{0}}(6)<br />14 {{0}}(7)<br />66 (29)<br />73 (25)<br />69 (24) | godine u reprezentaciji = 1992. - 1996.<br />1997. - 2005. | reprezentacija = [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] | nastupi u reprezentaciji(golovi) = 57 (21) | godine treniranja = | klubovi = | ažurirano = 24. listopada 2010. }} '''Yakubu Aiyegbeni''' ([[Benin City]], [[Nigerija]], [[22. 11.|22. studenog]] [[1982]].) [[Nigerija|nigerijski]] je reprezentativac i trenutačno član engleskog premijerligaš [[Everton FC|Evertona]]. Poznat je po nadimku '''The Yak''' koji je izvedenica njegova imena '''Yakubu'''. Drži rekord kao Afrikanac sa najviše postignutih golova u [[FA Premier liga|FA Premijer ligi]]. Član je nacionalne nogometne reprezentacije, za koju je nastupio 57 puta i pritom postigao 21 gol. Za reprezentaciju je nastupio na zadnjem [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu u Južnoj Africi 2010.]], te je bio njen standardni člam. Prije nego što se počeo baviti nogometom, Yakubu je završio ''Zapadno afričku školu'' te je radio za naftnu tvrtku ''Okomu Oil'' u nigerijskoj saveznoj državi ''Edo''. Tamo je bio zaposlen na poslovima bojanja, prije nego što ga je [[1996]]. uočio skaut Izilien. == Klubska karijera == === Počeci === Kao snažan napadač, Aiyegbeni je karijeru započeo u [[Portugal|portigalskom]] klubu [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]. Nakon toga kupuje ga [[izrael]]ski klub [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]], koji ga je jednu sezonu stavio na posudbu u [[Hapoel Kfar Saba]]. [[Ukrajina|Ukrajinski]] [[FK Dinamo Kijev|Dinamo Kijev]] bio je zainteresiran za posudbu igrača, no taj posao nikad nije realiziran. Sa Maccabi Haifom, igrač je osvojio dva izraelska prvenstva. U klubu je imao dobru napadačku realizaciju, kako u domaćim, tako i u međunarodnim nastupima. Nakon karijere u [[Izrael]]u, Yakubu odlazi u [[Engleska|Englesku]], u [[Derby County F.C.|Derby County]]. Međutim, igrač u to vrijeme nije mogao dobiti englesku radnu dozvolu. Aiyegbeni nastavlja karijeru u Maccabi Haifi, te za klub postiže 7 pogodaka u 8 europskih utakmica, uključujući hat-trick u sezoni 2002./03. u [[Liga prvaka|Ligi prvaka]]. Te sjajne igre omogućile su mu transfer u [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]. === Portsmouth === Svojim golovima za [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], Yakubu sa klubom osvaja naslov prvaka [[Football League Championship|engleske druge lige]] (Division One). Imao je prosjek od jednog gola na dvije utakmice. Tokom klubskog debija u [[FA Premier liga|Premijer ligi]], u kojem je Portsmouth završio na 13. mjestu, Aiyegbeni je nastavio sa odličnim golgeterskim učinkom, te je u 35 utakmica postigao 16 pogodaka. U tu statistiku uključeno je i 4 pogodaka u 5:1 pobjedi protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]], u važnoj utakmici sezone. Tijekom ljeta 2004. nekoliko je engleskih prvoligaških momčadi bilo zainteresirano za kupnju Aiyegbenija za 10 milj. [[Britanska funta|GBP]]. Međutim, igrač je odlučio ostati u klubu, kako bi mu pomogao da "učvrsti" svoju poziciju u Premijer ligi. Svoj posljednji gol u dresu Mornara postiže u svibnju [[2005]]., prije nego što je napustio klub. To je bio izjednačujuću pogodak za 1:1 u utakmici protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]]. Tim pogotkom Portsmouth si je osigurao ostanak u Premijer ligi. === Middlesbrough === Nakon sezone 2004./05., Portsmouth igrača prodaja [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]] za 7,5 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/middlesbrough/6938421.stm Yakubu has not asked for move]</ref> Igrač je prodan u srpnju [[2005]]. Uprvo je njegov transfer bio jedan od onih koji su bili povezani u istrazi o korupciji u engleskom nogometu, koja je započela [[2007]]. U izvješću je naveden nedostatak suradnje sa agentima kao što su ''Pinhas Zahavi'' i ''Barry Silkman''.<ref>{{Cite web |title=What Stevens said about each club |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS&grid=A1YourView&xml=%2Fsport%2F2007%2F06%2F16%2Fsfnste116.xml |access-date=2021-08-13 |archivedate=2007-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228065435/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS |deadurl=yes }}</ref> Od njegovih važnijih pogodaka za novi klub bio je onaj koji je postigao u osmini finala [[UEFA Europska Liga|Kupa UEFA]] protiv [[Italija|talijanske]] [[A.S. Roma|AS Rome]], u 1:0 pobjedi Boroa. Budući da je uzvartni susret završio bez pogodaka, Middlesbrough se plasirao u četvrtfinale natjecanja. U konačnici, Yakubu je sa Middlesbroughom [[2006]]. igrao finale Kupa Uefa, u kojem je Boro poražen od [[Sevilla FC|FC Seville]]. To je ujedno bila i posljednja utakmica [[Steve McLaren|Stevea McLarena]] kao trenera Middlesbrougha, prije nego što je preuzeo klupu [[Engleska nogometna reprezentacija|engleske reprezentacije]]. === Everton === U kolovozu [[2007]]. Yakubu je prodan u [[Everton FC|Everton]], u transferu vrijednom 11,25 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>{{Cite web |title=Players: Squad Profiles: Yakubu Ayegbeni |url=http://evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |access-date=2011-06-17 |archive-date=2016-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630123934/http://www.evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |dead-url=yes }}</ref> Tražio je da mu umjesto tradicionalnog napadačkog broja 9, bude uručen službeni dres sa brojem 22, koji ga asocira na broj golova koje je postigao u prvoj sezoni.<ref>{{Cite web |title=Yakubu aims to snatch |url=http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |access-date=2011-06-17 |archivedate=2012-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120929165637/http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |deadurl=yes }}</ref> Prvi pogodak za klub postigao je nakon svega 11 minuta igre za novi klub, u gostujućoj 2:1 pobjedi protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]], u rujnu [[2007]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/6963699.stm Bolton 1–2 Everton]</ref> U prosincu [2007.] postigao je prvi hat-trick za klub, u prvenstvenoj 3:0 pobjedi protiv [[Fulham F.C.|Fulhama]] kod kuće.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-fulham-0-yakubus-treble-rewards-patience-of-everton-faithful-764007.html Everton 3 Fulham 0: Yakubu's treble rewards patience of Everton faithful]</ref> Početkom [[2008]]. Yakubu je otputovao u [[Gana|Ganu]] zbog reprezentativnih obveza, odnosno [[Afrički kup nacija|Afričkog Kupa nacija]] koji se tamo održavao. Nakon što je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] završila sa natjecanjem, Yakubu kasni sa povratkom u matični klub. To je dovelo do toga da je Evertonov trener [[David Moyes]] otpušten iz kluba. Sa dva pogotka protiv [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]], odnosno 3:1 pobjedom Evertona, klub se završetkom sezone plasirao na 5. mjesto, te se plasirao u Kup UEFA sljedeće sezone. U prvoj sezoni u Evertonu odigrao je 15 prvenstvenih utakmica te je postigao 21 pogodak za klub u svim natjecanjima.<ref>{{Cite web |title=Yakubu Aiyegbenji career stats |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |access-date=2011-06-17 |archive-date=2009-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817192229/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |dead-url=yes }}</ref> Samim time srušio je rekord [[Peter Beardsley|Petera Beardsleyja]] koji je za Everton postigao 20 pogodaka u jednoj sezoni.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-newcastle-united-1-yakubus-double-seals-high-five-for-everton-826312.html Everton 3 Newcastle United 1: Yakubu's double seals high five for Everton]</ref> U sezoni 2008./09., na utakmici protiv [[West Bromwich Albion F.C.|WBA]], Aiyegbeni je postigao svoj 100-ti pogodak tokom igranja u [[Engleska|Engleskoj]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7565064.stm West Brom 1–2 Everton]</ref> Svoju veliku golgetersku sezonu nastavio je i u [[UEFA Europska Liga|Kupu UEFA]], protiv [[Belgija|belgijskog]] [[Standard Liège]]a. Pogodak protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]] bio mu je prvi nakon 10 utakmica bez učinka. [[30. 11.|30. studenog]], u gostujućoj utakmici protiv [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspura]], Aiyegbeni je teško ozlijeđen. U prekršaju mu je rascijepljena [[ahilova tetiva]], te je zbog toga propustio ostatak sezone. Prvu utakmicu nakon oporavka, odigrao je za rezerve Evertona protiv rezervi [[Burnley F.C.|Burnleyja]]. Nakon godinu dana, igrač je ponovo zaigrao za prvu momčad, te je na utakmici Carling kupa protiv [[Hull City F.C.|Hull Cityja]] postigao pogodak nakon samo 11 minuta igre. U utakmici protiv [[Chelsea F.C.|Chelseaja]], ponovo je zaigrao u domaćem prvenstvu. == Reprezentativna karijera == Yakubu Aiyegbeni član je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|nigerijske nogometne reprezentacije]] od [[2000]]. godine. U dosadašnjih 57 nastupa za nacionalnu vrstu, postigao je 21 pogodak. Dosad je nastupao na tri velika turnira: [[Afrički kup nacija]] [[2008]]. u [[Gana|Gani]] i [[2010]]. u [[Angola|Angoli]] te na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Mundijalu 2010. u Južnoj Africi]]. Na kontinentalnom prvenstvu u Angoli, sa Nigerijom je osvojio treće mjesto. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu 2010.]], Nigerija je doživjela rezultatski i igrački fijasko. U skupini sa [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinom]], [[Južnokorejska nogometna reprezentacija|Južnom Korejom]] i [[Grčka nogometna reprezentacija|Grčkom]] završila je na posljednjem mjestu u skupini. Yakubu je na utakmici protiv Južne Koreje postigao izjednačujući pogodak ali isto tako promašio jednu 100%-tnu priliku. U poziciji kad je reprezentacija Južne Koreje imala prazan gol, Aiyegbeni nije uspio realizirati tu mogućnost. Legenda [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i engleskog nogometa uopće, [[Alan Shearer]] je na [[BBC|BBC-u]] taj promašaj komentirao riječima: "''Mislim da je ovo najgori promašaj koji sam ikada vidio''". Važan je član reprezentacije, što govori i podatak da je na tri velika reprezentativna turnira uvijek nosio dres sa brojem 8. === Pogoci za reprezentaciju === {| class="wikitable" align=center |- ! # !! Datum !! Mjesto !! Protivnik !! Pogodak !! Rezultat !! Natjecanje |- | 1. || [[16. 6.|16. lipnja]] [[2001]] || Independence Stadium, [[Windhoek]], [[Namibija]] || {{flagcountry|NAM}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 2. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 2 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 3. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 4 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 4. || [[9. 2.|9. veljače]] [[2002]] || Stade Barema Bocoum, Mopti, [[Mali]] || {{flagcountry|MLI}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 02']] |- | 5. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 6. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 2 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 7. || [[1. 6.|1. lipnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|KAM}} || 2 - 0 || 3 - 0 || LG kup |- | 8. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 1 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 9. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 2 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 10. || [[5. 9.|5. rujna]] [[2004]] || National Sports Stadium, [[Harare]], [[Zimbabve]] || {{flagcountry|ZIM}} || 3 - 0 || 3 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 11. || [[9. 10.|9. listopada]] [[2004]] || Stade Omar Bongo, [[Libreville]], [[Gabon]] || {{flagcountry|GAB}} || 1 - 1 || 1 - 1 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 12. || [[2. 9.|2. rujna]] [[2006]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|NER}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 13. || [[8. 10.|8. listopada]] [[2006]] || Setsoto Stadium, [[Maseru]], [[Lesoto]] || {{flagcountry|LES}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 14. || [[17. 6.|17. lipnja]] [[2007]] || Seyni Kountché Stadium, [[Niamey]], [[Niger]] || {{flagcountry|NER}} || 3 - 1 || 3 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 15. || [[29. 1.|29. siječnja]] [[2008]] || Sekondi Stadium, [[Sekondi-Takoradi]], [[Gana]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 16. || [[3. 2.|3. veljače]] [[2008]] || Ohene Djan Stadium, [[Accra]], [[Gana]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 0 || 1 - 2 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 17. || [[21. 6.|21. lipnja]] [[2008]] || Abuja National Stadium, Abuja, Nigerija || {{flagcountry|EKG}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 18. || [[14. 11.|14. studenog]] [[2009]] || Kasarani Stadium, [[Nairobi]], [[Kenija]] || {{flagcountry|KEN}} || 2 - 1 || 3 - 2 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 19. || [[16. 1.|16. siječnja]] [[2010]] || Complexo da Sr. da Graça, [[Benguela]], [[Angola]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 10']] |- | 20. || [[6. 6.|6. lipnja]] [[2010]] || Makhulong Stadium, Tembisa, [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|SJKOR}} || 2 - 0 || 3 - 1 || Prijateljska utakmica |- | 21. || [[22. 6.|22. lipnja]] [[2010]] || [[Moses Mabhida Stadion]], [[Durban]], [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|JKO}} || 2 - 2 || 2 - 2 || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u JAR-u]] |- |} == Osvojeni trofeji == === Klubski trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{ZD|IZR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Sezona (godina) |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2000./01. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2001./02. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelski kup||[[2002]]. |- !colspan="3"|{{flagcountry|ENG}} |- |[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]||Engleska II. liga||2002./03. |- |} === Reprezentativni trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{flagcountry|NGR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Godina |- |Afrički Kup nacija||Bronca||2010. |- |} == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == * {{Soccerbase}} {{Lifetime|1982||Aiyegbeni, Yakubu}} {{Sastav Nigerija 2010 SP}} {{Commonscat}} [[Kategorija:Nigerijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Evertona|A]] smbd42x5k9i92oy9tirdd09kvfkztux 42580644 42580643 2026-04-13T07:59:50Z SimplyFreddie 127796 42580644 wikitext text/x-wiki {{Zastario}} {{Trener/izbornik/igrač | ime = Yakubu Aiyegbeni | slika = Yakubu_in_2013_(cropped).jpg | puno ime = Yakubu Aiyegbeni | visina = 1,83 m | nadimak = | datum rođenja = [[22. 11.|22. studenog]] [[1982]]. | mjesto rođenja = [[Benin City]] | država rođenja = {{flagcountry|NGR}} | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | trenutačni klub = [[Everton FC|Everton]] | broj u klubu = 22 | pozicija = [[Nogometne pozicije|Napadač]] | mlade godine =1995. - 1998.<br />1998. | juniorski klubovi = [[Gateway F.C.|Gateway]]<br />[[Julius Berger F.C.|Julius Berger]] | godina = 1998.<br />1999. - 2003.<br />1999. - 2000.<br />2003.<br />2003. - 2005.<br />2005. - 2007.<br />2007. - | profesionalni klubovi = [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]<br />[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]<br />→ [[Hapoel Kfar Saba]] (posudba)<br />→ [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]<br />[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]<br />[[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]<br />[[Everton FC|Everton]] | nastupi(golovi) = {{0}}0 {{0}}(0)<br />50 (24)<br />23 {{0}}(6)<br />14 {{0}}(7)<br />66 (29)<br />73 (25)<br />69 (24) | godine u reprezentaciji = 1992. - 1996.<br />1997. - 2005. | reprezentacija = [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] | nastupi u reprezentaciji(golovi) = 57 (21) | godine treniranja = | klubovi = | ažurirano = 24. listopada 2010. }} '''Yakubu Aiyegbeni''' ([[Benin City]], [[Nigerija]], [[22. 11.|22. studenog]] [[1982]].) [[Nigerija|nigerijski]] je reprezentativac i trenutačno član engleskog premijerligaš [[Everton FC|Evertona]]. Poznat je po nadimku '''The Yak''' koji je izvedenica njegova imena '''Yakubu'''. Drži rekord kao Afrikanac sa najviše postignutih golova u [[FA Premier liga|FA Premijer ligi]]. Član je nacionalne nogometne reprezentacije, za koju je nastupio 57 puta i pritom postigao 21 gol. Za reprezentaciju je nastupio na zadnjem [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu u Južnoj Africi 2010.]], te je bio njen standardni člam. Prije nego što se počeo baviti nogometom, Yakubu je završio ''Zapadno afričku školu'' te je radio za naftnu tvrtku ''Okomu Oil'' u nigerijskoj saveznoj državi ''Edo''. Tamo je bio zaposlen na poslovima bojanja, prije nego što ga je [[1996]]. uočio skaut Izilien. == Klubska karijera == === Počeci === Kao snažan napadač, Aiyegbeni je karijeru započeo u [[Portugal|portigalskom]] klubu [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]. Nakon toga kupuje ga [[izrael]]ski klub [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]], koji ga je jednu sezonu stavio na posudbu u [[Hapoel Kfar Saba]]. [[Ukrajina|Ukrajinski]] [[FK Dinamo Kijev|Dinamo Kijev]] bio je zainteresiran za posudbu igrača, no taj posao nikad nije realiziran. Sa Maccabi Haifom, igrač je osvojio dva izraelska prvenstva. U klubu je imao dobru napadačku realizaciju, kako u domaćim, tako i u međunarodnim nastupima. Nakon karijere u [[Izrael]]u, Yakubu odlazi u [[Engleska|Englesku]], u [[Derby County F.C.|Derby County]]. Međutim, igrač u to vrijeme nije mogao dobiti englesku radnu dozvolu. Aiyegbeni nastavlja karijeru u Maccabi Haifi, te za klub postiže 7 pogodaka u 8 europskih utakmica, uključujući hat-trick u sezoni 2002./03. u [[Liga prvaka|Ligi prvaka]]. Te sjajne igre omogućile su mu transfer u [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]. === Portsmouth === Svojim golovima za [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], Yakubu sa klubom osvaja naslov prvaka [[Football League Championship|engleske druge lige]] (Division One). Imao je prosjek od jednog gola na dvije utakmice. Tokom klubskog debija u [[FA Premier liga|Premijer ligi]], u kojem je Portsmouth završio na 13. mjestu, Aiyegbeni je nastavio sa odličnim golgeterskim učinkom, te je u 35 utakmica postigao 16 pogodaka. U tu statistiku uključeno je i 4 pogodaka u 5:1 pobjedi protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]], u važnoj utakmici sezone. Tijekom ljeta 2004. nekoliko je engleskih prvoligaških momčadi bilo zainteresirano za kupnju Aiyegbenija za 10 milj. [[Britanska funta|GBP]]. Međutim, igrač je odlučio ostati u klubu, kako bi mu pomogao da "učvrsti" svoju poziciju u Premijer ligi. Svoj posljednji gol u dresu Mornara postiže u svibnju [[2005]]., prije nego što je napustio klub. To je bio izjednačujuću pogodak za 1:1 u utakmici protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]]. Tim pogotkom Portsmouth si je osigurao ostanak u Premijer ligi. === Middlesbrough === Nakon sezone 2004./05., Portsmouth igrača prodaja [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]] za 7,5 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/middlesbrough/6938421.stm Yakubu has not asked for move]</ref> Igrač je prodan u srpnju [[2005]]. Uprvo je njegov transfer bio jedan od onih koji su bili povezani u istrazi o korupciji u engleskom nogometu, koja je započela [[2007]]. U izvješću je naveden nedostatak suradnje sa agentima kao što su ''Pinhas Zahavi'' i ''Barry Silkman''.<ref>{{Cite web |title=What Stevens said about each club |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS&grid=A1YourView&xml=%2Fsport%2F2007%2F06%2F16%2Fsfnste116.xml |access-date=2021-08-13 |archivedate=2007-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228065435/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS |deadurl=yes }}</ref> Od njegovih važnijih pogodaka za novi klub bio je onaj koji je postigao u osmini finala [[UEFA Europska Liga|Kupa UEFA]] protiv [[Italija|talijanske]] [[A.S. Roma|AS Rome]], u 1:0 pobjedi Boroa. Budući da je uzvartni susret završio bez pogodaka, Middlesbrough se plasirao u četvrtfinale natjecanja. U konačnici, Yakubu je sa Middlesbroughom [[2006]]. igrao finale Kupa Uefa, u kojem je Boro poražen od [[Sevilla FC|FC Seville]]. To je ujedno bila i posljednja utakmica [[Steve McLaren|Stevea McLarena]] kao trenera Middlesbrougha, prije nego što je preuzeo klupu [[Engleska nogometna reprezentacija|engleske reprezentacije]]. === Everton === U kolovozu [[2007]]. Yakubu je prodan u [[Everton FC|Everton]], u transferu vrijednom 11,25 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>{{Cite web |title=Players: Squad Profiles: Yakubu Ayegbeni |url=http://evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |access-date=2011-06-17 |archive-date=2016-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630123934/http://www.evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |dead-url=yes }}</ref> Tražio je da mu umjesto tradicionalnog napadačkog broja 9, bude uručen službeni dres sa brojem 22, koji ga asocira na broj golova koje je postigao u prvoj sezoni.<ref>{{Cite web |title=Yakubu aims to snatch |url=http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |access-date=2011-06-17 |archivedate=2012-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120929165637/http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |deadurl=yes }}</ref> Prvi pogodak za klub postigao je nakon svega 11 minuta igre za novi klub, u gostujućoj 2:1 pobjedi protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]], u rujnu [[2007]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/6963699.stm Bolton 1–2 Everton]</ref> U prosincu [2007.] postigao je prvi hat-trick za klub, u prvenstvenoj 3:0 pobjedi protiv [[Fulham F.C.|Fulhama]] kod kuće.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-fulham-0-yakubus-treble-rewards-patience-of-everton-faithful-764007.html Everton 3 Fulham 0: Yakubu's treble rewards patience of Everton faithful]</ref> Početkom [[2008]]. Yakubu je otputovao u [[Gana|Ganu]] zbog reprezentativnih obveza, odnosno [[Afrički kup nacija|Afričkog Kupa nacija]] koji se tamo održavao. Nakon što je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] završila sa natjecanjem, Yakubu kasni sa povratkom u matični klub. To je dovelo do toga da je Evertonov trener [[David Moyes]] otpušten iz kluba. Sa dva pogotka protiv [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]], odnosno 3:1 pobjedom Evertona, klub se završetkom sezone plasirao na 5. mjesto, te se plasirao u Kup UEFA sljedeće sezone. U prvoj sezoni u Evertonu odigrao je 15 prvenstvenih utakmica te je postigao 21 pogodak za klub u svim natjecanjima.<ref>{{Cite web |title=Yakubu Aiyegbenji career stats |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |access-date=2011-06-17 |archive-date=2009-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817192229/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |dead-url=yes }}</ref> Samim time srušio je rekord [[Peter Beardsley|Petera Beardsleyja]] koji je za Everton postigao 20 pogodaka u jednoj sezoni.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-newcastle-united-1-yakubus-double-seals-high-five-for-everton-826312.html Everton 3 Newcastle United 1: Yakubu's double seals high five for Everton]</ref> U sezoni 2008./09., na utakmici protiv [[West Bromwich Albion F.C.|WBA]], Aiyegbeni je postigao svoj 100-ti pogodak tokom igranja u [[Engleska|Engleskoj]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7565064.stm West Brom 1–2 Everton]</ref> Svoju veliku golgetersku sezonu nastavio je i u [[UEFA Europska Liga|Kupu UEFA]], protiv [[Belgija|belgijskog]] [[Standard Liège]]a. Pogodak protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]] bio mu je prvi nakon 10 utakmica bez učinka. [[30. 11.|30. studenog]], u gostujućoj utakmici protiv [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspura]], Aiyegbeni je teško ozlijeđen. U prekršaju mu je rascijepljena [[ahilova tetiva]], te je zbog toga propustio ostatak sezone. Prvu utakmicu nakon oporavka, odigrao je za rezerve Evertona protiv rezervi [[Burnley F.C.|Burnleyja]]. Nakon godinu dana, igrač je ponovo zaigrao za prvu momčad, te je na utakmici Carling kupa protiv [[Hull City F.C.|Hull Cityja]] postigao pogodak nakon samo 11 minuta igre. U utakmici protiv [[Chelsea F.C.|Chelseaja]], ponovo je zaigrao u domaćem prvenstvu. == Reprezentativna karijera == Yakubu Aiyegbeni član je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|nigerijske nogometne reprezentacije]] od [[2000]]. godine. U dosadašnjih 57 nastupa za nacionalnu vrstu, postigao je 21 pogodak. Dosad je nastupao na tri velika turnira: [[Afrički kup nacija]] [[2008]]. u [[Gana|Gani]] i [[2010]]. u [[Angola|Angoli]] te na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Mundijalu 2010. u Južnoj Africi]]. Na kontinentalnom prvenstvu u Angoli, sa Nigerijom je osvojio treće mjesto. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu 2010.]], Nigerija je doživjela rezultatski i igrački fijasko. U skupini sa [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinom]], [[Južnokorejska nogometna reprezentacija|Južnom Korejom]] i [[Grčka nogometna reprezentacija|Grčkom]] završila je na posljednjem mjestu u skupini. Yakubu je na utakmici protiv Južne Koreje postigao izjednačujući pogodak ali isto tako promašio jednu 100%-tnu priliku. U poziciji kad je reprezentacija Južne Koreje imala prazan gol, Aiyegbeni nije uspio realizirati tu mogućnost. Legenda [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i engleskog nogometa uopće, [[Alan Shearer]] je na [[BBC|BBC-u]] taj promašaj komentirao riječima: "''Mislim da je ovo najgori promašaj koji sam ikada vidio''". Važan je član reprezentacije, što govori i podatak da je na tri velika reprezentativna turnira uvijek nosio dres sa brojem 8. === Pogoci za reprezentaciju === {| class="wikitable" align=center |- ! # !! Datum !! Mjesto !! Protivnik !! Pogodak !! Rezultat !! Natjecanje |- | 1. || [[16. 6.|16. lipnja]] [[2001]] || Independence Stadium, [[Windhoek]], [[Namibija]] || {{flagcountry|NAM}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 2. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 2 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 3. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 4 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 4. || [[9. 2.|9. veljače]] [[2002]] || Stade Barema Bocoum, Mopti, [[Mali]] || {{flagcountry|MLI}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 02']] |- | 5. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 6. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 2 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 7. || [[1. 6.|1. lipnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|KAM}} || 2 - 0 || 3 - 0 || LG kup |- | 8. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 1 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 9. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 2 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 10. || [[5. 9.|5. rujna]] [[2004]] || National Sports Stadium, [[Harare]], [[Zimbabve]] || {{flagcountry|ZIM}} || 3 - 0 || 3 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 11. || [[9. 10.|9. listopada]] [[2004]] || Stade Omar Bongo, [[Libreville]], [[Gabon]] || {{flagcountry|GAB}} || 1 - 1 || 1 - 1 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 12. || [[2. 9.|2. rujna]] [[2006]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|NER}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 13. || [[8. 10.|8. listopada]] [[2006]] || Setsoto Stadium, [[Maseru]], [[Lesoto]] || {{flagcountry|LES}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 14. || [[17. 6.|17. lipnja]] [[2007]] || Seyni Kountché Stadium, [[Niamey]], [[Niger]] || {{flagcountry|NER}} || 3 - 1 || 3 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 15. || [[29. 1.|29. siječnja]] [[2008]] || Sekondi Stadium, [[Sekondi-Takoradi]], [[Gana]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 16. || [[3. 2.|3. veljače]] [[2008]] || Ohene Djan Stadium, [[Accra]], [[Gana]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 0 || 1 - 2 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 17. || [[21. 6.|21. lipnja]] [[2008]] || Abuja National Stadium, Abuja, Nigerija || {{flagcountry|EKG}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 18. || [[14. 11.|14. studenog]] [[2009]] || Kasarani Stadium, [[Nairobi]], [[Kenija]] || {{flagcountry|KEN}} || 2 - 1 || 3 - 2 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 19. || [[16. 1.|16. siječnja]] [[2010]] || Complexo da Sr. da Graça, [[Benguela]], [[Angola]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 10']] |- | 20. || [[6. 6.|6. lipnja]] [[2010]] || Makhulong Stadium, Tembisa, [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|SJKOR}} || 2 - 0 || 3 - 1 || Prijateljska utakmica |- | 21. || [[22. 6.|22. lipnja]] [[2010]] || [[Moses Mabhida Stadion]], [[Durban]], [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|JKO}} || 2 - 2 || 2 - 2 || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u JAR-u]] |- |} == Osvojeni trofeji == === Klubski trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{ZD|IZR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Sezona (godina) |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2000./01. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2001./02. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelski kup||[[2002]]. |- !colspan="3"|{{flagcountry|ENG}} |- |[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]||Engleska II. liga||2002./03. |- |} === Reprezentativni trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{flagcountry|NGR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Godina |- |Afrički Kup nacija||Bronca||2010. |- |} == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == * {{Soccerbase}} {{Lifetime|1982||Aiyegbeni, Yakubu}} {{Sastav Nigerija 2010 SP}} {{Commonscat}} [[Kategorija:Nigerijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Evertona|A]] crm3b8pfl9pe490p9ss526764qhqzxb 42580665 42580644 2026-04-13T09:49:26Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja|Fudbaleri Leicester Cityja]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42580665 wikitext text/x-wiki {{Zastario}} {{Trener/izbornik/igrač | ime = Yakubu Aiyegbeni | slika = Yakubu_in_2013_(cropped).jpg | puno ime = Yakubu Aiyegbeni | visina = 1,83 m | nadimak = | datum rođenja = [[22. 11.|22. studenog]] [[1982]]. | mjesto rođenja = [[Benin City]] | država rođenja = {{flagcountry|NGR}} | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | trenutačni klub = [[Everton FC|Everton]] | broj u klubu = 22 | pozicija = [[Nogometne pozicije|Napadač]] | mlade godine =1995. - 1998.<br />1998. | juniorski klubovi = [[Gateway F.C.|Gateway]]<br />[[Julius Berger F.C.|Julius Berger]] | godina = 1998.<br />1999. - 2003.<br />1999. - 2000.<br />2003.<br />2003. - 2005.<br />2005. - 2007.<br />2007. - | profesionalni klubovi = [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]<br />[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]<br />→ [[Hapoel Kfar Saba]] (posudba)<br />→ [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]<br />[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]<br />[[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]]<br />[[Everton FC|Everton]] | nastupi(golovi) = {{0}}0 {{0}}(0)<br />50 (24)<br />23 {{0}}(6)<br />14 {{0}}(7)<br />66 (29)<br />73 (25)<br />69 (24) | godine u reprezentaciji = 1992. - 1996.<br />1997. - 2005. | reprezentacija = [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] | nastupi u reprezentaciji(golovi) = 57 (21) | godine treniranja = | klubovi = | ažurirano = 24. listopada 2010. }} '''Yakubu Aiyegbeni''' ([[Benin City]], [[Nigerija]], [[22. 11.|22. studenog]] [[1982]].) [[Nigerija|nigerijski]] je reprezentativac i trenutačno član engleskog premijerligaš [[Everton FC|Evertona]]. Poznat je po nadimku '''The Yak''' koji je izvedenica njegova imena '''Yakubu'''. Drži rekord kao Afrikanac sa najviše postignutih golova u [[FA Premier liga|FA Premijer ligi]]. Član je nacionalne nogometne reprezentacije, za koju je nastupio 57 puta i pritom postigao 21 gol. Za reprezentaciju je nastupio na zadnjem [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu u Južnoj Africi 2010.]], te je bio njen standardni člam. Prije nego što se počeo baviti nogometom, Yakubu je završio ''Zapadno afričku školu'' te je radio za naftnu tvrtku ''Okomu Oil'' u nigerijskoj saveznoj državi ''Edo''. Tamo je bio zaposlen na poslovima bojanja, prije nego što ga je [[1996]]. uočio skaut Izilien. == Klubska karijera == === Počeci === Kao snažan napadač, Aiyegbeni je karijeru započeo u [[Portugal|portigalskom]] klubu [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]. Nakon toga kupuje ga [[izrael]]ski klub [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]], koji ga je jednu sezonu stavio na posudbu u [[Hapoel Kfar Saba]]. [[Ukrajina|Ukrajinski]] [[FK Dinamo Kijev|Dinamo Kijev]] bio je zainteresiran za posudbu igrača, no taj posao nikad nije realiziran. Sa Maccabi Haifom, igrač je osvojio dva izraelska prvenstva. U klubu je imao dobru napadačku realizaciju, kako u domaćim, tako i u međunarodnim nastupima. Nakon karijere u [[Izrael]]u, Yakubu odlazi u [[Engleska|Englesku]], u [[Derby County F.C.|Derby County]]. Međutim, igrač u to vrijeme nije mogao dobiti englesku radnu dozvolu. Aiyegbeni nastavlja karijeru u Maccabi Haifi, te za klub postiže 7 pogodaka u 8 europskih utakmica, uključujući hat-trick u sezoni 2002./03. u [[Liga prvaka|Ligi prvaka]]. Te sjajne igre omogućile su mu transfer u [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]. === Portsmouth === Svojim golovima za [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], Yakubu sa klubom osvaja naslov prvaka [[Football League Championship|engleske druge lige]] (Division One). Imao je prosjek od jednog gola na dvije utakmice. Tokom klubskog debija u [[FA Premier liga|Premijer ligi]], u kojem je Portsmouth završio na 13. mjestu, Aiyegbeni je nastavio sa odličnim golgeterskim učinkom, te je u 35 utakmica postigao 16 pogodaka. U tu statistiku uključeno je i 4 pogodaka u 5:1 pobjedi protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]], u važnoj utakmici sezone. Tijekom ljeta 2004. nekoliko je engleskih prvoligaških momčadi bilo zainteresirano za kupnju Aiyegbenija za 10 milj. [[Britanska funta|GBP]]. Međutim, igrač je odlučio ostati u klubu, kako bi mu pomogao da "učvrsti" svoju poziciju u Premijer ligi. Svoj posljednji gol u dresu Mornara postiže u svibnju [[2005]]., prije nego što je napustio klub. To je bio izjednačujuću pogodak za 1:1 u utakmici protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]]. Tim pogotkom Portsmouth si je osigurao ostanak u Premijer ligi. === Middlesbrough === Nakon sezone 2004./05., Portsmouth igrača prodaja [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]] za 7,5 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/middlesbrough/6938421.stm Yakubu has not asked for move]</ref> Igrač je prodan u srpnju [[2005]]. Uprvo je njegov transfer bio jedan od onih koji su bili povezani u istrazi o korupciji u engleskom nogometu, koja je započela [[2007]]. U izvješću je naveden nedostatak suradnje sa agentima kao što su ''Pinhas Zahavi'' i ''Barry Silkman''.<ref>{{Cite web |title=What Stevens said about each club |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS&grid=A1YourView&xml=%2Fsport%2F2007%2F06%2F16%2Fsfnste116.xml |access-date=2021-08-13 |archivedate=2007-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228065435/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS |deadurl=yes }}</ref> Od njegovih važnijih pogodaka za novi klub bio je onaj koji je postigao u osmini finala [[UEFA Europska Liga|Kupa UEFA]] protiv [[Italija|talijanske]] [[A.S. Roma|AS Rome]], u 1:0 pobjedi Boroa. Budući da je uzvartni susret završio bez pogodaka, Middlesbrough se plasirao u četvrtfinale natjecanja. U konačnici, Yakubu je sa Middlesbroughom [[2006]]. igrao finale Kupa Uefa, u kojem je Boro poražen od [[Sevilla FC|FC Seville]]. To je ujedno bila i posljednja utakmica [[Steve McLaren|Stevea McLarena]] kao trenera Middlesbrougha, prije nego što je preuzeo klupu [[Engleska nogometna reprezentacija|engleske reprezentacije]]. === Everton === U kolovozu [[2007]]. Yakubu je prodan u [[Everton FC|Everton]], u transferu vrijednom 11,25 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>{{Cite web |title=Players: Squad Profiles: Yakubu Ayegbeni |url=http://evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |access-date=2011-06-17 |archive-date=2016-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630123934/http://www.evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |dead-url=yes }}</ref> Tražio je da mu umjesto tradicionalnog napadačkog broja 9, bude uručen službeni dres sa brojem 22, koji ga asocira na broj golova koje je postigao u prvoj sezoni.<ref>{{Cite web |title=Yakubu aims to snatch |url=http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |access-date=2011-06-17 |archivedate=2012-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120929165637/http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |deadurl=yes }}</ref> Prvi pogodak za klub postigao je nakon svega 11 minuta igre za novi klub, u gostujućoj 2:1 pobjedi protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]], u rujnu [[2007]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/6963699.stm Bolton 1–2 Everton]</ref> U prosincu [2007.] postigao je prvi hat-trick za klub, u prvenstvenoj 3:0 pobjedi protiv [[Fulham F.C.|Fulhama]] kod kuće.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-fulham-0-yakubus-treble-rewards-patience-of-everton-faithful-764007.html Everton 3 Fulham 0: Yakubu's treble rewards patience of Everton faithful]</ref> Početkom [[2008]]. Yakubu je otputovao u [[Gana|Ganu]] zbog reprezentativnih obveza, odnosno [[Afrički kup nacija|Afričkog Kupa nacija]] koji se tamo održavao. Nakon što je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] završila sa natjecanjem, Yakubu kasni sa povratkom u matični klub. To je dovelo do toga da je Evertonov trener [[David Moyes]] otpušten iz kluba. Sa dva pogotka protiv [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]], odnosno 3:1 pobjedom Evertona, klub se završetkom sezone plasirao na 5. mjesto, te se plasirao u Kup UEFA sljedeće sezone. U prvoj sezoni u Evertonu odigrao je 15 prvenstvenih utakmica te je postigao 21 pogodak za klub u svim natjecanjima.<ref>{{Cite web |title=Yakubu Aiyegbenji career stats |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |access-date=2011-06-17 |archive-date=2009-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817192229/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |dead-url=yes }}</ref> Samim time srušio je rekord [[Peter Beardsley|Petera Beardsleyja]] koji je za Everton postigao 20 pogodaka u jednoj sezoni.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-newcastle-united-1-yakubus-double-seals-high-five-for-everton-826312.html Everton 3 Newcastle United 1: Yakubu's double seals high five for Everton]</ref> U sezoni 2008./09., na utakmici protiv [[West Bromwich Albion F.C.|WBA]], Aiyegbeni je postigao svoj 100-ti pogodak tokom igranja u [[Engleska|Engleskoj]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7565064.stm West Brom 1–2 Everton]</ref> Svoju veliku golgetersku sezonu nastavio je i u [[UEFA Europska Liga|Kupu UEFA]], protiv [[Belgija|belgijskog]] [[Standard Liège]]a. Pogodak protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]] bio mu je prvi nakon 10 utakmica bez učinka. [[30. 11.|30. studenog]], u gostujućoj utakmici protiv [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspura]], Aiyegbeni je teško ozlijeđen. U prekršaju mu je rascijepljena [[ahilova tetiva]], te je zbog toga propustio ostatak sezone. Prvu utakmicu nakon oporavka, odigrao je za rezerve Evertona protiv rezervi [[Burnley F.C.|Burnleyja]]. Nakon godinu dana, igrač je ponovo zaigrao za prvu momčad, te je na utakmici Carling kupa protiv [[Hull City F.C.|Hull Cityja]] postigao pogodak nakon samo 11 minuta igre. U utakmici protiv [[Chelsea F.C.|Chelseaja]], ponovo je zaigrao u domaćem prvenstvu. == Reprezentativna karijera == Yakubu Aiyegbeni član je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|nigerijske nogometne reprezentacije]] od [[2000]]. godine. U dosadašnjih 57 nastupa za nacionalnu vrstu, postigao je 21 pogodak. Dosad je nastupao na tri velika turnira: [[Afrički kup nacija]] [[2008]]. u [[Gana|Gani]] i [[2010]]. u [[Angola|Angoli]] te na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Mundijalu 2010. u Južnoj Africi]]. Na kontinentalnom prvenstvu u Angoli, sa Nigerijom je osvojio treće mjesto. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu 2010.]], Nigerija je doživjela rezultatski i igrački fijasko. U skupini sa [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinom]], [[Južnokorejska nogometna reprezentacija|Južnom Korejom]] i [[Grčka nogometna reprezentacija|Grčkom]] završila je na posljednjem mjestu u skupini. Yakubu je na utakmici protiv Južne Koreje postigao izjednačujući pogodak ali isto tako promašio jednu 100%-tnu priliku. U poziciji kad je reprezentacija Južne Koreje imala prazan gol, Aiyegbeni nije uspio realizirati tu mogućnost. Legenda [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i engleskog nogometa uopće, [[Alan Shearer]] je na [[BBC|BBC-u]] taj promašaj komentirao riječima: "''Mislim da je ovo najgori promašaj koji sam ikada vidio''". Važan je član reprezentacije, što govori i podatak da je na tri velika reprezentativna turnira uvijek nosio dres sa brojem 8. === Pogoci za reprezentaciju === {| class="wikitable" align=center |- ! # !! Datum !! Mjesto !! Protivnik !! Pogodak !! Rezultat !! Natjecanje |- | 1. || [[16. 6.|16. lipnja]] [[2001]] || Independence Stadium, [[Windhoek]], [[Namibija]] || {{flagcountry|NAM}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 2. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 2 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 3. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 4 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 4. || [[9. 2.|9. veljače]] [[2002]] || Stade Barema Bocoum, Mopti, [[Mali]] || {{flagcountry|MLI}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 02']] |- | 5. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 6. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 2 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 7. || [[1. 6.|1. lipnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|KAM}} || 2 - 0 || 3 - 0 || LG kup |- | 8. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 1 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 9. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 2 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 10. || [[5. 9.|5. rujna]] [[2004]] || National Sports Stadium, [[Harare]], [[Zimbabve]] || {{flagcountry|ZIM}} || 3 - 0 || 3 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 11. || [[9. 10.|9. listopada]] [[2004]] || Stade Omar Bongo, [[Libreville]], [[Gabon]] || {{flagcountry|GAB}} || 1 - 1 || 1 - 1 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 12. || [[2. 9.|2. rujna]] [[2006]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|NER}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 13. || [[8. 10.|8. listopada]] [[2006]] || Setsoto Stadium, [[Maseru]], [[Lesoto]] || {{flagcountry|LES}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 14. || [[17. 6.|17. lipnja]] [[2007]] || Seyni Kountché Stadium, [[Niamey]], [[Niger]] || {{flagcountry|NER}} || 3 - 1 || 3 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 15. || [[29. 1.|29. siječnja]] [[2008]] || Sekondi Stadium, [[Sekondi-Takoradi]], [[Gana]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 16. || [[3. 2.|3. veljače]] [[2008]] || Ohene Djan Stadium, [[Accra]], [[Gana]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 0 || 1 - 2 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 17. || [[21. 6.|21. lipnja]] [[2008]] || Abuja National Stadium, Abuja, Nigerija || {{flagcountry|EKG}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 18. || [[14. 11.|14. studenog]] [[2009]] || Kasarani Stadium, [[Nairobi]], [[Kenija]] || {{flagcountry|KEN}} || 2 - 1 || 3 - 2 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 19. || [[16. 1.|16. siječnja]] [[2010]] || Complexo da Sr. da Graça, [[Benguela]], [[Angola]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 10']] |- | 20. || [[6. 6.|6. lipnja]] [[2010]] || Makhulong Stadium, Tembisa, [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|SJKOR}} || 2 - 0 || 3 - 1 || Prijateljska utakmica |- | 21. || [[22. 6.|22. lipnja]] [[2010]] || [[Moses Mabhida Stadion]], [[Durban]], [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|JKO}} || 2 - 2 || 2 - 2 || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u JAR-u]] |- |} == Osvojeni trofeji == === Klubski trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{ZD|IZR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Sezona (godina) |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2000./01. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2001./02. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelski kup||[[2002]]. |- !colspan="3"|{{flagcountry|ENG}} |- |[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]||Engleska II. liga||2002./03. |- |} === Reprezentativni trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{flagcountry|NGR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Godina |- |Afrički Kup nacija||Bronca||2010. |- |} == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat}} * {{Soccerbase}} {{Lifetime|1982||Aiyegbeni, Yakubu}} {{Sastav Nigerija 2010 SP}} {{Authority control}} [[Kategorija:Nigerijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Evertona]] [[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] 8lmr4asswhja4ef626ujxqpp5ppne3d 42580673 42580665 2026-04-13T11:27:31Z Edgar Allan Poe 29250 42580673 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Yakubu | slika = Yakubu in 2013 (cropped).jpg | punoime = Yakubu Ayegbeni | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|1982|11|22|hr=da}} | rodnigrad = {{flagicon|NGR}} [[Benin City]] | rodnadržava = [[Nigerija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.83 m | pozicija = napadač | trenutniklub = | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 1998 – 1999 | klubovi1 = {{flagicon|NGR}} [[Bridge F.C.|Julius Berger]] | nastupi(golovi)1 = | godine2 = 1998 | klubovi2 = → {{flagicon|POR}} [[Gil Vicente F.C.|Gil Vicente]] | nastupi(golovi)2 = | godine3 = 1999 – 2003 | klubovi3 = {{flagicon|IZR}} [[Makabi Haifa (fudbal)|Makabi Haifa]] | nastupi(golovi)3 = 49 (38) | godine4 = 1999 – 2000 | klubovi4 = {{nowrap|→ {{flagicon|IZR}} [[Hapoel Kfar Saba (fudbal)|Hapoel Kfar Saba]]}} | nastupi(golovi)4 = 3 (6) | godine5 = 2003 | klubovi5 = → {{flagicon|ENG}} [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]] | nastupi(golovi)5 = 14 (7) | godine6 = 2003 – 2005 | klubovi6 = {{flagicon|ENG}} [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]] | nastupi(golovi)6 = 67 (28) | godine7 = 2005 – 2007 | klubovi7 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)7 = 73 (25) | godine8 = 2007 – 2011 | klubovi8 = {{flagicon|ENG}} [[Everton F.C.|Everton]] | nastupi(golovi)8 = 82 (25) | godine9 = 2011 | klubovi9 = → {{flagicon|ENG}} [[Leicester City F.C.|Leicester City]] | nastupi(golovi)9 = 20 (11) | godine10 = 2011 – 2012 | klubovi10 = {{flagicon|ENG}} [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] | nastupi(golovi)10 = 30 (17) | godine11 = 2012 – 2013 | klubovi11 = {{flagicon|KIN}} [[Guangzhou City F.C.|Guangzhou R&F]] | nastupi(golovi)11 = 43 (24) | godine12 = 2014 – 2015 | klubovi12 = {{flagicon|SAU}} [[Al-Rajan (fudbal)|Al-Rajan]] | nastupi(golovi)12 = 10 (5) | godine13 = 2015 | klubovi13 = {{flagicon|ENG}} [[Reading F.C.|Reading]] | nastupi(golovi)13 = 7 (0) | godine14 = 2015 – 2016 | klubovi14 = {{flagicon|TUR}} [[Kayserispor]] | nastupi(golovi)14 = 12 (0) | godine15 = 2017 | klubovi15 = {{flagicon|ENG}} [[Coventry City F.C.|Coventry City]] | nastupi(golovi)15 = 3 (0) | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2000 – 2012 | nacionalneekipe1 = {{NogRep|NGA}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 58 (21) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 13.4.2026 }} '''Yakubu Aiyegbeni''', poznatiji kao '''Yakubu''' ([[Benin City]], [[22. studenog]] [[1982]].), [[Nigerija|nigerijski]] nogometni agent i bivši nogometaš. Poznat je po nadimku "The [[Jak|Yak]]". Jedno je vrijeme držao rekord kao Afrikanac s najviše postignutih golova u [[FA Premier liga|FA Premier ligi]]; postigao ih je 96 te se nalazi na četvrtom mjestu vječne ljestvice. Bio je član nigerijske reprezentacije, za koju je nastupio 58 puta i pritom postigao 21 gol. Za reprezentaciju je nastupio na nekoliko međunarodnih natjecanja, među kojima su [[Ljetne olimpijske igre 2000.|Olimpijada 2000.]], četri [[Afrički kup nacija|Afrička kupa nacija]] te [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2010.]] godine. == Klubska karijera == {{Zastario}} === Počeci === Kao snažan napadač, Aiyegbeni je karijeru započeo u [[Portugal|portigalskom]] klubu [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]. Nakon toga kupuje ga [[izrael]]ski klub [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]], koji ga je jednu sezonu stavio na posudbu u [[Hapoel Kfar Saba]]. [[Ukrajina|Ukrajinski]] [[FK Dinamo Kijev|Dinamo Kijev]] bio je zainteresiran za posudbu igrača, no taj posao nikad nije realiziran. Sa Maccabi Haifom, igrač je osvojio dva izraelska prvenstva. U klubu je imao dobru napadačku realizaciju, kako u domaćim, tako i u međunarodnim nastupima. Nakon karijere u [[Izrael]]u, Yakubu odlazi u [[Engleska|Englesku]], u [[Derby County F.C.|Derby County]]. Međutim, igrač u to vrijeme nije mogao dobiti englesku radnu dozvolu. Aiyegbeni nastavlja karijeru u Maccabi Haifi, te za klub postiže 7 pogodaka u 8 europskih utakmica, uključujući hat-trick u sezoni 2002./03. u [[Liga prvaka|Ligi prvaka]]. Te sjajne igre omogućile su mu transfer u [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]. === Portsmouth === Svojim golovima za [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], Yakubu sa klubom osvaja naslov prvaka [[Football League Championship|engleske druge lige]] (Division One). Imao je prosjek od jednog gola na dvije utakmice. Tokom klubskog debija u [[FA Premier liga|Premijer ligi]], u kojem je Portsmouth završio na 13. mjestu, Aiyegbeni je nastavio sa odličnim golgeterskim učinkom, te je u 35 utakmica postigao 16 pogodaka. U tu statistiku uključeno je i 4 pogodaka u 5:1 pobjedi protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]], u važnoj utakmici sezone. Tijekom ljeta 2004. nekoliko je engleskih prvoligaških momčadi bilo zainteresirano za kupnju Aiyegbenija za 10 milj. [[Britanska funta|GBP]]. Međutim, igrač je odlučio ostati u klubu, kako bi mu pomogao da "učvrsti" svoju poziciju u Premijer ligi. Svoj posljednji gol u dresu Mornara postiže u svibnju [[2005]]., prije nego što je napustio klub. To je bio izjednačujuću pogodak za 1:1 u utakmici protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]]. Tim pogotkom Portsmouth si je osigurao ostanak u Premijer ligi. === Middlesbrough === Nakon sezone 2004./05., Portsmouth igrača prodaja [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]] za 7,5 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/middlesbrough/6938421.stm Yakubu has not asked for move]</ref> Igrač je prodan u srpnju [[2005]]. Uprvo je njegov transfer bio jedan od onih koji su bili povezani u istrazi o korupciji u engleskom nogometu, koja je započela [[2007]]. U izvješću je naveden nedostatak suradnje sa agentima kao što su ''Pinhas Zahavi'' i ''Barry Silkman''.<ref>{{Cite web |title=What Stevens said about each club |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS&grid=A1YourView&xml=%2Fsport%2F2007%2F06%2F16%2Fsfnste116.xml |access-date=2021-08-13 |archivedate=2007-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228065435/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS |deadurl=yes }}</ref> Od njegovih važnijih pogodaka za novi klub bio je onaj koji je postigao u osmini finala [[UEFA Europska Liga|Kupa UEFA]] protiv [[Italija|talijanske]] [[A.S. Roma|AS Rome]], u 1:0 pobjedi Boroa. Budući da je uzvartni susret završio bez pogodaka, Middlesbrough se plasirao u četvrtfinale natjecanja. U konačnici, Yakubu je sa Middlesbroughom [[2006]]. igrao finale Kupa Uefa, u kojem je Boro poražen od [[Sevilla FC|FC Seville]]. To je ujedno bila i posljednja utakmica [[Steve McLaren|Stevea McLarena]] kao trenera Middlesbrougha, prije nego što je preuzeo klupu [[Engleska nogometna reprezentacija|engleske reprezentacije]]. === Everton === U kolovozu [[2007]]. Yakubu je prodan u [[Everton FC|Everton]], u transferu vrijednom 11,25 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>{{Cite web |title=Players: Squad Profiles: Yakubu Ayegbeni |url=http://evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |access-date=2011-06-17 |archive-date=2016-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630123934/http://www.evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |dead-url=yes }}</ref> Tražio je da mu umjesto tradicionalnog napadačkog broja 9, bude uručen službeni dres sa brojem 22, koji ga asocira na broj golova koje je postigao u prvoj sezoni.<ref>{{Cite web |title=Yakubu aims to snatch |url=http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |access-date=2011-06-17 |archivedate=2012-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120929165637/http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |deadurl=yes }}</ref> Prvi pogodak za klub postigao je nakon svega 11 minuta igre za novi klub, u gostujućoj 2:1 pobjedi protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]], u rujnu [[2007]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/6963699.stm Bolton 1–2 Everton]</ref> U prosincu [2007.] postigao je prvi hat-trick za klub, u prvenstvenoj 3:0 pobjedi protiv [[Fulham F.C.|Fulhama]] kod kuće.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-fulham-0-yakubus-treble-rewards-patience-of-everton-faithful-764007.html Everton 3 Fulham 0: Yakubu's treble rewards patience of Everton faithful]</ref> Početkom [[2008]]. Yakubu je otputovao u [[Gana|Ganu]] zbog reprezentativnih obveza, odnosno [[Afrički kup nacija|Afričkog Kupa nacija]] koji se tamo održavao. Nakon što je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] završila sa natjecanjem, Yakubu kasni sa povratkom u matični klub. To je dovelo do toga da je Evertonov trener [[David Moyes]] otpušten iz kluba. Sa dva pogotka protiv [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]], odnosno 3:1 pobjedom Evertona, klub se završetkom sezone plasirao na 5. mjesto, te se plasirao u Kup UEFA sljedeće sezone. U prvoj sezoni u Evertonu odigrao je 15 prvenstvenih utakmica te je postigao 21 pogodak za klub u svim natjecanjima.<ref>{{Cite web |title=Yakubu Aiyegbenji career stats |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |access-date=2011-06-17 |archive-date=2009-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817192229/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |dead-url=yes }}</ref> Samim time srušio je rekord [[Peter Beardsley|Petera Beardsleyja]] koji je za Everton postigao 20 pogodaka u jednoj sezoni.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-newcastle-united-1-yakubus-double-seals-high-five-for-everton-826312.html Everton 3 Newcastle United 1: Yakubu's double seals high five for Everton]</ref> U sezoni 2008./09., na utakmici protiv [[West Bromwich Albion F.C.|WBA]], Aiyegbeni je postigao svoj 100-ti pogodak tokom igranja u [[Engleska|Engleskoj]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7565064.stm West Brom 1–2 Everton]</ref> Svoju veliku golgetersku sezonu nastavio je i u [[UEFA Europska Liga|Kupu UEFA]], protiv [[Belgija|belgijskog]] [[Standard Liège]]a. Pogodak protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]] bio mu je prvi nakon 10 utakmica bez učinka. [[30. 11.|30. studenog]], u gostujućoj utakmici protiv [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspura]], Aiyegbeni je teško ozlijeđen. U prekršaju mu je rascijepljena [[ahilova tetiva]], te je zbog toga propustio ostatak sezone. Prvu utakmicu nakon oporavka, odigrao je za rezerve Evertona protiv rezervi [[Burnley F.C.|Burnleyja]]. Nakon godinu dana, igrač je ponovo zaigrao za prvu momčad, te je na utakmici Carling kupa protiv [[Hull City F.C.|Hull Cityja]] postigao pogodak nakon samo 11 minuta igre. U utakmici protiv [[Chelsea F.C.|Chelseaja]], ponovo je zaigrao u domaćem prvenstvu. == Reprezentativna karijera == Yakubu Aiyegbeni član je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|nigerijske nogometne reprezentacije]] od [[2000]]. godine. U dosadašnjih 57 nastupa za nacionalnu vrstu, postigao je 21 pogodak. Dosad je nastupao na tri velika turnira: [[Afrički kup nacija]] [[2008]]. u [[Gana|Gani]] i [[2010]]. u [[Angola|Angoli]] te na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Mundijalu 2010. u Južnoj Africi]]. Na kontinentalnom prvenstvu u Angoli, sa Nigerijom je osvojio treće mjesto. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu 2010.]], Nigerija je doživjela rezultatski i igrački fijasko. U skupini sa [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinom]], [[Južnokorejska nogometna reprezentacija|Južnom Korejom]] i [[Grčka nogometna reprezentacija|Grčkom]] završila je na posljednjem mjestu u skupini. Yakubu je na utakmici protiv Južne Koreje postigao izjednačujući pogodak ali isto tako promašio jednu 100%-tnu priliku. U poziciji kad je reprezentacija Južne Koreje imala prazan gol, Aiyegbeni nije uspio realizirati tu mogućnost. Legenda [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i engleskog nogometa uopće, [[Alan Shearer]] je na [[BBC|BBC-u]] taj promašaj komentirao riječima: "''Mislim da je ovo najgori promašaj koji sam ikada vidio''". Važan je član reprezentacije, što govori i podatak da je na tri velika reprezentativna turnira uvijek nosio dres sa brojem 8. === Pogoci za reprezentaciju === {| class="wikitable" align=center |- ! # !! Datum !! Mjesto !! Protivnik !! Pogodak !! Rezultat !! Natjecanje |- | 1. || [[16. 6.|16. lipnja]] [[2001]] || Independence Stadium, [[Windhoek]], [[Namibija]] || {{flagcountry|NAM}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 2. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 2 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 3. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 4 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 4. || [[9. 2.|9. veljače]] [[2002]] || Stade Barema Bocoum, Mopti, [[Mali]] || {{flagcountry|MLI}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 02']] |- | 5. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 6. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 2 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 7. || [[1. 6.|1. lipnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|KAM}} || 2 - 0 || 3 - 0 || LG kup |- | 8. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 1 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 9. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 2 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 10. || [[5. 9.|5. rujna]] [[2004]] || National Sports Stadium, [[Harare]], [[Zimbabve]] || {{flagcountry|ZIM}} || 3 - 0 || 3 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 11. || [[9. 10.|9. listopada]] [[2004]] || Stade Omar Bongo, [[Libreville]], [[Gabon]] || {{flagcountry|GAB}} || 1 - 1 || 1 - 1 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 12. || [[2. 9.|2. rujna]] [[2006]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|NER}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 13. || [[8. 10.|8. listopada]] [[2006]] || Setsoto Stadium, [[Maseru]], [[Lesoto]] || {{flagcountry|LES}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 14. || [[17. 6.|17. lipnja]] [[2007]] || Seyni Kountché Stadium, [[Niamey]], [[Niger]] || {{flagcountry|NER}} || 3 - 1 || 3 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 15. || [[29. 1.|29. siječnja]] [[2008]] || Sekondi Stadium, [[Sekondi-Takoradi]], [[Gana]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 16. || [[3. 2.|3. veljače]] [[2008]] || Ohene Djan Stadium, [[Accra]], [[Gana]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 0 || 1 - 2 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 17. || [[21. 6.|21. lipnja]] [[2008]] || Abuja National Stadium, Abuja, Nigerija || {{flagcountry|EKG}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 18. || [[14. 11.|14. studenog]] [[2009]] || Kasarani Stadium, [[Nairobi]], [[Kenija]] || {{flagcountry|KEN}} || 2 - 1 || 3 - 2 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 19. || [[16. 1.|16. siječnja]] [[2010]] || Complexo da Sr. da Graça, [[Benguela]], [[Angola]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 10']] |- | 20. || [[6. 6.|6. lipnja]] [[2010]] || Makhulong Stadium, Tembisa, [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|SJKOR}} || 2 - 0 || 3 - 1 || Prijateljska utakmica |- | 21. || [[22. 6.|22. lipnja]] [[2010]] || [[Moses Mabhida Stadion]], [[Durban]], [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|JKO}} || 2 - 2 || 2 - 2 || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u JAR-u]] |- |} == Osvojeni trofeji == === Klubski trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{ZD|IZR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Sezona (godina) |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2000./01. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2001./02. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelski kup||[[2002]]. |- !colspan="3"|{{flagcountry|ENG}} |- |[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]||Engleska II. liga||2002./03. |- |} === Reprezentativni trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{flagcountry|NGR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Godina |- |Afrički Kup nacija||Bronca||2010. |- |} == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat}} * {{Soccerbase}} {{Lifetime|1982||Aiyegbeni, Yakubu}} {{Sastav Nigerija 2010 SP}} {{Authority control}} [[Kategorija:Nigerijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Evertona]] [[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] lff2vjj4s58zk1v133p6sdjwg9wq6nf 42580674 42580673 2026-04-13T11:28:12Z Edgar Allan Poe 29250 +[[Kategorija:Olimpijski fudbaleri]]; +[[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2000.]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42580674 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Yakubu | slika = Yakubu in 2013 (cropped).jpg | punoime = Yakubu Ayegbeni | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|1982|11|22|hr=da}} | rodnigrad = {{flagicon|NGR}} [[Benin City]] | rodnadržava = [[Nigerija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.83 m | pozicija = napadač | trenutniklub = | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 1998 – 1999 | klubovi1 = {{flagicon|NGR}} [[Bridge F.C.|Julius Berger]] | nastupi(golovi)1 = | godine2 = 1998 | klubovi2 = → {{flagicon|POR}} [[Gil Vicente F.C.|Gil Vicente]] | nastupi(golovi)2 = | godine3 = 1999 – 2003 | klubovi3 = {{flagicon|IZR}} [[Makabi Haifa (fudbal)|Makabi Haifa]] | nastupi(golovi)3 = 49 (38) | godine4 = 1999 – 2000 | klubovi4 = {{nowrap|→ {{flagicon|IZR}} [[Hapoel Kfar Saba (fudbal)|Hapoel Kfar Saba]]}} | nastupi(golovi)4 = 3 (6) | godine5 = 2003 | klubovi5 = → {{flagicon|ENG}} [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]] | nastupi(golovi)5 = 14 (7) | godine6 = 2003 – 2005 | klubovi6 = {{flagicon|ENG}} [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]] | nastupi(golovi)6 = 67 (28) | godine7 = 2005 – 2007 | klubovi7 = {{flagicon|ENG}} [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] | nastupi(golovi)7 = 73 (25) | godine8 = 2007 – 2011 | klubovi8 = {{flagicon|ENG}} [[Everton F.C.|Everton]] | nastupi(golovi)8 = 82 (25) | godine9 = 2011 | klubovi9 = → {{flagicon|ENG}} [[Leicester City F.C.|Leicester City]] | nastupi(golovi)9 = 20 (11) | godine10 = 2011 – 2012 | klubovi10 = {{flagicon|ENG}} [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] | nastupi(golovi)10 = 30 (17) | godine11 = 2012 – 2013 | klubovi11 = {{flagicon|KIN}} [[Guangzhou City F.C.|Guangzhou R&F]] | nastupi(golovi)11 = 43 (24) | godine12 = 2014 – 2015 | klubovi12 = {{flagicon|SAU}} [[Al-Rajan (fudbal)|Al-Rajan]] | nastupi(golovi)12 = 10 (5) | godine13 = 2015 | klubovi13 = {{flagicon|ENG}} [[Reading F.C.|Reading]] | nastupi(golovi)13 = 7 (0) | godine14 = 2015 – 2016 | klubovi14 = {{flagicon|TUR}} [[Kayserispor]] | nastupi(golovi)14 = 12 (0) | godine15 = 2017 | klubovi15 = {{flagicon|ENG}} [[Coventry City F.C.|Coventry City]] | nastupi(golovi)15 = 3 (0) | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2000 – 2012 | nacionalneekipe1 = {{NogRep|NGA}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 58 (21) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 13.4.2026 }} '''Yakubu Aiyegbeni''', poznatiji kao '''Yakubu''' ([[Benin City]], [[22. studenog]] [[1982]].), [[Nigerija|nigerijski]] nogometni agent i bivši nogometaš. Poznat je po nadimku "The [[Jak|Yak]]". Jedno je vrijeme držao rekord kao Afrikanac s najviše postignutih golova u [[FA Premier liga|FA Premier ligi]]; postigao ih je 96 te se nalazi na četvrtom mjestu vječne ljestvice. Bio je član nigerijske reprezentacije, za koju je nastupio 58 puta i pritom postigao 21 gol. Za reprezentaciju je nastupio na nekoliko međunarodnih natjecanja, među kojima su [[Ljetne olimpijske igre 2000.|Olimpijada 2000.]], četri [[Afrički kup nacija|Afrička kupa nacija]] te [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2010.]] godine. == Klubska karijera == {{Zastario}} === Počeci === Kao snažan napadač, Aiyegbeni je karijeru započeo u [[Portugal|portigalskom]] klubu [[Gil Vicente Futebol Clube|Gil Vicente]]. Nakon toga kupuje ga [[izrael]]ski klub [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]], koji ga je jednu sezonu stavio na posudbu u [[Hapoel Kfar Saba]]. [[Ukrajina|Ukrajinski]] [[FK Dinamo Kijev|Dinamo Kijev]] bio je zainteresiran za posudbu igrača, no taj posao nikad nije realiziran. Sa Maccabi Haifom, igrač je osvojio dva izraelska prvenstva. U klubu je imao dobru napadačku realizaciju, kako u domaćim, tako i u međunarodnim nastupima. Nakon karijere u [[Izrael]]u, Yakubu odlazi u [[Engleska|Englesku]], u [[Derby County F.C.|Derby County]]. Međutim, igrač u to vrijeme nije mogao dobiti englesku radnu dozvolu. Aiyegbeni nastavlja karijeru u Maccabi Haifi, te za klub postiže 7 pogodaka u 8 europskih utakmica, uključujući hat-trick u sezoni 2002./03. u [[Liga prvaka|Ligi prvaka]]. Te sjajne igre omogućile su mu transfer u [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]. === Portsmouth === Svojim golovima za [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], Yakubu sa klubom osvaja naslov prvaka [[Football League Championship|engleske druge lige]] (Division One). Imao je prosjek od jednog gola na dvije utakmice. Tokom klubskog debija u [[FA Premier liga|Premijer ligi]], u kojem je Portsmouth završio na 13. mjestu, Aiyegbeni je nastavio sa odličnim golgeterskim učinkom, te je u 35 utakmica postigao 16 pogodaka. U tu statistiku uključeno je i 4 pogodaka u 5:1 pobjedi protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]], u važnoj utakmici sezone. Tijekom ljeta 2004. nekoliko je engleskih prvoligaških momčadi bilo zainteresirano za kupnju Aiyegbenija za 10 milj. [[Britanska funta|GBP]]. Međutim, igrač je odlučio ostati u klubu, kako bi mu pomogao da "učvrsti" svoju poziciju u Premijer ligi. Svoj posljednji gol u dresu Mornara postiže u svibnju [[2005]]., prije nego što je napustio klub. To je bio izjednačujuću pogodak za 1:1 u utakmici protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]]. Tim pogotkom Portsmouth si je osigurao ostanak u Premijer ligi. === Middlesbrough === Nakon sezone 2004./05., Portsmouth igrača prodaja [[Middlesbrough F.C.|Middlesbroughu]] za 7,5 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/middlesbrough/6938421.stm Yakubu has not asked for move]</ref> Igrač je prodan u srpnju [[2005]]. Uprvo je njegov transfer bio jedan od onih koji su bili povezani u istrazi o korupciji u engleskom nogometu, koja je započela [[2007]]. U izvješću je naveden nedostatak suradnje sa agentima kao što su ''Pinhas Zahavi'' i ''Barry Silkman''.<ref>{{Cite web |title=What Stevens said about each club |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS&grid=A1YourView&xml=%2Fsport%2F2007%2F06%2F16%2Fsfnste116.xml |access-date=2021-08-13 |archivedate=2007-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228065435/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?view=DETAILS |deadurl=yes }}</ref> Od njegovih važnijih pogodaka za novi klub bio je onaj koji je postigao u osmini finala [[UEFA Europska Liga|Kupa UEFA]] protiv [[Italija|talijanske]] [[A.S. Roma|AS Rome]], u 1:0 pobjedi Boroa. Budući da je uzvartni susret završio bez pogodaka, Middlesbrough se plasirao u četvrtfinale natjecanja. U konačnici, Yakubu je sa Middlesbroughom [[2006]]. igrao finale Kupa Uefa, u kojem je Boro poražen od [[Sevilla FC|FC Seville]]. To je ujedno bila i posljednja utakmica [[Steve McLaren|Stevea McLarena]] kao trenera Middlesbrougha, prije nego što je preuzeo klupu [[Engleska nogometna reprezentacija|engleske reprezentacije]]. === Everton === U kolovozu [[2007]]. Yakubu je prodan u [[Everton FC|Everton]], u transferu vrijednom 11,25 milj. [[Britanska funta|GBP]].<ref>{{Cite web |title=Players: Squad Profiles: Yakubu Ayegbeni |url=http://evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |access-date=2011-06-17 |archive-date=2016-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630123934/http://www.evertonfc.com/player-profile/yakubu-ayegbeni |dead-url=yes }}</ref> Tražio je da mu umjesto tradicionalnog napadačkog broja 9, bude uručen službeni dres sa brojem 22, koji ga asocira na broj golova koje je postigao u prvoj sezoni.<ref>{{Cite web |title=Yakubu aims to snatch |url=http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |access-date=2011-06-17 |archivedate=2012-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120929165637/http://www.dailypost.co.uk/sport-news/everton-fc/2007/09/29/yakubu-aims-to-snatch-22-55578-19866022/ |deadurl=yes }}</ref> Prvi pogodak za klub postigao je nakon svega 11 minuta igre za novi klub, u gostujućoj 2:1 pobjedi protiv [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderersa]], u rujnu [[2007]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/6963699.stm Bolton 1–2 Everton]</ref> U prosincu [2007.] postigao je prvi hat-trick za klub, u prvenstvenoj 3:0 pobjedi protiv [[Fulham F.C.|Fulhama]] kod kuće.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-fulham-0-yakubus-treble-rewards-patience-of-everton-faithful-764007.html Everton 3 Fulham 0: Yakubu's treble rewards patience of Everton faithful]</ref> Početkom [[2008]]. Yakubu je otputovao u [[Gana|Ganu]] zbog reprezentativnih obveza, odnosno [[Afrički kup nacija|Afričkog Kupa nacija]] koji se tamo održavao. Nakon što je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerija]] završila sa natjecanjem, Yakubu kasni sa povratkom u matični klub. To je dovelo do toga da je Evertonov trener [[David Moyes]] otpušten iz kluba. Sa dva pogotka protiv [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]], odnosno 3:1 pobjedom Evertona, klub se završetkom sezone plasirao na 5. mjesto, te se plasirao u Kup UEFA sljedeće sezone. U prvoj sezoni u Evertonu odigrao je 15 prvenstvenih utakmica te je postigao 21 pogodak za klub u svim natjecanjima.<ref>{{Cite web |title=Yakubu Aiyegbenji career stats |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |access-date=2011-06-17 |archive-date=2009-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817192229/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=32703 |dead-url=yes }}</ref> Samim time srušio je rekord [[Peter Beardsley|Petera Beardsleyja]] koji je za Everton postigao 20 pogodaka u jednoj sezoni.<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/everton-3-newcastle-united-1-yakubus-double-seals-high-five-for-everton-826312.html Everton 3 Newcastle United 1: Yakubu's double seals high five for Everton]</ref> U sezoni 2008./09., na utakmici protiv [[West Bromwich Albion F.C.|WBA]], Aiyegbeni je postigao svoj 100-ti pogodak tokom igranja u [[Engleska|Engleskoj]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/7565064.stm West Brom 1–2 Everton]</ref> Svoju veliku golgetersku sezonu nastavio je i u [[UEFA Europska Liga|Kupu UEFA]], protiv [[Belgija|belgijskog]] [[Standard Liège]]a. Pogodak protiv [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrougha]] bio mu je prvi nakon 10 utakmica bez učinka. [[30. 11.|30. studenog]], u gostujućoj utakmici protiv [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspura]], Aiyegbeni je teško ozlijeđen. U prekršaju mu je rascijepljena [[ahilova tetiva]], te je zbog toga propustio ostatak sezone. Prvu utakmicu nakon oporavka, odigrao je za rezerve Evertona protiv rezervi [[Burnley F.C.|Burnleyja]]. Nakon godinu dana, igrač je ponovo zaigrao za prvu momčad, te je na utakmici Carling kupa protiv [[Hull City F.C.|Hull Cityja]] postigao pogodak nakon samo 11 minuta igre. U utakmici protiv [[Chelsea F.C.|Chelseaja]], ponovo je zaigrao u domaćem prvenstvu. == Reprezentativna karijera == Yakubu Aiyegbeni član je [[Nigerijska nogometna reprezentacija|nigerijske nogometne reprezentacije]] od [[2000]]. godine. U dosadašnjih 57 nastupa za nacionalnu vrstu, postigao je 21 pogodak. Dosad je nastupao na tri velika turnira: [[Afrički kup nacija]] [[2008]]. u [[Gana|Gani]] i [[2010]]. u [[Angola|Angoli]] te na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Mundijalu 2010. u Južnoj Africi]]. Na kontinentalnom prvenstvu u Angoli, sa Nigerijom je osvojio treće mjesto. Na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južna Afrika 2010.|Svjetskom prvenstvu 2010.]], Nigerija je doživjela rezultatski i igrački fijasko. U skupini sa [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinom]], [[Južnokorejska nogometna reprezentacija|Južnom Korejom]] i [[Grčka nogometna reprezentacija|Grčkom]] završila je na posljednjem mjestu u skupini. Yakubu je na utakmici protiv Južne Koreje postigao izjednačujući pogodak ali isto tako promašio jednu 100%-tnu priliku. U poziciji kad je reprezentacija Južne Koreje imala prazan gol, Aiyegbeni nije uspio realizirati tu mogućnost. Legenda [[Newcastle United F.C.|Newcastle Uniteda]] i engleskog nogometa uopće, [[Alan Shearer]] je na [[BBC|BBC-u]] taj promašaj komentirao riječima: "''Mislim da je ovo najgori promašaj koji sam ikada vidio''". Važan je član reprezentacije, što govori i podatak da je na tri velika reprezentativna turnira uvijek nosio dres sa brojem 8. === Pogoci za reprezentaciju === {| class="wikitable" align=center |- ! # !! Datum !! Mjesto !! Protivnik !! Pogodak !! Rezultat !! Natjecanje |- | 1. || [[16. 6.|16. lipnja]] [[2001]] || Independence Stadium, [[Windhoek]], [[Namibija]] || {{flagcountry|NAM}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 2. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 2 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 3. || [[1. 7.|1. srpnja]] [[2001]] || Al Merreikh Stadium, Omdurman, [[Sudan]] || {{flagcountry|SUD}} || 4 - 0 || 4 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|SP 02' u Japanu / J.Koreji]] |- | 4. || [[9. 2.|9. veljače]] [[2002]] || Stade Barema Bocoum, Mopti, [[Mali]] || {{flagcountry|MLI}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 02']] |- | 5. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 6. || [[30. 5.|30. svibnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|GAN}} || 2 - 1 || 3 - 1 || LG kup |- | 7. || [[1. 6.|1. lipnja]] [[2002]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|KAM}} || 2 - 0 || 3 - 0 || LG kup |- | 8. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 1 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 9. || [[7. 6.|7. lipnja]] [[2003]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|MLV}} || 2 - 1 || 4 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 04']] |- | 10. || [[5. 9.|5. rujna]] [[2004]] || National Sports Stadium, [[Harare]], [[Zimbabve]] || {{flagcountry|ZIM}} || 3 - 0 || 3 - 0 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 11. || [[9. 10.|9. listopada]] [[2004]] || Stade Omar Bongo, [[Libreville]], [[Gabon]] || {{flagcountry|GAB}} || 1 - 1 || 1 - 1 || Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|SP 06' u Njemačkoj]] |- | 12. || [[2. 9.|2. rujna]] [[2006]] || Abuja National Stadium, [[Abuja]], [[Nigerija]] || {{flagcountry|NER}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 13. || [[8. 10.|8. listopada]] [[2006]] || Setsoto Stadium, [[Maseru]], [[Lesoto]] || {{flagcountry|LES}} || 1 - 0 || 1 - 0 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 14. || [[17. 6.|17. lipnja]] [[2007]] || Seyni Kountché Stadium, [[Niamey]], [[Niger]] || {{flagcountry|NER}} || 3 - 1 || 3 - 1 || Kvalifikacije za [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 15. || [[29. 1.|29. siječnja]] [[2008]] || Sekondi Stadium, [[Sekondi-Takoradi]], [[Gana]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 16. || [[3. 2.|3. veljače]] [[2008]] || Ohene Djan Stadium, [[Accra]], [[Gana]] || {{flagcountry|GAN}} || 1 - 0 || 1 - 2 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 08']] |- | 17. || [[21. 6.|21. lipnja]] [[2008]] || Abuja National Stadium, Abuja, Nigerija || {{flagcountry|EKG}} || 1 - 0 || 2 - 0 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 18. || [[14. 11.|14. studenog]] [[2009]] || Kasarani Stadium, [[Nairobi]], [[Kenija]] || {{flagcountry|KEN}} || 2 - 1 || 3 - 2 || Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u Južnoj Africi]] |- | 19. || [[16. 1.|16. siječnja]] [[2010]] || Complexo da Sr. da Graça, [[Benguela]], [[Angola]] || {{flagcountry|BEN}} || 1 - 0 || 1 - 0 || [[Afrički kup nacija|Afrički kup nacija 10']] |- | 20. || [[6. 6.|6. lipnja]] [[2010]] || Makhulong Stadium, Tembisa, [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|SJKOR}} || 2 - 0 || 3 - 1 || Prijateljska utakmica |- | 21. || [[22. 6.|22. lipnja]] [[2010]] || [[Moses Mabhida Stadion]], [[Durban]], [[Južna Afrika|JAR]] || {{flagcountry|JKO}} || 2 - 2 || 2 - 2 || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|SP 10' u JAR-u]] |- |} == Osvojeni trofeji == === Klubski trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{ZD|IZR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Sezona (godina) |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2000./01. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelsko prvenstvo||2001./02. |- |[[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]]||Izraelski kup||[[2002]]. |- !colspan="3"|{{flagcountry|ENG}} |- |[[Portsmouth F.C.|Portsmouth]]||Engleska II. liga||2002./03. |- |} === Reprezentativni trofeji === {| class="wikitable" !colspan="3"|{{flagcountry|NGR}} |- !Klub!!Natjecanje!!Godina |- |Afrički Kup nacija||Bronca||2010. |- |} == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat}} * {{Soccerbase}} {{Lifetime|1982||Aiyegbeni, Yakubu}} {{Sastav Nigerija 2010 SP}} {{Authority control}} [[Kategorija:Nigerijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Evertona]] [[Kategorija:Fudbaleri Leicester Cityja]] [[Kategorija:Olimpijski fudbaleri]] [[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2000.]] f79hnpzykkcbq56mrw8ok58leukmu39 Canzonissima 0 135016 42580600 40853167 2026-04-12T21:29:53Z ~2026-22492-51 343227 42580600 wikitext text/x-wiki {{Naselje (HR) | ime = Canzonissima | lokacija_ime = [[Spisak država|Država]] | lokacija_info = {{flag|Italija}} }} '''Canzonissima''' je popularna [[televizija|televizijska]] emisija u produkciji talijanske nacionalne televizije [[Radiotelevisione Italiana|RAI]] od [[1957]] do [[1975]]. i festival zabavne muzike. S jedne strane to je bila tipična televizijska emisija [[1960-e|1960-ih]] sa komičarima, baletnim točkama i subretama, ono što je bilo posebno je bio natjecateljski karakter emisije koji se održavao pod pokroviteljstvom Talijanske lutrije. == Historija Canzonissime == Emisija je krenula kao radio emisija koja je pratila pjevačke turneje [[1956]]. godine, pod imenom '''Pjesme sreće''' (''Le canzoni della fortuna''), ona je doživjela veliki uspjeh kod publike. Tako da se već iduće godine pojavila na televiziji kao natjecanje između debitanata iz raznih krajeva Italije, u režiji; Lina Procaccija i Gianfranca Bettetininija. Publika je aktivno sudjelovala osobito u navijanju i glasanju za svoje favorite (glasalo se slanjem dopisnica koje su ujedno bile i lutrijske srećke.) Emisije su išle iz tjedna u tjedan, tokom ljeta, sve do finalne večeri (pravila su se mijenjala iz godine u godinu). Jedna od najzapaženijih sezona bila je ona iz [[1959]]., koju je vodila pjevačica i plesačica Delia Scala, uz pomoć Paola Panellija i glumca [[Nino Manfredi|Nina Manfredija]]. Ostat će upamćena i Canzonissima iz sezone [[1970]]., koju su vodili Corrado Mantoni i Raffaella Carrà. [[1974]]. godine održana je posljednja Canzonissima. * Pojedinih godina, pobjednik natjecanja Canzonissima bio je ujedno izabran kao predstavnik [[Italija|Italije]] na [[Eurosong|Pjesmi Europe]]. == Lista emisija == * [[1956]]: "Le canzoni della fortuna" (radijski prijenosi uz tv prijenos samo finalne večeri) - voditelji: Adriana Serra, Antonella Steni, Raffaele Pisu, Renato Turi * [[1957]]: "Voci e volti della fortuna" (radijski prijenosi uz tv prijenos samo finalne večeri) - voditelji: Enzo Tortora, Silvio Noto i Antonella Steni * [[1958]]: "Canzonissima" - voditelji: Renato Tagliani, Ugo Tognazzi (alternacija: Walter Chiari ), Lauretta Masiero, Scilla Gabel i Corrado Pani * [[1959]]: "Canzonissima" - voditelji: Delia Scala, Paolo Panelli, [[Nino Manfredi]] i Don Lurio * [[1960]]: "Canzonissima" - voditelji: Alberto Lionello, Lauretta Masiero, Aroldo Tieri, Lilli Lembo * [[1961]]: "Canzonissima" - voditelji: Sandra Mondaini, Enzo Garinei, Toni Ucci, Carletto Sposito, Annamaria Gambineri, Paolo Poli, Alberto Bonucci i Tino Buazzelli * [[1962]]: "Canzonissima" - voditelji: Dario Fo i Franca Rame (do sedme priredbe). Zamjenjeni s Tinom Buazzelliem i Sandrom Mondaini * [[1963]]: "Gran Premio" - voditelji: razni, po jedan za svaku pojedinu regiju Italije * [[1964]]: "Napoli contro tutti" - voditelji: Nino Taranto i Nadia Gray * [[1965]]: "La prova del nove" - voditelji: Corrado, Walter Chiari uz sestre Kessler. * [[1966]]: "Scala Reale" - voditelj: Peppino De Filippo * [[1967]]: "Partitissima" - voditelji: Alberto Lupo, Franco Franchi i Ciccio Ingrassia * [[1968]]: "Canzonissima '68" - voditelji: Mina, Walter Chiari, Paolo Panelli. Vanjske veze: Luigi Silori * [[1969]]: "Canzonissima 1969" - voditelji: Johnny Dorelli, Raimondo Vianello, Paolo Villaggio, sestre Kessler * [[1970]]: "Canzonissima 1970" - voditelji: Corrado i Raffaella Carrà * [[1971]]: "Canzonissima 1971" - voditelji: Corrado, Raffaella Carrà, Alighiero Noschese * [[1972]]: "Canzonissima 1972" - voditelji: Pippo Baudo i Loretta Goggi * [[1973]]: "Canzonissima 1973" - voditelji: Pippo Baudo i Mita Medici * [[1974]]: "Canzonissima 1974" - voditelji: Raffaella Carrà, Cochi i Renato == Pobjedničke pjesme == * [[1956]]: ''Mamma'' - ( Nunzio Gallo) i ''Buon anno, buona fortuna'' ( Gino Latilla ) * [[1957]]: ''Scapricciatiello'' ( Aurelio Fierro) * [[1958]]: ''L'edera'' ( Nilla Pizzi) * [[1959]]: ''Piove'' ( Joe Sentieri ) * [[1960]]: ''Romantica'' ([[Tony Dallara]]) * [[1961]]: ''Bambina bambina'' ([[Tony Dallara]]) * [[1962]]: ''Quando quando quando'' (Tony Renis) * [[1963]]: (te godine natjecale su se regije a ne pjevači pobijedila je Sicilija) * [[1964]]: '''O sole mio'' ([[Claudio Villa]]) * [[1965]]: ''Non son degno di te'' ([[Gianni Morandi]]) * [[1966]]: ''Granada'' ([[Claudio Villa]]) * [[1967]]: ''Dan dan dan'' ([[Dalida]]) * [[1968]]: ''Scende la pioggia'' ([[Gianni Morandi]]) * [[1969]]: ''Ma chi se ne importa'' ([[Gianni Morandi]]) * [[1970]]: ''Vent'anni'' ([[Massimo Ranieri]]) * [[1971]]: ''Chitarra suona più piano'' ([[Nicola Di Bari]]) * [[1972]]: ''Erba di casa mia'' ([[Massimo Ranieri]]) * [[1973]]: ''Alle porte del sole'' ([[Gigliola Cinquetti]]) * [[1974]]: ''Un corpo e un'anima'' ( Wess i Dori Ghezzi) {{authority control}} [[Kategorija:Muzičke TV-emisije]] [[Kategorija:Italijanski muzički festivali]] i5e8uh7xmvbebzgcw7m55m3muzrt7cb Biometrijski pasoš 0 158894 42580631 42567097 2026-04-13T05:53:47Z SpinnerLaserzthe2nd 161851 ([[c:GR|GR]]) [[File:Turkmenistan passport.jpg]] → [[File:Turkmen Passport.svg]] 42580631 wikitext text/x-wiki '''Biometrijski pasoš''' jeste [[pasoš]] koji sadrži [[biometrija|biometrijske]] podatke osobe. Podaci se pored zapisa na papiru pasoša zapisuju i u poseban čip. U čipu se nalaze i informacije potrebne radi prepoznavanja geometrije lica, otisaka prsta i izgleda mrežnice. Ovaj pasoš je skoro nemoguće falsifikovati i zloupotrebiti a veoma teško je i njegovo uništenje odnosno uništenje čipa koji se nalazi unutar pasoša i koji čuva podatke. Iako su se mnoge organizacije za zaštitu ljudiskih prava odupirale korišćenju biometrijske tehnologije i uvođenju novih biometrijski pasoša, uvelo ih je većina razvijenih zemalja, ali i mnoge druge širom sveta. Srbija spada u grupu zemalja koje su uvele najsavremeniji oblik biometrijskog pasoša. [[Pasoš Srbije]] u sebi sadrži [[RFID]] (Radio-frekventni identifikator). RFID u pasošima imaju [[Norveška]] (2005), [[Japan]] (1. mart 2006), većina zemalja [[Evropska unija|Evropske unije]] (oko 2006), [[Australija]] i [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] (2007), [[Srbija]] (jul 2008), [[Crna Gora]] (2008), [[Južna Koreja|Republika Koreja]] (avgust 2008), [[Albanija]] (januar 2009), kao i [[Bosna i Hercegovina]] (2009). Standard za RFID pasoše definisala je Organizacija međunarodne civilne avijacije (ICAO) u dokumentu ICAO 9303 zasnovana prema ISO/IEC 14443. == E-pasoš == {{Commonscat|Biometric passport}} Prvi RFID (E-pasoš) izdala je [[Malezija]] [[1998]]. godine. == Galerija == Različiti biometrijski pasoši. <center><gallery> Datoteka:Albanian biometric passport (crop).jpg|[[Pasoš Albanije|Albanija]] Datoteka:Reisepass_at.jpg|[[Pasoš Austrije|Austrija]] Datoteka:Azerbaijan Passport.svg|[[Pasoš Azerbejdžana|Azerbejdžan]] Datoteka:Belgian Passport 2008 cover.jpg|[[Pasoš Belgije|Belgija]] Datoteka:Biometric_passport_bih2.jpg|[[Pasoš Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] Datoteka:Brunei biometric passport.jpg|[[Brunej]] Datoteka:Czech passport 2007 cover.jpg|[[Pasoš Češke Republike|Češka Republika]] Datoteka:DK Passport Cover.jpg|[[Pasoš Danske|Danska]] Datoteka:eesti_pass.jpg‎|[[Pasoš Estonije|Estonija]] Datoteka:Finland_passport.jpg|[[Pasoš Finske|Finska]] Datoteka:Greek Passport.svg|[[Pasoš Grčke|Grčka]] Datoteka:Nederlanden_paspoort.jpg|[[Pasoš Holandije|Holandija]] |[[Pasoš Hong Konga|Hong Kong]] Datoteka:Croatian_biometric_passport.jpg|[[Pasoš Hrvatske|Republika Hrvatska]] Datoteka:Eirepas.JPG|[[Pasoš Irske|Irska]] Datoteka:Icelandic_Passport_Front_Cover.jpg|[[Pasoš Islanda|Island]] Datoteka:Passaportoitaliano2006.jpg|[[Pasoš Italije|Italija]] Datoteka:JapanpassportNew10y.PNG|[[Pasoš Japana|Japan]] Datoteka:KOR ePassport.jpg|[[Pasoš Južne Koreje|Južna Koreja]] Datoteka:Kazakhstan Passport.svg|[[Pasoš Kazahstana|Kazahstan]] |[[Pasoš Letonije|Letonija]] Datoteka:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|[[Pasoš Lihtenštajna|Lihtenštajn]] Datoteka:Pasas2008.gif|[[Pasoš Litvanije|Litvanija]] Datoteka:hungarian passport.jpg|[[Pasoš Mađarske|Mađarska]] Datoteka:RepofMacedonia-passport.png|[[Pasoš Makedonije|Republika Makedonija]] Datoteka:Maldives ePassport.jpg|[[Pasoš Maldiva|Maldivi]] |[[Pasoš Moldavije|Moldavija]] Datoteka:nzE-passport.jpg|[[Pasoš Novog Zelanda|Novi Zeland]] Datoteka:Norwegian Passport, New Design.jpg|[[Pasoš Norveške|Norveška]] Datoteka:Biometrie reisepass deutsch.jpg|[[Pasoš Nemačke|Nemačka]] Datoteka:Polska ePaszport.jpg|[[Pasoš Poljske|Poljska]] Datoteka:Russian ePassport.jpg|[[Pasoš Rusije|Rusija]] Datoteka:Us-passport.jpg|[[Američki pasoš|SAD]] Datoteka:Slovakian ePassport.jpg|[[Pasoš Slovačke|Slovačka]] Datoteka:Slovenian Passport3.jpg|[[Pasoš Slovenije|Slovenija]]<br />(Pasoš iz dela Slovenije u kojem žive [[Italijani]]) Datoteka:Serbian Passport.svg|[[Pasoš Srbije|Republika Srbija]] Datoteka:Sudan_passport_cover.JPG|[[Pasoš Sudana|Sudan]] Datoteka:Swiss Pass 2006.jpg‎|[[Pasoš Švajcarske|Švajcarska]] Datoteka:Thailand_ePassport.jpg|[[Pasoš Tajlanda|Tajland]] Datoteka:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|[[Pasoš Tajvana|Tajvan]] Datoteka:Turkmen Passport.svg|[[Pasoš Turkmenistana|Turkmenistan]] </gallery></center> [[Kategorija:Pasoši]] [[Kategorija:Putne isprave]] 43p098i88g396fnbf8y42z5c08jvf5h Pasoš Rumunije 0 159347 42580622 26649594 2026-04-13T05:09:09Z SpinnerLaserzthe2nd 161851 ([[c:GR|GR]]) [[File:Romanian Passport.jpg]] → [[File:Romania Passport (2024).svg]] 42580622 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Romania Passport (2024).svg|mini|Novi rumunski biometrijski pasoš]] Pasoš [[Rumunija|Rumunije]] je javna putna isprava koja se državljaninu Rumunije izdaje za putovanje i boravak u inostranstvu, kao i za povratak u zemlju. Za vreme boravka u inostranstvu, putna isprava služi njenom imaocu za dokazivanje identiteta i kao dokaz o državljanstvu Rumunije. Rumunski pasoš se izdaje za neograničen broj putovanja. [[Rumunija]] je potpisnica [[Šengenski ugovor|Šengena]], ali ugovor sa Rumunijom još nije primenjen. Građanima Rumunije nije potrebna viza za ulazak u [[Republika Srbija|Republiku Srbiju]]. == Jezici == Pasoš je ispisan rumunskim jezikom kao i lične informacije nosioca. === Stranica sa identifikacionim podacima === * Sliku nosilac pasoša * Tip („P“ za pasoš) * Kod države * Serijski broj pasoša * Prezime i ime nosioca pasoša * Državljanstvo * Datum rođenja (DD. MM. GGGG) * Pol (M za muškarce ili F za žene) * Mesto rođenja * Datum izdavanja (DD. MM. GGGG) * Potpis nosioca pasoša * Datum isteka (DD. MM. GGGG) * Autoritet {{Pasoši}} [[Kategorija:Pasoši po državama|Rumunija]] [[Kategorija:Rumunija]] pro2ltxrw9qrzz92m82tt4le35az7hr Pasoš Turkmenistana 0 159897 42580632 42172884 2026-04-13T05:53:48Z SpinnerLaserzthe2nd 161851 ([[c:GR|GR]]) [[File:Turkmenistan passport.jpg]] → [[File:Turkmen Passport.svg]] 42580632 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Turkmen Passport.svg|mini|Pasoš Turkmenistana.]] '''Pasoš Turkmenistana''' je javna putna isprava koja se državljaninu [[Turkmenistan]]a izdaje za putovanje i boravak u inostranstvu, kao i za povratak u zemlju. Za vreme boravka u inostranstvu, putna isprava služi njenom imaocu za dokazivanje identiteta i kao dokaz o državljanstvu. Pasoš [[Turkmenistan]] se izdaje za neograničen broj putovanja. Građanima Turkmenistana je potrebna viza za ulazak u Republiku Srbiju i mogu slobodno putovati samo u nekim državama koje su nekada bile u sastavu SSSR-a. == Jezici == Pasoš je ispisan turkmenskim, ruskim i engleskim jezikom kao i lične informacije nosioca. === Stranica sa identifikacionim podacima === * Sliku nosilac pasoša * Tip („P“ za pasoš) * Kod države * Serijski broj pasoša * Prezime i ime nosioca pasoša * Državljanstvo * Datum rođenja (DD. MM. GGGG) * Pol (M za muškarce ili F za žene) * Mesto rođenja * Datum izdavanja (DD. MM. GGGG) * Potpis nosioca pasoša * Datum isteka (DD. MM. GGGG) * Autoritet == Povezano == * [[Turkmenistan]] {{Pasoši}} [[Kategorija:Pasoši po državama|Turkmenistan]] [[Kategorija:Turkmenistan]] gymh82d0owsf4mlxo62dz3s2jqcsus1 Ideologija četnika 0 167197 42580663 42563849 2026-04-13T09:44:08Z ~2026-13681-46 333099 /* Antisemitizam */ 42580663 wikitext text/x-wiki {{sređivanje|razlog=[[:en:WP:QUOTEFARM|Preterana upotreba citata]]}} {{neutralnost}} '''Ideologija četnika''' je [[ideologija]] koju su tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] zastupali pripadnici [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|Jugoslovenske vojske u otadžbini]], predvođeni [[Draža Mihailović|Dražom Mihailovićem]]. Proklamovani vojni i politički cilj Jugoslovenske vojske u otadžbini bio je obnova demokratske{{citation needed}} Jugoslavije i restauracija [[Monarhija|monarhije]], tj. povratak [[Dinastija Karađorđevića|dinastije Karađorđević]] na vlast. Međutim, u naređenjima, govorima i programskim spisima tog gerilskog pokreta, istoričari prepoznaju elemente [[Srpski nacionalizam|srpskog nacionalizma]], [[šovinizam|šovinizma]], [[antikomunizam|antikomunizma]] i [[antisemitizam|antisemitizma]]. Oko Mihailovića su se nalazili ideolozi Srpskog kulturnog kluba, koji su razradili osnovne postavke ideologije četničkog pokreta. U značajne ideologe ubrajaju se: [[Stevan Moljević]], [[Dragiša Vasić]] i Dragoslav Stranjaković.<ref name="Petranović"/> Ideologija četnika razvila je se pod uticajem unutrašnjih i međunarodnih okolnosti, suprostavljenjem politici [[NOP|Narodnooslobodilačkog pokreta]] i prilagođavanja politici izbjegličke vlade. Do 1944. programi nisu bili usvojeni na nekom opštečetničkom skupu, nego su postojali u obliku programskih dokumenata značajnih ideologa, kao što su spisi Stevana Moljevića "[[Homogena Srbija]]",<ref name="Moljević"> {{cite web |url= https://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%A5%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%A1%D1%80%D0%B1%D0%B8%D1%98%D0%B0 |title= Homogena Srbija |last= Moljević |first= Stevan |date= 1941 |website= |publisher= [[Wikisource]] |accessdate= 19. 1. 2026 |quote=}} </ref> program beogradskog nacionalnog komiteta Draže Mihailovića i [[instrukcija Draže Mihailovića Pavlu Đurišiću|Mihailovićeve instrukcije]].<ref name="Petranović"/> == Komponente == Četničku ideologiju i ratne ciljeve Dragoljub Mihailović je izložio u govoru, kojem je prisustvovao i britanski pukovnik [[William Bailey|Vilijam Bejli]], u [[Gornje Lipovo|Lipovu]] kod [[Kolašin]]a, [[28. februara]] [[1943.]] godine. U svom govoru Mihajlović je izjavio: {{izdvojeni citat|Moji neprijatelji su partizani, ustaše, muslimani i Hrvati. Kada se s njima budem obračunao, onda ću krenuti protiv Italijana i Nemaca.<ref>[http://www.danas.rs/dodaci/vikend/antifasizam_i_kolaboracija.26.html?news_id=240018 Antifašizam i kolaboracija]</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} === Etničko čišćenje === {{main|Velika Srbija|Homogena Srbija|Etničko čišćenje}} [[Datoteka:Uputstvo za ravnogorske borce iz 1944.jpg|mini|''Uputstvo za Ravnogorske borce'' iz 1944. godine (Istorijski arhiv [[Negotin]])]] {{izdvojeni citat|Najenergičnije nast[oj]ati da se sve zauzete teritorije što pre potpuno očiste od Muslimana.<ref>Vojni arhiv, Četnička arhiva, kutija 165, fascikla 4, dokument 5, Štab Limsko-sandžačkih četničkih odreda komandantu Fočanske brigade, 11. februar 1943.</ref><ref>Milan Radanović, ’Noć osvetljena lomačama sa kojih se dizao plamen do neba…’ Zločini JVuO nad muslimanskim stanovništvom u Pribojskom srezu februara 1943., Da pravda ne utihne: spisak žrtava zločina nad Muslimanima na području sreza Priboj na Limu od 1941. do 1945. s posebnim naglaskom na 1943. godinu, Sarajevo, 2019, str. 40.</ref>|[[Pavle Đurišić]]}} {{izdvojeni citat|Tokom borbi koje su izbile u Bosni tokom Drugog svjetskog rata, ustaške jedinice uništavale su muslimanska sela i ubijale njihove stanovnike. Slična zvjerstva počinili su i srpski četnici, koji su optuživali Muslimane za učešće u antisrpskim i antipravoslavnim akcijama Hrvata. Do 1943. ubijeno je preko 100.000 Muslimana; 250.000 je bilo u izbjeglištvu.<ref>[https://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: TOTENKOPF & EDELWEIß], četvrti dio: Das Kriegsjahr 1944, Ares-Verlag, Graz, strana 197.</ref>|Roland Kaltenegger, ''Totenkopf & Edelweiß''}} Pukovnik Draža Mihailović je u depeši izbegličkoj vladi u Londonu u septembru 1941. izložio svoj program koji uključuje [[etničko čišćenje]]: {{izdvojeni citat|Pripremati da bi u danima sloma mogli izvršiti ove akcije: a: da kazni sve one koji su na zločinački način služili neprijatelju i koji su svesno radili na istrebljenju srpskog naroda; b: omeđiti »de fakto« srpske zemlje i učiniti da u njima ostane samo srpski živalj; v: posebno imati u vidu brzo i radikalno čišćenje gradova i njihovo popunjenje svežim srpskim elementom; g: izgraditi plan za čišćenje ili pomeranje seoskog stanovništva sa ciljem homogenosti srpske državne zajednice; d: u srpskoj jedinici kao naročito težak problem uzeti pitanje muslimana i po mogućnosti rešiti ga u ovoj fazi.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_1_6.htm Mihailovićev program izložen u depeši vladi u Londonu septembra 1941.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005185357/http://www.znaci.org/00001/4_14_1_6.htm |date=2011-10-05 }}, [[Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda|Zbornik NOR-a]] tom XIV - četnički dokumenti, [http://www.znaci.org/00001/4_14_1.htm knjiga 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110912013523/http://www.znaci.org/00001/4_14_1.htm |date=2011-09-12 }}, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 6</ref>|Mihailovićev program izložen u depeši vladi u Londonu septembra 1941.}} Prijedlozi koje je Beogradski četnički komitet formulisao u ljeto 1941, a koje je u septembru te godine iznio iz zemlje i kasnije predao emigrantskoj vladi [[Miloš Sekulić]], uveliko su se podudarali s teritorijalnim pretenzijama Stevana Moljevića. Karta koja je izrađena navodno na toj osnovi nadilazi Moljevićevu jer izlaže detalje velikih preseljavanja stanovništva, koji su bila neophodnа kako bi u srpskoj jedinici ostalo isključivo srpsko stanovništvo. Prema tom planu, iz koncipirane [[Velika Srbija|Velike Srbije]] trebalo bi silom protjerati oko 2.675.000 ljudi, uključujući 1.000.000 Hrvata i 500.000 Nijemaca, dok bi u novouspostavljenu Srbiju ušlo 1.310.000 ljudi, od toga 300.000 Srba iz Hrvatske. Dopustilo bi se da u novoj Velikoj Srbiji ostane oko 200.000 Hrvata.<ref>Jozo Tomasevich, Četnici u Drugom svjetskom ratu, Sveučilišna naklada Liber, Zagreb, 1979, str. 158.</ref><ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_40.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje GLAVNI CILJ: VELIKA SRBIJA]</ref> Nakon sastanka pukovnika [[Jovan Trišić|Jovana Trišića]], prvog vršioca dužnosti komandanta kvislinške [[Srpske žandarmerije]] (od marta 1942. preimenovana u [[Srpska državna straža|Srpsku državnu stražu]]), sa jednim od čelnih ljudi Mihailovićeve organizacije u valjevskom kraju, poručnikom [[Neško Nedić|Neškom Nedićem]], specijalni izaslanik Komesarijata unutrašnjih dela iz [[Valjevo|Valjeva]] 17. jula 1941. podnosi izvještaj [[Milan Aćimović|Milanu Aćimoviću]]. Između ostalog, u izvještaju se prenose sljedeće informacije: {{izdvojeni citat|Gospodin Nedić kaže da je cilj njihov da posle odlaska Nemaca iz Srbije žele da održe red u Srbiji do povratka Nj. V. Kralja a posle da učestvuju u radu organizacije države onakva kakva bude bila. Napomenuo je da se tom prilikom neće ostaviti u zemlji ničije manjine i da će se Arnauti potpuno uništiti. Isto tako da će se postupiti po kratkom postupku sa svim onim licima koja su nanela zlo ovoj zemlji, bez obzira da li je Srbin, Hrvat ili Slovenac.<ref>Jovan Marjanović, Ustanak i narodno-oslobodilački pokret u Srbiji 1941, Institut društvenih nauka, Beograd, 1963, str. 128-129.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_4.htm RAVNA GORA POSTAJE STOŽER VELIKOSRPSKE BURŽOAZIJE]</ref>}} U drugoj polovini decembra 1941. [[Stevan Moljević]] šalje pismo [[Dragiša Vasić|Dragiši Vasiću]] sa priloženom kartom o razgraničenju i uputstvima za [[etničko čišćenje]]: {{izdvojeni citat| Što se tiče našeg unutrašnjeg pitanja, razgraničenja sa Hrvatima, tu držimo da treba odmah, čim se ukaže prilika, prikupiti sve snage i stvoriti svršen čin: <br /> a) zaposesti na karti označenu teritoriju; <br /> b) očistiti je pre nego li se iko pribere. <br /><br /> Zaposedanje bi se, mislimo, moglo izvesti samo tako ako bi se jakim odredima zaposela glavna čvorišta i to: Osijek, Vinkovci, Slav. Brod, Sunja, Karlovac, Knin i Šibenik, te Mostar i Metković, a onda iznutra pristupiti čišćenju zemlje od svih nesrpskih elemenata. Krivci bi imali da budu na mestu kažnjavani, a ostalima bi valjalo otvoriti put — Hrvatima u Hrvatsku, a muslimanima u Tursku (ili Albaniju{{efn|Tekst u zagradi olovkom dopisao major Zaharije Ostojić.}}). <br /><br /> (...) Javite nam vaše mišljenje čim pre i primite naše tople pozdrave sa željom da sretno provedete božične praznike i čim pre dočekate čas oslobođenja.<ref>{{Cite web |title=Pismo Stevana Moljevića iz druge polovine decembra 1941. Dragiši Vasiću o granicama i društvenom uređenju posleratne "Velike Srbije" |url=http://www.znaci.org/00001/4_14_1_35.htm |access-date=2022-08-30 |archive-date=2022-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220830100834/https://znaci.org/00001/4_14_1_35.htm }}</ref>|Pismo Stevana Moljevića Dragiši Vasiću sa uputstvima za etničko čišćenje (decembar 1941.)}} U izvještaju poslatom generalu Mihailoviću 26. januara 1942. godine, major [[Boško Todorović]] navodi korake koje bi trebalo poduzeti radi obezbjeđivanja slobode kretanja u italijanskoj okupacionoj zoni, nakon čega bi četnici, uz dozvolu okupatora, mogli preuzeti vlast i pristupiti provođenju etničkog čišćenja [[Bošnjaci|Bošnjaka]] („Turaka”) i [[Hrvati|Hrvata]]: {{izdvojeni citat|Posredstvom srpskih dobrovoljačkih četnika odvojiti Italijane od Pavelića i njemu odanih hrvatskih renegata, odnosno turaka, a postići da se naši četnički odredi mogu što slobodnije kretati na celoj teritoriji okupiranoj od Italijana, čime bi bilo upola rešeno ne samo srpsko pitanje u ovim krajevima (preuzimanje civilne vlasti od strane Srba, evakuacija, istrebljenje, prinudno iselenje znatnog broja muslimana i katolika) već i neobično olakšano kretanje naših odreda redovne vojske za dalje operacije u duhu direktiva naše Vrhovne komande (npr. čitavi pukovi mogli bi se pod zaštitom dobrovoljačkih četnika koji prividno sarađuju sa Italijanima, tajno i po ešelonima prebacivati duž Dinarskih planina iz Srbije u Liku ili kroz Sandžak i Crnu Goru u oblast Skadra, Drača, Tetova, Bitolja i Lerina).<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_49.htm Izveštaj Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 26. januara 1942. Draži Mihailoviću o vojno-političkoj situaciji u istočnoj Hercegovini i o pregovorima o saradnji sa italijanskim okupatorom]</ref>}} U Elaboratu [[Dinarska četnička divizija|Dinarske četničke divizije]], dokumentu napisanom u [[Mostar]]u od 8. do 12. marta 1942. godine (autori: major [[Borivoje S. Radulović]], kapetan I klase [[Radovan S. Ivanišević]] i kapetan II klase [[Milo Rakočević]]), precizirani su zadaci Dinarske divizije, kao i njena uloga u daljnjem jačanju četničkog pokreta. Dokumentom se, između ostalog, definiše stav prema „raznim neprijateljima”.<ref name="povijest.net">{{Cite web |title=Hrvatski povjesni portal: Domagoj Zovak – Dinarska četnička divizija (3) – Feljton o Dinarskoj četničkoj diviziji |url=https://povijest.net/dinarska-cetnicka-divizija-3/ |access-date=2023-03-02 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302075000/https://povijest.net/dinarska-cetnicka-divizija-3/ |dead-url=yes }}</ref> U odjeljku naslovljenom „Prema muslimanima uopšte” stoji: {{izdvojeni citat|U prvo vreme, dok Dinarska divizija ne ojača u tolikoj meri, da joj partizanski odredi ne predstavljaju glavnog protivnika, prema muslimanskom življu biti strpljiv, ne ubijati ga i ne pljačkati ga. Drugim rečima prema muslimanima, na vešt način, treba primeniti take metode, da oni zaista steknu ubeđenje, da su im vojno-četnički odredi prijatelji tj. za sada muslimani treba o vojno-četničkim odredima da imaju mišljenje, kao što su Srbi o njima imali kroz 20 prošlih godina, no za drugim momentom, što će u pogodnom času baš ti muslimani doživeti od vojno-četničkih odreda ono, što su Srbi doživeli od njih od 16. aprila 1941. g., pa do danas. Svaka preuranjena akcija protiv muslimanskog življa ojačala bi partizane. Zbog toga oni treba da sede kod svojih kuća, pa da ih na njihovim domovima uništimo. Dakle razum treba da nadvlada osećajima što znači veštim postupcima i političkim mahinacijama težiti da se broj neprijatelja što više smanji.<ref>Narodnooslobodilačka borba u Dalmaciji 1941–1945, Zbornik dokumenata; knj. 2, Institut za historiju radničkog pokreta Dalmacije, Split 1982, str. 1128.</ref>}} U pismu Draži Mihailoviću iz aprila/maja 1942. [[Dragiša Vasić]] je opisao značaj uspostavljanja vojne dominacije u cilju etničkog čišćenja tokom ratnih dejstava: {{izdvojeni citat|U pogledu tačke 2 pod b), gde se govori o tome da je potrebno zaposednutu teritoriju odmah, i pre nego što se iko pribere, očistiti od stranog elementa, mislim da nam ovo pitanje nemora zadavati mnogo brige. Pamtim vrlo dobro stanje u kome se Evropa nalazila posle prošlog rata. Ratujuće države bile su toliko zauzete svojim brigama, da nijedna takoreći nije mogla voditi računa o tome šta druge u svojim granicama rade i preduzimaju. U prvoj godini iza prošlog rata moglo se prosto istrebiti jedan dobar deo svoga neželjenog stanovništva a da niko zbog toga i ne okrene glave. Dakle, ako budemo pametni, ovo pitanje čišćenja odnosno preseljavanja i izmene stanovništva, neće nam biti naročito teško.<ref>http://www.znaci.org/00001/11_28.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220819134328/https://znaci.org/00001/11_28.htm |date=2022-08-19 }}. Pismo Dragiše Vasića Draži Mihailoviću iz aprila 1942, Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_85.htm Pismo Dragiše Vasića iz prve polovine maja 1942. Draži Mihailoviću sa primedbama na program posleratnog uređenja Jugoslavije]</ref>|Pismo Dragiše Vasića Draži Mihailoviću iz aprila 1942.}} Neposredno prije početka [[Bitka na Kozari|bitke na Kozari]] održana je konferencija četničkih odreda s područja doline [[Vrbas (rijeka)|Vrbasa]]. Na konferenciji je raspravljano o [[Suradnja četnika sa NDH|saradnji četnika s vlastima NDH]] nakon sporazuma potpisanih između dvije strane u proljeće i ljeto 1942, kao i o učešću četnika u predstojećoj operaciji protiv partizana na strani [[Sile Osovine|sila Osovine]] i [[kvisling]]a. Tada je [[Vukašin Marčetić]], četnički komandant s [[Manjača|Manjače]], između ostalog, izjavio: {{izdvojeni citat|Smatram da su Bosna i Srbija jedna zemlja i nadam se da će se iz Bosne očistiti sve što nije srpsko. Treba što pre uspostaviti veze sa Istočnom Bosnom i Srbijom i saznati za namere naše vlade u Londonu.<ref name="ReferenceE">[https://znaci.org/00001/4_14_1_100.htm Zapisnik sa konferencije četničkih odreda sa područja doline Vrbasa od 7. juna 1942. o organizaciji odreda, sadejstvu u akcijama protiv NOP-a i saradnji sa NDH]</ref>}} U pismu iz sredine juna 1942. koje su major [[Petar Baćović]] i kapetan [[Rudolf Perhinek]] uputili [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]] pominje se da je u [[Pljevlja|Pljevljima]] održana konferencija na kojoj se raspravljalo o uređenju Jugoslavije po završetku rata: {{izdvojeni citat|Pri prolazu kroz Plevlja pri odlasku na položaj pozvao sam na konferenciju Grig. Božovića, Voju Nenadića i sav. min. spolj. pos. Lisičića Nićifora. Konferisali smo punih 6 sati. I pridobio sam ih da i oni pomažu naše ljude. Izjavili su da stoje na istoj liniji, kao i mi. Iznosim mišljenje Gligorija Božovića: Jugoslavija — monarhija — dinastija Karađorđevića. Konfederacija — u Srbiji samo pravoslavni i Slovenci. Arnauti se isključuju iz drž. zajednice. Granice kao i naše.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_109.htm Pismo majora Petra Baćovića i kapetana Rudolfa Perhineka od 15. juna 1942. majoru Zahariju Ostojiću o situaciji u rejonu Foče]</ref>}} [[Lazar Trklja]], predratni sekretar [[Zemljoradnička stranka (Jugoslavija)|Zemljoradničke stranke]] i član četničkog [[Centralnog nacionalnog komiteta]], piše 30. juna 1942. godine generalu Mihailoviću i Vrhovnoj komandi JVuO sljedeće: {{izdvojeni citat|Naglašavamo da ovaj prostor ima sve uslove da posluži kao odlična baza za akciju u datom momentu. Zadatak će biti težak ako se želi, zašto su ovamo svi rešeni, da se stvori čista etnička veza Srbija sa srpskim blokovima u Krajini i Lici kao i Crnoj Gori i Hercegovini. Molimo da se pri ukazivanju svih vrsta pomoći i razumevanja ovo ima u vidu radi opšte srpske stvari. Za ovo, vi ste naša nada.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_123.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 29. juna do 18. jula 1942. godine]</ref>}} U zajedničkom izveštaju majora Petra Baćovića i Dobrosava Jevđevića s kraja avgusta 1942. Draži Mihailoviću o političkoj situaciji u istočnoj Bosni i Hercegovini se navodi: {{izdvojeni citat|Pitanje muslimana vrlo je delikatno. Narod neće da čuje za saradnju sa njima i već je formirao uverenje u duši da njih mora da nestane.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_162.htm</ref>}} Kapetan [[Radovan Ivanišević]] piše 29. septembra 1942. majoru Zahariju Ostojiću da je vojvoda [[Ilija Trifunović-Birčanin]] sklopio sporazum sa italijanskim okupatorom o snabdijevanju oružjem, ali da Italijani uslovljavaju ispunjenje dogovorenog prestankom četničke »akcije protiv Hrvata i Muslimana«. Stoga, Ivanišević smatra da provođenje planirane odmazde nad njima treba odložiti za povoljniji trenutak: {{izdvojeni citat|Uslov da sve ovo realizujemo je, da se obustavi akcija protiv Hrvata i Muslimana, jer oni protestvuju preko Nemačke, koja opet vrši presiju na Rim. Visoki interesi opšte stvari nalažu da ne kidamo sada, kad toliko očekujemo od njih. Muslimani i ustaše odn. Hrvati platiće ceh pre ili posle, za njih ima vremena, jer nemaju gde, ostaju nam jednako pod ruku. Smatram da Ti gledaš na stvari ovako kao i ja.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_170.htm Pismo kapetana Radovana Ivaniševića od 29. septembra 1942. majoru Zahariju Ostojiću o sporazumu između Ilije Trifunovića Birčanina i komandanta 2. italijanske armije o saradnji u borbi protiv NOP-a]</ref>}} U zaključcima konferencije četničke omladine Crne Gore, Boke Kotorske i Sandžaka, održanoj u [[Tomaševo|Šahovićima]] 2. decembra 1942. godine, o poslijeratnom državnom i društvenom uređenju Jugoslavije se navodi: {{izdvojeni citat|Na teritoriji buduće države živeti će samo Srbi, Hrvati i Slovenci. Nacionalnih manjina ne može biti.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_200.htm Zaključci konferencije četničke omladine Crne Gore, Boke Kotorske i Sandžaka od 2. decembra 1942. o posleratnom državnom i društvenom uređenju Jugoslavije]</ref>|Zaključci konferencije četničke omladine Crne Gore, Boke Kotorske i Sandžaka od 2. decembra 1942. o posleratnom državnom i društvenom uređenju Jugoslavije}} Draža Mihailović je u ličnoj beležnici po pitanju [[Muslimani|muslimana]] zapisao: {{izdvojeni citat|»Muslimansko stanovništvo je svojim držanjem dovelo do toga da ih naš svet više ne želi i neće da ima u svojoj sredini. Potrebno je još sad da se pripremi iseljavanje u Tursku ili ma gđe van naše teritorije. Na dan ustanka oni će svi biti pokrenuti sa svojih naselja a što niko neće moći sprečiti. — U danom momentu svi muslimani ima da budu pokrenuti sa svojih ognjišta. Oni koji su bliži hrvatskim oblastima tamo — glavno je da svi budu pokrenuti«.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 1, registarski broj 17/3-18</ref>}} Major [[Đorđije Lašić]] je 7. januara 1942. uputio proglas stanovništvu u Crnoj Gori (naslovljen »Braćo Crnogorci«) u kome ih je pozvao na borbu protiv okupatora, kao i na osvetu nad muslimanskim stanovništvom, pozivajući se na „[[Istraga poturica|istragu poturica]]“. Каpetan [[Pavle Đurišić]] je u svojstvu zapovjednika Limskog četničkog odreda u naredbi od 18. januara iste godine pisao komandantu Ljevorečkog bataljona da će „veliki deo Mađarske i rumunski Banat, Metohija i Sandžak, Bosna i Hercegovina biti očišćene“ od svih nenacionalnih elemenata.<ref>Milutin D. Živković, Sandžak 1941–1943. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu, 2017, str. 400.</ref> U jednoj naredbi načelnog karaktera od 3. rujna 1942. godine, Pavle Đurišić imenuje neprijatelje četničkog pokreta, kao i političke ciljeve za koje bi četnici trebalo da se bore: {{izdvojeni citat|Neprijatelja imamo i previše, ali najopasniji su nam oni, koji žele da izazovu razdor u našim nacionalnim četničkim odredima. Ciljevi su veliki, ostvarenje velike slobodne države — čiste od svih manjina, narodnih izroda i gulikoža. Da bismo mogli te ciljeve i ostvariti potrebno je prvo postići jedinstvo duha — očistiti se od svih koji nisu za Monarhiju sa Dinastijom Karađorđevića na čelu. Mi ne možemo da otpočnemo borbe širega zamaha sve dotle dok se ne očistimo od komunističkih bandita koji bi nam zaboli nož u leđa baš onda kada bi to za nas bilo najteže. Ovo nam nalaže borbu protivu njih do njihovog istrebljenja, bez ikakvog zavaravanja da se neko od onih koji su zagrezli u bratsku krv za račun jevrejskih plaćenika mogu povratiti — popraviti i biti sutra korisni članovi našega društva.<ref>[https://znaci.org/00001/281.htm Radoje Pajović - Dušan Željeznov - Branislav Božović: PAVLE ĐURIŠIĆ - LOVRO HACIN - JURAJ ŠPILER], Centar za informacije i publicitet, Zagreb 1987. str. 49-50.</ref>}} 6. decembra 1942, pred početak [[Pokolj muslimana Sandžaka i istočne Bosne 1943.|akcije istrebljenja muslimanskog stanovništva u Sandžaku i istočnoj Bosni i Hercegovini]], kao i [[Operacija Vajs|operacije Weiss]], u referatu<ref>Vojni arhiv, Četnička arhiva, kutija 12, fascikla 2, dokument 22, strana 5.</ref><ref>Milutin D. Živković, n.d., str. 400, fus. 1308.</ref> sa uputstvima o djelovanju četničkih jedinica u slučaju eventualne italijanske kapitulacije, major Zaharije Ostojić iznosi plan u kom predlaže ekstremne mjere za obračun sa Muslimanima: {{izdvojeni citat|Likvidiranje muslimana treba izvršiti parcijalno i u momentu kada se Italijani neće interesovati za sudbinu muslimana. A to može biti na nekoliko dana pre početka akcije prema Italijanima... Posle razoružanja Italijana, ako se pre toga vremena ne svrši sa Muslimanima treba planski pristupiti razoružanju, a potom likvidiranju Muslimana. Za ovo treba obrazovati specijalne leteće jedinice. U svakom slučaju zonu koja će se osloboditi, treba u najkraćem roku očistiti od svih unutrašnjih neprijatelja. Jedino tako, moći ćemo skoncentrisati svu pažnju na front...|Major [[Zaharije Ostojić]]}} Nakon početka same akcije, poručnik [[Jovan Jelovac]], komandant Pljevaljske brigade Mileševskog korpusa JVuO, uputio je 10. februara 1943. naređenje Baju Pivljaninu, komandantu 4. bataljona Pljevaljske brigade, zahtijevajući nastavak ubijanja muslimanskih civila, uključiv i neboračko stanovništvo (žene i djecu): {{izdvojeni citat|Postupajte i dalje prema već izdatom naređenju. Hvatajte i ubijajte sve muslimane, žene i decu. Hvatajte tu gubu i sve ubijajte to je naređenje naših najviših starešina i to moramo izvršavati. Raditi i samo raditi ovih dana to je naša svetinja ovih dana... Radite i držite zasede i ubijajte sve što vam dođe do ruke. Sada nastaje čišćenje do kraja.<ref>VA, ČA, k. 142, k. 4, d. 25, Naređenje komandanta Pljevaljske brigade JVuO Jovana R. Jelovca komandantu 4. bataljona Pljevaljske brigade Baju Pivljaninu, 10. februar 1943.</ref><ref>Milan Radanović, ’Noć osvetljena lomačama sa kojih se dizao plamen do neba…’, str. 41.</ref>}} {{izdvojeni citat|Muslimansko pitanje zahteva akciju. Na uništavalački pohod četnika protiv Muslimana u Sandžaku i dolini Drine Italijani gledaju blagonaklono.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=808&rec=78&roll=332 Nacionalni arhiv Vašington, T-78, rolna 332, frejm 6290058.] ({{jez-njem|"Die muselmanische Frage bedarf einer Lösung. Die Mordbrennereien der DM—Cetniks gegenüber den Muselmanen im Sandschak und im Drinatal werden von den Italienern begünstigt."}})</ref>|Procjena situacije komande Jugoistoka za mart 1943. (1. april 1943.)}} [[Milovan Pisarri]], istoričar i naučni saradnik [[Institut za filozofiju i društvenu teoriju|Instituta za filozofiju i društvenu teoriju]], u monografiji “Stradanje Roma u Srbiji za vreme Holokausta“,<ref>[https://www.frs.org.rs/stradanje-roma-u-srbiji-za-vreme-holokausta/ Forum Roma Srbije: Stradanje Roma u Srbiji za vreme Holokausta]</ref> zaključuje da su četnici Draže Mihailovića, u cilju stvaranja Velike Srbije, počinili [[genocid]] nad stanovništvom [[islam]]ske konfesije, te da su žrtve ovog genocida istovremeno bili i [[Romi]] muslimani: {{izdvojeni citat|Četnici, koji su s jedne strane očajnički pokušavali da uspostave nekakvu kontrolu nad određenim teritorijama u Srbiji i ostalim delovima Jugoslavije, s druge strane su se u više navrata upustili u proces realizacije političkog programa stvaranja etnički čiste Velike Srbije. U tom smislu, i četničke snage su počinile razne zločine nad Romima muslimanske vere, koje je, zajedno s drugim muslimanima, trebalo istrebiti ili na neki način odstraniti sa buduće srpske nacionalne teritorije. U ovom drugom slučaju, zločini su bili najmasovniji i pogodili najviše stanovnika u jugozapadnoj Srbiji, odnosno u Sandžaku. Postoje ozbiljne indicije da su u pokoljima u kojima je ubijeno više od 8.000 žena i dece, stradali i mnogi Romi. Romi koji su bili žrtve terora snaga pod komandom Draže Mihailovića, čak i ako se ne mogu smatrati za žrtve nacionalsocijaličkog plana istrebljenja, ipak su bili žrtve genocida koji je izvršen od strane četnika nad muslimanima i koji je, pored jugozapadne Srbije, obuhvatao Crnu Goru i Bosnu i Hercegovinu.<ref>Milovan Pisarri, Stradanje Roma u Srbiji za vreme Holokausta, Forum za primenjenu istoriju, Beograd, 2014, str. 70—71.</ref>}} Delegat Draže Mihailovića za Crnu Goru major Rudolf Perhinek je 5. maja 1943. propisao smjernice za dalji rad na pridobijanju stanovištva za četnički pokret u Crnoj Gori i Sandžaku. U tački 5. uputstva stoji: {{izdvojeni citat|Mi tražimo čistu nacionalnu državu. Ako to ostvarimo biće zemlje i suviše, jer će preko 2,5 miliona narodnih manjina morati napustiti našu zemlju. Ta zemlja će se svakako podeliti u prvom redu onima koji se danas zalažu za ostvarenje naše slobodne države.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 144, reg. br. 32/4—1</ref><ref>Zbornik NOR-a, XIV, knj. 2, str. 788.</ref>}} U pismu od 16. jula 1943. godine,<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 815.</ref> vojvoda [[Momčilo Đujić]] obavještava komandanta Bosanskokrajiškog četničkog korpusa (»brata [[Uroš Drenović|Uroša Drenovića]]«), o operacijama protiv [[NOVJ]] i poziva na borbeno jedinstvo dalmatinskih i zapadnobosanskih četnika. Takođe, vojvoda Đujić podsjeća Drenovića i na najvažniji politički cilj četničkog pokreta: {{izdvojeni citat|Jedinstvo i sloga u današnjim danima od životnog su značaja za ceo Srpski narod. Da su pojedinci od ranije toga bili svesni danas bi vojnička i politička situacija bila u potpunosti u našim rukama. Mi smo u zakašnjenju s obzirom na svetske događaje pa zato moramo žuriti da nas događaji ne zateču nespremnim i nesposobnim, da ostvarimo naš politički cilj, a to je stvaranje etnički čiste Srpske države.}} U uputstvu od 10. aprila 1944. godine, izdatom pripadnicima [[Negotin|Krajinske]] brigade Jugoslovenske vojske u otadžbini, pobrojani su ciljevi ravnogorske borbe: {{izdvojeni citat|JA SE BORIM: 1. Za oslobođenje svoje otadžbine i ujedinjenje svih Srba u jednu Državu. 2. Za povratak Kralja u Otadžbinu. 3. Za uništenje: izdajnika, petokolonaša, ratnih bogataša i komunista. 4. Za iseljenje svih manjina iz naše zemlje: Nemaca, Mađara, Arnauta i drugih, i za davanje njihove zemlje našim borcima.}} Stav četničkog pokreta prema Muslimanima bio je da ih treba sistematski uništavati u toku rata a one koji ne budu ubijeni, iseliti u Tursku i na njihovu teritoriju naseliti srpsko stanovništvo.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.znaci.org/00001/4_14_1_6.htm |access-date=2022-11-26 |archive-date=2011-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005185357/http://www.znaci.org/00001/4_14_1_6.htm }}</ref> U ostvarivanju plana o uništenju Muslimana, četnici su izvršili decembra 1941. i avgusta 1942. izvršili pokolje [[Foča u Narodnooslobodilačkoj borbi|na području Foče]], a početkom 1943. [[pokolj muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče]]. Pred kraj rata, od 1944. godine, Draža Mihailović je svoj stav prema muslimanima promenio, i počeo je zastupati demokratsko stanovnište. === Šovinizam === {{main|Šovinizam}} {{izdvojeni citat|'''Antihrvatstvo, antimuslimanstvo i antijugoslovenstvo, to je ideologija srpskog četništva'''... <br /> Iskustvo je međutim pokazalo da je, mimo uzajamnih uništavanja, versko-šovinistička ideologija imala za jedinu posledicu da i Srbe i Hrvate i Muslimane goni u zavisnost i u potčinjavanje tuđem osvajaču. Samo se tako mogao očuvati svoj narod i izboriti se sa domaćim inovercima. Komunisti su međutim udarili drugim putem, putem zajednice svih Južnih Slovena i verske snošljivosti. Oni su uspeli da za to nađu razumevanja kod mladih generacija Srba, Hrvata i Muslimana, upravo u ovim mešanim krajevima.<ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_40.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje GLAVNI CILJ: VELIKA SRBIJA]</ref><ref>Živko Topalović, Pokreti narodnog otpora u Jugoslaviji 1941-1945, Pariz, 1958, str. 52-53.</ref>|[[Živko Topalović]]}} Muslimane u internoj komunikaciji četnici nazivaju "Turcima".<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_37.htm</ref> Iako četnici zvanično predstavljaju svoj pokret jugoslovenskim, četnički kapetan Milorad Momčilović veoma zamera partizanima je to što primaju "Turke i Hrvate" u svoje redove: {{izdvojeni citat|Komunisti se odriču Boga, vere, slave, zabranjuju opela, primaju Turke i Hrvate u redove partizana, vrše rekvizicije, desilo se i nekoliko ubistva viđenijih ljudi.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_101.htm IZVEŠTAJ KAPETANA MILORADA MOMČlLOVlĆA OD 7. JUNA 1942. MAJORU PETRU BAĆOVIĆU O DOGAĐAJIMA U ISTOČNOJ BOSNI OD JUNA 1941 DO JUNA 1942 GODINE]</ref>}} Četnici ne priznaju posebne narode kao što su [[Crnogorci]] i [[Makedonci]], nego samo srpski narod.<ref name="AVII 1941">AVII, ČA, 223-7-13; Proglas: Srpskom narodu i četnicima od 15. novembra 1941.</ref> Oni novembra 1941. zameraju partizanima što na rukovodećim položajima ima dosta ljudi koji nisu "naše krvi, imena i vere", navodeći da je pošteno da oslobodilački pokret vode samo Srbi, "jer svoju novu slobodu ne želimo više ni sa kim da delimo".<ref name="AVII 1941"/> {{izdvojeni citat|Četnici su narodna vojska koja se bori za srpski narod, a partizani su komunisti koji u borbu unose politiku i štite muslimane i Hrvate.<ref name="Zbornik NOR-a, 4-2, str. 143-144">Zbornik NOR-a, 4-2, str. 143-144</ref>}} U jednom proglasu Gorskog štaba Bosanskih četničkih odreda s jeseni ili kraja 1941, kaže se: {{izdvojeni citat|Mi se borimo za bolju budućnost srpskog naroda od bugarske granice do [[Jadransko more|Jadranskog mora]] i od [[Solun]]a do Subotice i ne priznajemo nikakve posebne narode kao što su [[Crnogorci]], bosanski i makedonski, kako nas sve nazivaju komunisti, nego priznajemo samo srpski narod.<ref>AVII—DM—BH—V—1901/1.</ref><ref>Jovan Marjanović, Ustanak i narodno-oslobodilački pokret u Srbiji 1941, Institut društvenih nauka, Beograd, 1963, str. 189, fus. 310.</ref>}} Partizani su nekad odgovarali proglasima, kao ovim od 8. decembra: {{izdvojeni citat|Svi narodi Jugoslavije koji su od njenih bivših režima opljačkani, zavađeni pa onda prodati neprijatelju i ostavljeni mu na milost i nemilost, danas se grupišu u borbene redove da smaknu jaram ropstva i svojim naraštajima i onima koji preteknu ove užasne borbe bolju budućnost osiguraju.<ref>AJ, CK KPJ, 1941/101.</ref>}} U izvještaju koji je početkom 1942. godine majoru [[Bošku Todoroviću]] poslao poručnik [[Kamenko Jevtić]], komandant Višegradskog četničkog odreda, piše i o odnosu okupacionih snaga prema lokalnom [[Bošnjaci|bošnjačkom]] stanovništvu: {{izdvojeni citat|Muslimani svuda dižu glavu kada vide nemačke trupe ali hrabri nemački vojnici ih preziru jer ovi muslimani ni svoje narodnosti nemaju.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_40.htm Izveštaj Komande Višegradskog četničkog odreda od 11. januara 1942. komandantu operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine o sporazumu o saradnji sa nemačkim trupama u predstojećoj ofanzivi protiv partizanskih jedinica]</ref>}} Kapetan Bogdan Marjanović 24. februara 1942. povodom preuzimanja dužnosti komandanta Rogatičkog odreda, zasniva svoj govor protiv partizana na međuetničkoj isključivosti: {{izdvojeni citat|Budite junaci svesni da nam preti opasnost od novih neprijatelja, a to su komunisti. Oni pod lažnim lozinkama da se bore protiv okupatora, pokušavaju da u svoje ruke uvuku što više naših neukih Srba Bosanaca, a posle da nas potčine pod vlast čivuta i onih istih krvoločnih Turaka i Hrvata, koji su stotine hiljada naše braće uništili na najzverskiji način.<ref name="AVII, ČA, 175-5-25">AVII, ČA, 175-5-25</ref>}} U izvještaju Kotarske ispostave u [[Goražde|Goraždu]] od 16. maja 1942. godine, citiraju se odlomci iz govora koji je, po zauzeću grada od strane četničkih snaga 30. novembra 1941, okupljenim [[Bošnjaci]]ma i [[Hrvati]]ma navodno održao major [[Jezdimir Dangić]]. Tom prilikom, četnici su počinili masovne zločine nad civilnim stanovništvom u gradu i okolnim selima: {{izdvojeni citat|U to je naišao krvavi major Dangić i nazvao Boga, na što je vodstvo te povorke odgovorilo sa "Živila Velika Srbija i Živili četnici". Na to je zloglasni major održao govor u kome je između ostalog rekao: "Mi smo se digli Srbi sa motikom i vilama u ruci, šta je ko imao protiv Hrvata i Muslimana". Na to je zloglasni Traparić dignute glave plačući odgovorio, "Hvala Vam braćo četnici što ste nas oslobodili Hrvatske i turskoga zuluma. Mi smo svi unuci Nemanjića i svi četnici. Pod ovo malo vladavine Hrvatske, a nama sto godina pod njihovim terorom smo živjeli, ipak smo svi radili koji se osjećamo Srbi i pomagali četničku organizaciju". Na te i druge riječi odgovorio je Dangić: "Nema više Hrvata nema više Turaka, sada je velika Srbija". Iza toga se Dangić okrenuo Hrvatima i Muslimanima koji su bili zarobljeni i okupljeni tu i rekao oštrim tonom: "Niste nam mogli umaći ni pobjeći", pa se okrene četnicima i rekne: "Draga braćo četnici nećemo više zajedno mi i balije".<ref>Smail Čekić, Genocid nad Bošnjacima u Drugom svjetskom ratu: Dokumenti, Sarajevo, 1996, str. 134.</ref>}} U jednom izvještaju iz jula 1942. godine, Dobroslav Jevđević piše majoru Petru Baćoviću (tada u svojstvu izaslanika Draže Mihailovića u Hercegovini) o raspoloženju među srpskim stanovništvom u Hercegovini prema [[Bošnjaci|Muslimanima]]: {{izdvojeni citat|Odnos prema muslimanima u Hercegovini u širokim narodnim masama nije pretrpio nikakvih izmena. I ako mi iz razloga političke taktike propagiramo u ovom momentu politiku snošljivih odnosa, u narodnoj duši postoji neizmenjiva svest, da više nema zajedničkog života sa njima i treba mnogo napora i autoriteta, da ne dođe do erupcije tih raspoloženja.<ref>{{Cite web |title=Izvještaj Dobroslava Jevđevića iz druge polovine jula 1942. majoru Petru Baćoviću o vojno-političkoj i ekonomskoj situaciji u Hercegovini i saradnji sa italijanskim okupatorom |url=http://www.znaci.org/00001/4_14_1_130.htm |access-date=2022-12-11 |archive-date=2022-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211121324/https://znaci.org/00001/4_14_1_130.htm }}</ref>}} Ravnogorska propaganda, da bi odvraćala ljude da ne stupaju u partizanske formacije obavezno je isticala da na čelu NOP-a stoje [[Jevreji]] i drugi tuđinci. Četnički izvještaji, zapovijesti, depeše, partizane najčešće imenuju kao "mošinovce" (sinonim za Jevreje) ili "komuniste".<ref name="Recite slobodno Moša Pijade">[http://www.danas.rs/danasrs/dijalog/recite_slobodno_mosa_pijade.46.html?news_id=194744 Recite slobodno Moša Pijade]</ref><ref name="ReferenceA">https://www.znaci.org/00001/4_14_3_13.htm</ref> {{izdvojeni citat|Treba da znate da se na čelu partizana nalaze Hrvatske Ustaše, kojima je za cilj da gurnu naš narod u bratoubilački rat i da spreče odmazdu Hrvatima.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_27.htm Naređenje Draže Mihailovića od 9. novembra 1941. komandantu bosanskih četničkih odreda za prebacivanje četničkih jedinica iz istočne Bosne u rejon Užica i Kosjerića radi napada na partizane</ref>|Draža Mihailović}} Mihailović je tvrdnje da se na čelu partizana nalaze [[ustaše]] širio sa ciljem da srpsko stanovništvo u [[NDH]], ogorčeno na ustaške zločine, odvrati od pristupanja [[NOP]]-u. S druge strane, pokušavao je privuče Srbe obećavanjem "odmazde Hrvatima", identifikujući ceo hrvatski narod sa ustaškim jedinicama.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_27.htm</ref> Četnički proglas iz septembra 1942. definiše razliku između četnika i partizana na sledeći način: dok "samo pravi Srbin može postati četnik", na drugoj strani "ustaša, Nemac, Jevrejin ili Ciganin može postati partizan".<ref>AVII Chetnik Collection, box 222, facs. 4, doc. 5.</ref> === Antikomunizam === {{main|Antikomunizam}} {{izdvojeni citat|Sve moje snage su okupljene za borbu protiv komunizma.<ref name="znaci.org">[http://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/154_4.pdf |date=2022-09-04 }}, str. I/265.</ref>|Pukovnik Draža Mihailović u razgovoru sa predstavnicima njemačkog [[Vermaht]]a na [[Sastanak u Divcima|sastanku u Divcima]], 11. novembar 1941.}} {{izdvojeni citat|Neophodno je potrebno i vrlo važno potući komuniste svuda da im se traga ne zna.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_155.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 22. do 28. avgusta 1942. godine]</ref>|Iz depeše generala Draže Mihailovića majoru Petru Baćoviću od 28. avgusta 1942. godine}} {{izdvojeni citat|Prema komunistima nepoštedna borba do njihovog potpunog uništenja.<ref name="ReferenceB">[https://znaci.org/00001/4_14_1_157.htm Uputstvo Štaba Limsko-sandžačkih četničkih odreda od 30. avgusta 1942. komandantu novovaroškog sreza za lojalan stav prema okupatoru i bespoštednu borbu protiv pripadnika NOP-a]</ref>|Kapetan Pavle Đurišić u pismu poručniku Vuku Kalaitoviću, 30. avgust 1942.}} {{izdvojeni citat|Komuniste treba da smatraš kao državnog neprijatelja br. 1. i protivu njih povedi bezkompromisnu borbu, koju voditi sve dotle dok se te proklete bande Tita i Moše Pijade potpuno ne dotuku.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_210.htm Pismo majora Zaharija Ostojića od 17. decembra 1942. komandantu četničkog bataljona "Gvozdeni bataljon" o spoljnoj i unutrašnjoj vojno-političkoj situaciji i značaju borbe za uništenje NOV i POJ]</ref>|Iz pisma majora Zaharija Ostojića jednom četničkom komandantu, 17. decembar 1942.}} {{izdvojeni citat|Ovaj ugovor, kao i buduće mere, se baziraju na međusobnom poverenju i želji da se komunizam uništi, zemlja umiri i Srbiji omogući stabilna budućnost u Evropi oslobođenoj od komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=974&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frames no. 000969—000970: Sporazum između krajskomandanture Zaječar i potpukovnika Jovanovića o nenapadanju i saradnji u borbi protiv NOVJ (23./25. decembar 1943.)] <br/> ({{jez-njem|"Diese Vereinbarung sowie die zukünftigen Massnahmen sollen getragen sein vom gegenseitigen Vertrauen und dem Willen, den Kommunismus zu vernichten, das Land zu befrieden und Serbien einer geordneten Zukunft im Rahmen eines vom Kommunismus befreiten Europas entgegenzuführen."}})</ref>|Sporazum Nemaca i potpukovnika [[Ljuba Jovanović Patak|Ljube Jovanovića Patka]] o borbi protiv partizana u Srbiji (decembar [[1943]].)}} {{izdvojeni citat|Četnici su smatrali partizanski komunistički pokret daleko većom pretnjom po Jugoslaviju nego nemačke okupacione snage.<ref>{{Cite web |title=Thomas T. Matteson, Commander, USCG: AN ANALYSIS OF THE CIRCUMSTANCES SURROUNDING THE RESCUE AND EVACUATION OF ALLIED AIRCREWMEN FROM YUGOSLAVIA, 1941-1945 |url=http://www.znaci.org/00002/406.htm |access-date=2022-12-22 |archive-date=2022-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819133847/https://znaci.org/00002/406.htm }}</ref>|Thomas T. Matteson, američki avijatičar}} {{izdvojeni citat|Mihailović je osjećao fanatičnu mržnju, duboko i čvrsto usađenu još u vojnoj akademiji, prema svemu što je, kao na primjer komunizam, bilo po njegovim uskogrudnim shvaćanjima i mjerilima suprotno interesima monarhije (u biti srpske) i, u manjoj mjeri, interesima crkve (u biti pravoslavne).<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/171_7.pdf |title=Elisabeth Barker — BRITANSKA POLITIKA PREMA JUGOISTOČNOJ EVROPI U DRUGOM SVJETSKOM RATU |publisher=Znaci.org |date= |accessdate=2024-07-17}}</ref>|Pukovnik [[William Bailey]], šef britanske misije kod četnika, 1973.}} {{izdvojeni citat| Draža Mihajlović je neosporno dokazao: 1. da želi da održava primirje s okupacionim silama i 2. da je on toliko antikomunista, da je usprkos engleskim ponudama dao prednost prosjačenju kod okupatora pred slogom s crvenom stranom. Obećanja Draže Mihajlovića u pogledu lojalnog držanja treba uzeti ozbiljno, pošto je Draža Mihajlović u pitanju antikomunizma uvek zauzimao dosledno držanje.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=575&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000570.] <br /> ({{jez-njem|"D.M. habe zweifellos bewiesen, dass er <br /> 1. Burgfrieden mit Besatzungsmacht halten will und <br /> 2. So sehr Antikommunist ist, dass er trotz Angeboten von englischer Seite einen Bettelgang beim Okkupator der Einigung mit der roten Seite vorgezegen hat. <br /> Zusicherungen D.M.'s auf loyale Einstellung sind ernst zu nehmen, da D.M. in antikommunistischer Frage stets konsequente Haltung eingenommen hat."}})</ref><ref>{{Cite web |title=ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVIĆA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ |url=http://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm |access-date=2022-12-22 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015183044/https://znaci.org/00001/4_14_4_229.htm }}</ref>|Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 18. avgusta 1944. povodom ponude Draže Mihailovića za saradnju u borbi protiv NOVJ}} Jedan od ključnih elemenata četničke ideologije bio je [[antikomunizam]]. Četnički kapetan Sergije Mihailović 5. decembra 1941. poručuje Srbima da je [[komunizam]] narodna bolest koja ne zna za vjeru, slavu, Boga, za crkvu, sveštenstvo, porodicu i opšte za hrišćanstvo i tvrdi da "za njih je sestra što i svaka druga žena".<ref name="Zbornik NOR-a, 4-2, str. 143-144">Zbornik NOR-a, 4-2, str. 143-144</ref> Pukovnik [[Branislav Pantić]], jedan je od najbližih Mihailovićevih saradnika u prvim mjesecima rata i okupacije; Pantić je učestvovao u pregovorima sa generalom [[Milan Nedić|Milanom Nedićem]] u oktobru, kao i sa [[Sastanak u Divcima|predstavnicima njemačke okupacione sile u Divcima]] u novembru 1941. U izjavi datoj u emigraciji, Pantić piše o ideološkoj profilaciji ravnogorskog pokreta i antikomunizmu kao njegovoj najbitnijoj odrednici: {{izdvojeni citat|Poznate su ideološko-političke smernice borbenog pokreta srpskog naroda pod vođstvom pukovnika Mihailovića. One su postavljene početkom maja 1941, kada se komunistička akcija još nije pojavila, ni osetila na zemljištu. Sa rane jeseni 1941, komunistička opasnost tačno je i jasno uočena i procenjena. OD TOGA MOMENTA BORBA PROTIV KOMUNIZMA ZAUZIMA GLAVNO I SREDIŠNO MESTO U SVIMA POTHVATIMA PUKOVNIKA MIHAILOVIĆA I SRPSKOG NARODA. TAKVA OSTAJE DO KRAJA. Razume se, da su se prema razvoju događaja, menjali taktički postupci i, po potrebi, primenjivao politički oportunizam.<ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 113—114.</ref>}} Međutim, vođstvo Jugoslovenske vojske u otadžbini nije moglo lako privoljeti ljudstvo u sopstvenim redovima na borbu protiv partizana, s obzirom da su u pitanju bili njihovi sunarodnici. U tom smislu, komandant Užičke četničke brigade kapetan [[Milorad Mitić]], 8. decembra 1941. godine (nakon [[Operacija Užice|pada Užičke republike]] i otpočinjanja procesa [[Legalizovani četnici|legalizacije četničkih odreda]]), svojim demotivisanim borcima naglašava značaj i smisao borbe protiv pripadnika [[NOVJ]]: {{izdvojeni citat|U ovim momentima kada su sve srpske nacionalne snage zauzete borbom protiv komunizma, pojedini četnici ne pokazuju dovoljno volje i revnosti u vršenju svojih vojničkih i građanskih dužnosti. [...] Naša organizacija i druge stranke mogu imati različite poglede na izvesne probleme, ali ne i na borbu protiv komunizma, tog najvećeg narodnog neprijatelja.<ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta (knjiga I), Beograd, 1999, str. 161.</ref><ref>Damjan Pavlica, Draža za početnike - priručnik za borbu protiv revizije prošlosti, Levo krilo, Beograd, 2014, str. 35.</ref>}} Štab legalizovanih Požeško-užičkih odreda kojima je komandovao major [[Manojlo Korać]] (ujedno i načelnik okruga Užičkog), objavio je sredinom decembra 1941. godine letak upućen »Srbima« u kome se apeluje na stanovništvo da ne izaziva okupatorski teror, ali i da se priključi borbi protiv partizana: {{izdvojeni citat|A najpreča dužnost srpskog naroda u ovom času jeste da obezbedi, sačuva i održava red i mir sopstvenim snagama. Nosioci toga mira i reda danas su srpske oružane snage... Zato, draga braćo, smirujte se i posvećujte se svom radu... Pomažite, istrebljujte i prijavljujte svakog komunistu da biste sačuvali sebe, svoj dom i novu Srbiju... Znajte, što se pre budu istrebili komunisti i pohvatali gde god se budu skrili, utoliko je bolje za svakog pojedinca i ceo srpski narod...<ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, dok. S—X—127/1.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_18.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje POD ZAŠTITOM LEGALIZOVANIH ODREDA]</ref>}} U jednoj objavi o radu prijekog suda u okrugu Užičkom, vjerovatno s kraja 1941. ili početkom 1942. godine, okružni načelnik major (28. januara 1942. unaprijeđen u čin potpukovnika od strane generala [[Milan Nedić|Milana Nedića]]<ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2019, str. 60.</ref>) Manojlo S. Korać prijeti hapšenjem građanima koji uspiju da oslobode lice osumnjičeno da je komunista, kao i licima koja su tom prilikom puštena na slobodu od strane kvislinških vlasti: {{izdvojeni citat|NARODU OKRUGA UŽIČKOG Poslednjih dana zapazio sam veliki broj građana, koji dolaze u kancelarije činovnika, koja po dužnosti rade na predmetima uhapšenih komunista, intervenišući da se ti poznati komunisti puste. Saznao sam i to, da se u varoši prikupljaju potpisi za poznate kumuniste [sic!] i komunističke vođe, te da se isti iz zatvora puste, a da i ne izađu pred sud radi suđenja. Poslednji put skrećem pažnju građanstvu i zabranjujem dolazak u nadleštvo kancelarije u kojima se vrše isleđenja uhapšenih komunista. Ko se bude uhvatio od tih, koji su došli radi intervencije, odmah će biti lišen slobode i smatraće se saučesnikom uhapšenog. Isto tako, ako budem uhvatio spisak potpisnika, koji jamče, da li je uhapšeni kriv ili nije, svi će potpisnici biti uhapšeni.<ref>Радивоје Папић, ''Ужичка република 1941. Водич кроз изложбу'', Народни музеј Ужице, 2017, стр. 152.</ref>}} Već od januara 1942. godine, Draža Mihailović je izdavao naredbe da komuniste treba napadati i eliminisati, smatrajući ih najvećom preprekom za preuzimanje vlasti nakon okončanja okupacije i obnovu monarhije, ali i za obračun s pripadnicima nesrpskih narodâ te svim neprijateljima četnikâ: {{izdvojeni citat|Najodlučnije tajno pripremanje za borbu kao prema najopasnijem unutrašnjem neprijatelju, ne po našoj volji, već po njihovoj. Po svaku cenu postati jači od njih, ne ispuštati ih sa oka i ne dozvoliti njihovu infiltraciju u svoju organizaciju. Nikakve iluzije u odnosu na njih. Po prirodi stvari, mi smo za njih neprijatelj br. 1 i oni će učiniti sve da nas oslabe, iskoriste i unište, kao što su već činili gde god smo mi bili naivni i gde god su oni mogli. Svaki njihov predlog za saradnju je golo taktiziranje s tim ciljem, a svaki nacionalni stav prosta maska. Njihov je cilj samo jedan — komunistička [[revolucija]] i [[diktatura proletarijata]]. Jasno je da će nemački slom povući sa sobom i okupatorski režim saradnje domaće vlasti i desničarske pokrete. Ostaje tada sam jugoslovenski nacionalni pokret (Jugoslovenska vojska u Otadžbini) kao glavna, upravo jedina, smetnja njihovom preuzimanju vlasti. (...) Vara se ko u njima gleda pripadnike našeg naroda (...) Imati na umu da je potrebno izvršiti još pre svršetka rata preventivnu kontrarevoluciju (bilo da se izvede jednim udarcem bez oklevanja, jer će se pri slomu Nemačke partizanima priključiti svi vojnici komunisti iz okupacionih jedinica sa oružjem, kao i svi oni kojima preti nacionalna odmazda (ustaše, neprijatelj, manjine, muslimani, izdajice i dr.). U trenutku nemačkog sloma, mi moramo imati slobodne ruke za druge zadatke. Ovome treba pristupiti što pre. U borbi protiv komunista okupiti sve nacionalne i konzervativne snage Srba, Hrvata i Slovenaca.<ref name="cacakmuzej.org.rs">[https://www.cacakmuzej.org.rs/files/nmcacak_zbornik_35.pdf ДРУГИ СВЕТСКИ РАТ У ЧАЧАНСКОМ КРАЈУ – СУПРОТСТАВЉЕНА ТУМАЧЕЊА], ЗБОРНИК РАДОВА НАРОДНОГ МУЗЕЈА XXXV, Горан ДАВИДОВИЋ, Милош ТИМОТИЈЕВИЋ, 2005, стр. 199–249.</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Načelnik Komande Istočne Bosne i Hercegovine JVuO major [[Jezdimir Dangić]] je na pregovorima sa predstavnicima njemačke okupacione sile i srpske kvislinške vlade, krajem januara i početkom februara 1942. godine, nedvosmisleno izrazio do koje je mjere bio pripravan da se, skupa sa svojim četničkim odredima, svrsta u borbeni antikomunistički front: {{izdvojeni citat|Dangić je spreman da se sa svim svojim ljudstvom bezuslovno stavi pod nemačku komandu za potpuno uništenje komunista u istočnoj Bosni i održavanje mira, tako da se izbeglice mogu vratiti. [...] Dangić je pri tom izjavio da bi se sa svojim ljudima i pri jednom opštem ustanku na Balkanu i iskrcavanju Engleza nepokolebljivo verno borio na nemačkoj strani. Dangić je pri tom izražavao, čak, svoje uverenje da bi samo nemačka pobeda mogla Srbiji da obezbedi pripadajući položaj na Balkanu, dok bi pobeda boljševizma značila uništenje svakog naroda, pa, dakle, i srpskog. Da [[Milan Nedić|Nedić]] zastupa isto mišljenje poznato je.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_2_2.pdf Zbornik NOR-a, XII/2, Beograd, 1976.] str. 115—116.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1094&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 001090—001091.] <br /> ({{jez-njem|"D. ist bereit, sich mit allen seinen Leuten unbedingt dem deutschen Befehl zu unterstellen, die Kommunisten in Ost–Bosnien restlos zu vernichten und die Ruhe aufrechtzuerhalten, sodass die Flüchtlinge zurückgeführt werden können. </br> D. erklärte dabei, dass er mit seinen Leuten auch bei einem allgemeinen Balkanaufstand und einer Landung der Engländer unverbrüchlich treu auf deutscher Seite kämpfen würde. Er entwickelte dabei seine Überzeugung dahingehend, dass nur der deutsche Sieg Serbien zu der ihm gebührenden Stellung auf den Balkan verhelfen könnte, während der Sieg den Bolschewismus die Vernichtung jeden Volkes, also auch des serbischen bedeuten würde. Dass Nedić dieselbe Auffassung vertritt, ist bekannt."}})</ref>}} Pukovnik [[Bajo Stanišić]] bio je prvi četnički komandant u [[Crna Gora|Crnoj Gori]] koji je postigao sporazum s predstavnicima italijanske okupacione vojske. Naime, 6. marta 1942. u [[Podgorica|Podgorici]], Stanišić i pukovnik Gabrielo Boglione potpisali su sporazum kojim se četnici („crnogorski nacionalisti”) obavezuju da „neće upotrebiti nikad oružje protiv italijanskih trupa”.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_64.htm Sporazum između četničke organizacije na području Podgorice i doline Zete i Glavne komande italijanskih trupa u Crnoj Gori od 6. marta 1942. o saradnji u borbi protiv NOP-a]</ref> Međutim, najvažnije tačke sporazuma se odnose na »borbu protiv komunizma«: {{izdvojeni citat|ODBOR CRNOGORSKIH NACIONALISTA IZ PODGORICE I DOLINE ZETE sa svoje strane obavezuje se: 1) — Da će voditi beskompromisnu borbu protiv komunizma i komunista u Crnoj Gori — tog najvećeg međunarodnog neprijatelja; 2) — Da će vođa Odreda Crnogorskih Nacionalista iz Podgorice i Doline Zete, Pukovnik Bajo J. Stanišić, bilo lično ili preko osoba koje on delegira, biti u stalnom kontaktu sa Glavnom Komandom Italijanskih Trupa u Crnoj Gori za sve sporazume o izvođenju zajedničke akcije u borbi protiv komunizma u Crnoj Gori; 3) — Da će iz pokreta potpuno isključiti svaku politiku a jedino ostaje borba protivu komunizma u Crnoj Gori;}} Draža Mihailović će aprila [[1942]]. naložiti [[Pavle Đurišić|Pavlu Đurišiću]] da se bori protiv partizana, a ne okupatora: {{izdvojeni citat|Važno je da ostanete u nacionalnoj liniji potpuno kao i dosada. Komuniste čistite gde možete a izbegavajte Talijane i posredno iskoristite ako se što može izvući od njih.<ref>https://znaci.org/00001/4_14_1_72.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama štaba Draže Mihailovića od 21. marta do 26. aprila 1942. godine</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Mihailović javlja [[Zvonko Vučković|Zvonku Vučkoviću]] i drugim komandantima u Srbiji da je borba sa komunistima „odlučna”, da su komunisti „krvoloci”, te da ih uništavaju nemilosrdno, jer bi komunisti, kao „izdajnici”, pokušali da „nas ometu u oslobođenju otadžbine koju oni ne priznaju”: {{izdvojeni citat|Te zlotvore i krvnike našeg naroda uništavajte bez milosti. Oni nas ometaju da imamo slobodne ruke prema neprijateljima. Oni isto kao i Ljotićevci podjednako služe Nemcima. Bez milosti uništavajte. Svi komandanti su mi odgovorni za svoje reone da su čisti od ovih mangupa i probisveta koje vode stranci Tito i Moša Pijade.<ref name="Petranović"/><ref>Zbornik NOR-a, XIV/2, Beograd, 1983, str. 131.</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Četnički komandanti su naglašavali kako je jaz između dva vojna i politička pokreta nepremostiv. U zapisniku sa konferencije četničkih odreda s područja doline [[Vrbas (rijeka)|Vrbasa]], održane 7. juna 1942. godine, zabilježene su riječi vojvode [[Rade Radić|Radeta Radića]], komandanta [[Bosna (regija)|bosanskih]] četnika, koji je na lapidaran način iskazao neumitnost sukoba sa partizanima: {{izdvojeni citat|Komandant Rade Radić kaže: da se mi nismo digli protiv komunista, došle bi u pitanje i naše glave.<ref name="ReferenceE">[https://znaci.org/00001/4_14_1_100.htm Zapisnik sa konferencije četničkih odreda sa područja doline Vrbasa od 7. juna 1942. o organizaciji odreda, sadejstvu u akcijama protiv NOP-a i saradnji sa NDH]</ref>}} O komunizmu kao ideološkom antipodu četničkog pokreta pod komandom generala Mihailovića, te o [[Komunistička partija Jugoslavije|jugoslovenskim komunistima]] kao najradikalnijim protivnicima stanja u [[Kraljevina Jugoslavija|prvoj Jugoslaviji]], vojvoda [[Ilija Trifunović-Birčanin]] je pisao komandantu JVuO u drugoj polovini aprila 1942. godine: {{izdvojeni citat|Prilike za rad ovamo ne samo da nisu povoljne, nego su čak veoma nepovoljne. Talas marksističkog socijalizma pod firmom komunizma ili [[Socijaldemokratija|socijalne demokratije]], zahvatio je široke narodne slojeve Bosne, Hercegovine, Crne Gore, Like i Dalmacije. Političko i duhovno vođstvo Komunističke partije Jugoslavije, veštom propagandom, a naročito terorom i zločinima u masi uspelo je: da narod ovih krajeva zavede na duhovnu stranputicu, da mu tragično pomrači vidike, dovodeći ga u suton one legendarne vidovitosti, koja je uvek prestavljala jasnu odliku našeg naroda. Rezultat ovakvog njihova rada poznat Vam je: dvostruko ropstvo i tiranija od strane okupatora i crvenih, snošenje teških udaraca i nanošenje ogromnih gubitaka, a iznad svega pojavila se strašna vizija gladi u ovim inače pasivnim krajevima. Pa ipak u poslednjem dvana[j]estom času narod kao da se trgao i počeo da se vraća: od internacionalizma—[[Nacionalizam|nacionalizmu]], od [[Ateizam|ateizma]] i bezbožništva etici i veri, od razbuktalog nemorala i strasti ka porodici i moralu, od kolektivizma ka slobodi i individualizmu, dakle našoj vekovnoj tradiciji: svemu onom što je prestavljalo žarište i ideje vodilje nacionalne svesti i misli.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_76.htm Izveštaj Ilije Trifunovića Birčanina od aprila 1942. Draži Mihailoviću o vojno-političkoj situaciji u Bosni, Hercegovini, Crnoj Gori, Lici i Dalmaciji i o saradnji sa italijanskim okupatorom]</ref>|Izveštaj Ilije Trifunovića Birčanina Draži Mihailoviću (april 1942.)}} General Draža Mihailović poslao je 26. maja 1942. depešu predsedniku Ministarskog saveta Kraljevine Jugoslavije [[Slobodan Jovanović|Slobodanu Jovanoviću]] sljedeće sadržine: {{izdvojeni citat|Prošle jeseni primio sam znanju saopštenje britanske Vlade da Jugosloveni ima da se bore za Jugoslaviju, a ne da se borba pretvori u pobunu komunista za Sovjetsku Rusiju. Ponavljam komunisti su omrznuti u narodu zbog užasnog terora. Zapamtite: narod ih neće i uskoro im je kraj. Srbija, Sandžak i Istočna Bosna potpuno slobodni od njih. U Crnoj Gori sam se narod digao listom protiv njih. Ponavljam sam narod i sad se i Crna Gora čisti.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_105.htm Izvod iz zbirke telegrama Štaba Draže Mihailovića poslatih izbegličkoj jugoslovenskoj vladi od 4. novembra 1941. do 11. juna 1942. godine]</ref>}} Nakon što su četnici sredinom 1942. godine u sadjejstvu sa italijanskim trupama [[Treća neprijateljska ofanziva|protjerali partizane iz Hercegovine]], u bilećkom, gatačkom i nevesinjskom srezu su održane smotre jedinica kojima je prisustvovao i vojvoda Ilija Trifunović-Birčanin, komandant zapadnobosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih četničkih odreda. U obilasku četničkih jedinica, Trifunovića su pratili italijanski general Alessandro Lusana, vojvoda [[Dobroslav Jevđević]] i lokalni četnički komandanti. U svom govoru u [[Bileća|Bileći]], vojvoda Trifunović-Birčanin naglašava koliko je značajna "''borba protiv komunizma''" u tom trenutku: {{izdvojeni citat|Zahvaljujem vam se junaci, što ste u ovim krajevima slomili komunizam i uništili te krvave bande. Pozivam vas, da se pokoravate zakonima i ne nasjedate lažnim vijestima, te da se i dalje borite protiv komunizma, jer su boljševičke armije već na umoru. Danas je glavna borba uperena protiv komunizma, u kojoj se osim ostalih naroda Evrope bore i svi južni Sloveni, jednako Srbi, Hrvati i Slovenci, a iz koje će borbe izići nova Evropa, gdje nas očekuje novi život, koji će sigurno biti bolji, te ćemo u miru moći podizati svoje razrušene domove i orati naša polja.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_120.htm Izveštaj komandanta zapadnobosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojnočetničkih odreda od 16. jula 1942. Draži Mihailoviću o četničkim jedinicama u Hercegovini, Dalmaciji, Lici i zapadnoj Bosni]</ref>}} General Draža Mihailović je zahtijevao od svojih oficira da ga redovno izvještavaju o tome šta su poduzeli po pitanju izvršenja likvidacije komunista. 16. jula 1942. godine, u dvjema depešama poslatim komandantu Severnih pokrajina JVuO ([[Vojvodina]] i [[Slavonija]]) majoru [[Žarko Todorović|Žarku Todoroviću]] (pseudonim »Valter«; major Todorović je ujedno bio i ravnogorski komandant Beograda), Mihailović se raspituje: {{izdvojeni citat|Dajte podrobnije podatke o licu koje nosi [[Ante Pavelić|Pavelić]]eve poruke. Da li je to Mitrović. Kakva je situacija u [[Srem]]u u pogledu komunista. Šta ste preduzeli za njihovo uništavanje.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_134.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 29. juna do 5. avgusta 1942. godine]</ref>}} U raspisu svim komandantima poslatom iz štaba Draže Mihailovića 30. jula 1942. koji potpisuje major [[Zaharije Ostojić]], između ostalog se sugeriše da bi komuniste i partizane trebalo izravno uništiti, paralelno koristeći usluge kvislinških struktura u Srbiji (poput [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] ili [[Specijalne policije Uprave grada Beograda]]): {{izdvojeni citat|Komuniste trebite bez milosti svim sredstvima posredno i neposredno.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_134.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovica od 29. juna do 5. avgusta 1942. godine]</ref>}} U depeši koju je 23. avgusta 1942. godine Draža Mihailović uputio [[Siniša Ocokoljić|Siniši Ocokoljiću]] (pseudonim »Ilijev«), komandantu Mlavskog korpusa JVuO, stoji: {{izdvojeni citat|Naša propaganda preko r. Londona radi punom parom, komunisti gube pa imaju pravo da se ljute. Naša vlada održava savezničke veze sa Rusijom, a mi ima da ih u zemlji pomlatimo i uništimo gde god ih sretnemo, nastanite na tome u vašoj oblasti.<ref>https://znaci.org/00001/4_14_1_155.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 22. do 28. avgusta 1942. godine</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Njemački vojni istoričar kapetan Ernst Vishaupt, na zahtjev načelnika štaba Komande Jugoistoka, sastavio je u drugoj polovini 1942. godine opširan izvještaj u kojem je obradio najvažnije događaje u okupiranoj Jugoslaviji u periodu od juna 1941. do avgusta 1942. Analizirajući situaciju u zemlji tokom prvih nedjelja [[Ustanak u Srbiji|ustanka u Srbiji]], kapetan Vishaupt piše: {{izdvojeni citat|Ustaničkim pokretom u Srbiji rukovode četničke jedinice i komunističke bande. Četničke jedinice su za sada podeljene u tri grupe: u jedinice [[Kosta Pećanac|Koste Pećanca]], koje stoje iza vlade Nedića, u grupe generala [[Ljubo Novaković|Novakovića]], koji naginje komunistima i antikomunističke jedinice generalštabnog pukovnika Mihailovića. Mihailović je protiv Pećanca i Novakovića. U njegovoj okolini su pretežno oficiri. Njegova organizacija je izgrađena čisto vojnički. On je odbio komuniste zato što smatra da nije došlo još vreme za opšti ustanak. On hoće najpre da organizuje celu zemlju pa tek onda da krene napred.<ref>[https://znaci.org/zb/4.php?broj=544&bk=2&vol=12 Borbe protiv ustaničkog pokreta na području Jugoistoka od juna 1941. do avgusta 1942. godine], u Zbornik NOR-a, tom XII, knjiga 2: Dokumenti Nemačkog rajha 1941—1945, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1976, dokument br. 209, str. 1020—1021.</ref>|Izvještaj o borbama protiv ustaničkog pokreta na području Jugoistoka od juna 1941. do avgusta 1942. godine}} Teror koji su četnici provodili u cilju očuvanja svojih pozicija vodio se pod parolom borbe protiv komunizma. Pored ubijanja zarobljenih partizana, zastrašivanja i teroriziranja stanovništva, taj je teror pratila sve izraženija propaganda. U letku pod naslovom »Braćo Srbi i sestre Srpkinje!«, koji su četnici krajem kolovoza 1942. raspačavali u okolici [[Knin]]a, ističe se da četnici vode borbu »protiv partizana-komunista na život i smrt« i da će je voditi »do njihovog konačnog istrebljenja«. Također, 10. rujna iste godine, vojvoda [[Momčilo Đujić]] je u obliku letka uputio poruku »Srbima partizanima i partizanskim simpatizerima na srpskoj tromeđi«, u kojoj ih poziva da se vrate kućama i »jave kod nadležnih komandira četničkih odreda i ostalih predstavnika četničke vlasti, te neka im se stave na raspoloženje sa svojim oružjem«.<ref>AVII, NDH, kut. 197, br. reg. 9/10.</ref> Đujić prijeti da je to njegova »poslednja opomena i poslednja poruka koju čini u ime Srpskih četničkih odreda«, jer će nakon toga poduzeti »represalije koje će konačno pogoditi smrtonosnim udarcem sve one koji se udružiše sa našim neprijateljem i služe razornoj ideji komunizma uništavajući sve ono što je ''NAŠE, RASNO I NACIONALNO''«.<ref>[https://znaci.org/00001/41_12.htm Četnici i problemi borbe protiv NOP-a]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=932&rec=314&roll=559 NARA, T314, Roll 559, frame no. 000928.]</ref> U cilju vođenja bespoštedne borbe protiv partizana, kao i njihovog uništenja, kapetan [[Pavle Đurišić]] je svojim jedinicama izdavao konkretna naređenja, u kojima je stajalo: {{izdvojeni citat|Svakog uhvaćenog komunistu ubiti na licu mesta sem vođa, koje vezati i sprovesti ovom štabu. U koliko bi se uhvatio sa tačnim i osvedočenim dokazima, koji komunistički jatak, bez razmišljanja ga ubiti.<ref>[https://znaci.org/00001/281.htm Radoje Pajović — Dušan Željeznov — Branislav Božović: PAVLE ĐURIŠIĆ — LOVRO HACIN — JURAJ ŠPILER], Centar za informacije i publicitet, Zagreb 1987. str. 50.</ref>}} Prilikom izvođenja jedne akcije potkraj studenog 1942. Đurišić naređuje: »Svakoga komunistu — partizana na koga se naiđe ili se u borbi uhvati likvidirati po kratkom postupku. Na celoj teritoriji kroz koju se prolazi pretresati teren i kuće i svako lice koje je sumnjivo hapsiti. Isto tako pohapsiti sva ona lica za koja se utvrdi da nisu seljaci-meštani već došljaci...«<ref>Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941-1945, Obod, Cetinje 1977, str. 295.</ref> General [[Blažo Đukanović]], koji se nalazio na čelu [[Kvisling|kvislinške]] [[Glavne nacionalne komande Crne Gore]] sa sjedištem na [[Cetinje|Cetinju]], u naređenju od 30. novembra 1942. piše pukovniku Baju Stanišiću: {{izdvojeni citat|Naredite najenergičniju potjeru za komunistima koje po svaku cijenu uništiti i onemogućiti im dalju akciju na reonu te komande. Sve jedinice uputiti na teren. Biti nemilosrdan prema komunistima i onima koji ih pomažu. [...] Energičan rad protivu komunista i njihovo uništenje mora se izvršiti u što kraćem vremenu. Odlaganja nema. Sentimentalnosti ne smije da bude.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_196.htm Naređenje četničke Glavne nacionalne komande Crne Gore od 30. novembra 1942. komandantu Zetskog letećeg odreda za maksimalno angažovanje odreda u uništenju komunista i pripadnika NOP-a]</ref>}} Mnogi četnici su svoju borbu prvenstveno vidjeli kao borbu protiv partizanskog ustanka, a ne protiv okupatora: {{izdvojeni citat|Uzeli smo oružje ne da riješimo međunarodne probleme niti da politiziramo — jer i kad bi to radili, to bi bilo bez ikakvog rezultata kao do sada, budući smo potpuno ubijeđeni da mi ne možemo imati nikakvog uticaja pri rešavanju svjetskih događaja. Uzeli smo oružje da oslobodimo naš narod od strašnog terora jedne pljačkaške bande i bandita kao što su Moša Pijade i drugovi.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_90.htm</ref>|Pismo Jakova Jovovića italijanskom guverneru Crne Gore o stavu četnika prema italijanskom okupatoru (29. maj 1942.)}} Četničke snage su u [[Operacija Weiss|operaciji Weiss]], pokrenutoj sa ciljem uništenja [[Bihaćka republika|Bihaćke republike]], uzeli učešća zajedno sa njemačkim, italijanskim i [[Ustaše|ustaško]]-[[Hrvatsko domobranstvo|domobranskim]] jedinicama. U direktivi od 2. januara 1943. komandantima korpusa JVuO u predstojećoj operaciji, Draža Mihailović naređuje početak opšte ofanzive na snage NOVJ: {{izdvojeni citat|'''III Naš cilj i ideja manevra.''' <br /> Naša je namera da iz obuhvatnog položaja koga imaju naše snage izvrše koncentričan napad na komuniste na označenoj prostoriji, komunisti unište i time oslobode ovu srpsku teritoriju komunističkog terora.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_1.htm Direktiva Draže Mihailovića od 2. januara 1943. komandantima korpusa za borbu protiv jedinica NOV i POJ na slobodnoj teritoriji zapadne Bosne, Like i Korduna]</ref>}} U raspisu svim svojim komandantima od 13. januara 1943, general Mihailović javlja: {{izdvojeni citat|Navijanje londonskog radia za pomirenje sa komunistima objasnite u usmenoj propagandi da je to naše lukavstvo da komuniste malo umirimo i da ih uništimo. Objasnite javno narodu da nas Englezi u tome potpomažu da bi smo se jednom otarasili komunista koji se ne bore da oslobode već da zarobe narod. Saopštite i susedima.<ref name="ReferenceC">[https://znaci.org/00001/4_14_2_25.htm Izvod iz knjige poslatih depeša Štaba Draže Mihailovića od 10. do 31. januara 1943. godine]</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Istog dana, Mihailović piše »Feliksu« (poručnik [[Zvonimir Vučković]], komandant 1. ravnogorskog korpusa JVuO), »Leonardu« (kapetan I klase [[Dragiša Ninković]], komandant Rudničkog korpusa), i »Fricu« (major [[Dušan Smiljanić]], komandant 1. šumadijskog korpusa) da je neprijateljstvo između četnika i partizana duboko ukorijenjeno, i zato ga je nemoguće prevazići. Komandant JVuO naređuje: {{izdvojeni citat|Borba koju vodimo sa njima je odlučna. Nećemo ih jer su krvoloci i žele da ponovo zadobiju teren. Uništavajte ih nemilosrdno jer se veliki događaji približuju krupnim koracima. Kao izdajnici pokušali bi da nas ometu u oslobođenju otadžbine koju oni ne priznaju.<ref name="ReferenceC"/>}} 16. januara iste godine, Dragoljub Mihailović u cirkularnoj depeši svim četničkim komandantima u [[Nedićeva Srbija|okupiranoj Srbiji]] naređuje „uništenje komunista”: {{izdvojeni citat|I pored svih nevolja narоčitо podvlačim da je komunistička opasnost jedna od najvećih... [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|Naša vlada u Londonu]] preduzima sve da spreči englesku propagandu za partizane. [[Slobodan Jovanović]] vodi tešku borbu u tome pogledu. Ja ulažem proteste i sprečavam koliko najviše mogu ali najbolji način sprečavanja ovog je u uništenju komunista posle čega Englezi neće imati koga da hvale. Na tome radimo i uskoro će te čuti da smo ih u ime Boga likvidirali. Kod vas na vašem terenu uništavajte ih bez milosti. To su zlotvori i dželati našeg naroda.<ref>AVII, reg. br. 18/1, k. 299, d. 193.</ref><ref>Potpukovnik Branko Latas, Saradnja četnika i Nemaca u borbama protiv Glavne operativne grupe divizija NOVJ u dolini Neretve (februar—mart 1943), Prilozi Instituta za istoriju, broj 17/1980, Sarajevo, str. 201, fus. 62.</ref><ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 131—132.</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Potom je 21. januara 1943. uputio depešu majoru Siniši Ocokoljiću u kojoj naređuje: {{izdvojeni citat|Komunistima ne dozvoliti da dižu glavu. Uništavati ih bez milosti kao naše najveće zlotvore. Teren od njih mora biti čist. Postupati bez sentimentalnosti isto kao što i oni rade.<ref name="ReferenceC">[https://znaci.org/00001/4_14_2_25.htm Izvod iz knjige poslatih depeša Štaba Draže Mihailovića od 10. do 31. januara 1943. godine]</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} I sjutradan, Mihailović u depeši Ocokoljiću urgira za uništenje komunista, napominjući da je komandantima JVuO zabranjeno baviti se politikom: {{izdvojeni citat|Komunistički agenti gmižu kroz narod a zašto ne uputite naše agente da i oni gmižu i da ih ubijaju. Očekujem od vas vesti i aktivnost. Ne busajte se u grudi situacije će biti i teže. Odgovorite mi po vašem običaju da vi govorite istinu a ja ne volim istinu. Odgovaram da volim istinu ali i prisebnost u vezi sa stalnom radljivošću. Naređujem da komuniste uništavate gde god za njih čujete. Vi komandujete vojnicima a ne ženama. Borba je naš posao. Izvestite o sudarima sa komunistima i koliko ste ih pobili. Više nemojte kritikovati niti voditi spoljnu politiku. Zahtevam da očistite vaš teren jer mi za svoj teren odgovarate lično.<ref name="ReferenceC">[https://znaci.org/00001/4_14_2_25.htm Izvod iz knjige poslatih depeša Štaba Draže Mihailovića od 10. do 31. januara 1943. godine]</ref><ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga II, dok. 25, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 135-136.</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Kako bi opravdao obračun s glavnim neprijateljem (NOVJ), Dragoljub Mihailović je znao u naređenjima svojim komandantima nerijetko posegnuti i za konfabulacijama o saradnji partizana s okupatorom. 22. januara 1943, general Mihailović šalje depešu majoru [[Dragutin Keserović|Dragutinu Keseroviću]] (pseudonim »Orel«): „Primio vaš izveštaj o borbi Dukađinske brigade sa komunistima... Nastanite da vaš kraj potpuno očistite od komunista naročito [[Jastrebac]] — uništavajte ih bez milosti jer nas ometaju u radu i sarađuju sa Nemcima.” U ''Raspisu svima'' od 24. januara, on traži: {{izdvojeni citat|Naši saveznici preko radi[j]a ukazuju na važne i velike odluke ovih dana. Nemcima se bliži kraj. Pripremajte se za odsudnu akciju. Stoga, red i rad na prvom mestu. Raščistite teren svuda od komunista da bismo imali odrešene ruke za odsudni momenat. Saopštite svima susedima.<ref name="ReferenceC">[https://znaci.org/00001/4_14_2_25.htm Izvod iz knjige poslatih depeša Štaba Draže Mihailovića od 10. do 31. januara 1943. godine]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} General Draža Mihailović nagovještava 28. januara 1943. odvijanje predstojeće operacije u više faza: {{izdvojeni citat|Za uništavanje komunista dve faze. Prva faza uništavanje sovjetske republike. Druga faza gonjenje u celoj Bosni, Lici i Kordunu i definitivno uništavanje. Italijani za sada onemogućili prolaz Crnogorcima, pod izgovorom da je sovjetska republika pred uništenjem, i da Crnogorci nisu potrebni.<ref name="ReferenceC">[https://znaci.org/00001/4_14_2_25.htm Izvod iz knjige poslatih depeša Štaba Draže Mihailovića od 10. do 31. januara 1943. godine]</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Mihailović je odbacivao bilo kakvu ideju o eventualnom prekidu neprijateljstava sa vođstvom jugoslovenskih partizana, čak i nakon intervencija sa strane najviših političkih adresa u [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|savezničkim zemljama]]. 31. januara 1943. godine, on piše komandantu Srbije JVuO generalu [[Miroslav Trifunović|Miroslavu Trifunoviću]] (pseudonim »Ditrih«) da je [[Anthony Eden]], ministar vanjskih poslova [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenog Kraljevstva]], uputio apel za izmirenjem dvije zaraćene strane: {{izdvojeni citat|Izjava Idnova o mirenju ne važi ništa. Čistiti komuniste do poslednjeg. Mi našu kuću uređujemo i niko drugi. Oni neka pregovaraju to se nas ništa ne tiče.<ref name="ReferenceC"/>}} Tokom operacije Weiss, major Zaharije Ostojić (»Branko«) šalje 29. januara 1943. depešu Vrhovnoj komandi JVuO u kojoj o odnosu prema partizanima, kao i o eventualnom dogovoru s njima, kaže sljedeće: {{izdvojeni citat|Ja ostajem do kraja zakleti neprijatelj crvenih zlikovaca i ubeđen sam da bi svako sporazumevanje sa komunistima značilo ogromni gubitak za našu stvar u narodu.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_28.htm Izvod iz knjige primljenih depeša Štaba Draže Mihailovića u vremenu od 18. januara do 4. februara 1943. godine]</ref>}} U propagandnom letku od 10. februara 1943, upućenom stanovništvu [[Bosna (oblast)|Bosne]], [[Lika|Like]] i [[Dalmacija|Dalmacije]], u povodu početka operacije Weiss, a koji potpisuju četvorica četničkih komandanata sa teritorije [[NDH]] (potpukovnik [[Ilija Mihić]], major [[Petar Baćović]], vojvoda u rangu majora<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 7.</ref> [[Momčilo Đujić]] i kapetan [[Radovan Ivanišević]]), poziva se na istrebljivanje partizana: {{izdvojeni citat| Petna[j]est hiljada četnika do zuba naoružanih napada sa raznih strana i uništava na svom istoriskom pohodu sve što pokazuje otpor. <br /> '''Komunisti će biti istrebljeni. Prema njima nema milosti'''. <br /> A Vi braćo, koji ste prisiljeni ili zavedeni lažju i obmanom okrenite oružje protiv najvećih neprijatelja našeg naroda. Poubijajte političke komesare i stupite odmah u naše redove, gde ćemo Vas primiti bratski. Ugledajte se na stotine i stotine njih koji nam se svakodnevno predaju, svesni da su izdati i prevareni od komunista jevreja. <br /> Narod Bosne, Like i Dalmacije neka ostane na svojim ognjištima i neka čuva svoje domove, jer dolaze četnici da ga oslobode komunističke kuge, terora i strahovlade.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_31.htm Proglas četničkih komandanata istočne Bosne, Hercegovine, Dalmacije i Like od 10. februara 1943. narodu Bosne, Like i Dalmacije za borbu protiv Narodnooslobodilačke vojske]</ref>}} 21. februara 1943. godine, u trenutku kada počinju najžešće [[Bitka na Neretvi|borbe u dolini Neretve]], Draža Mihailović naređuje kapetanu [[Aleksandru Mihajloviću]] (pseudonim »Saša«), komandantu Beograda JVuO: {{izdvojeni citat|Na Vašem terenu ne sme postojati Komunista. Propagandu razvijajte sami. Dovoljno argumenata protiv njih postoji da ih narod više ne želi, a kad ih London i Moskva hvali, znajte da su u najvećem škripcu. Sada bijemo s njima poslednju bitku i nadam se s Božjom pomoću u uspeh.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_74.htm Izvod iz knjige poslatih depeša Štaba Draže Mihailovića u vremenu od 20. februara do 6. marta 1943. godine]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} [[Italija]]nsko poslanstvo u [[Beograd]]u redovno je izvještavalo ministarstvo vanjskih poslova u [[Rim]]u o svim važnijim događajima u okupiranoj Jugoslaviji. Tokom 1943. godine, ukazivalo se na razlike u ratnoj taktici Mihailovića i [[Josip Broz Tito|Tita]], tj. tvrdilo se da dok je prvi iščekivao „pravi momenat”, drugi je, sa svojim partizanima, bio mnogo aktivniji što mu je donosilo sve više pristalica „među seljačkim masama”.<ref>DDI, Spalazzi a Mussolini, serie IX, vol X, d. 383, 503.</ref> U jednom izvještaju iz marta te godine, navodi se da ideološki sukob čini saradnju između dva pokreta nemogućom, prvenstveno usljed jasnog antikomunističkog stava „generala nacionaliste”.<ref>Бојан Симић, Окупирана Србија у извештајима италијанског посланства у Београду (1941-1943). Војноисторијски гласник, Институт за стратегијска истраживања - Одељење за војну историју Министарства одбране Републике Србије, 2017, стр. 107.</ref> U prijedlogu koji je 11. maja 1943. komandantu Jugoistoka uputio potpukovnik Heinz iz [[Brandenburger|divizije Brandenburg]], a u vezi sa izvođenjem predstojeće [[Operacija Crno|operacije Schwarz]] te odnosom prema formaciji pod komandom Pavla Đurišića, kao karakteristično za dosadašnje držanje četnikâ, pominje se sljedeće: {{izdvojeni citat|10. 5. bio sam u navodnom glavnom stanu Draže Mihailovića u [[Kolašin]]u na razgovorima sa četničkim vođom Đurišićem. Rezultat ovih razgovora: a)  Đurišićevi četnici su od Italije legalizovana domaća milicija na području Crne Gore. Jačina 2000 — 3000 pušaka. b)  Njihov stav je antikomunistički, njihova parola je red i mir.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_3_63.htm Predlog potpukovnika Hajnca od 11. maja 1943. komandantu Jugoistoka za angažovanje delova divizije Brandenburg u Crnoj Gori i za saradnju sa četničkim odredima Pavla Đurišića nakon obavljenih pregovora u Kolašinu]</ref>}} I nakon teškog poraza koji su doživjeli u bici na Neretvi, četnici nijesu odustajali od ispunjenja svog najvažnijeg zadatka — uništenja partizanskih snagâ. U trenutku kada nije u potpunosti siguran da li će predstojeća [[operacija Schwarz]] biti uperena i protiv njegovih jedinica (kao što će se ubrzo ispostaviti), general Mihailović šalje 9. maja 1943. depešu majoru Petru Baćoviću (pseudonim »Ištvan«), u kojoj pohvaljuje njegov rad: „Vaši uspesi su veličanstveni. Organizujte svakoga, naročito omladinu i pojašite komunistima na leđa za njihovo definitivno uništenje.” U depeši koju je istog dana poslao majoru Pavlu Đurišiću (pseudonim »Đuzepe«), on navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|Moje mišljenje je da se komunisti imaju uništiti gonjenjem na svim frontovima... Celu oblast na desnoj obali [[Lim (rijeka)|Lim]]a primio je major [[Dragutin Keserović|Keserović]] i za nekoliko dana očistiće je od svih simpatizera. '''Pobićemo sve što nevalja i to odmah'''.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 297, registarski broj 2/1.</ref><ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 731—733.</ref>|General Draža Mihailović}} U svrhu mobilizacije pripadnika JVuO za borbu protiv partizana, Dragoljub Mihailović i četnički komandanti su često, u propagandne svrhe, isticali navodno prisustvo velikog broja ustaša u redovima NOVJ: {{izdvojeni citat|Da bi se ovom zlu jednom stalo na put naređujem: Prvo da se u celoj zemlji u svim našim pokrajinama proglasi svi Srbi na okup i u zajedničku borbu protivu najopasnijeg našeg neprijatelja-komunista u čijim se redovima nalaze ustaše i ceo ostali ološ ove zemlje; Drugo proglašavam mobilizaciju svih raspoloživih naoružanih snaga i svih pokrajina naše zemlje i to odmah bez čekanja i odugovlačenja; Treće u svim pokrajinama preduzeti najenergičnije udare na komuniste gde god se zateknu jer je to '''najveće zlo u našoj sredini'''.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 141—142.</ref>|Cirkularna depeša Draže Mihailovića iz novembra 1943.}} U depeši [[Dragutin Keserović|Dragutinu Keseroviću]] (pseudonim »Orel«) od 12. novembra 1943. godine, Draža Mihailović piše: {{izdvojeni citat|Produžite rad na definitivnom čišćenju komunista. Oni ne smeju postojati u Srbiji. Krajnje je vreme da sa tim gadovima raščistimo. Uništavajte sve njihove simpatizere i jatake bez milosti. Kad ne budu imali simpatizere neće moći ni da postoje.<ref>Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 7. novembra do 3. decembra 1943. godine, broj 493—499 od 7. novembra 1943. - NAREĐENjE... - http://www.znaci.org/00001/4_14_3_42.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015183053/https://znaci.org/00001/4_14_3_42.htm |date=2022-10-15 }}</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Dva dana nakon ove naredbe, Mihailović je uputio naredbu potpukovniku [[Radoslav Đurić|Radoslavu Đuriću]] u kojoj se ističe da se sem „uništenja komunista” u isto vreme „unište njihovi simpatizeri, koji su najopasniji”. Mihailović je 26. novembra uputio naređenje [[Nikola Kalabić|Nikoli Kalabiću]], komandantu Korpusa gorske garde: „Produžite čišćenje komunista, gde god ih čujete... Čistite bez milosti.”<ref>Милослав Самарџић, Генерал Дража Михаиловић и општа историја четничког покрета, III, Крагујевац, 2006, стр. 408-409.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 117.</ref> U trenutku kada snage NOVJ pokušavaju prodrijeti iz [[Istočna Bosna|istočne Bosne]] i [[Sandžak]]a u Srbiju, u cirkularnoj depeši svim četničkim zapovjednicima u [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupiranoj Jugoslaviji]] (»''Raspis svima''«) od 21. novembra 1943. godine, Draža Mihailović izdaje naređenje o borbi protiv partizana do njihovog potpunog istrebljenja: {{izdvojeni citat|Naređujem svima kako u Srbiji tako i u ostalim našim pokrajinama da koriste ovu situaciju komunista i da ih unište u svim pokrajinama do poslednjeg. Komunisti su ispraznili druge terene na kojim su se nalazili te je ovo zgodna prilika da u svim oblastima dođemo do punog izražaja i potpuno sve ostale pokrajine kao u Srbiji stavimo pod svoju vlast.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 3, dokument br. 42, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 153.</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} Nakon tri dana, Dragoljub Mihailović izričito ponavlja zahtjev za uništenjem komunista: {{izdvojeni citat|U pogledu komunista nastavite akciju do potpunog njihovog uništenja. '''Mi taj čir ne možemo trpeti na našem telu a najmanje u Srbiji'''.<ref name="ReferenceD">[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_42.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 7. novembra do 3. decembra 1943. godine]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Kada je kapetan Aleksandar Mihajlović generalu Mihailoviću dostavio veoma važan i povjerljiv izvještaj četničkog saradnika Borislava Mesarovića (»August«) o organizaciji i personalnom sastavu [[Gestapo]]a (BdS) u Beogradu, četnički je komandant 30. novembra 1943. našao za shodno da ponovi da se glavna borba vodi protiv ideološkog protivnika: {{izdvojeni citat|Primili smo Vaše pismene izveštaje, koji su odlični. August je učinio veliku uslugu. Ove izveštaje nećemo nikom otkrivati, preduzećemo samo potrebne radnje za one koji su prešli preko mora. Ponavljam, izveštaji su odlični i korisni. Produžite sa uništenjem komunističkih grupa i njihovih tajnih organizacija i sastavljajte spiskove njihovih simpatizera.<ref>Istorijski arhiv Beograda, fond monografije o Beogradu, inv. br. 8, I, str. 119—120, D—29—186.</ref><ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941—1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 309—310.</ref>|General [[Draža Mihailović]]}} Poput svog vrhovnog komandanta, i Mihailovićevi su oficiri na terenu svojim podređenima izdavali naredbe o uništenju partizana, te njihovih simpatizera i jataka: {{izdvojeni citat|Dragi Brano, ovih dana pripremam jednu veliku akciju protiv Mošinaca оd Zaječara pa u pravcu Niša, gde god ih nađem. [...] <br /> Јоš jednom za našu predstojeću akciju. Тi sam valjda znaš da je ona neophodnа јer partizani se moraju definitivno i u korenu uništiti ako želimo da u datom momentu radimo po predviđenim planovima. Partizane sada treba potpuno uništiti — dvanaesti je čas!<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_10.htm Pismo komandanta Timočkog korpusa od 14. januara 1943. Branivoju Petroviću o potrebi zajedničke akcije protiv pripadnika Narodnooslobodilačke vojske na relaciji Zaječar—Niš]</ref><ref>[https://www.rastko.rs/istorija/delo/13229 Мајор ЈВуО Бранимир Петровић и криза покрета отпора у Србији 1942-1944.]</ref>|Pismo komandanta Timočkog korpusa potpukovnika [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubomira Jovanovića]] majoru Branimiru Petroviću od 14. januara 1943. godine}} Posljednjeg dana marta 1943. godine, major [[Petar Baćović]] izdaje naređenje o postupku prema pripadnicima i simpatizerima Narodnooslobodilačkog pokreta, kao i članovima njihovih obitelji: {{izdvojeni citat|Da se putem ove naredbe saopšti celokupnom stanovništvu Bosne i Hercegovine: <br /> 1) Da će odbeglim komunistima, njihovim jatacima i saradnicima, biti uhapšene porodice, kuće uništene i pokretna imovina, a imanja oduzeta za račun nacionalne četničke organizacije, ukoliko to do sada nije učinjeno. <br /> 2) Ko se od odbeglih lica ne vrati svojoj kući i ne prijavi najbližoj četničkoj vlasti u roku od pet dana od dana izlaska ove naredbe biće oglašen za narodnog neprijatelja i kao takav streljan gde se bude uhvatio, a njegova porodica streljana, imanje oduzeto, a kuća uništena. <br /> 3) Da će biti streljano svako lice koje bude prikrivalo, hranilo i na ma koji drugi način pomagalo komuniste, a njegova porodica uhapšena, kuća spaljena i imanja oduzeta.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 527.</ref><ref>Milan Radanović, n. d., str. 202.</ref>}} U pismu poslatom 8. avgusta 1943. kapetanu [[Predrag Raković|Predragu Rakoviću]], komandantu 2. ravnogorskog korpusa, šef 2. odseka Operativnog odeljenja Vrhovne komande JVUO major [[Mirko Lalatović]] pominje prispjeće depeše koju je sačinio pukovnik [[William Bailey]], u kojoj je navedeno da će britanska Vlada nastaviti sa „davanjem potpore Đeneralu Mihailoviću gdegod on bude u stanju da preduzme operacije protiv Osovine”.<ref>Zbornik NOR-a, XIV/2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 1005.</ref> Major Lalatović sugeriše kapetanu Rakoviću da bi [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|savezničku]] podršku trebalo iskoristiti kao ''carte blanche'' za eliminaciju partizana: {{izdvojeni citat|Mogu vam javiti da su se naši odnosi popravili sa našim saveznicima. 6/VIII Čiča je dobio jednu depešu u kojoj mu se uglavnom daje za pravo i obećava pomoć svuda gde mi nađemo da treba preduzeti akciju protiv okupatora. Tu ćemo mi pomalo i crvene zakačinjati, ali, naravno, sve pod vidom odbrane. Moramo ih uništiti! Po podacima kojima raspolažemo njihova je situacija vrlo teška. Ponovo su ih u Ist. Bosni razbili Nemci sa nešto ustaša. Iza Nemaca naši čiste pozadinu. U Hercegovini, Crnoj Gori i Sandžaku ima samo manjih delova mestimično, koji sada ne pretstavljaju nikakvu snagu i koje naši odredi nemilosrdno trebe. Sem toga imamo podataka iz naređenja koja je Tito izdavao i izveštaja nekih politkoma da je kod njih nastala velika pokolebanost (uhvaćen njihov kurir). Zatim u Dalmaciji traže vezu sa nama. Preduzimamo sve da ih razbijemo a potom uništimo.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dokument br. 189, str. 902—904.</ref>}} Neprijateljski stav četnika prema komunistima uslovio je formiranje svijesti o okupatoru kao manjem zlu, što je dalje vodilo normalizaciji kolaboracije. Tako se, kao karakteristično za odnos s Nijemcima, može uzeti tumačenje koje je, vjerojatno u rujnu 1943. godine, javno iskazao vojvoda [[Momčilo Đujić]], komandant Dinarske divizije JVuO: {{izdvojeni citat|Mi smo svesni da smo okupirani i izbačeni iz rata, a prema tome i da smo isključeni iz učešća u događajima koji se dešavaju na frontovima. Radi toga smo riješeni da mirno očekujemo kraj rata, kojom će se prilikom riješiti i naše pitanje bilo na jedan ili drugi način. Ne želimo nikoga da napadamo, ali smo ipak riješili da se odupremo bilo teroru koji bi bezrazložno bio sprovođen nad našim glavama. Radi toga smo se digli i protiv ustaša svojevremeno, koji su bez ikakova razloga pokušali da nas istrebe. Radi te iste stvari vodimo već pune dve godine bezkompromisnu borbu protiv komunizma, kojega smatramo najvećim protivnikom i našim i celoga čovečanstva. U toj borbi uništena su velika naša materijalna dobra i mi smo dali hiljade naših najdragocenijih života. Pri ovakvom našem stavu stojim na gledištu da su dužni da nas pomognu svim sredstvima, svi oni koji smatraju, da je komunizam najveća opasnost za sve narode.<ref>Arhiv Instituta za historiju radničkog pokreta Hrvatske (AIHRPH), Zagreb, Neprijateljska građa, kut. 429, f. 6.</ref>}} Septembra 1943, vojvoda Đujić je dao i upute za vojnu organizaciju oblasti koja bi bila podijeljena na korpuse. Pri štabu svakog četničkog korpusa, komandant je trebalo da imenuje savjetodavno tijelo pod nazivom »nacionalni komitet«, koji bi činili predstavnici vojske i stanovništva. Prema Đujićevim uputama, »jedan od najvažnijih zadataka nacionalnog komiteta jeste nacionalno-ideološko izgrađivanje narodnih masa i njihovo upućivanje u krstašku i odlučnu borbu protiv komunizma kao najvećeg neprijatelja čovječanstva i naše Nacije«.<ref>AIHRPH, NG, kut. 424, f. 4, Đujićevo uputstvo od 6. IX 1943.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/41_17.htm U funkciji politike njemačkih okupacionih snaga]</ref> Početkom oktobra 1943, general Blažo Đukanović naređuje pukovniku Baju Stanišiću sljedeće: „Borbu voditi samo protiv partizana, do njihovog konačnog uništenja i to ne samo pismenu, već i aktivnim pokretima.”<ref>AVII, CG—V—477, Naređenje B. Đukanovića od 3. oktobra 1943.</ref> Svoj stav je Đukanović još potpunije formulisao u pismu jednom saradniku od 5. X 1943: {{izdvojeni citat|Mi smo digli ustanak jedino protivu komunista, jer nam je bio cilj spasenje naroda. Na tome stanovištu stojim i sada i borićemo se protivu komunista do našeg ili njihovog istrebljenja. Ta borba, s obzirom na akcije komunista, dovoljna je za nas, i ako uspijemo da se do oslobođenja otresemo komunista i uspostavimo nacionalnu vlast, mi smo izvršili svoju dužnost prema Kralju i prema Otadžbini.<ref>AVII, CG—V—478.</ref><ref>Др Радоје Пајовић, Контрареволуција у Црној Гори: Четнички и федералистички покрет 1941—1945, Обод, Цетиње 1977, стр. 393—394.</ref>|General [[Blažo Đukanović]]}} Poručnik [[Miloš Radosavljević]], komandant Valjevskog korpusa JVuO, u naređenju komandi Kolubarske brigade od 19. oktobra 1943, pozivajući se na „naređenja Gospodina Ministra vojske, mornarice i vazduhoplovstva”, piše „da se u najkraćem roku ima likvidirati sa komunističkim ilegalnim grupicama i njihovim legalnim jatacima (centrima veze, kuririma i simpatizerima: davaocima hrane i prenoćišta)”. Svojim saborcima poručnik Radosavljević naglašava: {{izdvojeni citat|Primetio sam u više prilika da pojedine starešine poverenog mi korpusa nemaju prečišćene pojmove o našem stavu prema komunizmu i komunistima kod nas, što ima za posledicu da toleriraju komunističke simpatizere i što više i sami nesvesno hvale i odobravaju uspehe boljševika na [[Istočni front|Istočnom frontu]], kao i od ustaških spikera radio-Londona lažno pretstavljene uspehe nekih »partizanskih oslobodilačkih« odreda u Jugoslaviji... Jednom za svagda i svi imaju znati da nam sa komunistima kod nas stoji borba do krajnjeg i potpunog uništenja.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_18.htm Naređenje komandanta Valjevskog korpusa od 17. oktobra 1943. komandantu Kolubarske brigade za borbu protiv pripadnika i simpatizera narodnooslobodilačkog pokreta na teritoriji brigade]</ref>}} I u naređenju jedinicama Valjevskog korpusa od 9. novembra 1943, Radosavljević iznova podcrtava: {{izdvojeni citat|Borbu protiv izdajnika, Nedićevih i Ljotićevih bandi, produžite i na svakom koraku nemilosrdno ih uništavati. Komunizam istaći kao najveće zlo ovog vremena i našeg najvećeg neprijatelja. Borba protiv komunizma bila je i biće nemilosrdna. Sve što se zove i što radi za komunizam — uništiti.<ref>Коста Николић, Историја равногорског покрета, књига I, стр. 401.</ref><ref>{{Cite journal|last=Сегић|first=Дејан|date=2011|title=Четници и капитулација Италије 1943.|url=http://www.isi.mod.gov.rs/multimedia/dodaci/vig_1_2011_1554880246.pdf|journal=Војноисторијски гласник|publisher=Институт за стрaтегијска истраживања Одељења за војну историју Министарства одбране Републике Србије|volume=1/2011|pages=219}}</ref>}} Potporučnik [[Milutin Janković]], komandant 1. dragačevske brigade JVuO, piše komandantu 2. ravnogorskog korpusa kapetanu Predragu Rakoviću o borbama protiv snagâ NOVJ u [[Šumadija|Šumadiji]] tokom novembra 1943. i, između ostalog, navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|Prilikom prolaska komunističke bande kroz Gružu njihovi simpatizeri podigli su glavu. Ovaj zločin ne sme niti može biti nezapažen. Mi ravnogorci, dužni smo da zlu stanemo na put. Ova komunistička banda od 530 ljudi zadržala se u selu Žunama 24 časa, gde je održala zbor stanovnicima oba pola sela Žuna. Žunci su rekli da im nikad bolji ljudi nisu došli, a komunisti da ih niko nije bolje dočekao nego Žunci. Odakle ovo dolazi? Dolazi otuda što u selu Žunama ima komunista. Kako da ovo istrebimo? Popaliti i uništiti.<ref>Srbija u Narodnooslobodilačkoj borbi — Centralna Srbija, Nolit — Prosveta, Beograd, 1967, str. 547.</ref>}} Major [[Radomir Cvetić]], komandant Javorskog korpusa JVuO, u depeši Mihailoviću od 20. novembra 1943.<ref>VA, ČA, k. 32, f. 2, d. 43.</ref> ističe svoj rezolutni antikomunistički stav: {{izdvojeni citat|Priznajem i to da mi je teško bilo vršiti represalije u svom rodnom kraju, ali od ovoga slučaja svi ovi obziri padaju, i više ništa ne radim kao ličnost, već isključivo kao član Ravnogorskog pokreta i kao Vaš čovek. Od sada prema izrodima milosti neću imati. Uništavaću sve što simpatiše crvene, pa makar stradala i čitava naselja.<ref>Milan Radanović, n. d., str. 204—205.</ref>}} 12. decembra 1943. godine, u biltenu Zlatiborskog korpusa JVuO, komandant korpusa kapetan [[Dušan Radović Kondor]] pohvaljuje saborce za učinkovit rad: {{izdvojeni citat|Jake formacije Jugoslovenske vojske đenerala Draže Mihailovića po Crnoj Gori, Starom Rasu, Bosni i Hercegovini, Dalmaciji i ostalim našim pokrajinama, uspešno i neumorno uništavaju crvene jedinice koje su u rasulu i traže spasa bekstvom u teško prohodne i besputne gudure visokih planina. I tamo će ih stići i nemilosrdno uništavati...<ref>{{Cite web|url=https://www.pogledi.rs/kapetan-dusan-radovic-kondor.html|title=Душан Радовић Кондор|last=Самарџић|first=Милослав|date= 23. март 2013.|url-status=live}}</ref>}} Komandant Smederevskog korpusa JVuO major [[Živan Lazović]] (pseudonim »Dob«), u depeši koja je u Vrhovnu komandu JVuO stigla 22. decembra 1943. godine,<ref name="ReferenceF">[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16. do 23. decembra 1943. godine]</ref> obećava da će učiniti sve da njegova zona odgovornosti bude »očišćena od komunista«, da bi samo nekoliko dana docnije uslijedio [[Masakr u Boleču|pokolj u Boleču]]: {{izdvojeni citat|U roku od 20 dana očistiću Grocku od komunista. Pobiću sve što je partizan[sko] ako ne nađem aktivne.}} 28. decembra 1943. potpukovnik [[Milutin Radojević]] (pseudonim »Georgi«), Mihailovićev delegat za [[Južna Srbija|Južnu Srbiju]] (područje [[Jablanica|Jablanice]] i [[Toplica|Toplice]]), javlja Vrhovnoj komandi da četnici ubijaju partizanske porodice te pale sva naselja u kojima bi partizani našli utočište: {{izdvojeni citat|Zbog toga što srpski izrodi pomažu proletarijatski ološ u pojedinim selima naredio sam uništenje celih porodica, palenje domova i celih sela, tamo, gde partizani nalaze svoja uporišta. Ovako sam naredio zato, što gubimo cvet naših nacionalista zbog izroda našeg roda.<ref name="ReferenceF">[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16. do 23. decembra 1943. godine]</ref>}} I u depeši koja je u štab Draže Mihailovića stigla 4. januara 1944, potpukovnik Radojević se očituje kao zastupnik radikalnog rješenja u obračunu s [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]: {{izdvojeni citat|Za poslednjih deset dana ovde smo likvidirali 40 partizana. Sada ih gonimo na sve strane i ubijamo sve što ih simpatiše. Za ovaj kraj ne brinite, prečistićemo sa ovim izrodima bez milosti.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_58.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 14. januara 1944. godine]</ref>}} Krajem 1943, komandant Mlavskog korpusa major Simeon Ocokoljić javlja Vrhovnoj komandi JVuO: {{izdvojeni citat|Nastavljamo bezpoštedno gonjenje ostataka ovih bednika, koji se rastureni kriju čak i po nužnicima. Istrebljenje ne samo jataka već i simpatizera komunističkih, u toku je.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 212.</ref>}} S koliko su fanatizma četnički komandanti pristupali provedbi naređenjâ Vrhovne komande JVuO i generala Mihailovića o »uništenju komunista«, veoma dobro ilustruju i navodi iz izvještaja koji je, 18. aprila 1944. godine, kapetanu Živanu Lazoviću poslao komandant Velikooraške brigade Smederevskog korpusa JVuO kapetan Ranko Dimitrijević: {{izdvojeni citat|Komunisti imaju nade i dobro se drže. '''Treba sva ta sela zapaliti i poklati'''. Vi to nećete e pa hvatajte ih žive i sudite ja nemogu. Pozovite gardu da ih uništimo dok još ima vremena. Ljudi i ja smo premoreni jer ne spavamo po 2 sata noću jer smo stalno u pokretu iz sela u selo a sve komunizirano.<ref>AVII, ČA, k. 102, reg. br. 27/4—1 (S—V—17331/4—a).</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_121.htm Izveštaj komandanta Jurišnog korpusa od 18. aprila 1944. komandantu Smederevskog korpusa o razbijanju jurišnog korpusa od strane Kosmajskog NOP odreda kod s. Drugovac]</ref>}} Major [[Svetislav Trifković]], komandant Avalskog korpusa JVuO, piše 22. aprila 1944. Draži Mihailoviću da je do tog trenutka učinio sve da se „komunisti potpuno unište, ali nisam naišao na razumevanje”. Major Trifković istovremeno predlaže izvođenje široke „akcije čišćenja” terena u okolini Beograda: {{izdvojeni citat|Izvođenje iznetog plana i akcije ka Beogradu jednim temeljnim i detaljnim čišćenjem komunista u ovim krajevima bilo bi onemogućeno jednom za svagda. Zavođenjem naše organizacije po svima selima onemogućilo bi se njihovo ponovno podizanje. Posle toga Beogradu iz Srbije ne bi pretila ni najmanja opasnost od komunističke akcije, a komunisti i njihovi simpatizeri u Beogradu bili bi ostavljeni sami sebi i osuđeni na potpunu i brzu propast. Ostala bi nam još samo akcija u Sremu. Ovoj akciji trebalo bi da prethodi uništenje komunista u navednim srezovima Okruga beogradskog i napose u Srezu podunavskom kao najbolje organizovanom. Dostavljajući prednji izveštaj molim za naređenje susednim komandantima da u saradnji sa mojim korpusom preduzmu akciju čišćenja sa mnogo većim snagama nego do sada i da udruženim snagama sa sviju strana obuhvatimo komuniste i bez milosti uništimo sve njihove ilegalne borce i sve osvedočene jatake i pomagače.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_127.htm Izveštaj komandanta Avalskog korpusa od 22. aprila 1944. Draži Mihailoviću o stanju četničke organizacije i aktivnostima pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta u okolini Beograda]</ref>}} Mihailović je insistirao na uništenju komunista, ceneći da će one snage koje prve dođu u kontakt sa saveznicima biti najpre prihvaćene.<ref name="Petranović"/> U antikomunističkoj propagandi se sve više približavao okupatoru. Vremenom je došlo do potpunog stapanja četničke i nacističke antikomunističke propagande. Usled [[Pokušaj proboja NOVJ u Srbiju proleća 1944.|pokušaja proboja NOVJ u Srbiju]], [[12. mart]]a 1944. godine sa Nemcima je dogovoreno: {{izdvojeni citat|Propagandna borba protiv komunizma ima da se sprovodi zajedničkim snagama.<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941 — 1944'', Dokumenti, "Arhivski pregled", Beograd, [[1976]].</ref>}} Ni u kontaktima sa predstavnicima [[Nedićeva Srbija|kvislinške uprave]] ili njemačkih okupacionih vlasti, četnički zapovjednici nijesu propuštali priliku da iskažu sopstveni animozitet prema komunizmu. Potpukovnik [[Velimir Piletić]], komandant Krajinskog korpusa JVuO, u razgovoru vođenom 21. januara 1944. sa okružnim načelnikom iz [[Kladovo|Kladova]], nedvosmisleno je zaključio: {{izdvojeni citat|Tada je [Piletić] istaknuo da se danas jedino treba boriti protiv komunizma, jer bi on donio smrt srpskom narodu. U ovoj borbi nema lične poštede ili suzdržanosti.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1016&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001012.] <br /> ({{jez-njem|"Er hob hierauf hervor, daß heute nur die Notwendigkeit bestehe den Kampf gegen den Kommunismus zu führen, da dieser das serbische Volk todbringend niederlegen würde. In diesem Kampf gebe es keine persönliche Schonung oder Zurückhaltung."}})</ref>|Izvještaj načelnika okruga Klujcki-Kladovo o razgovoru sa potpukovnikom Piletićem (26. januar 1944. godine)}} Autori ratnog dnevnika Vrhovne komande [[Wehrmacht]]a takođe konstatuju da četnički vođa Mihailović smatra komuniste glavnim neprijateljem: {{izdvojeni citat|Mihailović je dugo razmišljao, da li na prvom mestu stoji nemačka opasnost ili komunistička. Postupno je došao do zaključka da su mu komunisti, ipak, neprijatelj broj jedan.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2022-11-04 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta (Život u šumi)}} Na drugom mjestu, oficiri Wehrmachta koji su bili zaduženi za vođenje dnevnika zapisuju dodatna zapažanja o Mihailovićevoj ideološkoj platformi: {{izdvojeni citat|U svojoj spoljnoj politici Draža je bio protiv Nemačke. On je, sa druge strane, zastupao strogu antikomunističku liniju, a oslonac je video u [[Pravoslavlje|pravoslavlju]] i [[Monarhija|monarhiji]].<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2022-11-04 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta ("Draža protiv nas")}} [[Hermann Neubacher]] je bio specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova, kojeg je vođa [[Treći Reich|Trećeg Reicha]] [[Adolf Hitler]] poslao u jesen 1943. u Beograd sa ciljem približavanja njemačkom okupatoru svih nacionalističkih oružanih formacija u borbi protiv komunističkih pokretâ otpora u [[Jugoistočna Evropa|jugoistočnoj Evropi]]. U knjizi ratnih memoarâ „Specijalni zadatak Balkan“, Hermann Neubacher kvalifikuje antikomunističko usmjerenje četnikâ na način identičan vojnom rukovodstvu u [[Berlin]]u: {{izdvojeni citat|Za četnike su komunistički partizani odavno postali neprijatelj broj jedan. Znali su da im posle odlaska okupatora predstoji borba sa Titom za budućnost Jugoslavije. Ovaj neizbežan i fatalan razvoj, gde je došlo do sukoba između nacionalističkih i komunističkih pokreta otpora, nije karakterističan samo za Srbe, već, je, takođe, zabeležen u Grčkoj i Albaniji. To je dovelo do toga da su nacionalistički gerilci morali da odustanu od aktivne borbe protiv okupatora.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 143.</ref>}} U govoru održanom proljeća 1944, povodom [[Slava|slave]] Gorske garde JVuO, komandant ove elitne formacije kapetan [[Nikola Kalabić]], između ostalog, istakao je: {{izdvojeni citat|Komunisti! Mi smo dva sveta: između nas i vas nema pomirenja! Vi hulite na Boga — mi za njega ginemo, smatramo ga svojim zaštitnikom! Vi rušite porodice i [[Srpstvo]], a mi ističemo kao glavna načela naših stremljenja, bez kojih bi nam i sama borba bila štura i beskorisna! Zato borba koju vodimo protivu vas mora se završiti našom potpunom pobedom.<ref>''Млада Шумадија'', лист равногорске омладине 1. шумадиј­ског корпуса, број 3, пролеће 1944.</ref><ref>[https://www.pogledi.rs/nikola-kalabic-ocena-karaktera-26316.html Милослав Самарџић — Никола Калабић: Оцена карактера]</ref>|Kapetan [[Nikola Kalabić]], komandant [[Korpusa Gorske garde JVuO]]}} Na sastanku sa pripadnicima srpske kvislinške uprave održanom 5. maja 1944. u [[Манастир Радовашница|manastiru Radovašnici]], major [[Dragoslav Račić]], komandant Cersko-majevičke grupe korpusa JVuO, uz žaljenje što se „ideologija organizacije D. M. nije svuda pravilno shvatila, naročito kod dobrovoljačkih odreda”, stavlja akcenat na antikomunizam kao ''raison d’être'' četničkog pokreta Draže Mihailovića: {{izdvojeni citat|Cela organizacija Draže Mihailovića stvorena je radi toga, da sačuva Srbiju od komunista, i kao on, tako i svi ostali komandanti vode energičnu i beskompromisnu borbu protiv komunista, jer ih smatraju najvećim neprijateljima srpskog naroda.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 127, reg. br. 2/17.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_139.htm Naređenje komandanta Cersko-majevičke grupe korpusa od 6. maja 1944. komandantu azbukovačkog sreza da se razgovori sa Nemcima vode po odobrenju Štaba Grupe korpusa]</ref>}} Partizani su za ravnogorski pokret predstavljali najopasnijeg »unutrašnjeg neprijatelja«. U naređenju od 15. maja 1944. koje potpisuje major [[Zdravko Milošević]], komandant Varvarinskog korpusa, stoji da je borba protiv komunista od prvorazrednog značaja: {{izdvojeni citat|Čišćenje unutrašnjih neprijatelja: komunista i njima sličnih ima biti što pre i bez svakog obzira, jer dani momenat tj. akcija protivu okupatora ima da nas nađe čista od svih unutrašnjih neprijatelja — ujedinjeno duhovno i fizički za borbu protiv vekovnog neprijatelja.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_150.htm Naređenje komandanta Varvarinskog korpusa od 15. maja 1944. komandantu 1. beličke brigade za borbu protiv NOVJ i odnos četnika prema okupatorima]</ref>}} U naredbi od 9. jula 1944. godine, koja je upućena stanovnicima pet seoskih opština između [[Priboj]]a i [[Nova Varoš|Nove Varoši]], izdatoj s namjerom „što uspešnijeg uništavanja najvećeg dušmanina Srpstva krvoločnih boljševika—komunista [[Josip Broz Tito|Josipa Broza Tita]]”, komandant Zlatiborskog korpusa JVuO kapetan Dušan Radović Kondor prijeti [[drakon]]skim mjerama u slučaju pojave partizana na području korpusa: {{izdvojeni citat|Kazniće se '''smrću''' svaki onaj koji delom ili rečju bude pomagao ili koristio ma i u najmanjoj meri neprijatelju – komunistima. Biće spaljeno i do temelja uništeno celo naselje (selo, zaseok) u kome bi ma ko od meštana pružio oružani otpor borbenim delovima ili oružanim pojedincima – četnicima, pripadnicima ovog korpusa. Biće spaljeno i uništeno selo ako ma ko od seljaka u svojoj kući ili na imanju bude prikrivao pojedinca ili grupu komunista.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_210.htm Naredba komandanta Zlatiborskog korpusa od 9. jula 1944. za uvođenje policijskog časa u opštinama Banja, Bistrica, Rača, Štrpci, Radojinja, Rutoše i preduzimanje represivnih mera protiv simpatizera narodnooslobodilačkog pokreta]</ref><ref>Milan Radanović, n.d., str. 158.</ref>}} U jednom nacrtu pripremljenom od strane osoblja glavnog komandanta jugoistočne Evrope feldmaršala [[Maximilian von Weichs|Maximiliana von Weichsa]], povodom njegovog sastanka s vođom [[Treći Reich|Velikonjemačkog Rajha]] 22. augusta 1944, govori se o vojnoj i političkoj situaciji koja vlada u Srbiji i drugdje u Jugoslaviji. Maximilian von Weichs primjećuje da ponašanje četnika Draže Mihailovića u prvom redu obilježava „aktivna borba protiv komunističkog neprijatelja u Srbiji, NDH i Crnoj Gori”. U dokumentu se dalje navodi da iako je general [[Milan Nedić]] imao izvjesnih rezervi prema generalu Mihailoviću, sada je on pred Nijemcima postao jedan od Mihailovićevih zagovornika. Stoga, feldmaršal von Weichs tvrdi da se može reći da postoji ujedinjeni srpski antikomunistički front u kojem Mihailović ima podršku „više od 90% svih Srba”.<ref>Mikrofilm br. T-311, rola 195, snimci 960-961.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> U želji da istakne značaj Mihailovićevog pokreta u »borbi protiv komunizma«, von Weichs zaključuje: {{izdvojeni citat|Komandant Jugoistoka je svjestan važnosti temeljno pozitivnog stava prema srpskim zahtjevima i ne previđa opasnosti koje bi mogle nastati ako razvoj situacije na prostoru Balkana bude nepovoljan. No, na osnovu dosadašnjeg iskustva mora se konstatirati da pokret Draže Mihailovića i druge vojne ustanove u Srbiji trenutno predstavljaju '''najpozitivniji''' element u borbi protiv komunizma, od kojeg se ni pod kojim uvjetima ne može odustati.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=973&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000963.] <br /> ({{jez-njem|"O.B. Südost ist sich der Bedeutung einer grundsätzlich positiven Einstellung zu den serbischen Forderungen bewusst und übersieht auch nicht die Gefahren, die spätestens bei einer ungünstigen Lageentwicklung im Balkanraum eintreten können. Es muss jedoch nach den bisherigen Erfahrungen festgestellt werden, dass die DM—Bewegung und auch übrigen militanten Einrichtungen Serbiens z.Zt. das positivste Element im Kampf gegen den Kommunismus darstellen, auf das z.Zt unter keinen Umständen verzichtet werden kann."}})</ref>}} Vojvoda [[Dobroslav Jevđević]], u svojstvu Mihailovićevog delegata za [[Istra|Istru]] i [[Slovenija|Sloveniju]], šalje 8. novembra 1944. apel komandi [[Slovensko domobranstvo|Slovenskog domobranstva]] (tog dana je istim povodom poslao dopis i generalu [[Kosti Mušickom]], komandantu [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]]), kako bi se pomoglo četnicima [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]] u evakuaciji nakon [[Kninska operacija|Kninske operacije]], izražavajući želju za stvaranjem zajedničkog antikomunističkog bloka: {{izdvojeni citat|Ako padne Đujić, to znači istodobno doslovnu smrt pola milijuna Srba, koje je osiguravala njegova vojna snaga. U času napada na nas, komunističke snage u ovom prostoru udariće nas sa leđa i naša je sudbina zapečaćena. Vrhovna komanda apeluje na sve poštene Jugoslovene, da se složno i bratski pomogne vojvodi Đujiću. To je dužnost sviju nas i slovenska i jugoslovenska, i hrišćanska i antikomunistička, i bratska i drugarska!<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_102.htm Apel političkog delegata Draže Mihailovića za Sloveniju i Istru od 8. novembra 1944. Slovenskom narodnom odboru i Komandi Slovenije za pomoć četnicima Dinarske divizije koji se povlače ispred partizana]</ref>}} U izvještaju obavještajnog odjeljenja 91. armijskog korpusa [[Wehrmacht]]a „o situaciji kod neprijatelja” iz 24. novembra 1944. godine, za četnike se navodi: {{izdvojeni citat|Antikomunistički četnici Draže Mihailovića: [...] Držanje četnika izrazito antikomunističko. Ono, međutim, jako zavisi i od engleskog uticaja i podrške. Iako četnici dosad uopšte nisu ometali njemačke pokrete, raspoloženje pojedinih grupa je nepoznato. Prema tome, nalaže se oprez i uzdržanost, pogotovo kod manjih jedinica i zaštitnica.<ref>[https://znaci.org/ok/T317.php?sta1=etni&sta2=D.M&idem=1406 National Archive Washington, T314, Roll 1630, frame 000884.]</ref>}} Nakon [[Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)|povlačenja iz Srbije]] u zimu 1944, major [[Nikola Kalabić]], komandant [[Korpusa gorske garde JVUO]], moleći u dopisu njemačkog oficira za isporuku municije (neophodne za uništenje »najvećih zlotvora celog sveta — komunista«), ističe [[nacionalizam]] kao ideološku kopču između četnika i [[Nacionalsocijalizam|nacista]]: {{izdvojeni citat|Kako Gorska Garda Nj. V. Kralja Petra II ni jednom prilikom nije napadala nemačku vojsku iza busija i zaseda, nego se uvek samo borila protiv najvećih zlotvora celog sveta — komunista, to bi u našem zajedničkom interesu bilo dobro da nas pomognete u puščanoj, mitraljeskoj i bacačkoj municiji, te kako bi mogli produžiti našu borbu do konačnog uništenja komunista. [...] Smatram, da ćete me kao vojnik i nacionalista potpuno razumeti i shvatiti situaciju u kojoj se danas zajedno nalazimo, te ćete nas u toliko pre pomoći.<ref>{{Cite web |title=Obaveštenje komandanta Grupe korpusa gorske garde od 13. decembra 1944. nemačkom komandantu odseka Rogatica — Sarajevo o upućivanju oficira za vezu radi dobijanja municije za borbu protiv NOVJ |url=http://www.znaci.org/00001/4_14_4_119.htm |access-date=2023-05-22 |archive-date=2022-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221024030147/https://www.znaci.org/00001/4_14_4_119.htm }}</ref>}} General Mihailović nastavio je s izdavanjem naređenja usmjerenih ka uništenju komunista i nakon zvaničnog svršetka ratnih dejstava u maju 1945, tj. pošto je glavnina snaga pod njegovom komandom bila poražena i gotovo u potpunosti uništena u [[Bitka na Zelengori|bici na Zelengori]]. U opštoj direktivi poslatoj 15. juna 1945. Draža Mihailović je od preostalih četničkih snaga, između ostalog, zatražio: {{izdvojeni citat|Opšta akcija protiv komunista u Srbiji je već otpočela. Prema sadašnjoj situaciji u Jugoslaviji i u svetu, mi moramo nastaviti borbu za oslobođenje naroda od komunističke tiranije... <br /> Muslimanima ne dozvoljavati povratak u njihova napuštena sela, pošto su nesigurni i pošto se i sada ponašaju prema nama kao i pod ustašama 1941. <br /> Na svojoj teritoriji odmah otpočnite sa napadima. Napade vršiti na sve saobraćajne veze (drumove, železničke pruge, telefonske linije i t. sl.), uništavati komunističke manje posade, patrole, kurire, itd. Prema komunističkim simpatizerima biti nemilosrdan, pošto su nam oni naneli velikog zla.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1985, str. 1018.</ref><ref>Milan Radanović, n. d., str. 517.</ref>}} Profesor [[Branko Petranović]], šef Katedre za istoriju Jugoslavije na [[Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu|Filozofskom fakultetu u Beogradu]], uočava da je Mihailovićeva ideološka isključivost u odnosu na komunizam uslovila da se borba protiv okupatora i kvislinških snagâ potisne u drugi plan: {{izdvojeni citat|Za Mihailovića je od novembra 1941. bilo bitno da se unište komunisti. Koliko li je telegrama Mihailović uputio svojim komandantima u kojima traži „likvidaciju”, pri čemu se nije birao saveznik? [...] Mihailović je bio obuzet mišlju kako da u svim krajevima pod svojom kontrolom, stvarnom ili pretpostavljenom, likvidira „zagađenost” komunista.<ref name="Petranović"/>}} Miloš Timotijević, muzejski saradnik [[Narodnog muzeja Čačak]], u ratnoj biografiji [[Zvonimir Vučković|Zvonimira Vučkovića]] piše o »klasnom radikalizmu« [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]] kao katalizatoru antikomunizma četničkog pokreta Draže Mihailovića: {{izdvojeni citat|Pokret generala Mihailovića nije bio samo antifašistički, već i antikomunistički, a partizani su izrasli u najopasnijeg protivnika, konkurenta za preuzimanje vlasti u obnovljenoj Jugoslaviji. Klasni radikalizam komunista i otvorena socijalna revolucija uslovili su izbijanje antikomunizma kao najvažnijeg cilja borbe JVuO. Izostavljanjem uloge komunista u izbijanju građanskog rata menja se cela percepcija sukoba partizana i četnika. [...] Antikomunizam JVuO bio je bitno obeležje celog pokreta, ali to nije dovelo do prihvatanja fašističkog ideološkog programa.<ref>Милош Тимотијевић, Звонко Вучковић — Ратна биографија (1941-1944): Расправа о проблемима прошлости и садашњости, ЈП Службени гласник, Београд, 2015, стр. 449—451.</ref>}} === Antisemitizam === {{main|Antisemitizam|Jevreji u Narodnooslobodilačkoj borbi}} Četnička propaganda je obilato koristila prisustvo [[Jevreji u Narodnooslobodilačkoj borbi|Jevreja u narodnooslobodilačkom pokretu]], radi isticanja navodno "nesrpskog" karaktera partizana. Još u pregovorima sa Nemcima u novembru 1941, Mihailović uverava Nemce da "partizane vode stranci, oni koji nisu Srbi: [[Bugarin]] Janković, [[Jevrejin]] Lindemajer, [[Mađar]] Borota, dva [[musliman]]a čija mi imena nisu poznata, pripadnik [[ustaša]] major Boganić" (imena i podaci su netačni sem Borote, ali on nije Mađar).<ref name="Divci"/> Retorika ove vrste je brzo usvojena. Kapetan [[Bogdan Marjanović]] [[24. februar]]a 1942, povodom preuzimanja dužnosti komandanta Rogatičkog odreda, zasniva svoj govor protiv partizana na međuetničkoj isključivosti protiv "čivuta" (pogrdan naziv za Jevrejina), "Turaka" i Hrvata: {{izdvojeni citat|Budite junaci svesni da nam preti opasnost od novih neprijatelja, a to su komunisti. Oni pod lažnim lozinkama da se bore protiv okupatora, pokušavaju da u svoje ruke uvuku što više naših neukih Srba Bosanaca, a posle da nas potčine pod vlast '''čivuta''' i onih istih krvoločnih Turaka i Hrvata, koji su stotine hiljada naše braće uništili na najzverskiji način.<ref name="AVII, ČA, 175-5-25">AVII, ČA, 175-5-25</ref>}} Osam dana ranije, kapetan Marjanović obavještava jednog komandira čete iz Rogatičkog odreda da je postigao dogovor sa komandantom italijanskih trupa u [[Višegrad]]u o borbi protiv partizana i dodaje sljedeće: {{izdvojeni citat|Municiju Ti šaljem u količini od 800 metaka, no znaj da svaki metak moraš da iskoristiš korisno protiv našeg mrskog neprijatelja — partizana, koji žele da se prebace u našu Bosnu ponosnu i da nas opljačkaju, da nam unište veru, Kralja i Otadžbinu i da služe svojim vođama čivutima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_60.htm Pismo komandanta Rogatičkog četničkog odreda od 16. februara 1942. Novici Džidu o sporazumu o saradnji sa italijanskim okupatorom u borbi protiv NOP-a u istočnoj Bosni]</ref>}} Ravnogorska propaganda, da bi odvraćala ljude da ne stupaju u partizanske formacije, obavezno je isticala da na čelu NOP-a stoje [[Jevreji]] i drugi tuđinci. Četnički izvještaji, zapovijesti, depeše [[partizan]]e često imenuju kao "mošinovce" (sinonim za Jevreje i komuniste), sledbenike [[Moše Pijade]].<ref name="Recite slobodno Moša Pijade"/><ref name="ReferenceA"/> Sličnu [[rasizam|rasističku]] retoriku koristi i [[Jezdimir Dangić]], četnički komandant iz istočne Bosne, koji optužuje partizanske odrede da ih vode "čivut Moša Pijade, Turčin Safet Mujić, mađar Franjo Vajnert i takozvani Petar Ilić čije pravo ime niko ne zna", a cilj im je da unište [[srpstvo]].<ref>AVII Chetnik Collection, box 222, facs. 5, doc. 23.</ref><ref name="Hoare">[https://www.znaci.org/00001/177.pdf Dr. Marko Hoare: The Chetniks and the Jews]</ref> Četnički komandant u oblasti Nevesinja [[Boško Todorović]] u svom proglasu iz 1941. piše da će [[Srbi]], kada postignu zlatnu slobodu, slobodno izjasniti da li su za [[Velika Srbija|Veliku Srbiju]], očišćenu od Turaka i drugih ne-Srba, ili neku drugu državu u kojoj će "Turci i Jevreji" ponovo biti ministri, komesari, oficiri i "drugovi".<ref>AVII Chetnik Collection, box 222, facs. 4, doc. 25.</ref> Januara 1942. grupa partizana je prebegla u četnike iz jer su im u vođstvu bili Jevreji i Hrvati.<ref>Marijan Stilinović, Bune i otpori, Zora, Zagreb, 1969, str. 140.</ref> [[Dobroslav Jevđević]], Mihailovićev delegat u istočnoj Bosni i Hercegovini, u svom izveštaju iz juna 1942. godine napominje da proleterske brigade imaju mnogo "Jevreja, Cigana i muslimana."<ref>Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilackom ratu jugoslovenskih naroda, Vojnoistorijski institut Jugoslovenske narodne armije, Belgrade, 1954-, pt 14, vol. 1, doc. 114, p. 400.</ref> Jevđević u proglasu protiv partizana jula 1942. godine iznosi prilično bizarne optužbe: "Oni uništavaju srpske crkve i dižu džamije, sinagoge i katoličke hramove".<ref>AVII Chetnik Collection, box 222, facs. 4, doc. 29.</ref> Na skupu četnika u Trebinju jula 1942, partizani su proglašeni najvećom pretnjom za srpski narod, jer ih vode "muslimani, katolici i Jevreji". Na istom zboru je odlučeno da u srpskim zemljama moraju živeti samo Srbi.<ref>HMBiH (Historical Museum of Bosnia-Hercegovina, Sarajevo) Collection ‘UNS’, box 2, doc. 443.</ref> U izvještaju iz prve polovine avgusta 1942, major [[Petar Baćović]] obavještava generala Dražu Mihailovića o pripremama za napad na [[Foča|Foču]], kao i o pregovorima koje je vodio sa italijanskim okupacionim vlastima u prisustvu vojvode Dobroslava Jevđevića. Baćović piše da je odbio „sporazum koji su mi ponudili da potpišem”, budući da su „Talijani [su] u tom sporazumu smatrali nas kao neku njihovu miliciju”.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 222, registarski broj 49/5 (BH-V-2285).</ref> O vojvodi [[Ilija Trifunović-Birčanin|Iliji Trifunoviću Birčaninu]], čiji se štab nalazio u [[Split]]u, Baćović piše: {{izdvojeni citat|Birčanin se nalazi u Splitu sa svojim Štabom. Poručnik Jovanović-ađutant Birčaninov koji je Vama prestavljen saznao sam da je Jevrejin, njegova je uloga slična Hanafu. [...] Mislim da bi trebalo dati jedan opšti raspis da se u naše redove ne uvlače Jevreji jer sa njima imamo hrđavo iskustvo...<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_141.htm Izveštaj komandanta Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine iz prve polovine avgusta 1942. o toku priprema za napad na Foču, kadrovskim problemima i saradnji sa italijanskim okupatorom]</ref>}} Petar Baćović, nasljednik majora Boška Todorovića u istočnoj BiH, u svom proglasu Srbima u partizanskim redovima oktobra 1942, objašnjava kako su "Jevreji, udruženi sa najvećim šljamom zemlje", pobjegli u šume i tamo propagiraju bolji život u komunističkoj državi.<ref>AVII Chetnik Collection, box 222, facs. 5, doc. 34.</ref> On svom proglas završava riječima: {{izdvojeni citat|Vas još uvek vode [[Tito]], [[Moša Pijade]], [[Roćko Čolaković]], [[Vlado Šegrt]], [[Rade Hamović]], [[Savo Mizera]] i mnogi drugi Jevreji, muslimani, Hrvati, Mađari, Bugari i ostali belosvetski šljam.}} Na [[Beogradski proces|suđenju Draži Mihailoviću i pripadnicima njegove organizacije]], tužilac je pročitao pozdravno slovo koje je kapetan [[Pavle Đurišić]] održao u čast generala [[Alessandro Pirzio Biroli|Alesandra Pircija Birolija]], okupacionog guvernera Crne Gore, početkom novembra 1942. u [[Kolašin]]u. Na jednom mjestu u govoru, Pavle Đurišić veli: {{izdvojeni citat|U tom vremenu kada je narod u Crnoj Gori bio doveden u jedan težak položaj, sreća nam se nasmejala i baš tada došao je među nas veliki prijatelj srpskog naroda, solunac, nosilac Belog orla sa mačevima, njegova ekselencija armijski đeneral gospodin Aleksandar Pircio Biroli. Došao je za guvernera Crne Gore... On je sa svojim komandantima Nj. E. generalom Luiđi Mentastijem, generalom Silvijem Boninijem, generalom Ćitorijem i drugim potčinjenim komandantima dao mogućnosti da se vidno ispolji izraz nacionalnog ponosa i svesti kod srpskog naroda u Crnoj Gori, da uz pripomoć italijanske vojske i italijanskog oružja očisti Crnu Goru od tih izroda i jevrejskih plaćenika i da zavede red i mir u Crnoj Gori...<ref>[https://znaci.org/00003/800.pdf#page=36 Damjan Pavlica: Draža za početnike - priručnik za borbu protiv revizije prošlosti], str. 270.</ref>}} Prethodno, general Biroli je posjetio i [[manastir Ostrog]]. I ovom prilikom je italijanskom guverneru priređen svečani doček. U broju od 20. oktobra 1942, [[Kvisling|kvislinški]] list “Glas Crnogorca” prenio je govor pukovnika [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]], koji je tada kazao: {{izdvojeni citat|Rušilački duh jevrejskih zlikovaca, naučen da lovi u mutnom, oslonjen na krupne fondove strane propagande, našao je pogodan teren, da u savezu sa našim domaćim izrodima i otpadnicima napadne na Vaše mirne vojnike. I kada je toga radi narod doveden između dvije vatre i našao se na ivici propasti i u pitanju biti ili ne biti, vi ste, Ekselencijo, velikodušno odustali od represalija, na koje ste imali puno pravo. Vi ste dobro uočili otkuda sve to potiče i, kao stari prijatelj srpskog naroda i vitez Bijelog Orla sa mačevima, velikodušno pružili svaku pomoć da se naš narod spasi od propasti u najkritičnijem času naše istorije.<ref name="antenam.net">[https://www.antenam.net/istorija/151664-slucaj-mitropolita-joanikija-lipovca Boban Batrićević: Slučaj mitropolita Joanikija Lipovca (Antena M)]</ref>}} [[Datoteka:Tito and Moša Pijade 1942.jpg|thumb|[[Tito]] i [[Moša Pijade]], najčešće mete četničke antijevrejske propagande.]] Četnički pamflet u okolini Sarajeva u jesen 1942. govori o „komunistima čije vođe su Jevreji i koji hoće da nametnu jevrejsku vladavinu svijetu”.<ref>HMBiH Collection ‘UNS’, box 2, doc. 518/3.</ref> Četnici su decembra 1942. rasturali rasistički pamflet u istočnoj Hercegovini koji glasi: {{izdvojeni citat|Vrhovni zapovednik svih komunističkih snaga u zemlji je neki Drug [[Tito]], čije pravo ime niko ne zna, ali znamo jedino da je zagrebački Jevrejin. Njegov glavni saradnik je [[Moša Pijade]], beogradski Jevrejin; [[Franjo Vajner]], mađarski Jevrejin; [[Azija Kokuder]], bosanski Turčin; [[Safet Mujije]], Turčin iz Mostara, [[Vlado Šegrt]], bivši robijaš; i mnogi drugi njima slični. Njihova imena najbolje svedoče ko su i koliko se bore za naš narod.<ref>HMBiH Collection ‘UNS’, box 2, doc. 627.</ref>}} Četnički komandant [[Draža Mihailović|Mihailović]] na jednom mjestu za partizane kaže: {{izdvojeni citat|To su najveći zlotvori koje vodi jevrejština.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_74.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 20. FEBRUARA DO 6. MARTA 1943. GODINE]</ref>}} On u obraćanju potčinjenima u decembru 1942. godine takođe koristi prisustvo Jevreja i pripadnika drugih naroda u redovima NOVJ kao argument protiv partizana: {{izdvojeni citat|Partizanske jedinice su pune razbojnika svih vrsta, kao što su ustaše - najgori kasapi srpskog naroda - Jevreji, Hrvati, Dalmatinci, Bugari, Turci, Mađari i svih drugih naroda sveta.<ref>Mihailović, Rat i mir đenerala, vol. 1, p. 297.</ref>}} Dana [[10. februar]]a [[1943]]. godine, početkom [[Četvrta neprijateljska ofanziva|Četvrte neprijateljske ofanzive]], četnički komandanti Istočne Bosne, Hercegovine, Dalmacije i Like objavili su zajedničko saopštenje "narodu Bosne, Like i Dalmacije" u kojem kažu: {{izdvojeni citat|Pošto smo očistili Srbiju, Crnu Goru i Hercegovinu, došli smo Vam u pomoć da razbijemo žalosne ostatke komunističke međunarodne, zlikovačke bande Tita, Moše Pijade, Levi Vajnerta i drugih plaćenih jevreja.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_2_31.htm Zbornik dokumenata, pt 14, vol. 2, doc. 31, p. 175.</ref>|Četnički proglas povodom početka [[Četvrta neprijateljska ofanziva|Četvrte neprijateljske ofanzive]]}} Oni ih pozivaju da "poubijaju [[politički komesar|političke komesare]] i stupe odmah u četničke redove, kao i stotine i stotine drugih koji shvataju da su "izdati i prevareni od komunista jevreja".<ref>Zbornik dokumenata, pt 14, vol. 2, doc. 31, p. 175.</ref> Proglas su potpisali [[Ilija Mihić]], [[Momčilo Đujić]], [[Petar Baćović]] i [[Radovan Ivanišević]]. U jednom njemačkom izvještaju s kraja oktobra 1943. govori se afirmativno o saradnji sa četnicima u [[Slavonija|Slavoniji]] pod komandom majora [[Dušana Janjića]]: {{izdvojeni citat|187. ResDiv. izvještava o ponudama Janićevih četnika za saradnju; u augustu 43. jedna grupa prešla Savu kod Bos. Gradiške uz dozvolu jednog njem. bataljona; imali teške gubitke i jednom prilikom izbavili jednu domobransku četu od partizanskog napada; zbog protesta NDH, četnici se morali vratiti u Bosnu; u septembru 43. druga ponuda od iste grupe; Nijemci prihvatili da Janić sa 16-20 ljudi vrši izviđačke zadatke na Psunju (bez pismenog sporazuma); borbeni su i dobro se pokazali; sam major Janić odaje dobar utisak; mrzi Jevreje, masone, pa samim tim i komuniste i Ujedinjeno Kraljevstvo i SAD.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=389&rec=314&roll=1544 National Archive Washington, T314, Roll 1544, frames 000383-4.]</ref>|Izvještaj 187. rezervne divizije o saradnji sa četnicima (31. oktobar 1943. godine)}} Na tragu [[Nacionalsocijalizam|nacionalsocijalističke]] propagandne mantre o »jevrejsko-boljševičkoj opasnosti«, često su i vođe četnika identifikovale Jevreje sa komunistima, dok je sama [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]], budući organizator NOP-a, proglašena za glavnog neprijatelja srpskog naroda. U jednom članku iz oktobra 1943. godine, vojvoda Momčilo Đujić piše: {{izdvojeni citat|Danas je naša borba protiv tog neprijatelja olakšana time što se komunisti više ne kriju, oni sada rade otvoreno, a pod njihovu firmu srpa i čekića i jevrejske petokrake zvijezde, svrstali su se, osim Jevreja i frankovci koji su duhovno podigli ustaše - za koje je već i radio London javio već nekoliko puta, da prelaze u masama u komunističke redove. Sada su se svi strpali u jedan koš, i naš narod žilavo udara po tome košu bez milosti i sažaljenja, onako kao što su i komunisti pune dvije godine bez milosti, ubijali naše najbolje sinove, uništavali naša narodna bogatstva, i pod krvavom jevrejskom petokrakom zvijezdom kroz našu razapetu Otadžbinu, u znaku srpa i čekića, sijali glad i smrt i stvarali od naroda i njegove imovine nova i strašna zgarišta, grobljišta i pepelišta.<ref>AIHRPH, NG, kut. 428, M. Đujić: »O našem najvećem narodnom neprijatelju o komunistima«, listopad 1943.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/41_20.htm Politička kampanja protiv NOP-a kao posljednje oružje]</ref>}} U toku 1942. pa sve do septembra 1944, u [[Logor Banjica|koncentracioni logor na Banjici]] dovođeni su Jevreji, koji su se po kapitulaciji Jugoslavije sklonili van gradskih sredinâ, pretežno po ruralnim predjelima okupirane Srbije. Oni su bili hvatani od strane [[Srpski dobrovoljački korpus|ljotićevaca]], [[Srpska državna straža|nedićevaca]] i četnikâ te isporučivani Njemcima. Za svakog uhvaćenog Jevreja koji je predat okupatoru, predviđena je bila novčana naknada. Prema nepotpunim podacima, u tom periodu dovedeno je u Banjički logor 455 Jevreja, koji su odmah po dolasku likvidirani.<ref>[https://www.jevrejskadigitalnabiblioteka.rs/handle/123456789/651 Jaša Romano, Jevreji Jugoslavije 1941-1945. Žrtve genocida i učesnici Narodnooslobodilačkog rata, Savez jevrejskih opština Jugoslavije], Beograd 1980, str. 75.</ref> [[Šovinizam]] četnika, a naročito njihov [[antisemitizam]], veoma je blizak [[propaganda Nedićeve vlade|propagandi Nedićeve vlade]], koja je, opet, deo opšte nacističke ideologije.<ref name="Hoare"/> Često apostrofiranje "Jevreja" u partizanskim redovima, u jeku [[holokaust]]a u Jugoslaviji, delom je dodvoravanje nacistima.<ref name="Hoare"/> U knjizi ''Encyclopedia of the Holocaust'' (“Encikolpedija Holokausta”), izdatoj [[1990]]. godine, odnos Mihailovićevih četnika prema Jevrejima tokom [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupacije Jugoslavije]] tumači se na sljedeći način: {{izdvojeni citat|U početku je među četnicima bilo nekih Jevreja, ali kada se pokazalo da se četnici ne bore protiv okupatora i njihovih saradnika, nego da su zapravo skloni da sarađuju ​​s njima, Jevreji su prešli u redove partizana. Kako se povećavala [[Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu|saradnja četnika s Njemcima]], njihov odnos prema Jevrejima u područjima pod njihovom kontrolom se pogoršavao, a Jevreje su poistovjećivali s omraženim komunistima. Bilo je dosta primjera da su četnici ubijali Jevreje ili ih predavali Njemcima.<ref name="Hoare">[https://www.znaci.org/00001/177.pdf Dr. Marko Hoare: The Chetniks and the Jews]</ref><ref>{{cite web |title=Chetniks |url=https://www.yadvashem.org/odot_pdf/microsoft%20word%20-%20160.pdf |website=yadvashem.org |publisher=Yad Vashem}}</ref><ref>Gutman, Encyclopedia of the Holocaust, p. 289. <br /> ({{jez-eng|"At the initial stage, there were some Jews among the Chetniks, but when it turned out that the Chetniks were not fighting the invaders and their collaborators, and in fact were inclined to cooperate with them, the Jews switched to the ranks of the partisans. As the Chetniks increased their cooperation with the Germans, their attitude toward the Jews in the areas under their control deteriorated, and they identified the Jews with the hated Communists. There were many instances of Chetniks murdering Jews or handing them over to the Germans."}})</ref>}} === Stav prema okupatoru === {{main|Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu}} {{izdvojeni citat|Održavanje neprijateljskog stava prema okupatorima i njihovim pomagačima, ali za sada, do daljeg, ne ulaziti u neposredne borbe osim u slučajevima samoodbrane kao što je slučaj u Hrvatskoj.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_6.htm</ref>|Program četničkog pokreta DM od septembra 1941. upućen izbegličkoj vladi Kraljevine Jugoslavije}} {{izdvojeni citat|Nije moja namera da ratujem protiv okupatora, jer kao generalštabni oficir poznajem snage obeju snaga. [...] Nećemo se boriti protiv Nemaca, pa ni onda ako nam ova borba bude nametnuta.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_244.htm Zapisnik sa sastanka Draže Mihailovića i predstavnika nemačkog opunomoćenog komandanta korpusa u Srbiji od 12. novembra 1941. o saradnji u borbi protiv partizana]</ref>|Pukovnik Draža Mihailović na [[Sastanak u Divcima|sastanku u Divcima]], 11. novembra 1941.}} {{izdvojeni citat|Ja i svi moji drugovi nacionalisti zahvaljujemo Italijanskoj Vojnoj Sili za veličanstvenu pomoć koja nam je ukazana u najcrnjem momentu naše nacionalne istorije.<ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Zagreb-Beograd, 1979, str. 237.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_90.htm Pismo Jakova Jovovića od 29. maja 1942. italijanskom guverneru Crne Gore o ličnom i opštem stavu četnika prema italijanskom okupatoru]</ref>|Marinski kapetan Jakov Jovović u pismu od 29. maja 1942. generalu Alesandru Pirciju Biroliju, italijanskom guverneru Crne Gore}} {{izdvojeni citat|D.M.-pokret: Mihailovićeva taktika se sastoji u tome da organizuje i štedi svoje snage za planirani narodni ustanak. On izbjegava svaki konflikt sa okupacionim trupama.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=665&rec=78&roll=332 Nacionalni arhiv Vašington, T-78, rolna 332, frejm 6289915: Procjena situacije komande Jugoistoka za februar 1943 (2. mart 1943.)]</ref>|Procjena situacije komande Jugoistoka za februar 1943. (2. mart 1943.)}} {{izdvojeni citat|Ako se pokaže kao zgodno za uništenje komunističkih grupa u šumi i njihovih simpatizera, služiti se i okupatorom, kome preko za to pogodnih ličnost njih prokazivati. U tome moralisti neka ne vide ništa nemoralno.<ref>AVII, ČA, CG—V—1581, Direktiva delegata VK R. Perhineka od 5. juna 1943.</ref><ref>[https://znaci.org/00003/639.pdf Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori — Četnički i federalistički pokret 1941 — 1945, Obod, Cetinje, 1977.], str. 368.</ref>|Rudolf Perhinek, delegat Vrhovne komande JVuO za Crnu Goru, u direktivi od 5. juna 1943.}} {{izdvojeni citat|Sa okupatorom održavati dobre odnose i ne napadati ga već po mogućnosti iskoristiti ga svugde i na svakom mestu do uništenja komunista.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_2.htm Naređenje komandanta operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 17. septembra 1943. komandantu Gatačke brigade o saradnji četnika i Nemaca u borbi protiv NOVJ]</ref>|Naređenje Petra Baćovića, komandanta operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine o saradnji četnika i Nemaca u borbi protiv NOVJ (17. septembar 1943.)}} {{izdvojeni citat|Koristeći se akcijom okupatora i satelita, upotrebiti sve raspoložive snage za potpuno čišćenje od komunista svih srpskih pokrajina.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_43.htm Pismo majora Zaharija Ostojića od 6. decembra 1943. Draži Mihailoviću o potrebi većeg angažovanja četnika s okupatorskim trupama radi sprečavanja prodora jedinica NOVJ u Srbiju]</ref>|Iz pisma Zaharija Ostojića Draži Mihailoviću od 6. decembra 1943.}} {{izdvojeni citat|U velikom broju neprijatelja protiv kojih se borimo nije ništa nelogično koristiti jedne protiv drugih.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 1a/1, depeša br. 361.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_58.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 14. januara 1944. godine]</ref>|General Dragoljub Mihailović u depeši od 13. januara 1944.}} {{izdvojeni citat|Četničko držanje se neće promijeniti sve do neposredno pred [savezničko] iskrcavanje.<ref>NAW, T-314, Roll 564,000510</ref>|Izvještaj obavještajnog odjeljenja nemačkog [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog korpusa]] za period od 13. februara do 12. marta 1944.}} {{izdvojeni citat|Četnike su podržavali naši saveznici Italijani, a i naši neprijatelji Englezi. Italijani su neprestano nastojali da četnike upotrebe u borbi protiv komunista, premda smo mi Italijanima dali nepobitne dokaze da Mihailović najuže sarađuje sa saveznicima i da mu je jedini cilj da iskoristi Italijane, kako bi i njih u pogodnom trenutku izbacio iz zemlje.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2022-11-04 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta (Događaji na Balkanu od 1. januara do 31. marta 1944.)}} {{izdvojeni citat|U početku su postojala dva pokreta otpora u Jugoslaviji, četnici i partizani. Otpor četnika je trajao samo do jeseni 1941, njihovi lideri su tada prešli neprijatelju ili se vratili pasivnosti.<ref>[https://www.znaci.org/00001/3_1_0.htm Basil Davidson: PARTISAN PICTURE] "In the beginning there had been two resistance movements in Jugoslavia, the chetniks and the partisans. The resistance of the chetniks had lasted only until the autumn of 1941, their leaders then going over to the enemy or returning to passivity."</ref>|[[Basil Davidson]]}} {{izdvojeni citat|Plan nacionalista bio je sledeći: dokle god su nemački i italijanski okupatori u zemlji, da se od njih na ovaj ili onaj način dobije što je moguće više oružja. To je bio jedini razlog zbog koga su četnici, povremeno, sarađivali sa okupatorom. Niko od nacionalista nije imao nikakve simpatije za ratne ciljeve okupatora i niko od četnika nije bio spreman da se bori za ratne ciljeve Nemačke ili Italije.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 149.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} U Srbiji će između antiokupatorskih pokreta doći do suprotstavljanja dvije strategije: ofanzivne, komunističke, i strategije [[Atantizam|atantizma]], četničke.<ref name="Petranović"/> Četnički odnos prema [[ustanak u Srbiji 1941.|ustanku u Srbiji 1941.]] i borbi protiv okupatora je bio da je borba počela prerano, tj. da vrijeme za borbu protiv okupatora još nije došlo, budući da je Njemačka još uvijek jaka. Naime, borbe treba otpočeti kada Saveznici stignu do Balkana. Do tada, treba čuvati snage i boriti se protiv unutrašnjih neprijatelja: {{izdvojeni citat|Početi odmah sa propagandom protiv komunista i svugde i na svakom mestu objasniti istinu da je do ovoga žalosnog stanja došlo zato što su oni u želji da preotmu vlast počeli borbu prerano. Narodu uvek skrenuti pažnju na jednu nepobitnu činjenicu: Nemačka mora izgubiti rat pa makar koliko on dugo trajao. (...) Mi zato nećemo i ne možemo zajedno sa Nemcima ali nećemo ni u otvorenu borbu, koju sada ne možemo izdržati. Mi ćemo nastaviti da se spremamo da se naoružavamo i počećemo borbu onda kad naši saveznici vežu Nemačke snage na Balkanu i budu u stanju da i nas potpomognu. Dotle dok ovaj momenat ne dođe mi moramo iskoristiti rasulo kod komunista da ih razoružamo (...)<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_33.htm Naređenje Štaba 1. valjevskog četničkog odreda od 13. decembra 1941. za saradnju sa vlastima srpske kvislinške vlade</ref>|Naređenje Štaba 1. valjevskog četničkog odreda za saradnju sa vlastima srpske kvislinške vlade (13. decembra 1941.)}} Četnici su često isticali da bi za ostvarenje svojih političkih i vojnih ciljeva bilo poželjno „koristiti“ okupatora, dok su zapravo okupatori instrumentalizovali četnike, u prvom redu za borbu protiv pripadnika [[Narodnooslobodilački pokret|NOP]]-a, tj. za održavanje reda i mira na okupiranim teritorijama. »Iskorištavanje neprijatelja« u potrebnoj mjeri — kako su četnici voljeli nazivati svoj način kolaboracije — činilo im se kao jedino rješenje i to je bio pravac kojim su oni odlučili krenuti. Tako je kroz stanovito vrijeme i u raznim dijelovima Jugoslavije došlo do kolaboracije četnika, najprije s [[Milan Nedić|Nedić]]evim snagama u Srbiji, zatim s [[Talijani]]ma u [[Kraljevina Crna Gora (1941-1944)|Crnoj Gori]] i u talijanskim dijelovima [[NDH]], zatim s nekim [[Ante Pavelić|Pavelić]]evim snagama u dijelovima [[Bosna (regija)|Bosne]] koje su kontrolirali [[Nijemci]], a nakon talijanskog sloma i s Nijemcima neposredno.<ref>[https://znaci.org/00001/40_45.htm DVOJNA POLITIKA U SRBIJI]</ref> Antikomunizam je bio glavni ideološki faktor koji je prouzrokovao nalaženje zajedničkih interesa između JVuO i okupatorâ, ali i između JVuO i kvislinških, odnosno domaćih profašističkih pokreta.<ref>[http://www.yuhistorija.com/serbian/drugi_sr_txt01c4.html Milan Radanović: Kolaboracija JVuO sa nemačkim okupatorom u Srbiji 1941-1944.]</ref> Takođe, prema mišljenju profesora [[Branko Petranović|Branka Petranovića]], saradnja četnika sa okupatorima i kvislinzima bila je antikomunistička po svojoj suštini.<ref>Branko Petranović, Srbija u Drugom svetskom ratu 1939-1945, Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd, 1992, str. 363.</ref> Britanski kapetan Bil Hadson 1942. konstatuje da Mihailović "još sarađuje s Osovinom u Crnoj Gori i Sandžaku i miruje u Srbiji", a u Dalmaciji Trifunovićevi legalizovani četnici, podsticani od Italijana, "sanjaju o nekoj Srbo-Sloveniji i Dalmaciji".<ref name="Deakin2">[https://www.znaci.org/00001/5_3.htm William Deakin, BOJOVNA PLANINA]</ref> Direktiva komandanta operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 9. januara 1942. potčinjenim oficirima za slučaj napada italijanskih i nemačkih jedinica kaže: {{izdvojeni citat|Situacija je takova da svakog trenutka može doći do nemačko-italijanske invazije našeg oslobođenog dela Kraljevine Jugoslavije, a odnos snaga ne daje izgleda za naš uspešan otpor. U takvoj situaciji, svaki otpor bio bi štetan do krajnosti za srpsko stanovništvo u ovom kraju, a uz to uzaludan. (...) Borba se može i mora produžiti, prvenstveno tamo gde je najlakše, a to je u delu naše Kraljevine gde nema jakih okupatorskih garnizona i gde je okupator manje zainteresovan (...) iako se ne može napadati može se dugo braniti, koristeći sva sredstva koja služe braniocu, naročito prikrivanje, kamuflažu i tajnost uopšte.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1.htm 38. Direktiva komandanta operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine od 9. januara 1942. potčinjenim oficirima za postupak u slučaju napada italijanskih i nemačkih jedinica na četnike</ref>|Direktiva komandanta operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine za postupak u slučaju napada italijanskih i nemačkih jedinica (9. januara 1942.)}} U izvještaju o pokušaju organizovanja odreda JVuO u [[Slavonija|Slavoniji]], koji je 13. februara 1942. kapetan [[Žarko Milurović]] poslao majoru [[Bošku Todoroviću]], predlaže se kakav bi stav trebalo zauzeti prema okupacionim vlastima, kao i prema [[Ustaše|ustaša]]ma. Kada je o ustašama riječ, Milurović piše da će »osveta i pokolj biće izvršen nad ustašama — krivcima i oficirima — izdajnicima«, dok za Nijemce daje sljedeću preporuku: {{izdvojeni citat|Prema okupatorima, u početku, bićemo pasivni i sa njima prećutno imati jedan »Džetleman-agreman«, a ako pak oni okrenu drukčije, ili njihova situacija bude loša, onda sa njima učiniti što i sa ustašama.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_58.htm Izveštaj kapetana Žarka Milurovića od 13. februara 1942. majoru Bošku Todoroviću o pokušaju organizovanja četničkih jedinica u Slavoniji]</ref>}} [[Dobroslav Jevđević]], uoči predstojeće [[Operacija Trio|operacije protiv partizana u Hercegovini, Crnoj Gori i Sandžaku]], obavještava Dražu Mihailovića aprila 1942. o tome kakvi su odnosi između četnika i Italijana: {{izdvojeni citat|Usled nemilosrdnog partizanskog terora prisiljeni smo bili na razgovore i kolaboraciju sa italijanskim trupama koje su to jedva dočekale, da izbegnu borbi izlaganju svojih vojnika, nadajući se da ćemo mi sami likvidirati komuniste. Talijanska vojska nam je dala u više mahova oružje zatim oko 250.000 metaka, 10 mitraljeza i daje na revers i veće količine hrane za odrede koju upotrebljujemo za prehranu stanovništva koje direktno skapava od gladi. Svi ti odredi su isključivo pod komandom naših aktivnih oficira i spremni u svakom času da izvrše svaku zapovijest protiv Italijana ili koga god želite. O ovom sam smatrao za dužnost da Vas izvestim!<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_77.htm Izveštaj Dobrosava Jevđevića od aprila 1942. Draži Mihailoviću o vojno-političkoj i ekonomskoj situaciji u Bosni, Hercegovini i Dalmaciji i o saradnji četnika sa italijanskim okupatorom u borbi protiv NOP-a]</ref>}} U sličnom tonu Jevđević jula 1942. piše i [[Petar Baćović|Petru Baćoviću]]. Kao presudan faktor za približavanje četnika Italijanima, pored antagonizma prema partizanima, Jevđević ukazuje i na politiku [[Ustaše|ustaških]] vlasti prema Srbima u [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Za nas Srbe taktiziranje sa Italijom donosilo je spas od Ustaških pokolja, preuzimanja srpskog oružja u srpske ruke, dobivanje hrane izgladneloj srpskoj sirotinji i stvaranje jedne prostrane poluslobodne zone u kojoj bi se mogla nesmetano vršiti politička i vojna organizacija Srpskoga naroda. I ako je komunistički val naneo mnogo nesreće srpskom narodu, učinio nam je jedno veliko dobro, jer je prisilio Italiju da nam dade daleko veći broj oružja i živeža nego što je to ranije predviđala. Kako je naša snaga rasla mi smo bili čvršći u našim zahtevima i prećutno sve više otimali uzde iz ruku.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_130.htm Izveštaj Dobroslava Jevđevića iz druge polovine jula 1942. majoru Petru Baćoviću o vojno-političkoj i ekonomskoj situaciji u Hercegovini i saradnji sa italijanskim okupatorom]</ref>}} Potpisivanjem [[Suradnja četnika sa NDH|ugovora sa ustaškim vlastima]] u aprilu, maju i junu 1942, četnički odredi na teritoriji NDH obavezali su se na priznanje [[suverenitet]]a (»vrhovničtvo«) kvislinške države i njezinog [[Ante Pavelić|poglavnika]], kao i na prekid svih neprijateljstava sa civilnim i vojnim vlastima NDH. Zaključivanjem ovih sporazuma, većina bosanskih četnika bila je ''de facto'' inkorporirana u njemački okupacioni sistem. U [[Doboj]]u je 9. jula 1942. sačinjen aneks ugovora potpisanog 28. maja od strane predstavnika NDH i pripadnika Ozrenskog i Trebavskog četničkog odreda.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_89.htm Zapisnik o sporazumu između predstavnika Ozrenskog, Trebavskog i odreda "Kralj Petar II" i NDH od 28. maja 1942. o saradnji u borbi protiv NOP-a u istočnoj Bosni]</ref> U biti, aneks se sastoji od jedne tačke: {{izdvojeni citat|Predstavnici gore označenih četničkih odreda izjavljuju: »Samo se po sebi razumije da se trenutkom prekida neprijateljstva sa hrvatskim domobranstvom prekidaju i neprijateljstva protivu savezničkih njemačkih i talijanskih četa«.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_117.htm Dodatak zapisniku o sporazumu između Ozrenskog i Trebavskog četničkog odreda i predstavnika NDH od 28. maja 1942. sačinjen 9. jula 1942. godine]</ref>}} U svijetlu saradnje četnika i Italijana u zajedničkom frontu protiv partizana, paradigmatičan je i izvještaj koji je 28. jula 1942. Vrhovnoj komandi JVuO uputio kapetan [[Vojislav Lukačević]] (pseudonim »Rampini«): {{izdvojeni citat|12. jula sastali smo se sa Vojvodom Birčaninom u Nevesinju. Vojvoda kao Vaš punomoćnik za zapadnu Bosnu, Liku, Dalmaciju i Hercegovinu, u pratnji celog štaba baš je vršio inspekciju četničkih odreda po Hercegovini. Svi četnici na ovoj teritoriji su legalizovani i dejstvuju u tesnoj saradnji sa Italijanima te im predaju i sve zarobljenike i krivce.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_132.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 19. jula do 3. avgusta 1942. godine]</ref>}} U Zimonjića Kuli kod [[Avtovac|Avtovca]] 22. jula 1942. godine, održan je sastanak [[Ilija Trifunović-Birčanin|Ilije Trifunovića-Birčanina]] sa Dražom Mihailovićem. Sastanku su prisustvovali i major [[Zaharije Ostojić]], kapetan [[Pavle Đurišić]] i veći broj četničkih komandanata i vođa iz [[Hercegovina|Hercegovine]]. U izveštaju italijanske Više komande oružanih snaga »Slovenija—Dalmacija« od 7. avgusta 1942. o tom sastanku, između ostalog, piše: {{izdvojeni citat|U toku razgovora vođe Hercegovine razmatrali su delatnost italijanskih trupa na područjima Hrvatske nastanjenim pravoslavnim stanovništvom, navodno, zaključili da je potrebno nastaviti postojeću lojalnu saradnju u borbi protiv komunista i za normalizaciju prilika. — Na interpelaciju Trifunovića o njegovim operativnim planovima, general Mihailović je, navodno, izjavio da je vlada iz Londona vršila pritisak na njega da ponovo raspali gerilski rat protiv trupa Osovine na Balkanu. On je, navodno, odgovorio da učešće Srba u borbi, može da bude razmatrano tek kada Rusi budu u Budimpešti a Englezi u Sofiji. — Ovo zbog toga što se, s obzirom na već pretrpljene gubitke srpskog stanovništva u ratu, u ustaškim progonima i u partizanskom ustanku, tom stanovništvu ne mogu nametati nove žrtve i novi rizici...<ref>Arhiv VII, NAW-I-T-821, r. 403, sn. 55—57</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_121.htm Izveštaj majora Petra Baćovića od 16. jula 1942. Draži Mihailoviću o vojnopolitičkoj situaciji u Hercegovini i saradnji sa italijanskim okupatorom]</ref>}} Drugog dana konferencije, Trifunović-Birčanin je sa Dobroslavom Jevđevićem otputovao nedaleko od [[Trebinje|Trebinja]], gdje se sastaju sa [[Radmilom Grđićem]] i [[Milanom Šantićem]], političkim predstavnicima četnika u Hercegovini. Njemački konzulat u [[Sarajevo|Sarajevu]] je izvijestio 20. avgusta 1942. poslanstvo u [[Zagreb]]u da je na sastanku postignut dogovor o neposrednoj strategiji, te da su ustanovljeni krajnji ciljevi borbe: * Stvaranje [[Velika Srbija|Velike Srbije]], * Uništavanje partizana, * Uklanjanje katolika i muslimana, * Nepriznavanje [[NDH]], * Ne surađivati sa Nijemcima i * Privremena saradnja sa Italijanima radi dobijanja oružja, municije i hrane.<ref>Matteo J. Milazzo, The Chetnik Movement & the Yugoslav Resistance. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press, 1975, p. 94–95.</ref><ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 261.</ref> [[Radivoje Kerović]], komandant [[Majevica|majevičkih]] četnika, u pismu njemačkoj komandi u [[Tuzla|Tuzli]] od 10. avgusta 1942. navodi da ima puno povjerenje u okupacionu silu i obećava da četnici neće izazivati incidente i napadati [[Wehrmacht]] i snage NDH: {{izdvojeni citat|Što se tiče Hrvatske vojske, ona je do danas prema nama bila korektna i u nju ima povjerenja. U Njemačku vojnu silu imamo potpuno povjerenje i spremni smo sa njom potpuno lojalno sarađivati, samo ako su naši životi i imovina obezbeđena. Do danas nije zabilježen nijedan slučaj napada sa naše strane na Njemačku vojsku ne samo na Majevici, nego i u cijeloj Bosni, a garantujemo da se to ni u buduće neće desiti.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_142.htm Obaveštenje Štaba Majevičke četničke grupe od 10. avgusta 1942. nemačkoj komandi u Tuzli o uslovima četničko-nemačke saradnje]</ref>}} Kapetan Pavle Đurišić u uputstvu koje je krajem avgusta 1942. poslao komandantu [[Nova Varoš|novovaroškog]] sreza, poručniku [[Vuk Kalaitović|Vuku Kalaitoviću]], preporučuje da, paralelno sa beskompromisnim stavom prema partizanima, treba imati i lojalno držanje u odnosu na okupatorske snage: {{izdvojeni citat|Da bi Vam se olakšao rad na terenu, aktom ove komande Pov. Br. 344 od 26 ov. m., traženo je od Komandanta divizije »Venecija« da Vas u područnom Vam srezu smatra legalnim, kao i Vaš rad, pošto ste pod komandom potpisatog. Vaš stav prema okupatoru ima biti lojalan i upravljen tačno po naređenjima i direktivama ove Komande. Nikakvih akcija nesmete preduzeti da prethodno ne obavestite ovu Komandu o njima.<ref name="ReferenceB">[https://znaci.org/00001/4_14_1_157.htm Uputstvo Štaba Limsko-sandžačkih četničkih odreda od 30. avgusta 1942. komandantu novovaroškog sreza za lojalan stav prema okupatoru i bespoštednu borbu protiv pripadnika NOP-a]</ref>}} Radmilo Grđić, politički predstavnik Komande bosanskih, ličko-dalmatinskih i hercegovačkih vojnočetničkih odreda pri italijanskoj Višoj komandi oružanih snaga »Slovenija — Dalmacija« (''Supersloda''), u izvještaju poslatom Draži Mihailoviću krajem septembra 1942, piše o držanju četnika prema Italijanima, o uslovljenosti pozitivnog stava prema okupatoru [[Genocid u NDH|ustaškim genocidom nad Srbima]] te o saradnji sa italijanskom vojskom u borbi protiv [[NOVJ]]: {{izdvojeni citat|Vama, gospodine ministre, moram da saopštim i tu činjenicu: da nije bilo te dobre volje i pomoći italijanske, ja ne znam kad bi se — i da li bi se uopšte — obnovila četnička organizacija, i kad bi se ovi krajevi oslobodili od partizana. Razume se, da su oni imali tu svoje interesa pred očima, ali je istina da je to bio jedini put da dođemo ponovo do svoje nacionalne oružane organizacije i do oslobođenja naših krajeva od partizana. Ostaće istorijska činjenica: da je italijanska politika učinila strašan zločin prema srpskom narodu osnivajući, zajedno sa Nemcima, Pavelićevu Hrvatsku, — ali da je i italijanska vojska zaustavila klanje Srba od strane ustaša, a posle toga Srbima dala odlučnu pomoć da se oslobode partizana.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_173.htm Izveštaj četničkog predstavnika pri italijanskoj Višoj komandi oružanih snaga "Slovenija—Dalmacija" s kraja septembra 1942. Draži Mihailoviću o razlozima saradnje sa italijanskim okupatorom]</ref>}} [[File:Chetniks with Italians in Bosansko Grahovo 1942.jpg|thumb|Četnički komandanti [[Milan Cvjetićanin]] i [[Brane Bogunović]] predaju raport italijanskom komandantu, [[Bosansko Grahovo]], avgust 1942.]] 12. oktobra 1942. general Mihailović (koji u tom trenutku boravi u štabu Pavla Đurišića u selu [[Gornje Lipovo]], pokraj [[Kolašin]]a) šalje kapetanu [[Đuru Ivetiću]], komandantu sektora [[Boka kotorska|Kotorski zaliv]] — [[Grbalj]] — [[Luštica]], odobrenje za legalizaciju odreda kod italijanskih trupa: {{izdvojeni citat|OVLAŠĆENJE Kojim odobravam pešadijskom kapetanu I klase Đuru Ivetiću, da može svoj odred u cilju što boljeg rada za Otadžbinu legalizovati kod okupatorskih vlasti na najpogodniji način, starajući se pri tome da ostane na nacionalnoj liniji. Uputstva po ovome dobiće od majora Radulovića. Ovo čuvati kao strogo poverljivo.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_179.htm Ovlašćenje Draže Mihailovića od 12. oktobra 1942. kapetanu Đuru Ivetiću za legalizaciju odreda kod okupatorskih vlasti]</ref>}} Italijani su znali da se u njihovoj okupacionoj zoni nalazi general Mihailović, koga Nemci traže, ali su ga tolerisali, dok god su četnici bili u njihovoj službi ili zadržavali pasivan stav prema okupatoru. 2. novembra 1942. Pavle Đurišić izveštava Dražu Mihailovića da je razgovarao sa okupacionim guvernerom Crne Gore o njemu, i da Italijani nemaju ništa protiv njegovog boravka u Đurišićevom štabu: {{izdvojeni citat|Ništa nemaju protiv Vas samo da se ne stvori ovde drugi front i da ne uđemo u neku avanturu.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_184.htm Izveštaj kapetana Pavla Đurišića od 2. novembra 1942. Draži Mihailoviću o poseti italijanskom guverneru Crne Gore i stanju u Crnoj Gori]</ref><ref>Damjan Pavlica, Draža za početnike - priručnik za borbu protiv revizije prošlosti, Levo krilo, Beograd, 2014, str. 60.</ref>}} U [[Kulaši]]ma, blizu [[Prnjavor]]a, 1. decembra 1942. godine, održana je međuodredska konferencija bosanskih četničkih odreda. Konferenciji su prisustvovali gotovo svi komandanti odredâ i većina članova Štaba bosanskih četničkih odreda, kao npr. [[Rade Radić]], koji se nalazio na čelu Komande bosanskih četničkih odreda, zatim pop [[Savo Božić]], komandant odreda »Trebava«, [[Lazar Tešanović]], komandant odreda »Obilić«, major [[Slavoljub Vranješević]], kao i delegati odreda čiji komandanti nijesu uzeli učešća.<ref>Petar Kačavenda, Prilog pitanju odnosa Komande bosanskih četnika i Vrhovne komande Draže Mihailovića (1942), Prilozi, br. 8., Sarajevo, 1982, str. 266-267.</ref> Govoreći o rezultatima i posljedicama postignutih [[Suradnja četnika sa NDH|sporazuma sa vlastima NDH]], Stevan Botić, delegat sa [[Trebava|Trebave]] i lokalni prvak [[Zemljoradnička stranka (Jugoslavija)|Zemljoradničke stranke]] prije rata, istakao je: {{izdvojeni citat|Mi četnici demoralisani smo kao saveznici ustaša i Nemaca, а to tako da i London sam hvali partizane, а ne nas četnike. Mi smo silom prilika sklopili ugovor о primirju, ali danas se situacija menja da ćе se usporiti oslobođenje, а sa druge strane partizani postaju sve aktivniji prema ustašama... Treba da imamo na umu da s obzirom na današnju situaciju treba da zauzmemo drugi stav i da se borimo kao što to rade partizani ра da i mi uzimamo oružje, ја sam mišljenja da bi bilo potrebno da napadamo Hrvate, i da uzimamo oružje od ustaša...<ref>Zapisnik međuodredske konferencije, ВН—Х—573.</ref><ref>Rasim Hurem, Sporazumi o saradnji između državnih organa Nezavisne države Hrvatske i nekih četničkih odreda u istočnoj Bosni 1942. godine. Prilozi, Sarajevo, 1966, br. 2, str. 321.</ref>}} Major Slavoljub Vranješević, komandant zapadne Bosne JVuO, u izvještaju s početka februara 1943. piše da se četnici bore protiv partizana u sadejstvu sa Njemcima, kao i da se ovi raspituju da li bosanski četnici stoje pod vođstvom Draže Mihailovića: {{izdvojeni citat|Četnički odredi učestvuju u borbi zajedno sa Nemcima češće puta, ali na zasebnim sektorima. Pre našeg dolaska, Nemci su uspeli da u borbu protiv komunista uvode četnike tako, da im ovi osiguravaju krila i da se mešaju u komandovanje. Ovome se je odmah stalo na put, ma da sa dosta poteškoća. Po sebi se razume da se mnogo interesuju o tome, da li mi imamo kakve veze sa Dražom Mihailovićem — što mi odbijamo, navodeći da je to samo komunistička propaganda kako bi izazvali Nemce protiv nas, pa nas tako priklještene, uveli u svoje redove. Ipak, često puta Nemci čuju kako svi četnici pevaju »Od Topole pa do Ravne Gore« ili »Od Manjače pa do Ravne Gore«, »sve su straže generala Draže« itd., dakle jasno primećuju, ali moraju da trpe. Njihova nemoć oseća se.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_27.htm Izveštaj majora Slavoljuba Vranješevića od 3. februara 1943. majoru Zahariju Ostojiću o vojno-političkoj situaciji u četničkim odredima zapadne Bosne i saradnji sa nemačkim i ustaško-domobranskim jedinicama]</ref>}} 28. februara 1943. oficiri [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|15. brdskog armijskog korpusa]] [[Wehrmacht]]a daju o četnicima sljedeće karakteristike: {{izdvojeni citat|Četnici spolja odaju utisak lojalne saradnje, ali iz agresivnog ponašanja pojedinaca, razoružanja izdvojenih hrvatskih odeljenja i pustošenja muslimanskih i hrvatskih sela vidi se da veruju da će njihov čas kucnuti uskoro. Upadljiva je želja za municijom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=314&roll=554&broj=365 National Archive Washington, T314, Roll 554, frame no. 000359.] </br> ({{jez-njem|"Die Cetniks erwecken zwar äusserlich zunächst noch den Eindruck loyaler Zusammenarbeit, aber aus der aggressiven Haltung Einzelner, dem Entwaffnen abgelegener kroat. Abteilungen und der Plünderung von muselmanischen und kroat. Gehöften ist zu entnehmen, dass sie ihre Stunde bald für gekommen halten. Auffalend ist das Bestreben aller Cetnikabteilungen, auf jede erdenkliche Weise Munition in die Hände zu bekommen."}})</ref>}} {{izdvojeni citat|Četnici: Prividna saradnja, naročito kad su neposredno ugroženi; inače, velikosrpski raspoloženi.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=210&rec=314&roll=1548 National Archive and Records Administration, T314, Roll 1548, frame no. 000204.] </br> ({{jez-njem|"Četnik: Scheinbare Zusammenarbeit, besonders dann wenn sie bedroht sind, ansonsten grosserbisch [sic!] gestimmt."}})</ref>|Procjena situacije u [[NDH]] od strane njemačke komande 2. zbornog područja (14.2.44)}} Zamisao Vrhovne komande JVuO i generala Draže Mihailovića o »iskorištavanju neprijatelja« s prevashodnim ciljem »uništenja komunista«, svom ostvarenju je najbliže došla tokom [[Operacija Weiss|operacije Weiss]], tj. [[Bitka na Neretvi|bitke na Neretvi]]. Osnovna ideja četničkog operacijskog plana je bila da se sa na brzinu prikupljenim snagama iz [[Hercegovina|Hercegovine]] i [[Istočna Bosna|istočne Bosne]] spriječi prodor Glavne operativne grupe [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] u Hercegovinu, a zatim da se s jakim četničkim snagama iz [[Crna Gora|Crne Gore]] i Hercegovine, u sadejstvu s italijanskim, njemačkim i [[Ustaše|ustaško]]-[[Hrvatsko domobranstvo|domobranskim]] jedinicama izvrši koncentrični napad na partizane. Time bi se postiglo opkoljavanje snaga NOVJ, nakon čega bi se pristupilo njihovom potpunom uništenju u džepu [[Neretva|Neretve]]. Za provedbu ovog cilja, četnička Vrhovna komanda se rukovodila sljedećim načelima: {{izdvojeni citat|Budite uvereni da su mi pred očima na prvom mestu interesi naroda. Nema nikakve bojazni da dođe do nerazmišljenih naših akcija, ali u svim svojim potezima moramo biti odlučni i rešeni. Poznajemo mi vrlo dobro sve naše neprijatelje i znamo tačno dokle i kako možemo zatezati. [...] Mi radimo samo za sebe i nikog više; nas se samo tiču interesi Srba i buduće Jugoslavije; za postizanje cilja koristimo jednog neprijatelja protivu drugog, tačno onako, kao što i svi neprijatelji, bez razlike rade; postići uspeh s najmanje moguće žrtava, ali podneti i najveće žrtve, ako je to potrebno za opštu stvar; sačuvati narod od svakog nepotrebnog izlaganja na domu. O svemu ovome vodi se računa.<ref>''Документи о издајству Драже Михаиловића — књига 1'', Државна комисија за утврђивање злочина окупатора и његових помагача, Београд, 1945, док. бр. 66, стр. 117—118.</ref><ref>[https://znaci.org/00003/639.pdf Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori — Četnički i federalistički pokret 1941 — 1945, Obod, Cetinje, 1977.], str. 320—321.</ref>|Iz pisma generala [[Dragoljub Mihailović|Dragoljuba Mihailovića]] pukovniku [[Bajo Stanišić|Baju Stanišiću]], 9. mart 1943. godine}} U depeši koju je 30. maja 1943. poslao majoru [[Karl Novak|Karlu Novaku]] (pseudonim »Ludvig«), komandantu [[Plava garda|Plave garde]], general [[Draža Mihailović]] o potencijalnim kontaktima sa Italijanima piše: {{izdvojeni citat|Što se tiče nekih razgovora sa italijanskim komandantom to nije poželjno, ali ukoliko možete da ih izradite na pogodan način to učinite ne kompromitujući ni pokret ni sebe. U teškoj borbi koju vodite treba koristiti jednog protiv drugog neprijatelja. Organizacija jugosl. vojske na Vama leži a učinite sve da je ojačate bez obzira na sve prepreke.<ref>Zbornik NOR-a, XIV/II, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 741.</ref>}} U pismu od 22. juna 1943. upućenom [[Mladen Žujović|Mladenu Žujoviću]], vojvoda [[Momčilo Đujić]] naglašava da su italijansko-četnički odnosi besprijekorni, izražavajući nadu da ni u budućnosti neće doći ni do kakve promjene u tom pogledu: {{izdvojeni citat|Naši odnosi sa Italijanima teku i dalje normalno u najboljoj prijateljskoj atmosferi, i mi smo uvereni da će tako ostati i do kraja i da će konačno biti krunisani trajnim prijateljstvom između naša dva naroda.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 798.</ref>}} Kakav je stav Vrhovna komanda JVuO smatrala da bi trebalo zauzeti spram Njemaca i oružanih snaga [[NDH]] s jedne, odnosno [[NOVJ]] s druge strane, može se zaključiti i iz depeša majora [[Zaharije Ostojić|Zaharija Ostojića]] upućenih 20. jula 1943. kapetanu Borivoju Mitranoviću, delegatu Vrhovne komande za Zapadnu Bosnu. Major Ostojić, između ostalog, poručuje: {{izdvojeni citat|[[Rade Radić|Radić]] neka vodi politiku sa Nemcima i Hrvatima, samo im ništa ne verovati, a odrede sačuvati po svaku cenu, izbegavajući borbu sa Nemcima. Niko od oficira i komandanata da ne razgovara sa Nemcima, nego da sve svršava Radić, kome vi dajte instrukcije. Dok ne uništimo boljševike, koji su neprijatelj broj jedan, prema svima ostalima voditi politiku.<ref>AVII, ČA, k. 18, reg. br. 27/7</ref><ref>Zbornik NOR-a, XIV/2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 810, fus. 7.</ref>}} Naredba komandanta 1. takovske brigade potporučnika [[Čedomira Unkovića]] od 22. jula 1943. godine, najbolje ilustruje koliko je strategija atantizma (oklijevanja i neizazivanja okupatora do povoljnog trenutka), koju je četničko vođstvo zagovaralo bila neučinkovita, budući da Njemci nijesu obustavili represalije nad civilnim stanovništvom i rekviziciju životnih namirnica: {{izdvojeni citat|Svesni svireposti okupatora nastojali smo svima silama da ga ničim ne izazovemo. Davali smo mu sve šta je tražio: hranu, stoku i ostale životne potrebe, lišavajući se na taj način najpotrebnijih sredstava za život, samo da ga ne izazovemo. Niti jedan naš metak nije ispaljen na okupatora, iako se u svima krajevima naše otadžbine vode ogorčene borbe sa okupatorom na život i smrt. Cela je Jugoslavija upaljena, samo je naša Srbija mirna, a u celoj Srbiji najmirniji je bio naš srez. Naše jedinice, formirane po naređenju Njegovog Veličanstva Kralja izbegavale su svaki susret sa Okupatorom i svako izazivanje Okupatora u tolikoj meri, da za vreme ove terorističke akcije, kao i pre, okupator nije primetio niti jednog oružanog niti nenaoružanog četnika. Ova kaznena ekspedicija nije bila upućena da nas »kazni« za neku našu nelojalnost ili izazivanje okupatora, jer toga nije ni bilo, već su je uputile sluge Hitlera — loše sluge goreg gospodara, u slepoj mržnji prema nama Srbima da nas unište i da nam zatru pleme.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knj. 2, Beograd, 1983, str. 827-828.</ref>}} Britanski major [[Neil Selby]] je krajem avgusta 1943. javio Kairu da su [[Draža Mihailović|Mihailovićeve]] snage u području Kopaonika (posed [[Dragutin Keserović|Keserovića]]) više "profašističke nego prosavezničke" i da ne odobravaju sabotaže protiv Nemaca.<ref name="Deakin">[https://www.znaci.org/00001/5_3.htm William Deakin: BOJOVNA PLANINA]</ref> Odnose između četnika i okupatorâ (prvenstveno njemačkog) karakterisalo je međusobno nepovjerenje, ali je zajednička opasnost, koja je prijetila od [[Tito]]vih partizana, najviše doprinijela približavanju dviju strana. Za Mihailovića su komunisti bili glavni neprijatelj, dok su okupatori predstavljali »[[Antiantifašizam|manje zlo]]« koje bi trebalo koristiti zarad uništenja većeg. U jednoj depeši iz prve polovine novembra 1943, general Mihailović svojim komandantima poručuje sljedeće: {{izdvojeni citat|Nemci su postali vrlo ljubazni, nude nam neku sigurnost a nalaze nam se za leđima. Obećavaju neke blagonaklone postupke a mi se odavno poznajemo. Nedozvolite da ni jedan naš komandant padne u grešku da im poveruje. Zbog napada komunista iz Sandžaka u pravcu Srbije prinuđeni smo da svu pažnju obratimo sada na komunističku opasnost i zato da se tačno postupi po mojim naređenjima u pogledu propagande protivu komunista, kao i u pogledu naređenja da se jednovremeno preduzme akcija protiv komunista u celoj zemlji a u isto vreme da se preduzme akcija protivu komunista iz Sandžaka koji hoće u Srbiju. Zbog toga svu pažnju moramo obratiti na uništenje komunista. Zbog toga sve pogodnosti koje nam ostali neprijatelji nude vešto i tajno iskoristiti držeći se toga da neprijatelja imamo mnogo i da ih ne možemo sve od jedared tući.<ref name="ReferenceD">[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_42.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 7. novembra do 3. decembra 1943. godine]</ref>}} {{izdvojeni citat|Potrebno je da se prema Nemcima prekine svaka akcija. Ovo je potrebno ovako: jer kad bi napali na Nemce, direktno bi pomagali komuniste, a time bi otežavali samo akciju naših snaga. Stoga ima da se prekine, do mog daljeg naređenja, svaka oružana akcija prema okupatorskim snagama.<ref>AVII, arhivski fond D. M., D — 31 — 481.</ref>|Telegram Mihailovića svojim potčinjenim komandantima 7. maja 1944.}} Nakon [[Kapitulacija Italije|kapitulacije Italije]] septembra 1943, u oblastima Jugoslavije koje su do tada spadale u italijansku okupacionu zonu, četnici su prihvatili saradnju s njemačkim trupama. Za vrijeme trajanja [[Operacija Balkanski klanac|operacije Balkanski klanac]], tokom koje je Njemcima pošlo za rukom da ovladaju zaleđem obale [[Jadransko more|Jadrana]], u depeši Vrhovnoj komandi od 20. oktobra 1943. major [[Rudolf Perhinek]] piše: {{izdvojeni citat|Žalosno ali tačno. Da nisu Nemci angažovali ovolike snage, nas ovde više ne bi bilo, jer se više niko nije hteo boriti, već samo begati, ali nije se više imalo kud... Mi se izvlačimo i gledamo da smo pozadi njih, da bi iskoristili njihovu borbu sa komunistima i uništavanje istih.<ref>AVII, ČA, Knjiga predatih depeša CG—3, Depeša br. 211.</ref><ref>Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941-1945, Obod, Cetinje, 1977, str. 408.</ref>}} 30. decembra 1943. [[Tomo Guzina]], načelnik Štaba Nevesinjskog korpusa JVuO, upućuje komandanta Konjičke brigade na saradnju sa Njemcima »do maksimuma«, u svrhu uništenja komunista: {{izdvojeni citat|Sa Njemcima možete stupiti u vezu. Recite da ste pod mojom komandom i da pripadate grupi četničkih odreda Nevesinje — Gacko. Govorite u duhu naših usmenih razgovora t.j. odobravam Vam da sve učinite što će biti na korist Srpskog naroda. Ja sam pre par dana bio u nemačkoj Armiji u Sarajevu i pored ostalog sam molio da legalizujem i tu brigadu t.j. odred, šta mi je i obećano. Moramo sve učiniti da spasemo ono što se spasiti može pa i jednog neprijatelja koristiti da bi pomoću njega uništili drugog koji nam je opasniji. Ne treba da se plašite njemačkih oficira jer su oni dobili direktive i obaveštenja u pogledu moga sporazuma sa njihovom Armijom.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_51.htm Uputstvo komandanta Nevesinjskog korpusa od 30. decembra 1943. komandantu Konjičke brigade za saradnju sa Nemcima]</ref>}} Takođe, u depeši koju je 3. februara 1944. majoru [[Pavle Đurišić|Pavlu Đurišiću]] (pseudonim »Berta«) poslao potpukovnik [[Mirko Lalatović]], šef 2. odseka Operativnog odeljenja VK JVUO, kaže se sljedeće: {{izdvojeni citat|Iskoristite one komandante koji sarađuju sa Nemcima u Crnoj Gori za borbu protivu komunista.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>}} I poručnik [[Jovan Pupavac]] u pismu od 10. februara 1944. upućenom komandantu Zapadne Bosne majoru Slavoljubu Vranješeviću, kao glavni razlog za napuštanje [[Dinarska četnička divizija|Dinarske četničke oblasti]], navodi to što su snage pod komandom vojvode Momčila Đujića ušle u otvorenu kolaboraciju sa okupatorom, dok ljudstvo divizije kao »milicija« služi Njemcima: {{izdvojeni citat|Dinarsku oblast sam napustio iz sledećih razloga: 1) Posle propasti Italije u Dalmaciju su došli Nemci. Komandant Dinarske oblasti pop Đujić stupio je u saradnju sa njima, najpre preko Mane Rokvića koji je došao sa njima iz Bosanskog Petrovca. Kasnije je delegirao kod štaba 114 Nemačke divizije svoga načelnika štaba kapetana Mijovića Novaka. Ljudstvo je postalo Nemačka milicija, primajući od njih redovnu hranu, municiju i dopunu oružja. Nemci su vrlo rado primili saradnju četnika.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_73.htm Izveštaj komandanta 1. brigade Bosanskokrajiškog četničkog korpusa od 10. februara 1944. komandantu korpusa o saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji]</ref>}} [[Mornarica|Mornarički]] kapetan [[Jakov Jovović]], komandant Bjelopavlićke brigade JVuO, u nedatiranom pismu svom saradniku (najvjerovatnije s kraja 1943. ili iz 1944. godine), jezgrovito formuliše stav prema njemačkom okupatoru, koji se može smatrati karakterističnim za četničko vođstvo u Crnoj Gori: {{izdvojeni citat|Saradnju sa Njemcima potpuno odobravam i ne samo to već je preporučujem kao jedini spasonosni način da se zla ovoga oslobodimo. Nemačku silu ne smatram neprijateljem ako ona čini da nas spase komunističke opasnosti, jer iako smo bili protivnici na frontu u ratu koji smo svojevremeno izgubili danas smatram da možemo biti iskreni i časni saveznici u borbi protiv komunizma. Nemačka komanda, vjerujem, ne može od mene zahtijevati da se odrečem svoje svete ideologije, svog kralja i svoje otadžbine i da će dozvoliti moju borbu za njenu slobodu. Ali svečano izjavljujem da nemačku vojsku ne smatram neprijateljskom kada je ona pristala da mi pomogne meni i mom narodu da nastavimo borbu protiv najvećeg neprijatelja sveg čovečanstva – komunizma...<ref>AVII, ČA, CG—X—381.</ref><ref>Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941-1945, Obod, Cetinje, 1977, str. 441.</ref>}} Nakon potpisivanja [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|ugovora o saradnji četnika i Wehrmachta]], komandant 4. brigade iz sastava [[Korpusa Gorske garde]] JVuO [[Nikola Kalabić|Nikole Kalabića]], izdaje 16. januara 1944. naređenje o nenapadanju na okupatorske snage i napominje svojim potčinjenima da je primarni zadatak jedinice likvidacija komunista: {{izdvojeni citat|NAREĐUJEM: Da se Nemci i pripadnici Nemačke oružane sile ne smeju napadati pa ni razoružavati, kako po naseljenim mestima, tako na pruzi i na drumovima. Ovog mog naređenja imaju se pridržavati sve jedinice, kako bi nesmetano od okupatora mogli očistiti gore od komunista, partizana i mošinaca. Za svako neizvršenje ovog mog naređenja, učinioce dela staviću pod preki sud i kažnjavaću smrću.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_59.htm Naređenje komandanta 4. brigade korpusa Gorske garde od 16. januara 1944. komandantu 2. bataljona o stavu prema Nemcima]</ref>}} Pukovnik [[Jevrem Simić]] 12. aprila 1944. izdaje jednom četničkom oficiru objavu o nesmetanom kretanju na terenu brigade kojom komanduje, a u svrhu istrebljivanja partizanskih simpatizera i jataka: {{izdvojeni citat|OBJAVA Za G. Milića Majstorovića p.poručnika, komandanta II bataljona III leteće kosmajske brigade, koja mu se izdaje s tim da može slobodno da se kreće sam ili sa svojom vojskom po terenu koji je ugovoren sa našim saveznicima Nemcima i Bugarima i da u ime Kralja Petra II Karađorđevića oduzima svu rekviziciju i kolje sve partizanske jatake i simpatizere zbog čega će dobiti čin majora.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_115.htm Objava komandanta četničke oblasti u Srbiji od 12. aprila 1944. komandantu 2. bataljona 3. kosmajske brigade za nesmetano kretanje od okupatora i klanje simpatizera narodnooslobodilačkog pokreta]</ref>}} 20. aprila 1944. u mjestu [[Vrlika]] održan je sastanak Momčila Đujića sa rittmeisterom Pörtnerom, šefom specijalnog »odreda IC« [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog armijskog korpusa]]. Već sljedećeg dana, rittmeister Pörtner je o razgovorima s Đujićem poslao povjerljiv (»geheim«) izvještaj. Pörtner piše da mu je Đujić »tumačio političke stavove i ciljeve svoje borbe«, a bilo je riječi i o odnosu četnika prema okupatorima, kao i prema [[Ujedinjeno kraljevstvo|Ujedinjenom kraljevstvu]] i [[SSSR]]. Đujić je izrazio uvjerenje da [[Nacionalsocijalizam|nacistički]] »novi evropski poredak« — osiguravajući mjesto Srbima, kojima je cilj samo »nacionalna obnova, a ne i neko veliko srpsko carstvo« — neće »previdjeti činjenicu da je od njegovih 9000 boraca do sada u borbi protiv komunizma poginulo 3200«.<ref>[https://znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.], str. 326.</ref> Također, Đujić iznosi mišljenje o tome kakvu bi poziciju srpski narod trebalo da zauzme u sukobu između [[Sile Osovine|sila Osovine]], s jedne i [[Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu|antihitlerovske koalicije]], s druge strane: {{izdvojeni citat|Đujić: sudbinu srpskog naroda odlučuju trojica ljudi: Staljin, Čerčil i Hitler. Staljin se kao komunista odbacuje; ostaju Čerčil i Hitler. Hitler, kao i srpski narod, u komunizmu vidi glavnog neprijatelja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=277&rec=314&roll=565 Nacionalni arhiv SAD, mikrofilm publikacija T-314, rolna 565, snimci 271—273, 15. brdski armijski korpus (XV. Gebirgs Armeekorps) (21. april 1944.).] <br/> ({{jez-njem|"Djujic fuehrte weiter aus: Das Schicksal des serbischen Volkes liege zwischen Stalin, Churchill und Hitler. Stalin schalte aus, als Vertreter des Kommunismus. Es blieben Hitler and Churchill, wobei das serbische Volk ebenso wie Adolf Hitler den Hauptfeind in Kommunismus saehen [sic]."}})</ref>}} 11. maja 1944. godine, za vrijeme [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|prodora operativne grupe divizija NOVJ u Srbiju]], general Dragoljub Mihailović piše pukovniku [[Milutinu Radojeviću]] da četnička kolaboracija sa okupatorom i [[Kvisling|kvislinzima]] ima za cilj samo jedno — uništenje partizana: {{izdvojeni citat|Iskoristićemo akciju Nemaca protiv komunista, i to istovremenim napadima na komuniste. Moramo nastojati da komuniste uništimo što pre, a nemačka akcija će nam dobro doći. Moramo sada ostaviti sve po strani, a samo komuniste tući.<ref>AVII, ČA, reg. br. 5/1, kut. 276.</ref><ref>Branko Latas, Četničko-nemački sporazumi o saradnji u Srbiji (1943-1944), Vojnoistorijski glasnik br. 2/1978, Beograd, str. 358, fus. 68.</ref>}} Koliko je za borbu protiv pripadnika [[Narodnooslobodilački pokret|NOP]]-a važna bila pravovremena isporuka municije četnicima od strane okupatora, vidi se i iz Mihailovićeve depeše poslate 6. februara 1945. pukovniku [[Gojko Borota|Gojku Boroti]] (pseudonim »Maus«), komandantu Romanijskog korpusa JVuO: {{izdvojeni citat|Poručite sledeće br. 11: Sva obećanja do sada nisu izvršena, u pogledu municije. Zbog toga, Srbijanske snage ne mogu učestvovati u akciji prema Tuzli, niti uopšte mogu učestvovati u akcijama. Srbijanske snage stiču uverenje, da se naročito odugovlači sa municijom i da broj 11 na ovaj način ide naročito na ruku komunistima. Celokupan uspešan rad prema komunistima zavisi isključivo od municije koju treba da nam da broj 11. Ne bismo želeli da pokvarimo odnose. O rezultatu i roku isporuke najhitnije nas izvestite.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref>}} Dan početka ustanka u četničkim dokumentima ima više naziva: »otsudni momenat«, »presudni momenat«, »otsudni trenutak«, »momenat povoljnih uslova«, »dani moment« i dr. Četnički pokret DM je »povoljnim uslovima« smatrao invaziju saveznika na Balkan, odnosno njihov prodor u Jugoslaviju. Kako se to nije ostvarilo, do oružanog ustanka Mihailovićevog pokreta nije došlo. Pravdajući četničku neaktivnost, kao i taktičku saradnju sa okupatorom u borbi protiv partizana, Draža Mihailović je u telegramu komandantu Rasinskog četničkog korpusa 13. decembra 1943, između ostalog, napisao: {{izdvojeni citat|U odnosu na okupatora mi imamo određenu liniju od koje nećemo otstupiti makar šta bilo sve dok ne dođe do invazije Balkana. Ovo radi znanja za komandante korpusa i više starešine.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://znaci.org/00001/4_14_1_2.htm |access-date=2022-12-21 |archive-date=2022-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221223536/https://znaci.org/00001/4_14_1_2.htm }}</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} O četničkom stavu prema okupatoru svjedočili su i zapovjednici njemačkih i italijanskih snaga na teritoriji okupirane Jugoslavije tokom Drugog svjetskog rata. Tako je general [[Alexander Löhr]], iščekujući u zatvoru početak procesa pred Vojnim sudom u Beogradu, ostavio rukopis na preko 180 stranica, u kom se osvrće na brojne izazove s kojima je bio suočen, nakon što je u avgustu 1942. preuzeo dužnost komandanta njemačke XII armije (od januara 1943. [[Armijska grupa E]]). O četnicima Löhr piše: {{izdvojeni citat|U Srbiji je bilo u šumi raznih grupa četnika Draže Mihailovića. Borbe su bile popustile, samo je na severoistoku bilo osetnog prepadanja na saobraćaj dunavske plovidbe. Železnički saobraćaj je ometan sabotažama. Engleska i Amerika su zvanično priznale Mihailovića i njegove jedinice kao savezničku jugoslovensku vojsku, koja je bila potčinjena kralju i njegovoj vladi u Engleskoj. Ove jedinice snabdevane su vazdušnim putem. Na teritoriji koju su okupirali Italijani, od [[Sušak]]a do zaključno Crne Gore, nalazio se veliki broj - prema docnijim podacima oko 35.000 Mihailovićevih četnika, koje su Italijani snabdevali i koji su delovali po italijanskim naređenjima. U Crnoj Gori bilo je takođe separatističkih i jugoslovenskih četnika koji nisu slušali Mihailovića. I ove su Italijani snabdevali. Na jugu Bosne operisali su Mihailovićevi četnici. Inače je bilo još takozvanih lokalnih četnika koji su bili nezavisni od Mihailovića i koji su uglavnom štitili samo svoj uži kraj od ustaških i partizanskih prepada. Prema Nemcima su bili delimično hladni i rezervisani, a delimično neprijateljski raspoloženi. Pokatkad su nemačke trupe nastojale da sklope lokalne sporazume, što im je pokoji put i uspelo (u leto 1942). [[Adolf Hitler|Führer]] je zbog ovakvih odnosa bio veoma ljut. On je ponovio raniju zabranu, izdatu svim nemačkim trupama, da se ma sa kim upuštaju u pregovore i smatrao je da su postupci Italijana u suprotnosti sa savezničkim obavezama, a isto tako i opasni, jer će se ipak, u datom momentu, svi četnici okrenuti protiv stranaca.<ref>{{cite web|url=http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html | title = Записи Александра Лера, часопис СРПСКО НАСЛЕЂЕ, број 7/1998 | publisher = Srpsko-nasledje.co.rs |date=3. 1. 1943. | accessdate=4. 1. 2023. | archive-url = https://web.archive.org/web/20130216202528/http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html# | archive-date=16. 2. 2013 |url-status=dead | df = }}</ref>}} Prilikom ispitivanja od strane istražitelja 7. američke armije avgusta 1945. godine, pisanu izjavu o svojim aktivnostima u ratnom periodu sastavio je i [[feldmaršal]] [[Maximilian von Weichs]], koji je avgusta 1943. naslijedio generala Löhra na mjestu glavnokomandujućeg Jugoistoka. U odjeljku naslovljenom »Grupe koje pomažu Njemačkoj«, von Weichs o četnicima Draže Mihailovića piše sljedeće: {{izdvojeni citat|Mihailovićeve trupe su se nekada borile protiv naših okupacionih trupa iz lojalnosti prema svome kralju. U isto vreme su se borile protiv Tita, zbog svojih antikomunističkih ubeđenja. Ovaj rat na dva fronta nije mogao dugo potrajati, posebno kada je britanska podrška počela favorizovati Tita. Sledstveno, Mihailović je pokazao pronemačka stremljenja. Bilo je angažmana tokom kojih su se srpski četnici borili protiv Tita zajedno sa nemačkim trupama. Sa druge strane, dešavalo se da neprijateljski raspoložene četničke grupe napadnu nemačke vozove za snabdevanje da bi popunili sopstvene zalihe. Mihailović je voleo da ostane u pozadini, i prepusti takve poslove svojim podređenima. On se nadao da će dočekati svoje vreme ovom igrom moći, dok mu anglo-američko iskrcavanje ne obezbedi dovoljnu podršku protiv Tita. Nemačka je prigrlila njegovu podršku, koliko god privremenu. Četničke izviđačke aktivnosti naši komandanti su visoko cenili.<ref>http://znaci.org/00002/318_4.htm ({{jez-eng|"MIHAILOVIC's troops once fought against our occupation troops out of loyalty to their King. At the same time they fought against TITO, because of anti—Communist convictions. This two front war could not last long, particularly when British support favored TITO. Consequently MIHAILOVIC showed pro-German leanings. There were engagements during which Serbian Chetniks fought TITO alongside German troops. On the other hand, hostile Chetnik groups were known to attack German supply trains in order to replenish their own stocks. ''MIHAILOVIC liked to remain in the background, and leave such affairs up to his subordinates. He hoped to bide his time with this play of power until an Anglo—American landing would provide sufficient support against TITO. Germany welcomed his support, however temporary. Chetnik reconnaissance activities were valued highly by our commanders''."}})</ref>}} [[Otto Kumm]], jedan od četvorice ratnih komandanata [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS dobrovoljačke brdske divizije Prinz Eugen]], u poslijeratnim zapisima objavljenim pod nazivom ''Vorwärts, Prinz Eugen! Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"'' („Naprijed, Prinz Eugen! Istorija 7. SS dobrovoljačke divizije Prinz Eugen”) daje generalnu ocjenu četničko-njemačkih odnosa. General Kumm ističe da te odnose odlikuju ambivalentnost i varljivost, kao i da se četničko postupanje prema pripadnicima ostalih [[Južni Slaveni|južnoslovenskih naroda]] nije moglo predvidjeti. Na koncu, SS-general Kumm u jugoslovenskim partizanima identifikuje zajedničkog neprijatelja: {{izdvojeni citat|Kao ostatak „u šumi“ regularne armije nakon okupacije Jugoslavije, oni su nosili stare uniforme - i nove brade, jer su se zakleli da se neće brijati dok okupator ne bude isteran iz zemlje. Oni su bili verni kraljevini i borili su se za svog mladog kralja Petra II, ali radije su se držali udaljenih sela i oblasti, ne napadajući naše jedinice, osim ako se nisu osećali dovoljno nadmoćnim. Disciplina i naoružanje bilo im je relativno dobro, a u odnosu prema drugim jugoslovenskim narodnim i verskim grupama bili su nepredvidljivi - što je često išlo do napada na hrvatska sela i muslimanske žene. Kao prijatelje još su imali Engleze - i njihov radio. Na volovskim kolima ili na konjskim leđima oni su se povremeno prebacivali u druge oblasti, najčešće neuzdrmani, jer smo ih mi puštali, smatrajući da ih dugoročno možemo pridobiti za nas - kao braću po oružju protiv komunizma. To je donekle nejasna situacija, oni nisu prijatelji, ali ni neprijatelji, i situacija se menja s vremena na vreme.<ref>[http://www.znaci.org/00001/200.htm Otto Kumm: VORWÄRTS, PRINZ EUGEN! - Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"], [http://www.znaci.org/00001/200_5.pdf Aufstellung der Division "Prinz Eugen"] str. 52.</ref>}} I [[Hermann Neubacher]], [[Austrijanci|austrijski]] [[Nacionalsocijalistička njemačka radnička partija|nacista]] i specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Balkan, u memoarskoj knjizi ''Sonderauftrag Südost 1940–1945.'' (prevedena na [[srpski jezik]] i objavljena 2005. pod naslovom „Specijalni zadatak Balkan“), analizira odnose četnika i okupatorâ, navodeći Hitlerov [[antisrpski sentiment]] kao najveću prepreku za uspostavljanje pune saradnje Njemaca i četnika: {{izdvojeni citat|Već i pre mog dolaska se dešavalo da su se neke četničke jedinice u Srbiji, Bosni i Hercegovini, u Crnoj Gori i Dalmaciji, povremeno zajedno sa italijanskim i nemačkim trupama borile protiv partizanskih snaga. Ova saradnja, kojom su se naročito Italijani mnogo koristili, bila je Nemačkom glavnom štabu nepoželjna, a zapravo i zabranjena. Pa ipak, i pored zabrane Hitlera, Nemci i četnici su i dalje, s vremena na vreme, sarađivali. Balkanski klanci i gudure su mračne a Glavni štab je bio daleko. Dešavalo se da se usamljeni komandant neke manje nemačke vojne formacije našao u teškoj situaciji i, odjednom, stigla mu je neočekivana i dobrodošla pomoć od neke četničke jedinice; on ju je, razume se, prihvatio. Komunisti su bili zajednički neprijatelji i četnicima i Nemcima. Hitler sâm, međutim, bio je strogo protiv takve saradnje, a to se dobro vidi i iz njegove prepiske sa [[Benito Mussolini|Musolinijem]]. Firer nije ni kasnije dozvolio, kada je Tito već postao ime i sila, da se sarađuje sa četnicima. Dopustio je i gledao kroz prste samo na povremenu lokalnu saradnju sa četnicima. Čak je i takve dozvole davao veoma nerado. Hitler je pripadao onoj vrsti Austrijanaca, koja polako izumire, a koja od godine 1914. ima antisrpski kompleks i to zbog ubistva prestolonaslednika u Sarajevu i izbijanja Prvog svetskog rata. Srbi su za njega: bombaši, ubice kraljeva, zaverenici, pučisti i krivci za svetske požare i evropske ratove.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 144.</ref>}} Konačno, i general [[Mario Roatta]] će u ratnim memoarima naslovljenim ''Otto milioni di baionette'' („Osam miliona bajoneta“) ukazati do koje mjere je italijansko protežiranje četnika izazivalo otpor od strane vlasti [[Nacistička Nemačka|Njemačkog Rajha]] i [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Četnička politička obojenost, njihovi indirektni odnosi sa »saveznicima« i njihov program za budućnost nisu zanimali tog komandanta i on je »ignorirao« te stvari. On je samo utvrdio i iskorištavao postojeću činjenicu da su na teritoriju pod njegovom komandom »četnici« djelovali u našu korist. Tim gore po Hrvate i Nijemce u drugim krajevima, koji nisu htjeli ili znali da od četnika stvore svoje saveznike. Tako smo usprkos protestima Berlina i Zagreba i naporima vlade u Rimu (koja je često mijenjala svoje mišljenje i napokon prihvatila njemačko stanovište) sa svoje strane nastavili kolaborirati s »četnicima«. Dotične formacije snabdijevali smo oružjem itd. i tako ih učinili regularnim (kao što su bile i druge dobrovoljačke formacije) sve dok nisu dosegle ukupnu jačinu od oko 30.000 ljudi.<ref>[https://znaci.org/00003/482.pdf Mario Roatta: OTTO MILIONI DI BAIONETTE], str. 177.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/40_48.htm KOLABORACIJA S TALIJANIMA U NDH]</ref>}} === Stav prema saveznicima === U poznim godinama rata kod mnogih četnika je bio prisutan antisaveznički stav. Četnički komandant [[Neško Nedić]] je Nemcima 1944. govorio o velikoj mržnji svih četnika prema Engleskoj. On je napomenuo da su "četnici u Englesku izgubili svako poverenje, pošto su ih Englezi izdali i sada Titovim bandama liferuju naoružanje i municiju, usled čega četnici moraju da krvare i da umiru. Pošto su oni sami u borbi protiv komunizma i suviše slabi, uvideli su da moraju tražiti oslonac u nemačkom [[Vermaht]]u kome će se bezuslovno potčiniti sa puno poverenja."<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%83_%D1%81_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_14.7.1944. Nemački izveštaj o razgovoru s četnicima od 14.7.1944.]</ref> Nakon što su Saveznici i jugoslovenski kralj Petar podržali partizane, među četnicima je zavladalo veliko ogorčenje i na samog kralja Petra. Major [[Miodrag Kapetanović]] je izjavljivao Nemcima: "Ako kralj Petar pređe bandama, on je za nas kralj Petar pokojni".<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_270.htm Izveštaj obaveštajnog odeljenja nemačke 264. pesadijske divizije od 18. aprila 1944. o razgovorima sa Momčilom Đujićem i Miodragom Kapetanovićem]</ref> Draža Mihailović je svojim potčinjenim komandantima često ponavljao naređenje da ne dozvole britanskim misijama da se uvjere u pravo stanje stvari na terenu. O tome 28. avgusta 1943. javlja komandantu Rasinskog korpusa: {{izdvojeni citat|U ovom smislu naređujem da sa puno pažnje ophodite se sa engleskim misijama, ali da im onemogućite svaki kontakt sa komunistima i da me o svakom takvom slučaju izvestite. Englezi bi rado uhvatili vezu sa njima i najmanjom grupom iz Srbije, samo da bi nam dokazali da ne vladamo potpuno Srbijom, a pored toga da bi vršili sabotaže bez obzira na represalije, samo da bi nas ucenili da i mi to radimo. Svaki onaj, koji u ovome pomogne namerno ili iz nehata čini najveću izdaju prema narodu i takve odmah likvidirati.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 287, reg. br. 18/1—31</ref><ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knj. 2, Vojnoistorijski glasnik, Beograd, 1983, str. 812.</ref>}} Draža Mihailović je na Engleze gledao kao na krvopije, koji dolaze da prave nevolje Srbima. U depeši od 22. novembra 1943. upućenoj majoru [[Milošu Radojloviću]] (pseudonim »Do-Do«), komandantu Mlavsko-smederevske grupe korpusa, general Mihailović piše: {{izdvojeni citat|Englezi su se stalno interesovali za vas i tvrdili kako ste im obećali rušenje pruge u dolini Morave i stalno traže da im ja taj predlog odobrim. Odgovorio sam Englezima da vi za sad nemate pod komandom nikakve trupe, već da vršite organizaciju Banata. Prema tome se upravljajte. Ostanite tamo i nemojte dolaziti. Nikakva podmetanja naši ljudi nisu vršili već Englezi i čuvajte ih se dobro i nikakve pregovore nemojte voditi. U pogledu rada sa Englezima sve sam preneo na puk. Pavlovića. Narediću Ilievu za Vojvođane. Ostanite na svome mestu i dalje radite, a čuvajte se Engleza. Nemojte im uopšte verovati u njihove doture materijala. Oni su obični trgovci za kupovinu ljudske krvi i to za jeftinu cenu.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_42.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 7. novembra do 3. decembra 1943. godine]</ref>}} Nakon pokušaja jednog oficira britanske misije da potakne komandanta Timočkog četničkog korpusa na akciju protiv Nijemaca, Mihailović krajem 1943. naređuje da ga najure: {{izdvojeni citat|»Nije došao da vas pomogne u materijalu već da uništi naša sela za neku sitnu sabotažu. Naređujem da majora Grinvuda sa celom pratnjom najurite kao kučku.«<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_3_42.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA U VREMENU OD 7. NOVEMBRA DO 3. DECEMBRA 1943. GODINE</ref>}} 2. februara 1944. godine, svom delegatu u [[Istočna Srbija|istočnoj Srbiji]] pukovniku [[Dragoslavu Pavloviću]], Draža Mihailović je poručio sljedeće: {{izdvojeni citat|Ako se borite za Kralja kao što stalno tvrdite i naglašavate onda ne padajte u pogrešku koju ja vidim. Izgleda da je Vama mnogo stalo da zadovoljite Engleze. Rušenje objekata izvršiće se kada ja to budem naredio a ja znam kada ću to narediti. Vi treba da znate da su Kralj i vlada saglasni sa mojim radom.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 3/1, depeša 1537.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_45.htm Zapisnik sa konferencije Draže Mihailovića i šefa britanskih vojnih misija od 17. decembra 1943. o angažovanju četnika u borbama protiv okupatorskih trupa]</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} U izrazito oštrom tonu o [[Englezi]]ma je pisao i vojvoda [[Momčilo Đujić]]. U depeši poslatoj 28. februara 1944. godine Vrhovnoj komandi JVuO, vojvoda Đujić tvrdi: {{izdvojeni citat|Istovremeno tražimo od naše vlade, da upozori mister Čerčila, da mi nismo njegovi kolonijalci, Afrikanci, Crnci, Indijanci i ostali. Mi smo slobodari, koji za poslednjih sedam vekova u temelje svoje slobode uziđujemo milione života svojih najboljih sinova ne želeći da nikom robujemo. Mi se i sada borimo protiv svih naših neprijatelja pa i protiv komunista koje smatramo neprijateljem čovečanstva, komunista koji ubijaju naše najbolje sinove i raskopavaju naša narodna ognjišta. U toj borbi mi smo nekompromisni i neustrašivi. Mi ćemo tu borbu nastaviti do kraja protiv njih i protiv svih onih koji ih pomažu makar to bili i Englezi, Englezi koji nanose uvrede našem Kralju i našoj naciji i koji su nas kao saveznici svojim nečovečnim držanjem razrešili svake obaveze savezništva, Englezi koji danas radi svojeg sramnog i izdajničkog držanja prema nama nipočemu više ne liče na naše saveznike.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 432.</ref>}} Slično je Đujić govorio i sredinom marta 1944. godine komandantima u [[Kosovo Polje (Dalmacija)|Dalmatinskom Kosovu]] kraj [[Knin]]a: {{izdvojeni citat|»Mi se borimo protiv komunista i protiv svakog onog ko u ma kom vidu sarađuje sa komunistima. Ako saveznici budu potpomagali i dalje [[NOVJ|N.O.V.]], mi ćemo se boriti protiv njih i to na strani Nemaca.«<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref>}} Načelnik štaba nemačkog komandanta Srbije, [[Kurt von Geitner]] sredinom 1944. javlja da su "do sada Britanci ozbiljno razočarali Dražu", te se na njega može računati za priključenje "antikomunističkom" frontu u predstojećoj [[bitka za Srbiju|bici za Srbiju]].<ref>https://www.znaci.org/temp/geitner.html Iz knjige Karl Hnilicka: DAS ENDE AUF DEM BALKAN 1944/45</ref> Đujić je i u prisustvu Njemaca naglašavao svoj resentiman spram saveznika. Prema njegovim riječima, [[Operacija Ratweek|saveznička bombardovanja Jugoslavije]], zatim „primjer borbe njemačke vojske protiv komunizma, te nedostatak razmijevanja za stvarnu borbu srpskog naroda su učinili da simpatije za Englesku nestanu [...]. Nikada se ne bi desilo da njegovi ljudi udare u leđa Nijemcima. Njihovo bi držanje u tom slučaju bilo neutralno. Ako bi, naprotiv, Englezi poduzeli invaziju u saradnji s bandama, onda bi njegovi ljudi bili spremni da se bore protiv Engleza.”<ref>NAW, T-314, Roll 565, frame 000272: Zabilješka sa sastanka sa Momčilom Đujićem na dan 20. aprila 1944 (21. april 1944.).</ref> === Posleratno uređenje Jugoslavije === U [[Šahovići]]ma kod Bijelog Polja (20-ak kilometara od Mihailovićevog štaba u Lipovu) je 1. decembra 1942. održana "Konferencija četničke intelektualne omladine Crne Gore, Boke i Sandžaka", na kojoj se posebno raspravljalo o poslijeratnom uređenju Jugoslavije. Na konferenciji su donijeti sljedeći zaključci: * Na teritoriji buduće države živeti će samo Srbi, Hrvati i Slovenci. Nacionalnih manjina ne može biti. * Privatna svojina je zajemčena, ali njen obim mora se ograničiti u opštem interesu. Zemlja pripada onome koji je obrađuje. Veliki privatni posedi moraju se ukinuti i staviti državi na raspoloženje. Celokupna industrija mora biti u državnim rukama. Privreda treba da bude izgrađena na principu državnog zadrugarstva. * Crkva je državna, a verska nastava je obavezna u svim osnovnim i srednjim školama. * Sudije da budu birani iz redova četničke organizacije, kao i svi ostali činovnici. * Štampa da bude u službi nacionalne obnove. Štamparska preduzeća moraju biti u državnim rukama. * U novoj državi treba posvetiti naročitu pažnju propagandi u duhu programa četničke organizacije i ideologije. * Žandarmerija treba da bude formirana iz četničkih redova i da stoji pod direktnom kontrolom četničke organizacije. * Državni činovnici imaju biti nacionalno i moralno ispravni, iz četničkih redova. * Četnička organizacija će biti jedini nosilac celokupne državne vlasti do ostvarenja četničkog programa i stvaranja uslova za prelaz na šire ustavne slobode. * Žene mogu biti državne činovnice samo u oskudici muškaraca i to samo u specijalnim njima podobnim strukama.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_200.htm ZAKLJUČCI KONFERENCIJE ČETNIČKE OMLADINE CRNE GORE, BOKE KOTORSKE I SANDŽAKA OD 2. DECEMBRA 1942. O POSLERATNOM DRŽAVNOM I DRUŠTVENOM UREĐENJU JUGOSLAVIJE]</ref> === Ostali stavovi === Mihailović je nameravao da stvori veliku Srbiju u velikoj Jugoslaviji. On je hteo da ujedini Bugarsku i Jugoslaviju pod dinastijom Karađorđevića.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref> [[Živko Topalović]], Mihalovićev saradnik, je o četničkoj ideologiji zapisao: "Nisam mu međutim, krio da su na mene učinile loš utisak protivdemokratske izjave izvesnih predstavnika toga pokreta koje sam ranije čitao. Čuo sam da i general Mihailović preti uništenjem političara, zabranom političkih partija i zavođenjem vojne diktature."<ref>Živko Topalović, Borba za budućnost Jugoslavije, Pariz, 1967, 9.</ref> Topalović se plašio da će Mihailović uspostaviti vojnu diktaturu i da će posleratni život početi "novim klanjem Hrvata i Slovenaca i sa koncentracionim logorima za sve demokratske elemente".<ref>Živko Topalović, Borba za budućnost Jugoslavije, Pariz, 1967, 10-11.</ref> Topalović je smatrao da je "vojna diktatura u potpunosti organizovana i da ona nad sobom nema političku kontrolu." Dotadašnji rad Ravnogorskog pokreta Topalović je označio kao "autoritarni režim u kome se vide tragovi fašističke ideologije".<ref>Živko Topalović, Borba za budućnost Jugoslavije, Pariz, 1967, 23.</ref> == Promena četničke politike == Nakon [[ravnogorski kongres|ravnogorskog kongresa]] 1944. godine, koji predstavlja odgovor na [[Drugo zasedanje AVNOJ-a]], četnička iredentistička politika je znatno ublažena u korist službeno jugoslovenske politike. Posebno nakon dolaska američkog izaslanika Mekdauela avgusta 1944. godine, i povlačenja četnika u Bosnu, sve je više primetna izrazito jugoslovenska i pomirljiva retorika četničkog vođe Mihailovića. Ipak, u duhu odluka donesenih na kongresu u selu Ba, Mihailović u jednoj naredbi od 23. novembra 1944. naglašava opredjeljenje za federativnu Jugoslaviju (koju bi sačinjavale tri »jedinice« — srpska, hrvatska i slovenačka), pozivajući svoje saborce i sljedbenike na okup pod parolom za »snažno i ujedinjeno srpstvo«: {{izdvojeni citat|Država koja se stvara treba da bude na federativnoj bazi. Pored Hrvatske i Slovenačke u novoj Jugoslaviji mora postojati i Srpska jedinica, koja će okupiti sve Srbe. Kako će se ona zvati, to nije aktuelno. No za nas je najvažnije, da svi Srbi budu zajedno i da su složni. U svojoj novoj državi svaki Srbin imaće ista prava i dužnosti ma odakle on bio, i prema svom radu srpski mu narod neće zaboraviti dati dužnu nagradu. Punih pet stotina godina Srpski narod je davao stotinu hiljada svojih najboljih sinova za svoju slobodu i jedinstvo. Ovo je cilj i »veruju« Ravnogorskog pokreta.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_106.htm Naredba Draže Mihailovića od 23. novembra 1944. za okupljanje četnika pod parolom »Za snažno i ujedinjeno srpstvo u okviru federativne Jugoslavije« radi borbe protiv narodnooslobodilačkog pokreta]</ref>}} 25. decembra 1944. godine u Bosni, Draža Mihailović je svojim ljudima naređivao da pridobiju nesrpsko stanovništvom: {{izdvojeni citat|Mesnom stanovništvu muslimanskom, pravoslavnom i katoličkom ukazujete punu pažnju i zaštitu.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm</ref>}} Jedna od karakterističnih naredbi iz tog perioda, Draža je poslao svim komandatima 11. februara 1945. godine: {{izdvojeni citat|Državna politika koju vodimo ide na to da ujedini sve narodne mase, bez obzira na veru, u borbi protivu komunističke tiranije. Svi naši građani su ravnopravni i svi podjednako uživaju zaštitu JVuO. Najveću štetu opštim interesima nanose one jedinice koje o ovome ne vode računa i starešine koje dozvoljavaju pljačku bilo muslimanskih, bilo katoličkih, bilo pravoslavnih sela. Štete od toga su neizmerne i neka svako zna da će ovo komunisti iskorišćavati protivu jedinstvenog narodnog fronta. Svima treba da je poznato, da objedinjene narodne snage, bez obzira na veru, su najsigurnija garancija naše pobede, jer komunisti predstavljaju bednu manjinu, ukoliko ih mi ne bi ojačavali našim postupcima. Na ovo skrećem pažnju poslednji put i neka svi imaju na umu narodnu izreku: “Brat je mio, koje vere bio“.<ref name="Муслимани у четницима">[http://www.pogledi.rs/category/istorija-2/cetnici-jugoslovenska-vojska/page/103/ Муслимани у четницима]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="AVII, ČA, K-297, reg. br. 24\1">AVII, ČA, K-297, reg. br. 24\1.</ref>}} Na osnovu gornje iznesenog, Draža Mihailović je naredio posebno pažljivo odnošenje prema muslimanima: {{izdvojeni citat|2. Prilikom kampovanja po muslimanskim selima obratiti naročitu pažnju na osetljivost muslimana prema njihovim domovima i na prvom mestu koristiti za stanovanje javne zgrade: škole, kafane, nadleštva, itd, pa tek u sporazumima sa mesnim odoborima uzimati domaćinske kuće za stanovanje, ostavljajući potrebne prostorije domaćinu za stanovanje. 3. Svaki naš borac i starešina ima da bude propagator slobode veroispovesti i verske tolerancije. Treba svaki od nas da bude propagator i da zna, da mi sada obrazujemo verski front protivu bezbožnika. Svaki starešina i borac ima da poštuje tuđu veru, kao i svoju. Na ovo naročito da obrate pažnju sveštenici, koje će komandanti upoznati sa ovim naređenjem. U ovom smislu poučiti sve starešine i sve borce…<ref name="Муслимани у четницима">[http://www.pogledi.rs/category/istorija-2/cetnici-jugoslovenska-vojska/page/103/ Муслимани у четницима]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="AVII, ČA, K-297, reg. br. 24\1">AVII, ČA, K-297, reg. br. 24\1.</ref>}} == Tumačenja == Historičar [[Branko Petranović]] ocenjuje da "četnička politika i strategija pokazale su se kao potpuno inferiorne u odnosu na komunističku. Proklamovanjem kolektivne nacionalne odmazde nad celim narodima, uskraćivala je sebi jugoslovensku oznaku, prisvojenu od komunista."<ref name="Petranović">[https://www.znaci.org/00001/92_4.pdf Branko Petranović: Srpski narod u ustanku]</ref> == Povezano == * [[Homogena Srbija]] * [[Velika Srbija]] * [[Rojalizam]] * [[Antikomunizam]] * [[Propaganda Nedićeve vlade]] == Napomene == {{notelist|2|}} == Reference == {{reflist|3|}} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite journal|last=Hurem |first=Rasim |authorlink= Rasim Hurem | date = 1966| title = Sporazumi o saradnji između državnih organa Nezavisne države Hrvatske i nekih četničkih odreda u istočnoj Bosni 1942. godine | url = | journal = Prilozi Instituta za istoriju | volume = 2| issue = | pages =| doi = | ref = }} * {{Cite book |last=Kaltenegger |first=Roland |authorlink= Roland Kaltenegger |date=1944 |title=Totenkopf & Edelweiß |publisher= Ares-Verlag|location=Graz |isbn=|pages=|ref =}} * {{cite journal|last=Latas |first=Branko |authorlink= Branko Latas | date = 1980| title = The Imperial Circumcision Festival of 1582: An Interpretation| url = | journal = Prilozi Instituta za istoriju | volume = 17| issue = | pages =| doi = | ref = }} * {{Cite book |last=Marjanović |first=Jovan |authorlink= Jovan Marjanović |date=1979 |title= Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik |publisher= Globus/Narodna knjiga/Prosveta |location=Zagreb—Beograd |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Milazzo |first=Matteo |authorlink= Matteo J. Milazzo|date=1975 |title= The Chetnik Movement & the Yugoslav Resistance |url=https://archive.org/details/chetnikmovementy00unse |publisher= Johns Hopkins University Press |location=Baltimore, Maryland |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Nikolić |first=Kosta |authorlink= Kosta Nikolić|date=1999 |title= Istorija ravnogorskog pokreta |publisher=|location=Beograd |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Pajović |first=Radoje |authorlink=Radoje Pajović |date=1977 |title=Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941-1945 |publisher=Obod |location=Cetinje |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Pavlica |first=Damjan |authorlink= Damjan Pavlica |date=2014 |title= Draža za početnike - priručnik za borbu protiv revizije prošlosti |publisher= Levo krilo|location=Beograd |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Samardžić |first=Miloslav |authorlink= Miloslav Samardžić |date=2006 |title= General Draža Mihailović i opšta istorija četničkog pokreta |publisher= |location=Kragujevac |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Tomasevich |first=Jozo |authorlink= Jozo Tomasevich |date=1979 |title= Četnici u Drugom svjetskom ratu |publisher= Sveučilišna naklada Liber|location=Zagreb |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Topalović |first=Živko |authorlink=Živko Topalović |date=1967 |title=Borba za budućnost Jugoslavije |publisher= |location=Pariz |isbn=|pages=|ref =}} * {{Cite book |last=Topalović |first=Živko |authorlink= Živko Topalović |date=1958 |title= Pokreti narodnog otpora u Jugoslaviji 1941-1945 |publisher= |location=Pariz |isbn=|pages=|ref =}} {{refend}} [[Kategorija:Četnici]] [[Kategorija:Srpski iredentizam]] [[Kategorija:Dragoljub Mihailović]] 99gsylzni2vqsgodx06c4bkdh88keoj Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945) 0 174371 42580571 42561711 2026-04-12T17:02:41Z ~2026-13681-46 333099 42580571 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Litorale Adriatico.svg|thumb|[[Operativna zona Jadransko primorje]], stecište jugoslovenskih kolaboracionista 1945. godine.]] [[File:Četnički vojvoda Momčilo Đujić (drugi sleva) u društvu s Dimitrijem Ljotićem (treći sleva) negde u Sloveniji 1945.jpg|thumb|Četnički vojvoda [[Momčilo Đujić]] (u sredini) u društvu s Dimitrijem Ljotićem (prvi slijeva), vjerovatno u Sloveniji 1945.]] '''Povlačenje četnika sa nemačkom vojskom 1944-45''' predstavlja završnu fazu [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji|Drugog svetskog rata u Jugoslaviji]], kada su zajedno sa okupacionim trupama i njihovi lokalni suradnici počeli napuštati svoje prostore. Povlačeći se sa Nemcima, četničke su jedinice usput zajedno vodile borbe protiv partizana.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref> U pograničnim oblastima Trećeg Rajha ([[Operativna zona Jadransko primorje]]), Nemci su pokušali da objedine sve kvislinške snage u borbi protiv [[NOVJ|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]]. Reichsführer SS-a [[Heinrich Himmler]] je lično bio zainteresiran da se četnici skoncentrišu u Istri i Slovenskom primorju, kako bi ih uvrstio u [[SS]].<ref>AVII, Na, F. 3/Bon, s. 957.</ref><ref name="Pop izdaje"/> Istovremeno, u oslobođenu Srbiju su slate [[Lovačke grupe Jugoistok|diverzantske grupe]], obučene od [[Gestapo]]a, radi slabljenja napora [[NOVJ|Narodnooslobodilačke vojske]] koja je vodila teške borbe protiv [[Wehrmacht]]a na [[Sremski front|Sremskom frontu]]. [[15. mart]]a 1945. godine, sve jugoslovenske kvislinške snage na teritoriji Trećeg Rajha objedinjene su pod vrhovnom komandom generala [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]], a izravnom komandom njegovog generala [[Miodrag Damjanović|Damjanovića]]. Tu su bili [[četnici]] [[Momčilo Đujić|Đujića]] i [[Dobrosav Jevđević|Jevđevića]], zatim [[Srpski dobrovoljački korpus]] [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]] ([[ljotićevci]]), Nedićeva [[Srpska državna straža]] ([[nedićevci]]), slovenski kolaboracionisti okupljeni oko generala [[Ivan Prezelj|Ivana Prezelja]], generala [[Lev Rupnik|Leva Rupnika]] i biskupa Rožmana ([[Slovensko domobranstvo]], [[Slovenski četnici]]), kao i grupa Hrvata iz pročetničke »Hrvatske armije« pod komandom generala [[Matija Parac|Matije Parca]]. Sva ta vojska zajedno nije imala više od 25.000 vojnika.<ref name="Pop izdaje"/> Sve kvislinške jedinice (uključujući i ruske) prikupljene u operativnoj zoni Jadransko primorje činile su jedinstvenu borbenu cjelinu pod komandom zloglasnog austrijskog [[nacist]]e i [[SS]] vođe [[Odilo Globocnik|Odila Globočnika]].<ref name="Pop izdaje"/> Mihailović je sredinom [[april]]a [[1945]]. slao emisare u [[Zagreb]], pokušavajući da ostvari saradnju sa [[Hrvatske oružane snage|snagama NDH]]. Nemački diplomata [[Herman Nojbaher|Nojbaher]] je poticao saradnju srpskih kvislinga i [[Ante Pavelić]]a, koji je izrazio spremnost da sa Srbima nađe "neki modus vivendi", ali za realizaciju takvih planova bilo je suviše kasno.<ref>https://www.znaci.org/00001/11_77.htm</ref> [[29. 4.]] je došlo do kapitulacija nemačkih snaga u severnoj Italiji, Austriji, Štajerskoj i Koruškoj. Mnogi kvislinzi su do poslednjeg trenutka gajili iluzije da će ih Amerikanci prihvatiti i naoružati da nastave borbu protiv [[komunizam|komunizma]]. == Povlačenje iz Srbije == [[Datoteka:Nazi Germany.svg|thumb|[[Treći Rajh]] sa pripojenim delovima [[Slovenija|Slovenije]].]] {{main|Bitka za Srbiju 1944.|Proboj Nijemaca i četnika iz Srbije}} {{izdvojeni citat|- -Razgovor načelnika štaba Jugoistoka [Š] i generala v. Buttlara [B]: -B.: Da li je moguće prevesti Dražu Mihajlovića na našu stranu (izvještaj poslanika Neubachera Führeru)? -Š.: Sumnjam da možemo prevesti njega lično, ali moramo prevesti sve njegove grupe. To, međutim ide samo s teškim oružjem. Razgovor sa generalom Buhleom nije bio uspješan. -B.: Molim za odgovarajući telegram: Mišljenje glavnokomandujućeg Jugoistoka po pitanju Draže Mihajlovića i traženje oružja u razumnim granicama.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=194&broj=193 NARA, T311, Roll 194, frame no. 000187.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.v.Buttlar : Wie beurteilen Sie die Aussichten den DM für uns einzuspannen (Meldung des Min.Neubacher an Führer). </br> Chef : Ob man DM selber noch einspannen kann, bezweifle ich, aber wir müssen alle seine Gruppen an uns binden und das geht aber nur mit schweren Waffen. Ferngesprach mit Gen.Buhle war ohne Erfolg. </br> Gen.v.Butlar : Ich bitte um diesbezgl.Fernschreiben : Stellungnahme des OB.Südost zur DM–Sache und vernünftige Waffenorderung."}})</ref>|Stenogrami telefonskih razgovora od 4. oktobra 1944.}} {{izdvojeni citat|Draža Mihailović će nastaviti borbu protiv komunizma. Njegove jedinice se već bore sa Titovim trupama i imaju djelomično vezu sa njemačkim jedinicama (pukovnik v. Jungfeld, general Müller). Sada je stvar u tome, kako upotrebiti četničke jedince kao prethodnice i osiguranje za komunikacije prilikom predstojećeg izmještanja njemačkih trupa iz Srbije. Pritom se neće moći izbjeći da četnici, prateći moguće pokrete njemačkih trupa ka zapadu, ne dospiju na tlo Hrvatske.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=51&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] <br /> ({{jez-njem|"D.M. wird weiterhin Kampf gegen den Kommunismus führen. Seine Verbände stehen nach wie vor gegen den Titobanden und haben zum Teil auch die notwendige Bindung an die deutsche Truppe (Oberst von Jungfeld, General Müller). Es wird nunmehr darauf ankommen, die Cetniks bei den zu erwartenden Absatzbewegungen der deutschen Truppe in Serbien als eine Art Vorhut einzusetzen, die die rückwärtigen Verbindungen durch Kampf gegen die dortständigen kommunistischen Banden öffnen. Dabei ist nicht zu vermeiden, dass die Cetniks im Zuge möglicher Rückverlegung der deutschen Kräfte in Serbien nach Westen auf kroatisches Gebiet übertreten."}})</ref><ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Kad su u oktobru 1944. [[bitka za Srbiju|Nijemci istjerani iz Srbije]], sa njima su pošli mnogi Srbi odani Nediću, Ljotiću i Mihailoviću; povlačenje je bilo organizirano, njemačko poslanstvo u Beogradu je s tom namjerom izdavalo putovnice i četnicima. {{izdvojeni citat|Čim je nestalo nemačke podrške, srušile su se različite kvislinške administracije. Nedić je otišao iz Beograda s Nemcima. Pavelić se pripremao da pobegne iz Zagreba. Vojne i poluvojne formacije, koje su organizovali, ili su se predavale ili povlačile na sever zajedno sa neprijateljevim jedinicama koje su odstupale.<ref name="ReferenceC">https://www.znaci.org/00001/1_17.htm</ref>|[[Fitzroy MacLean]]}} Nemačka [[Armijska grupa E]] bila je prinuđena na proboj preko [[Sandžak]]a prema [[Sarajevo|Sarajevu]].<ref name="znaci.net">[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Komande Armijske grupe E], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2</ref> Jedini raspoloživ put vodio je preko [[Sjenica|Sjenice]] i [[Prijepolje|Prijepolja]]. Na isti pravac bila je orijentisana i glavnina snaga [[JVuO]] koja se povlačila iz centralne Srbije, izbegavajući sukob sa sovjetskom [[Crvena armija|Crvenom armijom]].<ref name="ReferenceA">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_87.htm Direktiva Štaba 4. grupe jurišnih korpusa od 21. oktobra 1944. komandantima jurišnih grupa za prodor u Sandžak], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 87</ref> Na tom području bile su prisutne slabije snage NOVJ (oko 4.000 boraca). Komanda [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] je postigla sporazum sa ovom grupom JVuO o sadejstvu u borbi protiv NOVJ.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_171.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E komandantu Jugoistoka o postignutom sporazumu sa četnicima], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 171</ref> {{izdvojeni citat|Jače nepr. jedinice, dobro naoružane, na izgrađenim položajima zap. od Prijepolja i na visovima s obe strane doline Lima. Prema verodostojnim izveštajima četnika, u rejonu Nove Varoši nalaze se najmanje 2 brigade 37. divizije, pojačane delovima koji su otišli iz Prijepolja, sa neprekidnim priticanjem iz sev. dela Priboja i tesnaca puta u Bijelom Brdu. U rejonu Sjenice prikupljanje oko 14.000 četnika, koji će krenuti preko Pljevalja i Sarajeva prema zapadu.<ref name="znaci.net"/>|Ratni dnevnik Komande Armijske grupe E od 31. 10. 1944.}} Koncentrični napad Nijemaca, [[Srpski udarni korpus|Srpskog udarnog korpusa]] i ojačane [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrte grupe jurišnih korpusa JVuO]] na izlazni pravac [[Sjenica]] - [[Prijepolje]] počeo je [[22. oktobar|22. oktobra]] [[1944]]. Borbena grupa Šojerlen je, koristeći ojačanja, nakon oštrih borbi uspela da ovlada Sjenicom [[24. oktobar|24. oktobra]], Prijepoljem [[1. novembar|1. novembra]] i [[Višegrad]]om [[11. novembar|11. novembra]]. Radi razvijanja u širinu i smanjivanja marševske gustine, snage [[JVuO]] su, nakon savladavanja deonice [[Sjenica]] - [[Prijepolje]], usmerene preko [[Pljevlja|Pljevalja]] u istočnu [[Bosna|Bosnu]].<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_95.htm Zapovest Dragutina Keserovića od 3. novembra 1944. komandantima potčinjenih jedinica za grupisanje snaga i dejstva u dolini Lima], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 95</ref> Ovim marševskim putem izvuklo se u istočnu [[Bosna|Bosnu]] oko 85.000 Nemaca<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E o brojnom stanju], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 174</ref> i oko 20.000 četnika. Umešnim korišćenjem terena i znatnim borbenim angažovanjem, [[37. sandžačka divizija NOVJ|37.]] i zatim [[27. istočnobosanska divizija NOVJ|27. divizija NOVJ]] (tokom [[Borbe na komunikaciji Višegrad - Sarajevo novembra 1944|proboja od Višegrada do Sarajeva]]) uspele su da zadrže ovu grupaciju preko mesec dana. Tokom tog proboja i marša Nemci i njihovi saputnici bili su izloženi frontalnim i bočnim napadima, kao i intenzivnim dejstvima [[Balkansko ratno vazduhoplovstvo|savezničkog vazduhoplovstva]], od čega su pretrpeli ozbiljne gubitke u ljudstvu i tehnici. {{izdvojeni citat|Pokret Draže Mihajlovića: Suprotno od Titovih bandi, koje Rusi čvrsto vode, pokret Draže Mihajlovića se nalazi u raskoraku između straha od crvenog neprijatelja i nade u dosad izostalu anglo-američku pomoć. Njihova volja za borbu protiv komunizma je nesmanjena; dijelom je vode uz njemačku pomoć, a dijelom se nadaju engleskoj pomoći, posebno u albansko-crnogorskoj oblasti i u Makedoniji. Na ovo zadnje treba obratiti pažnju radi podjele uticajnih sfera između Anglo-Amerikanaca. Iako odbačeni od svih strana, kod četnika je očigledan kurs koji, s jedne strane, stremi ka uništenju njihovog glavnog neprijatelja Tita po svaku cijenu, a s druge se i dalje nada u političku i praktičnu pomoć od strane Anglo-Amerikanaca.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=887&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000881—000882.]</ref>|Večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja Armijske grupe F (8. novembar 1944. godine)}} [[3. novembra]] na molbu četničkog delegata [[Dobroslav Jevđević|Jevđevića]] iz Vrhovnog štaba Draže Mihailovića, održan je sastanak sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja [[Grupa armija E|Grupe armija E]]. Draža Mihailović se nalazio sa oko 40.000 četnika u rejonu između Novog Pazara i [[Višegrad]]a. Na sastanku je dogovoreno: {{izdvojeni citat|1.) Četnici će pratiti i potpomagati nemačke trupe u njihovom nastupanju do Sarajeva. 2.) Četnici ukazuju da će posle razjašnjenja situacije u savezničkom štabu za vezu: a) u slučaju predaje Jugoslavije boljševizmu krenuti zajedno sa Nemcima na sever; b) u slučaju da Englezi (u sporazumu sa Rusijom) proklamuju samostalnost Jugoslavije, u prvo vreme ostati na širem području Sarajeva, da bi sa ove baze nastavili borbu protiv Tita.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »E« ZA PERIOD OD 1. OKTOBRA DO 31. DECEMBRA 1944.</ref>}} {{izdvojeni citat|Upotreba četnika u različitim područjima je je dala dobre rezultate. Pogotovo je njihovo poznavanje terena i izviđačka aktivnost protiv Titovih bandi od koristi Wehrmachtu. Naslanjanje četnika na Wehrmacht je ipak samo posljedica njihove slabosti u odnosu na Titove snage. Oružana intervencija Anglo-amerikanaca bi sigurno izazvala njihov trenutačni prelazak u neprijateljski tabor.<ref>NAW, T-314, Roll 1630, 000770: Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“. (decembar 1944)</ref>|Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“. (decembar 1944)}} Potpukovnik [[Zaharije Ostojić]] (pseudonim »Branko«) u depeši od 10. novembra izvještava majora [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] (»Ram—Hari«) o veoma teškoj situaciji u kojoj su se četničke trupe našle nakon [[SSSR|sovjetskog]] prodora na [[Balkan]] i [[Beogradska operacija|oslobođenja Beograda]]: {{izdvojeni citat|Dobio sam tvoje depeše od 8 novembra. Najnovija situacija sledeća: Glavne snage Rusa i partizana u reonu Beograda i Srema. U unutrašnjosti Srbije slabije snage. Neke naše jedinice vraćene su na svoje terene. 20.000 četnika iz Srbije zajedno sa Švabama na reonu Sjenica — Prijepolje — Pljevlje. Ove snage izbiće na Drinu. Crveni u Srbiji vrše užasni teror. [[Predrag Raković|Raković]] koji je najduže radio sa Rusima morao je pobeći od njih i kreće ka Sandžaku. U Istočnoj Bosni štab III korpusa crvenih sa 38 divizijom u Tuzli i 27 u Sokolovićima i Vlasenici. Nemci drže Zvornik, Bijeljinu, Brčko. Višegrad, Romaniju i Praču. U zapadnoj Bosni svega četiri brigade crvenih. Nemci i ustaše drže sva veća mesta i polako se povlače ka Zagrebu. Moral naših boraca u Bosni još na visini, ali nikoga ne mogu pokrenuti ka Crnoj Gori, dok Englezi iz Grčke ne pređu granicu ili se iskrcaju na obali. Sa obućom, municijom, hranom i odelom vrlo se slabo stoji.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_133.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša Istaknutog dela štaba Vrhovne komande od 7. avgusta 1944. do 7. januara 1945. godine]</ref>}} Vrijedi pomenuti i tumačenje generala Milana Nedića u istrazi pred isljednicima novih jugoslovenskih vlasti. Naime, general Nedić je u iskazu datom 5. januara 1946. godine naglasio koliko je njemački okupator, pri [[Proboj Armijske grupe E iz Grčke|izvlačenju svojih trupâ sa Balkana]], računao na pripadnike [[Hrvatske oružane snage|Hrvatskih oružanih snaga]], [[SDK]] i JVuO: {{izdvojeni citat|Dr [[Hermann Neubacher|Nojbaher]] prilično se zadržao, koje u [[Beograd]]u, koje u [[Osijek]]u, gde je bio štab komande Zid-ost. [tj. Jugoistok — prim.] armija generala [[Maximilian von Weichs|Vajksa]]. On se je zadržao tamo da sa [[Dimitrije Ljotić|Mitom Ljotićem]] uredi pitanje dobrovoljačkog korpusa, koji je od [[Vinkovci|Vinkovaca]] do Osijeka prebačen železnicom. U Osijeku zadržao se samo toliko da ga Nojbaher predstavi generalu Vajksu, a potom transportuje za [[Postojna|Postojnu]], [[Slovenska Bistrica|Slovensku Bistricu]] i [[Rijeka|Rijeku]]. Docnije je došao vojvoda [[Dobroslav Jevđević|Jevđević]] (Dobrosav) sa svojim četnicima u Postojnu, pa u [[Trst]], i [[Momčilo Đujić|pop Đujić]] (Momčilo) iz Dalmacije sa svojim četnicima za Goricu. Namera je bila dr Nojbahera da tu stvori veću srpsku vojsku i uputi je na jugozapad da sa hrvatskom vojskom brani [[NDH]] i pomogne generala [[Alexander Löhr|Lera]] izvući iz teškog položaja u koji je zapao.<ref name="Milan Borković 1944">[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/356, fus. 40.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} Decembra 1944. godine, došlo je do pregovora sa Nemcima i generalom Nedićem u [[Beč]]u o udruženju kvislinških snaga, pod kontrolom nemačke vlasti. Predlog sporazuma je predviđao potčinjavanje svih Mihailovićevih jedinica pod zapovedništvo nemačke vojske, angažovanje četnika koji se nalaze u Bosni protiv komunista, prema nemačkom uputstvu, koncentrisanje četničkih jedinica koje se povlače iz Srbije u prostor koji im nemačke trupe budu odredile, delegiranje nemačkog oficira za vezu u štab Ostojića.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm OPŠTI USLOVI SPORAZUMA O SARADNJI IZMEĐU ČETNIKA I NEMAČKIH JEDINICA PRIPREMLJENI ZA PREGOVORE DECEMBRA 1944. GODINE]</ref> Potisnute s matičnog teritorija, četničke formacije iz Srbije i drugih oblasti stalno su se osipale, a njihov [[moral]] opadao. Mnogi četnici u zemlji su iskoristili [[Amnestija|amnestiju]] i pridružili se partizanima. Drugi su se pridružili ljotićevcima i nedićevcima u povlačenju na sever s Nemcima.<ref name="ReferenceC"/> == Operacije četnika u Bosni == {{main|Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|Bosanska golgota}} [[Datoteka:Mihailovic u Bosni 1944.jpg|mini|Veliki četnički zbor u selu [[Osječani]], u Bosni, oktobra 1944. Govori američki obaveštajac [[Robert Mekdauel]].]] [[Datoteka:Mihailovic i muslimani u Bosni 1944.jpg|mini|[[Draža Mihailović]] i [[Robert Mekdauel]] sa muslimanskim prvacima u Bosni.]] {{izdvojeni citat|Jednog dana (decembra 1944) pojavio se preda mnom iznenada jedan četnički general sa dva generalštabna oficira (bili su aktivni u srpskoj vojsci) i rekao sledeće: Kad su Rusi upali u Srbiju, njegovih 40.000 četnika povuklo se preko Drine i stoje na obali Bosne 10-20 km od Maglaja. Oni su spremni da se stave pod nemačku komandu i prime moju podršku prema istoku, dok bih ja trebalo da im stavim na raspolaganje neophodnu pešadijsku municiju.<ref>Stefan Hedrich: Erinnerungen an ein wechselvolles Leben in den Jahren 1880-1975. strane 115. i dalje, citirano prema: https://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: Totenkopf & Edelweiß], (Ares verlag, Graz), četvrti deo: Das Kriegsjahr 1944 (Ares verlag, Graz) strana 268. ({{jez-nem|Eines Tages (Dezember 1944) tauchten bei mir plötzlich ein Cetnik-General mit 2 Generalstäblern auf (gewesene aktive Offiziere der serbischen Armee) und erzählten mir Folgendes: Beim Einmarsch der Russen in Serbien seien 40.000 Tschetniks über die Drina zurückgewichen und stünden nun am rechten Bosnaufer auf 10—20 km vor Maglaj. Sie seien bereit, sich unter deutsches Kommando zu stellen und meine Rückendeckung gegen Osten zu übernehmen, wenn ich ihnen die nötige Infanteriemunition zur Verfügung stelle.}})</ref>|[[Stefan Hedrich]], SS-oberfirer i inspektor u glavnom štabu [[SS]], nadležan za sjeverozapadnu Bosnu}} Razbijeni u Srbiji, Mihailovićevi četnici, njih 15.000 do 18.000, su izbjegli u Bosnu, nakon što je otpala mogućnost proboja do obale [[Jadran]]a. U Bosnu su se povlačili zajedno s dijelovima [[Grupa armija »E«|Grupe armija »E«]], i služili su kao »zaštitnica Nemcima«.<ref>AVII, Ča, 77, 12/5</ref> [[11. novembra]] Komanda Grupe armija »E« izveštava da se general [[Miroslav Trifunović]] s 18.000 četnika kreće u pravcu Foče štiteći bokove njemačkim trupama.<ref>AVII, Na, f. 311, r. 185, s. 1231</ref> Na pregovorima sa [[Dobroslav Jevđević|Jevđevićem]], Nemci su uspeli da usmere snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] iz jugozapadne [[Srbija|Srbije]] u pravcu [[Sarajevo|Sarajeva]], u smeru kretanja vlastitih snaga: {{izdvojeni citat|3. 11, na molbu četničkog delegata majora Jevđevića iz Vrhovnog štaba Draže Mihailovića, održan je sastanak sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja Grupe armija. Draža Mihailović sada se nalazi sa oko 40.000 četnika u rejonu između Novog Pazara i Višegrada.<ref name="znaci.net"/>}} Između četnika i Nemaca vođeni su pregovori o snabdevanju i njihovom daljem angažovanju. Mihailovićev predstavnik na ovim pregovorima bio je pukovnik [[Gojko Borota]], komandant Romanijskog korpusa JVuO.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm Opšti uslovi sporazuma o saradnji između četnika i nemačkih jedinica pripremljeni za pregovore decembra 1944. godine], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 130</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (5. decembar 1944)</ref> Na ovim pregovorima konačno je postignut dogovor o nastupanju u pravcu [[Zvornik]]a, koji je Nemcima odgovarao. O ovome je štab [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] [[10. 12.|10. decembra]] obavestio potčinjene komande. {{izdvojeni citat|10. 12. 1944. Operat. odeljenje (Sarajevo) Saradnja sa četnicima. Telegram 34. i 91. arm. korpusu, 5. SS-brd. arm. korpusu i Korpusnoj grupi »Kibler«: 1) Četnici na maršu u širi rejon Valjeva privremeno će preći preko područja Rogatica — Ljubovija — Zvornik — Kladanj. 2) Draža Mihajlović garantuje najlojalnije držanje prema nemačkim jedinicama i nudi saradnju. Znak raspoznavanja za saradnju između nemačkih jedinica i četnika je: Mitrovica. 3) Četnike u što većoj meri koristiti za službu izviđanja. Materijalna pomoć može im se obezbediti u ograničenim razmerama ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv bandi. 4) K-da Grupe armija obavestila je hrvatske vlasti o navedenom kretanju.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (10. decembar 1944)</ref>}} Tokom decembra 1944. godine, Mihailović je preduzeo veliku [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|četničku ofanzivu u istočnoj Bosni]]. Ovaj napad izveden je kao pomoćni udar u toku napora [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] da se probije na [[Sremski front]] i ratište severno od Drave, gde je vladala akutna kriza. Takođe je pomogao napor [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] da uspostavi poprečnu vezu između [[Sarajevo|Sarajeva]] i fronta u donjem toku [[Drina (reka)|Drine]]. 16. decembra 1944, general Mihailović piše pukovniku [[Petru Simiću]] (pseudonim »Rodi«), komandantu severne grupe bosanskih korpusa JVuO, da partizani predstavljaju »glavnog neprijatelja« četničkog pokreta: {{izdvojeni citat|Sa 10.000 srbijanskih snaga neračunajući bosanske, krećem pravcem Han Pijesak — Vlasenica — Šekovići — Tuzla i pravcem Olovo — Kladanj — Stupari — Zavrtnice. Preduzmite odmah energične napade prema oblasti Tuzle sa svim snagama. Vi znate ko je glavni neprijatelj i napadati ga. Nemojte da u ovom momentu stvarate i druge neprijatelje. Ponavljam, najenergičnije koncentrične napade u oblasti Tuzle sa svima snagama.<ref name="Depeše"/>}} Mihailovićeva ofanziva je uzvedena prema željama Komande Jugoistoka, uz njihovu saglasnost i uz nemačku pomoć u municiji i zbrinjavanju ranjenika. Pored četnika, nemački proboj podržavaju i ustaše: {{izdvojeni citat|5. SS brdski korpus: [...] Krećući se od Kalinovika sa sjeveru, jače banditske snage potisle četnička osiguranja od Trnova ka Kasindolu (6 [kilometara] južno od Sarajeva). 1. bataljon 734. lovačkog puka, prebačen iz Podromanije motorizovanim transportom, stupio u kontranapad u saradnji sa ustašama i četnicima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=352&rec=311&roll=195 NAW, T-311, Roll 195, 000343: Tajni dnevni izvještaj komande Jugoistoka (23. decembar 1944.)]</ref>|Tajni dnevni izvještaj nemačke komande Jugoistoka (23. decembar 1944.)}} 28. decembra, Draža Mihailović šalje depešu kapetanu [[Stevan Leko Damjanović|Stevanu Leku Damjanoviću]] (pseudonim »Hektor«) u kojoj ga podsjeća da u borbi protiv snaga NOVJ stoje na raspolaganju sva moguća sredstva: {{izdvojeni citat|Nemojte se ženirati, da komuniste udarite u leđa u svakoj prilici. Oni su nas, dok smo napadali Nemce kod Bileće i na Sokolcu uvek napadali u leđa.<ref name="Depeše"/>}} Mihailovićeva ofanziva završila se neuspešno, porazom u bici za Tuzlu. Nakon ovog poraza došlo je do izvesnog osipanja u redovima [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]]. [[Srpska državna straža|Srpski udarni korpus]] odmarširao je Nemcima u [[Sarajevo]], da bi bio transportovan vozovima u [[Slovenija|Sloveniju]],<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_134.htm Izveštaj šefa propagandno-obaveštajne službe i sudstva Zeničkog korpusa od 8. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande o razgovoru sa štabom Srpskog udarnog korpusa], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 134</ref> a ostale snage izvukle su se preko [[Ozren (Bosna i Hercegovina)|Ozrena]] prema [[Modriča|Modriči]]. {{izdvojeni citat|Suzbijajte sve glasove o nekom našem krahu, suprotno tome širite da mi nismo begunci već se i dalje borimo dokle god možemo na svome terenu.<ref name="Depeše">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 7. APRILA 1945.GODINE]</ref>|Depeša generala Mihailovića od 27. januara 1945. god.}} Tokom februara i marta [[1945]]. četnici su zajedno sa nemačkim snagama učestvovali u borbama protiv pokušaja [[Druga armija JA|Druge armije JA]] da preseče saobraćajnicu u dolini [[bosna (rijeka)|reke Bosne]]. General Mihailović je pod svojom komandom u Bosni, sem četnika, imao i neke kvislinške muslimanske jedinice i delove Srpske državne straže.<ref name="Saslušanje"/> {{izdvojeni citat|Hvatajte što čvršće veze sa svima vrstama milicija i objedinite ih u zajedničkoj borbi.<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 22. marta 1945. god.}} Kad su Nijemci u oktobru 1944. istjerani iz Srbije, a ostaci četnika pobjegli u Bosnu, [[Milan Aćimović]] je postao glavna veza Draže Mihailovića sa specijalnim poslanikom Ministarstva inostranih poslova [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]] [[Hermann Neubacher|Hermannom Neubacherom]] u [[Beč]]u.<ref>https://www.znaci.org/00001/40_45.htm Jozo Tomasevich: CETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945</ref> U memoarima, Nojbaher tvrdi da je Mihailović zadržao svoj oportunistički stav prema njemačkom okupatoru sve do kraja rata: {{izdvojeni citat|Početkom 1945, u vreme naših poslednjih borbi u Hrvatskoj, kada je povlačenje naših trupa sa tog prostora bilo samo pitanje dana, Draža Mihailović mi se obratio direktnom molbom - i to preko svojih poverljivih ljudi u Beču - da mu pružim pomoć u vezi sa naoružanjem njegovih jedinica. Tokom nekoliko dana ja sam čak imao direktnu radio-vezu sa njegovim glavnim štabom u Bosni. Moj poverljiv čovek bio je poslednji put kod Draže u aprilu 1945.<ref>https://www.znaci.org/00001/172_7.pdf</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Njemačka služba bezbednosti ([[Sicherheitsdienst]]) je, pred kraj rata, uspostavila radio vezu sa Mihailovićevim štabom. Radio veza je primarno služila da četnicima omogući slanje zahteva za snabdevanjem njemačkim vlastima.<ref>WASH-REG-INT-74, XX 7619, File 160, Box 28, Entry 109, RG 226, NA.</ref> U Bosni se Mihailović još dva puta sastao sa Šterkerom i Aćimovićem.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović se sastajao sa Nojbaherovim izaslanikom prilikom povlačenja iz Srbije za Bosnu septembra 1944. godine i dva puta u Bosni u oblasti Sarajeva koncem 1944. godine i početkom 1945. godine. Sastancima između Mihailovića i Nemaca prisustvovao je i američki pukovnik [[Robert Mekdauel|Mak Dauel]], američki obaveštajac koji je tražio od Nemaca da polože oružje isključivo Mihailoviću, a Mihailovića uveravao da [[Sjedinjene Američke Države]] pomažu isključivo njega i njegovu organizaciju.<ref name="Presuda">[https://www.znaci.org/00001/60_3_34.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima]</ref> Početkom [[april]]a 1945. njemački major Šterker donio je Mihailoviću [[Alexander Löhr|Löhrovu]] poruku da je voljan da se preda angloameričkim snagama.<ref>Jozo Tomasevich, Četnici u drugom svjetskom ratu, Zagreb 1979, 398 i 400</ref> Mihailović je, pak, inzistirao da se njemačke trupe stave pod njegovu komandu kao »naši državljani«.<ref>AVII, Ča, 276, 6/1-44, uputstvo potčinjenim od 3. aprila 1945</ref> == Povlačenje Đujićevih četnika == {{main|Dinarska četnička divizija}} U drugoj polovini oktobra 1944. godine, jedinice [[NOVJ]] su prešle u ofenzivu za oslobođenje Dalmacije. 21. oktobra Đujić naređuje svojim jedinicama da se prikupe na [[Dalmatinsko Kosovo|Dalmatinskom Kosovu]], »jer mi našu živu snagu moramo da očuvamo za odsudni momenat«. Đujić je procijenio da Nijemci »napuštaju teren Jugoslavije«, pa dok se još drže u Dalmaciji, »moramo blagovremeno da izvršimo pripajanje svih naših manjih odvojenih i usamljenih grupa glavnini«.<ref>AH, Ča, 1.</ref> O ubrzanom povlačenju četnika i Nemaca iz Dalmacije govori nemački kapetan Rettich: [[Datoteka:Djujicevi cetnici povlacenje.jpg|mini|Povlačenje Đujićevih četnika, uporedo sa Nemcima, na teritoriju Trećeg Rajha.]] {{izdvojeni citat|»Stojim usred ovog haosa i ne mogu da sprečim katastrofu. Prvi put u ovom ratu gubim nerve i urlam kao pas na lancu. Opterećenje živaca poslednjih dana bilo je odviše veliko. A sad još i ovo potresno razočaranje što moji ljudi ovako beže. U toku dana je više puta pokušano da se zadrže mase naših jedinica koje su se bez smetnje žurno povlačile i da se uspostavi jedna nova linija. Ali četnici, kojih ima mnogo na ovom prostoru, beže potpuno rastureni i sve povlače za sobom.<ref>Franz Schraml, Kriegsschauplatz Kroatien, die deutsch-kroatischen Legionsdivisionen, Kurt Vowinckel Verlag, Neckargemünd, 1962, 207.</ref>|Zapis kapetana Retticha o povlačenju Nemaca i četnika iz Dalmacije}} Đujić 7. novembra šalje »najhitniju« depešu s naznakom »SOS« komandi Sjeverne grupe bosanskih korpusa: {{izdvojeni citat|»Jeste li krenuli. Gde ste i kada će te doći ovamo. Situacija na vrhuncu kritična kod nas. Ako ne stignete u najkraćem roku propadamo svi. Ponavljam: ako ne stignete u najkraćem roku propadamo svi. Đujić«.<ref>AVII, Ča, 206, 36/1.</ref>}} Novembra 1944. godine, došlo je do [[Kninska operacija 1944.|bitke za Knin]] sa [[NOVJ|Narodnooslobodilačkom vojskom Jugoslavije]] koja je oslobađala zemlju od okupatora. [[Momčilo Đujić]] je sa glavninom snaga četničke [[Dinarska četnička divizija|Dinarske divizije]] krenuo u proboj prema sjeveru 1. prosinca, dan prije odlučnog [[Kninska operacija|napada NOVJ na Knin]].<ref>[[Todor Radošević|Radošević, Todor]]: ''Ofanziva za oslobođenje Dalmacije (1. IX - 9. XII 1944.)'', Beograd: Vojnoistorijski institut, 1965, str. 277</ref><ref>[[Fikreta Jelić-Butić|Jelić-Butić, Fikreta]]: ''Četnici u Hrvatskoj 1941-1945.'', Zagreb: Globus, 1986, str. 239-240</ref> U izveštaju Dinarske divizije nemačkoj komandi [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog armijskog korpusa]] od [[1. decembra]] [[1944]]. godine, četnici najavljuju svoje napuštanje Kninskog fronta: {{izdvojeni citat|Četnička komanda sa svim svojim oružanim snagama od meseca septembra prošle godine radi i sarađuje sa Nemačkom vojskom u ovim krajevima iskreno i lojalno. Ovo su nam nalagali naši zajednički interesi u borbi protivu zajedničkog neprijatelja. Ova se saradnja produžila sve do danas. Kada je pre skoro meseca dana otpočela velika partizanska ofanziva na Knin i kada su četnici izgubili jedan veći deo teritorije četnici su uvideli da je više ovde njihova borba uzaludna jer da će ipak morati jednog dana napustiti ovu teritoriju. To je od strane predstavnika ove komande majora Mijovića tačno rečeno Komandantu Nemačkog Korpusa u Kninu. Sa strane gospodina generala komandanta Korpusa je izražena želja da ne treba da se rastavljamo nego da do kraja zajednički podelimo sudbinu pa šta nam bude.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_115.htm Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 115.</ref>|Izveštaj Dinarske četničke divizije komandi štaba [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. korpusa Vermahta]] ([[1. decembra]] [[1944]].)}} Kad su Đujićevi četnici napustili nemački front kod Knina, u hronici njemačke [[373. legionarska divizija|373. divizije]] je zapisano: {{izdvojeni citat|Do osetnog slabljenja fronta kod Knina došlo je kad je 6-7.000 ljudi jaka četnička grupa vođena od popa Momčila pešačkim maršem prebačena u oblast Karlovca. Razlog koji je ovo izazvao je neprijateljstvo sa ustašama, pa je rešeno da se formira jedan četnički korpus u oblasti Ljubljane. Marševski pokret bio je pomognut od strane 373. divizije koliko god je to bilo moguće.<ref>[https://www.znaci.org/00001/180.htm Franz Schraml: KRIEGSSCHAUPLATZ KROATIEN], Kurt Vowinckel Verlag, Neckargemünd 1962. strana 207 ({{jez-nem|Eine empfindliche Schwächung des Frontabschnittes bei Knin trat dadurch ein, daß eine bisher nordwestlich der Stadt gestandene, etwa 6—7000 Mann starke, von dem Popen Momčilo geführte Cetnikgruppe im Fußmarsch in die Gegend von Karlovac verlegt wurde. Der Grund des Abzuges war Verfeindung mit der Ustascha, auch hieß es, daß im Raum von Laibach ein Cetnikkorps aufgestellt würde. Die Marschbewegung wurde so gut als möglich von der 373. Div. unterstützt.}})</ref>|Hronika njemačke [[373. legionarska divizija|373. legionarske divizije]]}} Đujićevci se povlače na sjever uz podršku dijelova [[373. legionarska divizija|373. divizije]] [[Vermaht]]a. Proboj iz okruženja za mnoge je bio poguban. [[Brane Bogunović]], [[Boško Asanović]] i stotine drugih su zarobljeni. Major Mijović je poginuo u zoru 3. decembra na obali [[Radljevac|Radljevca]]. Tu se vojvodi priključio njemački general [[Alois Windisch]], komandant [[264. divizija|264. divizije]], sa svega oko 200 preostalih vojnika.<ref name="Pop izdaje"/> 12. decembra general Gustav Fehn je u pravcu pokreta četničkih jedinica poslao nekoliko nemačkih i ustaških bataljona, kako bi četnicima otvorili komunikaciju [[Ličko Petrovo Selo]]—Vaganac—Drežnik—Grad—Rakovica—[[Saborski]]—[[Plaški]].<ref name="Pop izdaje"/> Četnici usput provode prisilnu mobilizaciju praćenu žestokim zastrašivanjem stanovništva. Đujić Mihailoviću javlja: {{izdvojeni citat|»Naši su na putu popalili mnoga sela.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 714.</ref>|Izveštaj Đujića Mihailoviću}} Nije pouzdano utvrđeno koliko je četnika bilo u koloni. Partizanski izvori govore o dvije do dvije i po hiljade četnika.<ref name="Pop izdaje"/> Domobranski general Tomašević je sredinom decembra javio »da je oko 5000 četnika s obitelji stiglo preko Drežnik-Grada u Plaški, odakle produžavaju u Njemačku«.<ref>Zb. NOR, V/36, 687.</ref> Dana 21. prosinca stižu u dolinu [[Gacka (rijeka)|Gacke]]; tu su im se priključili četnici iz gornje Like. Nakon što su im prišli svi četnici sjeverozapadne Like i neki bosanski četnici, izvještaj o brojnom stanju Dinarske divizije 25. decembra navodi 4561 četnika.<ref>AVII, H-V/750.</ref> Po planu generala Mihailovića, Đujić je, dolaskom na [[Kapela|Kapelu]], završio povlačenje. Vrhovna komanda [[JVUO]] je tražila da se Đujić tu zadrži, jačajući frontu ispred Rijeke, na pravcu Brlog—Kupa. {{izdvojeni citat|»U osnovi se ne slažem sa napuštanjem terena i odlaskom za Istru. U Sloveniju i na Istru treba poslati građanske izbeglice koje treba spasiti. Vojnici moraju da produže borbu na celom prostranstvu Jugoslavije. Ni u kom slučaju naši vojnici ne smeju biti izbeglice.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 909.</ref>|Mihailovićev odgovor Đujiću}} Đujić je, pak, uporno tražio slobodan prolaz do Rajha. Poglavnik NDH [[Ante Pavelić]], na zahtjev Nijemaca, izdaje [[21. prosinca]] [[1944.]] zapovijed da se Đujićevim četnicima omogući prolaz preko [[Zagreb]]a i [[Zaprešić]]a ka granici Reicha. On se poziva na sporazum između vlade NDH i vlade Trećeg Reicha, prema kojemu će se otpremiti "četnička skupina popa Đujića, ukupne jakosti oko 6.000 ljudi, iz područja južno od Bihaća i južne Like prema sjeveru u Njemačku". U naredbi se kao "vjerojatni smjerovi pokreta" navodi pravac Bihać-Bos. Novi-Kostajnica-Novska-Dugo Selo-Zagreb-Zaprešić-granica, ili Gospić-Ogulin-Karlovac-Zagreb-Zaprešić-granica. Pavelić je naredio da se spomenuta grupacija "bezuvjetno nesmetano" propusti, prijeteći ratnim sudom onima koji bi to ometali. Četnike je do granice trebala pratiti jedna vojna jedinica NDH.<ref>[https://www.znaci.org/00001/41_18.htm Fikreta Jelić Butić: Četnici u Hrvatskoj 1941-1945: Bijeg pred snagama NOP-a]</ref><ref name="povijest.net">[http://povijest.net/sadrzaj/hrvatska/hr-ww2/842-odlazak-cetnicke-divizije-iz-kninske-krajine-i-predaja-saveznicima.html Domagoj Zovak, prof.: Odlazak četničke divizije iz kninske krajine i predaja saveznicima]{{Dead link|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, preuzeto 1. travnja 2012.</ref> {{izdvojeni citat|»Z a p o v i e d a m : 1. — da sve naše oružane postrojbe označenim smjerovima bezuvjetno nesmetano propuste ovu četničku skupinu u svom prolazu. Tko se ogrieši ovoj zapoviedi stavit će se pred Ratni sud shodno okružnici Glavnog Stana Poglavnika br. 124/taj. od 13. 12. 44. 2. — da četničku skupinu Popa Đujića u pokretu prema sjeveru do njemačke granice prati popratna postrojba hrvatskih oružanih snaga, koja se u sporazumu s njemačkim zapovjedničtvima ima brinuti za uredan i nesmetan prolaz skupine. 3. — ukoliko pomenuta četnička skupina bude prolazila područje pojedinih hrvatskih zapovjedničtava, odgovorni zapovjednici izvjestit će odmah i najžurnije Minors-Operod.«<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_233.htm Zapovest poglavnika Nezavisne Države Hrvatske od 21. decembra 1944. oružanim jedinicama (na pravcima Bihać — Bosanski Novi — Kostajnica — Zagreb — Slovenija i Gospić — Ogulin — Karlovac — Zagreb — Slovenija) da neometano propuste i obezbede prolaz Dinarskoj četničkoj diviziji prilikom njenog prebacivanja u Sloveniju]</ref>|Naređenje Ante Pavelića od 21. decembra 1944. godine za bezbjedan propust vojvode Momčila Đujića i Dinarske divizije JVuO ka Trećem Reichu}} U međuvremenu, 17. decembra, [[ustaše]] su u [[Hrvatska Kostajnica|Kostajnici]] poubijali 123 (ili 147<ref>Zb. NOR, XIX/4, 714.</ref>) ranjenika Dinarske divizije, koji su bili prevoženi [[vlak]]om. Zato Đujić izbjegava taj put. Đujić uz pomoć [[Dimitrije Ljotić|Ljotića]], koji već boravi tamo, dobija dozvolu Nijemaca da pređe u Istru i djelove Slovenije (tada [[Operativna zona Jadran]]). Ujutro 26. decembra iz [[Brlog]]a je krenulo oko 4500 četnika. Gdje god su mogli, upadali su u hrvatska sela i terorizirali narod, a neka sela su zapalili. U Hrvatskom primorju — javlja Okružni komitet KPH za Primorje — četnici su »napravili totalnu pljačku, paljevine i ubistva među narodom«.<ref name="Pop izdaje"/> Preko [[Velebit]]a i primorja, vršeći usput teror nad stanovništvom, Đujićevi četnici i dio njihovih obitelji dolaze [[1. siječnja]] [[1945]]. u [[Viškovo]]. Unutar granica Rajha Đujićevi četnici se spajaju sa postrojbama [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]] i drugim kolaboracionistima pod zapovjedništvom [[Dobroslav Jevđević|Dobroslava Jevđevića]] i [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]]. Ljotić je Neubachera depešom [[2. januar]]a obavijestio da je stiglo oko 4500 Đujićevih četnika, 1000 ličkih četnika i oko 500 izbeglica, bolesnih, dece i ranjenika. "''Borbeni moral odličan. Hranu primaju od Nemaca''."<ref name="Pop izdaje"/> Po naređenju SS-[[gruppenführer]]a [[Odilo Globočnik|Odila Globočnika]], komandanta SS-a i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje, u sastav Dinarske divizije je uključena i štabna četa SS-[[sturmbannführer]]a [[Ernst Lerch|Ernsta Lercha]]. Ta [[SS]] četa je imala »zadatak da ličnim dodirom s komandantima brigada uprosti prenošenje naređenja, da ličnim primerom aktivira delatnost četnika i da zajedno s njima vrši izviđanja u celoj Vipavskoj dolini radi sprečavanja infiltriranja banditskih snaga iz Trnovskog gozda.«<ref>Zb. NOR, VI/19, 842.</ref> SS vođa Globocnik izvijestio je najvišu njemačku komandu kako su »izvršenim posedanjem uporišta delovima četničke Dinarske divizije« njegove, tj. njemačke »policijske jedinice oslobođene za druge zadatke«.<ref>Zb. NOR, VI/19, 824</ref> Sa četnicima je u Sloveniju stiglo i nekoliko angloameričkih avijatičara, koje je Đujić predao Nemcima. O Đujićevom postupku je od strane Dobroslava Jevđevića obaviješten i Mihailović,<ref>Zb. NOR, XIV/4, 729.</ref><ref>AVII, 276, 16, 1 - 2 7 .</ref> koji je samo prokomentarisao: »Svaki će polagati račune za svoj rad.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 923.</ref> {{izdvojeni citat|Pop Đujić sa oko 4.000 vojnika otišao u Istru. Njegove snage bi se dislocirale u dolini Vipave. Pri izvlačenju imao vrlo male gubitke. Njegova saradnja sa broj 11 prekoračila granice. On čak i padobrance predaje broju 11. Javno se neprijateljski izjašnjava protivu saveznika.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>|Iz depeše koju su Vrhovnoj komandi JVuO poslali delegati Draže Mihailovića u Sloveniji, 8. januar 1945. godine}} Delegati Draže Mihailovića u Sloveniji major [[Vasilije Marović]] i kapetan [[Ilija Jeftić]], u depeši poslatoj Vrhovnoj komandi 10. januara 1945. godine, optužuju vojvodu Đujića za samovolju. Naime, dvojica četničkih oficira tvrde da Đujić odbija da se povinuje Jevđevićevim naređenjima »jer veruje da će svoj cilj postići preko Ljotića i Nemaca«, zatim da su u njegovu štabu uvijek prisutna dva njemačka oficira, te da jedan od njih, pod pseudonimom Branko Lazarević i u četničkoj uniformi, zapravo komanduje divizijom: {{izdvojeni citat|Major Kapetanović i Đujićeva savetodavka Stanić, nedavno došli iz Nemačke i doneli sobom veću sumu novca. Sigurno je da su u nemačkoj obaveštajnoj službi. Vređajući, klevetajući Čiču i V. K. Đujić traži opravdanje za svoje postupke. On javno pozdravlja nemačke oficire [[Rimski pozdrav|rimskim pozdravom]] i protiv svoga uređenja iz inata radi na štetu opštu. Jevđević je apsolutno odan Čiči pokušava da ga urazumi.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} == Povlačenje Đurišićevih četnika == {{main|Pavle Đurišić|Proboj četnika i Nemaca iz Crne Gore}} {{izdvojeni citat|On [Pavle Đurišić — prim.] je bio opasan nemački saveznik. Meni je uvek bilo savršeno jasno da bismo mi za Pavla Đurišića, u slučaju invazije zapadnih sila na Balkan, ponovo postali njegov najveći neprijatelj. Kada je započelo povlačenje nemačkih trupa iz Crne Gore, Pavle Đurišić je krenuo sa njima. Tokom napornih marševa po planinskom terenu, tokom operacije povlačenja prolazili smo i kroz područja koja su kontrolisali partizani. Njegove trupe vodile su borbu sa partizanima i time nemačkim trupama olakšale evakuaciju sa tog prostora.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Tokom septembra i oktobra [[1944]]. snage NOVJ zauzele su [[Gacko]], [[Berane]], [[Nikšić]], [[Kolašin]], [[Mojkovac]], [[Bijelo Polje]], [[Prijepolje]], [[Pljevlja]], [[Trebinje]], [[Bileća|Bileću]] i [[Grahovo]], čime se [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|njemački 21. korpus]] našao u potpunoj izolaciji. Pod komandom [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. nemačkog korpusa]] borila se četnička grupacija [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], koju su Nemci procenili na 10.000 ljudi.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Pregled brojnog stanja jedinica potčinjenih Grupi armija »E« na dan 16. 11. 1944. godine, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII - Dokumenti Nemačkog rajha, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 174.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frames no. 000376—000377.]</ref> Nakon dugotrajnih teških borbi i obostranih ozbiljnih gubitaka, [[18. decembra]] [[1944]]. su Nijemci i četnici probili blokadu. Zajedno sa njemačkim trupama, Crnu Goru su napustili i četnici potpukovnika [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]]. Oko 7000 četnika iz Crne Gore, kojima se pridružilo oko 1300 iz Hercegovine, uputilo se u sjevernu Bosnu, s pravcem prema Istri i Slovenskom primorju.<ref>AVII, Na, f. 311, r. 185, s. 1208.</ref> Pored naoružanih četnika iz Crne Gore, bilo je oko 2000 izbjeglica.<ref>AVII, Ča, k. 276. reg. br. 16/1-8.</ref> SS-[[gruppenführer]] i general-potpukovnik policije [[Odilo Globočnik]] je u vezi s pokretom Đurišićevog [[Crnogorski dobrovoljački korpus|Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa]] (»12.000 navodno odličnih boraca i 1.500 žena, dece, staraca i ranjenih«) od vlasti [[NDH]] i komande Jugoistoka tražio da se »istome osigura slobodan prolaz, kao što je učinjeno sa četnicima popa Đujića«. O formacijskom jedinstvu CDK i [[Dimitrije Ljotić|Ljotićevog]] [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]], kao i o ideološkom svjetonazoru Pavla Đurišića, Odilo Globočnik (ili njegov pomoćnik SS-[[sturmbannführer]] [[Ernst Lerch]], koji je parafirao ovaj dokument) zapaža sljedeće: {{izdvojeni citat|Vojvoda Đurišić je ranije pripadao četnicima Draže Mihailovića te bi verovatno još i danas mogao da održava uske veze s njim. On je ipak svoje snage odvojio i one nose naziv CDK, koji je uključen u srpske dobrovolj. jedinice generala Mušickog. On je istovremeno postao potpukovnik SDK i zamenik generala Mušickog. Ova grupa najoštrije suzbija težnje za nezavisnošću Crne Gore i danas se drži opšte političke linije ministra Ljotića, tj. nacionalnog jedinstva svih srpskih plemena.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dok. 158, str. 815.</ref>|Obaveštenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 2. marta 1945. o dolasku u Istru Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa}} U međuvremenu, javio se Pavelićev prijatelj [[Sekula Drljević]] sa predlogom da Pavlu Đurišiću garantuje povlačenje ako svoje trupe preimenuje u »[[Crnogorska narodna vojska|Crnogorsku narodnu vojsku]]« i stavi ih pod komandu Drljevića. Đurišić i dio bliskih suradnika Draže Mihailovića, među kojima [[Dragiša Vasić]] i [[Zaharije Ostojić]], prihvaćaju Drljevićevu ponudu i kreću u povlačenje preko NDH. O položaju trupa pod Đurišićevom zapovjedništvom u novim okolnostima, kapetan [[Vladimir Tešanović]], komandant 2. sarajevske četničke brigade, obavijestio je 8. aprila preko štaba Srednjobosanskog korpusa JVuO i samog generala Dražu Mihailovića: {{izdvojeni citat|Situacija dana 7—IV u Lijevču polju: Jedinice vojvode Pavla Đurišića usled teške situacije, a zavedeni propagandom Sekula Đorđevića [sic!] odlučile su da se predaju ustašama, odnosno Sekuli Drljeviću, koji se proglasio vrhovnim komandantom Crnogorske vojske nezavisne Crne Gore. Na pregovorima koji su vodili Pavlovi delegati sa nekim Pavelićevim izaslanikom, zaključeno je da se Crnogorci ne razoružavaju i imaju se dislocirati na području Hrvatske po nahođenju hrv. vlasti. — Bosanci i Srbijanci imaju se smatrati ratnim zarobljenicima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_193.htm Obaveštenje komandanta 2. sarajevske brigade od 8. aprila 1945. komandantu Srednjobosanskog korpusa o predaji crnogorskih četničkih jedinica ustašama]</ref>}} No, Đurišić je pokušavao izigrati Drljevića. Odlučuje da ipak neće preći Savu, kako je dogovoreno, već svoje kolone vodi prema Bosanskoj krajini. Ustaše su [[4. april]]a te kolone zaustavili na Lijevča-polju. Poslije žestoke [[bitka na Lijevča polju|bitke na Lijevča polju]], četnici se predaju ustašama i Drljeviću.<ref>Zb. NOR, XIV/970.</ref> Glavnina zarobljenih trupa se, kao »[[Crnogorska narodna vojska]]« pod Drljevićevom komandom, narednih dana uključuje u sastav ustaških zdrugova, a četničko vodstvo je likvidirano u [[Logor Jasenovac|logoru Jasenovac]], uključujući Đurišića, Ostojića, Vasića, [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] i druge.<ref>R. Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941 — 1945, Cetinje, 1977, str. 505, 515. i 527.</ref> Svoju verziju smrti Pavla Đurišića u ustaškom logoru dao je po sjećanju rekonstruisati i Hitlerov »ministar za Jugoistok« [[Hermann Neubacher]]: {{izdvojeni citat|Kasnije je Pavle Đurišić sklopio ugovor sa ustaškim trupama Ante Pavelića, da bi mogao da prođe sa svojim jedinicama kroz Hrvatsku i Istru. Tamo su se već nalazile i druge četničke jedinice, kao i Ljotićevi dobrovoljci. Ustaše, za koje su do poslednjeg trenutka glavni neprijatelj ostali pravoslavni Srbi, nisu ispoštovali dogovor, postavili su mu zasedu i pobili jedan deo njegovog odreda. Svi četnički oficiri bili su uhvaćeni i ubijeni. Pavle Đurišić bio je, zajedno sa nekoliko svojih drugova, spaljen.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176—177.</ref>}} == Politički planovi == Radi ostvarenja plana o ujedinjenju svih "nacionalnih snaga" Nemci su pokušali da angažuju i patrijarha Gavrila i vladiku Nikolaja Velimirovića. U prvoj polovini decembra 1944. godine, Nojbaher je naredio da se oni puste iz logora u Bavarskoj, gde su bili internirani, i doprate u Beč. Nojbaher je pozvao Milana Nedića, Dimitrija Ljotića, Milana Aćimovića, ministra Velibora Jonića i druge, da prisustvuju dolasku patrijarha i vladike u Beč. Uveliko se govorilo kako će se sazvati sabor pravoslavnih crkava (ruske, rumunske, hrvatske i srpske), te kako će se na tom saboru osuditi boljševička pravoslavna crkva. Nojbaher je smatrao da dovođenje srpskih crkvenlh velikodostojnika predstavlja veliki politički uspeh za njega.<ref name="Milovanović">[https://www.znaci.org/00001/11_77.htm Nikola Milovanović: PLAN KOMANDE LOVAČKIH GRUPA JUGOISTOK]</ref> Nojbaher je, po Ljotićevom savetu, premesto crkvene dostojnike na [[Vrpsko jezero]] u Koruškoj, zbog bombardovanja Beča. Ljotić je Mihailoviću javljao da je sa slovenskim nacionalistima »postigao sporazum i oni su obrazovali Nacionalni komitet koji će proglasiti slobodnu federativnu jedinicu Kraljevine Jugoslavije — Sloveniju — koja ne priznaje Tita nego Kralja Petra II.« Zamolio je Mihailovića da dođe u Sloveniju da »vodi operacije«.<ref>Boško N. Kostić, ''Za istoriju naših dana'', Lille, 1949. 211—212</ref> [[24. januar]]a 1945. Mihailović je javio emigrantskoj vladi da su se sporazumeli [[Slovenska ljudska stranka]], socijalisti i [[Jugoslovenska nacionalna stranka]] i sastavili »Narodni odbor za Sloveniju«. Odbor je proglasio [[slovensko domobranstvo]] »narodnom vojskom«, a "veliku Sloveniju" (sa [[Istra|Istrom]] i [[Trst]]om) delom »Federativne Jugoslavije« pod Karađorđevićem. Mihailović još kaže da "odbor priznaje đenerala Mihailovića i nastavlja borbu protivu komunista i okupatora".<ref name="Depeše"/> Nameravali su da traže od Anglo-Amerikanaca da Titovim trupama ne dozvole ulazak u Sloveniju, već da anglo-američke trupe kao savezničke uđu u Sloveniju.<ref name="Milovanović"/> Bilo je u planu i da se obrazuje Srpski komitet, u kojem bi [[Aleksandar Cincar-Marković]] bio ministar inostranih poslova, predsednik [[Nikolaj Velimirović]], a članovi Ljotić i Aćimović. O ovim političkim kombinacijama govori se u telegramu koji je [[31. januar]]a Mihailoviću poslao [[Dobroslav Jevđević]]: {{izdvojeni citat|U sredu stiže ministar Nojbaher sa Ljotićem i Nedićem. Izgleda da dolazi i patrijarh. Preuzeo sam sve da mi politički ne budemo izigrani i tražio u vezi s tim objašnjenje sa Đujićem. Povodom vesti ljotićevaca da će obrazovati vladu u koju će ući Đujić uz blagoslov patrijarhov, imao sam dug razgovor sa Đujićem. Đujić je izjavio da neće ući ni u kakvu političku kombinaciju sa Ljotićem. To će saopštiti Ljotiću. Prema tome, sa te strane nema nikakvih razloga za uznemirenost.<ref name="Milovanović"/>}} Početkom 1945. godine dolazi do razdora između Ljotića i Nedića. Glavni razlog bilo je Ljotićevo nastojanje da se raspusti [[Nedićeva vlada|Nedićeva kvislinška vlada]], a da se umesto nje obrazuje "komitet spasa" u koji bi ušli predstavnici svih kolaboracionističkih grupa. Zadatak ovog "komiteta" je trebalo da bude prikupljanje svih ostataka razbijenih četničkih i kvislinških formacija iz Srbije, Slovenije i Hrvatske (s izuzetkom ustaških), od kojih bi se, na teritoriji Slovenije, obrazovala "nacionalna armija" sposobna da se suprotstavi [[NOVJ]].<ref name="Milovanović"/> == Zbližavanje četnika i ustaša == [[Datoteka:Stepinac.jpg|minijatura|Zagrebački nadbiskup [[Alojzije Stepinac]], sa kim je Draža Mihailović pokušao da uspostavi vezu.]] [[File:Povlačenje crnogorskih četnika prema zapadu. Zagreb, svibanj 1945.webp|thumb|Povlačenje crnogorskih četnika ka Trećem Reichu (Zagreb, [[svibanj]] 1945)]] Nakon [[bitka za Srbiju|poraza u Srbiji]], general Mihailović je pokušao da prestroji »Jugoslovensku vojsku u otadžbini« iz isključivo srpske formacije u združenu snagu srpskih, hrvatskih i muslimanskih jedinica, pri čemu je četničko rukovodstvo izrazilo spremnost da se odrekne zamisli o [[Etničko čišćenje|etnički čistoj]] »[[velika Srbija|velikoj Srbiji]]«.<ref>AVII, Ča, 276, 6/1-32-</ref> [[29. novembra]] 1944. Mihailović je pisao ustaškom poručniku, »bratu Mati Matićeviću«, komandantu [[Hrvatske oružane snage|oružanih snaga NDH]] u oblasti [[Vareš]]a, povodom dogovora o priključenju "Jugoslovenskoj vojsci u domovini" i punoj saradnji "protiv zajedničkog neprijatelja": {{izdvojeni citat|Sada nam se otvaraju široki putevi da dosadašnji rad još pojačamo i da dođe do pune sloge i saradnje protiv zajedničkog neprijatelja. Jedinice pod vašom komandom će ubuduće nositi ime hrvatske jedinice u sastavu jugoslovenske vojske u domovini pod hrvatskom zastavom, a sa nazivom jednog od hrvatskih velikana prema Vašem izboru (na primer »1. Hrvatski korpus Stjepana Radića«)... Mi Vas, brate Mato, već sada smatramo u tajnoj suradnji sa nama, a ako uspijemo da naša suradnja bude javna biti će to od najvećeg značaja za cijeli naš narod.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_109.htm PISMO DRAŽE MIHAILOVlĆA OD 29. NOVEMBRA 1944. USTAŠKOM PORUČNIKU MATI MATIĆEVlĆU O ZNAČAJU SARADNJE IZMEĐU USTAŠA I ČETNIKA] (Zb. NOR-a, XIV/4, str. 426—429.)</ref>|Pismo četničkog vođe Mihailovića ustaškom poručniku Mati Matićeviću od 29. novembra 1944.}} [[1. decembra]] [[1944]]. Mihailović je izdao naredbu, u ime kralja [[Petar II Karađorđević|Petra Karađorđevića]], koji ga se već bio odrekao, kojom unapređuje Matićevića u čin kapetana II klase.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_112.htm NAREDBA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 1. DECEMBRA 1944. POVODOM UNAPREĐENJA USTAŠKOG PORUČNIKA MATE MATIĆEVIVĆA U ČlN PEŠADIJSKOG KAPETANA II KLASE] (Zb. NOR, XIV/4, 432)</ref> Istog dana, [[1. decembra]] 1944. Mihailović je doneo uredbu kojom predviđa da JVO čine »Srpska, Hrvatska i Slovenačka armija i grupa Muslimanskih korpusa«, pod jedinstvenom komandom Mihailovića.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_111.htm UREDBA O FORMACIJI JUGOSLOVENSKE VOJSKE U OTADŽBINI] (Zbornik, XIV, 4, str. 431.)</ref> Tendecija približavanja četnika Draže Mihailovića hrvatskim kvislinškim vlastima u trenutku kada se trupe Wehrmachta nalaze u povlačenju s Balkana, konstatovana je potkraj decembra 1944. i od strane njemačkog opunomoćenog generala u [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Prema izvješću pouzdanog agenta, Draža Mihajlović je izrazio namjeru da se bori skupa sa ustašama i domobranima, jer je njihov zajednički glavni cilj uništenje komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=443&rec=311&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000427.] <br /> ({{jez-njem|"Nach zuverlässiger V–Mann–Meldung soll Draza Mihajlovic geäussert haben, er wolle mit den Ustascha und Domobranen zusammen kämpfen, da das gemeinsame Hauptziel die Vernichtung des Kommunismus sei."}})</ref><ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref>|Izvještaj njemačkog opunomoćenog generala u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 24. XII 1944.}} U telegramu poslatom pretposljednjeg dana 1944. godine iz [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], kapetan Merrem izvještava o borbama koje u [[Zapadna Bosna|zapadnoj Bosni]] vode [[Hrvatske oružane snage]] (HOS) i [[JVuO]] protiv [[NOVJ]]: {{izdvojeni citat|"Prema iskazu prebjega, zapadno od [[Jajce|Jajca]] traju borbe između četnika i ustaša sa jedne, i Titovih bandi s druge strane."<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=442&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000433.] <br /> ({{jez-njem|"Nach Überl.Auss. W Jajce Kämpfe zwischen Cetniks und Ustaschen einerseits mit Tito–Banden andererseits."}})</ref>|Ispravka za večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja od 29. decembra 1944 (30. decembar 1944.).}} [[18. 1.|18. januara]] na području donjeg toka [[Bosna (rijeka)|rijeke Bosne]] snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] su sklopile sporazum sa snagama NDH.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_144.htm Izveštaj komande Smederevskog korpusa JVuO od 23. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 144</ref> [[7. februar]]a 1945. godine general Mihailović naređuje svojim potčinjenima saradnju sa ustašama u Gračanici: {{izdvojeni citat|Sa ustašama u [[Gračanica|Gračanici]] održavati najprijateljskije veze.<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 7. februara 1945. godine}} Već narednog dana, general Dragoljub Mihailović šalje depešu potpukovniku [[Dragoslav Račić|Dragoslavu Račiću]] (pseudonim »Miki«), u kojoj o ustašama zapisuje: {{izdvojeni citat|Ustaše dižu glavu u Bosni, ali znajte da ima dve vrste ustaša. Samo su idejne ustaše naši neprijatelji, a ostali prestavljaju miliciju, koja je sa nama u saradnji.<ref name="Depeše"/><ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 276, registarski broj 6/1.</ref>|Depeša generala Mihailovića od 8. februara 1945. godine}} [[2. mart]]a [[1945]]. godine četnički vođa Draža Mihailović nalaže svom opunomoćeniku u [[Zagreb]]u hvatanje što čvršće veze sa zagrebačkim nadbiskupom [[Alojzije Stepinac|Alojzijem Stepincem]]: {{izdvojeni citat|Nastanite da sa Stepincem, ponavljam sa Stepincem uhvatite što čvršću vezu i upoznate ga sa celim našim programom i radom... Ako možete učinite mu zvaničnu posetu, da bismo sa tim stvorili sporazum protiv komunista... Samo o tome Mačekovci nesmeju da znaju ništa, jer u isto vreme treba raditi sa mačekovcima.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 7. APRILA 1945.GODINE</ref>|Depeša [[Draža Mihailović|Draže Mihailovića]] od 2. marta 1945. godine}} == Mihailovićeva delegacija Paveliću == General Mihailović je slao izaslanike u [[Zagreb]], glavni grad [[NDH]], radi uspostavljanja kontakta. Mihailovićevi emisari su u Zagrebu pregovarali s Mačekom i Pavelićem. Pregovori su na različitim nivoima vođeni tokom marta i aprila, uvijek »u cilju vođenja jedne zajedničke borbe protivu partizana«.<ref>Zb. NOR, XIV/4, 984—985.</ref> Prema svedočenju [[Vladimir Košak|Vladimira Košaka]], tadašnjeg ambasadora [[NDH]] u Berlinu i ministra državne riznice (finansija) u vladi Ante Pavelića do aprila 1943. godine, dva emisara Draže Mihailovića su posetila Pavelića tokom aprila 1945. i sklopili aranžmane čiji je cilj bio isključenje međusobne borbe između ustaša i četnika, kako bi se olakšala zajednička borba protiv partizana.<ref name="Ispitivanje"/> U Zagreb je išao i nemački izaslanik za Balkan [[Herman Nojbaher]] nastojeći da ostvari saradnju između srpskih kvislinga i [[Ante Pavelić]]a, koji je izrazio spremnost da sa Srbima nađe "neki modus vivendi". Pavelić je prvi put Mihailovićevu delegaciju primio [[17. april]]a. S poglavnikom su bili [[Andrija Artuković]], general [[Ante Moškov]] i [[Juco Rukavina]]. Na drugom sastanku, [[18. april]]a, bili su još prisutni i generali [[Đorđe Gruić]] i [[Vjekoslav Luburić]]. General Đukić je iznio Mihailovićeve molbe da se četnicima osigura slobodan prolaz, da im se dodijeli hrana, lijekovi i municija, kao i da ustaše oslobode ranjenike zarobljene na [[Vučijak (planina)|Vučijaku]]. Na trećem sastanku, [[22. april]]a, Pavelić i Đukić su se sporazumjeli o svim četničkim zahtjevima: poslani su kamioni s lijekovima i municijom, bolnica je oslobođena i, što je najvažnije, izdana su potrebna naređenja da se Mihailovićeva grupa propusti za Sloveniju.<ref name="Pop izdaje"/> Ustaške vlasti su smatrale da bi se preko četnika moglo doći do Angloamerikanaca.<ref name="Pop izdaje"/> == Ujedinjenje četnika i ljotićevaca == [[Datoteka:Parac, Đujić, Mušicki and Damjanović in 1945.jpg|mini|desno|250p|General [[Matija Parac]], vojvoda [[Momčilo Đujić]], te generali [[Kosta Mušicki]] i [[Miodrag Damjanović]], skupa sa pripadnicima [[Dinarska divizija|Dinarske divizije JVuO]] i [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], prilikom predaje savezničkim snagama ([[Trst]], proljeće 1945. godine)]] Odlična ilustracija o bliskim vezama koje su, po pristizanju u [[Slovenija|Sloveniju]], četničke vođe s teritorije [[NDH]] gajile sa političkim i vojnim rukovodstvom [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], nalazi se u knjizi<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana — Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 192.</ref> [[Dimitrije Ljotić|Ljotićevog]] sekretara [[Boška Kostića]]: {{izdvojeni citat|Od prvog sastanka između D. Ljotića i M. Đujića uzajamno poverenje i srdačnost u odnosima nisu prestajali. Sve važnije stvari oko naših nacionalnih jedinica i sva pitanja od opšteg narodnog interesa pretresana su i rešavana zajednički između Ljotića, Đujića, Mušickog i Jevđevića.|[[Boško N. Kostić]], lični sekretar [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]]}} [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok, ovako opisuje koncentraciju četničko-dobrovoljačkih snagâ u okolini [[Trst]]a: {{izdvojeni citat|U martu i aprilu 1945. boravio sam na prostoru Trsta. Tu se se sakupile jake snage naoružanih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca. Oni su uspostavili front, koji nije bio tako jasno definisan, protiv Titovih partizana. Prisutan je bio vođa bosanskih četnika dr Jevđević sa oko dve hiljade svojih ljudi, kao i dalmatinski sveštenik pop Đujić sa oko šest hiljada boraca. Njima treba dodati i Ljotića sa, otprilike, tri hiljade dobrovoljaca. Njima se pridružilo i nekoliko hiljada srpskih civila.}} Posredovanjem vojvode [[Momčilo Đujić|Đujića]], u Sloveniji se Ljotić sastao sa komandantom [[Plava garda|slovenačkih četnika]], generalom [[Ivan Prezelj|Ivanom Prezeljom]]. Na sastanku Ljotića, Đujića i Prezelja, održanom u [[Ljubljana|Ljubljani]], došlo je do punog saglasja o zajedničkom delovanju. Prethodno, Mihailović je 9. januara 1945. obaviješten od strane svojih delegata u Sloveniji majora Vasilija Marovića i kapetana Ilije Jeftića da se vojvoda Đujić u [[Trst]]u sastao sa Ljotićem i generalom [[Leon Rupnik|Leonom Rupnikom]]: {{izdvojeni citat|U Trstu su konferisali: jedan Hitlerov delegat, Rupnik, Ljotić i Đujić. Đujić je tvrdio da je Ljotić jedini prestavnik srpskog naroda. On napada pored saveznika i naš pokret. Ljotićevci tvrde da će Đujić ući u sastav njihov. Jevđeviću kao prestavniku našega pokreta preti opasnost da bude interniran, jer Đujić hoće preko Nemaca i Ljotića da potčini njegovo ljudstvo sebi, a njega da odstrani.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} Vojvoda [[Dobroslav Jevđević]] (pseudonim »Vilda«) šalje 1. januara 1945. depešu Draži Mihailoviću u kojoj navodi da je izvjesno stvaranje »vojnog saveza« sa [[Slovensko domobranstvo|Slovenskim domobranstvom]] i Ljotićevim [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskim dobrovoljačkim korpusom]]: {{izdvojeni citat|Svu vojsku ćemo sastaviti u jednu diviziju 7.000 ljud. 1.000 Ličana ostalo je kod mene, a daćemo Đujiću Slovenske saveznike. Napravićemo zajednički vojni savez sa Ljotićem i domobrancima. Sećate se kad ste mi davali primer kako drugi ratuju protiv okupatora, sad ulažem sav autoritet da ti drugi ni izjavama ni delima na našu štetu ne uvrede Saveznike. Vilda.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} 18. januara 1945, vojvoda Dobroslav Jevđević obavještava Vrhovnu komandu JVuO i Dražu Mihailovića o daljim planovima za povlačenje kolaboracionističkih snaga ka Sloveniji: {{izdvojeni citat|Ljotić otišao u Beč sa misijom da obezbedi hranu za 6.000 ljudi Pavla Đurišića, da dovede ovde 2.000 srpske državne straže iz Bosne, da razgovara o mogućnosti prevođenja ostalih naših vojnika (snaga) ovde, da izradi jedan avion sa kojim će do Ljubljane doći jedna delegacija u Sarajevo do Vas. U delegaciji bi bila dva njegova delegata, đeneral Parma, jedan moj i jedan Đujićev delegat. Đujić poslao depešu Pavlu da traži da svakako sa svim snagama dođe ovamo. Ja sam protivan tome.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} Na drugoj strani, Mihailović je bio nezadovoljan borbenim angažmanom [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]], tj. [[Srpskog udarnog korpusa]]. O tome svjedoči depeša upućena 12. februara 1945. jednom njegovom neimenovanom saradniku (pseudonim »Parma«): {{izdvojeni citat|Što se tiče Nedićeva plana o nekoj njegovoj vladi, to su čiste Nedićeve gluposti. Što se tiče S.D.S. to su obični begunci, koji nisu bili u stanju ni tri meseca da izdrže u šumi. Kad sam ih primio ja sam im obećao samo teškoću i borbu. Čim su se uverili, pobegli su, kod svojih starih gospodara. To je vrlo žalosna stvar, naročito kada se ima na umu da je tamo bilo mnogo aktivnih oficira. Zbog ljudstva koje će jednog dana opet prići nama, ja ćutim.<ref name="Depeše"/>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Ljotić je iz Slovenije, u dogovoru sa Nojbaherom, [[28. februar]]a 1945. poslao delegaciju na čelu sa [[Milan Aćimović|Aćimovićem]] iz Bistrice u štab Draže Mihailovića u Bosni. Ljotićeva delegacija je stigla u Bosnu [[15. mart]]a. Poruka je glasila da žele objedinjenje svih nacionalnih snaga i da Mihailović preuzme komandu. Ljotić je molio đenerala Mihailovića da sa celokupnom vojskom dođe u Sloveniju da lično vodi operacije. Trebalo je da se sve "nacionalne snage" koncentrišu u operativnoj zoni Jadran. Po Ljotićevoj proceni tu će se odigrati odlučna bitka između nacionalista i komunista.<ref name="Milovanović"/> [[Datoteka:Patrijarh Gavrilo Dožić, Episkop Nikolaj Velimirović, vojvoda Momčilo Đujić, Dimitrije Ljotić i drugi u Sloveniji 1945. godine.png|mini|[[Milan Cvjetićanin]] (treći slijeva), komandant Bosanskog četničkog korpusa „Gavrilo Princip“, đeneral [[Miodrag Damjanović]], pomoćnik đenerala [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]]a, patrijarh srpski [[Gavrilo Dožić|Gavrilo]], vladika žički [[Nikolaj Velimirović|Nikolaj]], vojvoda [[Momčilo Đujić]] i vođa [[ZBOR]]-a [[Dimitrije Ljotić]], u [[Slovenija|Sloveniji]] 1945. godine.]] General Mihailović je, sa radošću, prihvatio predlog i odgovorio Ljotiću [[16. mart]]a: {{izdvojeni citat|Sa radošću pozdravljam Vaš rad na objedinjavanju svih nacionalnih snaga i ako u poslednjem momentu. Vremena još ima ipak da se najnužnije organizuje i poveže. [[Kosta Mušicki|Kosta]] i Vaš delegat preneli su mi sve Vaše poruke i budite uvereni da ih ja primam od prve do poslednje. Visoki gospodin koji nam je trebao sada mnogo pomoći, otkazao nam je, a pomoć nam je toliko nužna. Zato Vas molim da Vi nasebe primite sve da bi nam se ova pomoć ostvarila i da pronađete mogućnosti sa našim ljudima da bi se ona ostvarila i da dođe do nas. Poslaću moje ljude sa ovlašćenjima koji uživaju moje puno poverenje a koji će uživati i Vaše. Bez obzira na sve teškoće koje preživljujemo, ja sam uveren da ćemo uz Božju pomoć u borbi za Kralja i Otadžbinu postići sve što želimo.<ref name="Milovanović"/>}} U depeši poslatoj 21. marta 1945, general Mihailović napominje vojvodi Momčilu Đujiću da se oficiri iz Srpske državne straže, kako bi napredovali u hijerarhiji JVuO, prethodno moraju dokazati u borbi: {{izdvojeni citat|One iz S.D.S. držati naročito pod kontrolom i na nižim dužnostima da polože ispit pa tek kad se uverite da valjaju tek onda ih rasporedite na komandne položaje, ukoliko se uverite da je potrebno i da valjaju.<ref name="ReferenceD">[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref>}} [[File:Vladika Nikolaj kod dobrovoljaca u Ilirskoj Bistrici.png|mini|Vladika žički [[Nikolaj Velimirović]] u posjeti srpskim dobrovoljcima u [[Ilirska Bistrica|Ilirskoj Bistrici]]. Salutiraju mu (slijeva na desno): [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]ev ađutant potporučnik D. Bogićević i potporučnik Đ. Ćosić, dok mu vrata od automobila pridržava poručnik Varjaški, ađutant generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]]. Iza vladike Nikolaja (s četničkom, crnom kapom na glavi) vojvoda [[Momčilo Đujić]].]] Vojvoda Momčilo Đujić obavještava 30. marta 1945. komandante Bosanskog, Dalmatinskog i Ličkog korpusa JVuO o ujedinjenju Mihailovićevih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca, kao i o pripremama za zajednički udar na jedinice [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Jugoslovenske armije]]: {{izdvojeni citat|Naša delegacija stigla je od Čiče gde je sav posao uspešno završen. Dobrovoljci su ušli u sastav J.V.U.O. pod Čičinu Komandu. Čiča je ovamo poslao svoga pomoćnika đenerala Damjanovića radi važnih zadataka. S njim sam već bio u Bistrici. Ovih dana on vrši inspekciju dobrovoljačkog Korpusa i našeg IV. korpusa kod Vojvode g. Jevđevića. Sutra imam ponovan sastanak s njim u Trstu odakle treba da uputimo naše delegate na front V. Armije Američke, da uhvate vezu. Izvođenje ovog posla meni je stavljeno u dužnost od Čiče.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_184.htm Obaveštenje Štaba Dinarske četničke divizije od 30. marta 1945. komandantima korpusa o planu i pripremama za napad na snage Jugoslovenske armije]</ref>}} Mihailović je sve do početka aprila 1945. gajio iluzije o produžetku njemačkog prisustva u Bosni, budući da je naslon na okupatora bila jedina garancija opstanka Mihailovićevih snaga na području sjeverne Bosne. O tome rječito svjedoče dvije Mihailovićeve depeše. U prvoj depeši (31. mart 1945) general Mihailović obavještava Dimitrija Ljotića o daljim namjerama: {{izdvojeni citat|Iako je u Nemačkoj vrlo teška situacija, ipak nemačke trupe u Bosni vrše veliku ofanzivu protiv komunista. Po svem izgledu, što se podudara i sa Vašim izveštajem, da Nemci hoće da razviju gerilu ne samo u Nemačkoj već i na Balkanu. Do sada mi ne vidimo nikakve poteze nemačkog povlačenja iz Jugoslavije. Naprotiv, sada su u vrlo oštroj ofanzivi protiv komunista u oblasti Sarajeva i Tuzle. Mi smo čak u stanju da verujemo po izvesnim znacima i po ovakvom radu Nemaca u Jugoslaviji da oni možda imaju i neki sporazum sa Anglosaksoncima. Mi moramo razviti što jaču gerilu na celom prostoru Jugoslavije.<ref name="ReferenceD">[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref>}} U drugoj depeši od 3. aprila 1945. godine, upućenoj [[Stevan Leko Damjanović|Stevanu Leki Damjanoviću]], komandantu Majevičkog korpusa JVuO, Mihailović sugeriše sljedeće: {{izdvojeni citat|Posmatrajte sve što se dešava kod br. 11 (četnička šifra za Njemce — nap.) i izveštavajte nas stalno. Ispitajte tačno razlog zašto napuštaju Bijeljinu i okolinu. Pokušajte da na slučaj da se br. 11 povlači da ih pridobijete da ostanu pod našom komandom kao naši državljani.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1985, str. 967.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 422.</ref>}} U radiogramu Ljotiću od 1. aprila 1945. on je napisao: {{izdvojeni citat|Mi moramo razviti što jaču gerilu u celom našem prostoru Jugoslavije. U komunističkim redovima veliko je rasulo naročito u Srbiji. Narod u Srbiji nas željno očekuje i kad olista šuma prepuniće šume i planine.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana - Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 238—239.</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} U poruci poslatoj Ljotiću 11. aprila, Mihailović navodi: {{izdvojeni citat|Što se tiče ustanka u Srbiji to je sam narod koji se diže i to se ne može sprečiti. Ja samo koristim situaciju koja se time stvara.<ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref>}} Mihailović je poslao generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]], pukovnika [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubu Jovanovića Patka]] i potpukovnika [[Siniša Ocokoljić|Sinišu Ocokoljića]] (tzv. Istaknuti deo Vrhovnog štaba) u Sloveniju radi preuzimanja komande nad združenim kvislinškim snagama.<ref name="Saslušanje"/> General Damjanović je, nakon povratka iz zarobljeništva u Njemačkoj, bio šef kabineta [[Milan Nedić|Milana Nedića]], a od kraja 1944. i zamjenik komandanta JVuO, tj. generala Mihailovića. General Dragoljub Mihailović potpisao je 16. marta 1945. punomoćje kojim se general Miodrag Damjanović ovlašćuje da preuzme komandu nad svim »nacionalnim snagama« u Sloveniji: {{izdvojeni citat|Ovim ovlašćujem svoga pomoćnika đenerala Miodraga M. Damjanovića: da kao ''Istaknuti deo Vrhovne komande'' dejstvuje u Zapadnom delu naše Otadžbine i po potrebi u moje ime uzme pod svoju komandu sve nacionalne snage koje se tamo nalaze. Đeneral Damjanović formiraće svoj štab od ljudstva koje povede odavde kao i od onog koje uzme iz jedinica i sa terena. <br> Po mojim instrukcijama đeneral Damjanović donosiće shodne odluke i izdavati potrebna naređenja, a o ovome obavestiti sve nadležne u zapadnom delu Otadžbine, koje pozivam da se ovoj mojoj odluci pokoravaju. <br> Štab đenerala Damjanovića nosiće naziv “Gorski štab br. 1. v.”<ref>[http://www.udruzenje-bkjv-draza-mihailovic.org/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B1%D0%B0-%D1%92%D0%B5%D0%BD-%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%99%D1%83%D0%B1%D0%B0-%D0%BC%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0/?lang=src Наредба и пуномоћје ђенерала Драгољуба Михаиловића за ђенерала Дамјановића]</ref>}} [[15. april]]a, general Damjanović je u pograničnoj zoni Trećeg Rajha izdao naredbu koja glasi: {{izdvojeni citat|Na osnovu ovlašćenja br. 300 od 16. marta 1945. načelnika štaba Vrhovne komande Jugoslovenske vojske u Otadžbini, armijskog đenerala Dragoljuba Mihailovića, formirao sam istaknuti deo štaba Vrhovne Komande, koji će nositi naziv 'Gorski štab br. 1b' i pod današnjim danom primam pod svoju komandu sve naše nacionalne snage u ovim krajevima.<ref name="Milovanović"/>}} == Front na granicama Rajha == {{main|Operativna zona Jadransko primorje|Operacija Winterende|Operacija Frühlingsanfang}} [[Datoteka:1945-04-15GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|thumb||Front u Europi [[15. april]]a 1945.]] Novembra 1944, štab [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]] bio je smješten u [[Postojna|Postojni]], dok se Ljotić nalazio u [[Ilirska Bistrica|Ilirskoj Bistrici]]. U decembru su im se priključili pripadnici [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] i [[Srpske granične straže]] zajedno sa svojim vođstvom, kad su napustili generala Mihailovića i njegove četničke jedinice u Bosni.<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref> [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 146-2007-0188, Odilo Globocnik.jpg|mini|[[Gruppenführer]] [[Šucštafel|SS]]-a [[Odilo Globocnik]], zapovjednik kvislinških formacija na granicama [[Treći Reich|Velikonjemačkog Rajha]].]] Ljotić se iz Austrije prebacio u Sloveniju i Istru, gde su se prikupljali ostaci Dobrovoljačkog korpusa i četničkih jedinica Dobrosava Jevđevića i Momčila Đujića. Govorilo se da će na proleće početi ofanziva, u kojoj će učestvovati i kvislinške snage. Obrazovaće se 'odbor trojice' za rukovođenje operacijama, koji bi činili Ljotić, Đujić i Jevđević.<ref name="Milovanović"/> Đujić i Jevđević su dovedeni kod patrijarha srpskog [[Gavrilo Dožić|Gavrila Dožića]]. Govorilo se da će srpski patrijarh obići trupe i blagosloviti vojnike i da je sve gotovo za ofanzivu.<ref name="Milovanović"/> [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0301-503, General Wlassow mit Soldaten der ROA.jpg|mini|[[Andrej Vlasov]] i pripadnici kvislinške "[[Ruska oslobodilačka armija|Ruske oslobodilačke armije]]" 1944.]] SS vođa [[Odilo Globocnik]], zapovednik kvislinških formacija u operativnoj zoni Jadran, naredio je [[6. mart]]a 1945. godine: {{izdvojeni citat|Svaka jedinica koja ovde dođe dužna je da sve učini za odlučujuću akciju u ovome ratu, a time i za sopstvene nacionalne interese... Svojim rasporedom one ne samo da sačinjavaju sistem obezbeđenja koji zatvara mesta prodora banditskih formacija, nego služe i za to da obezbeđuju odbrambena postrojenja ispred granice Rajha i da predusretnu iskrcavanje neprijatelja. A ova organizacija i zaštita granice Rajha jedan je od preduslova da jednoga dana budu u stanju da vode borbu za svoju domovinu. Isto važi i za srpske jedinice. I oni izrađuju svoje organizacije, obučavaju se vojnički i obezbeđuju područje koje će istovremeno biti koncentrijski prostor za ponovno posedanje njihove domovine. Uprkos svoj teškoj situaciji u snabdevanju, Nemački Rajh je spreman i u stanju da pruži svojim vernim saborcima sve ono što povećava njihovu borbenu sposobnost. Nemačko rukovodstvo ovim pokazuje svoju vernost prema svakome ko se sa njim bori za konačnu pobedu. Stoga od jedinica stranih nacionalnosti očekujem da na ovu vernost, radi stvarnog krajnjeg uspeha, odgovore vernošću. Naše najviše načelo je uništiti svakog onog neprijatelja koji se bori protiv Nemačkog Rajha ili narodnosti koja je u savezu s njim. To je boljševizam i svaki njegov saveznik, pa ma u kom obliku on istupio. Nemačko rukovodstvo danas mora da zahteva da bude uklonjen svaki onaj koji odbacuje zamisao tvorca pravedne Evrope Adolfa Hitlera...<ref name="Pop izdaje"/>|Naredba [[Odilo Globocnik|Odila Globocnika]] od [[6. mart]]a 1945.}} Na osnovu prethodnog ekspozea, on je naredio stvaranje Radne zajednice na čijem čelu je SS-šturmbanfirer [[Ernst Lerh]], a u njoj se nalaze i predstanici svih kvislinških grupa, među kojima su predstavnik kozaka generala Domanova, predstavnik Severokavkazaca pod komandom SS-štandartfirera Tojermana i kapetana Tojrera, predstavnik Srpskog dobrovoljačkog korpusa, predstavnik vojvode Đujića i predstavnik vojvode Jevđevića.<ref>Zb. NOR, VI/19, 819-821.</ref> U ovu »Radnu zajednicu« nisu bili uključeni slovenački i hrvatski domobrani, za koje je bio zadužen SS poručnik Rossbacher. [[Datoteka:Globocnik obilazi trupe u Trstu.jpg|thumb|Viši [[SS]] i policijski vođa [[Odilo Globocnik]] obilazi trupe u [[Trst]]u, glavnom gradu [[Operativna zona Jadransko primorje|Operativne zone Jadransko primorje]].]] General-potpukovnik Globočnik naređuje 19. marta 1945. majoru Lerhu da svoju štabnu četu, jačine oko 120 ljudi, stavi pod komandu komandanta SS i policije u [[Gorica|Gorici]], nakon čega bi četa bila raspoređena među brigadama iz sastava Dinarske divizije JVuO: {{izdvojeni citat|Četa ima zadatak da ličnim dodirom s k-dantima brigada uprosti prenošenje naređenja, da ličnim primerom aktivira delatnost četnika i da zajedno s njima vrši izviđanje u celoj Vipavskoj dolini radi sprečavanja infiltriranja banditskih snaga iz Trnovskog gozda. SS-šturmbanfirer Lerh održavaće najužu vezu s vojvodom Đujićem.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dok. 158, str. 842.</ref>|Naređenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 19. marta 1945. o dodeljivanju Štabne čete četničkoj Dinarskoj diviziji za vreme operacije „[[Operacija Početak proljeća|Frilingsanfang]]”}} [[15. mart]]a, u operativnoj zoni Jadran je izvršeno objedinjavanje četničkih i ljotićevskih snaga pod komandom generala [[Miodrag Damjanović|Damjanovića]]. To su bile snage koje su imali uza se [[Momčilo Đujić]], [[Dimitrije Ljotić]] i [[Dobrosav Jevđević]].<ref name="Saslušanje"/> U pograničnoj zoni Trećeg Rajha oni formiraju jedinstvenu postrojbu pod zapovjedništvom [[SS|SS-ovca]] [[Odilo Globočnik|Odila Globočnika]]. Objedinjene Ljotićeve i četničke jedinice pod komandom generala Damjanovića, a u sastavu [[SS]] divizije, vršile su poslednje pripreme da zajedno sa okupatorskim snagama zaustave snažan prodor Jugoslovenske armije prema Istri i Julijskoj krajini.<ref name="Milovanović"/> Četnici su intenzivno obučavani uz pomoć nemačkih oficira.<ref name="Milovanović"/> {{izdvojeni citat|Po svem izgledu, da Nemci hoće da razviju gerilu ne samo u Nemačkoj već i na Balkanu.«<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 1. aprila 1945 god.}} Napori kolaboracionista, zajedno s Vermahtom, bili su usmjereni na uništenje snaga [[Deveti korpus NOVJ|9. korpusa NOVJ]]. Proleća 1945. godini, snage [[Vermaht]]a su zajedno sa snagama [[Srpski dobrovoljački korpus (Drugi svetski rat)|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]], [[Andrej Vlasov|Vlasovljeve]] [[Ruska oslobodilačka armija|Ruske oslobodilačke armije]], [[četnici]]ma i [[ustaše|ustašama]], preduzeli nekoliko prodora na [[slobodna teritorija|slobodnu teritoriju]], a [[19. mart]]a su otpočeli poslednju i najžešću ofanzivu. U neprekidnim teškim borbama do [[3. april]]a, naročito na području oko [[Cerkno|Cerkna]], u [[Trnovski Gozd|Trnovskom Gozdu]] i na Banjškoj planoti, jedinice IX korpusa pretrpele su teške gubitke.<ref>Deveti slovenački korpus, u Vojna enciklopedija (knjiga druga). Beograd 1971. godina.</ref> Nemačko-kvislinške snage su uspostavile front na granicama Rajha, pokušavajući da zadrže snage nadiruće Jugoslovenske armije. Na prostoru [[Kamnik]] — [[Ljubljana]] — [[Gorica]] — [[Jesenice]] je bilo ukupno 20.200 njemačko-kvislinških vojnika, uključujući glavninu Đujićevih snaga. Na prostoru [[Kočevje]] — [[Gomanjce]] — [[Postojna]] je bilo 10.300 vojnika, uključujući tri puka Ljotićevih dobrovoljaca, dva njemačka SS puka i Jevđevićev korpus.<ref>Uroš Kostić, Oslobođenje Istre, Slovenačkog primorja i Trsta 1945, Beograd 1978, str. 244.</ref> Tu su nemačko-kvislinške jedinice dočekale dijelove 4. armije JA i bile razbijene, djelomično zarobljene ili odbačene preko Soče. [[12. april]]a je probijen [[Sremski front]], a [[Jugoslovenska armija]] je silovito prodrla na zapad. Uveče istog dana, general Damjanović je izdao naređenje »nacionalnim jedinicama« za povlačenje. »Usled nastale situacije opštim povlačenjem Nemaca iz ovih krajeva preko Soče u pravcu Udina« naredio je »da se i naše snage blagovremeno prebace na desnu obalu reke Soče«. Započela je opšta bežanija. == Ljotićeva pogibija == [[23. april]]a 1945. u saobraćajnoj nesreći kod [[Ajdovščina|Ajdovščine]] je poginuo vođa fašističkog pokreta "[[Zbor]]" [[Dimitrije Ljotić]], bežeći ispred [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]]. Ovo je bio težak udarac za kvislinške snage: {{izdvojeni citat|Da je odsečena samo jedna grana, stablo ne bi mnogo osetilo, ali stablo je odsečeno do korena, i nama je nanesen veliki bol. Aj, Bože! To je tvoja volja i mi joj se moramo pokoravati. Ljotić je bio ne samo naš, on je pripadao čovečanstvu, Evropi, svetu... On nije bio samo državnik, on je bio hrišćanin državnik... To je bio političar sa krstom. Mi blagodarimo njemu, Njegova Svetost i ja, zahvaljujemo mu što smo došli iz zatočenja do Beča, i od Beča ovamo. Mi ne možemo to nikada zaboraviti najvernijem sinu srpstva... On je dao odgovor na sva pitanja. On je u svojoj ideologiji obuhvatio sve grane narodnog života.<ref name="Milovanović"/>|Govor [[Nikolaj Velimirović|Nikolaja Velimirovića]] na odru Dimitrija Ljotića}} [[Boško N. Kostić]], Ljotićev lični sekretar, u svojim ratnim memoarima prenosi riječi [[Vladika|vladike]] [[Nikolaj Velimirović|Nikolaja Velimirovića]] nad odrom Dimitrija Ljotića: {{izdvojeni citat|On je bio veliki čovek. Ono što je posadio, uhvatilo je duboka korena. I sve što je uradio, mirisaće. Dobrovoljci, pevajte u slavu Dimitrija Ljotića! Četnici, pletite vence slave! Srbi, spominjite se Dimitrija Ljotića! Pala je najveća žrtva. Bože, ne traži više. Bože, dosta, molimo Te: uzeo si mnogo i kao najveću žrtvu, njega! Bože, neka bude dosta. Ja verujem da je ova velika žrtva kapija koja će nas dovesti do slobode. Dimitrije Ljotić je kapija naše nove Otadžbine.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana – Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 256.</ref>}} Takođe, sekretar Kostić navodi i sljedeće: {{izdvojeni citat|Sutradan, 25 aprila, izvršena je sahrana Dimitrija Ljotića. U ime djenerala Draže Mihajlovića na odar pokojnog Ljotića položio je venac djeneral [[Miodrag Damjanović]]. Položeni su brojni venci od strane sviju nacionalnih jedinica, kao i od slovenačkog stanovništva.<ref>Boško N. Kostić, n. d., str. 258.</ref>}} [[Hermann Neubacher]] takođe piše o Ljotićevoj pogibiji u memoarskoj knjizi “Specijalni zadatak Balkan”: {{izdvojeni citat|Poslednji razgovor sa Ljotićem sam vodio krajem aprila 1945. On me je zamolio da patrijarha Gavrila i mitropolita Nikolaja prebacim preko Švajcarske u Englesku i Ameriku, kako bi srpski nacionalni glas mogao tamo da se čuje i da ima svog zagovornika. Sa Ljotićem sam, takođe, razgovarao o tome šta da se radi kada dođe do sloma nemačkog fronta u Italiji. Postavilo se pitanje: kako da se nađe odstupnica za ove srpske jedinice? Dan posle našeg razgovora Ljotić je doživeo saobraćajnu nesreću: njegov auto naišao je noću na rupu na mostu koji je oštetila avionska bomba i njegova kola survala su se u provaliju. On je ostao na mestu mrtav.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 182.</ref>|[[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok }} Ljotićeva pogibija je doprinela tome što u glavnoj bitci sa [[NOVJ]] nije bilo snažnog vojničkog jedinstva.<ref name="Pop izdaje"/> Od [[21. april|21.]] do [[24. april]]a, jedinice 9. korpusa likvidirale su neprijateljska uporišta na Banjskoj planoti i u zapadnom delu Čerpovanske doline. Potom, 9. korpus je sa 30. divizijom do [[27. april]]a izbio na Komenski kras i učestvovao u oslobođenju [[Opčine|Opčina]] i [[Trst]]a od [[29. april]]a do [[1. maj]]a, a sa 31. divizijom u oslobođenju [[Nabrežina|Nabrežine]] [[30. april]]a, [[Monfalkone]]a i Gorice 1. maja. == Mihailovićev pokušaj proboja == {{main|Bitka na Zelengori}} Ocenivši da je glavnina Jugoslovenske armije na zapadu zemlje, Mihailović je pokušao proboj ka Srbiji. On je sredinom aprila s oko 10.000 do 12.000 četnika krenuo desnom obalom Save na zapad, a onda naglo skrenuo jugoistočno. Maršovali su kroz planinske predjele pored Fojnice, preko Ivan-planine i zapadnih padina Bjelašnice sjeveroistočno od [[Konjic]]a pa južno od [[Kalinovik]]a, s namerom da se dohvate [[Brod (Foča)|Broda]] na Drini. Dalje bi produžili kroz [[Sandžak]] do Srbije. Izabrani pravac je vodio kroz planinska područja, šumovita i besputna, radi izbegavanja domašaja 2. armije JA. Na tom pravcu je trebalo savladati mnoštvo teških terenskih prepreka, što je imalo za posljedicu gubljenje teže ratne opreme i ostavljanje bolesnika i ranjenika koji nisu imali fizičke snage da to izdrže. Ovo zlopaćenje, među četnicima upamćeno kao "[[bosanska golgota]]", je dovelo do demoralizacije razočaranja u vodstvo. Glavnina četničkih snaga je ubrzo potom uništena tokom [[bitka na Zelengori|bitke na Zelengori]] 12. i 13. maja [[1945]]. godine. Na Zelengori je poginuo i [[Milan Aćimović]]. == Kapitulacija Nemačke == {{main|Kapitulacija Nemačke}} Probojem [[Sremski front|sremskog fronta]] [[12. april]]a [[1945]]. godine, usledila je brza propast [[NDH]]. [[3. maj]]a 1945, vlada NDH je odlučila da se sa ostacima [[Hrvatske oružane snage|oružanih snaga NDH]] povuče preko nekadašnje granice [[Treći Rajh|Trećeg Rajha]], kako bi izbegla gnjev [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]] i predala se Britanskoj vojsci. No, istodobno je nastupila i propast [[Treći Rajh|Trećeg Rajha]]. Nemački general u Italiji von Vietinghoff potpisao je [[29. travnja]] predaju svih snaga pod svojim zapovjedništvom, a taj je sporazum stupio na snagu [[2. svibnja]]. Gotovo istovremeno, [[bitka za Berlin|pao je Berlin]]: {{izdvojeni citat|Berlin kapitulirao pred ruskim vojnim snagama. Na čelu junačkih branioca Berlina pao je Firer.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 2. maja 1943.}} Čak i nakon pada Berlina i kapitulacije pred zapadnim Saveznicima, Nijemci su pokušavali nastaviti borbu sa Sovjetima i Jugoslovenima: {{izdvojeni citat|Došlo je do primirja sa Englezima, sa maršalom Montgomerijem, a u ime Nemačke, dogovor je sklopio admiral Denic, jer je rat protiv Zapadnih sila izgubio smisao i nepotrebno vodi do gubitka dragocene nemačke krvi. Ovaj dogovor o primirju važi za područje severne Nemačke. Otpor prema Sovjetima, međutim, nastavlja se i dalje. Amerikanci osvojili Linc. Početak češkog ustanka protiv Nemaca u Pragu. <br />Naše jedinice vode borbu sa neprijateljem oko Rijeke, Opatije i Trsta.<ref name="Živković">[http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta]</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 5. maja 1943.}} {{izdvojeni citat|U dogovoru sa Nemcima, Englezi osvojili Kopenhagen. I na celom području britanske operacione ratne zone, na severozapadu Nemačke, vlada primirje. U Italiji, prema dogovoru, vlada primirje. <br />Naše povlačenje iz Hrvatske odvija se po planu. <br />Vodimo žestoke borbe sa Rusima na prostoru Češke i Kurlanda.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 6. maja 1943.}} U danima nakon kapitulacije Nemačke, četničke i ustaške snage su odbijale da se predaju Jugoslovenskoj armiji, pokušavajući da izvrše proboj. == Izručenje kolaboracionista == {{main|Poljanska bitka|Blajburška predaja}} [[File:Grupa četnika zarobljenih sredinom maja 1945. na širem prostoru Celje — Dravograd.jpg|thumb|Grupa četnika zarobljenih sredinom maja 1945. na širem prostoru Celje — Dravograd]] Na kraju rata, početkom svibnja [[1945.]] godine, Đujićevi četnici su uglavnom prešli u Italiju i predali se anglo-američkim snagama. Amerikanci su zarobljene četnike uputili u logor [[Palma Nova]], nakon čega su emigrirali u razne zemlje Zapadne Europe, Sjeverne Amerike i Južne Amerike. U svibnju [[1945.]] godine u južnoj Austriji ([[Koruška (Austrija)|Koruškoj]]) je veliki broj zarobljenih ruskih kvislinga izručen [[SSSR]]-u, dok su zarobljeni slovenski, hrvatski i srpski kvislinzi ([[domobranci]], [[ustaše]] i [[Hrvatsko domobranstvo (NDH)|domobrani]], te [[Četnici u Drugom svjetskom ratu|četnici]]) izručeni [[DFJ|Jugoslaviji]], odnosno [[Jugoslavenska Armija|Jugoslavenskoj Armiji]]. Veliki broj njih su likvidirani (vidi [[blajburški pokolj]]). 5. svibnja 1945. godine oko 12.000 četnika pod komandom generala Damjanovića, plus civili (i žene i djeca), predali su se Novozelanđanima u [[Palmanova|Palmanovi]] blizu [[Trst]]a. Damjanović izjavljuje novozelandskim časnicima, koji ništa ne znaju o situaciji u Jugoslaviji, da su oni "kraljevska vojska", vjerna kralju [[Petar II (kralj Jugoslavije)|Petru]]. On i njegovi vojnici bili su uvjereni da će ih zapadni saveznici s veseljem prihvatiti, dodatno nahraniti i naoružati, i da će se kao njihovi saveznici vratiti natrag i boriti protiv komunista. Bili su šokirani saznavši da takav rat nije u planu.<ref>[[Nikolaj Tolstoj]], ''Ministar i pokolji'', Zagreb 1991. str. 31-33 i 37.</ref> Razoružani četnici i ljotićevci su smješteni u zarobljeničke logore, uglavnom u mjestu [[Eboli]]. Nedića i Mušickog su saveznici izručili Jugoslaviji, a Đujić i Jevđević su se, uz pomoć svojih jakih veza u Italiji, uspjeli sakriti u seminarijima [[Rimska kurija|katoličke kurije]], izbjegavši izručenje.<ref name="Pop izdaje"/> {{izdvojeni citat|U 02:41 Nemačka potpisala bezuslovnu kapitulaciju u francuskom gradu [[Reims]]u. <br />Nastavljamo sa povlačenjem naših trupa iz Hrvatske.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 7. maja 1945.}} {{izdvojeni citat|Od danas u 00:01 Nemačka objavila kapitulaciju: treba obustaviti svako neprijateljstvo protiv svih naših dosadašnjih protivnika, i to na svim ratištima. Ako dođe do bilo kog napada ili upotrebe oružja od strane bilo kog pripadnika nemačke vojske, takav deluje u suprotnosti sa odlukom Vrhovne komande Vermahta i samim time šteti interesima nemačkog naroda.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. maja 1945.}} Glavnina [[Hrvatske oružane snage|snaga NDH]] pod komandom generala [[Ivo Herenčić|Herenčića]] se predala britanskoj vojsci blizu [[Blajburg]]a u Austriji, danima nakon njemačke kapitulacije. Tamošnji britanski zapovednik je odbio prihvatiti predaju pošto su po njegovoj interpretaciji ratnog prava te jedinice izgubile pravo na status vojne jedinice i postale oružana banda kada su odbile priznati naređenje o kapitulaciji osovinskih snaga od [[7.5.]] 1945. i nastavili borbe. Dana [[15. maj]]a [[1945]], britanski general [[Patrik Skot]] je izručio sve zarobljenike jugoslovenskim snagama, čiji je komandant bio [[Milan Basta]], politički komesar [[51. vojvođanska divizija NOVJ|51. vojvođanske divizije]].<ref>Marco Picone Chiodo: In nome della resa: L'Italia nella guerra, 1940-1945 (Testimonianze fra cronaca e storia), Mursia 1990 str. 559</ref> Sam general Herenčić je izbegao izručenje i kasnije završio u Argentini. == Suđenje Mihailoviću == {{main|Beogradski proces}} [[Datoteka:Beogradski proces.jpg|thumb|Optuženi na beogradskom procesu.]] Na [[Beogradski proces|posleratnom suđenju]] u [[Beograd]]u [[1946]]. godine suđeno je generalu Mihailoviću i ostalim kolaboracionistima zbog saradnje sa okupatorom tokom rata. Svedok Marković Vojislav je svedočio o zajedničkom maršu četnika sa Nemcima: :Pretsednik: Jeste li u to vreme povlačeći se susreli nemačke jedinice pošto su se i one povlačile? :Svedok Marković: Jesmo, na istom drumu su maršovale. :Pretsednik: Kako, maršovali zajedno sa vama? :Svedok Marković: Nemci su maršovali drumom, a mi smo bili levo. :Pretsednik: Jeste li zajedno sa Nemcima išli? :Svedok Marković: Tako je vodio general [[Miroslav Trifunović|Trifunović]]. :Pretsednik: Je li izdao vama naređenje da se povlačite zajedno sa Nemcima? :Svedok Marković: Izdao je da se povlačimo. :Pretsednik: A šta je kazao za Nemce? :Svedok Marković: Da se Nemci ne diraju, a Nemci neće dirati nas.<ref name="Ispitivanje"/> [[Vladimir Košak]], bivši ambasador [[NDH]] u Berlinu, svjedočio je o saradnji Mihailovića i Pavelića: {{izdvojeni citat|Prvi put sam čuo od savjetnika poslanstva u Berlinu Vjekoslava Ivakovića, posljednjih dana aprila mjeseca 1945. u Austriji, a zatim i u Zagrebu da su dva emisara Draže Mihailovića posjetila Pavelića i sklopili aranžmane... O gornjim vezama Pavelića i Mihailovića nisam čuo ni sa jedne strane sem od njemačkog ministra... Moj utisak po tim aranžmanima bio je taj da je njihov cilj i svrha bila isključenje međusobne borbe između ustaša i četnika, kako bi se olakšala zajednička borba jednih i drugih protiv partizana.<ref name="Ispitivanje">[https://www.znaci.org/00001/60_2_9.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Ispitivanje svedoka i čitanje dokumenata]</ref>}} Optuženi Mihailović je priznao da je nakon oslobođenja Srbije slao izaslanike u glavni grad NDH radi hvatanja kontakta. [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] pred Vrhovnim sudom u Beogradu [[1946]].]] :Pretsednik: Da li ste slali advokata Brašića kadgod za Zagreb? :Optuženi: Jesam. :Pretsednik: Ko je svršio tu stvar oko slanja Brašića za Zagreb? :Optuženi: Ja mislim pop Savo. :Pretsednik: Zašto je Brašić slat u Zagreb? :Optuženi: Sam je tražio. Došao je sa generalom Trifunovićem i učinio mi je predlog, pošto je meni trebalo da se na svaki način povežem sa Zagrebom.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović je nakon početnog poricanja, priznao da je njegov izaslanik uhvatio vezu sa ustaškim štabom. :Pretsednik: U redu. Kad se Brašić vratio iz Zagreba u kakvoj je uniformi bio? :Optuženi: U nemačkoj uniformi. :Pretsednik: Da li je imao još s kim da hvata veze sem sa mačekovcima i domobranima. :Optuženi: Ni sa kim više. Apsolutno. Ono što optužnica iznosi da je dobio zadatak da hvata vezu sa Stepincem i Pavelićem to nije istina. :Pretsednik: Kako nije istina, objasnite? :Optuženi: Taj zadatak nije dat. Ako bi mu ja i prepustio da hvata vezu sa nekim ustašama, to je zato da bi mogao da legalizuje boravak, jer on, kao obaveštajni organ, smatram da ima pravo na sve. :Pretsednik: Da li je uhvatio vezu sa ustaškim štabom? :Optuženi: Jeste, nešto mi je nejasno u tome, kao da jeste.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović je 1946. godine osuđen na smrt za veleizdaju i ratne zločine. == Izvori == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Proboj Armijske grupe "E" iz Grčke]] * [[Proboj XXI brdskog korpusa iz okruženja]] * [[Proboj Armijske grupe E kroz Sandžak]] * [[Proboj Armijske grupe "E" kroz istočnu Bosnu]] * [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944]] {{Drugi svjetski rat u Jugoslaviji}} {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu]] [[Kategorija:Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:NOB u 1944.]] [[Kategorija:NOB u 1945.]] [[Kategorija:Operativna zona Jadransko primorje]] e0jsrmgocdx83ywb6txqwhj705vu0r9 42580572 42580571 2026-04-12T17:04:04Z ~2026-13681-46 333099 42580572 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Litorale Adriatico.svg|thumb|[[Operativna zona Jadransko primorje]], stecište jugoslovenskih kolaboracionista 1945. godine.]] [[File:Četnički vojvoda Momčilo Đujić (drugi sleva) u društvu s Dimitrijem Ljotićem (treći sleva) negde u Sloveniji 1945.jpg|thumb|Četnički vojvoda [[Momčilo Đujić]] (u sredini) u društvu s Dimitrijem Ljotićem (prvi slijeva), vjerovatno u Sloveniji 1945.]] '''Povlačenje četnika sa nemačkom vojskom 1944-45''' predstavlja završnu fazu [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji|Drugog svetskog rata u Jugoslaviji]], kada su zajedno sa okupacionim trupama i njihovi lokalni suradnici počeli napuštati svoje prostore. Povlačeći se sa Nemcima, četničke su jedinice usput zajedno vodile borbe protiv partizana.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref> U pograničnim oblastima Trećeg Rajha ([[Operativna zona Jadransko primorje]]), Nemci su pokušali da objedine sve kvislinške snage u borbi protiv [[NOVJ|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]]. Reichsführer SS-a [[Heinrich Himmler]] je lično bio zainteresiran da se četnici skoncentrišu u Istri i Slovenskom primorju, kako bi ih uvrstio u [[SS]].<ref>AVII, Na, F. 3/Bon, s. 957.</ref><ref name="Pop izdaje"/> Istovremeno, u oslobođenu Srbiju su slate [[Lovačke grupe Jugoistok|diverzantske grupe]], obučene od [[Gestapo]]a, radi slabljenja napora [[NOVJ|Narodnooslobodilačke vojske]] koja je vodila teške borbe protiv [[Wehrmacht]]a na [[Sremski front|Sremskom frontu]]. [[15. mart]]a 1945. godine, sve jugoslovenske kvislinške snage na teritoriji Trećeg Rajha objedinjene su pod vrhovnom komandom generala [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]], a izravnom komandom njegovog generala [[Miodrag Damjanović|Damjanovića]]. Tu su bili [[četnici]] [[Momčilo Đujić|Đujića]] i [[Dobrosav Jevđević|Jevđevića]], zatim [[Srpski dobrovoljački korpus]] [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]] ([[ljotićevci]]), Nedićeva [[Srpska državna straža]] ([[nedićevci]]), slovenski kolaboracionisti okupljeni oko generala [[Ivan Prezelj|Ivana Prezelja]], generala [[Lev Rupnik|Leva Rupnika]] i biskupa Rožmana ([[Slovensko domobranstvo]], [[Slovenski četnici]]), kao i grupa Hrvata iz pročetničke »Hrvatske armije« pod komandom generala [[Matija Parac|Matije Parca]]. Sva ta vojska zajedno nije imala više od 25.000 vojnika.<ref name="Pop izdaje"/> Sve kvislinške jedinice (uključujući i ruske) prikupljene u operativnoj zoni Jadransko primorje činile su jedinstvenu borbenu cjelinu pod komandom zloglasnog austrijskog [[nacist]]e i [[SS]] vođe [[Odilo Globocnik|Odila Globočnika]].<ref name="Pop izdaje"/> Mihailović je sredinom [[april]]a [[1945]]. slao emisare u [[Zagreb]], pokušavajući da ostvari saradnju sa [[Hrvatske oružane snage|snagama NDH]]. Nemački diplomata [[Herman Nojbaher|Nojbaher]] je poticao saradnju srpskih kvislinga i [[Ante Pavelić]]a, koji je izrazio spremnost da sa Srbima nađe "neki modus vivendi", ali za realizaciju takvih planova bilo je suviše kasno.<ref>https://www.znaci.org/00001/11_77.htm</ref> [[29. 4.]] je došlo do kapitulacija nemačkih snaga u severnoj Italiji, Austriji, Štajerskoj i Koruškoj. Mnogi kvislinzi su do poslednjeg trenutka gajili iluzije da će ih Amerikanci prihvatiti i naoružati da nastave borbu protiv [[komunizam|komunizma]]. == Povlačenje iz Srbije == [[Datoteka:Nazi Germany.svg|thumb|[[Treći Rajh]] sa pripojenim delovima [[Slovenija|Slovenije]].]] {{main|Bitka za Srbiju 1944.|Proboj Nijemaca i četnika iz Srbije}} {{izdvojeni citat|- -Razgovor načelnika štaba Jugoistoka [Š] i generala v. Buttlara [B]: -B.: Da li je moguće prevesti Dražu Mihajlovića na našu stranu (izvještaj poslanika Neubachera Führeru)? -Š.: Sumnjam da možemo prevesti njega lično, ali moramo prevesti sve njegove grupe. To, međutim ide samo s teškim oružjem. Razgovor sa generalom Buhleom nije bio uspješan. -B.: Molim za odgovarajući telegram: Mišljenje glavnokomandujućeg Jugoistoka po pitanju Draže Mihajlovića i traženje oružja u razumnim granicama.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=194&broj=193 NARA, T311, Roll 194, frame no. 000187.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.v.Buttlar : Wie beurteilen Sie die Aussichten den DM für uns einzuspannen (Meldung des Min.Neubacher an Führer). </br> Chef : Ob man DM selber noch einspannen kann, bezweifle ich, aber wir müssen alle seine Gruppen an uns binden und das geht aber nur mit schweren Waffen. Ferngesprach mit Gen.Buhle war ohne Erfolg. </br> Gen.v.Butlar : Ich bitte um diesbezgl.Fernschreiben : Stellungnahme des OB.Südost zur DM–Sache und vernünftige Waffenorderung."}})</ref>|Stenogrami telefonskih razgovora od 4. oktobra 1944.}} {{izdvojeni citat|Draža Mihailović će nastaviti borbu protiv komunizma. Njegove jedinice se već bore sa Titovim trupama i imaju djelomično vezu sa njemačkim jedinicama (pukovnik v. Jungfeld, general Müller). Sada je stvar u tome, kako upotrebiti četničke jedince kao prethodnice i osiguranje za komunikacije prilikom predstojećeg izmještanja njemačkih trupa iz Srbije. Pritom se neće moći izbjeći da četnici, prateći moguće pokrete njemačkih trupa ka zapadu, ne dospiju na tlo Hrvatske.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=51&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] <br /> ({{jez-njem|"D.M. wird weiterhin Kampf gegen den Kommunismus führen. Seine Verbände stehen nach wie vor gegen den Titobanden und haben zum Teil auch die notwendige Bindung an die deutsche Truppe (Oberst von Jungfeld, General Müller). Es wird nunmehr darauf ankommen, die Cetniks bei den zu erwartenden Absatzbewegungen der deutschen Truppe in Serbien als eine Art Vorhut einzusetzen, die die rückwärtigen Verbindungen durch Kampf gegen die dortständigen kommunistischen Banden öffnen. Dabei ist nicht zu vermeiden, dass die Cetniks im Zuge möglicher Rückverlegung der deutschen Kräfte in Serbien nach Westen auf kroatisches Gebiet übertreten."}})</ref><ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Kad su u oktobru 1944. [[bitka za Srbiju|Nijemci istjerani iz Srbije]], sa njima su pošli mnogi Srbi odani Nediću, Ljotiću i Mihailoviću; povlačenje je bilo organizirano, njemačko poslanstvo u Beogradu je s tom namjerom izdavalo putovnice i četnicima. {{izdvojeni citat|Čim je nestalo nemačke podrške, srušile su se različite kvislinške administracije. Nedić je otišao iz Beograda s Nemcima. Pavelić se pripremao da pobegne iz Zagreba. Vojne i poluvojne formacije, koje su organizovali, ili su se predavale ili povlačile na sever zajedno sa neprijateljevim jedinicama koje su odstupale.<ref name="ReferenceC">https://www.znaci.org/00001/1_17.htm</ref>|[[Fitzroy MacLean]]}} Nemačka [[Armijska grupa E]] bila je prinuđena na proboj preko [[Sandžak]]a prema [[Sarajevo|Sarajevu]].<ref name="znaci.net">[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Komande Armijske grupe E], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2</ref> Jedini raspoloživ put vodio je preko [[Sjenica|Sjenice]] i [[Prijepolje|Prijepolja]]. Na isti pravac bila je orijentisana i glavnina snaga [[JVuO]] koja se povlačila iz centralne Srbije, izbegavajući sukob sa sovjetskom [[Crvena armija|Crvenom armijom]].<ref name="ReferenceA">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_87.htm Direktiva Štaba 4. grupe jurišnih korpusa od 21. oktobra 1944. komandantima jurišnih grupa za prodor u Sandžak], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 87</ref> Na tom području bile su prisutne slabije snage NOVJ (oko 4.000 boraca). Komanda [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] je postigla sporazum sa ovom grupom JVuO o sadejstvu u borbi protiv NOVJ.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_171.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E komandantu Jugoistoka o postignutom sporazumu sa četnicima], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 171</ref> {{izdvojeni citat|Jače nepr. jedinice, dobro naoružane, na izgrađenim položajima zap. od Prijepolja i na visovima s obe strane doline Lima. Prema verodostojnim izveštajima četnika, u rejonu Nove Varoši nalaze se najmanje 2 brigade 37. divizije, pojačane delovima koji su otišli iz Prijepolja, sa neprekidnim priticanjem iz sev. dela Priboja i tesnaca puta u Bijelom Brdu. U rejonu Sjenice prikupljanje oko 14.000 četnika, koji će krenuti preko Pljevalja i Sarajeva prema zapadu.<ref name="znaci.net"/>|Ratni dnevnik Komande Armijske grupe E od 31. 10. 1944.}} Koncentrični napad Nijemaca, [[Srpski udarni korpus|Srpskog udarnog korpusa]] i ojačane [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrte grupe jurišnih korpusa JVuO]] na izlazni pravac [[Sjenica]] - [[Prijepolje]] počeo je [[22. oktobar|22. oktobra]] [[1944]]. Borbena grupa Šojerlen je, koristeći ojačanja, nakon oštrih borbi uspela da ovlada Sjenicom [[24. oktobar|24. oktobra]], Prijepoljem [[1. novembar|1. novembra]] i [[Višegrad]]om [[11. novembar|11. novembra]]. Radi razvijanja u širinu i smanjivanja marševske gustine, snage [[JVuO]] su, nakon savladavanja deonice [[Sjenica]] - [[Prijepolje]], usmerene preko [[Pljevlja|Pljevalja]] u istočnu [[Bosna|Bosnu]].<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_95.htm Zapovest Dragutina Keserovića od 3. novembra 1944. komandantima potčinjenih jedinica za grupisanje snaga i dejstva u dolini Lima], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 95</ref> Ovim marševskim putem izvuklo se u istočnu [[Bosna|Bosnu]] oko 85.000 Nemaca<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E o brojnom stanju], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 174</ref> i oko 20.000 četnika. Umešnim korišćenjem terena i znatnim borbenim angažovanjem, [[37. sandžačka divizija NOVJ|37.]] i zatim [[27. istočnobosanska divizija NOVJ|27. divizija NOVJ]] (tokom [[Borbe na komunikaciji Višegrad - Sarajevo novembra 1944|proboja od Višegrada do Sarajeva]]) uspele su da zadrže ovu grupaciju preko mesec dana. Tokom tog proboja i marša Nemci i njihovi saputnici bili su izloženi frontalnim i bočnim napadima, kao i intenzivnim dejstvima [[Balkansko ratno vazduhoplovstvo|savezničkog vazduhoplovstva]], od čega su pretrpeli ozbiljne gubitke u ljudstvu i tehnici. {{izdvojeni citat|Pokret Draže Mihajlovića: Suprotno od Titovih bandi, koje Rusi čvrsto vode, pokret Draže Mihajlovića se nalazi u raskoraku između straha od crvenog neprijatelja i nade u dosad izostalu anglo-američku pomoć. Njihova volja za borbu protiv komunizma je nesmanjena; dijelom je vode uz njemačku pomoć, a dijelom se nadaju engleskoj pomoći, posebno u albansko-crnogorskoj oblasti i u Makedoniji. Na ovo zadnje treba obratiti pažnju radi podjele uticajnih sfera između Anglo-Amerikanaca. Iako odbačeni od svih strana, kod četnika je očigledan kurs koji, s jedne strane, stremi ka uništenju njihovog glavnog neprijatelja Tita po svaku cijenu, a s druge se i dalje nada u političku i praktičnu pomoć od strane Anglo-Amerikanaca.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=887&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000881—000882.]</ref>|Večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja Armijske grupe F (8. novembar 1944. godine)}} [[3. novembra]] na molbu četničkog delegata [[Dobroslav Jevđević|Jevđevića]] iz Vrhovnog štaba Draže Mihailovića, održan je sastanak sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja [[Grupa armija E|Grupe armija E]]. Draža Mihailović se nalazio sa oko 40.000 četnika u rejonu između Novog Pazara i [[Višegrad]]a. Na sastanku je dogovoreno: {{izdvojeni citat|1.) Četnici će pratiti i potpomagati nemačke trupe u njihovom nastupanju do Sarajeva. 2.) Četnici ukazuju da će posle razjašnjenja situacije u savezničkom štabu za vezu: a) u slučaju predaje Jugoslavije boljševizmu krenuti zajedno sa Nemcima na sever; b) u slučaju da Englezi (u sporazumu sa Rusijom) proklamuju samostalnost Jugoslavije, u prvo vreme ostati na širem području Sarajeva, da bi sa ove baze nastavili borbu protiv Tita.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »E« ZA PERIOD OD 1. OKTOBRA DO 31. DECEMBRA 1944.</ref>}} {{izdvojeni citat|Upotreba četnika u različitim područjima je je dala dobre rezultate. Pogotovo je njihovo poznavanje terena i izviđačka aktivnost protiv Titovih bandi od koristi Wehrmachtu. Naslanjanje četnika na Wehrmacht je ipak samo posljedica njihove slabosti u odnosu na Titove snage. Oružana intervencija Anglo-amerikanaca bi sigurno izazvala njihov trenutačni prelazak u neprijateljski tabor.<ref>NAW, T-314, Roll 1630, 000770: Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“. (decembar 1944)</ref>|Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“. (decembar 1944)}} Potpukovnik [[Zaharije Ostojić]] (pseudonim »Branko«) u depeši od 10. novembra izvještava majora [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] (»Ram—Hari«) o veoma teškoj situaciji u kojoj su se četničke trupe našle nakon [[SSSR|sovjetskog]] prodora na [[Balkan]] i [[Beogradska operacija|oslobođenja Beograda]]: {{izdvojeni citat|Dobio sam tvoje depeše od 8 novembra. Najnovija situacija sledeća: Glavne snage Rusa i partizana u reonu Beograda i Srema. U unutrašnjosti Srbije slabije snage. Neke naše jedinice vraćene su na svoje terene. 20.000 četnika iz Srbije zajedno sa Švabama na reonu Sjenica — Prijepolje — Pljevlje. Ove snage izbiće na Drinu. Crveni u Srbiji vrše užasni teror. [[Predrag Raković|Raković]] koji je najduže radio sa Rusima morao je pobeći od njih i kreće ka Sandžaku. U Istočnoj Bosni štab III korpusa crvenih sa 38 divizijom u Tuzli i 27 u Sokolovićima i Vlasenici. Nemci drže Zvornik, Bijeljinu, Brčko. Višegrad, Romaniju i Praču. U zapadnoj Bosni svega četiri brigade crvenih. Nemci i ustaše drže sva veća mesta i polako se povlače ka Zagrebu. Moral naših boraca u Bosni još na visini, ali nikoga ne mogu pokrenuti ka Crnoj Gori, dok Englezi iz Grčke ne pređu granicu ili se iskrcaju na obali. Sa obućom, municijom, hranom i odelom vrlo se slabo stoji.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_133.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša Istaknutog dela štaba Vrhovne komande od 7. avgusta 1944. do 7. januara 1945. godine]</ref>}} Vrijedi pomenuti i tumačenje generala Milana Nedića u istrazi pred isljednicima novih jugoslovenskih vlasti. Naime, general Nedić je u iskazu datom 5. januara 1946. godine naglasio koliko je njemački okupator, pri [[Proboj Armijske grupe E iz Grčke|izvlačenju svojih trupâ sa Balkana]], računao na pripadnike [[Hrvatske oružane snage|Hrvatskih oružanih snaga]], [[SDK]] i JVuO: {{izdvojeni citat|Dr [[Hermann Neubacher|Nojbaher]] prilično se zadržao, koje u [[Beograd]]u, koje u [[Osijek]]u, gde je bio štab komande Zid-ost. [tj. Jugoistok — prim.] armija generala [[Maximilian von Weichs|Vajksa]]. On se je zadržao tamo da sa [[Dimitrije Ljotić|Mitom Ljotićem]] uredi pitanje dobrovoljačkog korpusa, koji je od [[Vinkovci|Vinkovaca]] do Osijeka prebačen železnicom. U Osijeku zadržao se samo toliko da ga Nojbaher predstavi generalu Vajksu, a potom transportuje za [[Postojna|Postojnu]], [[Slovenska Bistrica|Slovensku Bistricu]] i [[Rijeka|Rijeku]]. Docnije je došao vojvoda [[Dobroslav Jevđević|Jevđević]] (Dobrosav) sa svojim četnicima u Postojnu, pa u [[Trst]], i [[Momčilo Đujić|pop Đujić]] (Momčilo) iz Dalmacije sa svojim četnicima za Goricu. Namera je bila dr Nojbahera da tu stvori veću srpsku vojsku i uputi je na jugozapad da sa hrvatskom vojskom brani [[NDH]] i pomogne generala [[Alexander Löhr|Lera]] izvući iz teškog položaja u koji je zapao.<ref name="Milan Borković 1944">[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/356, fus. 40.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} Decembra 1944. godine, došlo je do pregovora sa Nemcima i generalom Nedićem u [[Beč]]u o udruženju kvislinških snaga, pod kontrolom nemačke vlasti. Predlog sporazuma je predviđao potčinjavanje svih Mihailovićevih jedinica pod zapovedništvo nemačke vojske, angažovanje četnika koji se nalaze u Bosni protiv komunista, prema nemačkom uputstvu, koncentrisanje četničkih jedinica koje se povlače iz Srbije u prostor koji im nemačke trupe budu odredile, delegiranje nemačkog oficira za vezu u štab Ostojića.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm OPŠTI USLOVI SPORAZUMA O SARADNJI IZMEĐU ČETNIKA I NEMAČKIH JEDINICA PRIPREMLJENI ZA PREGOVORE DECEMBRA 1944. GODINE]</ref> Potisnute s matičnog teritorija, četničke formacije iz Srbije i drugih oblasti stalno su se osipale, a njihov [[moral]] opadao. Mnogi četnici u zemlji su iskoristili [[Amnestija|amnestiju]] i pridružili se partizanima. Drugi su se pridružili ljotićevcima i nedićevcima u povlačenju na sever s Nemcima.<ref name="ReferenceC"/> == Operacije četnika u Bosni == {{main|Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|Bosanska golgota}} [[Datoteka:Mihailovic u Bosni 1944.jpg|mini|Veliki četnički zbor u selu [[Osječani]], u Bosni, oktobra 1944. Govori američki obaveštajac [[Robert Mekdauel]].]] [[Datoteka:Mihailovic i muslimani u Bosni 1944.jpg|mini|[[Draža Mihailović]] i [[Robert Mekdauel]] sa muslimanskim prvacima u Bosni.]] {{izdvojeni citat|Jednog dana (decembra 1944) pojavio se preda mnom iznenada jedan četnički general sa dva generalštabna oficira (bili su aktivni u srpskoj vojsci) i rekao sledeće: Kad su Rusi upali u Srbiju, njegovih 40.000 četnika povuklo se preko Drine i stoje na obali Bosne 10-20 km od Maglaja. Oni su spremni da se stave pod nemačku komandu i prime moju podršku prema istoku, dok bih ja trebalo da im stavim na raspolaganje neophodnu pešadijsku municiju.<ref>Stefan Hedrich: Erinnerungen an ein wechselvolles Leben in den Jahren 1880-1975. strane 115. i dalje, citirano prema: https://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: Totenkopf & Edelweiß], (Ares verlag, Graz), četvrti deo: Das Kriegsjahr 1944 (Ares verlag, Graz) strana 268. ({{jez-nem|Eines Tages (Dezember 1944) tauchten bei mir plötzlich ein Cetnik-General mit 2 Generalstäblern auf (gewesene aktive Offiziere der serbischen Armee) und erzählten mir Folgendes: Beim Einmarsch der Russen in Serbien seien 40.000 Tschetniks über die Drina zurückgewichen und stünden nun am rechten Bosnaufer auf 10—20 km vor Maglaj. Sie seien bereit, sich unter deutsches Kommando zu stellen und meine Rückendeckung gegen Osten zu übernehmen, wenn ich ihnen die nötige Infanteriemunition zur Verfügung stelle.}})</ref>|[[Stefan Hedrich]], SS-oberfirer i inspektor u glavnom štabu [[SS]], nadležan za sjeverozapadnu Bosnu}} Razbijeni u Srbiji, Mihailovićevi četnici, njih 15.000 do 18.000, su izbjegli u Bosnu, nakon što je otpala mogućnost proboja do obale [[Jadran]]a. U Bosnu su se povlačili zajedno s dijelovima [[Grupa armija »E«|Grupe armija »E«]], i služili su kao »zaštitnica Nemcima«.<ref>AVII, Ča, 77, 12/5</ref> [[11. novembra]] Komanda Grupe armija »E« izveštava da se general [[Miroslav Trifunović]] s 18.000 četnika kreće u pravcu Foče štiteći bokove njemačkim trupama.<ref>AVII, Na, f. 311, r. 185, s. 1231</ref> Na pregovorima sa [[Dobroslav Jevđević|Jevđevićem]], Nemci su uspeli da usmere snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] iz jugozapadne [[Srbija|Srbije]] u pravcu [[Sarajevo|Sarajeva]], u smeru kretanja vlastitih snaga: {{izdvojeni citat|3. 11, na molbu četničkog delegata majora Jevđevića iz Vrhovnog štaba Draže Mihailovića, održan je sastanak sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja Grupe armija. Draža Mihailović sada se nalazi sa oko 40.000 četnika u rejonu između Novog Pazara i Višegrada.<ref name="znaci.net"/>}} Između četnika i Nemaca vođeni su pregovori o snabdevanju i njihovom daljem angažovanju. Mihailovićev predstavnik na ovim pregovorima bio je pukovnik [[Gojko Borota]], komandant Romanijskog korpusa JVuO.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm Opšti uslovi sporazuma o saradnji između četnika i nemačkih jedinica pripremljeni za pregovore decembra 1944. godine], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 130</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (5. decembar 1944)</ref> Na ovim pregovorima konačno je postignut dogovor o nastupanju u pravcu [[Zvornik]]a, koji je Nemcima odgovarao. O ovome je štab [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] [[10. 12.|10. decembra]] obavestio potčinjene komande. {{izdvojeni citat|10. 12. 1944. Operat. odeljenje (Sarajevo) Saradnja sa četnicima. Telegram 34. i 91. arm. korpusu, 5. SS-brd. arm. korpusu i Korpusnoj grupi »Kibler«: 1) Četnici na maršu u širi rejon Valjeva privremeno će preći preko područja Rogatica — Ljubovija — Zvornik — Kladanj. 2) Draža Mihajlović garantuje najlojalnije držanje prema nemačkim jedinicama i nudi saradnju. Znak raspoznavanja za saradnju između nemačkih jedinica i četnika je: Mitrovica. 3) Četnike u što većoj meri koristiti za službu izviđanja. Materijalna pomoć može im se obezbediti u ograničenim razmerama ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv bandi. 4) K-da Grupe armija obavestila je hrvatske vlasti o navedenom kretanju.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (10. decembar 1944)</ref>}} Tokom decembra 1944. godine, Mihailović je preduzeo veliku [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|četničku ofanzivu u istočnoj Bosni]]. Ovaj napad izveden je kao pomoćni udar u toku napora [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] da se probije na [[Sremski front]] i ratište severno od Drave, gde je vladala akutna kriza. Takođe je pomogao napor [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] da uspostavi poprečnu vezu između [[Sarajevo|Sarajeva]] i fronta u donjem toku [[Drina (reka)|Drine]]. 16. decembra 1944, general Mihailović piše pukovniku [[Petru Simiću]] (pseudonim »Rodi«), komandantu severne grupe bosanskih korpusa JVuO, da partizani predstavljaju »glavnog neprijatelja« četničkog pokreta: {{izdvojeni citat|Sa 10.000 srbijanskih snaga neračunajući bosanske, krećem pravcem Han Pijesak — Vlasenica — Šekovići — Tuzla i pravcem Olovo — Kladanj — Stupari — Zavrtnice. Preduzmite odmah energične napade prema oblasti Tuzle sa svim snagama. Vi znate ko je glavni neprijatelj i napadati ga. Nemojte da u ovom momentu stvarate i druge neprijatelje. Ponavljam, najenergičnije koncentrične napade u oblasti Tuzle sa svima snagama.<ref name="Depeše"/>}} Mihailovićeva ofanziva je uzvedena prema željama Komande Jugoistoka, uz njihovu saglasnost i uz nemačku pomoć u municiji i zbrinjavanju ranjenika. Pored četnika, nemački proboj podržavaju i ustaše: {{izdvojeni citat|5. SS brdski korpus: [...] Krećući se od Kalinovika sa sjeveru, jače banditske snage potisle četnička osiguranja od Trnova ka Kasindolu (6 [kilometara] južno od Sarajeva). 1. bataljon 734. lovačkog puka, prebačen iz Podromanije motorizovanim transportom, stupio u kontranapad u saradnji sa ustašama i četnicima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=352&rec=311&roll=195 NAW, T-311, Roll 195, 000343: Tajni dnevni izvještaj komande Jugoistoka (23. decembar 1944.)]</ref>|Tajni dnevni izvještaj nemačke komande Jugoistoka (23. decembar 1944.)}} 28. decembra, Draža Mihailović šalje depešu kapetanu [[Stevan Leko Damjanović|Stevanu Leku Damjanoviću]] (pseudonim »Hektor«) u kojoj ga podsjeća da u borbi protiv snaga NOVJ stoje na raspolaganju sva moguća sredstva: {{izdvojeni citat|Nemojte se ženirati, da komuniste udarite u leđa u svakoj prilici. Oni su nas, dok smo napadali Nemce kod Bileće i na Sokolcu uvek napadali u leđa.<ref name="Depeše"/>}} Mihailovićeva ofanziva završila se neuspešno, porazom u bici za Tuzlu. Nakon ovog poraza došlo je do izvesnog osipanja u redovima [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]]. [[Srpska državna straža|Srpski udarni korpus]] odmarširao je Nemcima u [[Sarajevo]], da bi bio transportovan vozovima u [[Slovenija|Sloveniju]],<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_134.htm Izveštaj šefa propagandno-obaveštajne službe i sudstva Zeničkog korpusa od 8. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande o razgovoru sa štabom Srpskog udarnog korpusa], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 134</ref> a ostale snage izvukle su se preko [[Ozren (Bosna i Hercegovina)|Ozrena]] prema [[Modriča|Modriči]]. {{izdvojeni citat|Suzbijajte sve glasove o nekom našem krahu, suprotno tome širite da mi nismo begunci već se i dalje borimo dokle god možemo na svome terenu.<ref name="Depeše">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 7. APRILA 1945.GODINE]</ref>|Depeša generala Mihailovića od 27. januara 1945. god.}} Tokom februara i marta [[1945]]. četnici su zajedno sa nemačkim snagama učestvovali u borbama protiv pokušaja [[Druga armija JA|Druge armije JA]] da preseče saobraćajnicu u dolini [[bosna (rijeka)|reke Bosne]]. General Mihailović je pod svojom komandom u Bosni, sem četnika, imao i neke kvislinške muslimanske jedinice i delove Srpske državne straže.<ref name="Saslušanje"/> {{izdvojeni citat|Hvatajte što čvršće veze sa svima vrstama milicija i objedinite ih u zajedničkoj borbi.<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 22. marta 1945. god.}} Kad su Nijemci u oktobru 1944. istjerani iz Srbije, a ostaci četnika pobjegli u Bosnu, [[Milan Aćimović]] je postao glavna veza Draže Mihailovića sa specijalnim poslanikom Ministarstva inostranih poslova [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]] [[Hermann Neubacher|Hermannom Neubacherom]] u [[Beč]]u.<ref>https://www.znaci.org/00001/40_45.htm Jozo Tomasevich: CETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945</ref> U memoarima, Nojbaher tvrdi da je Mihailović zadržao svoj oportunistički stav prema njemačkom okupatoru sve do kraja rata: {{izdvojeni citat|Početkom 1945, u vreme naših poslednjih borbi u Hrvatskoj, kada je povlačenje naših trupa sa tog prostora bilo samo pitanje dana, Draža Mihailović mi se obratio direktnom molbom - i to preko svojih poverljivih ljudi u Beču - da mu pružim pomoć u vezi sa naoružanjem njegovih jedinica. Tokom nekoliko dana ja sam čak imao direktnu radio-vezu sa njegovim glavnim štabom u Bosni. Moj poverljiv čovek bio je poslednji put kod Draže u aprilu 1945.<ref>https://www.znaci.org/00001/172_7.pdf</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Njemačka služba bezbednosti ([[Sicherheitsdienst]]) je, pred kraj rata, uspostavila radio vezu sa Mihailovićevim štabom. Radio veza je primarno služila da četnicima omogući slanje zahteva za snabdevanjem njemačkim vlastima.<ref>WASH-REG-INT-74, XX 7619, File 160, Box 28, Entry 109, RG 226, NA.</ref> U Bosni se Mihailović još dva puta sastao sa Šterkerom i Aćimovićem.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović se sastajao sa Nojbaherovim izaslanikom prilikom povlačenja iz Srbije za Bosnu septembra 1944. godine i dva puta u Bosni u oblasti Sarajeva koncem 1944. godine i početkom 1945. godine. Sastancima između Mihailovića i Nemaca prisustvovao je i američki pukovnik [[Robert Mekdauel|Mak Dauel]], američki obaveštajac koji je tražio od Nemaca da polože oružje isključivo Mihailoviću, a Mihailovića uveravao da [[Sjedinjene Američke Države]] pomažu isključivo njega i njegovu organizaciju.<ref name="Presuda">[https://www.znaci.org/00001/60_3_34.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima]</ref> Početkom [[april]]a 1945. njemački major Šterker donio je Mihailoviću [[Alexander Löhr|Löhrovu]] poruku da je voljan da se preda angloameričkim snagama.<ref>Jozo Tomasevich, Četnici u drugom svjetskom ratu, Zagreb 1979, 398 i 400</ref> Mihailović je, pak, inzistirao da se njemačke trupe stave pod njegovu komandu kao »naši državljani«.<ref>AVII, Ča, 276, 6/1-44, uputstvo potčinjenim od 3. aprila 1945</ref> == Povlačenje Đujićevih četnika == {{main|Dinarska četnička divizija}} U drugoj polovini oktobra 1944. godine, jedinice [[NOVJ]] su prešle u ofenzivu za oslobođenje Dalmacije. 21. oktobra Đujić naređuje svojim jedinicama da se prikupe na [[Dalmatinsko Kosovo|Dalmatinskom Kosovu]], »jer mi našu živu snagu moramo da očuvamo za odsudni momenat«. Đujić je procijenio da Nijemci »napuštaju teren Jugoslavije«, pa dok se još drže u Dalmaciji, »moramo blagovremeno da izvršimo pripajanje svih naših manjih odvojenih i usamljenih grupa glavnini«.<ref>AH, Ča, 1.</ref> O ubrzanom povlačenju četnika i Nemaca iz Dalmacije govori nemački kapetan Rettich: [[Datoteka:Djujicevi cetnici povlacenje.jpg|mini|Povlačenje Đujićevih četnika, uporedo sa Nemcima, na teritoriju Trećeg Rajha.]] {{izdvojeni citat|»Stojim usred ovog haosa i ne mogu da sprečim katastrofu. Prvi put u ovom ratu gubim nerve i urlam kao pas na lancu. Opterećenje živaca poslednjih dana bilo je odviše veliko. A sad još i ovo potresno razočaranje što moji ljudi ovako beže. U toku dana je više puta pokušano da se zadrže mase naših jedinica koje su se bez smetnje žurno povlačile i da se uspostavi jedna nova linija. Ali četnici, kojih ima mnogo na ovom prostoru, beže potpuno rastureni i sve povlače za sobom.<ref>Franz Schraml, Kriegsschauplatz Kroatien, die deutsch-kroatischen Legionsdivisionen, Kurt Vowinckel Verlag, Neckargemünd, 1962, 207.</ref>|Zapis kapetana Retticha o povlačenju Nemaca i četnika iz Dalmacije}} Đujić 7. novembra šalje »najhitniju« depešu s naznakom »SOS« komandi Sjeverne grupe bosanskih korpusa: {{izdvojeni citat|»Jeste li krenuli. Gde ste i kada će te doći ovamo. Situacija na vrhuncu kritična kod nas. Ako ne stignete u najkraćem roku propadamo svi. Ponavljam: ako ne stignete u najkraćem roku propadamo svi. Đujić«.<ref>AVII, Ča, 206, 36/1.</ref>}} Novembra 1944. godine, došlo je do [[Kninska operacija 1944.|bitke za Knin]] sa [[NOVJ|Narodnooslobodilačkom vojskom Jugoslavije]] koja je oslobađala zemlju od okupatora. [[Momčilo Đujić]] je sa glavninom snaga četničke [[Dinarska četnička divizija|Dinarske divizije]] krenuo u proboj prema sjeveru 1. prosinca, dan prije odlučnog [[Kninska operacija|napada NOVJ na Knin]].<ref>[[Todor Radošević|Radošević, Todor]]: ''Ofanziva za oslobođenje Dalmacije (1. IX - 9. XII 1944.)'', Beograd: Vojnoistorijski institut, 1965, str. 277</ref><ref>[[Fikreta Jelić-Butić|Jelić-Butić, Fikreta]]: ''Četnici u Hrvatskoj 1941-1945.'', Zagreb: Globus, 1986, str. 239-240</ref> U izveštaju Dinarske divizije nemačkoj komandi [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog armijskog korpusa]] od [[1. decembra]] [[1944]]. godine, četnici najavljuju svoje napuštanje Kninskog fronta: {{izdvojeni citat|Četnička komanda sa svim svojim oružanim snagama od meseca septembra prošle godine radi i sarađuje sa Nemačkom vojskom u ovim krajevima iskreno i lojalno. Ovo su nam nalagali naši zajednički interesi u borbi protivu zajedničkog neprijatelja. Ova se saradnja produžila sve do danas. Kada je pre skoro meseca dana otpočela velika partizanska ofanziva na Knin i kada su četnici izgubili jedan veći deo teritorije četnici su uvideli da je više ovde njihova borba uzaludna jer da će ipak morati jednog dana napustiti ovu teritoriju. To je od strane predstavnika ove komande majora Mijovića tačno rečeno Komandantu Nemačkog Korpusa u Kninu. Sa strane gospodina generala komandanta Korpusa je izražena želja da ne treba da se rastavljamo nego da do kraja zajednički podelimo sudbinu pa šta nam bude.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_115.htm Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 115.</ref>|Izveštaj Dinarske četničke divizije komandi štaba [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. korpusa Vermahta]] ([[1. decembra]] [[1944]].)}} Kad su Đujićevi četnici napustili nemački front kod Knina, u hronici njemačke [[373. legionarska divizija|373. divizije]] je zapisano: {{izdvojeni citat|Do osetnog slabljenja fronta kod Knina došlo je kad je 6-7.000 ljudi jaka četnička grupa vođena od popa Momčila pešačkim maršem prebačena u oblast Karlovca. Razlog koji je ovo izazvao je neprijateljstvo sa ustašama, pa je rešeno da se formira jedan četnički korpus u oblasti Ljubljane. Marševski pokret bio je pomognut od strane 373. divizije koliko god je to bilo moguće.<ref>[https://www.znaci.org/00001/180.htm Franz Schraml: KRIEGSSCHAUPLATZ KROATIEN], Kurt Vowinckel Verlag, Neckargemünd 1962. strana 207 ({{jez-nem|Eine empfindliche Schwächung des Frontabschnittes bei Knin trat dadurch ein, daß eine bisher nordwestlich der Stadt gestandene, etwa 6—7000 Mann starke, von dem Popen Momčilo geführte Cetnikgruppe im Fußmarsch in die Gegend von Karlovac verlegt wurde. Der Grund des Abzuges war Verfeindung mit der Ustascha, auch hieß es, daß im Raum von Laibach ein Cetnikkorps aufgestellt würde. Die Marschbewegung wurde so gut als möglich von der 373. Div. unterstützt.}})</ref>|Hronika njemačke [[373. legionarska divizija|373. legionarske divizije]]}} Đujićevci se povlače na sjever uz podršku dijelova [[373. legionarska divizija|373. divizije]] [[Vermaht]]a. Proboj iz okruženja za mnoge je bio poguban. [[Brane Bogunović]], [[Boško Asanović]] i stotine drugih su zarobljeni. Major Mijović je poginuo u zoru 3. decembra na obali [[Radljevac|Radljevca]]. Tu se vojvodi priključio njemački general [[Alois Windisch]], komandant [[264. divizija|264. divizije]], sa svega oko 200 preostalih vojnika.<ref name="Pop izdaje"/> 12. decembra general Gustav Fehn je u pravcu pokreta četničkih jedinica poslao nekoliko nemačkih i ustaških bataljona, kako bi četnicima otvorili komunikaciju [[Ličko Petrovo Selo]]—Vaganac—Drežnik—Grad—Rakovica—[[Saborski]]—[[Plaški]].<ref name="Pop izdaje"/> Četnici usput provode prisilnu mobilizaciju praćenu žestokim zastrašivanjem stanovništva. Đujić Mihailoviću javlja: {{izdvojeni citat|»Naši su na putu popalili mnoga sela.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 714.</ref>|Izveštaj Đujića Mihailoviću}} Nije pouzdano utvrđeno koliko je četnika bilo u koloni. Partizanski izvori govore o dvije do dvije i po hiljade četnika.<ref name="Pop izdaje"/> Domobranski general Tomašević je sredinom decembra javio »da je oko 5000 četnika s obitelji stiglo preko Drežnik-Grada u Plaški, odakle produžavaju u Njemačku«.<ref>Zb. NOR, V/36, 687.</ref> Dana 21. prosinca stižu u dolinu [[Gacka (rijeka)|Gacke]]; tu su im se priključili četnici iz gornje Like. Nakon što su im prišli svi četnici sjeverozapadne Like i neki bosanski četnici, izvještaj o brojnom stanju Dinarske divizije 25. decembra navodi 4561 četnika.<ref>AVII, H-V/750.</ref> Po planu generala Mihailovića, Đujić je, dolaskom na [[Kapela|Kapelu]], završio povlačenje. Vrhovna komanda [[JVUO]] je tražila da se Đujić tu zadrži, jačajući frontu ispred Rijeke, na pravcu Brlog—Kupa. {{izdvojeni citat|»U osnovi se ne slažem sa napuštanjem terena i odlaskom za Istru. U Sloveniju i na Istru treba poslati građanske izbeglice koje treba spasiti. Vojnici moraju da produže borbu na celom prostranstvu Jugoslavije. Ni u kom slučaju naši vojnici ne smeju biti izbeglice.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 909.</ref>|Mihailovićev odgovor Đujiću}} Đujić je, pak, uporno tražio slobodan prolaz do Rajha. Poglavnik NDH [[Ante Pavelić]], na zahtjev Nijemaca, izdaje [[21. prosinca]] [[1944.]] zapovijed da se Đujićevim četnicima omogući prolaz preko [[Zagreb]]a i [[Zaprešić]]a ka granici Reicha. On se poziva na sporazum između vlade NDH i vlade Trećeg Reicha, prema kojemu će se otpremiti "četnička skupina popa Đujića, ukupne jakosti oko 6.000 ljudi, iz područja južno od Bihaća i južne Like prema sjeveru u Njemačku". U naredbi se kao "vjerojatni smjerovi pokreta" navodi pravac Bihać-Bos. Novi-Kostajnica-Novska-Dugo Selo-Zagreb-Zaprešić-granica, ili Gospić-Ogulin-Karlovac-Zagreb-Zaprešić-granica. Pavelić je naredio da se spomenuta grupacija "bezuvjetno nesmetano" propusti, prijeteći ratnim sudom onima koji bi to ometali. Četnike je do granice trebala pratiti jedna vojna jedinica NDH.<ref>[https://www.znaci.org/00001/41_18.htm Fikreta Jelić Butić: Četnici u Hrvatskoj 1941-1945: Bijeg pred snagama NOP-a]</ref><ref name="povijest.net">[http://povijest.net/sadrzaj/hrvatska/hr-ww2/842-odlazak-cetnicke-divizije-iz-kninske-krajine-i-predaja-saveznicima.html Domagoj Zovak, prof.: Odlazak četničke divizije iz kninske krajine i predaja saveznicima]{{Dead link|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, preuzeto 1. travnja 2012.</ref> {{izdvojeni citat|»Z a p o v i e d a m : 1. — da sve naše oružane postrojbe označenim smjerovima bezuvjetno nesmetano propuste ovu četničku skupinu u svom prolazu. Tko se ogrieši ovoj zapoviedi stavit će se pred Ratni sud shodno okružnici Glavnog Stana Poglavnika br. 124/taj. od 13. 12. 44. 2. — da četničku skupinu Popa Đujića u pokretu prema sjeveru do njemačke granice prati popratna postrojba hrvatskih oružanih snaga, koja se u sporazumu s njemačkim zapovjedničtvima ima brinuti za uredan i nesmetan prolaz skupine. 3. — ukoliko pomenuta četnička skupina bude prolazila područje pojedinih hrvatskih zapovjedničtava, odgovorni zapovjednici izvjestit će odmah i najžurnije Minors-Operod.«<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_233.htm Zapovest poglavnika Nezavisne Države Hrvatske od 21. decembra 1944. oružanim jedinicama (na pravcima Bihać — Bosanski Novi — Kostajnica — Zagreb — Slovenija i Gospić — Ogulin — Karlovac — Zagreb — Slovenija) da neometano propuste i obezbede prolaz Dinarskoj četničkoj diviziji prilikom njenog prebacivanja u Sloveniju]</ref>|Naređenje Ante Pavelića od 21. decembra 1944. godine za bezbjedan propust vojvode Momčila Đujića i Dinarske divizije JVuO ka Trećem Reichu}} U međuvremenu, 17. decembra, [[ustaše]] su u [[Hrvatska Kostajnica|Kostajnici]] poubijali 123 (ili 147<ref>Zb. NOR, XIX/4, 714.</ref>) ranjenika Dinarske divizije, koji su bili prevoženi [[vlak]]om. Zato Đujić izbjegava taj put. Đujić uz pomoć [[Dimitrije Ljotić|Ljotića]], koji već boravi tamo, dobija dozvolu Nijemaca da pređe u Istru i djelove Slovenije (tada [[Operativna zona Jadran]]). Ujutro 26. decembra iz [[Brlog]]a je krenulo oko 4500 četnika. Gdje god su mogli, upadali su u hrvatska sela i terorizirali narod, a neka sela su zapalili. U Hrvatskom primorju — javlja Okružni komitet KPH za Primorje — četnici su »napravili totalnu pljačku, paljevine i ubistva među narodom«.<ref name="Pop izdaje"/> Preko [[Velebit]]a i primorja, vršeći usput teror nad stanovništvom, Đujićevi četnici i dio njihovih obitelji dolaze [[1. siječnja]] [[1945]]. u [[Viškovo]]. Unutar granica Rajha Đujićevi četnici se spajaju sa postrojbama [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]] i drugim kolaboracionistima pod zapovjedništvom [[Dobroslav Jevđević|Dobroslava Jevđevića]] i [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]]. Ljotić je Neubachera depešom [[2. januar]]a obavijestio da je stiglo oko 4500 Đujićevih četnika, 1000 ličkih četnika i oko 500 izbeglica, bolesnih, dece i ranjenika. "''Borbeni moral odličan. Hranu primaju od Nemaca''."<ref name="Pop izdaje"/> Po naređenju SS-[[gruppenführer]]a [[Odilo Globočnik|Odila Globočnika]], komandanta SS-a i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje, u sastav Dinarske divizije je uključena i štabna četa SS-[[sturmbannführer]]a [[Ernst Lerch|Ernsta Lercha]]. Ta [[SS]] četa je imala »zadatak da ličnim dodirom s komandantima brigada uprosti prenošenje naređenja, da ličnim primerom aktivira delatnost četnika i da zajedno s njima vrši izviđanja u celoj Vipavskoj dolini radi sprečavanja infiltriranja banditskih snaga iz Trnovskog gozda.«<ref>Zb. NOR, VI/19, 842.</ref> SS vođa Globocnik izvijestio je najvišu njemačku komandu kako su »izvršenim posedanjem uporišta delovima četničke Dinarske divizije« njegove, tj. njemačke »policijske jedinice oslobođene za druge zadatke«.<ref>Zb. NOR, VI/19, 824</ref> Sa četnicima je u Sloveniju stiglo i nekoliko angloameričkih avijatičara, koje je Đujić predao Nemcima. O Đujićevom postupku je od strane Dobroslava Jevđevića obaviješten i Mihailović,<ref>Zb. NOR, XIV/4, 729.</ref><ref>AVII, 276, 16, 1 - 2 7 .</ref> koji je samo prokomentarisao: »Svaki će polagati račune za svoj rad.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 923.</ref> {{izdvojeni citat|Pop Đujić sa oko 4.000 vojnika otišao u Istru. Njegove snage bi se dislocirale u dolini Vipave. Pri izvlačenju imao vrlo male gubitke. Njegova saradnja sa broj 11 prekoračila granice. On čak i padobrance predaje broju 11. Javno se neprijateljski izjašnjava protivu saveznika.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>|Iz depeše koju su Vrhovnoj komandi JVuO poslali delegati Draže Mihailovića u Sloveniji, 8. januar 1945. godine}} Delegati Draže Mihailovića u Sloveniji major [[Vasilije Marović]] i kapetan [[Ilija Jeftić]], u depeši poslatoj Vrhovnoj komandi 10. januara 1945. godine, optužuju vojvodu Đujića za samovolju. Naime, dvojica četničkih oficira tvrde da Đujić odbija da se povinuje Jevđevićevim naređenjima »jer veruje da će svoj cilj postići preko Ljotića i Nemaca«, zatim da su u njegovu štabu uvijek prisutna dva njemačka oficira, te da jedan od njih, pod pseudonimom Branko Lazarević i u četničkoj uniformi, zapravo komanduje divizijom: {{izdvojeni citat|Major Kapetanović i Đujićeva savetodavka Stanić, nedavno došli iz Nemačke i doneli sobom veću sumu novca. Sigurno je da su u nemačkoj obaveštajnoj službi. Vređajući, klevetajući Čiču i V. K. Đujić traži opravdanje za svoje postupke. On javno pozdravlja nemačke oficire [[Rimski pozdrav|rimskim pozdravom]] i protiv svoga uređenja iz inata radi na štetu opštu. Jevđević je apsolutno odan Čiči pokušava da ga urazumi.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} == Povlačenje Đurišićevih četnika == {{main|Pavle Đurišić|Proboj četnika i Nemaca iz Crne Gore}} {{izdvojeni citat|On [Pavle Đurišić — prim.] je bio opasan nemački saveznik. Meni je uvek bilo savršeno jasno da bismo mi za Pavla Đurišića, u slučaju invazije zapadnih sila na Balkan, ponovo postali njegov najveći neprijatelj. Kada je započelo povlačenje nemačkih trupa iz Crne Gore, Pavle Đurišić je krenuo sa njima. Tokom napornih marševa po planinskom terenu, tokom operacije povlačenja prolazili smo i kroz područja koja su kontrolisali partizani. Njegove trupe vodile su borbu sa partizanima i time nemačkim trupama olakšale evakuaciju sa tog prostora.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Tokom septembra i oktobra [[1944]]. snage NOVJ zauzele su [[Gacko]], [[Berane]], [[Nikšić]], [[Kolašin]], [[Mojkovac]], [[Bijelo Polje]], [[Prijepolje]], [[Pljevlja]], [[Trebinje]], [[Bileća|Bileću]] i [[Grahovo]], čime se [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|njemački 21. korpus]] našao u potpunoj izolaciji. Pod komandom [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. nemačkog korpusa]] borila se četnička grupacija [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], koju su Nemci procenili na 10.000 ljudi.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Pregled brojnog stanja jedinica potčinjenih Grupi armija »E« na dan 16. 11. 1944. godine, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII - Dokumenti Nemačkog rajha, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 174.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frames no. 000376—000377.]</ref> Nakon dugotrajnih teških borbi i obostranih ozbiljnih gubitaka, [[18. decembra]] [[1944]]. su Nijemci i četnici probili blokadu. Zajedno sa njemačkim trupama, Crnu Goru su napustili i četnici potpukovnika [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]]. Oko 7000 četnika iz Crne Gore, kojima se pridružilo oko 1300 iz Hercegovine, uputilo se u sjevernu Bosnu, s pravcem prema Istri i Slovenskom primorju.<ref>AVII, Na, f. 311, r. 185, s. 1208.</ref> Pored naoružanih četnika iz Crne Gore, bilo je oko 2000 izbjeglica.<ref>AVII, Ča, k. 276. reg. br. 16/1-8.</ref> SS-[[gruppenführer]] i general-potpukovnik policije [[Odilo Globočnik]] je u vezi s pokretom Đurišićevog [[Crnogorski dobrovoljački korpus|Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa]] (»12.000 navodno odličnih boraca i 1.500 žena, dece, staraca i ranjenih«) od vlasti [[NDH]] i komande Jugoistoka tražio da se »istome osigura slobodan prolaz, kao što je učinjeno sa četnicima popa Đujića«. O formacijskom jedinstvu CDK i [[Dimitrije Ljotić|Ljotićevog]] [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]], kao i o ideološkom svjetonazoru Pavla Đurišića, Odilo Globočnik (ili njegov pomoćnik SS-[[sturmbannführer]] [[Ernst Lerch]], koji je parafirao ovaj dokument) zapaža sljedeće: {{izdvojeni citat|Vojvoda Đurišić je ranije pripadao četnicima Draže Mihailovića te bi verovatno još i danas mogao da održava uske veze s njim. On je ipak svoje snage odvojio i one nose naziv CDK, koji je uključen u srpske dobrovolj. jedinice generala Mušickog. On je istovremeno postao potpukovnik SDK i zamenik generala Mušickog. Ova grupa najoštrije suzbija težnje za nezavisnošću Crne Gore i danas se drži opšte političke linije ministra Ljotića, tj. nacionalnog jedinstva svih srpskih plemena.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dok. 158, str. 815.</ref>|Obaveštenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 2. marta 1945. o dolasku u Istru Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa}} U međuvremenu, javio se Pavelićev prijatelj [[Sekula Drljević]] sa predlogom da Pavlu Đurišiću garantuje povlačenje ako svoje trupe preimenuje u »[[Crnogorska narodna vojska|Crnogorsku narodnu vojsku]]« i stavi ih pod komandu Drljevića. Đurišić i dio bliskih suradnika Draže Mihailovića, među kojima [[Dragiša Vasić]] i [[Zaharije Ostojić]], prihvaćaju Drljevićevu ponudu i kreću u povlačenje preko NDH. O položaju trupa pod Đurišićevom zapovjedništvom u novim okolnostima, kapetan [[Vladimir Tešanović]], komandant 2. sarajevske četničke brigade, obavijestio je 8. aprila preko štaba Srednjobosanskog korpusa JVuO i samog generala Dražu Mihailovića: {{izdvojeni citat|Situacija dana 7—IV u Lijevču polju: Jedinice vojvode Pavla Đurišića usled teške situacije, a zavedeni propagandom Sekula Đorđevića [sic!] odlučile su da se predaju ustašama, odnosno Sekuli Drljeviću, koji se proglasio vrhovnim komandantom Crnogorske vojske nezavisne Crne Gore. Na pregovorima koji su vodili Pavlovi delegati sa nekim Pavelićevim izaslanikom, zaključeno je da se Crnogorci ne razoružavaju i imaju se dislocirati na području Hrvatske po nahođenju hrv. vlasti. — Bosanci i Srbijanci imaju se smatrati ratnim zarobljenicima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_193.htm Obaveštenje komandanta 2. sarajevske brigade od 8. aprila 1945. komandantu Srednjobosanskog korpusa o predaji crnogorskih četničkih jedinica ustašama]</ref>}} No, Đurišić je pokušavao izigrati Drljevića. Odlučuje da ipak neće preći Savu, kako je dogovoreno, već svoje kolone vodi prema Bosanskoj krajini. Ustaše su [[4. april]]a te kolone zaustavili na Lijevča-polju. Poslije žestoke [[bitka na Lijevča polju|bitke na Lijevča polju]], četnici se predaju ustašama i Drljeviću.<ref>Zb. NOR, XIV/970.</ref> Glavnina zarobljenih trupa se, kao »[[Crnogorska narodna vojska]]« pod Drljevićevom komandom, narednih dana uključuje u sastav ustaških zdrugova, a četničko vodstvo je likvidirano u [[Logor Jasenovac|logoru Jasenovac]], uključujući Đurišića, Ostojića, Vasića, [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] i druge.<ref>R. Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941 — 1945, Cetinje, 1977, str. 505, 515. i 527.</ref> Svoju verziju smrti Pavla Đurišića u ustaškom logoru dao je po sjećanju rekonstruisati i Hitlerov »ministar za Jugoistok« [[Hermann Neubacher]]: {{izdvojeni citat|Kasnije je Pavle Đurišić sklopio ugovor sa ustaškim trupama Ante Pavelića, da bi mogao da prođe sa svojim jedinicama kroz Hrvatsku i Istru. Tamo su se već nalazile i druge četničke jedinice, kao i Ljotićevi dobrovoljci. Ustaše, za koje su do poslednjeg trenutka glavni neprijatelj ostali pravoslavni Srbi, nisu ispoštovali dogovor, postavili su mu zasedu i pobili jedan deo njegovog odreda. Svi četnički oficiri bili su uhvaćeni i ubijeni. Pavle Đurišić bio je, zajedno sa nekoliko svojih drugova, spaljen.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176—177.</ref>}} == Politički planovi == Radi ostvarenja plana o ujedinjenju svih "nacionalnih snaga" Nemci su pokušali da angažuju i patrijarha Gavrila i vladiku Nikolaja Velimirovića. U prvoj polovini decembra 1944. godine, Nojbaher je naredio da se oni puste iz logora u Bavarskoj, gde su bili internirani, i doprate u Beč. Nojbaher je pozvao Milana Nedića, Dimitrija Ljotića, Milana Aćimovića, ministra Velibora Jonića i druge, da prisustvuju dolasku patrijarha i vladike u Beč. Uveliko se govorilo kako će se sazvati sabor pravoslavnih crkava (ruske, rumunske, hrvatske i srpske), te kako će se na tom saboru osuditi boljševička pravoslavna crkva. Nojbaher je smatrao da dovođenje srpskih crkvenlh velikodostojnika predstavlja veliki politički uspeh za njega.<ref name="Milovanović">[https://www.znaci.org/00001/11_77.htm Nikola Milovanović: PLAN KOMANDE LOVAČKIH GRUPA JUGOISTOK]</ref> Nojbaher je, po Ljotićevom savetu, premesto crkvene dostojnike na [[Vrpsko jezero]] u Koruškoj, zbog bombardovanja Beča. Ljotić je Mihailoviću javljao da je sa slovenskim nacionalistima »postigao sporazum i oni su obrazovali Nacionalni komitet koji će proglasiti slobodnu federativnu jedinicu Kraljevine Jugoslavije — Sloveniju — koja ne priznaje Tita nego Kralja Petra II.« Zamolio je Mihailovića da dođe u Sloveniju da »vodi operacije«.<ref>Boško N. Kostić, ''Za istoriju naših dana'', Lille, 1949. 211—212</ref> [[24. januar]]a 1945. Mihailović je javio emigrantskoj vladi da su se sporazumeli [[Slovenska ljudska stranka]], socijalisti i [[Jugoslovenska nacionalna stranka]] i sastavili »Narodni odbor za Sloveniju«. Odbor je proglasio [[slovensko domobranstvo]] »narodnom vojskom«, a "veliku Sloveniju" (sa [[Istra|Istrom]] i [[Trst]]om) delom »Federativne Jugoslavije« pod Karađorđevićem. Mihailović još kaže da "odbor priznaje đenerala Mihailovića i nastavlja borbu protivu komunista i okupatora".<ref name="Depeše"/> Nameravali su da traže od Anglo-Amerikanaca da Titovim trupama ne dozvole ulazak u Sloveniju, već da anglo-američke trupe kao savezničke uđu u Sloveniju.<ref name="Milovanović"/> Bilo je u planu i da se obrazuje Srpski komitet, u kojem bi [[Aleksandar Cincar-Marković]] bio ministar inostranih poslova, predsednik [[Nikolaj Velimirović]], a članovi Ljotić i Aćimović. O ovim političkim kombinacijama govori se u telegramu koji je [[31. januar]]a Mihailoviću poslao [[Dobroslav Jevđević]]: {{izdvojeni citat|U sredu stiže ministar Nojbaher sa Ljotićem i Nedićem. Izgleda da dolazi i patrijarh. Preuzeo sam sve da mi politički ne budemo izigrani i tražio u vezi s tim objašnjenje sa Đujićem. Povodom vesti ljotićevaca da će obrazovati vladu u koju će ući Đujić uz blagoslov patrijarhov, imao sam dug razgovor sa Đujićem. Đujić je izjavio da neće ući ni u kakvu političku kombinaciju sa Ljotićem. To će saopštiti Ljotiću. Prema tome, sa te strane nema nikakvih razloga za uznemirenost.<ref name="Milovanović"/>}} Početkom 1945. godine dolazi do razdora između Ljotića i Nedića. Glavni razlog bilo je Ljotićevo nastojanje da se raspusti [[Nedićeva vlada|Nedićeva kvislinška vlada]], a da se umesto nje obrazuje "komitet spasa" u koji bi ušli predstavnici svih kolaboracionističkih grupa. Zadatak ovog "komiteta" je trebalo da bude prikupljanje svih ostataka razbijenih četničkih i kvislinških formacija iz Srbije, Slovenije i Hrvatske (s izuzetkom ustaških), od kojih bi se, na teritoriji Slovenije, obrazovala "nacionalna armija" sposobna da se suprotstavi [[NOVJ]].<ref name="Milovanović"/> == Zbližavanje četnika i ustaša == [[Datoteka:Stepinac.jpg|minijatura|Zagrebački nadbiskup [[Alojzije Stepinac]], sa kim je Draža Mihailović pokušao da uspostavi vezu.]] [[File:Povlačenje crnogorskih četnika prema zapadu. Zagreb, svibanj 1945.webp|thumb|Povlačenje crnogorskih četnika ka Trećem Reichu (Zagreb, [[svibanj]] 1945)]] Nakon [[bitka za Srbiju|poraza u Srbiji]], general Mihailović je pokušao da prestroji »Jugoslovensku vojsku u otadžbini« iz isključivo srpske formacije u združenu snagu srpskih, hrvatskih i muslimanskih jedinica, pri čemu je četničko rukovodstvo izrazilo spremnost da se odrekne zamisli o [[Etničko čišćenje|etnički čistoj]] »[[velika Srbija|velikoj Srbiji]]«.<ref>AVII, Ča, 276, 6/1-32-</ref> [[29. novembra]] 1944. Mihailović je pisao ustaškom poručniku, »bratu Mati Matićeviću«, komandantu [[Hrvatske oružane snage|oružanih snaga NDH]] u oblasti [[Vareš]]a, povodom dogovora o priključenju "Jugoslovenskoj vojsci u domovini" i punoj saradnji "protiv zajedničkog neprijatelja": {{izdvojeni citat|Sada nam se otvaraju široki putevi da dosadašnji rad još pojačamo i da dođe do pune sloge i saradnje protiv zajedničkog neprijatelja. Jedinice pod vašom komandom će ubuduće nositi ime hrvatske jedinice u sastavu jugoslovenske vojske u domovini pod hrvatskom zastavom, a sa nazivom jednog od hrvatskih velikana prema Vašem izboru (na primer »1. Hrvatski korpus Stjepana Radića«)... Mi Vas, brate Mato, već sada smatramo u tajnoj suradnji sa nama, a ako uspijemo da naša suradnja bude javna biti će to od najvećeg značaja za cijeli naš narod.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_109.htm PISMO DRAŽE MIHAILOVlĆA OD 29. NOVEMBRA 1944. USTAŠKOM PORUČNIKU MATI MATIĆEVlĆU O ZNAČAJU SARADNJE IZMEĐU USTAŠA I ČETNIKA] (Zb. NOR-a, XIV/4, str. 426—429.)</ref>|Pismo četničkog vođe Mihailovića ustaškom poručniku Mati Matićeviću od 29. novembra 1944.}} [[1. decembra]] [[1944]]. Mihailović je izdao naredbu, u ime kralja [[Petar II Karađorđević|Petra Karađorđevića]], koji ga se već bio odrekao, kojom unapređuje Matićevića u čin kapetana II klase.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_112.htm NAREDBA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 1. DECEMBRA 1944. POVODOM UNAPREĐENJA USTAŠKOG PORUČNIKA MATE MATIĆEVIVĆA U ČlN PEŠADIJSKOG KAPETANA II KLASE] (Zb. NOR, XIV/4, 432)</ref> Istog dana, [[1. decembra]] 1944. Mihailović je doneo uredbu kojom predviđa da JVO čine »Srpska, Hrvatska i Slovenačka armija i grupa Muslimanskih korpusa«, pod jedinstvenom komandom Mihailovića.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_111.htm UREDBA O FORMACIJI JUGOSLOVENSKE VOJSKE U OTADŽBINI] (Zbornik, XIV, 4, str. 431.)</ref> Tendecija približavanja četnika Draže Mihailovića hrvatskim kvislinškim vlastima u trenutku kada se trupe Wehrmachta nalaze u povlačenju s Balkana, konstatovana je potkraj decembra 1944. i od strane njemačkog opunomoćenog generala u [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Prema izvješću pouzdanog agenta, Draža Mihajlović je izrazio namjeru da se bori skupa sa ustašama i domobranima, jer je njihov zajednički glavni cilj uništenje komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=443&rec=311&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000427.] <br /> ({{jez-njem|"Nach zuverlässiger V–Mann–Meldung soll Draza Mihajlovic geäussert haben, er wolle mit den Ustascha und Domobranen zusammen kämpfen, da das gemeinsame Hauptziel die Vernichtung des Kommunismus sei."}})</ref><ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref>|Izvještaj njemačkog opunomoćenog generala u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 24. XII 1944.}} U telegramu poslatom pretposljednjeg dana 1944. godine iz [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], kapetan Merrem izvještava o borbama koje u [[Zapadna Bosna|zapadnoj Bosni]] vode [[Hrvatske oružane snage]] (HOS) i [[JVuO]] protiv [[NOVJ]]: {{izdvojeni citat|"Prema iskazu prebjega, zapadno od [[Jajce|Jajca]] traju borbe između četnika i ustaša sa jedne, i Titovih bandi s druge strane."<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=442&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000433.] <br /> ({{jez-njem|"Nach Überl.Auss. W Jajce Kämpfe zwischen Cetniks und Ustaschen einerseits mit Tito–Banden andererseits."}})</ref>|Ispravka za večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja od 29. decembra 1944 (30. decembar 1944.).}} [[18. 1.|18. januara]] na području donjeg toka [[Bosna (rijeka)|rijeke Bosne]] snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] su sklopile sporazum sa snagama NDH.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_144.htm Izveštaj komande Smederevskog korpusa JVuO od 23. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 144</ref> [[7. februar]]a 1945. godine general Mihailović naređuje svojim potčinjenima saradnju sa ustašama u Gračanici: {{izdvojeni citat|Sa ustašama u [[Gračanica|Gračanici]] održavati najprijateljskije veze.<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 7. februara 1945. godine}} Već narednog dana, general Dragoljub Mihailović šalje depešu potpukovniku [[Dragoslav Račić|Dragoslavu Račiću]] (pseudonim »Miki«), u kojoj o ustašama zapisuje: {{izdvojeni citat|Ustaše dižu glavu u Bosni, ali znajte da ima dve vrste ustaša. Samo su idejne ustaše naši neprijatelji, a ostali prestavljaju miliciju, koja je sa nama u saradnji.<ref name="Depeše"/><ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 276, registarski broj 6/1.</ref>|Depeša generala Mihailovića od 8. februara 1945. godine}} [[2. mart]]a [[1945]]. godine četnički vođa Draža Mihailović nalaže svom opunomoćeniku u [[Zagreb]]u hvatanje što čvršće veze sa zagrebačkim nadbiskupom [[Alojzije Stepinac|Alojzijem Stepincem]]: {{izdvojeni citat|Nastanite da sa Stepincem, ponavljam sa Stepincem uhvatite što čvršću vezu i upoznate ga sa celim našim programom i radom... Ako možete učinite mu zvaničnu posetu, da bismo sa tim stvorili sporazum protiv komunista... Samo o tome Mačekovci nesmeju da znaju ništa, jer u isto vreme treba raditi sa mačekovcima.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 7. APRILA 1945.GODINE</ref>|Depeša [[Draža Mihailović|Draže Mihailovića]] od 2. marta 1945. godine}} == Mihailovićeva delegacija Paveliću == General Mihailović je slao izaslanike u [[Zagreb]], glavni grad [[NDH]], radi uspostavljanja kontakta. Mihailovićevi emisari su u Zagrebu pregovarali s Mačekom i Pavelićem. Pregovori su na različitim nivoima vođeni tokom marta i aprila, uvijek »u cilju vođenja jedne zajedničke borbe protivu partizana«.<ref>Zb. NOR, XIV/4, 984—985.</ref> Prema svedočenju [[Vladimir Košak|Vladimira Košaka]], tadašnjeg ambasadora [[NDH]] u Berlinu i ministra državne riznice (finansija) u vladi Ante Pavelića do aprila 1943. godine, dva emisara Draže Mihailovića su posetila Pavelića tokom aprila 1945. i sklopili aranžmane čiji je cilj bio isključenje međusobne borbe između ustaša i četnika, kako bi se olakšala zajednička borba protiv partizana.<ref name="Ispitivanje"/> U Zagreb je išao i nemački izaslanik za Balkan [[Herman Nojbaher]] nastojeći da ostvari saradnju između srpskih kvislinga i [[Ante Pavelić]]a, koji je izrazio spremnost da sa Srbima nađe "neki modus vivendi". Pavelić je prvi put Mihailovićevu delegaciju primio [[17. april]]a. S poglavnikom su bili [[Andrija Artuković]], general [[Ante Moškov]] i [[Juco Rukavina]]. Na drugom sastanku, [[18. april]]a, bili su još prisutni i generali [[Đorđe Gruić]] i [[Vjekoslav Luburić]]. General Đukić je iznio Mihailovićeve molbe da se četnicima osigura slobodan prolaz, da im se dodijeli hrana, lijekovi i municija, kao i da ustaše oslobode ranjenike zarobljene na [[Vučijak (planina)|Vučijaku]]. Na trećem sastanku, [[22. april]]a, Pavelić i Đukić su se sporazumjeli o svim četničkim zahtjevima: poslani su kamioni s lijekovima i municijom, bolnica je oslobođena i, što je najvažnije, izdana su potrebna naređenja da se Mihailovićeva grupa propusti za Sloveniju.<ref name="Pop izdaje"/> Ustaške vlasti su smatrale da bi se preko četnika moglo doći do Angloamerikanaca.<ref name="Pop izdaje"/> == Ujedinjenje četnika i ljotićevaca == [[Datoteka:Parac, Đujić, Mušicki and Damjanović in 1945.jpg|mini|desno|250p|General [[Matija Parac]], vojvoda [[Momčilo Đujić]], te generali [[Kosta Mušicki]] i [[Miodrag Damjanović]], skupa sa pripadnicima [[Dinarska divizija|Dinarske divizije JVuO]] i [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], prilikom predaje savezničkim snagama ([[Trst]], proljeće 1945. godine)]] Odlična ilustracija o bliskim vezama koje su, po pristizanju u [[Slovenija|Sloveniju]], četničke vođe s teritorije [[NDH]] gajile sa političkim i vojnim rukovodstvom [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], nalazi se u knjizi<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana — Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 192.</ref> [[Dimitrije Ljotić|Ljotićevog]] sekretara [[Boška Kostića]]: {{izdvojeni citat|Od prvog sastanka između D. Ljotića i M. Đujića uzajamno poverenje i srdačnost u odnosima nisu prestajali. Sve važnije stvari oko naših nacionalnih jedinica i sva pitanja od opšteg narodnog interesa pretresana su i rešavana zajednički između Ljotića, Đujića, Mušickog i Jevđevića.|[[Boško N. Kostić]], lični sekretar [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]]}} [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok, ovako opisuje koncentraciju četničko-dobrovoljačkih snagâ: {{izdvojeni citat|U martu i aprilu 1945. boravio sam na prostoru Trsta. Tu se se sakupile jake snage naoružanih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca. Oni su uspostavili front, koji nije bio tako jasno definisan, protiv Titovih partizana. Prisutan je bio vođa bosanskih četnika dr Jevđević sa oko dve hiljade svojih ljudi, kao i dalmatinski sveštenik pop Đujić sa oko šest hiljada boraca. Njima treba dodati i Ljotića sa, otprilike, tri hiljade dobrovoljaca. Njima se pridružilo i nekoliko hiljada srpskih civila.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 186.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Posredovanjem vojvode [[Momčilo Đujić|Đujića]], u Sloveniji se Ljotić sastao sa komandantom [[Plava garda|slovenačkih četnika]], generalom [[Ivan Prezelj|Ivanom Prezeljom]]. Na sastanku Ljotića, Đujića i Prezelja, održanom u [[Ljubljana|Ljubljani]], došlo je do punog saglasja o zajedničkom delovanju. Prethodno, Mihailović je 9. januara 1945. obaviješten od strane svojih delegata u Sloveniji majora Vasilija Marovića i kapetana Ilije Jeftića da se vojvoda Đujić u [[Trst]]u sastao sa Ljotićem i generalom [[Leon Rupnik|Leonom Rupnikom]]: {{izdvojeni citat|U Trstu su konferisali: jedan Hitlerov delegat, Rupnik, Ljotić i Đujić. Đujić je tvrdio da je Ljotić jedini prestavnik srpskog naroda. On napada pored saveznika i naš pokret. Ljotićevci tvrde da će Đujić ući u sastav njihov. Jevđeviću kao prestavniku našega pokreta preti opasnost da bude interniran, jer Đujić hoće preko Nemaca i Ljotića da potčini njegovo ljudstvo sebi, a njega da odstrani.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} Vojvoda [[Dobroslav Jevđević]] (pseudonim »Vilda«) šalje 1. januara 1945. depešu Draži Mihailoviću u kojoj navodi da je izvjesno stvaranje »vojnog saveza« sa [[Slovensko domobranstvo|Slovenskim domobranstvom]] i Ljotićevim [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskim dobrovoljačkim korpusom]]: {{izdvojeni citat|Svu vojsku ćemo sastaviti u jednu diviziju 7.000 ljud. 1.000 Ličana ostalo je kod mene, a daćemo Đujiću Slovenske saveznike. Napravićemo zajednički vojni savez sa Ljotićem i domobrancima. Sećate se kad ste mi davali primer kako drugi ratuju protiv okupatora, sad ulažem sav autoritet da ti drugi ni izjavama ni delima na našu štetu ne uvrede Saveznike. Vilda.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} 18. januara 1945, vojvoda Dobroslav Jevđević obavještava Vrhovnu komandu JVuO i Dražu Mihailovića o daljim planovima za povlačenje kolaboracionističkih snaga ka Sloveniji: {{izdvojeni citat|Ljotić otišao u Beč sa misijom da obezbedi hranu za 6.000 ljudi Pavla Đurišića, da dovede ovde 2.000 srpske državne straže iz Bosne, da razgovara o mogućnosti prevođenja ostalih naših vojnika (snaga) ovde, da izradi jedan avion sa kojim će do Ljubljane doći jedna delegacija u Sarajevo do Vas. U delegaciji bi bila dva njegova delegata, đeneral Parma, jedan moj i jedan Đujićev delegat. Đujić poslao depešu Pavlu da traži da svakako sa svim snagama dođe ovamo. Ja sam protivan tome.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} Na drugoj strani, Mihailović je bio nezadovoljan borbenim angažmanom [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]], tj. [[Srpskog udarnog korpusa]]. O tome svjedoči depeša upućena 12. februara 1945. jednom njegovom neimenovanom saradniku (pseudonim »Parma«): {{izdvojeni citat|Što se tiče Nedićeva plana o nekoj njegovoj vladi, to su čiste Nedićeve gluposti. Što se tiče S.D.S. to su obični begunci, koji nisu bili u stanju ni tri meseca da izdrže u šumi. Kad sam ih primio ja sam im obećao samo teškoću i borbu. Čim su se uverili, pobegli su, kod svojih starih gospodara. To je vrlo žalosna stvar, naročito kada se ima na umu da je tamo bilo mnogo aktivnih oficira. Zbog ljudstva koje će jednog dana opet prići nama, ja ćutim.<ref name="Depeše"/>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Ljotić je iz Slovenije, u dogovoru sa Nojbaherom, [[28. februar]]a 1945. poslao delegaciju na čelu sa [[Milan Aćimović|Aćimovićem]] iz Bistrice u štab Draže Mihailovića u Bosni. Ljotićeva delegacija je stigla u Bosnu [[15. mart]]a. Poruka je glasila da žele objedinjenje svih nacionalnih snaga i da Mihailović preuzme komandu. Ljotić je molio đenerala Mihailovića da sa celokupnom vojskom dođe u Sloveniju da lično vodi operacije. Trebalo je da se sve "nacionalne snage" koncentrišu u operativnoj zoni Jadran. Po Ljotićevoj proceni tu će se odigrati odlučna bitka između nacionalista i komunista.<ref name="Milovanović"/> [[Datoteka:Patrijarh Gavrilo Dožić, Episkop Nikolaj Velimirović, vojvoda Momčilo Đujić, Dimitrije Ljotić i drugi u Sloveniji 1945. godine.png|mini|[[Milan Cvjetićanin]] (treći slijeva), komandant Bosanskog četničkog korpusa „Gavrilo Princip“, đeneral [[Miodrag Damjanović]], pomoćnik đenerala [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]]a, patrijarh srpski [[Gavrilo Dožić|Gavrilo]], vladika žički [[Nikolaj Velimirović|Nikolaj]], vojvoda [[Momčilo Đujić]] i vođa [[ZBOR]]-a [[Dimitrije Ljotić]], u [[Slovenija|Sloveniji]] 1945. godine.]] General Mihailović je, sa radošću, prihvatio predlog i odgovorio Ljotiću [[16. mart]]a: {{izdvojeni citat|Sa radošću pozdravljam Vaš rad na objedinjavanju svih nacionalnih snaga i ako u poslednjem momentu. Vremena još ima ipak da se najnužnije organizuje i poveže. [[Kosta Mušicki|Kosta]] i Vaš delegat preneli su mi sve Vaše poruke i budite uvereni da ih ja primam od prve do poslednje. Visoki gospodin koji nam je trebao sada mnogo pomoći, otkazao nam je, a pomoć nam je toliko nužna. Zato Vas molim da Vi nasebe primite sve da bi nam se ova pomoć ostvarila i da pronađete mogućnosti sa našim ljudima da bi se ona ostvarila i da dođe do nas. Poslaću moje ljude sa ovlašćenjima koji uživaju moje puno poverenje a koji će uživati i Vaše. Bez obzira na sve teškoće koje preživljujemo, ja sam uveren da ćemo uz Božju pomoć u borbi za Kralja i Otadžbinu postići sve što želimo.<ref name="Milovanović"/>}} U depeši poslatoj 21. marta 1945, general Mihailović napominje vojvodi Momčilu Đujiću da se oficiri iz Srpske državne straže, kako bi napredovali u hijerarhiji JVuO, prethodno moraju dokazati u borbi: {{izdvojeni citat|One iz S.D.S. držati naročito pod kontrolom i na nižim dužnostima da polože ispit pa tek kad se uverite da valjaju tek onda ih rasporedite na komandne položaje, ukoliko se uverite da je potrebno i da valjaju.<ref name="ReferenceD">[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref>}} [[File:Vladika Nikolaj kod dobrovoljaca u Ilirskoj Bistrici.png|mini|Vladika žički [[Nikolaj Velimirović]] u posjeti srpskim dobrovoljcima u [[Ilirska Bistrica|Ilirskoj Bistrici]]. Salutiraju mu (slijeva na desno): [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]ev ađutant potporučnik D. Bogićević i potporučnik Đ. Ćosić, dok mu vrata od automobila pridržava poručnik Varjaški, ađutant generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]]. Iza vladike Nikolaja (s četničkom, crnom kapom na glavi) vojvoda [[Momčilo Đujić]].]] Vojvoda Momčilo Đujić obavještava 30. marta 1945. komandante Bosanskog, Dalmatinskog i Ličkog korpusa JVuO o ujedinjenju Mihailovićevih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca, kao i o pripremama za zajednički udar na jedinice [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Jugoslovenske armije]]: {{izdvojeni citat|Naša delegacija stigla je od Čiče gde je sav posao uspešno završen. Dobrovoljci su ušli u sastav J.V.U.O. pod Čičinu Komandu. Čiča je ovamo poslao svoga pomoćnika đenerala Damjanovića radi važnih zadataka. S njim sam već bio u Bistrici. Ovih dana on vrši inspekciju dobrovoljačkog Korpusa i našeg IV. korpusa kod Vojvode g. Jevđevića. Sutra imam ponovan sastanak s njim u Trstu odakle treba da uputimo naše delegate na front V. Armije Američke, da uhvate vezu. Izvođenje ovog posla meni je stavljeno u dužnost od Čiče.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_184.htm Obaveštenje Štaba Dinarske četničke divizije od 30. marta 1945. komandantima korpusa o planu i pripremama za napad na snage Jugoslovenske armije]</ref>}} Mihailović je sve do početka aprila 1945. gajio iluzije o produžetku njemačkog prisustva u Bosni, budući da je naslon na okupatora bila jedina garancija opstanka Mihailovićevih snaga na području sjeverne Bosne. O tome rječito svjedoče dvije Mihailovićeve depeše. U prvoj depeši (31. mart 1945) general Mihailović obavještava Dimitrija Ljotića o daljim namjerama: {{izdvojeni citat|Iako je u Nemačkoj vrlo teška situacija, ipak nemačke trupe u Bosni vrše veliku ofanzivu protiv komunista. Po svem izgledu, što se podudara i sa Vašim izveštajem, da Nemci hoće da razviju gerilu ne samo u Nemačkoj već i na Balkanu. Do sada mi ne vidimo nikakve poteze nemačkog povlačenja iz Jugoslavije. Naprotiv, sada su u vrlo oštroj ofanzivi protiv komunista u oblasti Sarajeva i Tuzle. Mi smo čak u stanju da verujemo po izvesnim znacima i po ovakvom radu Nemaca u Jugoslaviji da oni možda imaju i neki sporazum sa Anglosaksoncima. Mi moramo razviti što jaču gerilu na celom prostoru Jugoslavije.<ref name="ReferenceD">[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref>}} U drugoj depeši od 3. aprila 1945. godine, upućenoj [[Stevan Leko Damjanović|Stevanu Leki Damjanoviću]], komandantu Majevičkog korpusa JVuO, Mihailović sugeriše sljedeće: {{izdvojeni citat|Posmatrajte sve što se dešava kod br. 11 (četnička šifra za Njemce — nap.) i izveštavajte nas stalno. Ispitajte tačno razlog zašto napuštaju Bijeljinu i okolinu. Pokušajte da na slučaj da se br. 11 povlači da ih pridobijete da ostanu pod našom komandom kao naši državljani.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1985, str. 967.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 422.</ref>}} U radiogramu Ljotiću od 1. aprila 1945. on je napisao: {{izdvojeni citat|Mi moramo razviti što jaču gerilu u celom našem prostoru Jugoslavije. U komunističkim redovima veliko je rasulo naročito u Srbiji. Narod u Srbiji nas željno očekuje i kad olista šuma prepuniće šume i planine.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana - Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 238—239.</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} U poruci poslatoj Ljotiću 11. aprila, Mihailović navodi: {{izdvojeni citat|Što se tiče ustanka u Srbiji to je sam narod koji se diže i to se ne može sprečiti. Ja samo koristim situaciju koja se time stvara.<ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref>}} Mihailović je poslao generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]], pukovnika [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubu Jovanovića Patka]] i potpukovnika [[Siniša Ocokoljić|Sinišu Ocokoljića]] (tzv. Istaknuti deo Vrhovnog štaba) u Sloveniju radi preuzimanja komande nad združenim kvislinškim snagama.<ref name="Saslušanje"/> General Damjanović je, nakon povratka iz zarobljeništva u Njemačkoj, bio šef kabineta [[Milan Nedić|Milana Nedića]], a od kraja 1944. i zamjenik komandanta JVuO, tj. generala Mihailovića. General Dragoljub Mihailović potpisao je 16. marta 1945. punomoćje kojim se general Miodrag Damjanović ovlašćuje da preuzme komandu nad svim »nacionalnim snagama« u Sloveniji: {{izdvojeni citat|Ovim ovlašćujem svoga pomoćnika đenerala Miodraga M. Damjanovića: da kao ''Istaknuti deo Vrhovne komande'' dejstvuje u Zapadnom delu naše Otadžbine i po potrebi u moje ime uzme pod svoju komandu sve nacionalne snage koje se tamo nalaze. Đeneral Damjanović formiraće svoj štab od ljudstva koje povede odavde kao i od onog koje uzme iz jedinica i sa terena. <br> Po mojim instrukcijama đeneral Damjanović donosiće shodne odluke i izdavati potrebna naređenja, a o ovome obavestiti sve nadležne u zapadnom delu Otadžbine, koje pozivam da se ovoj mojoj odluci pokoravaju. <br> Štab đenerala Damjanovića nosiće naziv “Gorski štab br. 1. v.”<ref>[http://www.udruzenje-bkjv-draza-mihailovic.org/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B1%D0%B0-%D1%92%D0%B5%D0%BD-%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%99%D1%83%D0%B1%D0%B0-%D0%BC%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0/?lang=src Наредба и пуномоћје ђенерала Драгољуба Михаиловића за ђенерала Дамјановића]</ref>}} [[15. april]]a, general Damjanović je u pograničnoj zoni Trećeg Rajha izdao naredbu koja glasi: {{izdvojeni citat|Na osnovu ovlašćenja br. 300 od 16. marta 1945. načelnika štaba Vrhovne komande Jugoslovenske vojske u Otadžbini, armijskog đenerala Dragoljuba Mihailovića, formirao sam istaknuti deo štaba Vrhovne Komande, koji će nositi naziv 'Gorski štab br. 1b' i pod današnjim danom primam pod svoju komandu sve naše nacionalne snage u ovim krajevima.<ref name="Milovanović"/>}} == Front na granicama Rajha == {{main|Operativna zona Jadransko primorje|Operacija Winterende|Operacija Frühlingsanfang}} [[Datoteka:1945-04-15GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|thumb||Front u Europi [[15. april]]a 1945.]] Novembra 1944, štab [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]] bio je smješten u [[Postojna|Postojni]], dok se Ljotić nalazio u [[Ilirska Bistrica|Ilirskoj Bistrici]]. U decembru su im se priključili pripadnici [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] i [[Srpske granične straže]] zajedno sa svojim vođstvom, kad su napustili generala Mihailovića i njegove četničke jedinice u Bosni.<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref> [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 146-2007-0188, Odilo Globocnik.jpg|mini|[[Gruppenführer]] [[Šucštafel|SS]]-a [[Odilo Globocnik]], zapovjednik kvislinških formacija na granicama [[Treći Reich|Velikonjemačkog Rajha]].]] Ljotić se iz Austrije prebacio u Sloveniju i Istru, gde su se prikupljali ostaci Dobrovoljačkog korpusa i četničkih jedinica Dobrosava Jevđevića i Momčila Đujića. Govorilo se da će na proleće početi ofanziva, u kojoj će učestvovati i kvislinške snage. Obrazovaće se 'odbor trojice' za rukovođenje operacijama, koji bi činili Ljotić, Đujić i Jevđević.<ref name="Milovanović"/> Đujić i Jevđević su dovedeni kod patrijarha srpskog [[Gavrilo Dožić|Gavrila Dožića]]. Govorilo se da će srpski patrijarh obići trupe i blagosloviti vojnike i da je sve gotovo za ofanzivu.<ref name="Milovanović"/> [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0301-503, General Wlassow mit Soldaten der ROA.jpg|mini|[[Andrej Vlasov]] i pripadnici kvislinške "[[Ruska oslobodilačka armija|Ruske oslobodilačke armije]]" 1944.]] SS vođa [[Odilo Globocnik]], zapovednik kvislinških formacija u operativnoj zoni Jadran, naredio je [[6. mart]]a 1945. godine: {{izdvojeni citat|Svaka jedinica koja ovde dođe dužna je da sve učini za odlučujuću akciju u ovome ratu, a time i za sopstvene nacionalne interese... Svojim rasporedom one ne samo da sačinjavaju sistem obezbeđenja koji zatvara mesta prodora banditskih formacija, nego služe i za to da obezbeđuju odbrambena postrojenja ispred granice Rajha i da predusretnu iskrcavanje neprijatelja. A ova organizacija i zaštita granice Rajha jedan je od preduslova da jednoga dana budu u stanju da vode borbu za svoju domovinu. Isto važi i za srpske jedinice. I oni izrađuju svoje organizacije, obučavaju se vojnički i obezbeđuju područje koje će istovremeno biti koncentrijski prostor za ponovno posedanje njihove domovine. Uprkos svoj teškoj situaciji u snabdevanju, Nemački Rajh je spreman i u stanju da pruži svojim vernim saborcima sve ono što povećava njihovu borbenu sposobnost. Nemačko rukovodstvo ovim pokazuje svoju vernost prema svakome ko se sa njim bori za konačnu pobedu. Stoga od jedinica stranih nacionalnosti očekujem da na ovu vernost, radi stvarnog krajnjeg uspeha, odgovore vernošću. Naše najviše načelo je uništiti svakog onog neprijatelja koji se bori protiv Nemačkog Rajha ili narodnosti koja je u savezu s njim. To je boljševizam i svaki njegov saveznik, pa ma u kom obliku on istupio. Nemačko rukovodstvo danas mora da zahteva da bude uklonjen svaki onaj koji odbacuje zamisao tvorca pravedne Evrope Adolfa Hitlera...<ref name="Pop izdaje"/>|Naredba [[Odilo Globocnik|Odila Globocnika]] od [[6. mart]]a 1945.}} Na osnovu prethodnog ekspozea, on je naredio stvaranje Radne zajednice na čijem čelu je SS-šturmbanfirer [[Ernst Lerh]], a u njoj se nalaze i predstanici svih kvislinških grupa, među kojima su predstavnik kozaka generala Domanova, predstavnik Severokavkazaca pod komandom SS-štandartfirera Tojermana i kapetana Tojrera, predstavnik Srpskog dobrovoljačkog korpusa, predstavnik vojvode Đujića i predstavnik vojvode Jevđevića.<ref>Zb. NOR, VI/19, 819-821.</ref> U ovu »Radnu zajednicu« nisu bili uključeni slovenački i hrvatski domobrani, za koje je bio zadužen SS poručnik Rossbacher. [[Datoteka:Globocnik obilazi trupe u Trstu.jpg|thumb|Viši [[SS]] i policijski vođa [[Odilo Globocnik]] obilazi trupe u [[Trst]]u, glavnom gradu [[Operativna zona Jadransko primorje|Operativne zone Jadransko primorje]].]] General-potpukovnik Globočnik naređuje 19. marta 1945. majoru Lerhu da svoju štabnu četu, jačine oko 120 ljudi, stavi pod komandu komandanta SS i policije u [[Gorica|Gorici]], nakon čega bi četa bila raspoređena među brigadama iz sastava Dinarske divizije JVuO: {{izdvojeni citat|Četa ima zadatak da ličnim dodirom s k-dantima brigada uprosti prenošenje naređenja, da ličnim primerom aktivira delatnost četnika i da zajedno s njima vrši izviđanje u celoj Vipavskoj dolini radi sprečavanja infiltriranja banditskih snaga iz Trnovskog gozda. SS-šturmbanfirer Lerh održavaće najužu vezu s vojvodom Đujićem.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dok. 158, str. 842.</ref>|Naređenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 19. marta 1945. o dodeljivanju Štabne čete četničkoj Dinarskoj diviziji za vreme operacije „[[Operacija Početak proljeća|Frilingsanfang]]”}} [[15. mart]]a, u operativnoj zoni Jadran je izvršeno objedinjavanje četničkih i ljotićevskih snaga pod komandom generala [[Miodrag Damjanović|Damjanovića]]. To su bile snage koje su imali uza se [[Momčilo Đujić]], [[Dimitrije Ljotić]] i [[Dobrosav Jevđević]].<ref name="Saslušanje"/> U pograničnoj zoni Trećeg Rajha oni formiraju jedinstvenu postrojbu pod zapovjedništvom [[SS|SS-ovca]] [[Odilo Globočnik|Odila Globočnika]]. Objedinjene Ljotićeve i četničke jedinice pod komandom generala Damjanovića, a u sastavu [[SS]] divizije, vršile su poslednje pripreme da zajedno sa okupatorskim snagama zaustave snažan prodor Jugoslovenske armije prema Istri i Julijskoj krajini.<ref name="Milovanović"/> Četnici su intenzivno obučavani uz pomoć nemačkih oficira.<ref name="Milovanović"/> {{izdvojeni citat|Po svem izgledu, da Nemci hoće da razviju gerilu ne samo u Nemačkoj već i na Balkanu.«<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 1. aprila 1945 god.}} Napori kolaboracionista, zajedno s Vermahtom, bili su usmjereni na uništenje snaga [[Deveti korpus NOVJ|9. korpusa NOVJ]]. Proleća 1945. godini, snage [[Vermaht]]a su zajedno sa snagama [[Srpski dobrovoljački korpus (Drugi svetski rat)|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]], [[Andrej Vlasov|Vlasovljeve]] [[Ruska oslobodilačka armija|Ruske oslobodilačke armije]], [[četnici]]ma i [[ustaše|ustašama]], preduzeli nekoliko prodora na [[slobodna teritorija|slobodnu teritoriju]], a [[19. mart]]a su otpočeli poslednju i najžešću ofanzivu. U neprekidnim teškim borbama do [[3. april]]a, naročito na području oko [[Cerkno|Cerkna]], u [[Trnovski Gozd|Trnovskom Gozdu]] i na Banjškoj planoti, jedinice IX korpusa pretrpele su teške gubitke.<ref>Deveti slovenački korpus, u Vojna enciklopedija (knjiga druga). Beograd 1971. godina.</ref> Nemačko-kvislinške snage su uspostavile front na granicama Rajha, pokušavajući da zadrže snage nadiruće Jugoslovenske armije. Na prostoru [[Kamnik]] — [[Ljubljana]] — [[Gorica]] — [[Jesenice]] je bilo ukupno 20.200 njemačko-kvislinških vojnika, uključujući glavninu Đujićevih snaga. Na prostoru [[Kočevje]] — [[Gomanjce]] — [[Postojna]] je bilo 10.300 vojnika, uključujući tri puka Ljotićevih dobrovoljaca, dva njemačka SS puka i Jevđevićev korpus.<ref>Uroš Kostić, Oslobođenje Istre, Slovenačkog primorja i Trsta 1945, Beograd 1978, str. 244.</ref> Tu su nemačko-kvislinške jedinice dočekale dijelove 4. armije JA i bile razbijene, djelomično zarobljene ili odbačene preko Soče. [[12. april]]a je probijen [[Sremski front]], a [[Jugoslovenska armija]] je silovito prodrla na zapad. Uveče istog dana, general Damjanović je izdao naređenje »nacionalnim jedinicama« za povlačenje. »Usled nastale situacije opštim povlačenjem Nemaca iz ovih krajeva preko Soče u pravcu Udina« naredio je »da se i naše snage blagovremeno prebace na desnu obalu reke Soče«. Započela je opšta bežanija. == Ljotićeva pogibija == [[23. april]]a 1945. u saobraćajnoj nesreći kod [[Ajdovščina|Ajdovščine]] je poginuo vođa fašističkog pokreta "[[Zbor]]" [[Dimitrije Ljotić]], bežeći ispred [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]]. Ovo je bio težak udarac za kvislinške snage: {{izdvojeni citat|Da je odsečena samo jedna grana, stablo ne bi mnogo osetilo, ali stablo je odsečeno do korena, i nama je nanesen veliki bol. Aj, Bože! To je tvoja volja i mi joj se moramo pokoravati. Ljotić je bio ne samo naš, on je pripadao čovečanstvu, Evropi, svetu... On nije bio samo državnik, on je bio hrišćanin državnik... To je bio političar sa krstom. Mi blagodarimo njemu, Njegova Svetost i ja, zahvaljujemo mu što smo došli iz zatočenja do Beča, i od Beča ovamo. Mi ne možemo to nikada zaboraviti najvernijem sinu srpstva... On je dao odgovor na sva pitanja. On je u svojoj ideologiji obuhvatio sve grane narodnog života.<ref name="Milovanović"/>|Govor [[Nikolaj Velimirović|Nikolaja Velimirovića]] na odru Dimitrija Ljotića}} [[Boško N. Kostić]], Ljotićev lični sekretar, u svojim ratnim memoarima prenosi riječi [[Vladika|vladike]] [[Nikolaj Velimirović|Nikolaja Velimirovića]] nad odrom Dimitrija Ljotića: {{izdvojeni citat|On je bio veliki čovek. Ono što je posadio, uhvatilo je duboka korena. I sve što je uradio, mirisaće. Dobrovoljci, pevajte u slavu Dimitrija Ljotića! Četnici, pletite vence slave! Srbi, spominjite se Dimitrija Ljotića! Pala je najveća žrtva. Bože, ne traži više. Bože, dosta, molimo Te: uzeo si mnogo i kao najveću žrtvu, njega! Bože, neka bude dosta. Ja verujem da je ova velika žrtva kapija koja će nas dovesti do slobode. Dimitrije Ljotić je kapija naše nove Otadžbine.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana – Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 256.</ref>}} Takođe, sekretar Kostić navodi i sljedeće: {{izdvojeni citat|Sutradan, 25 aprila, izvršena je sahrana Dimitrija Ljotića. U ime djenerala Draže Mihajlovića na odar pokojnog Ljotića položio je venac djeneral [[Miodrag Damjanović]]. Položeni su brojni venci od strane sviju nacionalnih jedinica, kao i od slovenačkog stanovništva.<ref>Boško N. Kostić, n. d., str. 258.</ref>}} [[Hermann Neubacher]] takođe piše o Ljotićevoj pogibiji u memoarskoj knjizi “Specijalni zadatak Balkan”: {{izdvojeni citat|Poslednji razgovor sa Ljotićem sam vodio krajem aprila 1945. On me je zamolio da patrijarha Gavrila i mitropolita Nikolaja prebacim preko Švajcarske u Englesku i Ameriku, kako bi srpski nacionalni glas mogao tamo da se čuje i da ima svog zagovornika. Sa Ljotićem sam, takođe, razgovarao o tome šta da se radi kada dođe do sloma nemačkog fronta u Italiji. Postavilo se pitanje: kako da se nađe odstupnica za ove srpske jedinice? Dan posle našeg razgovora Ljotić je doživeo saobraćajnu nesreću: njegov auto naišao je noću na rupu na mostu koji je oštetila avionska bomba i njegova kola survala su se u provaliju. On je ostao na mestu mrtav.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 182.</ref>|[[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok }} Ljotićeva pogibija je doprinela tome što u glavnoj bitci sa [[NOVJ]] nije bilo snažnog vojničkog jedinstva.<ref name="Pop izdaje"/> Od [[21. april|21.]] do [[24. april]]a, jedinice 9. korpusa likvidirale su neprijateljska uporišta na Banjskoj planoti i u zapadnom delu Čerpovanske doline. Potom, 9. korpus je sa 30. divizijom do [[27. april]]a izbio na Komenski kras i učestvovao u oslobođenju [[Opčine|Opčina]] i [[Trst]]a od [[29. april]]a do [[1. maj]]a, a sa 31. divizijom u oslobođenju [[Nabrežina|Nabrežine]] [[30. april]]a, [[Monfalkone]]a i Gorice 1. maja. == Mihailovićev pokušaj proboja == {{main|Bitka na Zelengori}} Ocenivši da je glavnina Jugoslovenske armije na zapadu zemlje, Mihailović je pokušao proboj ka Srbiji. On je sredinom aprila s oko 10.000 do 12.000 četnika krenuo desnom obalom Save na zapad, a onda naglo skrenuo jugoistočno. Maršovali su kroz planinske predjele pored Fojnice, preko Ivan-planine i zapadnih padina Bjelašnice sjeveroistočno od [[Konjic]]a pa južno od [[Kalinovik]]a, s namerom da se dohvate [[Brod (Foča)|Broda]] na Drini. Dalje bi produžili kroz [[Sandžak]] do Srbije. Izabrani pravac je vodio kroz planinska područja, šumovita i besputna, radi izbegavanja domašaja 2. armije JA. Na tom pravcu je trebalo savladati mnoštvo teških terenskih prepreka, što je imalo za posljedicu gubljenje teže ratne opreme i ostavljanje bolesnika i ranjenika koji nisu imali fizičke snage da to izdrže. Ovo zlopaćenje, među četnicima upamćeno kao "[[bosanska golgota]]", je dovelo do demoralizacije razočaranja u vodstvo. Glavnina četničkih snaga je ubrzo potom uništena tokom [[bitka na Zelengori|bitke na Zelengori]] 12. i 13. maja [[1945]]. godine. Na Zelengori je poginuo i [[Milan Aćimović]]. == Kapitulacija Nemačke == {{main|Kapitulacija Nemačke}} Probojem [[Sremski front|sremskog fronta]] [[12. april]]a [[1945]]. godine, usledila je brza propast [[NDH]]. [[3. maj]]a 1945, vlada NDH je odlučila da se sa ostacima [[Hrvatske oružane snage|oružanih snaga NDH]] povuče preko nekadašnje granice [[Treći Rajh|Trećeg Rajha]], kako bi izbegla gnjev [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]] i predala se Britanskoj vojsci. No, istodobno je nastupila i propast [[Treći Rajh|Trećeg Rajha]]. Nemački general u Italiji von Vietinghoff potpisao je [[29. travnja]] predaju svih snaga pod svojim zapovjedništvom, a taj je sporazum stupio na snagu [[2. svibnja]]. Gotovo istovremeno, [[bitka za Berlin|pao je Berlin]]: {{izdvojeni citat|Berlin kapitulirao pred ruskim vojnim snagama. Na čelu junačkih branioca Berlina pao je Firer.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 2. maja 1943.}} Čak i nakon pada Berlina i kapitulacije pred zapadnim Saveznicima, Nijemci su pokušavali nastaviti borbu sa Sovjetima i Jugoslovenima: {{izdvojeni citat|Došlo je do primirja sa Englezima, sa maršalom Montgomerijem, a u ime Nemačke, dogovor je sklopio admiral Denic, jer je rat protiv Zapadnih sila izgubio smisao i nepotrebno vodi do gubitka dragocene nemačke krvi. Ovaj dogovor o primirju važi za područje severne Nemačke. Otpor prema Sovjetima, međutim, nastavlja se i dalje. Amerikanci osvojili Linc. Početak češkog ustanka protiv Nemaca u Pragu. <br />Naše jedinice vode borbu sa neprijateljem oko Rijeke, Opatije i Trsta.<ref name="Živković">[http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta]</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 5. maja 1943.}} {{izdvojeni citat|U dogovoru sa Nemcima, Englezi osvojili Kopenhagen. I na celom području britanske operacione ratne zone, na severozapadu Nemačke, vlada primirje. U Italiji, prema dogovoru, vlada primirje. <br />Naše povlačenje iz Hrvatske odvija se po planu. <br />Vodimo žestoke borbe sa Rusima na prostoru Češke i Kurlanda.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 6. maja 1943.}} U danima nakon kapitulacije Nemačke, četničke i ustaške snage su odbijale da se predaju Jugoslovenskoj armiji, pokušavajući da izvrše proboj. == Izručenje kolaboracionista == {{main|Poljanska bitka|Blajburška predaja}} [[File:Grupa četnika zarobljenih sredinom maja 1945. na širem prostoru Celje — Dravograd.jpg|thumb|Grupa četnika zarobljenih sredinom maja 1945. na širem prostoru Celje — Dravograd]] Na kraju rata, početkom svibnja [[1945.]] godine, Đujićevi četnici su uglavnom prešli u Italiju i predali se anglo-američkim snagama. Amerikanci su zarobljene četnike uputili u logor [[Palma Nova]], nakon čega su emigrirali u razne zemlje Zapadne Europe, Sjeverne Amerike i Južne Amerike. U svibnju [[1945.]] godine u južnoj Austriji ([[Koruška (Austrija)|Koruškoj]]) je veliki broj zarobljenih ruskih kvislinga izručen [[SSSR]]-u, dok su zarobljeni slovenski, hrvatski i srpski kvislinzi ([[domobranci]], [[ustaše]] i [[Hrvatsko domobranstvo (NDH)|domobrani]], te [[Četnici u Drugom svjetskom ratu|četnici]]) izručeni [[DFJ|Jugoslaviji]], odnosno [[Jugoslavenska Armija|Jugoslavenskoj Armiji]]. Veliki broj njih su likvidirani (vidi [[blajburški pokolj]]). 5. svibnja 1945. godine oko 12.000 četnika pod komandom generala Damjanovića, plus civili (i žene i djeca), predali su se Novozelanđanima u [[Palmanova|Palmanovi]] blizu [[Trst]]a. Damjanović izjavljuje novozelandskim časnicima, koji ništa ne znaju o situaciji u Jugoslaviji, da su oni "kraljevska vojska", vjerna kralju [[Petar II (kralj Jugoslavije)|Petru]]. On i njegovi vojnici bili su uvjereni da će ih zapadni saveznici s veseljem prihvatiti, dodatno nahraniti i naoružati, i da će se kao njihovi saveznici vratiti natrag i boriti protiv komunista. Bili su šokirani saznavši da takav rat nije u planu.<ref>[[Nikolaj Tolstoj]], ''Ministar i pokolji'', Zagreb 1991. str. 31-33 i 37.</ref> Razoružani četnici i ljotićevci su smješteni u zarobljeničke logore, uglavnom u mjestu [[Eboli]]. Nedića i Mušickog su saveznici izručili Jugoslaviji, a Đujić i Jevđević su se, uz pomoć svojih jakih veza u Italiji, uspjeli sakriti u seminarijima [[Rimska kurija|katoličke kurije]], izbjegavši izručenje.<ref name="Pop izdaje"/> {{izdvojeni citat|U 02:41 Nemačka potpisala bezuslovnu kapitulaciju u francuskom gradu [[Reims]]u. <br />Nastavljamo sa povlačenjem naših trupa iz Hrvatske.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 7. maja 1945.}} {{izdvojeni citat|Od danas u 00:01 Nemačka objavila kapitulaciju: treba obustaviti svako neprijateljstvo protiv svih naših dosadašnjih protivnika, i to na svim ratištima. Ako dođe do bilo kog napada ili upotrebe oružja od strane bilo kog pripadnika nemačke vojske, takav deluje u suprotnosti sa odlukom Vrhovne komande Vermahta i samim time šteti interesima nemačkog naroda.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. maja 1945.}} Glavnina [[Hrvatske oružane snage|snaga NDH]] pod komandom generala [[Ivo Herenčić|Herenčića]] se predala britanskoj vojsci blizu [[Blajburg]]a u Austriji, danima nakon njemačke kapitulacije. Tamošnji britanski zapovednik je odbio prihvatiti predaju pošto su po njegovoj interpretaciji ratnog prava te jedinice izgubile pravo na status vojne jedinice i postale oružana banda kada su odbile priznati naređenje o kapitulaciji osovinskih snaga od [[7.5.]] 1945. i nastavili borbe. Dana [[15. maj]]a [[1945]], britanski general [[Patrik Skot]] je izručio sve zarobljenike jugoslovenskim snagama, čiji je komandant bio [[Milan Basta]], politički komesar [[51. vojvođanska divizija NOVJ|51. vojvođanske divizije]].<ref>Marco Picone Chiodo: In nome della resa: L'Italia nella guerra, 1940-1945 (Testimonianze fra cronaca e storia), Mursia 1990 str. 559</ref> Sam general Herenčić je izbegao izručenje i kasnije završio u Argentini. == Suđenje Mihailoviću == {{main|Beogradski proces}} [[Datoteka:Beogradski proces.jpg|thumb|Optuženi na beogradskom procesu.]] Na [[Beogradski proces|posleratnom suđenju]] u [[Beograd]]u [[1946]]. godine suđeno je generalu Mihailoviću i ostalim kolaboracionistima zbog saradnje sa okupatorom tokom rata. Svedok Marković Vojislav je svedočio o zajedničkom maršu četnika sa Nemcima: :Pretsednik: Jeste li u to vreme povlačeći se susreli nemačke jedinice pošto su se i one povlačile? :Svedok Marković: Jesmo, na istom drumu su maršovale. :Pretsednik: Kako, maršovali zajedno sa vama? :Svedok Marković: Nemci su maršovali drumom, a mi smo bili levo. :Pretsednik: Jeste li zajedno sa Nemcima išli? :Svedok Marković: Tako je vodio general [[Miroslav Trifunović|Trifunović]]. :Pretsednik: Je li izdao vama naređenje da se povlačite zajedno sa Nemcima? :Svedok Marković: Izdao je da se povlačimo. :Pretsednik: A šta je kazao za Nemce? :Svedok Marković: Da se Nemci ne diraju, a Nemci neće dirati nas.<ref name="Ispitivanje"/> [[Vladimir Košak]], bivši ambasador [[NDH]] u Berlinu, svjedočio je o saradnji Mihailovića i Pavelića: {{izdvojeni citat|Prvi put sam čuo od savjetnika poslanstva u Berlinu Vjekoslava Ivakovića, posljednjih dana aprila mjeseca 1945. u Austriji, a zatim i u Zagrebu da su dva emisara Draže Mihailovića posjetila Pavelića i sklopili aranžmane... O gornjim vezama Pavelića i Mihailovića nisam čuo ni sa jedne strane sem od njemačkog ministra... Moj utisak po tim aranžmanima bio je taj da je njihov cilj i svrha bila isključenje međusobne borbe između ustaša i četnika, kako bi se olakšala zajednička borba jednih i drugih protiv partizana.<ref name="Ispitivanje">[https://www.znaci.org/00001/60_2_9.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Ispitivanje svedoka i čitanje dokumenata]</ref>}} Optuženi Mihailović je priznao da je nakon oslobođenja Srbije slao izaslanike u glavni grad NDH radi hvatanja kontakta. [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] pred Vrhovnim sudom u Beogradu [[1946]].]] :Pretsednik: Da li ste slali advokata Brašića kadgod za Zagreb? :Optuženi: Jesam. :Pretsednik: Ko je svršio tu stvar oko slanja Brašića za Zagreb? :Optuženi: Ja mislim pop Savo. :Pretsednik: Zašto je Brašić slat u Zagreb? :Optuženi: Sam je tražio. Došao je sa generalom Trifunovićem i učinio mi je predlog, pošto je meni trebalo da se na svaki način povežem sa Zagrebom.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović je nakon početnog poricanja, priznao da je njegov izaslanik uhvatio vezu sa ustaškim štabom. :Pretsednik: U redu. Kad se Brašić vratio iz Zagreba u kakvoj je uniformi bio? :Optuženi: U nemačkoj uniformi. :Pretsednik: Da li je imao još s kim da hvata veze sem sa mačekovcima i domobranima. :Optuženi: Ni sa kim više. Apsolutno. Ono što optužnica iznosi da je dobio zadatak da hvata vezu sa Stepincem i Pavelićem to nije istina. :Pretsednik: Kako nije istina, objasnite? :Optuženi: Taj zadatak nije dat. Ako bi mu ja i prepustio da hvata vezu sa nekim ustašama, to je zato da bi mogao da legalizuje boravak, jer on, kao obaveštajni organ, smatram da ima pravo na sve. :Pretsednik: Da li je uhvatio vezu sa ustaškim štabom? :Optuženi: Jeste, nešto mi je nejasno u tome, kao da jeste.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović je 1946. godine osuđen na smrt za veleizdaju i ratne zločine. == Izvori == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Proboj Armijske grupe "E" iz Grčke]] * [[Proboj XXI brdskog korpusa iz okruženja]] * [[Proboj Armijske grupe E kroz Sandžak]] * [[Proboj Armijske grupe "E" kroz istočnu Bosnu]] * [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944]] {{Drugi svjetski rat u Jugoslaviji}} {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu]] [[Kategorija:Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:NOB u 1944.]] [[Kategorija:NOB u 1945.]] [[Kategorija:Operativna zona Jadransko primorje]] dy8ait2u2vubkbqwyjcjcw490fzd5vp 42580573 42580572 2026-04-12T17:08:33Z ~2026-13681-46 333099 42580573 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Litorale Adriatico.svg|thumb|[[Operativna zona Jadransko primorje]], stecište jugoslovenskih kolaboracionista 1945. godine.]] [[File:Četnički vojvoda Momčilo Đujić (drugi sleva) u društvu s Dimitrijem Ljotićem (treći sleva) negde u Sloveniji 1945.jpg|thumb|Četnički vojvoda [[Momčilo Đujić]] (u sredini) u društvu s Dimitrijem Ljotićem (prvi slijeva), vjerovatno u Sloveniji 1945.]] '''Povlačenje četnika sa nemačkom vojskom 1944-45''' predstavlja završnu fazu [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji|Drugog svetskog rata u Jugoslaviji]], kada su zajedno sa okupacionim trupama i njihovi lokalni suradnici počeli napuštati svoje prostore. Povlačeći se sa Nemcima, četničke su jedinice usput zajedno vodile borbe protiv partizana.<ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref> U pograničnim oblastima Trećeg Rajha ([[Operativna zona Jadransko primorje]]), Nemci su pokušali da objedine sve kvislinške snage u borbi protiv [[NOVJ|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]]. Reichsführer SS-a [[Heinrich Himmler]] je lično bio zainteresiran da se četnici skoncentrišu u Istri i Slovenskom primorju, kako bi ih uvrstio u [[SS]].<ref>AVII, Na, F. 3/Bon, s. 957.</ref><ref name="Pop izdaje"/> Istovremeno, u oslobođenu Srbiju su slate [[Lovačke grupe Jugoistok|diverzantske grupe]], obučene od [[Gestapo]]a, radi slabljenja napora [[NOVJ|Narodnooslobodilačke vojske]] koja je vodila teške borbe protiv [[Wehrmacht]]a na [[Sremski front|Sremskom frontu]]. [[15. mart]]a 1945. godine, sve jugoslovenske kvislinške snage na teritoriji Trećeg Rajha objedinjene su pod vrhovnom komandom generala [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]], a izravnom komandom njegovog generala [[Miodrag Damjanović|Damjanovića]]. Tu su bili [[četnici]] [[Momčilo Đujić|Đujića]] i [[Dobrosav Jevđević|Jevđevića]], zatim [[Srpski dobrovoljački korpus]] [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]] ([[ljotićevci]]), Nedićeva [[Srpska državna straža]] ([[nedićevci]]), slovenski kolaboracionisti okupljeni oko generala [[Ivan Prezelj|Ivana Prezelja]], generala [[Lev Rupnik|Leva Rupnika]] i biskupa Rožmana ([[Slovensko domobranstvo]], [[Slovenski četnici]]), kao i grupa Hrvata iz pročetničke »Hrvatske armije« pod komandom generala [[Matija Parac|Matije Parca]]. Sva ta vojska zajedno nije imala više od 25.000 vojnika.<ref name="Pop izdaje"/> Sve kvislinške jedinice (uključujući i ruske) prikupljene u operativnoj zoni Jadransko primorje činile su jedinstvenu borbenu cjelinu pod komandom zloglasnog austrijskog [[nacist]]e i [[SS]] vođe [[Odilo Globocnik|Odila Globočnika]].<ref name="Pop izdaje"/> Mihailović je sredinom [[april]]a [[1945]]. slao emisare u [[Zagreb]], pokušavajući da ostvari saradnju sa [[Hrvatske oružane snage|snagama NDH]]. Nemački diplomata [[Herman Nojbaher|Nojbaher]] je poticao saradnju srpskih kvislinga i [[Ante Pavelić]]a, koji je izrazio spremnost da sa Srbima nađe "neki modus vivendi", ali za realizaciju takvih planova bilo je suviše kasno.<ref>https://www.znaci.org/00001/11_77.htm</ref> [[29. 4.]] je došlo do kapitulacija nemačkih snaga u severnoj Italiji, Austriji, Štajerskoj i Koruškoj. Mnogi kvislinzi su do poslednjeg trenutka gajili iluzije da će ih Amerikanci prihvatiti i naoružati da nastave borbu protiv [[komunizam|komunizma]]. == Povlačenje iz Srbije == [[Datoteka:Nazi Germany.svg|thumb|[[Treći Rajh]] sa pripojenim delovima [[Slovenija|Slovenije]].]] {{main|Bitka za Srbiju 1944.|Proboj Nijemaca i četnika iz Srbije}} {{izdvojeni citat|- -Razgovor načelnika štaba Jugoistoka [Š] i generala v. Buttlara [B]: -B.: Da li je moguće prevesti Dražu Mihajlovića na našu stranu (izvještaj poslanika Neubachera Führeru)? -Š.: Sumnjam da možemo prevesti njega lično, ali moramo prevesti sve njegove grupe. To, međutim ide samo s teškim oružjem. Razgovor sa generalom Buhleom nije bio uspješan. -B.: Molim za odgovarajući telegram: Mišljenje glavnokomandujućeg Jugoistoka po pitanju Draže Mihajlovića i traženje oružja u razumnim granicama.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=194&broj=193 NARA, T311, Roll 194, frame no. 000187.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.v.Buttlar : Wie beurteilen Sie die Aussichten den DM für uns einzuspannen (Meldung des Min.Neubacher an Führer). </br> Chef : Ob man DM selber noch einspannen kann, bezweifle ich, aber wir müssen alle seine Gruppen an uns binden und das geht aber nur mit schweren Waffen. Ferngesprach mit Gen.Buhle war ohne Erfolg. </br> Gen.v.Butlar : Ich bitte um diesbezgl.Fernschreiben : Stellungnahme des OB.Südost zur DM–Sache und vernünftige Waffenorderung."}})</ref>|Stenogrami telefonskih razgovora od 4. oktobra 1944.}} {{izdvojeni citat|Draža Mihailović će nastaviti borbu protiv komunizma. Njegove jedinice se već bore sa Titovim trupama i imaju djelomično vezu sa njemačkim jedinicama (pukovnik v. Jungfeld, general Müller). Sada je stvar u tome, kako upotrebiti četničke jedince kao prethodnice i osiguranje za komunikacije prilikom predstojećeg izmještanja njemačkih trupa iz Srbije. Pritom se neće moći izbjeći da četnici, prateći moguće pokrete njemačkih trupa ka zapadu, ne dospiju na tlo Hrvatske.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=51&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] <br /> ({{jez-njem|"D.M. wird weiterhin Kampf gegen den Kommunismus führen. Seine Verbände stehen nach wie vor gegen den Titobanden und haben zum Teil auch die notwendige Bindung an die deutsche Truppe (Oberst von Jungfeld, General Müller). Es wird nunmehr darauf ankommen, die Cetniks bei den zu erwartenden Absatzbewegungen der deutschen Truppe in Serbien als eine Art Vorhut einzusetzen, die die rückwärtigen Verbindungen durch Kampf gegen die dortständigen kommunistischen Banden öffnen. Dabei ist nicht zu vermeiden, dass die Cetniks im Zuge möglicher Rückverlegung der deutschen Kräfte in Serbien nach Westen auf kroatisches Gebiet übertreten."}})</ref><ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Kad su u oktobru 1944. [[bitka za Srbiju|Nijemci istjerani iz Srbije]], sa njima su pošli mnogi Srbi odani Nediću, Ljotiću i Mihailoviću; povlačenje je bilo organizirano, njemačko poslanstvo u Beogradu je s tom namjerom izdavalo putovnice i četnicima. {{izdvojeni citat|Čim je nestalo nemačke podrške, srušile su se različite kvislinške administracije. Nedić je otišao iz Beograda s Nemcima. Pavelić se pripremao da pobegne iz Zagreba. Vojne i poluvojne formacije, koje su organizovali, ili su se predavale ili povlačile na sever zajedno sa neprijateljevim jedinicama koje su odstupale.<ref name="ReferenceC">https://www.znaci.org/00001/1_17.htm</ref>|[[Fitzroy MacLean]]}} Nemačka [[Armijska grupa E]] bila je prinuđena na proboj preko [[Sandžak]]a prema [[Sarajevo|Sarajevu]].<ref name="znaci.net">[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Komande Armijske grupe E], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2</ref> Jedini raspoloživ put vodio je preko [[Sjenica|Sjenice]] i [[Prijepolje|Prijepolja]]. Na isti pravac bila je orijentisana i glavnina snaga [[JVuO]] koja se povlačila iz centralne Srbije, izbegavajući sukob sa sovjetskom [[Crvena armija|Crvenom armijom]].<ref name="ReferenceA">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_87.htm Direktiva Štaba 4. grupe jurišnih korpusa od 21. oktobra 1944. komandantima jurišnih grupa za prodor u Sandžak], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 87</ref> Na tom području bile su prisutne slabije snage NOVJ (oko 4.000 boraca). Komanda [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] je postigla sporazum sa ovom grupom JVuO o sadejstvu u borbi protiv NOVJ.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_171.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E komandantu Jugoistoka o postignutom sporazumu sa četnicima], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 171</ref> {{izdvojeni citat|Jače nepr. jedinice, dobro naoružane, na izgrađenim položajima zap. od Prijepolja i na visovima s obe strane doline Lima. Prema verodostojnim izveštajima četnika, u rejonu Nove Varoši nalaze se najmanje 2 brigade 37. divizije, pojačane delovima koji su otišli iz Prijepolja, sa neprekidnim priticanjem iz sev. dela Priboja i tesnaca puta u Bijelom Brdu. U rejonu Sjenice prikupljanje oko 14.000 četnika, koji će krenuti preko Pljevalja i Sarajeva prema zapadu.<ref name="znaci.net"/>|Ratni dnevnik Komande Armijske grupe E od 31. 10. 1944.}} Koncentrični napad Nijemaca, [[Srpski udarni korpus|Srpskog udarnog korpusa]] i ojačane [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrte grupe jurišnih korpusa JVuO]] na izlazni pravac [[Sjenica]] - [[Prijepolje]] počeo je [[22. oktobar|22. oktobra]] [[1944]]. Borbena grupa Šojerlen je, koristeći ojačanja, nakon oštrih borbi uspela da ovlada Sjenicom [[24. oktobar|24. oktobra]], Prijepoljem [[1. novembar|1. novembra]] i [[Višegrad]]om [[11. novembar|11. novembra]]. Radi razvijanja u širinu i smanjivanja marševske gustine, snage [[JVuO]] su, nakon savladavanja deonice [[Sjenica]] - [[Prijepolje]], usmerene preko [[Pljevlja|Pljevalja]] u istočnu [[Bosna|Bosnu]].<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_95.htm Zapovest Dragutina Keserovića od 3. novembra 1944. komandantima potčinjenih jedinica za grupisanje snaga i dejstva u dolini Lima], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 95</ref> Ovim marševskim putem izvuklo se u istočnu [[Bosna|Bosnu]] oko 85.000 Nemaca<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E o brojnom stanju], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 174</ref> i oko 20.000 četnika. Umešnim korišćenjem terena i znatnim borbenim angažovanjem, [[37. sandžačka divizija NOVJ|37.]] i zatim [[27. istočnobosanska divizija NOVJ|27. divizija NOVJ]] (tokom [[Borbe na komunikaciji Višegrad - Sarajevo novembra 1944|proboja od Višegrada do Sarajeva]]) uspele su da zadrže ovu grupaciju preko mesec dana. Tokom tog proboja i marša Nemci i njihovi saputnici bili su izloženi frontalnim i bočnim napadima, kao i intenzivnim dejstvima [[Balkansko ratno vazduhoplovstvo|savezničkog vazduhoplovstva]], od čega su pretrpeli ozbiljne gubitke u ljudstvu i tehnici. {{izdvojeni citat|Pokret Draže Mihajlovića: Suprotno od Titovih bandi, koje Rusi čvrsto vode, pokret Draže Mihajlovića se nalazi u raskoraku između straha od crvenog neprijatelja i nade u dosad izostalu anglo-američku pomoć. Njihova volja za borbu protiv komunizma je nesmanjena; dijelom je vode uz njemačku pomoć, a dijelom se nadaju engleskoj pomoći, posebno u albansko-crnogorskoj oblasti i u Makedoniji. Na ovo zadnje treba obratiti pažnju radi podjele uticajnih sfera između Anglo-Amerikanaca. Iako odbačeni od svih strana, kod četnika je očigledan kurs koji, s jedne strane, stremi ka uništenju njihovog glavnog neprijatelja Tita po svaku cijenu, a s druge se i dalje nada u političku i praktičnu pomoć od strane Anglo-Amerikanaca.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=887&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000881—000882.]</ref>|Večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja Armijske grupe F (8. novembar 1944. godine)}} [[3. novembra]] na molbu četničkog delegata [[Dobroslav Jevđević|Jevđevića]] iz Vrhovnog štaba Draže Mihailovića, održan je sastanak sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja [[Grupa armija E|Grupe armija E]]. Draža Mihailović se nalazio sa oko 40.000 četnika u rejonu između Novog Pazara i [[Višegrad]]a. Na sastanku je dogovoreno: {{izdvojeni citat|1.) Četnici će pratiti i potpomagati nemačke trupe u njihovom nastupanju do Sarajeva. 2.) Četnici ukazuju da će posle razjašnjenja situacije u savezničkom štabu za vezu: a) u slučaju predaje Jugoslavije boljševizmu krenuti zajedno sa Nemcima na sever; b) u slučaju da Englezi (u sporazumu sa Rusijom) proklamuju samostalnost Jugoslavije, u prvo vreme ostati na širem području Sarajeva, da bi sa ove baze nastavili borbu protiv Tita.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »E« ZA PERIOD OD 1. OKTOBRA DO 31. DECEMBRA 1944.</ref>}} {{izdvojeni citat|Upotreba četnika u različitim područjima je je dala dobre rezultate. Pogotovo je njihovo poznavanje terena i izviđačka aktivnost protiv Titovih bandi od koristi Wehrmachtu. Naslanjanje četnika na Wehrmacht je ipak samo posljedica njihove slabosti u odnosu na Titove snage. Oružana intervencija Anglo-amerikanaca bi sigurno izazvala njihov trenutačni prelazak u neprijateljski tabor.<ref>NAW, T-314, Roll 1630, 000770: Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“. (decembar 1944)</ref>|Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“. (decembar 1944)}} Potpukovnik [[Zaharije Ostojić]] (pseudonim »Branko«) u depeši od 10. novembra izvještava majora [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] (»Ram—Hari«) o veoma teškoj situaciji u kojoj su se četničke trupe našle nakon [[SSSR|sovjetskog]] prodora na [[Balkan]] i [[Beogradska operacija|oslobođenja Beograda]]: {{izdvojeni citat|Dobio sam tvoje depeše od 8 novembra. Najnovija situacija sledeća: Glavne snage Rusa i partizana u reonu Beograda i Srema. U unutrašnjosti Srbije slabije snage. Neke naše jedinice vraćene su na svoje terene. 20.000 četnika iz Srbije zajedno sa Švabama na reonu Sjenica — Prijepolje — Pljevlje. Ove snage izbiće na Drinu. Crveni u Srbiji vrše užasni teror. [[Predrag Raković|Raković]] koji je najduže radio sa Rusima morao je pobeći od njih i kreće ka Sandžaku. U Istočnoj Bosni štab III korpusa crvenih sa 38 divizijom u Tuzli i 27 u Sokolovićima i Vlasenici. Nemci drže Zvornik, Bijeljinu, Brčko. Višegrad, Romaniju i Praču. U zapadnoj Bosni svega četiri brigade crvenih. Nemci i ustaše drže sva veća mesta i polako se povlače ka Zagrebu. Moral naših boraca u Bosni još na visini, ali nikoga ne mogu pokrenuti ka Crnoj Gori, dok Englezi iz Grčke ne pređu granicu ili se iskrcaju na obali. Sa obućom, municijom, hranom i odelom vrlo se slabo stoji.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_133.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša Istaknutog dela štaba Vrhovne komande od 7. avgusta 1944. do 7. januara 1945. godine]</ref>}} Vrijedi pomenuti i tumačenje generala Milana Nedića u istrazi pred isljednicima novih jugoslovenskih vlasti. Naime, general Nedić je u iskazu datom 5. januara 1946. godine naglasio koliko je njemački okupator, pri [[Proboj Armijske grupe E iz Grčke|izvlačenju svojih trupâ sa Balkana]], računao na pripadnike [[Hrvatske oružane snage|Hrvatskih oružanih snaga]], [[SDK]] i JVuO: {{izdvojeni citat|Dr [[Hermann Neubacher|Nojbaher]] prilično se zadržao, koje u [[Beograd]]u, koje u [[Osijek]]u, gde je bio štab komande Zid-ost. [tj. Jugoistok — prim.] armija generala [[Maximilian von Weichs|Vajksa]]. On se je zadržao tamo da sa [[Dimitrije Ljotić|Mitom Ljotićem]] uredi pitanje dobrovoljačkog korpusa, koji je od [[Vinkovci|Vinkovaca]] do Osijeka prebačen železnicom. U Osijeku zadržao se samo toliko da ga Nojbaher predstavi generalu Vajksu, a potom transportuje za [[Postojna|Postojnu]], [[Slovenska Bistrica|Slovensku Bistricu]] i [[Rijeka|Rijeku]]. Docnije je došao vojvoda [[Dobroslav Jevđević|Jevđević]] (Dobrosav) sa svojim četnicima u Postojnu, pa u [[Trst]], i [[Momčilo Đujić|pop Đujić]] (Momčilo) iz Dalmacije sa svojim četnicima za Goricu. Namera je bila dr Nojbahera da tu stvori veću srpsku vojsku i uputi je na jugozapad da sa hrvatskom vojskom brani [[NDH]] i pomogne generala [[Alexander Löhr|Lera]] izvući iz teškog položaja u koji je zapao.<ref name="Milan Borković 1944">[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/356, fus. 40.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} Decembra 1944. godine, došlo je do pregovora sa Nemcima i generalom Nedićem u [[Beč]]u o udruženju kvislinških snaga, pod kontrolom nemačke vlasti. Predlog sporazuma je predviđao potčinjavanje svih Mihailovićevih jedinica pod zapovedništvo nemačke vojske, angažovanje četnika koji se nalaze u Bosni protiv komunista, prema nemačkom uputstvu, koncentrisanje četničkih jedinica koje se povlače iz Srbije u prostor koji im nemačke trupe budu odredile, delegiranje nemačkog oficira za vezu u štab Ostojića.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm OPŠTI USLOVI SPORAZUMA O SARADNJI IZMEĐU ČETNIKA I NEMAČKIH JEDINICA PRIPREMLJENI ZA PREGOVORE DECEMBRA 1944. GODINE]</ref> Potisnute s matičnog teritorija, četničke formacije iz Srbije i drugih oblasti stalno su se osipale, a njihov [[moral]] opadao. Mnogi četnici u zemlji su iskoristili [[Amnestija|amnestiju]] i pridružili se partizanima. Drugi su se pridružili ljotićevcima i nedićevcima u povlačenju na sever s Nemcima.<ref name="ReferenceC"/> == Operacije četnika u Bosni == {{main|Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|Bosanska golgota}} [[Datoteka:Mihailovic u Bosni 1944.jpg|mini|Veliki četnički zbor u selu [[Osječani]], u Bosni, oktobra 1944. Govori američki obaveštajac [[Robert Mekdauel]].]] [[Datoteka:Mihailovic i muslimani u Bosni 1944.jpg|mini|[[Draža Mihailović]] i [[Robert Mekdauel]] sa muslimanskim prvacima u Bosni.]] {{izdvojeni citat|Jednog dana (decembra 1944) pojavio se preda mnom iznenada jedan četnički general sa dva generalštabna oficira (bili su aktivni u srpskoj vojsci) i rekao sledeće: Kad su Rusi upali u Srbiju, njegovih 40.000 četnika povuklo se preko Drine i stoje na obali Bosne 10-20 km od Maglaja. Oni su spremni da se stave pod nemačku komandu i prime moju podršku prema istoku, dok bih ja trebalo da im stavim na raspolaganje neophodnu pešadijsku municiju.<ref>Stefan Hedrich: Erinnerungen an ein wechselvolles Leben in den Jahren 1880-1975. strane 115. i dalje, citirano prema: https://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: Totenkopf & Edelweiß], (Ares verlag, Graz), četvrti deo: Das Kriegsjahr 1944 (Ares verlag, Graz) strana 268. ({{jez-nem|Eines Tages (Dezember 1944) tauchten bei mir plötzlich ein Cetnik-General mit 2 Generalstäblern auf (gewesene aktive Offiziere der serbischen Armee) und erzählten mir Folgendes: Beim Einmarsch der Russen in Serbien seien 40.000 Tschetniks über die Drina zurückgewichen und stünden nun am rechten Bosnaufer auf 10—20 km vor Maglaj. Sie seien bereit, sich unter deutsches Kommando zu stellen und meine Rückendeckung gegen Osten zu übernehmen, wenn ich ihnen die nötige Infanteriemunition zur Verfügung stelle.}})</ref>|[[Stefan Hedrich]], SS-oberfirer i inspektor u glavnom štabu [[SS]], nadležan za sjeverozapadnu Bosnu}} Razbijeni u Srbiji, Mihailovićevi četnici, njih 15.000 do 18.000, su izbjegli u Bosnu, nakon što je otpala mogućnost proboja do obale [[Jadran]]a. U Bosnu su se povlačili zajedno s dijelovima [[Grupa armija »E«|Grupe armija »E«]], i služili su kao »zaštitnica Nemcima«.<ref>AVII, Ča, 77, 12/5</ref> [[11. novembra]] Komanda Grupe armija »E« izveštava da se general [[Miroslav Trifunović]] s 18.000 četnika kreće u pravcu Foče štiteći bokove njemačkim trupama.<ref>AVII, Na, f. 311, r. 185, s. 1231</ref> Na pregovorima sa [[Dobroslav Jevđević|Jevđevićem]], Nemci su uspeli da usmere snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] iz jugozapadne [[Srbija|Srbije]] u pravcu [[Sarajevo|Sarajeva]], u smeru kretanja vlastitih snaga: {{izdvojeni citat|3. 11, na molbu četničkog delegata majora Jevđevića iz Vrhovnog štaba Draže Mihailovića, održan je sastanak sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja Grupe armija. Draža Mihailović sada se nalazi sa oko 40.000 četnika u rejonu između Novog Pazara i Višegrada.<ref name="znaci.net"/>}} Između četnika i Nemaca vođeni su pregovori o snabdevanju i njihovom daljem angažovanju. Mihailovićev predstavnik na ovim pregovorima bio je pukovnik [[Gojko Borota]], komandant Romanijskog korpusa JVuO.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm Opšti uslovi sporazuma o saradnji između četnika i nemačkih jedinica pripremljeni za pregovore decembra 1944. godine], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 130</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (5. decembar 1944)</ref> Na ovim pregovorima konačno je postignut dogovor o nastupanju u pravcu [[Zvornik]]a, koji je Nemcima odgovarao. O ovome je štab [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] [[10. 12.|10. decembra]] obavestio potčinjene komande. {{izdvojeni citat|10. 12. 1944. Operat. odeljenje (Sarajevo) Saradnja sa četnicima. Telegram 34. i 91. arm. korpusu, 5. SS-brd. arm. korpusu i Korpusnoj grupi »Kibler«: 1) Četnici na maršu u širi rejon Valjeva privremeno će preći preko područja Rogatica — Ljubovija — Zvornik — Kladanj. 2) Draža Mihajlović garantuje najlojalnije držanje prema nemačkim jedinicama i nudi saradnju. Znak raspoznavanja za saradnju između nemačkih jedinica i četnika je: Mitrovica. 3) Četnike u što većoj meri koristiti za službu izviđanja. Materijalna pomoć može im se obezbediti u ograničenim razmerama ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv bandi. 4) K-da Grupe armija obavestila je hrvatske vlasti o navedenom kretanju.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (10. decembar 1944)</ref>}} Tokom decembra 1944. godine, Mihailović je preduzeo veliku [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|četničku ofanzivu u istočnoj Bosni]]. Ovaj napad izveden je kao pomoćni udar u toku napora [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] da se probije na [[Sremski front]] i ratište severno od Drave, gde je vladala akutna kriza. Takođe je pomogao napor [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] da uspostavi poprečnu vezu između [[Sarajevo|Sarajeva]] i fronta u donjem toku [[Drina (reka)|Drine]]. 16. decembra 1944, general Mihailović piše pukovniku [[Petru Simiću]] (pseudonim »Rodi«), komandantu severne grupe bosanskih korpusa JVuO, da partizani predstavljaju »glavnog neprijatelja« četničkog pokreta: {{izdvojeni citat|Sa 10.000 srbijanskih snaga neračunajući bosanske, krećem pravcem Han Pijesak — Vlasenica — Šekovići — Tuzla i pravcem Olovo — Kladanj — Stupari — Zavrtnice. Preduzmite odmah energične napade prema oblasti Tuzle sa svim snagama. Vi znate ko je glavni neprijatelj i napadati ga. Nemojte da u ovom momentu stvarate i druge neprijatelje. Ponavljam, najenergičnije koncentrične napade u oblasti Tuzle sa svima snagama.<ref name="Depeše"/>}} Mihailovićeva ofanziva je uzvedena prema željama Komande Jugoistoka, uz njihovu saglasnost i uz nemačku pomoć u municiji i zbrinjavanju ranjenika. Pored četnika, nemački proboj podržavaju i ustaše: {{izdvojeni citat|5. SS brdski korpus: [...] Krećući se od Kalinovika sa sjeveru, jače banditske snage potisle četnička osiguranja od Trnova ka Kasindolu (6 [kilometara] južno od Sarajeva). 1. bataljon 734. lovačkog puka, prebačen iz Podromanije motorizovanim transportom, stupio u kontranapad u saradnji sa ustašama i četnicima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=352&rec=311&roll=195 NAW, T-311, Roll 195, 000343: Tajni dnevni izvještaj komande Jugoistoka (23. decembar 1944.)]</ref>|Tajni dnevni izvještaj nemačke komande Jugoistoka (23. decembar 1944.)}} 28. decembra, Draža Mihailović šalje depešu kapetanu [[Stevan Leko Damjanović|Stevanu Leku Damjanoviću]] (pseudonim »Hektor«) u kojoj ga podsjeća da u borbi protiv snaga NOVJ stoje na raspolaganju sva moguća sredstva: {{izdvojeni citat|Nemojte se ženirati, da komuniste udarite u leđa u svakoj prilici. Oni su nas, dok smo napadali Nemce kod Bileće i na Sokolcu uvek napadali u leđa.<ref name="Depeše"/>}} Mihailovićeva ofanziva završila se neuspešno, porazom u bici za Tuzlu. Nakon ovog poraza došlo je do izvesnog osipanja u redovima [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]]. [[Srpska državna straža|Srpski udarni korpus]] odmarširao je Nemcima u [[Sarajevo]], da bi bio transportovan vozovima u [[Slovenija|Sloveniju]],<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_134.htm Izveštaj šefa propagandno-obaveštajne službe i sudstva Zeničkog korpusa od 8. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande o razgovoru sa štabom Srpskog udarnog korpusa], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 134</ref> a ostale snage izvukle su se preko [[Ozren (Bosna i Hercegovina)|Ozrena]] prema [[Modriča|Modriči]]. {{izdvojeni citat|Suzbijajte sve glasove o nekom našem krahu, suprotno tome širite da mi nismo begunci već se i dalje borimo dokle god možemo na svome terenu.<ref name="Depeše">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 7. APRILA 1945.GODINE]</ref>|Depeša generala Mihailovića od 27. januara 1945. god.}} Tokom februara i marta [[1945]]. četnici su zajedno sa nemačkim snagama učestvovali u borbama protiv pokušaja [[Druga armija JA|Druge armije JA]] da preseče saobraćajnicu u dolini [[bosna (rijeka)|reke Bosne]]. General Mihailović je pod svojom komandom u Bosni, sem četnika, imao i neke kvislinške muslimanske jedinice i delove Srpske državne straže.<ref name="Saslušanje"/> {{izdvojeni citat|Hvatajte što čvršće veze sa svima vrstama milicija i objedinite ih u zajedničkoj borbi.<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 22. marta 1945. god.}} Kad su Nijemci u oktobru 1944. istjerani iz Srbije, a ostaci četnika pobjegli u Bosnu, [[Milan Aćimović]] je postao glavna veza Draže Mihailovića sa specijalnim poslanikom Ministarstva inostranih poslova [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]] [[Hermann Neubacher|Hermannom Neubacherom]] u [[Beč]]u.<ref>https://www.znaci.org/00001/40_45.htm Jozo Tomasevich: CETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945</ref> U memoarima, Nojbaher tvrdi da je Mihailović zadržao svoj oportunistički stav prema njemačkom okupatoru sve do kraja rata: {{izdvojeni citat|Početkom 1945, u vreme naših poslednjih borbi u Hrvatskoj, kada je povlačenje naših trupa sa tog prostora bilo samo pitanje dana, Draža Mihailović mi se obratio direktnom molbom - i to preko svojih poverljivih ljudi u Beču - da mu pružim pomoć u vezi sa naoružanjem njegovih jedinica. Tokom nekoliko dana ja sam čak imao direktnu radio-vezu sa njegovim glavnim štabom u Bosni. Moj poverljiv čovek bio je poslednji put kod Draže u aprilu 1945.<ref>https://www.znaci.org/00001/172_7.pdf</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Njemačka služba bezbednosti ([[Sicherheitsdienst]]) je, pred kraj rata, uspostavila radio vezu sa Mihailovićevim štabom. Radio veza je primarno služila da četnicima omogući slanje zahteva za snabdevanjem njemačkim vlastima.<ref>WASH-REG-INT-74, XX 7619, File 160, Box 28, Entry 109, RG 226, NA.</ref> U Bosni se Mihailović još dva puta sastao sa Šterkerom i Aćimovićem.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović se sastajao sa Nojbaherovim izaslanikom prilikom povlačenja iz Srbije za Bosnu septembra 1944. godine i dva puta u Bosni u oblasti Sarajeva koncem 1944. godine i početkom 1945. godine. Sastancima između Mihailovića i Nemaca prisustvovao je i američki pukovnik [[Robert Mekdauel|Mak Dauel]], američki obaveštajac koji je tražio od Nemaca da polože oružje isključivo Mihailoviću, a Mihailovića uveravao da [[Sjedinjene Američke Države]] pomažu isključivo njega i njegovu organizaciju.<ref name="Presuda">[https://www.znaci.org/00001/60_3_34.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima]</ref> Početkom [[april]]a 1945. njemački major Šterker donio je Mihailoviću [[Alexander Löhr|Löhrovu]] poruku da je voljan da se preda angloameričkim snagama.<ref>Jozo Tomasevich, Četnici u drugom svjetskom ratu, Zagreb 1979, 398 i 400</ref> Mihailović je, pak, inzistirao da se njemačke trupe stave pod njegovu komandu kao »naši državljani«.<ref>AVII, Ča, 276, 6/1-44, uputstvo potčinjenim od 3. aprila 1945</ref> == Povlačenje Đujićevih četnika == {{main|Dinarska četnička divizija}} U drugoj polovini oktobra 1944. godine, jedinice [[NOVJ]] su prešle u ofenzivu za oslobođenje Dalmacije. 21. oktobra Đujić naređuje svojim jedinicama da se prikupe na [[Dalmatinsko Kosovo|Dalmatinskom Kosovu]], »jer mi našu živu snagu moramo da očuvamo za odsudni momenat«. Đujić je procijenio da Nijemci »napuštaju teren Jugoslavije«, pa dok se još drže u Dalmaciji, »moramo blagovremeno da izvršimo pripajanje svih naših manjih odvojenih i usamljenih grupa glavnini«.<ref>AH, Ča, 1.</ref> O ubrzanom povlačenju četnika i Nemaca iz Dalmacije govori nemački kapetan Rettich: [[Datoteka:Djujicevi cetnici povlacenje.jpg|mini|Povlačenje Đujićevih četnika, uporedo sa Nemcima, na teritoriju Trećeg Rajha.]] {{izdvojeni citat|»Stojim usred ovog haosa i ne mogu da sprečim katastrofu. Prvi put u ovom ratu gubim nerve i urlam kao pas na lancu. Opterećenje živaca poslednjih dana bilo je odviše veliko. A sad još i ovo potresno razočaranje što moji ljudi ovako beže. U toku dana je više puta pokušano da se zadrže mase naših jedinica koje su se bez smetnje žurno povlačile i da se uspostavi jedna nova linija. Ali četnici, kojih ima mnogo na ovom prostoru, beže potpuno rastureni i sve povlače za sobom.<ref>Franz Schraml, Kriegsschauplatz Kroatien, die deutsch-kroatischen Legionsdivisionen, Kurt Vowinckel Verlag, Neckargemünd, 1962, 207.</ref>|Zapis kapetana Retticha o povlačenju Nemaca i četnika iz Dalmacije}} Đujić 7. novembra šalje »najhitniju« depešu s naznakom »SOS« komandi Sjeverne grupe bosanskih korpusa: {{izdvojeni citat|»Jeste li krenuli. Gde ste i kada će te doći ovamo. Situacija na vrhuncu kritična kod nas. Ako ne stignete u najkraćem roku propadamo svi. Ponavljam: ako ne stignete u najkraćem roku propadamo svi. Đujić«.<ref>AVII, Ča, 206, 36/1.</ref>}} Novembra 1944. godine, došlo je do [[Kninska operacija 1944.|bitke za Knin]] sa [[NOVJ|Narodnooslobodilačkom vojskom Jugoslavije]] koja je oslobađala zemlju od okupatora. [[Momčilo Đujić]] je sa glavninom snaga četničke [[Dinarska četnička divizija|Dinarske divizije]] krenuo u proboj prema sjeveru 1. prosinca, dan prije odlučnog [[Kninska operacija|napada NOVJ na Knin]].<ref>[[Todor Radošević|Radošević, Todor]]: ''Ofanziva za oslobođenje Dalmacije (1. IX - 9. XII 1944.)'', Beograd: Vojnoistorijski institut, 1965, str. 277</ref><ref>[[Fikreta Jelić-Butić|Jelić-Butić, Fikreta]]: ''Četnici u Hrvatskoj 1941-1945.'', Zagreb: Globus, 1986, str. 239-240</ref> U izveštaju Dinarske divizije nemačkoj komandi [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog armijskog korpusa]] od [[1. decembra]] [[1944]]. godine, četnici najavljuju svoje napuštanje Kninskog fronta: {{izdvojeni citat|Četnička komanda sa svim svojim oružanim snagama od meseca septembra prošle godine radi i sarađuje sa Nemačkom vojskom u ovim krajevima iskreno i lojalno. Ovo su nam nalagali naši zajednički interesi u borbi protivu zajedničkog neprijatelja. Ova se saradnja produžila sve do danas. Kada je pre skoro meseca dana otpočela velika partizanska ofanziva na Knin i kada su četnici izgubili jedan veći deo teritorije četnici su uvideli da je više ovde njihova borba uzaludna jer da će ipak morati jednog dana napustiti ovu teritoriju. To je od strane predstavnika ove komande majora Mijovića tačno rečeno Komandantu Nemačkog Korpusa u Kninu. Sa strane gospodina generala komandanta Korpusa je izražena želja da ne treba da se rastavljamo nego da do kraja zajednički podelimo sudbinu pa šta nam bude.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_115.htm Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 115.</ref>|Izveštaj Dinarske četničke divizije komandi štaba [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. korpusa Vermahta]] ([[1. decembra]] [[1944]].)}} Kad su Đujićevi četnici napustili nemački front kod Knina, u hronici njemačke [[373. legionarska divizija|373. divizije]] je zapisano: {{izdvojeni citat|Do osetnog slabljenja fronta kod Knina došlo je kad je 6-7.000 ljudi jaka četnička grupa vođena od popa Momčila pešačkim maršem prebačena u oblast Karlovca. Razlog koji je ovo izazvao je neprijateljstvo sa ustašama, pa je rešeno da se formira jedan četnički korpus u oblasti Ljubljane. Marševski pokret bio je pomognut od strane 373. divizije koliko god je to bilo moguće.<ref>[https://www.znaci.org/00001/180.htm Franz Schraml: KRIEGSSCHAUPLATZ KROATIEN], Kurt Vowinckel Verlag, Neckargemünd 1962. strana 207 ({{jez-nem|Eine empfindliche Schwächung des Frontabschnittes bei Knin trat dadurch ein, daß eine bisher nordwestlich der Stadt gestandene, etwa 6—7000 Mann starke, von dem Popen Momčilo geführte Cetnikgruppe im Fußmarsch in die Gegend von Karlovac verlegt wurde. Der Grund des Abzuges war Verfeindung mit der Ustascha, auch hieß es, daß im Raum von Laibach ein Cetnikkorps aufgestellt würde. Die Marschbewegung wurde so gut als möglich von der 373. Div. unterstützt.}})</ref>|Hronika njemačke [[373. legionarska divizija|373. legionarske divizije]]}} Đujićevci se povlače na sjever uz podršku dijelova [[373. legionarska divizija|373. divizije]] [[Vermaht]]a. Proboj iz okruženja za mnoge je bio poguban. [[Brane Bogunović]], [[Boško Asanović]] i stotine drugih su zarobljeni. Major Mijović je poginuo u zoru 3. decembra na obali [[Radljevac|Radljevca]]. Tu se vojvodi priključio njemački general [[Alois Windisch]], komandant [[264. divizija|264. divizije]], sa svega oko 200 preostalih vojnika.<ref name="Pop izdaje"/> 12. decembra general Gustav Fehn je u pravcu pokreta četničkih jedinica poslao nekoliko nemačkih i ustaških bataljona, kako bi četnicima otvorili komunikaciju [[Ličko Petrovo Selo]]—Vaganac—Drežnik—Grad—Rakovica—[[Saborski]]—[[Plaški]].<ref name="Pop izdaje"/> Četnici usput provode prisilnu mobilizaciju praćenu žestokim zastrašivanjem stanovništva. Đujić Mihailoviću javlja: {{izdvojeni citat|»Naši su na putu popalili mnoga sela.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 714.</ref>|Izveštaj Đujića Mihailoviću}} Nije pouzdano utvrđeno koliko je četnika bilo u koloni. Partizanski izvori govore o dvije do dvije i po hiljade četnika.<ref name="Pop izdaje"/> Domobranski general Tomašević je sredinom decembra javio »da je oko 5000 četnika s obitelji stiglo preko Drežnik-Grada u Plaški, odakle produžavaju u Njemačku«.<ref>Zb. NOR, V/36, 687.</ref> Dana 21. prosinca stižu u dolinu [[Gacka (rijeka)|Gacke]]; tu su im se priključili četnici iz gornje Like. Nakon što su im prišli svi četnici sjeverozapadne Like i neki bosanski četnici, izvještaj o brojnom stanju Dinarske divizije 25. decembra navodi 4561 četnika.<ref>AVII, H-V/750.</ref> Po planu generala Mihailovića, Đujić je, dolaskom na [[Kapela|Kapelu]], završio povlačenje. Vrhovna komanda [[JVUO]] je tražila da se Đujić tu zadrži, jačajući frontu ispred Rijeke, na pravcu Brlog—Kupa. {{izdvojeni citat|»U osnovi se ne slažem sa napuštanjem terena i odlaskom za Istru. U Sloveniju i na Istru treba poslati građanske izbeglice koje treba spasiti. Vojnici moraju da produže borbu na celom prostranstvu Jugoslavije. Ni u kom slučaju naši vojnici ne smeju biti izbeglice.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 909.</ref>|Mihailovićev odgovor Đujiću}} Đujić je, pak, uporno tražio slobodan prolaz do Rajha. Poglavnik NDH [[Ante Pavelić]], na zahtjev Nijemaca, izdaje [[21. prosinca]] [[1944.]] zapovijed da se Đujićevim četnicima omogući prolaz preko [[Zagreb]]a i [[Zaprešić]]a ka granici Reicha. On se poziva na sporazum između vlade NDH i vlade Trećeg Reicha, prema kojemu će se otpremiti "četnička skupina popa Đujića, ukupne jakosti oko 6.000 ljudi, iz područja južno od Bihaća i južne Like prema sjeveru u Njemačku". U naredbi se kao "vjerojatni smjerovi pokreta" navodi pravac Bihać-Bos. Novi-Kostajnica-Novska-Dugo Selo-Zagreb-Zaprešić-granica, ili Gospić-Ogulin-Karlovac-Zagreb-Zaprešić-granica. Pavelić je naredio da se spomenuta grupacija "bezuvjetno nesmetano" propusti, prijeteći ratnim sudom onima koji bi to ometali. Četnike je do granice trebala pratiti jedna vojna jedinica NDH.<ref>[https://www.znaci.org/00001/41_18.htm Fikreta Jelić Butić: Četnici u Hrvatskoj 1941-1945: Bijeg pred snagama NOP-a]</ref><ref name="povijest.net">[http://povijest.net/sadrzaj/hrvatska/hr-ww2/842-odlazak-cetnicke-divizije-iz-kninske-krajine-i-predaja-saveznicima.html Domagoj Zovak, prof.: Odlazak četničke divizije iz kninske krajine i predaja saveznicima]{{Dead link|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, preuzeto 1. travnja 2012.</ref> {{izdvojeni citat|»Z a p o v i e d a m : 1. — da sve naše oružane postrojbe označenim smjerovima bezuvjetno nesmetano propuste ovu četničku skupinu u svom prolazu. Tko se ogrieši ovoj zapoviedi stavit će se pred Ratni sud shodno okružnici Glavnog Stana Poglavnika br. 124/taj. od 13. 12. 44. 2. — da četničku skupinu Popa Đujića u pokretu prema sjeveru do njemačke granice prati popratna postrojba hrvatskih oružanih snaga, koja se u sporazumu s njemačkim zapovjedničtvima ima brinuti za uredan i nesmetan prolaz skupine. 3. — ukoliko pomenuta četnička skupina bude prolazila područje pojedinih hrvatskih zapovjedničtava, odgovorni zapovjednici izvjestit će odmah i najžurnije Minors-Operod.«<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_233.htm Zapovest poglavnika Nezavisne Države Hrvatske od 21. decembra 1944. oružanim jedinicama (na pravcima Bihać — Bosanski Novi — Kostajnica — Zagreb — Slovenija i Gospić — Ogulin — Karlovac — Zagreb — Slovenija) da neometano propuste i obezbede prolaz Dinarskoj četničkoj diviziji prilikom njenog prebacivanja u Sloveniju]</ref>|Naređenje Ante Pavelića od 21. decembra 1944. godine za bezbjedan propust vojvode Momčila Đujića i Dinarske divizije JVuO ka Trećem Reichu}} U međuvremenu, 17. decembra, [[ustaše]] su u [[Hrvatska Kostajnica|Kostajnici]] poubijali 123 (ili 147<ref>Zb. NOR, XIX/4, 714.</ref>) ranjenika Dinarske divizije, koji su bili prevoženi [[vlak]]om. Zato Đujić izbjegava taj put. Đujić uz pomoć [[Dimitrije Ljotić|Ljotića]], koji već boravi tamo, dobija dozvolu Nijemaca da pređe u Istru i djelove Slovenije (tada [[Operativna zona Jadran]]). Ujutro 26. decembra iz [[Brlog]]a je krenulo oko 4500 četnika. Gdje god su mogli, upadali su u hrvatska sela i terorizirali narod, a neka sela su zapalili. U Hrvatskom primorju — javlja Okružni komitet KPH za Primorje — četnici su »napravili totalnu pljačku, paljevine i ubistva među narodom«.<ref name="Pop izdaje"/> Preko [[Velebit]]a i primorja, vršeći usput teror nad stanovništvom, Đujićevi četnici i dio njihovih obitelji dolaze [[1. siječnja]] [[1945]]. u [[Viškovo]]. Unutar granica Rajha Đujićevi četnici se spajaju sa postrojbama [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]] i drugim kolaboracionistima pod zapovjedništvom [[Dobroslav Jevđević|Dobroslava Jevđevića]] i [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]]. Ljotić je Neubachera depešom [[2. januar]]a obavijestio da je stiglo oko 4500 Đujićevih četnika, 1000 ličkih četnika i oko 500 izbeglica, bolesnih, dece i ranjenika. "''Borbeni moral odličan. Hranu primaju od Nemaca''."<ref name="Pop izdaje"/> Po naređenju SS-[[gruppenführer]]a [[Odilo Globočnik|Odila Globočnika]], komandanta SS-a i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje, u sastav Dinarske divizije je uključena i štabna četa SS-[[sturmbannführer]]a [[Ernst Lerch|Ernsta Lercha]]. Ta [[SS]] četa je imala »zadatak da ličnim dodirom s komandantima brigada uprosti prenošenje naređenja, da ličnim primerom aktivira delatnost četnika i da zajedno s njima vrši izviđanja u celoj Vipavskoj dolini radi sprečavanja infiltriranja banditskih snaga iz Trnovskog gozda.«<ref>Zb. NOR, VI/19, 842.</ref> SS vođa Globocnik izvijestio je najvišu njemačku komandu kako su »izvršenim posedanjem uporišta delovima četničke Dinarske divizije« njegove, tj. njemačke »policijske jedinice oslobođene za druge zadatke«.<ref>Zb. NOR, VI/19, 824</ref> Sa četnicima je u Sloveniju stiglo i nekoliko angloameričkih avijatičara, koje je Đujić predao Nemcima. O Đujićevom postupku je od strane Dobroslava Jevđevića obaviješten i Mihailović,<ref>Zb. NOR, XIV/4, 729.</ref><ref>AVII, 276, 16, 1 - 2 7 .</ref> koji je samo prokomentarisao: »Svaki će polagati račune za svoj rad.«<ref>Zb. NOR, XIV/4, 923.</ref> {{izdvojeni citat|Pop Đujić sa oko 4.000 vojnika otišao u Istru. Njegove snage bi se dislocirale u dolini Vipave. Pri izvlačenju imao vrlo male gubitke. Njegova saradnja sa broj 11 prekoračila granice. On čak i padobrance predaje broju 11. Javno se neprijateljski izjašnjava protivu saveznika.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>|Iz depeše koju su Vrhovnoj komandi JVuO poslali delegati Draže Mihailovića u Sloveniji, 8. januar 1945. godine}} Delegati Draže Mihailovića u Sloveniji major [[Vasilije Marović]] i kapetan [[Ilija Jeftić]], u depeši poslatoj Vrhovnoj komandi 10. januara 1945. godine, optužuju vojvodu Đujića za samovolju. Naime, dvojica četničkih oficira tvrde da Đujić odbija da se povinuje Jevđevićevim naređenjima »jer veruje da će svoj cilj postići preko Ljotića i Nemaca«, zatim da su u njegovu štabu uvijek prisutna dva njemačka oficira, te da jedan od njih, pod pseudonimom Branko Lazarević i u četničkoj uniformi, zapravo komanduje divizijom: {{izdvojeni citat|Major Kapetanović i Đujićeva savetodavka Stanić, nedavno došli iz Nemačke i doneli sobom veću sumu novca. Sigurno je da su u nemačkoj obaveštajnoj službi. Vređajući, klevetajući Čiču i V. K. Đujić traži opravdanje za svoje postupke. On javno pozdravlja nemačke oficire [[Rimski pozdrav|rimskim pozdravom]] i protiv svoga uređenja iz inata radi na štetu opštu. Jevđević je apsolutno odan Čiči pokušava da ga urazumi.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} == Povlačenje Đurišićevih četnika == {{main|Pavle Đurišić|Proboj četnika i Nemaca iz Crne Gore}} {{izdvojeni citat|On [Pavle Đurišić — prim.] je bio opasan nemački saveznik. Meni je uvek bilo savršeno jasno da bismo mi za Pavla Đurišića, u slučaju invazije zapadnih sila na Balkan, ponovo postali njegov najveći neprijatelj. Kada je započelo povlačenje nemačkih trupa iz Crne Gore, Pavle Đurišić je krenuo sa njima. Tokom napornih marševa po planinskom terenu, tokom operacije povlačenja prolazili smo i kroz područja koja su kontrolisali partizani. Njegove trupe vodile su borbu sa partizanima i time nemačkim trupama olakšale evakuaciju sa tog prostora.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Tokom septembra i oktobra [[1944]]. snage NOVJ zauzele su [[Gacko]], [[Berane]], [[Nikšić]], [[Kolašin]], [[Mojkovac]], [[Bijelo Polje]], [[Prijepolje]], [[Pljevlja]], [[Trebinje]], [[Bileća|Bileću]] i [[Grahovo]], čime se [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|njemački 21. korpus]] našao u potpunoj izolaciji. Pod komandom [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. nemačkog korpusa]] borila se četnička grupacija [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], koju su Nemci procenili na 10.000 ljudi.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Pregled brojnog stanja jedinica potčinjenih Grupi armija »E« na dan 16. 11. 1944. godine, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII - Dokumenti Nemačkog rajha, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 174.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frames no. 000376—000377.]</ref> Nakon dugotrajnih teških borbi i obostranih ozbiljnih gubitaka, [[18. decembra]] [[1944]]. su Nijemci i četnici probili blokadu. Zajedno sa njemačkim trupama, Crnu Goru su napustili i četnici potpukovnika [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]]. Oko 7000 četnika iz Crne Gore, kojima se pridružilo oko 1300 iz Hercegovine, uputilo se u sjevernu Bosnu, s pravcem prema Istri i Slovenskom primorju.<ref>AVII, Na, f. 311, r. 185, s. 1208.</ref> Pored naoružanih četnika iz Crne Gore, bilo je oko 2000 izbjeglica.<ref>AVII, Ča, k. 276. reg. br. 16/1-8.</ref> SS-[[gruppenführer]] i general-potpukovnik policije [[Odilo Globočnik]] je u vezi s pokretom Đurišićevog [[Crnogorski dobrovoljački korpus|Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa]] (»12.000 navodno odličnih boraca i 1.500 žena, dece, staraca i ranjenih«) od vlasti [[NDH]] i komande Jugoistoka tražio da se »istome osigura slobodan prolaz, kao što je učinjeno sa četnicima popa Đujića«. O formacijskom jedinstvu CDK i [[Dimitrije Ljotić|Ljotićevog]] [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]], kao i o ideološkom svjetonazoru Pavla Đurišića, Odilo Globočnik (ili njegov pomoćnik SS-[[sturmbannführer]] [[Ernst Lerch]], koji je parafirao ovaj dokument) zapaža sljedeće: {{izdvojeni citat|Vojvoda Đurišić je ranije pripadao četnicima Draže Mihailovića te bi verovatno još i danas mogao da održava uske veze s njim. On je ipak svoje snage odvojio i one nose naziv CDK, koji je uključen u srpske dobrovolj. jedinice generala Mušickog. On je istovremeno postao potpukovnik SDK i zamenik generala Mušickog. Ova grupa najoštrije suzbija težnje za nezavisnošću Crne Gore i danas se drži opšte političke linije ministra Ljotića, tj. nacionalnog jedinstva svih srpskih plemena.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dok. 158, str. 815.</ref>|Obaveštenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 2. marta 1945. o dolasku u Istru Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa}} U međuvremenu, javio se Pavelićev prijatelj [[Sekula Drljević]] sa predlogom da Pavlu Đurišiću garantuje povlačenje ako svoje trupe preimenuje u »[[Crnogorska narodna vojska|Crnogorsku narodnu vojsku]]« i stavi ih pod komandu Drljevića. Đurišić i dio bliskih suradnika Draže Mihailovića, među kojima [[Dragiša Vasić]] i [[Zaharije Ostojić]], prihvaćaju Drljevićevu ponudu i kreću u povlačenje preko NDH. O položaju trupa pod Đurišićevom zapovjedništvom u novim okolnostima, kapetan [[Vladimir Tešanović]], komandant 2. sarajevske četničke brigade, obavijestio je 8. aprila preko štaba Srednjobosanskog korpusa JVuO i samog generala Dražu Mihailovića: {{izdvojeni citat|Situacija dana 7—IV u Lijevču polju: Jedinice vojvode Pavla Đurišića usled teške situacije, a zavedeni propagandom Sekula Đorđevića [sic!] odlučile su da se predaju ustašama, odnosno Sekuli Drljeviću, koji se proglasio vrhovnim komandantom Crnogorske vojske nezavisne Crne Gore. Na pregovorima koji su vodili Pavlovi delegati sa nekim Pavelićevim izaslanikom, zaključeno je da se Crnogorci ne razoružavaju i imaju se dislocirati na području Hrvatske po nahođenju hrv. vlasti. — Bosanci i Srbijanci imaju se smatrati ratnim zarobljenicima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_193.htm Obaveštenje komandanta 2. sarajevske brigade od 8. aprila 1945. komandantu Srednjobosanskog korpusa o predaji crnogorskih četničkih jedinica ustašama]</ref>}} No, Đurišić je pokušavao izigrati Drljevića. Odlučuje da ipak neće preći Savu, kako je dogovoreno, već svoje kolone vodi prema Bosanskoj krajini. Ustaše su [[4. april]]a te kolone zaustavili na Lijevča-polju. Poslije žestoke [[bitka na Lijevča polju|bitke na Lijevča polju]], četnici se predaju ustašama i Drljeviću.<ref>Zb. NOR, XIV/970.</ref> Glavnina zarobljenih trupa se, kao »[[Crnogorska narodna vojska]]« pod Drljevićevom komandom, narednih dana uključuje u sastav ustaških zdrugova, a četničko vodstvo je likvidirano u [[Logor Jasenovac|logoru Jasenovac]], uključujući Đurišića, Ostojića, Vasića, [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] i druge.<ref>R. Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941 — 1945, Cetinje, 1977, str. 505, 515. i 527.</ref> Svoju verziju smrti Pavla Đurišića u ustaškom logoru dao je po sjećanju rekonstruisati i Hitlerov »ministar za Jugoistok« [[Hermann Neubacher]]: {{izdvojeni citat|Kasnije je Pavle Đurišić sklopio ugovor sa ustaškim trupama Ante Pavelića, da bi mogao da prođe sa svojim jedinicama kroz Hrvatsku i Istru. Tamo su se već nalazile i druge četničke jedinice, kao i Ljotićevi dobrovoljci. Ustaše, za koje su do poslednjeg trenutka glavni neprijatelj ostali pravoslavni Srbi, nisu ispoštovali dogovor, postavili su mu zasedu i pobili jedan deo njegovog odreda. Svi četnički oficiri bili su uhvaćeni i ubijeni. Pavle Đurišić bio je, zajedno sa nekoliko svojih drugova, spaljen.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176—177.</ref>}} == Politički planovi == Radi ostvarenja plana o ujedinjenju svih "nacionalnih snaga" Nemci su pokušali da angažuju i patrijarha Gavrila i vladiku Nikolaja Velimirovića. U prvoj polovini decembra 1944. godine, Nojbaher je naredio da se oni puste iz logora u Bavarskoj, gde su bili internirani, i doprate u Beč. Nojbaher je pozvao Milana Nedića, Dimitrija Ljotića, Milana Aćimovića, ministra Velibora Jonića i druge, da prisustvuju dolasku patrijarha i vladike u Beč. Uveliko se govorilo kako će se sazvati sabor pravoslavnih crkava (ruske, rumunske, hrvatske i srpske), te kako će se na tom saboru osuditi boljševička pravoslavna crkva. Nojbaher je smatrao da dovođenje srpskih crkvenlh velikodostojnika predstavlja veliki politički uspeh za njega.<ref name="Milovanović">[https://www.znaci.org/00001/11_77.htm Nikola Milovanović: PLAN KOMANDE LOVAČKIH GRUPA JUGOISTOK]</ref> Nojbaher je, po Ljotićevom savetu, premesto crkvene dostojnike na [[Vrpsko jezero]] u Koruškoj, zbog bombardovanja Beča. Ljotić je Mihailoviću javljao da je sa slovenskim nacionalistima »postigao sporazum i oni su obrazovali Nacionalni komitet koji će proglasiti slobodnu federativnu jedinicu Kraljevine Jugoslavije — Sloveniju — koja ne priznaje Tita nego Kralja Petra II.« Zamolio je Mihailovića da dođe u Sloveniju da »vodi operacije«.<ref>Boško N. Kostić, ''Za istoriju naših dana'', Lille, 1949. 211—212</ref> [[24. januar]]a 1945. Mihailović je javio emigrantskoj vladi da su se sporazumeli [[Slovenska ljudska stranka]], socijalisti i [[Jugoslovenska nacionalna stranka]] i sastavili »Narodni odbor za Sloveniju«. Odbor je proglasio [[slovensko domobranstvo]] »narodnom vojskom«, a "veliku Sloveniju" (sa [[Istra|Istrom]] i [[Trst]]om) delom »Federativne Jugoslavije« pod Karađorđevićem. Mihailović još kaže da "odbor priznaje đenerala Mihailovića i nastavlja borbu protivu komunista i okupatora".<ref name="Depeše"/> Nameravali su da traže od Anglo-Amerikanaca da Titovim trupama ne dozvole ulazak u Sloveniju, već da anglo-američke trupe kao savezničke uđu u Sloveniju.<ref name="Milovanović"/> Bilo je u planu i da se obrazuje Srpski komitet, u kojem bi [[Aleksandar Cincar-Marković]] bio ministar inostranih poslova, predsednik [[Nikolaj Velimirović]], a članovi Ljotić i Aćimović. O ovim političkim kombinacijama govori se u telegramu koji je [[31. januar]]a Mihailoviću poslao [[Dobroslav Jevđević]]: {{izdvojeni citat|U sredu stiže ministar Nojbaher sa Ljotićem i Nedićem. Izgleda da dolazi i patrijarh. Preuzeo sam sve da mi politički ne budemo izigrani i tražio u vezi s tim objašnjenje sa Đujićem. Povodom vesti ljotićevaca da će obrazovati vladu u koju će ući Đujić uz blagoslov patrijarhov, imao sam dug razgovor sa Đujićem. Đujić je izjavio da neće ući ni u kakvu političku kombinaciju sa Ljotićem. To će saopštiti Ljotiću. Prema tome, sa te strane nema nikakvih razloga za uznemirenost.<ref name="Milovanović"/>}} Početkom 1945. godine dolazi do razdora između Ljotića i Nedića. Glavni razlog bilo je Ljotićevo nastojanje da se raspusti [[Nedićeva vlada|Nedićeva kvislinška vlada]], a da se umesto nje obrazuje "komitet spasa" u koji bi ušli predstavnici svih kolaboracionističkih grupa. Zadatak ovog "komiteta" je trebalo da bude prikupljanje svih ostataka razbijenih četničkih i kvislinških formacija iz Srbije, Slovenije i Hrvatske (s izuzetkom ustaških), od kojih bi se, na teritoriji Slovenije, obrazovala "nacionalna armija" sposobna da se suprotstavi [[NOVJ]].<ref name="Milovanović"/> == Zbližavanje četnika i ustaša == [[Datoteka:Stepinac.jpg|minijatura|Zagrebački nadbiskup [[Alojzije Stepinac]], sa kim je Draža Mihailović pokušao da uspostavi vezu.]] [[File:Povlačenje crnogorskih četnika prema zapadu. Zagreb, svibanj 1945.webp|thumb|Povlačenje crnogorskih četnika ka Trećem Reichu (Zagreb, [[svibanj]] 1945)]] Nakon [[bitka za Srbiju|poraza u Srbiji]], general Mihailović je pokušao da prestroji »Jugoslovensku vojsku u otadžbini« iz isključivo srpske formacije u združenu snagu srpskih, hrvatskih i muslimanskih jedinica, pri čemu je četničko rukovodstvo izrazilo spremnost da se odrekne zamisli o [[Etničko čišćenje|etnički čistoj]] »[[velika Srbija|velikoj Srbiji]]«.<ref>AVII, Ča, 276, 6/1-32-</ref> [[29. novembra]] 1944. Mihailović je pisao ustaškom poručniku, »bratu Mati Matićeviću«, komandantu [[Hrvatske oružane snage|oružanih snaga NDH]] u oblasti [[Vareš]]a, povodom dogovora o priključenju "Jugoslovenskoj vojsci u domovini" i punoj saradnji "protiv zajedničkog neprijatelja": {{izdvojeni citat|Sada nam se otvaraju široki putevi da dosadašnji rad još pojačamo i da dođe do pune sloge i saradnje protiv zajedničkog neprijatelja. Jedinice pod vašom komandom će ubuduće nositi ime hrvatske jedinice u sastavu jugoslovenske vojske u domovini pod hrvatskom zastavom, a sa nazivom jednog od hrvatskih velikana prema Vašem izboru (na primer »1. Hrvatski korpus Stjepana Radića«)... Mi Vas, brate Mato, već sada smatramo u tajnoj suradnji sa nama, a ako uspijemo da naša suradnja bude javna biti će to od najvećeg značaja za cijeli naš narod.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_109.htm PISMO DRAŽE MIHAILOVlĆA OD 29. NOVEMBRA 1944. USTAŠKOM PORUČNIKU MATI MATIĆEVlĆU O ZNAČAJU SARADNJE IZMEĐU USTAŠA I ČETNIKA] (Zb. NOR-a, XIV/4, str. 426—429.)</ref>|Pismo četničkog vođe Mihailovića ustaškom poručniku Mati Matićeviću od 29. novembra 1944.}} [[1. decembra]] [[1944]]. Mihailović je izdao naredbu, u ime kralja [[Petar II Karađorđević|Petra Karađorđevića]], koji ga se već bio odrekao, kojom unapređuje Matićevića u čin kapetana II klase.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_112.htm NAREDBA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 1. DECEMBRA 1944. POVODOM UNAPREĐENJA USTAŠKOG PORUČNIKA MATE MATIĆEVIVĆA U ČlN PEŠADIJSKOG KAPETANA II KLASE] (Zb. NOR, XIV/4, 432)</ref> Istog dana, [[1. decembra]] 1944. Mihailović je doneo uredbu kojom predviđa da JVO čine »Srpska, Hrvatska i Slovenačka armija i grupa Muslimanskih korpusa«, pod jedinstvenom komandom Mihailovića.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_111.htm UREDBA O FORMACIJI JUGOSLOVENSKE VOJSKE U OTADŽBINI] (Zbornik, XIV, 4, str. 431.)</ref> Tendecija približavanja četnika Draže Mihailovića hrvatskim kvislinškim vlastima u trenutku kada se trupe Wehrmachta nalaze u povlačenju s Balkana, konstatovana je potkraj decembra 1944. i od strane njemačkog opunomoćenog generala u [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Prema izvješću pouzdanog agenta, Draža Mihajlović je izrazio namjeru da se bori skupa sa ustašama i domobranima, jer je njihov zajednički glavni cilj uništenje komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=443&rec=311&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000427.] <br /> ({{jez-njem|"Nach zuverlässiger V–Mann–Meldung soll Draza Mihajlovic geäussert haben, er wolle mit den Ustascha und Domobranen zusammen kämpfen, da das gemeinsame Hauptziel die Vernichtung des Kommunismus sei."}})</ref><ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref>|Izvještaj njemačkog opunomoćenog generala u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 24. XII 1944.}} U telegramu poslatom pretposljednjeg dana 1944. godine iz [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], kapetan Merrem izvještava o borbama koje u [[Zapadna Bosna|zapadnoj Bosni]] vode [[Hrvatske oružane snage]] (HOS) i [[JVuO]] protiv [[NOVJ]]: {{izdvojeni citat|"Prema iskazu prebjega, zapadno od [[Jajce|Jajca]] traju borbe između četnika i ustaša sa jedne, i Titovih bandi s druge strane."<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=442&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000433.] <br /> ({{jez-njem|"Nach Überl.Auss. W Jajce Kämpfe zwischen Cetniks und Ustaschen einerseits mit Tito–Banden andererseits."}})</ref>|Ispravka za večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja od 29. decembra 1944 (30. decembar 1944.).}} [[18. 1.|18. januara]] na području donjeg toka [[Bosna (rijeka)|rijeke Bosne]] snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] su sklopile sporazum sa snagama NDH.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_144.htm Izveštaj komande Smederevskog korpusa JVuO od 23. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 144</ref> [[7. februar]]a 1945. godine general Mihailović naređuje svojim potčinjenima saradnju sa ustašama u Gračanici: {{izdvojeni citat|Sa ustašama u [[Gračanica|Gračanici]] održavati najprijateljskije veze.<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 7. februara 1945. godine}} Već narednog dana, general Dragoljub Mihailović šalje depešu potpukovniku [[Dragoslav Račić|Dragoslavu Račiću]] (pseudonim »Miki«), u kojoj o ustašama zapisuje: {{izdvojeni citat|Ustaše dižu glavu u Bosni, ali znajte da ima dve vrste ustaša. Samo su idejne ustaše naši neprijatelji, a ostali prestavljaju miliciju, koja je sa nama u saradnji.<ref name="Depeše"/><ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 276, registarski broj 6/1.</ref>|Depeša generala Mihailovića od 8. februara 1945. godine}} [[2. mart]]a [[1945]]. godine četnički vođa Draža Mihailović nalaže svom opunomoćeniku u [[Zagreb]]u hvatanje što čvršće veze sa zagrebačkim nadbiskupom [[Alojzije Stepinac|Alojzijem Stepincem]]: {{izdvojeni citat|Nastanite da sa Stepincem, ponavljam sa Stepincem uhvatite što čvršću vezu i upoznate ga sa celim našim programom i radom... Ako možete učinite mu zvaničnu posetu, da bismo sa tim stvorili sporazum protiv komunista... Samo o tome Mačekovci nesmeju da znaju ništa, jer u isto vreme treba raditi sa mačekovcima.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 7. APRILA 1945.GODINE</ref>|Depeša [[Draža Mihailović|Draže Mihailovića]] od 2. marta 1945. godine}} == Mihailovićeva delegacija Paveliću == General Mihailović je slao izaslanike u [[Zagreb]], glavni grad [[NDH]], radi uspostavljanja kontakta. Mihailovićevi emisari su u Zagrebu pregovarali s Mačekom i Pavelićem. Pregovori su na različitim nivoima vođeni tokom marta i aprila, uvijek »u cilju vođenja jedne zajedničke borbe protivu partizana«.<ref>Zb. NOR, XIV/4, 984—985.</ref> Prema svedočenju [[Vladimir Košak|Vladimira Košaka]], tadašnjeg ambasadora [[NDH]] u Berlinu i ministra državne riznice (finansija) u vladi Ante Pavelića do aprila 1943. godine, dva emisara Draže Mihailovića su posetila Pavelića tokom aprila 1945. i sklopili aranžmane čiji je cilj bio isključenje međusobne borbe između ustaša i četnika, kako bi se olakšala zajednička borba protiv partizana.<ref name="Ispitivanje"/> U Zagreb je išao i nemački izaslanik za Balkan [[Herman Nojbaher]] nastojeći da ostvari saradnju između srpskih kvislinga i [[Ante Pavelić]]a, koji je izrazio spremnost da sa Srbima nađe "neki modus vivendi". Pavelić je prvi put Mihailovićevu delegaciju primio [[17. april]]a. S poglavnikom su bili [[Andrija Artuković]], general [[Ante Moškov]] i [[Juco Rukavina]]. Na drugom sastanku, [[18. april]]a, bili su još prisutni i generali [[Đorđe Gruić]] i [[Vjekoslav Luburić]]. General Đukić je iznio Mihailovićeve molbe da se četnicima osigura slobodan prolaz, da im se dodijeli hrana, lijekovi i municija, kao i da ustaše oslobode ranjenike zarobljene na [[Vučijak (planina)|Vučijaku]]. Na trećem sastanku, [[22. april]]a, Pavelić i Đukić su se sporazumjeli o svim četničkim zahtjevima: poslani su kamioni s lijekovima i municijom, bolnica je oslobođena i, što je najvažnije, izdana su potrebna naređenja da se Mihailovićeva grupa propusti za Sloveniju.<ref name="Pop izdaje"/> Ustaške vlasti su smatrale da bi se preko četnika moglo doći do Angloamerikanaca.<ref name="Pop izdaje"/> == Ujedinjenje četnika i ljotićevaca == [[Datoteka:Parac, Đujić, Mušicki and Damjanović in 1945.jpg|mini|desno|250p|General [[Matija Parac]], vojvoda [[Momčilo Đujić]], te generali [[Kosta Mušicki]] i [[Miodrag Damjanović]], skupa sa pripadnicima [[Dinarska divizija|Dinarske divizije JVuO]] i [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], prilikom predaje savezničkim snagama ([[Trst]], proljeće 1945. godine)]] Odlična ilustracija o bliskim vezama koje su, po pristizanju u [[Slovenija|Sloveniju]], četničke vođe s teritorije [[NDH]] gajile sa političkim i vojnim rukovodstvom [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], nalazi se u knjizi<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana — Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 192.</ref> [[Dimitrije Ljotić|Ljotićevog]] sekretara [[Boška Kostića]]: {{izdvojeni citat|Od prvog sastanka između D. Ljotića i M. Đujića uzajamno poverenje i srdačnost u odnosima nisu prestajali. Sve važnije stvari oko naših nacionalnih jedinica i sva pitanja od opšteg narodnog interesa pretresana su i rešavana zajednički između Ljotića, Đujića, Mušickog i Jevđevića.|[[Boško N. Kostić]], lični sekretar [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]]}} [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok, ovako opisuje koncentraciju četničko-dobrovoljačkih snagâ: {{izdvojeni citat|U martu i aprilu 1945. boravio sam na prostoru Trsta. Tu se se sakupile jake snage naoružanih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca. Oni su uspostavili front, koji nije bio tako jasno definisan, protiv Titovih partizana. Prisutan je bio vođa bosanskih četnika dr Jevđević sa oko dve hiljade svojih ljudi, kao i dalmatinski sveštenik pop Đujić sa oko šest hiljada boraca. Njima treba dodati i Ljotića sa, otprilike, tri hiljade dobrovoljaca. Njima se pridružilo i nekoliko hiljada srpskih civila. Meni je, pre svega, bilo stalo do toga da proučim stvar i da jasno utvrdim da li bi ove srpske trupe mogle da budu opasne po Nemačku, kada bi, recimo, došle u kontakt sa anglo-američkim snagama, a one nisu bile daleko od Trsta.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 182.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} Posredovanjem vojvode [[Momčilo Đujić|Đujića]], u Sloveniji se Ljotić sastao sa komandantom [[Plava garda|slovenačkih četnika]], generalom [[Ivan Prezelj|Ivanom Prezeljom]]. Na sastanku Ljotića, Đujića i Prezelja, održanom u [[Ljubljana|Ljubljani]], došlo je do punog saglasja o zajedničkom delovanju. Prethodno, Mihailović je 9. januara 1945. obaviješten od strane svojih delegata u Sloveniji majora Vasilija Marovića i kapetana Ilije Jeftića da se vojvoda Đujić u [[Trst]]u sastao sa Ljotićem i generalom [[Leon Rupnik|Leonom Rupnikom]]: {{izdvojeni citat|U Trstu su konferisali: jedan Hitlerov delegat, Rupnik, Ljotić i Đujić. Đujić je tvrdio da je Ljotić jedini prestavnik srpskog naroda. On napada pored saveznika i naš pokret. Ljotićevci tvrde da će Đujić ući u sastav njihov. Jevđeviću kao prestavniku našega pokreta preti opasnost da bude interniran, jer Đujić hoće preko Nemaca i Ljotića da potčini njegovo ljudstvo sebi, a njega da odstrani.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} Vojvoda [[Dobroslav Jevđević]] (pseudonim »Vilda«) šalje 1. januara 1945. depešu Draži Mihailoviću u kojoj navodi da je izvjesno stvaranje »vojnog saveza« sa [[Slovensko domobranstvo|Slovenskim domobranstvom]] i Ljotićevim [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskim dobrovoljačkim korpusom]]: {{izdvojeni citat|Svu vojsku ćemo sastaviti u jednu diviziju 7.000 ljud. 1.000 Ličana ostalo je kod mene, a daćemo Đujiću Slovenske saveznike. Napravićemo zajednički vojni savez sa Ljotićem i domobrancima. Sećate se kad ste mi davali primer kako drugi ratuju protiv okupatora, sad ulažem sav autoritet da ti drugi ni izjavama ni delima na našu štetu ne uvrede Saveznike. Vilda.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} 18. januara 1945, vojvoda Dobroslav Jevđević obavještava Vrhovnu komandu JVuO i Dražu Mihailovića o daljim planovima za povlačenje kolaboracionističkih snaga ka Sloveniji: {{izdvojeni citat|Ljotić otišao u Beč sa misijom da obezbedi hranu za 6.000 ljudi Pavla Đurišića, da dovede ovde 2.000 srpske državne straže iz Bosne, da razgovara o mogućnosti prevođenja ostalih naših vojnika (snaga) ovde, da izradi jedan avion sa kojim će do Ljubljane doći jedna delegacija u Sarajevo do Vas. U delegaciji bi bila dva njegova delegata, đeneral Parma, jedan moj i jedan Đujićev delegat. Đujić poslao depešu Pavlu da traži da svakako sa svim snagama dođe ovamo. Ja sam protivan tome.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/4_14_4_156.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba četničke Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 26. februara 1945. godine]</ref>}} Na drugoj strani, Mihailović je bio nezadovoljan borbenim angažmanom [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]], tj. [[Srpskog udarnog korpusa]]. O tome svjedoči depeša upućena 12. februara 1945. jednom njegovom neimenovanom saradniku (pseudonim »Parma«): {{izdvojeni citat|Što se tiče Nedićeva plana o nekoj njegovoj vladi, to su čiste Nedićeve gluposti. Što se tiče S.D.S. to su obični begunci, koji nisu bili u stanju ni tri meseca da izdrže u šumi. Kad sam ih primio ja sam im obećao samo teškoću i borbu. Čim su se uverili, pobegli su, kod svojih starih gospodara. To je vrlo žalosna stvar, naročito kada se ima na umu da je tamo bilo mnogo aktivnih oficira. Zbog ljudstva koje će jednog dana opet prići nama, ja ćutim.<ref name="Depeše"/>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Ljotić je iz Slovenije, u dogovoru sa Nojbaherom, [[28. februar]]a 1945. poslao delegaciju na čelu sa [[Milan Aćimović|Aćimovićem]] iz Bistrice u štab Draže Mihailovića u Bosni. Ljotićeva delegacija je stigla u Bosnu [[15. mart]]a. Poruka je glasila da žele objedinjenje svih nacionalnih snaga i da Mihailović preuzme komandu. Ljotić je molio đenerala Mihailovića da sa celokupnom vojskom dođe u Sloveniju da lično vodi operacije. Trebalo je da se sve "nacionalne snage" koncentrišu u operativnoj zoni Jadran. Po Ljotićevoj proceni tu će se odigrati odlučna bitka između nacionalista i komunista.<ref name="Milovanović"/> [[Datoteka:Patrijarh Gavrilo Dožić, Episkop Nikolaj Velimirović, vojvoda Momčilo Đujić, Dimitrije Ljotić i drugi u Sloveniji 1945. godine.png|mini|[[Milan Cvjetićanin]] (treći slijeva), komandant Bosanskog četničkog korpusa „Gavrilo Princip“, đeneral [[Miodrag Damjanović]], pomoćnik đenerala [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]]a, patrijarh srpski [[Gavrilo Dožić|Gavrilo]], vladika žički [[Nikolaj Velimirović|Nikolaj]], vojvoda [[Momčilo Đujić]] i vođa [[ZBOR]]-a [[Dimitrije Ljotić]], u [[Slovenija|Sloveniji]] 1945. godine.]] General Mihailović je, sa radošću, prihvatio predlog i odgovorio Ljotiću [[16. mart]]a: {{izdvojeni citat|Sa radošću pozdravljam Vaš rad na objedinjavanju svih nacionalnih snaga i ako u poslednjem momentu. Vremena još ima ipak da se najnužnije organizuje i poveže. [[Kosta Mušicki|Kosta]] i Vaš delegat preneli su mi sve Vaše poruke i budite uvereni da ih ja primam od prve do poslednje. Visoki gospodin koji nam je trebao sada mnogo pomoći, otkazao nam je, a pomoć nam je toliko nužna. Zato Vas molim da Vi nasebe primite sve da bi nam se ova pomoć ostvarila i da pronađete mogućnosti sa našim ljudima da bi se ona ostvarila i da dođe do nas. Poslaću moje ljude sa ovlašćenjima koji uživaju moje puno poverenje a koji će uživati i Vaše. Bez obzira na sve teškoće koje preživljujemo, ja sam uveren da ćemo uz Božju pomoć u borbi za Kralja i Otadžbinu postići sve što želimo.<ref name="Milovanović"/>}} U depeši poslatoj 21. marta 1945, general Mihailović napominje vojvodi Momčilu Đujiću da se oficiri iz Srpske državne straže, kako bi napredovali u hijerarhiji JVuO, prethodno moraju dokazati u borbi: {{izdvojeni citat|One iz S.D.S. držati naročito pod kontrolom i na nižim dužnostima da polože ispit pa tek kad se uverite da valjaju tek onda ih rasporedite na komandne položaje, ukoliko se uverite da je potrebno i da valjaju.<ref name="ReferenceD">[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref>}} [[File:Vladika Nikolaj kod dobrovoljaca u Ilirskoj Bistrici.png|mini|Vladika žički [[Nikolaj Velimirović]] u posjeti srpskim dobrovoljcima u [[Ilirska Bistrica|Ilirskoj Bistrici]]. Salutiraju mu (slijeva na desno): [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]ev ađutant potporučnik D. Bogićević i potporučnik Đ. Ćosić, dok mu vrata od automobila pridržava poručnik Varjaški, ađutant generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]]. Iza vladike Nikolaja (s četničkom, crnom kapom na glavi) vojvoda [[Momčilo Đujić]].]] Vojvoda Momčilo Đujić obavještava 30. marta 1945. komandante Bosanskog, Dalmatinskog i Ličkog korpusa JVuO o ujedinjenju Mihailovićevih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca, kao i o pripremama za zajednički udar na jedinice [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Jugoslovenske armije]]: {{izdvojeni citat|Naša delegacija stigla je od Čiče gde je sav posao uspešno završen. Dobrovoljci su ušli u sastav J.V.U.O. pod Čičinu Komandu. Čiča je ovamo poslao svoga pomoćnika đenerala Damjanovića radi važnih zadataka. S njim sam već bio u Bistrici. Ovih dana on vrši inspekciju dobrovoljačkog Korpusa i našeg IV. korpusa kod Vojvode g. Jevđevića. Sutra imam ponovan sastanak s njim u Trstu odakle treba da uputimo naše delegate na front V. Armije Američke, da uhvate vezu. Izvođenje ovog posla meni je stavljeno u dužnost od Čiče.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_184.htm Obaveštenje Štaba Dinarske četničke divizije od 30. marta 1945. komandantima korpusa o planu i pripremama za napad na snage Jugoslovenske armije]</ref>}} Mihailović je sve do početka aprila 1945. gajio iluzije o produžetku njemačkog prisustva u Bosni, budući da je naslon na okupatora bila jedina garancija opstanka Mihailovićevih snaga na području sjeverne Bosne. O tome rječito svjedoče dvije Mihailovićeve depeše. U prvoj depeši (31. mart 1945) general Mihailović obavještava Dimitrija Ljotića o daljim namjerama: {{izdvojeni citat|Iako je u Nemačkoj vrlo teška situacija, ipak nemačke trupe u Bosni vrše veliku ofanzivu protiv komunista. Po svem izgledu, što se podudara i sa Vašim izveštajem, da Nemci hoće da razviju gerilu ne samo u Nemačkoj već i na Balkanu. Do sada mi ne vidimo nikakve poteze nemačkog povlačenja iz Jugoslavije. Naprotiv, sada su u vrlo oštroj ofanzivi protiv komunista u oblasti Sarajeva i Tuzle. Mi smo čak u stanju da verujemo po izvesnim znacima i po ovakvom radu Nemaca u Jugoslaviji da oni možda imaju i neki sporazum sa Anglosaksoncima. Mi moramo razviti što jaču gerilu na celom prostoru Jugoslavije.<ref name="ReferenceD">[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref>}} U drugoj depeši od 3. aprila 1945. godine, upućenoj [[Stevan Leko Damjanović|Stevanu Leki Damjanoviću]], komandantu Majevičkog korpusa JVuO, Mihailović sugeriše sljedeće: {{izdvojeni citat|Posmatrajte sve što se dešava kod br. 11 (četnička šifra za Njemce — nap.) i izveštavajte nas stalno. Ispitajte tačno razlog zašto napuštaju Bijeljinu i okolinu. Pokušajte da na slučaj da se br. 11 povlači da ih pridobijete da ostanu pod našom komandom kao naši državljani.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1985, str. 967.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 422.</ref>}} U radiogramu Ljotiću od 1. aprila 1945. on je napisao: {{izdvojeni citat|Mi moramo razviti što jaču gerilu u celom našem prostoru Jugoslavije. U komunističkim redovima veliko je rasulo naročito u Srbiji. Narod u Srbiji nas željno očekuje i kad olista šuma prepuniće šume i planine.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana - Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 238—239.</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} U poruci poslatoj Ljotiću 11. aprila, Mihailović navodi: {{izdvojeni citat|Što se tiče ustanka u Srbiji to je sam narod koji se diže i to se ne može sprečiti. Ja samo koristim situaciju koja se time stvara.<ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref>}} Mihailović je poslao generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]], pukovnika [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubu Jovanovića Patka]] i potpukovnika [[Siniša Ocokoljić|Sinišu Ocokoljića]] (tzv. Istaknuti deo Vrhovnog štaba) u Sloveniju radi preuzimanja komande nad združenim kvislinškim snagama.<ref name="Saslušanje"/> General Damjanović je, nakon povratka iz zarobljeništva u Njemačkoj, bio šef kabineta [[Milan Nedić|Milana Nedića]], a od kraja 1944. i zamjenik komandanta JVuO, tj. generala Mihailovića. General Dragoljub Mihailović potpisao je 16. marta 1945. punomoćje kojim se general Miodrag Damjanović ovlašćuje da preuzme komandu nad svim »nacionalnim snagama« u Sloveniji: {{izdvojeni citat|Ovim ovlašćujem svoga pomoćnika đenerala Miodraga M. Damjanovića: da kao ''Istaknuti deo Vrhovne komande'' dejstvuje u Zapadnom delu naše Otadžbine i po potrebi u moje ime uzme pod svoju komandu sve nacionalne snage koje se tamo nalaze. Đeneral Damjanović formiraće svoj štab od ljudstva koje povede odavde kao i od onog koje uzme iz jedinica i sa terena. <br> Po mojim instrukcijama đeneral Damjanović donosiće shodne odluke i izdavati potrebna naređenja, a o ovome obavestiti sve nadležne u zapadnom delu Otadžbine, koje pozivam da se ovoj mojoj odluci pokoravaju. <br> Štab đenerala Damjanovića nosiće naziv “Gorski štab br. 1. v.”<ref>[http://www.udruzenje-bkjv-draza-mihailovic.org/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B1%D0%B0-%D1%92%D0%B5%D0%BD-%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%99%D1%83%D0%B1%D0%B0-%D0%BC%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0/?lang=src Наредба и пуномоћје ђенерала Драгољуба Михаиловића за ђенерала Дамјановића]</ref>}} [[15. april]]a, general Damjanović je u pograničnoj zoni Trećeg Rajha izdao naredbu koja glasi: {{izdvojeni citat|Na osnovu ovlašćenja br. 300 od 16. marta 1945. načelnika štaba Vrhovne komande Jugoslovenske vojske u Otadžbini, armijskog đenerala Dragoljuba Mihailovića, formirao sam istaknuti deo štaba Vrhovne Komande, koji će nositi naziv 'Gorski štab br. 1b' i pod današnjim danom primam pod svoju komandu sve naše nacionalne snage u ovim krajevima.<ref name="Milovanović"/>}} == Front na granicama Rajha == {{main|Operativna zona Jadransko primorje|Operacija Winterende|Operacija Frühlingsanfang}} [[Datoteka:1945-04-15GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|thumb||Front u Europi [[15. april]]a 1945.]] Novembra 1944, štab [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]] bio je smješten u [[Postojna|Postojni]], dok se Ljotić nalazio u [[Ilirska Bistrica|Ilirskoj Bistrici]]. U decembru su im se priključili pripadnici [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] i [[Srpske granične straže]] zajedno sa svojim vođstvom, kad su napustili generala Mihailovića i njegove četničke jedinice u Bosni.<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref> [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 146-2007-0188, Odilo Globocnik.jpg|mini|[[Gruppenführer]] [[Šucštafel|SS]]-a [[Odilo Globocnik]], zapovjednik kvislinških formacija na granicama [[Treći Reich|Velikonjemačkog Rajha]].]] Ljotić se iz Austrije prebacio u Sloveniju i Istru, gde su se prikupljali ostaci Dobrovoljačkog korpusa i četničkih jedinica Dobrosava Jevđevića i Momčila Đujića. Govorilo se da će na proleće početi ofanziva, u kojoj će učestvovati i kvislinške snage. Obrazovaće se 'odbor trojice' za rukovođenje operacijama, koji bi činili Ljotić, Đujić i Jevđević.<ref name="Milovanović"/> Đujić i Jevđević su dovedeni kod patrijarha srpskog [[Gavrilo Dožić|Gavrila Dožića]]. Govorilo se da će srpski patrijarh obići trupe i blagosloviti vojnike i da je sve gotovo za ofanzivu.<ref name="Milovanović"/> [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0301-503, General Wlassow mit Soldaten der ROA.jpg|mini|[[Andrej Vlasov]] i pripadnici kvislinške "[[Ruska oslobodilačka armija|Ruske oslobodilačke armije]]" 1944.]] SS vođa [[Odilo Globocnik]], zapovednik kvislinških formacija u operativnoj zoni Jadran, naredio je [[6. mart]]a 1945. godine: {{izdvojeni citat|Svaka jedinica koja ovde dođe dužna je da sve učini za odlučujuću akciju u ovome ratu, a time i za sopstvene nacionalne interese... Svojim rasporedom one ne samo da sačinjavaju sistem obezbeđenja koji zatvara mesta prodora banditskih formacija, nego služe i za to da obezbeđuju odbrambena postrojenja ispred granice Rajha i da predusretnu iskrcavanje neprijatelja. A ova organizacija i zaštita granice Rajha jedan je od preduslova da jednoga dana budu u stanju da vode borbu za svoju domovinu. Isto važi i za srpske jedinice. I oni izrađuju svoje organizacije, obučavaju se vojnički i obezbeđuju područje koje će istovremeno biti koncentrijski prostor za ponovno posedanje njihove domovine. Uprkos svoj teškoj situaciji u snabdevanju, Nemački Rajh je spreman i u stanju da pruži svojim vernim saborcima sve ono što povećava njihovu borbenu sposobnost. Nemačko rukovodstvo ovim pokazuje svoju vernost prema svakome ko se sa njim bori za konačnu pobedu. Stoga od jedinica stranih nacionalnosti očekujem da na ovu vernost, radi stvarnog krajnjeg uspeha, odgovore vernošću. Naše najviše načelo je uništiti svakog onog neprijatelja koji se bori protiv Nemačkog Rajha ili narodnosti koja je u savezu s njim. To je boljševizam i svaki njegov saveznik, pa ma u kom obliku on istupio. Nemačko rukovodstvo danas mora da zahteva da bude uklonjen svaki onaj koji odbacuje zamisao tvorca pravedne Evrope Adolfa Hitlera...<ref name="Pop izdaje"/>|Naredba [[Odilo Globocnik|Odila Globocnika]] od [[6. mart]]a 1945.}} Na osnovu prethodnog ekspozea, on je naredio stvaranje Radne zajednice na čijem čelu je SS-šturmbanfirer [[Ernst Lerh]], a u njoj se nalaze i predstanici svih kvislinških grupa, među kojima su predstavnik kozaka generala Domanova, predstavnik Severokavkazaca pod komandom SS-štandartfirera Tojermana i kapetana Tojrera, predstavnik Srpskog dobrovoljačkog korpusa, predstavnik vojvode Đujića i predstavnik vojvode Jevđevića.<ref>Zb. NOR, VI/19, 819-821.</ref> U ovu »Radnu zajednicu« nisu bili uključeni slovenački i hrvatski domobrani, za koje je bio zadužen SS poručnik Rossbacher. [[Datoteka:Globocnik obilazi trupe u Trstu.jpg|thumb|Viši [[SS]] i policijski vođa [[Odilo Globocnik]] obilazi trupe u [[Trst]]u, glavnom gradu [[Operativna zona Jadransko primorje|Operativne zone Jadransko primorje]].]] General-potpukovnik Globočnik naređuje 19. marta 1945. majoru Lerhu da svoju štabnu četu, jačine oko 120 ljudi, stavi pod komandu komandanta SS i policije u [[Gorica|Gorici]], nakon čega bi četa bila raspoređena među brigadama iz sastava Dinarske divizije JVuO: {{izdvojeni citat|Četa ima zadatak da ličnim dodirom s k-dantima brigada uprosti prenošenje naređenja, da ličnim primerom aktivira delatnost četnika i da zajedno s njima vrši izviđanje u celoj Vipavskoj dolini radi sprečavanja infiltriranja banditskih snaga iz Trnovskog gozda. SS-šturmbanfirer Lerh održavaće najužu vezu s vojvodom Đujićem.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dok. 158, str. 842.</ref>|Naređenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 19. marta 1945. o dodeljivanju Štabne čete četničkoj Dinarskoj diviziji za vreme operacije „[[Operacija Početak proljeća|Frilingsanfang]]”}} [[15. mart]]a, u operativnoj zoni Jadran je izvršeno objedinjavanje četničkih i ljotićevskih snaga pod komandom generala [[Miodrag Damjanović|Damjanovića]]. To su bile snage koje su imali uza se [[Momčilo Đujić]], [[Dimitrije Ljotić]] i [[Dobrosav Jevđević]].<ref name="Saslušanje"/> U pograničnoj zoni Trećeg Rajha oni formiraju jedinstvenu postrojbu pod zapovjedništvom [[SS|SS-ovca]] [[Odilo Globočnik|Odila Globočnika]]. Objedinjene Ljotićeve i četničke jedinice pod komandom generala Damjanovića, a u sastavu [[SS]] divizije, vršile su poslednje pripreme da zajedno sa okupatorskim snagama zaustave snažan prodor Jugoslovenske armije prema Istri i Julijskoj krajini.<ref name="Milovanović"/> Četnici su intenzivno obučavani uz pomoć nemačkih oficira.<ref name="Milovanović"/> {{izdvojeni citat|Po svem izgledu, da Nemci hoće da razviju gerilu ne samo u Nemačkoj već i na Balkanu.«<ref name="Depeše"/>|Depeša generala Mihailovića od 1. aprila 1945 god.}} Napori kolaboracionista, zajedno s Vermahtom, bili su usmjereni na uništenje snaga [[Deveti korpus NOVJ|9. korpusa NOVJ]]. Proleća 1945. godini, snage [[Vermaht]]a su zajedno sa snagama [[Srpski dobrovoljački korpus (Drugi svetski rat)|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]], [[Andrej Vlasov|Vlasovljeve]] [[Ruska oslobodilačka armija|Ruske oslobodilačke armije]], [[četnici]]ma i [[ustaše|ustašama]], preduzeli nekoliko prodora na [[slobodna teritorija|slobodnu teritoriju]], a [[19. mart]]a su otpočeli poslednju i najžešću ofanzivu. U neprekidnim teškim borbama do [[3. april]]a, naročito na području oko [[Cerkno|Cerkna]], u [[Trnovski Gozd|Trnovskom Gozdu]] i na Banjškoj planoti, jedinice IX korpusa pretrpele su teške gubitke.<ref>Deveti slovenački korpus, u Vojna enciklopedija (knjiga druga). Beograd 1971. godina.</ref> Nemačko-kvislinške snage su uspostavile front na granicama Rajha, pokušavajući da zadrže snage nadiruće Jugoslovenske armije. Na prostoru [[Kamnik]] — [[Ljubljana]] — [[Gorica]] — [[Jesenice]] je bilo ukupno 20.200 njemačko-kvislinških vojnika, uključujući glavninu Đujićevih snaga. Na prostoru [[Kočevje]] — [[Gomanjce]] — [[Postojna]] je bilo 10.300 vojnika, uključujući tri puka Ljotićevih dobrovoljaca, dva njemačka SS puka i Jevđevićev korpus.<ref>Uroš Kostić, Oslobođenje Istre, Slovenačkog primorja i Trsta 1945, Beograd 1978, str. 244.</ref> Tu su nemačko-kvislinške jedinice dočekale dijelove 4. armije JA i bile razbijene, djelomično zarobljene ili odbačene preko Soče. [[12. april]]a je probijen [[Sremski front]], a [[Jugoslovenska armija]] je silovito prodrla na zapad. Uveče istog dana, general Damjanović je izdao naređenje »nacionalnim jedinicama« za povlačenje. »Usled nastale situacije opštim povlačenjem Nemaca iz ovih krajeva preko Soče u pravcu Udina« naredio je »da se i naše snage blagovremeno prebace na desnu obalu reke Soče«. Započela je opšta bežanija. == Ljotićeva pogibija == [[23. april]]a 1945. u saobraćajnoj nesreći kod [[Ajdovščina|Ajdovščine]] je poginuo vođa fašističkog pokreta "[[Zbor]]" [[Dimitrije Ljotić]], bežeći ispred [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]]. Ovo je bio težak udarac za kvislinške snage: {{izdvojeni citat|Da je odsečena samo jedna grana, stablo ne bi mnogo osetilo, ali stablo je odsečeno do korena, i nama je nanesen veliki bol. Aj, Bože! To je tvoja volja i mi joj se moramo pokoravati. Ljotić je bio ne samo naš, on je pripadao čovečanstvu, Evropi, svetu... On nije bio samo državnik, on je bio hrišćanin državnik... To je bio političar sa krstom. Mi blagodarimo njemu, Njegova Svetost i ja, zahvaljujemo mu što smo došli iz zatočenja do Beča, i od Beča ovamo. Mi ne možemo to nikada zaboraviti najvernijem sinu srpstva... On je dao odgovor na sva pitanja. On je u svojoj ideologiji obuhvatio sve grane narodnog života.<ref name="Milovanović"/>|Govor [[Nikolaj Velimirović|Nikolaja Velimirovića]] na odru Dimitrija Ljotića}} [[Boško N. Kostić]], Ljotićev lični sekretar, u svojim ratnim memoarima prenosi riječi [[Vladika|vladike]] [[Nikolaj Velimirović|Nikolaja Velimirovića]] nad odrom Dimitrija Ljotića: {{izdvojeni citat|On je bio veliki čovek. Ono što je posadio, uhvatilo je duboka korena. I sve što je uradio, mirisaće. Dobrovoljci, pevajte u slavu Dimitrija Ljotića! Četnici, pletite vence slave! Srbi, spominjite se Dimitrija Ljotića! Pala je najveća žrtva. Bože, ne traži više. Bože, dosta, molimo Te: uzeo si mnogo i kao najveću žrtvu, njega! Bože, neka bude dosta. Ja verujem da je ova velika žrtva kapija koja će nas dovesti do slobode. Dimitrije Ljotić je kapija naše nove Otadžbine.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana – Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 256.</ref>}} Takođe, sekretar Kostić navodi i sljedeće: {{izdvojeni citat|Sutradan, 25 aprila, izvršena je sahrana Dimitrija Ljotića. U ime djenerala Draže Mihajlovića na odar pokojnog Ljotića položio je venac djeneral [[Miodrag Damjanović]]. Položeni su brojni venci od strane sviju nacionalnih jedinica, kao i od slovenačkog stanovništva.<ref>Boško N. Kostić, n. d., str. 258.</ref>}} [[Hermann Neubacher]] takođe piše o Ljotićevoj pogibiji u memoarskoj knjizi “Specijalni zadatak Balkan”: {{izdvojeni citat|Poslednji razgovor sa Ljotićem sam vodio krajem aprila 1945. On me je zamolio da patrijarha Gavrila i mitropolita Nikolaja prebacim preko Švajcarske u Englesku i Ameriku, kako bi srpski nacionalni glas mogao tamo da se čuje i da ima svog zagovornika. Sa Ljotićem sam, takođe, razgovarao o tome šta da se radi kada dođe do sloma nemačkog fronta u Italiji. Postavilo se pitanje: kako da se nađe odstupnica za ove srpske jedinice? Dan posle našeg razgovora Ljotić je doživeo saobraćajnu nesreću: njegov auto naišao je noću na rupu na mostu koji je oštetila avionska bomba i njegova kola survala su se u provaliju. On je ostao na mestu mrtav.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 182.</ref>|[[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok }} Ljotićeva pogibija je doprinela tome što u glavnoj bitci sa [[NOVJ]] nije bilo snažnog vojničkog jedinstva.<ref name="Pop izdaje"/> Od [[21. april|21.]] do [[24. april]]a, jedinice 9. korpusa likvidirale su neprijateljska uporišta na Banjskoj planoti i u zapadnom delu Čerpovanske doline. Potom, 9. korpus je sa 30. divizijom do [[27. april]]a izbio na Komenski kras i učestvovao u oslobođenju [[Opčine|Opčina]] i [[Trst]]a od [[29. april]]a do [[1. maj]]a, a sa 31. divizijom u oslobođenju [[Nabrežina|Nabrežine]] [[30. april]]a, [[Monfalkone]]a i Gorice 1. maja. == Mihailovićev pokušaj proboja == {{main|Bitka na Zelengori}} Ocenivši da je glavnina Jugoslovenske armije na zapadu zemlje, Mihailović je pokušao proboj ka Srbiji. On je sredinom aprila s oko 10.000 do 12.000 četnika krenuo desnom obalom Save na zapad, a onda naglo skrenuo jugoistočno. Maršovali su kroz planinske predjele pored Fojnice, preko Ivan-planine i zapadnih padina Bjelašnice sjeveroistočno od [[Konjic]]a pa južno od [[Kalinovik]]a, s namerom da se dohvate [[Brod (Foča)|Broda]] na Drini. Dalje bi produžili kroz [[Sandžak]] do Srbije. Izabrani pravac je vodio kroz planinska područja, šumovita i besputna, radi izbegavanja domašaja 2. armije JA. Na tom pravcu je trebalo savladati mnoštvo teških terenskih prepreka, što je imalo za posljedicu gubljenje teže ratne opreme i ostavljanje bolesnika i ranjenika koji nisu imali fizičke snage da to izdrže. Ovo zlopaćenje, među četnicima upamćeno kao "[[bosanska golgota]]", je dovelo do demoralizacije razočaranja u vodstvo. Glavnina četničkih snaga je ubrzo potom uništena tokom [[bitka na Zelengori|bitke na Zelengori]] 12. i 13. maja [[1945]]. godine. Na Zelengori je poginuo i [[Milan Aćimović]]. == Kapitulacija Nemačke == {{main|Kapitulacija Nemačke}} Probojem [[Sremski front|sremskog fronta]] [[12. april]]a [[1945]]. godine, usledila je brza propast [[NDH]]. [[3. maj]]a 1945, vlada NDH je odlučila da se sa ostacima [[Hrvatske oružane snage|oružanih snaga NDH]] povuče preko nekadašnje granice [[Treći Rajh|Trećeg Rajha]], kako bi izbegla gnjev [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]] i predala se Britanskoj vojsci. No, istodobno je nastupila i propast [[Treći Rajh|Trećeg Rajha]]. Nemački general u Italiji von Vietinghoff potpisao je [[29. travnja]] predaju svih snaga pod svojim zapovjedništvom, a taj je sporazum stupio na snagu [[2. svibnja]]. Gotovo istovremeno, [[bitka za Berlin|pao je Berlin]]: {{izdvojeni citat|Berlin kapitulirao pred ruskim vojnim snagama. Na čelu junačkih branioca Berlina pao je Firer.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 2. maja 1943.}} Čak i nakon pada Berlina i kapitulacije pred zapadnim Saveznicima, Nijemci su pokušavali nastaviti borbu sa Sovjetima i Jugoslovenima: {{izdvojeni citat|Došlo je do primirja sa Englezima, sa maršalom Montgomerijem, a u ime Nemačke, dogovor je sklopio admiral Denic, jer je rat protiv Zapadnih sila izgubio smisao i nepotrebno vodi do gubitka dragocene nemačke krvi. Ovaj dogovor o primirju važi za područje severne Nemačke. Otpor prema Sovjetima, međutim, nastavlja se i dalje. Amerikanci osvojili Linc. Početak češkog ustanka protiv Nemaca u Pragu. <br />Naše jedinice vode borbu sa neprijateljem oko Rijeke, Opatije i Trsta.<ref name="Živković">[http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta]</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 5. maja 1943.}} {{izdvojeni citat|U dogovoru sa Nemcima, Englezi osvojili Kopenhagen. I na celom području britanske operacione ratne zone, na severozapadu Nemačke, vlada primirje. U Italiji, prema dogovoru, vlada primirje. <br />Naše povlačenje iz Hrvatske odvija se po planu. <br />Vodimo žestoke borbe sa Rusima na prostoru Češke i Kurlanda.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 6. maja 1943.}} U danima nakon kapitulacije Nemačke, četničke i ustaške snage su odbijale da se predaju Jugoslovenskoj armiji, pokušavajući da izvrše proboj. == Izručenje kolaboracionista == {{main|Poljanska bitka|Blajburška predaja}} [[File:Grupa četnika zarobljenih sredinom maja 1945. na širem prostoru Celje — Dravograd.jpg|thumb|Grupa četnika zarobljenih sredinom maja 1945. na širem prostoru Celje — Dravograd]] Na kraju rata, početkom svibnja [[1945.]] godine, Đujićevi četnici su uglavnom prešli u Italiju i predali se anglo-američkim snagama. Amerikanci su zarobljene četnike uputili u logor [[Palma Nova]], nakon čega su emigrirali u razne zemlje Zapadne Europe, Sjeverne Amerike i Južne Amerike. U svibnju [[1945.]] godine u južnoj Austriji ([[Koruška (Austrija)|Koruškoj]]) je veliki broj zarobljenih ruskih kvislinga izručen [[SSSR]]-u, dok su zarobljeni slovenski, hrvatski i srpski kvislinzi ([[domobranci]], [[ustaše]] i [[Hrvatsko domobranstvo (NDH)|domobrani]], te [[Četnici u Drugom svjetskom ratu|četnici]]) izručeni [[DFJ|Jugoslaviji]], odnosno [[Jugoslavenska Armija|Jugoslavenskoj Armiji]]. Veliki broj njih su likvidirani (vidi [[blajburški pokolj]]). 5. svibnja 1945. godine oko 12.000 četnika pod komandom generala Damjanovića, plus civili (i žene i djeca), predali su se Novozelanđanima u [[Palmanova|Palmanovi]] blizu [[Trst]]a. Damjanović izjavljuje novozelandskim časnicima, koji ništa ne znaju o situaciji u Jugoslaviji, da su oni "kraljevska vojska", vjerna kralju [[Petar II (kralj Jugoslavije)|Petru]]. On i njegovi vojnici bili su uvjereni da će ih zapadni saveznici s veseljem prihvatiti, dodatno nahraniti i naoružati, i da će se kao njihovi saveznici vratiti natrag i boriti protiv komunista. Bili su šokirani saznavši da takav rat nije u planu.<ref>[[Nikolaj Tolstoj]], ''Ministar i pokolji'', Zagreb 1991. str. 31-33 i 37.</ref> Razoružani četnici i ljotićevci su smješteni u zarobljeničke logore, uglavnom u mjestu [[Eboli]]. Nedića i Mušickog su saveznici izručili Jugoslaviji, a Đujić i Jevđević su se, uz pomoć svojih jakih veza u Italiji, uspjeli sakriti u seminarijima [[Rimska kurija|katoličke kurije]], izbjegavši izručenje.<ref name="Pop izdaje"/> {{izdvojeni citat|U 02:41 Nemačka potpisala bezuslovnu kapitulaciju u francuskom gradu [[Reims]]u. <br />Nastavljamo sa povlačenjem naših trupa iz Hrvatske.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 7. maja 1945.}} {{izdvojeni citat|Od danas u 00:01 Nemačka objavila kapitulaciju: treba obustaviti svako neprijateljstvo protiv svih naših dosadašnjih protivnika, i to na svim ratištima. Ako dođe do bilo kog napada ili upotrebe oružja od strane bilo kog pripadnika nemačke vojske, takav deluje u suprotnosti sa odlukom Vrhovne komande Vermahta i samim time šteti interesima nemačkog naroda.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. maja 1945.}} Glavnina [[Hrvatske oružane snage|snaga NDH]] pod komandom generala [[Ivo Herenčić|Herenčića]] se predala britanskoj vojsci blizu [[Blajburg]]a u Austriji, danima nakon njemačke kapitulacije. Tamošnji britanski zapovednik je odbio prihvatiti predaju pošto su po njegovoj interpretaciji ratnog prava te jedinice izgubile pravo na status vojne jedinice i postale oružana banda kada su odbile priznati naređenje o kapitulaciji osovinskih snaga od [[7.5.]] 1945. i nastavili borbe. Dana [[15. maj]]a [[1945]], britanski general [[Patrik Skot]] je izručio sve zarobljenike jugoslovenskim snagama, čiji je komandant bio [[Milan Basta]], politički komesar [[51. vojvođanska divizija NOVJ|51. vojvođanske divizije]].<ref>Marco Picone Chiodo: In nome della resa: L'Italia nella guerra, 1940-1945 (Testimonianze fra cronaca e storia), Mursia 1990 str. 559</ref> Sam general Herenčić je izbegao izručenje i kasnije završio u Argentini. == Suđenje Mihailoviću == {{main|Beogradski proces}} [[Datoteka:Beogradski proces.jpg|thumb|Optuženi na beogradskom procesu.]] Na [[Beogradski proces|posleratnom suđenju]] u [[Beograd]]u [[1946]]. godine suđeno je generalu Mihailoviću i ostalim kolaboracionistima zbog saradnje sa okupatorom tokom rata. Svedok Marković Vojislav je svedočio o zajedničkom maršu četnika sa Nemcima: :Pretsednik: Jeste li u to vreme povlačeći se susreli nemačke jedinice pošto su se i one povlačile? :Svedok Marković: Jesmo, na istom drumu su maršovale. :Pretsednik: Kako, maršovali zajedno sa vama? :Svedok Marković: Nemci su maršovali drumom, a mi smo bili levo. :Pretsednik: Jeste li zajedno sa Nemcima išli? :Svedok Marković: Tako je vodio general [[Miroslav Trifunović|Trifunović]]. :Pretsednik: Je li izdao vama naređenje da se povlačite zajedno sa Nemcima? :Svedok Marković: Izdao je da se povlačimo. :Pretsednik: A šta je kazao za Nemce? :Svedok Marković: Da se Nemci ne diraju, a Nemci neće dirati nas.<ref name="Ispitivanje"/> [[Vladimir Košak]], bivši ambasador [[NDH]] u Berlinu, svjedočio je o saradnji Mihailovića i Pavelića: {{izdvojeni citat|Prvi put sam čuo od savjetnika poslanstva u Berlinu Vjekoslava Ivakovića, posljednjih dana aprila mjeseca 1945. u Austriji, a zatim i u Zagrebu da su dva emisara Draže Mihailovića posjetila Pavelića i sklopili aranžmane... O gornjim vezama Pavelića i Mihailovića nisam čuo ni sa jedne strane sem od njemačkog ministra... Moj utisak po tim aranžmanima bio je taj da je njihov cilj i svrha bila isključenje međusobne borbe između ustaša i četnika, kako bi se olakšala zajednička borba jednih i drugih protiv partizana.<ref name="Ispitivanje">[https://www.znaci.org/00001/60_2_9.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Ispitivanje svedoka i čitanje dokumenata]</ref>}} Optuženi Mihailović je priznao da je nakon oslobođenja Srbije slao izaslanike u glavni grad NDH radi hvatanja kontakta. [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] pred Vrhovnim sudom u Beogradu [[1946]].]] :Pretsednik: Da li ste slali advokata Brašića kadgod za Zagreb? :Optuženi: Jesam. :Pretsednik: Ko je svršio tu stvar oko slanja Brašića za Zagreb? :Optuženi: Ja mislim pop Savo. :Pretsednik: Zašto je Brašić slat u Zagreb? :Optuženi: Sam je tražio. Došao je sa generalom Trifunovićem i učinio mi je predlog, pošto je meni trebalo da se na svaki način povežem sa Zagrebom.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović je nakon početnog poricanja, priznao da je njegov izaslanik uhvatio vezu sa ustaškim štabom. :Pretsednik: U redu. Kad se Brašić vratio iz Zagreba u kakvoj je uniformi bio? :Optuženi: U nemačkoj uniformi. :Pretsednik: Da li je imao još s kim da hvata veze sem sa mačekovcima i domobranima. :Optuženi: Ni sa kim više. Apsolutno. Ono što optužnica iznosi da je dobio zadatak da hvata vezu sa Stepincem i Pavelićem to nije istina. :Pretsednik: Kako nije istina, objasnite? :Optuženi: Taj zadatak nije dat. Ako bi mu ja i prepustio da hvata vezu sa nekim ustašama, to je zato da bi mogao da legalizuje boravak, jer on, kao obaveštajni organ, smatram da ima pravo na sve. :Pretsednik: Da li je uhvatio vezu sa ustaškim štabom? :Optuženi: Jeste, nešto mi je nejasno u tome, kao da jeste.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović je 1946. godine osuđen na smrt za veleizdaju i ratne zločine. == Izvori == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Proboj Armijske grupe "E" iz Grčke]] * [[Proboj XXI brdskog korpusa iz okruženja]] * [[Proboj Armijske grupe E kroz Sandžak]] * [[Proboj Armijske grupe "E" kroz istočnu Bosnu]] * [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944]] {{Drugi svjetski rat u Jugoslaviji}} {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu]] [[Kategorija:Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:NOB u 1944.]] [[Kategorija:NOB u 1945.]] [[Kategorija:Operativna zona Jadransko primorje]] regxi66y9m0gsonifs8cgznb4tw2yxw Body art 0 177639 42580562 42463687 2026-04-12T14:51:15Z Amherst99 14664 Amherst99 premješta stranicu [[Body Art]] na [[Body art]] 42463687 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Kadakali_painting.jpg|mini|230px|Lice [[kadakali]] mejkap je jedna forma bodi arta]] [[Datoteka:Marina 1 1.jpg|mini|230px|[[Marina Abramović]]]] '''Bodi art''' ili '''umetnost tela''' je umetnički koncept [[20. vijek|20. veka]]. Nastao je kao umetnički pravac oko [[1960]]. godine iz ideja [[hepening]]a i [[fluxus|fluksusa]]. Telo je kao umetnički medijum i kao umetnički objekat. Ovde je reč o [[performans]]u. Dalji pravci u ovoj umetnosti su [[fotografija]] i [[video]] umetnost. Umetnik sam sebi delom pričinjava ozlede i bol i radi sa svojim telom kao sa [[materijal]]om. Imenom ''bodi art'' se označavaju svi umetnički procesi u kojima umetnik koristi svoje vlastito telo kao materijalnu podlogu umetničkog dela. Nastaje krajem [[1960-e|1960ih]] i razvija se u narednoj deceniji. Umetnicii koji praktikuju ovu umetničku formu tretiraju teme kao što su [[nasilje]], [[autoagresija]], [[ljudska seksualnost|seksualnost]], [[egzibicionizam]] ili telesna otpornost na fizičke fenomene. Telo može biti transformisano [[kostimografija|kostimom]], korišćeno kao instrument ili jedinica za merenje, podvrgnuto agresiji ili podvrgnuto [[bol]]u do granice patnje. U bodi artu možemo razlikovati jednu više analitičku liniju koju u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Državama]] praktikuju umetnici kao Vito Akonsi, [[Kris Barden]] ili Denis Openhejm, u kojoj se potenciraju kreativne mogućnosti tela kao objekta i drugu više dramatičnu, koja se praktikuje u [[Evropa|Evropi]] i čiji su predstavnici [[Herman Nič]], [[Ginter Brus]], [[Rudolf Švarckogler]], Đina Pane i [[Marina Abramović]], koji insistiraju na reviziji arhetipa, određenih stvari povezanih sa [[tranvestizam|tranvestizmom]] i nanošenju bola kao jedne vrste [[estetika|estetski]] subliminiraanog čina. Preteča ove umetničke forme su [[dadaizam]] i hepening, a kasnije se veže sa performansom i scenskim umetnostima. Poznati predstavnici u Bodi artu su: * [[Marina Abramović]], * [[Vito Acconci|Vito Akonsi]] ("Vito Acconci"), * [[Denis Openhajm]] ("Denis Oppenheim"), * [[Đina Pane]] ("Gina Pane"), * [[Mihael Jurnijak]] ("Michel Journiak"), * [[Urs Luti]] ("Urs Lüthi"), * [[Rudolf Švarckogler]] ("Rudolf Schwarzkogler") * [[Orlan]]("Orlan"), * [[Stelark]] ("Stelarc"), * [[Franko B]]("Franko B"), * [[Ron Eti]]("Ron Athey"), * [[Kira O Rajli]] ("Kira O' Reilly"), * [[Gabrijel Savić Ra]], * [[Oliver Frost]] ("Oliver Frost") [[1975]]. godine je počela u [[Pariz]]u prva velika Bodi art izložba. Tamo je [[Fransoa Pluhart]] ("François Pluchart") publikovao jedan manifest za umetnost tela. == Literatura == # prema istoimenom de. članku o Bodi-Artu u Vikipediji == Vanjske veze == {{commonscat|Body art}} * [http://www.jmclajot.net Pictures of scarification in Africa] - Features by Jean-Michel Clajot, Belgian photographer * [http://dmoz.org/Arts/Bodyart/ Directory of body art websites] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170311131525/http://dmoz.org/Arts/Bodyart/ |date=2017-03-11 }} * [http://www.amonline.net.au/bodyart/ Australian Museum's Body Art section] * [http://www.cdc.gov/niosh/topics/bbp/bodyart/ National Institute for Occupational Safety and Health - Body Art Page] * [http://www.ubu.com/film/vienna_actionists.html Filmovi bečkih akcionista na UBUWEB-u] - mogu uzdrmati osjećanja gledalaca, tako da se ne preporučuju osjetljivim osobama kao ni maloljetnicima {{Pokreti u umetnosti}} [[Kategorija:Umjetnost]] [[Kategorija:Moda]] [[Kategorija:Ljudski izgled]] m95pcbdn2u5yi9w6sj11dkgzp1hy2xh 367943 Duende 0 208456 42580634 42246539 2026-04-13T06:18:32Z Kwamikagami 4268 Kwamikagami premješta stranicu [[2012 DA14]] na [[367943 Duende]] 42246539 wikitext text/x-wiki {{asteroid (HR)| name= 2011 DA<sub>14</sub> | slika = 2012da14-news174.jpg | slika_širina = 250px | slika_opis = Predviđeni prolazak asterodia 2012 DA<sub>14</sub> pokraj Zemlje 15. veljače 2013. godine | discoverer= [[OAM Observatory]], La Sagra | discovery_date=[[23. veljače]] [[2012]] | discovery_place= La Sagra, [[Španjolska]] | designations=2011 DA<sub>14</sub> | category=[[Skupina Apollo|Apollo]] | epoch=[[30. rujan]] [[2012]]. (JD=2456200.5) | semimajor=149,872 [[Gm]] (1,00184 [[Astronomska jedinica|AJ]])<ref>[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2012+DA14;orb=1 JPL Small-Body Database Browser]</ref> | perihelion=133,665 Gm (0,89350 AJ) | aphelion=166,090 Gm (1,11018 AJ) | eccentricity=0,10814 | period=366,26444 [[dan|d]] (1,003 [[Julijanska godina (astronomija)|a]] | inclination=10,33721[[stupanj (kut)|°]] | asc_node=147,26238° | arg_peri=271,077265° | mean_anomaly=299,99872° | speed= | dimensions= ~50 m (procjena) | mass= | density= | gravity= | escape_velocity= | rotation=6h | spectral_class= | abs_mag=24,4 | albedo= | temperature= }} '''2012 DA<sub>14</sub>''' je jedan od [[Zemlji bliski asteroidi|Zemlji bliskih]] [[asteroid]]a promjera približno 50 metra i mase procijenjene na 190.000 tona. Otkriven je 23. veljače 2012. iz [[zvjezdarnica|zvjezdarnice]] Observatorio Astronómico de La Sagra kraj La Sagre u [[Španjolska|Španjolskoj]]. Asteroid je 15. veljače 2013. godine u 19:25 UT proletio na 27.700&nbsp;km pored [[Zemlja|Zemlje]] što predstavlja najbliži susred Zemlje sa nekim objektom ove veličine.<ref>{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-21442863| author=Jason Palmer| title=Asteroid 2012 DA14 in record-breaking Earth pass| date=15. veljače 2013| publisher=BBC News| accessdate=18. veljače 2013}}</ref> Prvotne procjene putanje ukazivale su na mogućnost udara, ali naknadna promatranja su pomogla u boljem određivanju putanje čime je uklonjena mogućnost udara. Prolazak asteroida pokraj Zemlje promijenit će njegovu putanju i smanjiti period ophoda oko [[Sunce|Sunca]] s 368 na 317 dana. Sljedeći veoma bliski prolaz pokraj Zemlje odigrat će se 16. veljače 2046. godine kada će se asteroid naći na udaljenosti oko 1.500.000&nbsp;km od središta Zemlje. Asteroid trenutno ima indeks -10 na [[Palermo skala|Palermo skali]] i indeks 0 na [[Torino skala|Torino skali]]. == Povezano == * [[99942 Apophis]] == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == * [http://www.ad-beskraj.hr/asteroid-2012-da14-intervju-sa-stefanom-cikotom Intervju s Stefanom Cikotom] [[Kategorija:Zemlji bliski asteroidi]] 04lkx0cnsgao57rt4quqw62957bx0p5 42580638 42580634 2026-04-13T06:20:03Z Kwamikagami 4268 42580638 wikitext text/x-wiki {{asteroid (HR)| name= 367943 Duende | slika = 2012da14-news174.jpg | slika_širina = 250px | slika_opis = Predviđeni prolazak asterodia Duende (2012 DA<sub>14</sub>) pokraj Zemlje 15. veljače 2013. godine | discoverer= [[OAM Observatory]], La Sagra | discovery_date=[[23. veljače]] [[2012]] | discovery_place= La Sagra, [[Španjolska]] | designations=2011 DA<sub>14</sub> | category=[[Skupina Apollo|Apollo]] | epoch=[[30. rujan]] [[2012]]. (JD=2456200.5) | semimajor=149,872 [[Gm]] (1,00184 [[Astronomska jedinica|AJ]])<ref>[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2012+DA14;orb=1 JPL Small-Body Database Browser]</ref> | perihelion=133,665 Gm (0,89350 AJ) | aphelion=166,090 Gm (1,11018 AJ) | eccentricity=0,10814 | period=366,26444 [[dan|d]] (1,003 [[Julijanska godina (astronomija)|a]] | inclination=10,33721[[stupanj (kut)|°]] | asc_node=147,26238° | arg_peri=271,077265° | mean_anomaly=299,99872° | speed= | dimensions= ~50 m (procjena) | mass= | density= | gravity= | escape_velocity= | rotation=6h | spectral_class= | abs_mag=24,4 | albedo= | temperature= }} '''367943 Duende''' je jedan od [[Zemlji bliski asteroidi|Zemlji bliskih]] [[asteroid]]a promjera približno 50 metra i mase procijenjene na 190.000 tona. Otkriven je 23. veljače 2012. iz [[zvjezdarnica|zvjezdarnice]] Observatorio Astronómico de La Sagra kraj La Sagre u [[Španjolska|Španjolskoj]]. Asteroid je 15. veljače 2013. godine u 19:25 UT proletio na 27.700&nbsp;km pored [[Zemlja|Zemlje]] što predstavlja najbliži susred Zemlje sa nekim objektom ove veličine.<ref>{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-21442863| author=Jason Palmer| title=Asteroid 2012 DA14 in record-breaking Earth pass| date=15. veljače 2013| publisher=BBC News| accessdate=18. veljače 2013}}</ref> Prvotne procjene putanje ukazivale su na mogućnost udara, ali naknadna promatranja su pomogla u boljem određivanju putanje čime je uklonjena mogućnost udara. Prolazak asteroida pokraj Zemlje promijenit će njegovu putanju i smanjiti period ophoda oko [[Sunce|Sunca]] s 368 na 317 dana. Sljedeći veoma bliski prolaz pokraj Zemlje odigrat će se 16. veljače 2046. godine kada će se asteroid naći na udaljenosti oko 1.500.000&nbsp;km od središta Zemlje. Asteroid trenutno ima indeks -10 na [[Palermo skala|Palermo skali]] i indeks 0 na [[Torino skala|Torino skali]]. == Povezano == * [[99942 Apophis]] == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == * [http://www.ad-beskraj.hr/asteroid-2012-da14-intervju-sa-stefanom-cikotom Intervju s Stefanom Cikotom] [[Kategorija:Zemlji bliski asteroidi]] 33z3ctbohefgwtfhizvjdcofje9cq4g 1285. 0 223687 42580594 42579578 2026-04-12T21:08:14Z Alekol 2231 42580594 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{godina u drugim kalendarima|1285}} {{commonscat|1285}} == Događaji == * ca. 1. 1. - Tatari i kumanske izbeglice upadaju u Ugarsku, pustoše do Pešte i šipuške županije. Kralj Ladislav će kasnije ipak ugađati Kumanima.<ref>Klaić, 263</ref> (ili sledeće zime?) * [[7. 1.]] - U [[Foggia|Foggi]] je umro [[Karlo I Anžujski]], kralj Sicilije, tj. Napulja. Pošto je njegov naslednik [[Carlo II, kralj Napulja|Karlo II]] u aragonskom zarobljeništvu na Siciliji (do 1288), pokojni kralj je odredio nećaka Roberta II, grofa od Artois, za regenta maloletnom unuku [[Karlo Martel (Anžuvinac)|Karlu Martelu]], koji je generalni vikar. * početkom godine - Mađari su slali vojsku protiv [[Drman i Kudelin|Drmana i Kudelina]], koji drže Braničevo i odatle pljačkaju okolinu.<ref>[https://rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/3_5_l.html Srbija kao glavna balkanska država]. rastko.rs</ref> * februar - avgust - Crkveni sabor u Carigradu, u palati Vlaherna: i formalno je osuđena Lionska unija iz 1274, tj. bivši patrijarh [[Jovan XI Carigradski|Jovan XI]]. * [[28. 3.]] (Uskršnja srijeda) - Papa [[Martin IV]] je umro u [[Perugia|Perugi]]. * [[2. 4.]] - Giacomo Savelli je u prvom krugu jednoglasno izabran za papu, pod imenom [[Honorije IV]] (do 1287, okrunjen je u Rimu na Duhove 20. 5.). Nastavlja profrancusku politiku, ali blaže nego raniji papa. * maj - septembar? - Marinidski sultan je opsedao kastiljski [[Jerez de la Frontera]] i pustošio okolinu. * [[23. 5.]] - Hospitaleri u zamku Margat, blizu [[Banijas]]a u Siriji, predali su se nakon 38 dana opsade. Mamelučki sultan [[Qalawun]] je tu postavio garnizon. U ovo vreme je primorao Bohemonda VII od Tripolija da uništi preostale fortifikacije Marakleje. * [[15. 6.]] - Vizantijsko-mletački ugovor: mir (Venecija je od 1281. pomagala Karla Anžujskog), Mleci imaju pravo na četvrti u Carigradu i Solunu i trgovinu na Crnom moru. Andronik II zatim raspušta mornaricu, sa katastrofalnim dugoročnim posledicama (ponovo će zaratiti 1296). * jun? - [[Karlo Valois]], sin francuskog kralja Filipa III, krunisan je od kardinalovog legata u zamku Llers za aragonskog kralja - pošto nije bilo fizičke krune, legat je upotrebio svoj šešir, pa su Karla zvali "Kralj šešira". * [[4. 9.]] - [[Aragonski križarski rat]], pomorska Bitka kod Les Formigues: sicilijansko-aragonska flota Rogera de Laurije je pobedila franko-đenovsku ispred Katalonije. * 7. 9.? - Francuzi su zauzeli [[Girona|Gironu]] nakon opsade. Francuska vojska je zahvaćena dizenterijom, ubrzo se povlači. * 30. 9. - 1. 10. - Bitka na Col de Panissars: pošto je dogovoren prolazak francuske kraljevske porodice, Aragonci masakriraju francuske vojnike na pirinejskom prevoju. * [[5. 10.]] - Francuski kralj [[Philippe III od Francuske|Philippe III]] Smjeli umro je od dizenterije u [[Perpignan]]u; nasljeđuje ga [[Philippe IV od Francuske|Philippe IV]] Lijepi (do 1314). Prošlogodišnjim brakom sa [[Jeanne od Navarrre]], dobio je [[Grofovija Champagne|grofoviju Champagne]] i personalnu uniju sa [[Kraljevina Navara|Navarom]]. * [[11. 11.]] - Umro je [[Pedro III od Aragona|Pedro III]], kralj Aragona, Valencije i Sicilije, grof Barcelone. U Aragonu ga nasleđuje stariji sin [[Alfonso III od Aragona|Alfonso III]] (do 1291) a na Siciliji mlađi [[Jaime II od Aragona|Jaime II]] (do 1295, nasleđuje starijeg brata 1291-1327). ** Alfonso je iste godine zaratio sa stricem [[Jaime II od Mallorce|Jaimeom II od Mallorce]] i uzeo mu [[Mallorca|Mallorcu]]. === Kroz godinu === * [[Nogaj]]ski Tatari su upali u Bugarsku, Ugarsku i srpske zemlje; početak raspadanja Bugarske.<ref>''Istorija s. n. I'', 442</ref> * U Brskovu podignuta dominikanska crkva sv. Marije. * Egipatski sultan Qalawun je završio [[Qalawunov kompleks]] bolnice, medrese, mauzoleja i džamije u [[Islamski Kairo|Kairu]]. == Rođenja == {{Main|:Kategorija:Rođeni 1285.}} * Jacques Fournier, papa [[Benedikt XII]] († [[1342]]) == Smrti == {{Main|:Kategorija:Umrli 1285.}} * [[7. 1.]] - [[Karlo I Anžujski]], napuljski kralj (* 1226/27) * [[28. 3.]] - [[Martin IV]], papa (* ca. 1210) * [[5. 10.]] - [[Philippe III od Francuske]] (* [[1245]]) * [[11. 11.]] - [[Pedro III od Aragona]] (* ca 1239) [[Kategorija:1285.| ]] [[Kategorija:1280-e]] [[Kategorija:Godine]] fdhlnv7kqb0yxgma92xl56jvx00o7zy Završna četnička dejstva u Bosni (1944–1945) 0 249048 42580661 42460062 2026-04-13T09:30:00Z ~2026-13681-46 333099 /* Slom četničke ofanzive u istočnoj Bosni */ 42580661 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Vojni sukob | sukob = Drinski front | širina= 325p | rat = Sremski front | deo = [[Drugi svetski rat u Jugoslaviji|Drugog svjetskog rata u Jugoslaviji]] | slika = 1945-01-01GerWW2BattlefrontAtlas.jpg | veličina_slike = 300p | opis_slike = Nemačko-četnički Drinski front kao donji krak [[Sremski front|Sremskog fronta]], i najjužniji krak [[Istočni front (Drugi svjetski rat)|Istočnog fronta]] u Evropi, [[1. januar]]a [[1945]]. | vreme = [[novembar]] [[1944]] — [[februar]] [[1945]]. | lokacija = istočna [[Bosna]] | rezultat = Pobeda NOVJ, oslobođenje Bosne, uništenje četnika. | strana1 = {{zastava|Demokratska Federativna Jugoslavija}} | strana2 = {{zastava|Nacistička Njemačka}}<br>{{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Četnici]]<br>{{zastava|Nezavisna Država Hrvatska}} | komandant1 = {{zas|Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije}} [[Koča Popović]] | komandant2 = {{zas|Nacistička Njemačka}} [[Alexander Löhr]]<br>{{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Draža Mihailović]]<br>{{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Miroslav Trifunović]]<br>{{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Dragoslav Račić]]<br>{{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Nikola Kalabić]]<br>{{flagicon image|Chetniks Flag.svg}} [[Pavle Đurišić]] | snaga1 = | snaga2 = | gubici1 = | gubici2 = | civilne žrtve = }} [[File:Drinski front početkom 1945.jpg|thumb|Drinski front početkom 1945.]] '''Četnička dejstva u Bosni (1944-1945)''' predstavljaju završni period [[Četnici u Drugom svjetskom ratu|četničkih]] operacija u Jugoslaviji. Nakon [[bitka za Srbiju|oslobođenja Srbije]], [[Jugoslovenska vojska u otadžbini]], odnosno četnici koje predvodi ražalovani general [[Draža Mihailović|Mihailović]], postaju odmetnička organizacija, odbačena od jugoslovenske vlade, kralja i saveznika. Završne operacije četnika obeležava osipanje snaga, izdaja u sopstvenim redovima te konačno poraz i [[Bitka na Zelengori|uništenje na Zelengori]], čime je [[Drugi svetski rat u Jugoslaviji]] faktički završen. Nakon što su [[partizani]] [[Bitka na Jelovoj gori|razbili četničku glavninu]] u Srbiji septembra [[1944]]. godine, četnički vođa [[Draža Mihailović]] donosi odluku da preostale snage povuče u Bosnu. Oktobra 1944, nemačke snage su potisnute iz Srbije [[Beogradska ofanziva|beogradskom ofanzivom]] [[Crvena Armija|Crvene Armije]] i [[NOVJ]]. Tokom novembra 1944, nemački i četnički ostaci iz Srbije se zajedno [[Proboj četnika i Nemaca kroz Sandžak|probijaju kroz Sandžak]] ka Bosni. U decembru 1944. godine, započeo je [[Proboj četnika i Nemaca iz Crne Gore|proboj Nemaca i četnika iz okruženja u Crnoj Gori]]. Stigavši u Bosnu, četnici su držali položaje u sklopu nemačkog fronta, snabdevani municijom i opremom od [[Vermaht]]a. Nemačko-četnički '''Drinski front''' u Bosni je bio donji krak [[Sremski front|Sremskog fronta]], protiv [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]]. Početkom [[1945]]. godine, dolazi do opšteg potiskivanja nemačkih i četničkih snaga iz istočne Bosne ka severozapadu. Četničke jedinice bile su u očajnom stanju, demoralisane, izgladnele i na udaru epidemije [[tifus]]a.<ref>Aleksa Tepavčević, Borba za slobodu, sećanje na četničku borbu 1941-1950, Hamilton – Kanada 1987, str. 201-202.</ref> U [[mart]]u [[1945]]. srpski fašistički vođa [[Dimitrije Ljotić]] poziva sve "nacionalne snage" da se okupe u Sloveniji, gde su Nemci još uvek držali front, usled čega dolazi do raskola u četničkim redovima. Sredinom [[mart]]a 1945. kolona [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], u dogovoru sa vlastima [[NDH]], kreće ka Sloveniji, a četnički vođa [[Draža Mihailović]] proglašava Đurišića izdajnikom, i sam ostaje u Bosni, "dokle god okupator drži veće gradove".<ref name="Depeše-192">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH DEPEŠA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 7. APRILA 1945.GODINE]</ref> Uprkos sporazumu, početkom [[april]]a 1945. kolona Pavla Đurišića je uništena u [[bitka na Lijevča polju|bici na Lijevča polju]] od [[Hrvatske oružane snage|snaga NDH]]. [[6. april]]a 1945. godine [[Sarajevska operacija|Sarajevo je oslobođeno]], a Nemci se pod pritiskom Jugoslovenske armije povlače iz Bosne. Slomom okupacionih trupa, četnici su ostali bez moćnih zaštitnika i snabdevanja municijom. Tokom aprila dolazi do poraza Vermahta i četnika u [[Operativna zona Jadransko primorje|Sloveniji i Istri]]. Odmetnuti general Dragoljub Mihailović sa preostalom gladnom i demoralisanom vojskom ostao je odsečen u Bosni. Sredinom [[april]]a, on pokušava proboj ka Srbiji. Par dana nakon kapitulacije [[Vermaht]]a, četničke snage uništene su [[13. maj]]a [[1945]]. godine u [[bitka na Zelengori|bici na Zelengori]] od [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]], ubrzo nakon čega je [[drugi svetski rat u Jugoslaviji]] bio završen.<ref>[https://www.znaci.org/00003/504.htm Milan Basta: RAT JE ZAVRŠEN SEDAM DANA KASNIJE]</ref> Od strane preživelih četnika posle rata, ovaj period četničkih dejstava u Bosni nazvan je '''''Bosanska golgota'''''. == Pozadina == === Poraz četnika u Srbiji === {{main|Bitka na Jelovoj gori|Bitka za Srbiju 1944.}} [[Datoteka:144 Draza Mihajlovic.jpg|minijatura|185px|Odmetnuti general [[Dragoljub Mihailović]], vođa četnika.]] {{izdvojeni citat|Draža Mihailović je uveren da ćemo mi u dogledno vreme evakuisati zemlju, nada se da se to neće dogoditi tako brzo.<ref name="Milovanović-69">[https://www.znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref>|Izveštaj nemačkog izaslanika Hermana Nojbahera ministru fon Ribentropu od 1. septembra 1944.}} U presudnoj [[bitka za Srbiju|bici za Srbiju]], [[Draža Mihailović]] se svrstao na stranu [[Vermaht]]a. Par dana nakon [[Dražina ponuda Hitleru|Mihailovićeve i Nedićeve ponude Hitleru]],<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_112.htm Službena beleška sa referisanja Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22.8.1944]</ref> jugoslovenski kralj [[Petar II Karađorđević]] ga je [[29. avgust]]a 1944. godine smenio sa mesta Načelnika Štaba Jugoslovenske vojske u otadžbini. Mihailović ovu odluku kralja nije prihvatio, i vojsci je nastavio da izdaje naređenja u ime kralja. Odmetnuti general Dragoljub Mihailović je 1. septembra 1944. je u ime kralja Petra sproveo opštu mobilizaciju u Srbiji.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_100.htm MEMORANDUM DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 8. NOVEMBRA 1944. KOMANDANTU SAVEZNIČKIH TRUPA U SREDOZEMLJU O VOJNO-POLITICKOJ SITUACIJI U JUGOSLAVIJI]</ref> U međuvremenu, partizani su se probili u okupiranu Srbiju, [[Durmitorska operacija|razbivši nemačko-četničku odbranu]]. 9. septembra 1944. u iznenadnim i teškim noćnim borbama [[Prvi proleterski korpus NOVJ|Prvi proleterski korpus]] korpus je potukao glavninu četničkih snaga u [[Bitka na Jelovoj gori|bici na Jelovoj gori]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/11_75.htm Nikola Milovanović: VELIKO BEKSTVO]</ref><ref name="Milovanović-73">[https://www.znaci.org/00001/11_73.htm Nikola Milovanović: OBMANE DRAŽE MIHAILOVIĆA]</ref> 10. septembra 1944. godine Mihailovićev štab je krenuo u povlačenje ka Bosni. 11. septembra Mihailovićeva kolona je naletela na partizane, i tada je [[Šesta lička divizija]] zarobila njegovu komoru i arhivu Centralnog nacionalnog komiteta.<ref name="Milovanović-73"/> 12. septembra 1944. godine kralj Petar II Karađorđević je pozvao četnike da pristupe Narodnooslobodilačkoj vojsci, a one koji to odbiju osudio kao izdajnike koji “zloupotrebljavaju ime kralja i autoritet krune” radi pravdanja saradnje sa neprijateljem.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D0%B2_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%99%D0%B0_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_II_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D1%98_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D1%81%D1%86%D0%B8_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B5 Poziv kralja Petra II na pristupanje Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije]</ref> Nakon borbi od 14. do 18. septembra, partizani su [[Oslobođenje Valjeva septembra 1944.|oslobodili Valjevo]], koje su četnici branili zajedno sa Nemcima.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_69.htm Naređenje načelnika štaba 4. grupe jurišnih korpusa od 13. septembra 1944. komandantu 7. jurišnog korpusa da sadejstvuje s nemačkim trupama], [[Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda|Zbornik NOR-a]], [https://www.znaci.org/00001/4_14_4.htm tom XIV, knjiga 4], dokument 69</ref> Istovremeno, na istočnoj granici Srbije, [[Crvena armija]] se grupisala za početak [[Beogradska operacija|Beogradske operacije]] protiv [[Vermaht]]a. Noću 22/23. septembra Crvena armija je započela forsiranje Dunava kod Kladova. === Nemački plan za četnike === Dolina reke Drine od Zvornika do ušća u Savu zauzimala je posebno mesto u nemačkim planovima za odbranu NDH, izvlačenje dela Grupe armija „E” i obezbeđenje južnog boka sremskog fronta.<ref name="SREMSKI FRONT"/> Zbog toga su Nemci na sve moguće načine pokušavali da održe front na Drini i da njenu dolinu učine prolaznom za svoje trupe, oslanjajući se prvenstveno na držanje uporišta kao što su Zvornik, Janja i Bijeljina. Držanjem Drine i kontrolisanjem leve obale, Komanda Grupe armija „E” je nastojala da obezbedi dovođenje nemačke ojačane 22. pešadijske divizije i njeno angažovanje na Drinskom frontu, i kasnije, delom snaga, na sremskom frontu. Pored toga, držanjem Drine obezbeđivana je veća stabilnost nemačkom sremskom frontu, a time i držanje celokupnog jugoistočnog fronta, koji su činili dravski, sremski i drinski front, osloncem na jaka uporišta u Sarajevu i Mostaru.<ref name="SREMSKI FRONT"/> Zbog takvog značaja fronta na Drini, nemačka Komanda Grupe armija „E” odlučila je da istisne snage 2. armije NOVJ iz doline Drine i uspostavi čvršći front na tom području.<ref name="SREMSKI FRONT">[https://znaci.org/00001/58.htm Ljubivoje Pajović, Dušan Uzelac, Milovan Dželebdžić: SREMSKI FRONT 1944-1945]</ref> Nemci su rešili da u dolinu Drine ubace, iz pravca Sarajeva, ojačanu 22. pešadijsku diviziju. Takođe su imali u planu da na tom pravcu iskoriste i četnike Draže Mihailovića, koji su se s Nemcima povlačili iz Srbije i preko Sandžaka u jugoistočnu Bosnu pod komandom generala Trifunovića. S četnicima je tada bio postignut sporazum da se oni, nakon što Nemci ovladaju donjim tokom Drine, prebace u Srbiju, prema Valjevu, a delom snaga prodru prema Tuzli, gde je trebalo da se spoje s četnicima Majevičkog četničkog korpusa.<ref name="SREMSKI FRONT"/> == Dolazak četnika i Nemaca na Drinu == === Proboj četnika i Nemaca iz Srbije === {{main|Proboj četnika i Nemaca kroz Sandžak}} [[File:Povlačenje nemačkih jedinica kroz Sandžak i Bosnu 1944.jpg|thumb|Povlačenje nemačkih jedinica kroz Sandžak i Bosnu 1944.]] {{izdvojeni citat|„Draža Mihailović će nastaviti borbu protiv komunizma... Sada je stvar u tome, kako upotrebiti četničke jedince kao prethodnice i osiguranje za komunikacije prilikom predstojećeg izmještanja njemačkih trupa iz Srbije.“ <ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Kad su u oktobru 1944. [[bitka za Srbiju|Nijemci istjerani iz Srbije]], sa njima su odstupali i četnici. Nemačka [[Armijska grupa E]] bila je prinuđena na proboj preko [[Sandžak]]a prema Bosni<ref name="znaci.net">[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Komande Armijske grupe E], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2</ref>. Jedini raspoloživ put vodio je preko [[Sjenica|Sjenice]] i [[Prijepolje|Prijepolja]]. Istim pravcem se probijala i glavnina četničkih snaga iz centralne Srbije, izbegavajući sukob sa [[Crvena armija|Crvenom armijom]]<ref name="ReferenceA">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_87.htm Direktiva Štaba 4. grupe jurišnih korpusa od 21. oktobra 1944. komandantima jurišnih grupa za prodor u Sandžak], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 87</ref>. Komanda [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] je postigla sporazum sa četničkom grupacijom o sadejstvu u borbi protiv NOVJ.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_171.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E komandantu Jugoistoka o postignutom sporazumu sa četnicima], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 171</ref> [[3. novembra]] delegat iz štaba Draže Mihailovića sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja [[Grupa armija E|Grupe armija E]] je dogovorio: {{izdvojeni citat|Četnici će pratiti i potpomagati nemačke trupe u njihovom nastupanju do Sarajeva.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »E« ZA PERIOD OD 1. OKTOBRA DO 31. DECEMBRA 1944.]</ref>}} [[11. novembra]] Komanda Grupe armija »E« izveštava da se general [[Miroslav Trifunović]] s 18.000 četnika kreće u pravcu Foče štiteći bokove njemačkim trupama.<ref>AVII, Na, f. 311, r. 185, s. 1231</ref> Tokom proboja, Nemci i njihovi saputnici bili su izloženi učestalim napadima, kao i intenzivnim dejstvima [[Balkansko ratno vazduhoplovstvo|savezničkog vazduhoplovstva]], od čega su pretrpeli ozbiljne gubitke u ljudstvu i tehnici. Ovim marševskim putem izvuklo se u istočnu [[Bosna|Bosnu]] oko 85.000 Nemaca<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Izveštaj Komande Armijske grupe E o brojnom stanju], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 174</ref> i oko 20.000 četnika. Početkom decembra [[1944]]. godine, odmetnuti general Mihailović je izradio "projekat akcija u Srbiji", u kojem zaključuje da je povratak četničkih odreda u Srbiju trenutno nemoguć, zbog prisustva Crvene armije i zbog loše reputacije u narodu: {{izdvojeni citat|U ovakvoj situaciji povratak naših jačih odreda je nemoguć. Neminovno bi doveo do sukoba sa sovjetskim trupama, što bi naš politički položaj pogoršalo i moglo dovesti do potpunog našeg vojničkog uništenja. S druge strane, pak, povratak ovih odreda, na čelu sa njihovim starim komandantima, psihološki bi u većini slučajeva odjeknuo, s obzirom na njihovu raniju netaktičnost, vrlo nepovoljno kod naroda, stavljajući mu opet u izgled nasilja i velike dažbine.<ref name="Milovanović-76">[https://www.znaci.org/00001/11_76.htm Nikola Milovanović: KRALJEVI KOMANDOSI]</ref>}} Zato, general Mihailović odlučuje da u narednom periodu u Srbiju šalje "kraljeve komandose" koji bi vršili atentate na istaknute partizane i nosioce vlasti, vodili propagandni rat i vršili sabotaže, kako bi se onemogućilo sređivanje prilika u zemlji.<ref name="Milovanović-76"/> === Proboj četnika i Nemaca iz Crne Gore === {{main|Proboj četnika i Nemaca iz Crne Gore}} [[File:Zajedno na smotri italijanskih četnika u Hercegovini, februara 1943. Bajo Stanišić, Pircio Biroli, Joanikije Lipovac.jpg|thumb|Crnogorski mitropolit [[Joanikije Lipovac]] (desno) koji se povlačio sa četnicima i Nemcima.]] [[File:Spisak vlastitih trupa njemačke Armijske grupe E 1944, decembra 1944.jpg|thumb|Spisak trupa njemačke Armijske grupe E, decembra 1944. Na spisku se nalazi i 10.000 Crnogoraca, četnika Pavla Đurišića, koji se kreću sa njima.]] {{izdvojeni citat|„Crna Gora: na mostobranu na zapadnoj obali Lima, 1000 četnika upotrebljeno u borbi protiv komunista.“ <ref>NAW, T-311, Roll 194, 000805: Večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja (3. novembar 1944.).</ref>|Njemački izvještaj od 3. novembra 1944.}} Četnici [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] borili su se u [[Crna Gora|Crnoj Gori]] na strani Nemaca. Kada su Nemci započeli evakuaciju, četnici su krenuli sa njima, strahujući od osvete partizana. U četničkoj koloni se nalazio i crnogorski mitropolit [[Joanikije Lipovac]] sa nekoliko desetina sveštenika. [[Mitropolit]] Joanikije je tokom rata [[Kolaboracija|sarađivao]] sa italijanskim i njemačkim [[okupator]]om, aktivno podržavao [[četnički pokret]] i borio se protiv [[partizani|partizana]] u Crnoj Gori.<ref name="Crne Gore 2006">''Istorijski leksikon Crne Gore'', tom 4, K - Per, grupa autora, Podgorica 2006.</ref> Neki njegovi sveštenici, poput [[pop Maca|popa Mace]], učestvovali su direktno u likvidacijama porodica partizanskih boraca pod okupacijom.<ref>http://www.slobodnaevropa.org/content/article/856243.html Politika ili vjera</ref><ref>https://www.naslovi.net/2005-08-29/danas/pop-vukojicic-dzelat-pa-svetac/31955{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Pop Vukojičić dželat pa svetac</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/drago_bojovic.htm Drago Bojovic: PISMO PRIJATELJU]</ref> Komandant nemačke [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] je u pregledu stanja od [[16. novembar|16. novembra]] [[1944]]. ubrojao crnogorske četnike u sastav svojih snaga, procenivši njihovu snagu na oko 10.000 ljudi.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Pregled brojnog stanja jedinica Armijske grupe E na dan 16. novembra 1944 - [[Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda]], tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd], Pristupljeno 9. 4. 2013.</ref> Pošto su se snage nemačkog [[21. armijski korpus (Nemačka)|21. armijskog korpusa]] i četnika našle odsečene u partizanskom okruženju, pokret je počeo tek sredinom decembra, kad su im u pomoć došle snage [[91. armijski korpus (Nemačka)|91. nemačkog korpusa]], uz pomoć kojih su uspeli da probiju koridor preko [[Kolašin]]a. Nakon dugotrajnih teških borbi i obostranih ozbiljnih gubitaka, napadni klinovi [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21.]] i [[91. armijski korpus (Nemačka)|91. korpusa]] sastali su se [[18. decembra]] [[1944]]. između [[Kolašin]]a i [[Mojkovac|Mojkovca]], čime su osovinske trupe probile partizansku blokadu. 19. decembra 1944. nemačke prethodnice sa četnicima su uspele da stignu u [[Sjerogošte]] kod [[Kolašin]]a: {{izdvojeni citat|„Prema izvještaju 22. pješadijske divizije, 300 četnika je došlo u Sjerogoste sa prethodnicom 21. brdskog korpusa. Prema navodima četničkog komandanta, sa 21. brdskim korpusom se nalazi još 3-4.000 četnika. 21. brdski korpus je naredio 22. pješadijskoj diviziji da usmjeri glavninu četnika preko Šahovića u okolinu Pljevalja, a dio na istočnu obalu Lima prema Pranjanima.“ <ref>NAW, T-314, Roll 1630, 000311: Izvod iz ratnog dnevnika operativnog odjeljenja 91. armijskog korpusa za 19. decembar 1944.</ref>|Iz ratnog dnevnika 91. armijskog korpusa za 19. decembar 1944.}} [[Drugi korpus NOVJ]] vršio je bočne napade na nemačke kolone u izvlačenju. Saveznička avijacija blisko je sadejstvovala u borbama, napadajući nemačke i četničke kolone u pokretu. 23. decembra četnici [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] su se odvojili od nemačke glavnine u oblasti Prijepolja, i nastavili preko [[Sandžak]]a za istočnu [[Bosna|Bosnu]]: {{izdvojeni citat|„5-7.000 četnika, koji sa 21. brdskim korpusom dolazi sa juga, ne pristaju na naređenje korpusa da se marširaju pravcem prema Šahovići-Pljevlja, već žele da nastave „Svjetlozelenom“, odn. „Plavom“ rutom. Obje divizije su dobile uputstvo da po svaku cijenu spriječe ometanje vlastitih pokreta od strane četnika“.<ref>NAW, T-314, Roll 1630, 000317: Izvod iz ratnog dnevnika operativnog odjeljenja 91. armijskog korpusa za 23. decembar 1944.</ref>|Iz ratnog dnevnika 91. armijskog korpusa za 23. decembar 1944.}} Đurišićeve snage su stigle preko Prijepolja u [[Rudo]] 28. decembra 1944. Pavle Đurišić se u međuvremenu sastao u selu Zabok sa [[Dragoslav Račić|Račićem]], [[Zaharije Ostojić|Zaharijem Ostojićem]] i [[Petar Baćević|Petrom Baćevićem]]. Četničke snage su reorganizovane u tri divizije. Pre polaska za [[Višegrad]], Đurišić je naredio da se unište sva vozila i sve što smeta brzom pokretu. Na sever su krenuli bez Mihailovićevog naređenja.<ref name="Depeše-192"/> Đurišićeve snage u povlačenju tada su imale oko 8.700 ljudi.<ref name="Milovanović-78"/><ref name="Butić-19"/> == Gubitak istočne Bosne == === Slom četničke ofanzive u istočnoj Bosni === {{main|Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.}} [[File:Zarobljeni četnici kod Tuzle decembra 1944.jpg|thumb|Zarobljeni četnici kod Tuzle decembra 1944.]] [[Datoteka:Mihailovic u Bosni 1944.jpg|mini|Sa četnicima u Bosni nalazio se i američki obaveštajac [[Robert Mekdauel]] koji je govorio da [[SAD]] pomažu isključivo Mihailovića i njegovu organizaciju.]] Nakon što su se četničke snage prikupile u istočnoj Bosni, odmetnuti general Mihailović je 8. decembra 1944. započeo veliku ofanzivu protiv partizana u istočnoj Bosni. Municiju je primao od nadležne nemačke komande. Mihailovićev izaslanik za pregovore sa nadležnom nemačkom komandom u Sarajevu oko isporuki oružja i municije bio je pukovnik [[Gojko Borota]], komandant Romanijskog korpusa JVuO<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm Opšti uslovi sporazuma o saradnji između četnika i nemačkih jedinica pripremljeni za pregovore decembra 1944. godine], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 130</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (5. decembar 1944)</ref>. Nemci su odobrili četnicima kretanje ka [[Zvornik]]u i "ograničenu materijalnu pomoć" ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv [[NOVJ|Narodnooslobodilačke vojske]]: {{izdvojeni citat|10. 12. 1944. Operat. odeljenje (Sarajevo) Saradnja sa četnicima. 1) Četnici na maršu u širi rejon Valjeva privremeno će preći preko područja Rogatica — Ljubovija — Zvornik — Kladanj. 2) DM garantuje najlojalnije držanje prema nemačkim jedinicama i nudi saradnju. Znak raspoznavanja za saradnju između nemačkih jedinica i četnika je: Mitrovica. 3) Četnike u što većoj meri koristiti za službu izviđanja. Materijalna pomoć može im se obezbediti u ograničenim razmerama ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv bandi.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (10. decembar 1944)</ref>|Obaveštenja štaba [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] potčinjenim komandama od [[10. 12.|10. decembra]] 1944.}} Po dogovoru sa Nemcima, četnici su decembra [[1944]]. godine započeli [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|veliku ofanzivu protiv partizana]]. Sa prostora između [[Rogatica|Rogatice]] i [[Sokolac|Sokolca]] snage JVuO su krenule [[8. 12.|8. decembra]] u napad na delove [[27. istočnobosanska divizija NOVJ|27. divizije NOVJ]], sa namerom da se probiju ka [[Zvornik]]u. {{izdvojeni citat|Ako uspete da dobijete municiju, šaljite je za selo Košutice, ponavljam Košutice. Hitno nam je potrebna.<ref name="Depeše-192"/>|Depeša generala Mihailovića "Binderu" od 14. decembra 1944.}} {{izdvojeni citat|Municiju prvu partiju primili smo i to 40000 metaka. Nemci traže ime lica kome njihov vojnik treba da preda, kao i to da se uvek označava ime mesta, kao i najbolji put... Raspoloženi su da nam municiju stave uvek.<ref name="Depeše-156"/>|Odgovor "Bindera" generalu Mihailoviću od 17. decembra 1944.}} {{izdvojeni citat|Vrlo mi je važno da što pre dobijemo municiju... Treba da je bude u što većem broju kako za puške tako i za bacače. Tražite ovo energično...<ref name="Depeše-192"/>|Depeša generala Mihailovića Gojku Boroti od 18. decembra 1944.}} I pored velike brojčane nadmoći, četnici nisu uspeli u svojoj nameri. [[27. istočnobosanska divizija NOVJ]] je [[19. 12.|19. decembra]] razbila nemačke zaštitnice južno od [[Zvornik]]a, a zatim [[22. 12.|22. decembra]] nanela ozbiljan udarac desnoj koloni [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]], sprečivši njihovo povezivanje sa Nemcima i odbacivši ih od [[Drina (reka)|Drine]]. [[Datoteka:3. korpus NOVJ u Tuzli oktobra 1943.jpg|minijatura|Jedinice [[Treći bosanski korpus NOVJ|Trećeg korpusa NOVJ]], koje su branile Tuzlu od četnika.]] [[File:Zarobljeni četnici koji su zajedno sa Nemcima napali Tuzlu decembra 1944.jpg|thumb|Zarobljeni četnici koji su zajedno sa Nemcima napali Tuzlu decembra 1944.]] Obzirom na nepovoljan razvoj operacije, [[Draža Mihailović]] je preusmerio svoj napad prema [[Tuzla|Tuzli]], koja je predstavljala centar [[Slobodna teritorija|slobodne teritorije]]. Tokom četiri dana dramatičnih borbi u neposrednom okruženju [[Tuzla|Tuzle]], 24-[[28. 12.|28. decembra]], [[27. istočnobosanska divizija NOVJ|27.]] i [[38. divizija NOVJ]] uspele su da odbrane grad. Mihailovićeva ofanziva izvedena je kao pomoćni udar u okviru napora [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] da se probije na [[Sremski front]] i ratište severno od Drave. Takođe je pomogla da [[Armijska grupa E]] uspostavi poprečnu vezu između [[Sarajevo|Sarajeva]] i fronta u donjem toku [[Drina (reka)|Drine]]. Mihailovićeva ofanziva je izvedena prema željama nemačke Komande Jugoistoka, uz njihovu saglasnost i pomoć u municiji i zbrinjavanju ranjenika. Pored četnika, nemački proboj osiguravale su i ustaše: {{izdvojeni citat|„5. SS brdski korpus: [...] Krećući se od Kalinovika sa sjeveru, jače banditske snage potisle četnička osiguranja od Trnova ka Kasindolu (6 [kilometara] južno od Sarajeva). 1. bataljon 734. lovačkog puka, prebačen iz Podromanije motorizovanim transportom, stupio u kontranapad u saradnji sa ustašama i četnicima.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=352&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000343.] <br /> ({{jez-njem|"V. SS–Geb. A.K. : </br> Aus Raum Kalinovik nach N vorgehende stärkere Bandenkräfte drängten Cetnik– Sicherungen beiderseits Trnovo auf Kasindol ( 6 S Sarajevo) zurück. Im Mot.– Transport aus Podromanija herangeführtes I./Jg.Rgt. 734 im Zusammenwirken mit Cetniks und Ust. zum Gegenangriff angetreten."}})</ref>|Tajni dnevni izvještaj njemačke Komande Jugoistoka (23. decembar 1944.)}} Slom Mihailovićeve ofanzive doveo je do demoralizacije i osipanja. [[Srpska državna straža|Srpski udarni korpus]] odmarširao je Nemcima u [[Sarajevo]], da bi bio transportovan vozovima u [[Slovenija|Sloveniju]]<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_134.htm Izveštaj šefa propagandno-obaveštajne službe i sudstva Zeničkog korpusa od 8. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande o razgovoru sa štabom Srpskog udarnog korpusa], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 134</ref>, a ostale četničke snage preko [[Ozren (Bosna i Hercegovina)|Ozrena]] ka [[Modriča|Modriči]], gde su se uključile u nemački sistem odbrane saobraćajnice [[Sarajevo]] – [[Brod (Bosna i Hercegovina)|Bosanski Brod]]. [[9. januar]]a 1945. godine pukovnik Dušan Smiljanić, komandant Šumadijske grupe korpusa povučenih u Bosnu, javlja Draži Mihailoviću o gladi, bolesti, razdoru, iznurenosti i očajnom stanju četničkih jedinica: {{izdvojeni citat|Nalazimo se u vrlo teškom položaju ugroženi neshvatanjem plemenskih zaslepljeni bosanskih i crnogorskih starešina. Usled opšte iznurenosti, usled gladi i epidemičnog obolenja više od polovine ljudstva. Pored toga naš svaki dalji zalogaj prisiljeni smo da plaćamo krvlju bez obzira od koga ga i kako uzimamo.<ref name="Depeše-156"/>}} Već se uveliko govorilo o krahu četnika. === Povlačenje četnika i Nemaca iz istočne Bosne === [[File:1944-12-15GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|thumb|Front u Evropi protiv nacističke Nemačke 15. decembra [[1945]].]] [[File:Puškomitraljesko odeljenje 18. srpske brigade 25. divizije na položaju kod Zvornika, januara 1945.jpg|thumb|Puškomitraljesko odeljenje [[18. srpska brigada NOVJ|18. srpske brigade]] 25. divizije na položaju kod Zvornika, januara 1945.]] Nakon izvlačenja nemačkih ostataka iz Srbije, komanda Vermahta je uspostavila front na [[Drina|Drini]], koji je bio južni krak [[Sremski front|Sremskog fronta]] i najdonji deo [[Istočni front (Drugi svetski rat)|istočnog fronta]] za odbranu [[nacistička Nemačka|nacističke Nemačke]]. Za odbranu Drine od Jugoslovenske armije pokušali su da pridobiju sve raspoložive četničke jedinice. [[10. januar]]a 1945. godine četnički komandant [[Dragoslav Račić]] izveštava Dražu Mihailovića da su Nemci ljubazni prema njima i da nameravaju držati Drinu cele zime: {{izdvojeni citat|Nemci žele što jaču vezu sa nama. Traže oficira za vezu iz Vašeg štaba i radio-telegrafsku vezu. U tom slučaju obećavaju municiju, odelo, hranu, lekove i sve druge potrebe. Prema nama i našim ljudima su veoma raspoloženi i ljubazni i predusretljivi. Izgleda mi, da imaju naređenje od višeg vodstva da nas po svaku cenu pridobiju. Imam podataka da će Drinu utvrditi i držati preko cele zime, a možda i dalje...<ref name="Depeše-156">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_156.htm IZVOD IZ KNJIGE PRIMLJENIH DEPEŠA ŠTABA ČETNIČKE VRHOVNE KOMANDE OD 12. DECEMBRA 1944. DO 26. FEBRUARA 1945. GODINE]</ref>|[[Dragoslav Račić]]}} Samo dva dana kasnije, [[12. januar]]a 1945. potpukovnik [[Pavle Đurišić]], vođa crnogorske kolone, javlja Draži Mihailoviću da se Nemci evakuišu iz Sandžaka i istočne Bosne, a četnici se tamo ne mogu održati bez njih: {{izdvojeni citat|Nemci napuštaju za dva dana Priboj i sve do Drine. Usled toga nemoguće mi se održati u Sandžaku i Čajniču...<ref name="Depeše-156"/>|[[Pavle Đurišić]]}} Sutradan [[13. januar]]a 1945. godine i potpukovnik [[Zaharije Ostojić]], komandant Istaknutog dela Vrhovne Komande JVuO, javlja Draži da četnici ne mogu "odbraniti Drinu" bez Nemaca, koji je upravo napuštaju: {{izdvojeni citat|Svi definitivno napuštaju desnu obalu Drine. Govore da će braniti levu obalu. Crveni vrše jak pritisak sa svih strana... Mobilišemo sve što možemo, ali teško ide... Odbrana Drine zavisi od Nemaca.<ref name="Depeše-156"/>|[[Zaharije Ostojić]]}} Četnicima u istočnoj Bosni i Hercegovni nije preostalo ništa drugo nego da izaberu jednu od tri mogućnosti: da se povuku u severnu Bosnu ka Mihailovićevoj glavnini, da ostanu u planinama dok se situacija eventualno ne promijeni ili da se predaju partizanskim jedinicama.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.pogledi.rs/bosanska-golgota-jvuo/ |access-date=2013-11-13 |archivedate=2013-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131104062233/http://www.pogledi.rs/bosanska-golgota-jvuo/ |deadurl=yes }}</ref> [[21. januar]]a 1945. [[Zaharije Ostojić]] javlja generalu Mihailoviću da se četnici bez Nemaca ne mogu održati na terenu, stoga kreću za njima na sever: {{izdvojeni citat|Nemci će napustiti Drinu kroz nekoliko dana. Crveni vrše pritisak sa juga, istoka i severa. Hrane i krova za ovako velike snage nema, te je opstanak ovde nemoguć. Zbog ovoga sam rešio u sporazumu sa Pavlom i Račićem u prisustvu Baletića da krenemo na sever jer je to jedino rešenje da održimo ovo što imamo.<ref name="Depeše-156"/>|[[Zaharije Ostojić]]}} [[22. januar]]a 1945. godine i Pavle Đurišić informiše Dražu Mihailovića da bez Nemaca nije mogao ostati na terenu, te je krenuo u povlačenje: {{izdvojeni citat|Nemci napustili su potpuno Crnu Goru, Sandžak i Istočnu Bosnu do Drine. Sam tamo nisam mogao ostati.<ref name="Depeše-156"/>|[[Pavle Đurišić]]}} Jedan po jedan, četnički komandanti su napuštali svoje položaje zajedno sa nemačkim trupama. 22. januara 1945. četnički vođa Draža Mihailović je iznenađeno pitao svog komandanta u Bosni: "''Interesuje me od kuda i Ostojić da se kreće sa Vama i Račić?''"<ref name="Depeše-192"/>, a već sutradan je iznenađeno pitao Račića o novi povlačenjima: "''Od kuda sada ispade da i Pavle Đurišić ide na Majevicu. Ništa ja to ne razumem u pogledu Pavla... Čija je to ideja?''"<ref name="Depeše-192"/> [[24. januar]]a [[1945]]. godine general [[Miroslav Trifunović]], iz Mihailovićevog Štaba u Bosni, je tražio da im Nemci dostave [[Plamenobacač|bacače plamena]] protiv partizana: {{izdvojeni citat|Vidite sa Nemcima da li bi mogli da nas snabdu sa bacačima plamena. Ovo bi nam bilo jako korisno u borbi protivu komunista. Za celu moju komandu uputio bih kod Nemaca u Sarajevu jednog višeg oficira za vezu te da se odkloni da svaka jedinica radi za sebe.<ref name="Depeše-192"/>|[[Miroslav Trifunović]]}} 26. januara 1945. general Mihailović, koji se prvi iz Srbije povukao u Bosnu, naređuje Zahariju Ostojiću da svi ostanu na svojim terenima: {{izdvojeni citat|Neslažem se sa vašim rešenjem da Baćević kreće na sever. Naredio sam Baćeviću da ostane na svome mestu i svojoj prostoriji i da tamo radi po mojim naređenjima... Ako Pavlove i Račićeve snage kreću na sever, to nije znak opšteg odstupanja i napuštanja terena što ne sme da bude.<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} Istog dana, 26. januara 1945. Draža Mihailović naređuje i Petru Baćoviću da ostane na svom mestu: {{izdvojeni citat|Neodobravam da vi sa vašim snagama idete na sever. Kada budu došle Račićeve ili Pavlove snage staviću ih neposredno pod moju komandu za akciju u Istočnoj Bosni... Vi ostanite na svome mestu.<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} 27. januara 1945. četnički “đeneral” ubeđuje svoje potčinjene kako oni nisu begunci: {{izdvojeni citat|Suzbijajte sve glasove o nekom našem krahu, suprotno tome širite da mi nismo begunci već se i dalje borimo dokle god možemo na svome terenu.<ref name="Depeše-192"/>|Depeša generala Mihailovića od 27 januara 1945 god.}} Oko 30. januara Draža Mihailović depešom ubeđuje Baćovića da četničke trupe nisu napustile Srbiju, već svakog dana jačaju: {{izdvojeni citat|Neslažem se da komandanti napuštaju svoje terene i to baš onda, kada izveštavaju da na njihovim terenima oživljuje četnička akcija. Nije istina da je Srbija napuštena od naših delova. Obratno da naši delovi svakoga dana u Srbiji ojačavaju.<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} Uporedo sa pokušajima podizanja morala potčinjenima, [[31. januar]]a 1945. četnički vođa Draža Mihailović zahteva preko [[Gojko Borota|Gojka Borote]] od Nemaca hitnu isporuku municije i razmenu oficira za vezu: {{izdvojeni citat|Zašto Nemci neupućuju obećanu municiju u Rudanku. Vrlo je hitno... Da li ste izdejstvovali odobrenje za oficira za vezu. Hitno je.<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} [[File:Zarobljeni četnici kod Tuzle februara 1945.jpg|thumb|Zarobljeni četnici kod Tuzle februara 1945.]] [[6. februar]]a 1945. godine “đeneral” Mihailović javlja pukovniku Gojku Boroti da bez municije četnici više ne mogu učestvovati u nemačkim operacijama: {{izdvojeni citat|Poručite sledeće Nemcima: Sva obećanja do sada nisu izvršena, u pogledu municije. Zbog toga, Srbijanske snage ne mogu učestvovati u akciji prema Tuzli, niti uopšte mogu učestvovati u akcijama...<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} [[14. februar]]a 1945. godine Draža Mihailović konstatuje raspad svoje organizacije u istočnoj Bosni: {{izdvojeni citat|Kosorić izveštava preko Borote, da su borci 1 Rogatičke, Čajničke i Višegradske brigade, počeli da se predaju pojedinačno i u grupama komunistima. Uzrok ovome je odlazak starešina sa ovoga terena.<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} Sutradan, [[15. februar]]a [[1945]]. Draža Mihailović naređuje [[Neško Nedić|Nešku Nediću]] da izvuče municiju od Nemaca ili će se svi povući: {{izdvojeni citat|Gledajte da izvučete municiju za sve. U protivnom kažite da ćemo se mi svi povući, jer bez municije ne možemo raditi, a oni kako hoće.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm</ref>|Naređenje Draže Mihailovića Nešku Nediću od 15. februara 1945.}} Tih dana Đurišićeva kolona u povlačenju stigla je u Mihailovićev štab kod Doboja. Bili su u očajnom stanju, pratilo ih je mnoštvo izbeglica, svakodnevno su trpeli gubitke od Jugoslovenske armije. Pavle Đurišić je hteo da produže za Sloveniju, ali je Draža Mihailović insistirao da ostanu u Bosni. U razgovoru sa njim, Đurišić je otkrio da “Mihailović nema nikakav plan”.{{sfn|Tomasevich|1975|p=440}} == Zbližavanje četnika i ustaša == {{main|Suradnja četnika sa NDH}} [[Datoteka:Stepinac.jpg|minijatura|185px|Zagrebački nadbiskup [[Alojzije Stepinac]], sa kim je Draža Mihailović pokušao da uspostavi vezu.]] [[18. 1.|18. januara]] na području donjeg toka [[bosna (rijeka)|reke Bosne]] (u oblasti [[Modriča|Modriče]]) snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] su sklopile sporazum sa snagama NDH, koji je predviđao sledeće:<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_144.htm Izveštaj komande Smederevskog korpusa JVuO od 23. januara 1945. načelniku štaba Vrhovne komande], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 144</ref> # Da se prekine pokolj; # Sigurnost lična i imovna svakome; # Zajednička borba protivu crvenih; [[7. februar]]a 1945. godine general Mihailović naređuje svojim potčinjenima saradnju sa ustašama u [[Gračanica|Gračanici]]: {{izdvojeni citat|Sa ustašama u Gračanici održavati najprijateljskije veze.<ref name="Depeše-192"/>|Depeša Draže Mihailovića od 7. februara 1945 god.}} Sutradan [[8. februar]]a “đeneral” Mihailović pojašnjava svojim potčinjenima: {{izdvojeni citat|Ustaše dižu glavu u Bosni, ali znajte da ima dve vrste ustaša. Samo su idejne ustaše naši neprijatelji, a ostali prestavljaju miliciju, koja je sa nama u saradnji.<ref name="Depeše-192"/>|Depeša Draže Mihailovića od 8. februara 1945 god.}} [[2. mart]]a [[1945]]. godine četnički vođa Draža Mihailović nalaže svom opunomoćeniku u [[Zagreb]]u hvatanje što čvršće veze sa zagrebačkim nadbiskupom [[Alojzije Stepinac|Alojzijem Stepincem]], koji je bio blizak vlastima [[NDH]]: {{izdvojeni citat|Nastanite da sa Stepincem, ponavljam sa Stepincem uhvatite što čvršću vezu i upoznate ga sa celim našim programom i radom... Ako možete učinite mu zvaničnu posetu, da bismo sa tim stvorili sporazum protiv komunista... Samo o tome Mačekovci nesmeju da znaju ništa, jer u isto vreme treba raditi sa mačekovcima.<ref name="Depeše-192"/>|Depeša Draže Mihailovića od 2. marta 1945. godine}} General Mihailović je slao izaslanike u [[Zagreb]], glavni grad [[NDH]], "prvenstveno radi dodira s Mačekom".<ref name="Butić-19"/> Mihailovićevi emisari su u Zagrebu pregovarali i s vlastima NDH u cilju isporuke municije i lekova, puštanja zarobljenih četnika, slobodnog prelaska preko teritorije NDH i općenito »vođenja jedne zajedničke borbe protivu partizana«.<ref name="Butić-19"/><ref name="Tomasevich-82"/><ref>Zb. NOR, XIV/4, 984—985.</ref><ref name="Ispitivanje">[https://www.znaci.org/00001/60_2_9.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Ispitivanje svedoka i čitanje dokumenata]</ref> U Zagreb je išao i nemački izaslanik za Balkan [[Herman Nojbaher]] nastojeći da ostvari saradnju između Nemcima lojalnih Srba i Hrvata.<ref name="Milovanović-77"/> == Slanje diverzantskih grupa u Srbiju == {{main|Lovačke grupe Jugoistok}} {{izdvojeni citat|Propagirajte da Tito mobiliše samo Srbe i šalje ih u Mađarsku da ginu, a muslimane i katolike čuva.<ref>[https://znaci.org/00001/11_77.htm PLAN KOMANDE LOVAČKIH GRUPA JUGOISTOK]</ref>|Ražalovani general [[Dragoljub Mihailović]]}} Proleća 1945. godine, nemačka komanda je rešila da preko Draže Mihailovića ubacuje [[Lovačke grupe Jugoistok|diverzantske grupe]] u oslobođenu Srbiju. Te grupe su bile sastavljene uglavnom od [[Srpski dobrovoljački SS korpus|srpskih SS dobrovoljaca]], ubučenih od Gestapoa za dejstva iza linija fronta. U to vreme vođene su teške borbe na [[Sremski front|Sremskom frontu]] između [[Wehrmacht]]a i [[JNA|Jugoslovenske armije]].<ref name="Saslušanje"/> Na čelu jedne od ovih grupa bio je zloglasni [[Boško Bećarević]], dok su vođe ostalih bili istaknuti ljotićevci i agenti Gestapoa [[Ratko Parežanin]], [[Jovan Kraguljac]], [[Rade Pavlović]] "Ognjen" i [[Branko Gašparević]] "Gara".<ref name="Milovanović-77">[https://www.znaci.org/00001/11_77.htm Nikola Milovanović: PLAN KOMANDE LOVAČKIH GRUPA JUGOISTOK]</ref> [[Datoteka:Gašparević sa svojom grupom.jpg|mini|[[Branko Gašparević]] "Gara" sa svojom diverzantskom grupom ''Ringelnatter''.]] Po završetku obuke, nemačka komanda je poslala [[Draža Mihailović|Draži Mihailoviću]] komandose opremljene "[[Snajperska puška|bezglasnim puškama]]", eksplozivom, radio stanicama i engleskim uniformama.<ref name="Saslušanje"/> [[13. januar]]a 1945. pukovnik [[Gojko Borota]] iz Sarajeva izveštava Mihailovića o njihovom dolasku: {{izdvojeni citat|Nemačka Komanda stavlja na raspoloženje grupu od 64 sabotera pod komandom Gare. Snabdeveni su sa jednom većom i tri manje radiostanice, odlično instruisani i opremljeni... u Sarajevo je već pristiglo njih 29 koji su svršili specijalne kurseve... svi su Srbi... Gara mi je poručio da se potpuno stavljaju na raspoloženje našoj organizaciji i primaju sve naše direktive.<ref name="Depeše-156"/><ref name="Saslušanje">[https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref>|Depeša pukovnika [[Gojko Borota|Gojka Borote]] generalu Mihailoviću od 13. januara 1945.}} Nakon boravka kod Mihailovića i zajedničkih priprema, vođa jedne od diverzantskih grupa poslao je izveštaj svojoj komandi. On [[5. mart]]a 1945. javlja generalu [[Edmund Glaise-Horstenau|Horstenau]] da je Draža prihvatio plan i obećao svaku moguću pomoć: {{izdvojeni citat|U sklopu priprema za akciju na prostoru Srbije, vođa za vezu za ovaj cilj formirane grupe imao je priliku da razgovara sa DM. Ti razgovori vođeni su u upadljivo prijateljskoj atmosferi. DM je plan grupe našao korisnim i za svoj cilj - borbu protiv komunizma - i obećao svaku moguću pomoć.<ref>NAW, B/67: 101, s. 8-10 (dokument iz bečkog Kriegsarchiva, dostupan na https://www.znaci.org/00002/413.pdf)</ref>}} [[7. mart]]a 1945. godine u oslobođenom Beogradu je obrazovana [[Privremena vlada Demokratske Federativne Jugoslavije|nova jugoslovenska vlada]], u kojoj su zajedno sedeli vodeći komunisti i kraljevi namesnici. Uporedo sa slanjem komandosa u Srbiju, Mihailović je preko [[Centralni nacionalni komitet|CNK]] apelovao na namesnike da se četničkim “narodnim vojnim snagama”, pruži mogućnost da se upute protiv okupatora, kao i da se četničkom političkom vođstvu dozvoli da “slobodno izađe na političku pozornicu i pred narod iznese svoj program.”<ref name="Milovanović-80">[https://www.znaci.org/00001/11_80.htm Nikola Milovanović, DRAMA NA ZELENGORI]</ref> U međuvremenu, prebacivanje komandosa u Srbiju nije napredovalo po planu, a Gašparević se žalio da ih narod ne prihvata: {{izdvojeni citat|Situacija je bila teška. Narod nas nije rado prihvatao, a i mi sami morali smo da se klonimo sela kako ne bi bili otkriveni.<ref name="Milovanović-77"/>}} Gašparevićeva grupa je [[april]]a 1945. zarobljena od jedinica [[JNA|Jugoslovenske armije]]. Sličnu sudbinu doživeo je i šef svih diverzantskih grupa Rade Pavlović "Ognjen", koji se početkom proleća 1945. godine, sa dobro naoružanom grupom obučenom u britanske uniforme spustio padobranom na [[Kopaonik]]. Tako je plan "Komande lovačkih grupa Jugoistok" o ubacivanju špijunsko-terorističkih grupa u Srbiju doživeo pun neuspeh.<ref name="Milovanović-77"/> == Operacija Majska oluja == {{main|Operacija Majska oluja}} {{izdvojeni citat|Crvena armija je na 35 km. od Berlina, Tolbuhin je izbio, sa pravca Budimpešte, na austrijsku granicu. Saveznici su razbili nemačku odbranu na Rajni. Nemačka je pred slomom. ... U istočnoj Bosni, gde se nalaze jedinice II armije — Nemci vrše ofanzivu!<ref name="znaci.org">https://www.znaci.org/00001/29_7.htm</ref>|[[Koča Popović]]}} [[Operacija Majska oluja]] (nem. ''Maigewitter'', izgovor: Majgeviter) je bila zajednička vojna operacija [[Wehrmacht|Vermahta]], snaga [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] i [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|Jugoslovenske vojske u otadžbini]] protiv [[Jugoslovenska narodna armija|Jugoslovenske armije]] u severoistočnoj Bosni. Vođena je od 22. do 31. marta [[1945]]. godine. Operaciju Majska oluja su poduzeli s ciljem da snage [[druga jugoslovenska armija|2. jugoslovenske armije]] u istočnoj Bosni odbaci istočno od [[Tuzla|Tuzle]] kako bi obezbedila neometano izvlačenje svojih jedinica iz doline Bosne ka Slavonskom Brodu i otklonila ugrožavanje južnog boka [[sremski front|sremskog fronta]]. == Povlačenje dela četnika ka Sloveniji == {{main|Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)}} === Dolazak Ljotićeve delegacije === {{main|Operativna zona Jadransko primorje}} [[Datoteka:Litorale Adriatico.svg|thumb|[[Operativna zona Jadransko primorje]], gde je [[Ljotić]] planirao okupljanje svih "nacionalnih snaga" radi finalnog obračuna sa [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenskom armijom]].]] Vođa [[Srpski dobrovoljački SS korpus|srpskih SS dobrovoljaca]] [[Dimitrije Ljotić]] nalazio se u pograničnoj zoni [[Treći rajh|Trećeg Rajha]] ([[operativna zona Jadran|okupirana Slovenija i Istra]]), gde je okupljao sve "nacionalne snage" pod komandom Vermahta za finalni obračun sa [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenskom armijom]]. Sa njim su bili četnici [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]] i [[Dobroslav Jevđević|Dobroslava Jevđevića]], kao i jedinice [[Srpska Državna Straža|Srpske državne straže]] koje su u decembru napustile Dražu Mihailovića. Ljotić je iz Slovenije [[28. februar]]a 1945. poslao delegaciju u Bosnu na čelu sa prvim srpskim kvislingom [[Milan Aćimović|Aćimovićem]]. Delegacija je stigla u Mihailovićev štab [[15. mart]]a [[1945]]. Njihova poruka je glasila: {{izdvojeni citat|Dimitrije Ljotić želi da se definitivno objedinjenje svih nacionalnih snaga bar sada izvrši i da Vi preuzmete komandu svih nacionalnih jedinica.<ref name="Milovanović-77"/>}} Ljotić je tražio da general Mihailović sa “celokupnom vojskom” dođe u Sloveniju i lično preuzme komandu. Nameravali su da, po kapitulaciji Nemačke, [[Slovenija|Sloveniju]] proglase “slobodnom federativnom jedinicom Kraljevine Jugoslavije”, da spreče ulazak Jugoslovenske armije, i dočekaju dolazak Anglo-Amerikanaca. Ljotić je računao da u Sloveniji ima oko 35 hiljada “naoružanih Srba i Slovenaca”, čemu se može dodati još oko 30.000 ljudi opštom mobilizacijom. Ako bi Draža došao sa svojim ostacima (u to vreme oko 25.000), u Sloveniji bi se stvorila armija od blizu 100.000 ljudi.<ref name="Milovanović-77"/> General Mihailović je, sa radošću, prihvatio predlog i odgovorio Ljotiću [[16. mart]]a: {{izdvojeni citat|Sa radošću pozdravljam Vaš rad na objedinjavanju svih nacionalnih snaga i ako u poslednjem momentu. Vremena još ima ipak da se najnužnije organizuje i poveže. Kosta i Vaš delegat preneli su mi sve Vaše poruke i budite uvereni da ih ja primam od prve do poslednje. [...] Poslaću moje ljude sa ovlašćenjima koji uživaju moje puno poverenje a koji će uživati i Vaše. Bez obzira na sve teškoće koje preživljujemo, ja sam uveren da ćemo uz Božju pomoć u borbi za Kralja i Otadžbinu postići sve što želimo.<ref name="Milovanović-77"/>|Odgovor Draže Mihailovića Dimitriju Ljotiću}} Draža Mihailović je iz Bosne poslao generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]], pukovnika [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubu Jovanovića Patka]] i potpukovnika [[Siniša Ocokoljić|Sinišu Ocokoljića]] (tzv. istaknuti deo Vrhovnog štaba) u Sloveniju radi preuzimanja komande nad združenim kvislinškim snagama.<ref name="Saslušanje"/> Mihailović im je najavio da će doći sa “svom svojom vojskom” u Sloveniju “kada dođe momenat”.<ref name="Milovanović-77"/> === Odlazak Đurišićeve kolone === [[Datoteka:Pavle Đurišić.jpg|minijatura|185px|[[Pavle Đurišić]], vođa crnogorskih četnika, koji se odmetnuo od odmetnutog generala Mihailovića.]] Po prijemu Ljotićevog poziva, [[Pavle Đurišić]] je rešio da krene ka Sloveniji, jer je ostanak u Bosni smatrao ravnim samoubistvu. On je govorio da će Draža “svu vojsku izgubiti”, jer je u teškoj zabludi da će ga Anglo-Amerikanci pomoći.<ref name="Milovanović-77"/> {{izdvojeni citat|Ovde neću ostati. Tifus nas satire, a i u borbama sa partizanima imamo stalno gubitke. Ako ostanem, nas će nestati. Da sam slušao Parežanina, ja bih sa mojim ljudima već odavno bio u Sloveniji, može biti još pre Đujića.<ref name="Milovanović-77"/>|[[Pavle Đurišić]]}} Đurišić je već vodio pregovore sa [[Sekula Drljević|Sekulom Drljevićem]], Pavelićevim suradnikom, oko prijelaza svojih trupa preko [[NDH]]. Nakon ranijih pregovora u [[Doboj]]u, 16. ožujka su Đurišićevi delegati u [[Zagreb]]u s Drljevićem potpisali sporazum prema kojem crnogorski četnici postaju [[Crnogorska narodna vojska]], pod vrhovnom komandom Sekule Drljevića: {{izdvojeni citat|Crnogorska vojska koja se sada nalazi pod komandom oficira Crnogoraca na području Nezavisne Države Hrvatske u buduće će se zvati Crnogorska Narodna vojska i priznaje se vojskom Crnogorske Narodne Organizacije; kojoj je cilj borba za uspostavu slobodne Crnogorske Države. [...] Crnogorska Narodna vojska priznaje vođu Crnogorske Narodne Organizacije, dr Sekulu Drljevića svojim vrhovnim komandantom i obavezuje se pokoravati se njegovim naredbama.<ref name="Butić-19"/><ref>AH, NDH MVP, kut. 2</ref>|Odlomak sporazuma Pavla Đurišića i Sekule Drljevića od 16. ožujka 1945.}} Ne čekajući dopuštenje Draže Mihailovića, Đurišić je krenuo prema zapadu. Pridružile su mu se mnoge glavešine, među kojima [[Dragiša Vasić]], [[Luka Baletić]], [[Mirko Lalatović]], [[Zaharije Ostojić]], [[Pavle Novaković]] i [[Petar Baćović]] s hercegovačkim četnicima i Romanijskim korpusom JVuO.<ref name="Butić-19"/> {{izdvojeni citat|Koliko je dubok bio rascijep među četnicima pokazivao je ne samo Đurišićev odlazak od Mihailovića, već još više činjenica da se Đurišiću na njegovom putu na zapad pridružio i Mihailovićev prvi titularni zamjenik i glavni politički savjetnik Dragiša Vasić. To su učinili i mnogi Mihailovićevi vodeći komandanti, među njima Zaharije Ostojić, načelnik komande za istočnu Bosnu, Petar Baćović, komandant hercegovačkih četnika, Mirko Lalatović, jedan od vodećih četničkih štabnih oficira, te Luka Baletić i Pavle Novaković.<ref name="Tomasevich-81">[https://www.znaci.org/00001/40_81.htm Jozo Tomasevich: ĐURIŠIĆEV ZLOSRETNI POKRET]</ref>|[[Jozo Tomašević]], istoričar}} O svojom odlasku depešeom su obavestili Dražu Mihailovića, koji je 16. marta odgovorio da je iznenađen, ali da on i dalje ostaje.<ref name="Depeše-192"/> Par dana kasnije, [[20. mart]]a 1945. Draža Mihailović u depeši Pavlu Đurišiću precizira da će ostati u Bosni sve dok Nemci drže položaje: {{izdvojeni citat|Ja sa srbijanskim i bosanskim snagama ostajem ovde dokle god okupator drži Sarajevo, Bijeljinu, Brčko i sve ostale veće gradove u Bosni, iskorišćujući vreme za organizaciju jake gerile u Bosni i Srbiji.<ref name="Depeše-192"/>|Depeša Draže Mihailovića Pavlu Đurišiću od 20. marta 1945.}} Borbe [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]] sa [[Vermaht]]om već su [[Sarajevska operacija|besnele na prilazima Sarajevu]], ali Draža Mihailović je verovao da će Nemci izdržati. On [[22. mart]]a 1945. javlja [[Gojko Borota|Gojku Boroti]] da je "bajka da komunisti vuku 80 topova od Loznice" i poručuje mu da ujedinjuje "sve naše snage u Sarajevu".<ref name="Depeše-192"/> U međuvremenu, Sekula Drljević je poduzeo kod vlasti [[NDH]] mjere za prihvaćanje oko 800<ref name="Tomasevich-81"/> (ili 2700<ref name="Butić-19">[https://www.znaci.org/00001/41_19.htm Fikreta Jelić Butić: U fronti okupljanja snaga kontrarevolucije]</ref>) ranjenih i bolesnih iz Đurišićeve kolone, koji su prebačeni preko Save i smješteni u Staroj Gradiški. Saznavši za njihov sporazum, [[23. mart]]a Draža Mihailović obaveštava sve četničke komande o Đurišićevoj "izdaji prema narodu, kralju i ovoj vrhovnoj komandi": {{izdvojeni citat|Pavle Đurišić izvršio je formalnu izdaju prema narodu, kralju i ovoj komandi... Trupe Crne Gore i Starog Rasa idu pod ruku sa ustašama... Ovde je čista izdaja za račun cmogorskog separatiste Sekule Drljevića. Crnogorci će ući u sastav Pavelićevih snaga pod komandom Sekule Drljevića, a sve srbijanske i bosanske jedinice koje se nalaze tamo biće razoružane... Ni jedan komandant od danas ne sme i ne treba da i dalje održava vezu radio-putem sa Pavlom Đurišićem... Obratiti pažnju na položaje koje drže prema nama i biti spreman na sve.<ref name="Milovanović-78"/>|Mihailovićev raspis svim potčinjenim komandantima od 23. marta 1945.}} [[26. mart]]a 1945 godine Mihailović šalje još precizniju obavijest: {{izdvojeni citat|Izveštavam Vas da je Pavle Đurišić služeći Nemcima otišao je sada dalje pa se sa ustašama udružio.<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} [[30. mart]]a 1945. potpukovnik Đurišić prilično oštro odgovara generalu Mihailoviću: {{izdvojeni citat|Lažeš i ti i svi koji kažu da sam imao vezu ma sa kim od ustaških vlasti. Ali tačno je da vi služite kao zaštitnica Nemaca...<ref name="Milovanović-78"/>|[[Pavle Đurišić]]}} === Uništenje Đurišićeve kolone === {{Glavni članak|Bitka na Lijevča polju|Poljanska bitka}} Nisu poznati detalji sporazuma koji je Đurišić sklopio s Drljevićem, ali čini se da je »[[Crnogorska narodna vojska]]« trebala preći preko Save u Hrvatsku, gde bi se svrstali uz Drljevića i prebacili na zapad željeznicom. Četnički izvori ukazuju da se Đurišić namjeravao držati sporazuma samo dok se ne riješi bolesnih i ranjenih, kako bi postao pokretniji.<ref name="Tomasevich-81"/> I Drljević i ustaše su od početka namjeravali sporazum iskoristiti kao zamku za Đurišića.<ref name="Tomasevich-81"/> Đurišić je umesto ka [[Zagreb]]u, krenuo najkraćim putem u Sloveniju, preko Bosanske Krajine, što su Sekula Drljević i vlasti [[NDH]] okarakterisali kao kršenje sporazuma.<ref name="Tomasevich-81"/> Pošto su Đurišićeve trupe prešle Vrbas, one su 1. i 2. aprila stigle na Lijevče polje i dobile dvodnevni odmor. Tada uspostavlja kontakt sa četničkim komandantom zapadne Bosne, pukovnikom [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubom Vranješevićem]] i komandantom korpusa u ovoj oblasti [[Lazar Tešanović|Lazarom Tešanovićem]], sa ciljem da ih pridobije za pokret ka Sloveniji. Ali, Vranješević o tome obaveštava Dražu Mihailovića i od njega traži instrukcije. Da bi opravdao vreme potrebno za Mihailovićev odgovor, obavestio je Đurišića da ga na Lijevču polju sačeka nekoliko dana, koji su mu potrebni da bi sakupio jedinice.<ref name="Milovanović-78"/> U međuvremenu, saznavši za kršenje sporazuma, i neovlašteno kretanje četnika, vlasti NDH šalju motorizovane jedinice da zaustave Đurišića. [[4. april]]a ujutru, snage NDH su iznenada napale Đurišićeve snage [[Bitka na Lijevča polju|na Lijevča polju]] i nanele im ozbiljne gubitke. Samo u prvom udarcu uništen je ceo štab Gatačke brigade, sa komandantom sveštenikom [[Radojica Perišić|Radojicom Perišićem]] na čelu. Da bi sprečio uništenje svojih jedinica, Đurišić je uputio izaslanike na pregovore sa ustašama uz zahtev da mu omoguće slobodan prolaz u pravcu Kozare. Ali ustaše ne prihvataju bilo kakve pregovore.<ref name="Milovanović-78"/> Istovremeno, [[4. april]]a 1945 godine, general Mihailović javlja četnicima u Sloveniji da ne primaju Pavlove trupe: {{izdvojeni citat|Od Pavlovih trupa nećete imati nikakve koristi. One su neborbene, pljačkaju i šire najveću demoralizaciju. Ne dozvolite da se nastane blizu Vas, ako dođu, inače ćete biti od njih odmah poplavljeni sa strahovitom defetističkom propagandom.<ref name="Depeše-192"/>|[[Draža Mihailović]]}} U noći između 4. i 5. aprila Đurišićeve snage su krenule u proboj prema Kozari, ali bez uspeha. Ovaj neuspeh izazvao je demoralizaciju i rasulo. Ne samo pojedinci već i cele jedinice napuštale su Đurišića i predavale se Drljevićevim emisarima.<ref name="Milovanović-78"/> Snage NDH su u trodnevnim borbama potpuno razbile Đurišićevu glavninu. Tome je pridonijela i Drljevićeva propaganda, pa je jedan broj četnika prišao na njegovu stranu, a većinu je zahvatila demoralizacija i rasulo.<ref name="Butić-19"/> Istovremeno, [[6. april]]a 1945. godine Mihailović odgovara Vranješeviću da snage Pavla Đurišića, preopterećene izbeglicama, ne predstavljaju nikakvu borbenu vrednost, da su samovoljno otišli, da [[Zaharije Ostojić]] ne radi u saglasnosti sa Vrhovnom komandom, te "prekinite svaku vezu sa njime".<ref name="Milovanović-78"/> O situaciji koja je tih dana vladala na Lijevču polju komandant 2. sarajevske četničke brigade kapetan Vladimir Tešanović izvestio je [[8. april]]a 1945. godine, iz sela Veliko Blaško, štab Srednjobosanskog korpusa: {{izdvojeni citat|Situacija 7. IV. u Lijevču Polju: Jedinice vojvode Pavla Đurišića usled teške situacije, a zavedene propagandom Sekule Drljevlća, odlučile su da se predaju ustašama, odnosno Sekuli Drljeviću, koji se proglasio vrhovnim komandantom crnogorske vojske nezavisne Crne Gore. Na pregovorima koje su vodili Pavlovi delegati sa nekim Pavelićevim izaslanikom, zaključeno je da se Crnogorci ne razoružavaju i imaju se dislocirati na području Hrvatske po naređenju hrvatskih vlasti. Bosanci i Srbijanci imaju se smatrati ratnim zarobljenicima. Usled toga Čika Branko, Srbijanske i Hercegovačke jedinice odlučili su pod svaku cenu prebaciti se na našu teritoriju i to ostvaruju. Komunisti drže desnu obalu Vrbasa i ugrožavaju jedinice koje se prebacuju.<ref name="Milovanović-78">[https://www.znaci.org/00001/11_78.htm Nikola Milovanović, OBRAČUN]</ref>}} Crnogorski četnici koji su se predali ustašama smješteni su u Staroj Gradiški. Drljević je od njih formirao tri brigade Crnogorske narodne vojske, koje su potom prebačene na područje oko Karlovca, pod komandu 2. i 5. ustaškog zbora.<ref name="Butić-19"/> Uviđajući težinu situacije, Đurišić, u dogovoru sa Dragišom Vasićem, Zaharijem Ostojićem, Petrom Baćovićem, Lukom Baletićem, Mirkom Lalatovićem i drugim četničkim vođama, odlučuje da od preostalih trupa obrazuje jednu elitnu jedinicu jačine nekoliko stotina ljudi i sa njima pokuša proboj na desnu obalu Vrbasa, a zatim, preko Grmeča i Bihaća za Sloveniju. Sa novoformiranom jedinicom Đurišić je prešao reku Vrbanju i u selu Čelincu se [[10. april]]a sastao sa lokalnim četničkim vođama [[Slavoljub Vranješević|Vranješevićem]] i [[Lazar Tešanović|Tešanovićem]]. Obojica su odbili Đurišićev predlog da se zajedno probijaju do Slovenije. [[Datoteka:Stara Gradiska concentration camp.jpg|thumb|Ustaški [[logor Stara Gradiška]], u koji su Đurišićevi četnici dobrovoljno ušli.]] Kod Gornjeg Šehera Đurišić je sa odredom ponovo prešao Vrbas, i [[17. april]]a na putu Banjaluka – Mrkonjić-Grad se našao sa ustaškim generalaom [[Metikoša|Vladimir Metikošem]] i Drljevićevim delegatom Dušanom Krivokapićem, koji mu prenose poruku Sekule Drljevića da se vrati svojim trupama, garantujući mu slobodan prolaz preko hrvatske teritorije.<ref name="Milovanović-78"/> U toku pregovora između Đurišićevih delegata i ustaških vlasti u Banjaluci, jedinice NOVJ su, [[21. april]]a, napale Đurišićev odred na putu [[Mrkonjić-Grad]] – [[Banjaluka]] i presekle mu odstupnicu u pravcu reke Sane. Ovo je nateralo Đurišića da pristane na ustaške uslove. Preko Banjaluke, Đurišićevi oficiri su došli u Staru Gradišku i priključili se svojim trupama koje su se tu već nalazile.<ref name="Milovanović-78"/><ref name="Butić-19"/> Postoji i verzija da su Đurišić i ostale četničke vođe zarobljeni u borbi.<ref name="Tomasevich-81"/> Odmah po dolasku u Staru Gradišku, Đurišić i njegovi oficiri su razoružani. Ustaše su prvo saslušavale Đurišića i ostale četničke vođe koji su bili s njim. Posle kraćeg vremena, Pavle Đurišić, [[Dragiša Vasić]], [[Luka Baletić]], [[Mirko Lalatović]], [[Zaharije Ostojić]], [[Pavle Novaković]], [[Petar Baćović]] i gotovo svi uhvaćeni oficiri i nekolicina članova četničkog nacionalnog komiteta za Crnu Goru, ukupno oko 150 ljudi, prebačeni su u [[logor Jasenovac]] i poubijani.<ref name="Milovanović-78"/> Pripadnike Crnogorske Narodne Vojske su nakon [[Poljanska bitka|Poljanske bitke]] sredinom maja zarobile snage [[NOVJ|Jugoslovenske armije]]. Mnogi od njih su ubijeni, a neki su prešli u redove pobednika.<ref>[https://www.znaci.org/00001/281_1.pdf Radoje Pajović: Pavle Đurišić]</ref> === Poraz četnika i Nemaca u Sloveniji i Istri === {{Glavni članak|Povlačenje četnika sa Nemcima|Operativna zona Jadransko primorje}} [[12. april]]a [[1945]]. je probijen [[Sremski front]], a [[Jugoslovenska armija]] je silovito prodrla na zapad. U [[Operativna zona Jadransko primorje|okupiranoj Sloveniji i Istri]] nalazili su se [[četnici]] [[Momčilo Đujić|Đujića]] i [[Dobrosav Jevđević|Jevđevića]], [[Srpski dobrovoljački korpus|dobrovoljci]] [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]], Nedićeva [[Srpska državna straža|državna straža]] i [[slovenski domobrani]] okupljeni oko [[Lev Rupnik|Leva Rupnika]], [[Ivan Prezelj|Ivana Prezelja]] i [[Gregorij Rožman|biskupa Rožmana]], ukupno oko 25.000 vojnika.<ref name="Pop izdaje"/> Naoružani od Nemaca, vršili su poslednje pripreme da se suprotstave Jugoslovenskoj armiji. U pograničnoj zoni Rajha Mihailovićevi četnici su bili pod komandom Vermahta, a [[Momčilo Đujić]] je "javno pozdravljao nemačke oficire [[Rimski pozdrav|rimskim pozdravom]]".<ref name="Depeše-156"/> [[15. april]]a 1945. godine Mihailovićev izaslanik general [[Miodrag Damjanović]] preuzeo je sve ove "nacionalne snage" pod svoju komandu, pripremajući se za konačan obračun protiv "Titovih hordi": {{izdvojeni citat|Primajući dužnost komandanta smatram za potrebno da svima — i starešinama i vojnicima i ovom prilikom ukažem na značaj objedinjavanja svih naših snaga u jedinstveni NACIONALNI FRONT, kao i da podvučem činjenicu: da se nalazimo u NAJODLUČNIJEM I NAJSUDBONOSNIJEM dobu velike borbe u Evropi... mi se ovde borimo i borićemo se pod uslovima koje ostale naše nacionalne snage ne poznaju. Vaše trupe ovde obučene su i obuvene, odmorne i nahranjene, dobro naoružane i snabdevene svim potrebama za borbu... Očekuje nas još važan pun časti zadatak: da onemogućimo prodiranje Titovih hordi u ove lepe krajeve...<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_201.htm OBAVEŠTENJA KOMANDANTA ISTAKNUTOG DELA ŠTABA VRHOVNE KOMANDE OD 15. APRILA 1945. O FORMIRANJU OVOG ŠTABA I ZNAČAJU OBJEDINJAVANJA SVIH RASPOLOŽIVIH SNAGA U BORBI PROTIV NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA]</ref>|Naređenje generala Miodraga Damjanovića od 15. aprila 1945.}} Četnici su se nadali da će, oslonjeni na Nemce, izdržati do “dolaska saveznika iz Italije” nakon čega će omogućiti “svome Vrhovnom komandantu brzi povratak u prestoni [[Beograd]]”.<ref name="Depeše-192"/> Sa njima su bili i patrijarh [[Gavrilo Dožić]] i episkop [[Nikolaj Velimirović]], koji su obilazili borce. [[23. april]]a [[1945]]. poginuo je vođa srpskih SS dobrovoljaca [[Dimitrije Ljotić]], sletevši kolima sa mosta koji su srušili partizani. Ljotićeva pogibija bila je težak udarac za "nacionalne snage", i doprinela je da u glavnoj bici sa Jugoslovenskom armijom ne bude snažnog vojničkog jedinstva.<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref> {{izdvojeni citat|Da je odsečena samo jedna grana, stablo ne bi mnogo osetilo, ali stablo je odsečeno do korena, i nama je nanesen veliki bol... Ljotić je bio ne samo naš, on je pripadao čovečanstvu, Evropi, svetu... On nije bio samo državnik, on je bio hrišćanin državnik... To je bio političar sa krstom... On je dao odgovor na sva pitanja. On je u svojoj ideologiji obuhvatio sve grane narodnog života.<ref name="Milovanović-77"/>|Govor Nikolaja Velimirovića na odru Dimitrija Ljotića}} [[29. april]]a 1945. jedinice [[Četvrta jugoslovenska armija|Četvrte jugoslovenske armije]] su ušle u Sloveniju. Istog dana, general Damjanović je svim snagama izdao naređenje za povlačenje ka Italiji.<ref name="Tomasevich-82">[https://www.znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref> Početkom maja [[1945]]. godine, Nemci su prekinuli otpor zapadnim silama u Nemačkoj, ali su nastavili borbu sa Jugoslovenima na [[Operativna zona Jadransko primorje|Jadranskom primorju]]: {{izdvojeni citat|Došlo je do primirja sa Englezima, sa maršalom Montgomerijem, a u ime Nemačke, dogovor je sklopio admiral Denic, jer je rat protiv Zapadnih sila izgubio smisao i nepotrebno vodi do gubitka dragocene nemačke krvi... Otpor prema Sovjetima, međutim, nastavlja se i dalje... Naše jedinice vode borbu sa neprijateljem oko Rijeke, Opatije i Trsta.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2013-11-12 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 5. maja 1943.}} Bežeći ka Italiji, četnici su [[5. maj]]a [[1945]]. godine susreli Novozelanđane blizu [[Trst]]a, kojima su objašnjavali da su “kraljevska vojska”, verna kralju Petru, tražeći da ih naoružaju za borbu protiv komunista. Međutim, ovi neshvaćeni borci, koji su kapitulaciju dočekali u službi Vermahta, razoružani su i smešteni u zarobljeničke logore.<ref>[[Nikolaj Tolstoj]], ''Ministar i pokolji'', Zagreb 1991. str. 31-33 i 37.</ref> Ovo je ujedno jedina veća grupacija četnika koja je uspela da se izvuče, i nakon rata formira jak [[Antikomunizam|antikomunistički]] pokret u dijaspori. == Uništenje Mihailovićeve kolone == {{Glavni članak|Bitka na Zelengori}} [[Datoteka:Kretanje snaga jvuo 1945.png|mini|Kretanje četničkih snaga u proleće 1945.]] [[Datoteka:Hlavni hreben Zelengory, vedouci z Bregoce k Baram a Prosjec.jpg|minijatura|Planina [[Zelengora]] na Sutjesci, poprište [[Bitka na Zelengori|poslednje bitke]] između [[Jugoslovenska armija|Jugoslovenske armije]] i ostataka Mihailovićevih snaga.]] Početkom aprila 1945. borbe su stigle [[Bitka za Berlin|nadomak Berlina]]. Gotovo svima je bilo jasno da je Nemačka poražena. General Mihailović je verovao da Nemačka neće tako brzo kapitulirati, i da će organizovati gerilu na Balkanu: {{izdvojeni citat|I ako je u Nemačkoj vrlo teška situacija, ipak nemačke trupe u Bosni vrše veliku ofanzivu protiv komunista. Po svem izgledu, da Nemci hoće da razviju gerilu ne samo u Nemačkoj već i na Balkanu.<ref name="Depeše-192"/>|Depeša generala Mihailovića od 1. aprila 1945 god.}} Nakon proboja sremskog fronta [[12. april]]a [[1945]]. godine, glavnina Jugoslovenske armije je silovito prodirala ka zapadu zemlje. [[13. april]]a 1945. godine četnički vođa Draža Mihailović je sa preostalim snagama (oko 10.000 do 12.000 ljudi, uključujući mnoštvo prinudno mobilisanih regruta iz Srbije) krenuo ka zapadu, istim pravcem kao i Đurišić pre njega. Nakon par dana marša, kada su stigli u dolinu [[Vrbas]]a, naglo je okrenuo jugozapadno, ka Srbiji. Četnička vojska se kretala u tri kolone. Desnom komandovao je [[Dragutin Keserović]], levom [[Dragoslav Račić]], a srednjom, u kojoj se nalazila Vrhovna komanda i preostali članovi Centralnog komiteta komandovao je [[Nikola Kalabić]]. Od planine Motajice skrenuli su na jug, pa pravcem: [[Motajica]] - istočno od Kotor-Varoša - između [[Travnik]]a i [[Zenica (grad)|Zenice]], izbili su u oblast [[Fojnica|Fojnice]]. Četnici su tumarali kroz divlja planinska područja, ostavljajući bolesne i ranjene. Ovo zlopaćenje, među preživelima upamćeno kao ''bosanska golgota'', dovelo je do strašne demoralizacije i osipanja. Dva dana, 26. i [[27. april]]a [[1945]]. pokušali su proboj preko [[Šiprage|Šipraga]] ali su tu ponovo poraženi i odbačeni prema [[Travnik]]u. Prema sjećanjima majora Aleksandra Miloševića, komandanta 2. šumadijskog korpusa, ta agonija se odvijala po sljedećem scenariju: {{izdvojeni citat|Uveče smo bili sa one strane Uzlomca, u dolini reke Vrbanje, kod sela Hrvaćana. Pređosmo rečicu i tu u prvim selima zanoćismo. Osvanuo je nešto bolji dan, maglovit ali bez kiše. Produžismo uz Vrbanju da se, odvajajući se odndje, popnemo u selo Borci i tu prenoćimo. Borbi nije bilo. Sutradan smo došli bez borbe do sela Očauš. Komunisti su već mogli da imaju predstavu o našem pokretu,kao i njegovom cilju. Izveštaji koje smo mi imali,već su pokazivali njihovo grupisanje, koje se svodilo na sačekuse na nekim mestima. Ta okolnost je nas nagonila da se u daljem pokretu držimo što više planinskih venaca. To je otežavalo pokret i dovodilo u pitanje prisustvo ranjenih, bolsenih i iznemoglih. Pri takvoj situaciji ništa nam drugo nije preostalo nego da nesposobne ostavimo. U ovom predelu, gde smo sada bili, nudile su se izvesne povoljnosti. Tu je jos uvek bilo jakih četnickih snaga pod komandom lokalnog četovođe Tešanovića. Ovde smo ostali do noći između 26-27. aprila, radi odmora i popune delova, to je dalo komunistima vremena da se grupiuu u rejonu Kotor-Varoša i Teslića. Jaka borba trajala je celu noć naročito kod desne kolone u selu Šiprage. U zoru 27. aprila 1945 na Šumadijski jurišni udariše komunisti iz tri pravca - reka Usora, Teslić i sa slabijim snagama sa planine Borije. Razvi se ogorčena borba, da se postepeno zbog napada iz tri pravca, pretvorila u borbu u mešavini. Blagodareći blizini planine Borije i danu, ispalo je da korpus nije doživeo tragediju kakvu je mogao.<ref>Žika Pavlović: Bosanska golgota. </ref>}} Dalje kretanje Mihailovićevih četnika je pomno praćeno od Jugoslovenske armije. Četničke jedinice su svakodnevno uznemiravane od avijacije, bacane su bombe i leci sa pozivom na predaju. Armija je znala tačnu brojnost četnika i njihovo naoružanje, zapovednici regularne vojske nisu sumnjali u svoju pobedu. Četnici su prešli preko Ivan-planine i zapadnih padina [[Bjelašnica|Bjelašnice]], obišli [[Kalinovik]] sa zapada, i skrenuli na istok gde su se sukobili sa Jugoslovenskom armijom. Četnici su se pod borbom probijali u pravcu [[Zelengora|Zelengore]]. Do odlučujućeg obračuna je došlo na reci [[Jezernica|Jezernici]], desnoj pritoci [[Neretva|Neretve]], [[10. maj]]a [[1945]]. godine. Krvava borba je trajala tri dana. Na bojištu je ostalo mnogo poginulih četnika, među njima i general [[Miroslav Trifunović]]. [[Jugoslovenska armija]] je pobedila. Četničke jedinice nisu više postojale kao organizovana snaga. Par dana nakon kapitulacije Nemačke u Evropi (9. maja 1945), [[Drugi svetski rat u Jugoslaviji]] bio je završen. == "Bosanska golgota" u literaturi == {{Glavni članak|Historijski revizionizam}} Naziv "bosanska golgota" skovan je po uzoru na "[[Albanska golgota|albansku golgotu]]", tragično povlačenje srpske vojske preko Albanije u Prvom svetskom ratu. U delima nekih autora povlačenje četnika sa Nemcima se prikazuje kao veliko stradanje [[narod]]a. Saradnja sa Nemcima se, po pravilu ne pominje, a navode se znatno veće cifre izbeglih nego u izvornim dokumentima. Jedan od preživelih, Miro Miketić piše o preko "preko 30.000 ljudi, uključujući žene, decu i starce", koji su se sa kolonom Pavla Đurišića, šest meseci povlačili iz Crne Gore, preko Nezavisne države Hrvatske, do Slovenije. On navodi da je tokom Bosanske golgote, "stradala intelektualna, duhovna i svaka druga [[elita]] Crne Gore": {{izdvojeni citat|Prelazeći u Bosnu i krećući put Bosanske golgote, taj narod se zaista našao u jednom paklu, gde su borbe sa komunistima i ustašama, ali i tifus, glad i studen svakog dana odnosili živote. U toj golgoti, gde su žrtve ostajale u gotovo svakom mestu, stradala je intelektualna, duhovna i svaka druga elita Crne Gore.<ref>[http://www.rtv.rs/sr_ci/vojvodina/novi-sad/kroz-pakao-i-natrag-saga-o-stradanju-1941-1945_393630.html "Kroz pakao i natrag" - saga o stradanju 1941-1945]</ref>|Miro Miketić}} == Izvori == {{reflist|2}} == Literatura == * {{Cite book|last= Tomasevich|first= Jozo|authorlink= Jozo Tomašević|coauthors= |title= War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: The Chetniks|year= 1975|url= http://books.google.com/books?id=yoCaAAAAIAAJ&printsec=frontcover|publisher= Stanford University Press|location= Stanford| isbn = 978-0-8047-0857-9 |ref=harv}} * [https://znaci.org/00001/58.htm Ljubivoje Pajović, Dušan Uzelac, Milovan Dželebdžić: SREMSKI FRONT 1944-1945] == Povezano == * [[Sremski front]] * [[Operacija Majska oluja]] * [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944]] * [[Bitka na Zelengori]] {{Drugi svetski rat u Jugoslaviji}} [[Kategorija:Bosna i Hercegovina u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Jugoslovenska vojska u otadžbini]] [[Kategorija:1945.]] swedcrqtxy2soex48th0g6njowz7kkf 2026. 0 257502 42580577 42580391 2026-04-12T19:50:04Z Alekol 2231 /* Predviđeni događaji */ 42580577 wikitext text/x-wiki {{Godina nav|2026}} {{otheruses}} {{Godina u drugim kalendarima|2026}} Godina '''2026''' (MMXXVI) je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]]. * UN-ova Međunarodna godina: pašnjaka i stočara; volontera za održivi razvoj; zemljoradnica. * Nove godine: ♞ [[Kineska nova godina|kineska]] 17. 2.; ☪ islamska 16. 6.; ✡ [[Roš Hašana]] 11/12. 9. * Uskrs: ✝ zapadni 5. 4.; 🞣 istočni 12. 4. * Bajram: Ramazanski 20. 3.; Kurban 27. 5. == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - Bugarska je 21. članica [[eurozona|eurozone]], 1,95583 [[bugarski lev|leva]] za euro. * 1. 1. - Požar u baru u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], stradalo je 40 ljudi. * 1. 1. - Demokratski socijalista [[Zohran Mamdani]] je gradonačelnik [[New York]]a. * [[2. 1.]] - Šesti dan protesta u Iranu, iniciranih ekonomskom krizom. [[Donald Trump|Trump]] izjavljuje da će intervenisati ako demonstranti budu ubijani. * 2. 1. - [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] je novi glavni grad [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorske Gvineje]], u kontinentalnom delu zemlje, umesto [[Malabo]]a na ostrvu [[Bioko]]. * 2 - 4. 1. - Jemenski građanski rat: jemenska vlada je uz saudijsku pomoć povratila teritorije izgubljene u ofanzivi Južnog prijelaznog vijeća prošlog mjeseca (muhafaze [[Hadramaut (muhafaza)|Hadramaut]] i [[Al-Mahra (muhafaza)|Al-Mahra]]). Na otoku [[Sokotra]] su blokirani turisti. [[Datoteka:Nicolas Maduro on board the USS Iwo Jima (cropped).jpg|120px|mini|lijevo|[[Nicolás Maduro|Maduro]]]] * [[3. 1.]] - Operacija ''Absolute Resolve'': američki udari u [[Venecuela|Venecueli]] i hvatanje predsednika [[Nicolás Maduro|Nicolása Madura]] i njegove supruge po optužbi za trgovinu narkoticima. Trump izjavljuje da će SAD upravljati zemljom do tranzicije, najavljuje dolazak američkih naftnih kompanija. V.d. predsednika je [[Delcy Rodríguez]]. * [[6. 1.]] - Grenlandska kriza: lideri nekoliko evropskih zemalja reafirmiraju podršku Danskoj i [[Grenland]]u povodom novih američkih potraživanja. * 6. 1. - Kontroverza oko chatbota [[Grok]] koji generira seksualizirane slike žena i djevojčica. * 6 - 10. 1. - Sukob između sirijske prelazne vlade i kurdskih Sirijskih demokratskih snaga u [[Alep]]u - po sporazumu o primirju, SDF napušta grad. Vlada zatim preduzima ofanzivu 13-tog. * [[7. 1.]] - Snage međunarodno priznate jemenske vlade ulaze u [[Aden]]. * [[8. 1.]] - Pojačanje protesta u Iranu, praćeno gašenjem interneta i oružanim suzbijanjem - stradale su hiljade demonstranata. * 8. 1. - Rat u Ukrajini: hipersonična balistička raketa [[Orešnik]] je uveče upotrebljena protiv [[Lavov]]a. * [[14. 1.]] - Zlato je ove sedmice prelazilo 4.600 dolara za uncu, vrhunac 4.638. * [[17. 1.]] - Trump objavljuje da uvodi dodatne carine za osam evropskih zemalja koje učestvuju u vojnoj vežbi ''Arctic Endurance'' i protive se američkom zauzeću Grenlanda (u Davosu 21-og ih otkazuje, kaže da neće primenjivati silu i da je postigao okvirni sporazum sa gen. sek. NATO-a). * 17. 1. - U Paragvaju je potpisan sporazum o slobodnoj trgovini između [[EU]] i [[Mercosur]] (potrebna je ratifikacija). * 17. 1. - Na snazi je sporazum UN o zaštiti oceana (kolokvijalno ''High Seas Treaty''), za očuvanje i održivo korištenje morske bioraznolikosti izvan nacionalne jurisdikcije. * [[20. 1.]] - U Zagrebu prikazan film "[[Svadba (2026.)|Svadba]]" - najgledaniji hrvatski film. * 20. 1. - Politička kriza u Bugarskoj (traje od 2021): predsednik [[Rumen Radev]] je podneo ostavku; potpredsednica [[Ilijana Jotova]] postaje prva žena predsednik 23-ćeg. * [[21. 1.]] - Blokada Filozofskog fakulteta u Novom Sadu zbog otkaza prof. Jeleni Kleut - policija je izbacila iz zgrade studente, profesore i građane. * [[22. 1.]] - Trump i predstavnici nekoliko zemalja su u Davosu potpisali povelju [[Odbor mira|Odbora mira]] (''Board of Peace''), koji je u novembru pomenut u rezoluciji SB UN 2803 kao prelazno upravno i nadzorno telo za Gazu. * 22. 1. - SAD su napustile [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetsku zdravstvenu organizaciju]]. * [[23. 1.]] - Američki organ je produžio licencu Naftnoj industriji Srbije do 20. februara (mađarski MOL je objavio 19-tog da će preuzeti NIS od Gaspromnjefta). * [[24. 1.]] - Kriza u [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolisu]]: nakon Renée Good 7-og, agenti ICE (Sprovođenje imigracije i carina) ubili su i Alexa Prettija. * 10 - [[25. 1.]] - Evropsko prvenstvo u vaterpolu, Beograd: Srbija 1, Hrvatska 6, Crna Gora 7. U all-star timu su [[Milan Glušac]], [[Dušan Mandić]] i [[Strahinja Rašović]]. * [[26. 1.]] - Talačka kriza u Gazi: Izraelci su našli telo poslednjeg taoca. * [[27. 1.]] - Samit EU-Indija u New Delhiju: postignut je sporazum o slobodnoj trgovini (potrebna ratifikacija). * 27. 1. - [[Južni Sudan]]: vladine snage, preds. [[Salva Kiir Mayardit|Salve Kiira]], pokrenule ofanzivu u državi Jonglei kako bi povratile pozicije koje su prošlog meseca zauzele opozicione snage zatvorenog bivšeg potpredsednika [[Riek Machar|Rieka Machara]]. * [[28. 1.]] - Urušavanje rudnika [[koltan]]a Rubaya na istoku DR Kongo: stradalo je preko 400 ljudi. * 28. 1.]] - [[Sarah Mullally]] je prva žena [[nadbiskup Canterburyja]]. * [[29. 1.]] - U [[Konjuh (Kruševac)|Konjuhu]] kod Kruševca zaplenjeno pet tona marihuane. * 29. 1. - Trump je potpisao izvršno naređenje o carini za zemlje koje snabdevaju [[Kuba|Kubu]] naftom; Meksiko je još pre dva dana otkazao isporuku - na Kubi se zaoštrava energetska kriza. * [[30. 1.]] - Predsednik Vučić je potpisao paket od pet izmena i dopuna pravosudnih zakona, tzv. Mrdićeve zakone. [[Datoteka:EFTA00001815 - Stone-walled driveway leads to a luxurious villa with palm trees and a coastal view featuring a black utility vehicle parked on the concrete pad.jpg|mini|Na "Epsteinovom otoku" 2019. ([[Little Saint James]], [[Američki Djevičanski Otoci]])]] * 30. 1. - Ministarstvo pravde SAD je objavilo 3,5 miliona dokumenata u vezi [[Jeffrey Epstein|Jeffreya Epsteina]]; novi fokus na bivšeg princa Andrewa i britanskog političara Petera Mandelsona. * 30. 1. - Nakon što je dostigla 5.500 dolara za uncu, cena zlata pada 9%, najviše od 1983. === Februar/Veljača === * 15. 1. - [[1. 2.]] - [[EHF Euro 2026.]] (Danska, Švedska Norveška): Danska 1, Hrvatska 3, Srbija 19, Crna Gora 23. U all-star timu je [[Mario Šoštarić]]. Doček rukometaša u Zagrebu 2-og je organizirala Vlada RH. * [[3. 2.]] - Islamisti ubili 160-200 ljudi u dva sela u zapadnoj nigerijskoj državi Kwara. * [[5. 2.]] - Istekao ugovor [[Novi START]] o redukciji nuklearnog naoružanja iz 2010. (Rusija je suspendovala učešće 2023). * 5. 2. - U Makedoniji je počela akcija u kojoj je zaplenjeno 40 tona marihuane. * 6 - 22. 2. - Zimske olimpijske igre u [[Milano|Milanu]] i [[Cortina d'Ampezzo|Cortini d'Ampezzo]]. * [[8. 2.]] - Izbori za predsjednika Republike Srpske (od novembra): nakon ponavljanja glasanja na 136 biračkih mjesta, potvrđena je pobjeda [[Siniša Karan|Siniše Karana]] iz SNSD (inauguracija 17-og). * 8. 2. - Vanredni izbori u [[Japan]]u: [[Liberalna demokratska partija (Japan)|LDP]] premijerke [[Sanae Takaichi]] dobija dvotrećinsku većinu. * 8. 2. - [[Super Bowl]] LX u [[Santa Clara, California|Santa Clari]]: [[Seattle Seahawks]] - [[New England Patriots]] 29:13; u poluvremenu je nastupio portorikanski reper [[Bad Bunny]]. * [[12. 2.]] - Trump opozvao klasifikaciju gasova staklene bašte kao pretnje javnom zdravlju iz 2009, kao i standarde za emisije iz vozila. * 12. 2. - [[Vještačka inteligencija]]: kineska kompanija [[ByteDance]] objavila aplikaciju ''Seedance 2.0'' za generiranje videa - hollywoodski studiji prete tužbom za povredu intelektualnih prava. * [[19. 2.]] - Bivši princ Andrew je bio pritvoren zbog prestupa na javnoj funkciji. * 19. 2. - Bivši južnokorejski predsednik Yoon Suk Yeol osuđen na doživotnu kaznu za pobunu kada je proglasio ratno stanje u decembru 2024. * [[20. 2.]] - Vrhovni sud SAD presudio da predsednik nema pravo da uvodi carine prema zakonu iz 1977 (carine od 2. 4. 2025). Trump sutradan objavljuje globalne carine od 10% po zakonu iz 1962, što ubrzo povećava na 15%. * [[22. 2.]] - Fatalno ranjen ''El Mencho'', lider meksičkog narko-kartela Jalisco Nova Generacija - njegovi ljudi izvode više paljevinskih napada, blokada puteva i sukoba sa vlastima. * [[26. 2.]] - Eskalacija u Konfliktu Pakistana i Afganistana: afganski Talibani napadaju pakistanske položaje (nakon pakistanskih udara od 21-og), Pakistan kaže da je u punom ratu sa Afganistanom. * [[27. 2.]] - MUP objavio da je Hrvatska očišćena od mina. * [[28. 2.]] - Počinje Operacija Lav koji riče/Epska furija, izraelsko-američki udari na Iran sa željom promene režima. ** Ubijen je Vrhovni lider [[Ali Hamenei]] sa još nekoliko vojnih čelnika. Pogođena je škola za devojčice u Minabu na jugu zemlje, iranski mediji izveštavaju o 165 mrtvih. ** Iran uzvraća na Izrael i ciljeve u Persijskom zalivu. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Op epic fury timeline 100hrs - pentagon - mar4 - straight.jpg|mini|Prvih 100 sati rata u Zalivu]] * [[1. 3.]] - Dron pogodio britansku bazu Akrotiri na Kipru. * 1. 3. - Masakru u Abiemnomu na severu [[Južni Sudan|Južnog Sudana]]: omladinci, moguće [[Nuer]]i, napali su [[Dinka (narod)|Dinke]], ubijeno je najmanje 169 ljudi. * [[2. 3.]] - Obnovljen sukob između [[Hezbolah]]a i Izraela. Evakuacije sa juga Libana, gađanje meta na jugu Bejruta. * [[3. 3.]] - Još jedan odron u rudnicima [[koltan]]a Rubaya u prov. [[Nord-Kivu|Severni Kivu]], [[DR Kongo]], sa preko 200 mrtvih (u januaru je stradalo preko 400 ljudi). * [[4. 3.]] - Iranska fregata IRIS Dena je torpedovana blizu Šri Lanke. * [[5. 3.]] - Izbori u [[Nepal]]u, prvi od protesta Gen Z prošlog septembra: skoro dvotrećinska većina za Nacionalnu nezavisnu partiju, repera i gradonačelnika Katmandua [[Balen Shah]]a. * [[6. 3.]] - Kosovska predsednica [[Vjosa Osmani]] raspustila skupštinu dan nakon neuspelog biranja novog predsednika; "[[Samoopredeljenje (politička stranka)|Samoopredeljenje]]" se obraća Ustavnom sudu. * 7/[[8. 3.]] - Pogođeni rezervoari nafte kod Teherana, grad je obavijen dimom, pada crna kiša. Za novog Vrhovnog lidera Irana je izabran sin prethodnog, [[Mojtaba Khamenei]]. * [[9. 3.]] - Cena nafte prelazi 100 dolara po barelu, prvi put od 2022. Promet [[Hormuški tjesnac|Hormuškim tjesnacom]] je znatno otežan. * [[13. 3.]] - Gađane su vojne mete na iranskom ostrvu i naftnom terminalu [[Hark]]. * [[15. 3.]] - [[98. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[One Battle After Another]]'', ukupno šest nagrada od 13 nominacija, uključujući novu kategoriju za [[kasting]]; ''[[Sinners (film iz 2025.)|Sinners]]'', četiri od rekordnih 16; ''[[Frankenstein (film iz 2025.)|Frankenstein]]'' tri od devet; ''[[KPop Demon Hunters]]'' dve od dve; ''[[Sentimental Value]]'' jedna, međunarodna, od devet; ''[[Hamnet (film)|Hamnet]]'' jedna od osam; ''[[Marty Supreme]]'' ništa od devet. * [[16. 3.]] - U pakistanskom udaru je pogođena bolnica, centar za rehabilitaciju narkomana, u Kabulu - lokalni izvori tvrde da ima na stotine mrtvih. * 16. 3. - Započete su izraelske kopnene operacije na jugu Libana - narednih dana se ruše mostovi na reci [[Litani]]. * 16. 3. - Nestanak struje na celoj Kubi (i opet 21-og). * [[17. 3.]] - U izraelskim napadima u Teheranu, ubijeni su tajnik Vrhovnog vijeća nacionalne sigurnosti [[Ali Laridžani]] i komandant Basidža, paravojne dragovoljačke milicije u okviru Revolucionarne garde, Golamreza Solejmani (sljedeće noći i ministar obavještajnih dijela Esmail Hatib). * [[18. 3.]] - Prvi, izraelski, napad na iransku hidrokarbonsku proizvodnju: najveće gasno polje, Južni Pars, koje deli sa [[Katar]]om. Iran odgovara udarom i velikom štetom na katarskom kompleks Ras Laffan za likvefakciju gasa. Ovo povlači obustavu rada kompanije QAFCO, koja proizvodi 14% svetske [[Urea|uree]].<ref>[https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/visual-guide-gulf-fertiliser-blockade ‘Food security timebomb’: a visual guide to the Gulf fertiliser blockade]. theguardian.com 3 Apr 2026</ref> * [[20. 3.]] - Iranci su ispalili dve rakete prema bazi Diego Garcia u sredini Indijskog okeana - jedna se raspala, druga presretnuta. * 20 - 22. 3. - Svetsko prvenstvo u dvoranskoj atletici, [[Toruń]]: srebro za [[Angelina Topić|Angelinu Topić]] u skoku u vis. * [[21. 3.]] - Nakon što je u Iranu gađano nuklearno postrojenje Natanz, iranske rakete pogađaju izraelska mesta Arad i [[Dimona]], nedaleko od nuklearnog centra. * [[22. 3.]] - Parlamentarni izbori u Sloveniji: vladajuće [[Gibanje Svoboda]] je opalo, ali je jedan mandat ispred Janšine [[Slovenska demokratska stranka|SDS]]. * 22. 3. - Lokalni izbori u Francuskoj, drugi krug. Socijalisti zadržali Pariz. * [[24. 3.]] - Potpisan ugovor o slobodnoj trgovini između EU i Australije. * 25 - 26. 3. - Sud u Novom Meksiku odredio 375 milona dolara globe Meti (Facebook i Instagram) jer je omogućila seksualnu eksploataciju dece; sutradan u Los Angelesu sud nalazi da su Meta i YouTube stvorili adiktivne proizvode koji štete mladim korisnicima. * [[26. 3.]] - Nevrijeme u Hrvatskoj. * 26. 3. - Uveče, studentkinja pala sa petog sprata Filozofskog fakulteta u Beogradu. * [[28. 3.]] - Jemenski Husi su ispalili prvu raketu prema Izraelu tokom Iranskog rata. * [[29. 3.]] - Lokalni izbori u 10 opština Srbije (Aranđelovac, Bajina Bašta, Bor, Kladovo, Knjaževac, Kula, Lučani, Majdanpek, Sevojno, Smederevska Palanka). Bilo je nasilja, [[Srpska napredna stranka|naprednjaci]] uglavnom pobeđuju, sa smanjenom podrškom. * [[31. 3.]] - BiH pobijedila Italiju na penale i plasirala se na Svjetsko prvenstvo; Italija nije uspjela treći put zaredom. === April/Travanj === [[Datoteka:Orion POV- Destination and Home (art002e009567).jpg|mini|[[Artemis II]]: brod Orion, Mĕsec, Zemlja]] * [[1. 4.]] - [[10. 4.]] - NASA-ina misija [[Artemis II]], sa posadom oko Meseca, prva iznad niske orbite od 1972; 6/7. 4. su obišli oko Meseca, na rekordnoj udaljenosti od 406.771 km od Zemlje. * [[3. 4.]] - U Iranu je oboren američki [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15E]]: pilot je ubrzo spasen, oficir za oružne sisteme 5-tog (prilikom spašavanja Amerikanci uništili dva svoja aviona [[Lockheed C-130 Hercules|C-130]] i dva mala helikoptera [[MD Helicopters MH-6 Little Bird|MH-6]](. Oboren i [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] kod Hormuškog tjesnaca. * [[5. 4.]] - Objavljeno da je pronađen eksploziv kod gasovoda blizu [[Kanjiža|Kanjiže]]. * [[7. 4.]] - Trump: "jedna civilizacija će umreti večeras" ako Iran ne prihvati sporazum. Sledeće noći je dogovoreno primirje na dva tjedna i otvaranje Tjesnaca. * [[8. 4.]] - Izrael smatra da Liban nije obuhvaćen primirjem, u jakim udarcima na Bejrut je stradalo preko 200 ljudi. Iran zatvara Tjesnac i gađa zaljevske zemlje. == Predviđeni događaji == * 12 - 16. 5. - Pesma Evrovizije u Beču. * 11. 6. - 19. 7. - FIFA Svetski kup u Severnoj Americi. * [[12. 8.]] - Totalno [[pomračenje Sunca]], u sh. krajevima prekriveno preko 90% diska<ref>[http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 Total Solar Eclipse of 2026 August 12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320164625/http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 |date=2015-03-20 }}, ''NASA''</ref>. * [[4. 10.]] - Izbori u BiH. * [[3. 11.]] - Izbori na sredini mandata u SAD. * 19. 11. - Najavljena igra ''[[Grand Theft Auto VI]]''. === Nepoznati datumi === * jesen? - Vanredni izbori u Srbiji? == Rođenja == == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 2026.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Nexhat Daci]], kosovski političar, akademik ANUK (* [[1944]]) * [[2. 1.]] - [[Dejan Đurović]], glumac, spiker, voditelj (* [[1938]]) * [[5. 1.]] - [[Aldrich Ames]], špijun (* [[1941]]) * [[10. 1.]] - [[Erich von Däniken]], ufolog (* [[1935]]) * [[19. 1.]] - [[Valentino Garavani|Valentino]], modni kreator (* [[1932]]) * 19. 1. - [[Senka Veletanlić]], pevačica, glumica (* [[1936]]) * [[20. 1.]] - [[Beti Đorđević]], pevačica (* [[1946]]) * [[23. 1.]] - [[Dalibor Brun]], pjevač (* 1944) * [[30. 1.]] - [[Catherine O'Hara]], glumica (* [[1954]]) === Februar/Veljača === * [[3. 2.]] - [[Saif al-Islam Gaddafi]], libijski političar (* [[1972]]) * [[6. 2.]] - [[Miro Vuksanović]], književnik, akademik SANU (* [[1944]]) * [[7. 2.]] - [[Gordana Marić]], glumica, profesorka FDU (* * [[13. 2.]] - [[Ljiljana Pavić]], scenaristkinja (* [[1938]]) * 13. 2. - [[Tatjana Ječmenica]], teniserka, trener, selektor (* [[1978]]) * [[15. 2.]] - [[Robert Duvall]], glumac (* [[1931]]) * [[17. 2.]] - [[Jesse Jackson]], aktivist za ljudska prava (* [[1941]]) * [[18. 2.]] - [[Borislav Paravac]], bivši član Predsjedništva BiH (* [[1943]]) * 18. 2. - Ljiljana Zelen Karadžić (* [[1945]]) * [[20. 2.]] - [[Mirjana Kapetanović]], bh. književnica i novinarka (* [[1959]]) * [[21. 2.]] - [[Vladislav Jovanović]]. srpski diplomata (* [[1933]]) * 21. 2. - [[Dan Simmons]], književnik (* [[1948]]) * [[23. 2.]] - [[Dragoljub Dimitrijević]], vajar, profesor FPU (* [[1950]]) * [[25. 2.]] - [[Antonio Tejero]], neuspeli španski pučista (* [[1932]]) * [[27. 2.]] - [[Neil Sedaka]], kantautor, pijanist (* [[1939]]) * [[28. 2.]] - [[Ali Hamenei]], Vrhovni lider Irana (* [[1939]]) === Mart/Ožujak === * [[8. 3.]] - [[B. Wongar]] (Sreten Božić), književnik (* 1932) * 8. 3. - [[Vladimir Rakočević]], matematičar, akademik SANU (* [[1953]]) * [[14. 3.]] - [[Jürgen Habermas]], filozof, socijalni teoretičar (* [[1929]]) * [[17. 3.]] - [[Patrijarh gruzijski Ilija II]] (* [[1933]]) * 17. 3. - [[Ali Laridžani]], iranski političar (* [[1958]]) * [[19. 3.]] - [[Chuck Norris]], glumac, majstor borilačkih vještina (* [[1940]]) * 19. 3. - [[Umberto Bossi]], talijanski političar (* [[1941]]) * [[20. 3.]] - [[Robert Mueller]], bivši šef FBI, specijalni istražilac (* [[1944]]) * 20. 3. - [[Božo Koprivica]], književnik, dramaturg (* [[1950]]) * [[22. 3.]] - [[Lionel Jospin]], bivši francuski premijer (* [[1937]]) * 22. 3. - [[Hermann Huppen]], stripotvorac (* [[1938]]) * 22. 3. - [[Radoje Čupić]], glumac (* [[1958]]) * [[26. 3.]] - [[James Tolkan]], glumac (* [[1931]]) * [[30. 3.]] - [[Carlos Westendorp]], španjolski diplomat, bivši VP u BiH (* [[1937]]) === April/Travanj === * [[8. 4.]] - [[Duško Vujošević]], košarkaški trener (* [[1959]]) * [[9. 4.]] - [[Afrika Bambaataa]], pionir hip-hopa (* [[1957]]) == Nobelove nagrade == === Veze === [[Godišnji kalendar]] == Reference == {{izvori}} {{Commonscat}} [[Kategorija:2026.| ]] 91vu0fwpelqev85r5s34rh4m55o9b9v 42580579 42580577 2026-04-12T20:16:07Z Alekol 2231 /* April/Travanj */ 42580579 wikitext text/x-wiki {{Godina nav|2026}} {{otheruses}} {{Godina u drugim kalendarima|2026}} Godina '''2026''' (MMXXVI) je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]]. * UN-ova Međunarodna godina: pašnjaka i stočara; volontera za održivi razvoj; zemljoradnica. * Nove godine: ♞ [[Kineska nova godina|kineska]] 17. 2.; ☪ islamska 16. 6.; ✡ [[Roš Hašana]] 11/12. 9. * Uskrs: ✝ zapadni 5. 4.; 🞣 istočni 12. 4. * Bajram: Ramazanski 20. 3.; Kurban 27. 5. == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - Bugarska je 21. članica [[eurozona|eurozone]], 1,95583 [[bugarski lev|leva]] za euro. * 1. 1. - Požar u baru u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], stradalo je 40 ljudi. * 1. 1. - Demokratski socijalista [[Zohran Mamdani]] je gradonačelnik [[New York]]a. * [[2. 1.]] - Šesti dan protesta u Iranu, iniciranih ekonomskom krizom. [[Donald Trump|Trump]] izjavljuje da će intervenisati ako demonstranti budu ubijani. * 2. 1. - [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] je novi glavni grad [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorske Gvineje]], u kontinentalnom delu zemlje, umesto [[Malabo]]a na ostrvu [[Bioko]]. * 2 - 4. 1. - Jemenski građanski rat: jemenska vlada je uz saudijsku pomoć povratila teritorije izgubljene u ofanzivi Južnog prijelaznog vijeća prošlog mjeseca (muhafaze [[Hadramaut (muhafaza)|Hadramaut]] i [[Al-Mahra (muhafaza)|Al-Mahra]]). Na otoku [[Sokotra]] su blokirani turisti. [[Datoteka:Nicolas Maduro on board the USS Iwo Jima (cropped).jpg|120px|mini|lijevo|[[Nicolás Maduro|Maduro]]]] * [[3. 1.]] - Operacija ''Absolute Resolve'': američki udari u [[Venecuela|Venecueli]] i hvatanje predsednika [[Nicolás Maduro|Nicolása Madura]] i njegove supruge po optužbi za trgovinu narkoticima. Trump izjavljuje da će SAD upravljati zemljom do tranzicije, najavljuje dolazak američkih naftnih kompanija. V.d. predsednika je [[Delcy Rodríguez]]. * [[6. 1.]] - Grenlandska kriza: lideri nekoliko evropskih zemalja reafirmiraju podršku Danskoj i [[Grenland]]u povodom novih američkih potraživanja. * 6. 1. - Kontroverza oko chatbota [[Grok]] koji generira seksualizirane slike žena i djevojčica. * 6 - 10. 1. - Sukob između sirijske prelazne vlade i kurdskih Sirijskih demokratskih snaga u [[Alep]]u - po sporazumu o primirju, SDF napušta grad. Vlada zatim preduzima ofanzivu 13-tog. * [[7. 1.]] - Snage međunarodno priznate jemenske vlade ulaze u [[Aden]]. * [[8. 1.]] - Pojačanje protesta u Iranu, praćeno gašenjem interneta i oružanim suzbijanjem - stradale su hiljade demonstranata. * 8. 1. - Rat u Ukrajini: hipersonična balistička raketa [[Orešnik]] je uveče upotrebljena protiv [[Lavov]]a. * [[14. 1.]] - Zlato je ove sedmice prelazilo 4.600 dolara za uncu, vrhunac 4.638. * [[17. 1.]] - Trump objavljuje da uvodi dodatne carine za osam evropskih zemalja koje učestvuju u vojnoj vežbi ''Arctic Endurance'' i protive se američkom zauzeću Grenlanda (u Davosu 21-og ih otkazuje, kaže da neće primenjivati silu i da je postigao okvirni sporazum sa gen. sek. NATO-a). * 17. 1. - U Paragvaju je potpisan sporazum o slobodnoj trgovini između [[EU]] i [[Mercosur]] (potrebna je ratifikacija). * 17. 1. - Na snazi je sporazum UN o zaštiti oceana (kolokvijalno ''High Seas Treaty''), za očuvanje i održivo korištenje morske bioraznolikosti izvan nacionalne jurisdikcije. * [[20. 1.]] - U Zagrebu prikazan film "[[Svadba (2026.)|Svadba]]" - najgledaniji hrvatski film. * 20. 1. - Politička kriza u Bugarskoj (traje od 2021): predsednik [[Rumen Radev]] je podneo ostavku; potpredsednica [[Ilijana Jotova]] postaje prva žena predsednik 23-ćeg. * [[21. 1.]] - Blokada Filozofskog fakulteta u Novom Sadu zbog otkaza prof. Jeleni Kleut - policija je izbacila iz zgrade studente, profesore i građane. * [[22. 1.]] - Trump i predstavnici nekoliko zemalja su u Davosu potpisali povelju [[Odbor mira|Odbora mira]] (''Board of Peace''), koji je u novembru pomenut u rezoluciji SB UN 2803 kao prelazno upravno i nadzorno telo za Gazu. * 22. 1. - SAD su napustile [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetsku zdravstvenu organizaciju]]. * [[23. 1.]] - Američki organ je produžio licencu Naftnoj industriji Srbije do 20. februara (mađarski MOL je objavio 19-tog da će preuzeti NIS od Gaspromnjefta). * [[24. 1.]] - Kriza u [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolisu]]: nakon Renée Good 7-og, agenti ICE (Sprovođenje imigracije i carina) ubili su i Alexa Prettija. * 10 - [[25. 1.]] - Evropsko prvenstvo u vaterpolu, Beograd: Srbija 1, Hrvatska 6, Crna Gora 7. U all-star timu su [[Milan Glušac]], [[Dušan Mandić]] i [[Strahinja Rašović]]. * [[26. 1.]] - Talačka kriza u Gazi: Izraelci su našli telo poslednjeg taoca. * [[27. 1.]] - Samit EU-Indija u New Delhiju: postignut je sporazum o slobodnoj trgovini (potrebna ratifikacija). * 27. 1. - [[Južni Sudan]]: vladine snage, preds. [[Salva Kiir Mayardit|Salve Kiira]], pokrenule ofanzivu u državi Jonglei kako bi povratile pozicije koje su prošlog meseca zauzele opozicione snage zatvorenog bivšeg potpredsednika [[Riek Machar|Rieka Machara]]. * [[28. 1.]] - Urušavanje rudnika [[koltan]]a Rubaya na istoku DR Kongo: stradalo je preko 400 ljudi. * 28. 1.]] - [[Sarah Mullally]] je prva žena [[nadbiskup Canterburyja]]. * [[29. 1.]] - U [[Konjuh (Kruševac)|Konjuhu]] kod Kruševca zaplenjeno pet tona marihuane. * 29. 1. - Trump je potpisao izvršno naređenje o carini za zemlje koje snabdevaju [[Kuba|Kubu]] naftom; Meksiko je još pre dva dana otkazao isporuku - na Kubi se zaoštrava energetska kriza. * [[30. 1.]] - Predsednik Vučić je potpisao paket od pet izmena i dopuna pravosudnih zakona, tzv. Mrdićeve zakone. [[Datoteka:EFTA00001815 - Stone-walled driveway leads to a luxurious villa with palm trees and a coastal view featuring a black utility vehicle parked on the concrete pad.jpg|mini|Na "Epsteinovom otoku" 2019. ([[Little Saint James]], [[Američki Djevičanski Otoci]])]] * 30. 1. - Ministarstvo pravde SAD je objavilo 3,5 miliona dokumenata u vezi [[Jeffrey Epstein|Jeffreya Epsteina]]; novi fokus na bivšeg princa Andrewa i britanskog političara Petera Mandelsona. * 30. 1. - Nakon što je dostigla 5.500 dolara za uncu, cena zlata pada 9%, najviše od 1983. === Februar/Veljača === * 15. 1. - [[1. 2.]] - [[EHF Euro 2026.]] (Danska, Švedska Norveška): Danska 1, Hrvatska 3, Srbija 19, Crna Gora 23. U all-star timu je [[Mario Šoštarić]]. Doček rukometaša u Zagrebu 2-og je organizirala Vlada RH. * [[3. 2.]] - Islamisti ubili 160-200 ljudi u dva sela u zapadnoj nigerijskoj državi Kwara. * [[5. 2.]] - Istekao ugovor [[Novi START]] o redukciji nuklearnog naoružanja iz 2010. (Rusija je suspendovala učešće 2023). * 5. 2. - U Makedoniji je počela akcija u kojoj je zaplenjeno 40 tona marihuane. * 6 - 22. 2. - Zimske olimpijske igre u [[Milano|Milanu]] i [[Cortina d'Ampezzo|Cortini d'Ampezzo]]. * [[8. 2.]] - Izbori za predsjednika Republike Srpske (od novembra): nakon ponavljanja glasanja na 136 biračkih mjesta, potvrđena je pobjeda [[Siniša Karan|Siniše Karana]] iz SNSD (inauguracija 17-og). * 8. 2. - Vanredni izbori u [[Japan]]u: [[Liberalna demokratska partija (Japan)|LDP]] premijerke [[Sanae Takaichi]] dobija dvotrećinsku većinu. * 8. 2. - [[Super Bowl]] LX u [[Santa Clara, California|Santa Clari]]: [[Seattle Seahawks]] - [[New England Patriots]] 29:13; u poluvremenu je nastupio portorikanski reper [[Bad Bunny]]. * [[12. 2.]] - Trump opozvao klasifikaciju gasova staklene bašte kao pretnje javnom zdravlju iz 2009, kao i standarde za emisije iz vozila. * 12. 2. - [[Vještačka inteligencija]]: kineska kompanija [[ByteDance]] objavila aplikaciju ''Seedance 2.0'' za generiranje videa - hollywoodski studiji prete tužbom za povredu intelektualnih prava. * [[19. 2.]] - Bivši princ Andrew je bio pritvoren zbog prestupa na javnoj funkciji. * 19. 2. - Bivši južnokorejski predsednik Yoon Suk Yeol osuđen na doživotnu kaznu za pobunu kada je proglasio ratno stanje u decembru 2024. * [[20. 2.]] - Vrhovni sud SAD presudio da predsednik nema pravo da uvodi carine prema zakonu iz 1977 (carine od 2. 4. 2025). Trump sutradan objavljuje globalne carine od 10% po zakonu iz 1962, što ubrzo povećava na 15%. * [[22. 2.]] - Fatalno ranjen ''El Mencho'', lider meksičkog narko-kartela Jalisco Nova Generacija - njegovi ljudi izvode više paljevinskih napada, blokada puteva i sukoba sa vlastima. * [[26. 2.]] - Eskalacija u Konfliktu Pakistana i Afganistana: afganski Talibani napadaju pakistanske položaje (nakon pakistanskih udara od 21-og), Pakistan kaže da je u punom ratu sa Afganistanom. * [[27. 2.]] - MUP objavio da je Hrvatska očišćena od mina. * [[28. 2.]] - Počinje Operacija Lav koji riče/Epska furija, izraelsko-američki udari na Iran sa željom promene režima. ** Ubijen je Vrhovni lider [[Ali Hamenei]] sa još nekoliko vojnih čelnika. Pogođena je škola za devojčice u Minabu na jugu zemlje, iranski mediji izveštavaju o 165 mrtvih. ** Iran uzvraća na Izrael i ciljeve u Persijskom zalivu. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Op epic fury timeline 100hrs - pentagon - mar4 - straight.jpg|mini|Prvih 100 sati rata u Zalivu]] * [[1. 3.]] - Dron pogodio britansku bazu Akrotiri na Kipru. * 1. 3. - Masakru u Abiemnomu na severu [[Južni Sudan|Južnog Sudana]]: omladinci, moguće [[Nuer]]i, napali su [[Dinka (narod)|Dinke]], ubijeno je najmanje 169 ljudi. * [[2. 3.]] - Obnovljen sukob između [[Hezbolah]]a i Izraela. Evakuacije sa juga Libana, gađanje meta na jugu Bejruta. * [[3. 3.]] - Još jedan odron u rudnicima [[koltan]]a Rubaya u prov. [[Nord-Kivu|Severni Kivu]], [[DR Kongo]], sa preko 200 mrtvih (u januaru je stradalo preko 400 ljudi). * [[4. 3.]] - Iranska fregata IRIS Dena je torpedovana blizu Šri Lanke. * [[5. 3.]] - Izbori u [[Nepal]]u, prvi od protesta Gen Z prošlog septembra: skoro dvotrećinska većina za Nacionalnu nezavisnu partiju, repera i gradonačelnika Katmandua [[Balen Shah]]a. * [[6. 3.]] - Kosovska predsednica [[Vjosa Osmani]] raspustila skupštinu dan nakon neuspelog biranja novog predsednika; "[[Samoopredeljenje (politička stranka)|Samoopredeljenje]]" se obraća Ustavnom sudu. * 7/[[8. 3.]] - Pogođeni rezervoari nafte kod Teherana, grad je obavijen dimom, pada crna kiša. Za novog Vrhovnog lidera Irana je izabran sin prethodnog, [[Mojtaba Khamenei]]. * [[9. 3.]] - Cena nafte prelazi 100 dolara po barelu, prvi put od 2022. Promet [[Hormuški tjesnac|Hormuškim tjesnacom]] je znatno otežan. * [[13. 3.]] - Gađane su vojne mete na iranskom ostrvu i naftnom terminalu [[Hark]]. * [[15. 3.]] - [[98. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[One Battle After Another]]'', ukupno šest nagrada od 13 nominacija, uključujući novu kategoriju za [[kasting]]; ''[[Sinners (film iz 2025.)|Sinners]]'', četiri od rekordnih 16; ''[[Frankenstein (film iz 2025.)|Frankenstein]]'' tri od devet; ''[[KPop Demon Hunters]]'' dve od dve; ''[[Sentimental Value]]'' jedna, međunarodna, od devet; ''[[Hamnet (film)|Hamnet]]'' jedna od osam; ''[[Marty Supreme]]'' ništa od devet. * [[16. 3.]] - U pakistanskom udaru je pogođena bolnica, centar za rehabilitaciju narkomana, u Kabulu - lokalni izvori tvrde da ima na stotine mrtvih. * 16. 3. - Započete su izraelske kopnene operacije na jugu Libana - narednih dana se ruše mostovi na reci [[Litani]]. * 16. 3. - Nestanak struje na celoj Kubi (i opet 21-og). * [[17. 3.]] - U izraelskim napadima u Teheranu, ubijeni su tajnik Vrhovnog vijeća nacionalne sigurnosti [[Ali Laridžani]] i komandant Basidža, paravojne dragovoljačke milicije u okviru Revolucionarne garde, Golamreza Solejmani (sljedeće noći i ministar obavještajnih dijela Esmail Hatib). * [[18. 3.]] - Prvi, izraelski, napad na iransku hidrokarbonsku proizvodnju: najveće gasno polje, Južni Pars, koje deli sa [[Katar]]om. Iran odgovara udarom i velikom štetom na katarskom kompleks Ras Laffan za likvefakciju gasa. Ovo povlači obustavu rada kompanije QAFCO, koja proizvodi 14% svetske [[Urea|uree]].<ref>[https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/visual-guide-gulf-fertiliser-blockade ‘Food security timebomb’: a visual guide to the Gulf fertiliser blockade]. theguardian.com 3 Apr 2026</ref> * [[20. 3.]] - Iranci su ispalili dve rakete prema bazi Diego Garcia u sredini Indijskog okeana - jedna se raspala, druga presretnuta. * 20 - 22. 3. - Svetsko prvenstvo u dvoranskoj atletici, [[Toruń]]: srebro za [[Angelina Topić|Angelinu Topić]] u skoku u vis. * [[21. 3.]] - Nakon što je u Iranu gađano nuklearno postrojenje Natanz, iranske rakete pogađaju izraelska mesta Arad i [[Dimona]], nedaleko od nuklearnog centra. * [[22. 3.]] - Parlamentarni izbori u Sloveniji: vladajuće [[Gibanje Svoboda]] je opalo, ali je jedan mandat ispred Janšine [[Slovenska demokratska stranka|SDS]]. * 22. 3. - Lokalni izbori u Francuskoj, drugi krug. Socijalisti zadržali Pariz. * [[24. 3.]] - Potpisan ugovor o slobodnoj trgovini između EU i Australije. * 25 - 26. 3. - Sud u Novom Meksiku odredio 375 milona dolara globe Meti (Facebook i Instagram) jer je omogućila seksualnu eksploataciju dece; sutradan u Los Angelesu sud nalazi da su Meta i YouTube stvorili adiktivne proizvode koji štete mladim korisnicima. * [[26. 3.]] - Nevrijeme u Hrvatskoj. * 26. 3. - Uveče, studentkinja pala sa petog sprata Filozofskog fakulteta u Beogradu. * [[28. 3.]] - Jemenski Husi su ispalili prvu raketu prema Izraelu tokom Iranskog rata. * [[29. 3.]] - Lokalni izbori u 10 opština Srbije (Aranđelovac, Bajina Bašta, Bor, Kladovo, Knjaževac, Kula, Lučani, Majdanpek, Sevojno, Smederevska Palanka). Bilo je nasilja, [[Srpska napredna stranka|naprednjaci]] uglavnom pobeđuju, sa smanjenom podrškom. * [[31. 3.]] - BiH pobijedila Italiju na penale i plasirala se na Svjetsko prvenstvo; Italija nije uspjela treći put zaredom. === April/Travanj === [[Datoteka:Orion POV- Destination and Home (art002e009567).jpg|mini|[[Artemis II]]: brod Orion, Mĕsec, Zemlja]] * [[1. 4.]] - [[10. 4.]] - NASA-ina misija [[Artemis II]], sa posadom oko Meseca, prva iznad niske orbite od 1972; 6/7. 4. su obišli oko Meseca, na rekordnoj udaljenosti od 406.771 km od Zemlje. * [[3. 4.]] - U Iranu je oboren američki [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15E]]: pilot je ubrzo spasen, oficir za oružne sisteme 5-tog (prilikom spašavanja Amerikanci uništili dva svoja aviona [[Lockheed C-130 Hercules|C-130]] i dva mala helikoptera [[MD Helicopters MH-6 Little Bird|MH-6]](. Oboren i [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] kod Hormuškog tjesnaca. * [[5. 4.]] - Objavljeno da je pronađen eksploziv kod gasovoda blizu [[Kanjiža|Kanjiže]]. * [[7. 4.]] - Trump: "jedna civilizacija će umreti večeras" ako Iran ne prihvati sporazum. Sledeće noći je dogovoreno primirje na dva tjedna i otvaranje Tjesnaca. * [[8. 4.]] - Izrael smatra da Liban nije obuhvaćen primirjem, u jakim udarcima na Bejrut je stradalo preko 200 ljudi. Iran zatvara Tjesnac i gađa zaljevske zemlje. * [[12. 4.]] - Bez rezultata u pregovorima SAD-Iran u Islamabadu; Trump objavljuje blokadu Hormuškog tjesnaca. * 12. 4. - Parlamentarni izbori u Mađarskoj: partija ''Tisza'' [[Péter Magyar|Pétera Magyara]] ubjedljivo pobjeđuje [[Viktor Orbán|Orbánov]] [[Fidesz]], nakon četiri mandata i 16 godina. == Predviđeni događaji == * 12 - 16. 5. - Pesma Evrovizije u Beču. * 11. 6. - 19. 7. - FIFA Svetski kup u Severnoj Americi. * [[12. 8.]] - Totalno [[pomračenje Sunca]], u sh. krajevima prekriveno preko 90% diska<ref>[http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 Total Solar Eclipse of 2026 August 12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320164625/http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 |date=2015-03-20 }}, ''NASA''</ref>. * [[4. 10.]] - Izbori u BiH. * [[3. 11.]] - Izbori na sredini mandata u SAD. * 19. 11. - Najavljena igra ''[[Grand Theft Auto VI]]''. === Nepoznati datumi === * jesen? - Vanredni izbori u Srbiji? == Rođenja == == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 2026.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Nexhat Daci]], kosovski političar, akademik ANUK (* [[1944]]) * [[2. 1.]] - [[Dejan Đurović]], glumac, spiker, voditelj (* [[1938]]) * [[5. 1.]] - [[Aldrich Ames]], špijun (* [[1941]]) * [[10. 1.]] - [[Erich von Däniken]], ufolog (* [[1935]]) * [[19. 1.]] - [[Valentino Garavani|Valentino]], modni kreator (* [[1932]]) * 19. 1. - [[Senka Veletanlić]], pevačica, glumica (* [[1936]]) * [[20. 1.]] - [[Beti Đorđević]], pevačica (* [[1946]]) * [[23. 1.]] - [[Dalibor Brun]], pjevač (* 1944) * [[30. 1.]] - [[Catherine O'Hara]], glumica (* [[1954]]) === Februar/Veljača === * [[3. 2.]] - [[Saif al-Islam Gaddafi]], libijski političar (* [[1972]]) * [[6. 2.]] - [[Miro Vuksanović]], književnik, akademik SANU (* [[1944]]) * [[7. 2.]] - [[Gordana Marić]], glumica, profesorka FDU (* * [[13. 2.]] - [[Ljiljana Pavić]], scenaristkinja (* [[1938]]) * 13. 2. - [[Tatjana Ječmenica]], teniserka, trener, selektor (* [[1978]]) * [[15. 2.]] - [[Robert Duvall]], glumac (* [[1931]]) * [[17. 2.]] - [[Jesse Jackson]], aktivist za ljudska prava (* [[1941]]) * [[18. 2.]] - [[Borislav Paravac]], bivši član Predsjedništva BiH (* [[1943]]) * 18. 2. - Ljiljana Zelen Karadžić (* [[1945]]) * [[20. 2.]] - [[Mirjana Kapetanović]], bh. književnica i novinarka (* [[1959]]) * [[21. 2.]] - [[Vladislav Jovanović]]. srpski diplomata (* [[1933]]) * 21. 2. - [[Dan Simmons]], književnik (* [[1948]]) * [[23. 2.]] - [[Dragoljub Dimitrijević]], vajar, profesor FPU (* [[1950]]) * [[25. 2.]] - [[Antonio Tejero]], neuspeli španski pučista (* [[1932]]) * [[27. 2.]] - [[Neil Sedaka]], kantautor, pijanist (* [[1939]]) * [[28. 2.]] - [[Ali Hamenei]], Vrhovni lider Irana (* [[1939]]) === Mart/Ožujak === * [[8. 3.]] - [[B. Wongar]] (Sreten Božić), književnik (* 1932) * 8. 3. - [[Vladimir Rakočević]], matematičar, akademik SANU (* [[1953]]) * [[14. 3.]] - [[Jürgen Habermas]], filozof, socijalni teoretičar (* [[1929]]) * [[17. 3.]] - [[Patrijarh gruzijski Ilija II]] (* [[1933]]) * 17. 3. - [[Ali Laridžani]], iranski političar (* [[1958]]) * [[19. 3.]] - [[Chuck Norris]], glumac, majstor borilačkih vještina (* [[1940]]) * 19. 3. - [[Umberto Bossi]], talijanski političar (* [[1941]]) * [[20. 3.]] - [[Robert Mueller]], bivši šef FBI, specijalni istražilac (* [[1944]]) * 20. 3. - [[Božo Koprivica]], književnik, dramaturg (* [[1950]]) * [[22. 3.]] - [[Lionel Jospin]], bivši francuski premijer (* [[1937]]) * 22. 3. - [[Hermann Huppen]], stripotvorac (* [[1938]]) * 22. 3. - [[Radoje Čupić]], glumac (* [[1958]]) * [[26. 3.]] - [[James Tolkan]], glumac (* [[1931]]) * [[30. 3.]] - [[Carlos Westendorp]], španjolski diplomat, bivši VP u BiH (* [[1937]]) === April/Travanj === * [[8. 4.]] - [[Duško Vujošević]], košarkaški trener (* [[1959]]) * [[9. 4.]] - [[Afrika Bambaataa]], pionir hip-hopa (* [[1957]]) == Nobelove nagrade == === Veze === [[Godišnji kalendar]] == Reference == {{izvori}} {{Commonscat}} [[Kategorija:2026.| ]] om1w87q90k8thxz33pchmlnsvplob0z RK Gradačac 0 259507 42580681 42512473 2026-04-13T11:51:15Z Edgar Allan Poe 29250 42580681 wikitext text/x-wiki {{kapacitet dvorane |Boja1 = #000000 |Boja2 = yellow |ime kluba = RK Gradačac |puno ime = Rukometni klub Gradačac |Nadimak = |Grb = |liga = [[Premijer liga Bosne i Hercegovine u rukometu|Premijer liga Bosne i Hercegovine]] |godina osnivanja = [[1954]] |Dvorana = |Kapacitet = |Lokacija = [[Gradačac]], [[Bosna i Hercegovina]] |Boje = [[Crna]], [[žuta]] |Federacija = [[Rukometni savez Bosne i Hercegovine]] |Konfederacija = |predsjednik = {{flagicon|BIH}} [[Rifat Bašić]] |trener = {{flagicon|BIH}} [[Budimir Mikulić]] |Uspjesi = |Adresa = | uzorak_lr1 = | uzorak_t1 = | uzorak_dr1 = | uzorak_š1 = | lijeva ruka1 = | tijelo1 = | desna ruka1 = | šorc1 = | uzorak_lr2 = | uzorak_t2 = | uzorak_dr2 = | uzorak_š2 = | lijeva ruka2 = | tijelo2 = | desna ruka2 = | šorc2 = |Webstranica = }} '''Rukometni klub Gradačac''' je klub iz [[Gradačac|Gradačca]] osnovan [[1954]]. godine. Takmiči se u [[Premijer rukometna liga BiH|Premijer ligi]]. Najbolji rezultat kluba je osvajanje trećeg mjesta u ligi BiH. Boje kluba su crna i žuta. Trener kluba je Mehmed Doborac, a pomoćni Edim Osmanović, fizioterapeut je Mevludin Suljkanović. Predsjednik kluba je Rifat Bašić, dok je dopredsjednik Tadija Leutar. == Poznati bivši igrači == * Damir Doborac * Rašid Osmanović * Dušan Marković * Slaven Šijaković * Alen Kulenović * Darko Ilić * Dejan Đurić * Dušan Bozoljac * Vladimir Grbić * Almir Doborac * Slaviša Ignjić * Goran Damnjanović * Boris Bosić * Fatmir Sarajlić * Ibrahim Hadžibegović * Dražen Stojanović * Boris Žarković * Nedim Trakić * Radule Radulović * Goran Šarenac * Damir Halilković * Haris Pedić * Adi Džinović * Kenan Mutapčić * Halil Šahdanović * Nikola Grahovac * Milan Mirković * Danijel Božić * Miodrag Čutura * Ibrahim Haseljić * Ranko Božić * Srđan Maksimović * Edin Zrnić * Mirza Taletović * Nermin Isić * Muamer Šečić * Emir Kadić * Mirza Doborac * Leo Perendija * Armin Hećimović * Edvin Begović * Ivan-Goran Đurić * Tarik Skenderović * Haris Pašalić * Haris Repeša * Dženan Mehinović * Sead Duraković == Vanjske veze == * [http://www.rkgradacac.ba/ Službena stranica] * [http://www.rkgradacac.ba/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 Historija kluba] {{stub-sport}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački rukometni klubovi|Gradačac]] epjgkp2a0rrl289j49u6oc50u9mwfl3 42580682 42580681 2026-04-13T11:51:26Z Edgar Allan Poe 29250 42580682 wikitext text/x-wiki {{Infobox rukometni klub |Boja1 = #000000 |Boja2 = yellow |ime kluba = RK Gradačac |puno ime = Rukometni klub Gradačac |Nadimak = |Grb = |liga = [[Premijer liga Bosne i Hercegovine u rukometu|Premijer liga Bosne i Hercegovine]] |godina osnivanja = [[1954]] |Dvorana = |Kapacitet = |Lokacija = [[Gradačac]], [[Bosna i Hercegovina]] |Boje = [[Crna]], [[žuta]] |Federacija = [[Rukometni savez Bosne i Hercegovine]] |Konfederacija = |predsjednik = {{flagicon|BIH}} [[Rifat Bašić]] |trener = {{flagicon|BIH}} [[Budimir Mikulić]] |Uspjesi = |Adresa = | uzorak_lr1 = | uzorak_t1 = | uzorak_dr1 = | uzorak_š1 = | lijeva ruka1 = | tijelo1 = | desna ruka1 = | šorc1 = | uzorak_lr2 = | uzorak_t2 = | uzorak_dr2 = | uzorak_š2 = | lijeva ruka2 = | tijelo2 = | desna ruka2 = | šorc2 = |Webstranica = }} '''Rukometni klub Gradačac''' je klub iz [[Gradačac|Gradačca]] osnovan [[1954]]. godine. Takmiči se u [[Premijer rukometna liga BiH|Premijer ligi]]. Najbolji rezultat kluba je osvajanje trećeg mjesta u ligi BiH. Boje kluba su crna i žuta. Trener kluba je Mehmed Doborac, a pomoćni Edim Osmanović, fizioterapeut je Mevludin Suljkanović. Predsjednik kluba je Rifat Bašić, dok je dopredsjednik Tadija Leutar. == Poznati bivši igrači == * Damir Doborac * Rašid Osmanović * Dušan Marković * Slaven Šijaković * Alen Kulenović * Darko Ilić * Dejan Đurić * Dušan Bozoljac * Vladimir Grbić * Almir Doborac * Slaviša Ignjić * Goran Damnjanović * Boris Bosić * Fatmir Sarajlić * Ibrahim Hadžibegović * Dražen Stojanović * Boris Žarković * Nedim Trakić * Radule Radulović * Goran Šarenac * Damir Halilković * Haris Pedić * Adi Džinović * Kenan Mutapčić * Halil Šahdanović * Nikola Grahovac * Milan Mirković * Danijel Božić * Miodrag Čutura * Ibrahim Haseljić * Ranko Božić * Srđan Maksimović * Edin Zrnić * Mirza Taletović * Nermin Isić * Muamer Šečić * Emir Kadić * Mirza Doborac * Leo Perendija * Armin Hećimović * Edvin Begović * Ivan-Goran Đurić * Tarik Skenderović * Haris Pašalić * Haris Repeša * Dženan Mehinović * Sead Duraković == Vanjske veze == * [http://www.rkgradacac.ba/ Službena stranica] * [http://www.rkgradacac.ba/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 Historija kluba] {{stub-sport}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački rukometni klubovi|Gradačac]] 8y9auh2mzg1t062jzkv07nbx1mydn6u RK Čelik Zenica 0 259518 42580679 42451019 2026-04-13T11:50:30Z Edgar Allan Poe 29250 42580679 wikitext text/x-wiki {{Infobox rukometni klub |Boja1 = red |Boja2 = black |ime kluba = RK Čelik Zenica |puno ime = Rukometni klub Čelik Zenica |Nadimak = |Grb = |liga = [[Prva rukometna liga Federacije Sjever]] |godina osnivanja = [[1950]] |Dvorana = [[Gradska arena Zenica]] |kapacitet dvorane = 6145 |Lokacija = [[Zenica]], [[Bosna i Hercegovina]] |Boje = [[Crvena]], [[crna]] |Federacija = [[Rukometni savez Bosne i Hercegovine]] |Konfederacija = |predsjednik = {{flagicon|BIH}} [[Pane Škrbić]] |trener = {{flagicon|BIH}} [[Bojan Crnomarković]] |Uspjesi = |Adresa = Abdulaziza Aska Borića 31 </br> 72000 Zenica |uzorak_lr1 = |uzorak_t1 = |uzorak_dr1 = |uzorak_š1 = |lijeva ruka1 = | tijelo1 = |desna ruka1 = | šorc1 = |uzorak_lr2 = |uzorak_t2 = |uzorak_dr2 = |uzorak_š2 = |lijeva ruka2 = | tijelo2 = |desna ruka2 = | šorc2 = |Webstranica = [http://www.rkcelikzenica.com/ rkcelikzenica.com] }} '''RK Čelik''' je rukometni klub iz [[Zenica|Zenice]] osnovan [[1950]]. godine. Prvobitni naziv kluba je bio RK "Zenica", da bi tokom sedamdesetih godina prošlog vijeka promijenio u RK "Čelik", što je ostalo i do danas. RK "Čelik" spada u najstarije rukometne klubove u [[BiH|Bosni i Hercegovini]], jer osnovan godinu dana poslije početka igranja rukometa u Bosni i Hercegovini. RK "Čelik" je tokom historije imao uspona i padova, ali nikada nije prestajao sa radom. U sezoni 2008/09 RK “Čelik” u [[Prva liga Federacije Bosne i Hercegovine u rukometu|Prvoj ligi FBiH]] je izborio plasman i ulaz u [[Premijer liga Bosne i Hercegovine u rukometu|Premijer ligu BiH]] za sezonu [[Premijer liga Bosne i Hercegovine u rukometu 2009/10.|2009/10.]]. Predsjednik kluba je Pane Škrbić. === Sastav u sezoni 2009/10 === [[Datoteka:Rk_celik_2009-10.jpg‎|mini|250px|RK Celik u sezoni 2009/2010]] * Begagić Aldin * Bajramović Edin * Dervenčić Mirza * Gušić Edin * Kasumović Tarik * Ekinović Amer * Trener: * Pomoćni trener: Sanjin Aldobašić == Dvorana == Sinonim za zenički rukomet predstavlja Rukometni stadion Papirna, na čijem otvorenom betonskom terenu su učile i stasale mnogobrojne generacije zeničkih rukometaša. U sklopu stadiona, koji se nalazi na adresi Abdulaziza Aska Borića broj 31, se nalaze i službene prostorije kluba. U prošlosti, RK Čelik je svoje službene utakmice igrao u [[Dvorana Bilimišće|dvorani "Bilimišće]]. Od sezone 2009/2010 RK Čelik svoje utakmice igra u [[Gradska arena Zenica|Gradskoj areni Zenica]]. Klub je ponosan na činjenicu da su bili organizatori prvog sportskog događaja u novoizgrađenoj [[Gradska arena Zenica|Areni]], kada su 24.04.2009. ugostili ekipu RK Gračanica i pobjedom u tom susretu osigurali plasman u [[Premijer rukometna liga Bosne i Hercegovine|Premijer ligu BiH]] u rukometu. == Poznati igrači == * Zaim Kobilica * Adnan Harmandić * Emir Šahinović * Adnan Šabanović * Bakir Buljugija * Andreas Dominiković * Edin Bajramović * Vladimir Čupković * Nermin Bašić * Aldin Begagić * Davor Kadić * Almir Osmanhodžić * Anes Bečić * Tarik Kasumović * Eduard Martić * Dragan Starčević * Joško Jukić * Elvis Brkić * Danko Panić * Edvin Begović * Goran Kalenić * Ivan Savković * Mirza Dervenčić * Goran Šarenac * Edin Tatar * Davorin Prskalo * Bojan Stojanović * Nemanja Bezbradica * Milan Ivančev * Ranko Božić * Edin Gušić * Haso Čosić * Amar Kobilica * Milan Duvnjak * Enes Skopljak * Davor Lučić * Marko Pandžić * Semir Memić * Almir Balaš * Derviš Birdahić * Nikola Grahovac * Amer Ekinović * Ajdin Tufekčić * Slavenko Babić * Marko Čabai * Stefan Bugarčić * Enes Sirčo * Adnan Begagić * Seldin Rizvanović * Kemal Vidimlić * Edin Kulović * Mustafa Babić * Dženan Hodžić * Ahmed Oruč * Jasmin Beganović * Hamza Hadžić == Poznati bivši treneri == * Srđan Praljak * Mehmed "Meha" Begovac * Mahmut "Mašo" Obralić * Vladimir Zeljko * Zlatan "Zlatko" Saračević * Ljubomir Filipović * Milanko Savčić * Zdenko Antović * Senad Skopljak * Mehmed "Meha" Begovac * Adnan Bašić == Vanjske veze == * [http://www.rkcelikzenica.com/ Službena stranica kluba] [[Kategorija:Bosanskohercegovački rukometni klubovi|Čelik Zenica]] [[Kategorija:Zenica]] bm610hhpv1ut6el9drzu5jvy2g8okuz RK Prijedor 0 259785 42580678 42192023 2026-04-13T11:49:39Z Edgar Allan Poe 29250 42580678 wikitext text/x-wiki {{Infobox rukometni klub |Boja1 = |Boja2 = |ime kluba = RK Prijedor |puno ime = Rukometni klub Prijedor |Nadimak = |Grb = |liga = [[Rukometna Premijer liga BiH]] |Osnovan = |Dvorana = |Kapacitet = |dvorana = [[Prijedor]], [[Bosna i Hercegovina]] |Boje = |Federacija = |Konfederacija = |Predsjednik = |Trener = |Uspjesi = |Adresa = |uzorak_lr1 = |uzorak_t1 = |uzorak_dr1 = |uzorak_š1 = |lijeva ruka1 = |desna ruka1 = |uzorak_lr2 = |uzorak_t2 = |uzorak_dr2 = |uzorak_š2 = |lijeva ruka2 = |desna ruka2 = |Webstranica = }} '''Rukometni klub Prijedor''' je klub iz [[Prijedor]]a. Takmiči se u [[Premijer rukometna liga Bosne i Hercegovine|Premijer rukometnoj ligi Bosne i Hercegovine]]. Utakmice igra u dvorani "Mladost".Boje kluba su plave. Klub je više puta mjenjao naziv kluba "Gimanzijalac" , "Srednjoškolac", "Mladost", "Radnički", "Bosnamontaža". Trener kluba je Bojan Unčanin. === Uspjesi === *Prvenstvo Bosne i Hercegovine : (1) 1970. *Prvaci Republike Srpske (2) 1995., 2010. *Finalisti Kupa Republike Srpske: (2) == Poznati igrači == * Abas Arslanagić * Zlatan Arnautović * Nebojša Grahovac * Branislav Obradović * Milovan Pavlović * Dejan Unčanin * Adnan Crnalić * Aleksandar Škorić * Momčilo Mandić * Vladimir Vranješ * Dejan Prole * Miodrag Ranđelović * Mladen Ilić * Zoran Basrak * Vjekoslav Kozina * Đorđe Dejanović * Miroslav Đurić * Čedomir Đukić * Aleksandar Miljuš * Adolf Zec * Stefan Radulović - Terzić * Dragomir Šaponja * Goran Trkulja * Dejan Unčanin * Petar Stogov * Aleksandar Veselinović * Saša Lalić * Goran Kalenić * Dean Šešić * Boris Lukajić * Mehmedalija Kurtović * Aleksandar Bojko * Zoran Štrbac * Alija Alibegović * Milan Marinović * Vladimir Marinović * Marko Davidović * Vladimir Branković * Goran Daničić * Jovica Radaković * Sandro Popović * Milan Mirković * Arman Beširević * Miodrag Čutura * Bojan Unčanin * Damir Hasanović * Srđan Savić * Mihailo Stošljević * Goran Garić * Srđan Gavrić * Duško Hercegovac * Igor Mandić * Darko Ilić * Nikola Stanić * Željko Kecman * Nemanja Bezbradica * Nikola Jovanović * Beni Škrga * Goran Bibić * Mladen Blagojević * Petar Jokanović * Dejan Janković *Anto Josić * Aljoša Đudurović * Bojan Babić * Andrej Miljuš * Nemanja Kragulj * Nikola Grahovac * Milan Miljuš * Aleksandar Vejnović * Gojko Topić * Stefan Šubara * Saša Šatara * Kristijan Kecman * Mirko Bajić * Milan Balaban * Mladen Vlačina * Srđan Srdić * Berić Ognjen == Poznati treneri == * Pero Janjić * Abas Arslanagić * Aleksandar Miljuš * Saša Babić * Milenko Stevandić * Dragomir Šaponja * Marinko Torbica * Nebojša Marjanović == Vanjske veze == * [http://www.svijet-rukometa.com/index.php/bih-rukomet/premijer-liga-m/1433-60-godina-rukometa-u-prijedoru#]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorija:Bosanskohercegovački rukometni klubovi|Prijedor]] [[Kategorija:Prijedor]] 481paycok2x0za8sw9edttu7zyhafbg RK Lokomotiva Brčko 0 310710 42580677 41912692 2026-04-13T11:49:15Z Edgar Allan Poe 29250 42580677 wikitext text/x-wiki {{Infobox rukometni klub |Boja1 = |Boja2 = |ime kluba = RK Lokomotiva Brčko |puno ime = Rukometni klub Lokomotiva Brčko |Nadimak = |Grb = |liga = [[Rukometna Premijer liga BiH]] |Osnovan = |Dvorana = |Kapacitet = |dvorana = [[Brčko]], [[Bosna i Hercegovina]] |boje = [[Bijela]], [[plava]] |Federacija = |Konfederacija = |Predsjednik = |trener = [[Žikica Milosavljević]] |Uspjesi = |Adresa = |uzorak_lr1 = |uzorak_t1 = |uzorak_dr1 = |uzorak_š1 = |lijeva ruka1 = | tijelo1 = |desna ruka1 = | šorc1 = |uzorak_lr2 = |uzorak_t2 = |uzorak_dr2 = |uzorak_š2 = |lijeva ruka2 = | tijelo2 = |desna ruka2 = | šorc2 = |Webstranica = }} '''Rukometni klub Lokomotiva''' je klub iz [[Brčko]]g. Takmiči se u [[Premijer rukometna liga Bosne i Hercegovine|Premijer rukometnoj ligi Bosne i Hercegovine]]. Najveći uspjeh kluba je ulazak u Premijer ligu 2007/2008 sezone. Boja dresova je bijelo-plava. == Poznati igrači == * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Đorđe Stevanović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Kosta Savić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Goran Šarenac]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Milan Duvnjak]] * {{ZD|Srbija}} [[Goran Damnjanović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Bogdan Rankić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Alen Ovčina]] * {{ZD|Srbija}} [[Zoran Mihailović]] * {{ZD|Srbija}} [[Miloš Dragaš]] * {{ZD|Srbija}} [[Đuro Karanović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Sakib Omerović]] * {{ZD|Srbija}} [[Milan Obrenović (rukometaš)|Milan Obrenović]] * {{ZD|Srbija}} [[Radule Radulović]] * {{ZD|Srbija}} [[Milan Nedeljković]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Amir Sumbić]] * {{ZD|Srbija}} [[Morgan Knežević]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Miroslav Munćan]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Dragan Popović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Jovan Gvozdenović]] * {{ZD|Srbija}} [[Goran Arsenić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Neven Stjepanović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Goran Šarenac]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Danijel Božić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Aleksandar Đurkić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Spasoje Pekić]] * {{ZD|Srbija}} [[Aleksandar Dragutinović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Milorad Inić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} {{ZD|Katar}} [[Božo Subotić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Savo Ristić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Dražen Stojanović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Njegoš Ðukić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Luka Đorđević]] == Poznati treneri == * {{ZD|Srbija}} [[Branislav Zeljković]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Ljubomir Filipović]] * {{ZD|Srbija}} [[Nikola Marković]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Goran Vasić]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Zvonko Stevanović]] * {{ZD|Bosna i Hercegovina}} [[Goran Šarenac]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački rukometni klubovi|Lokomotiva Brčko]] kp7174fjizcvzickwq5h0ra29chnu1v Razgovor:367943 Duende 1 493341 42580636 2329239 2026-04-13T06:18:32Z Kwamikagami 4268 Kwamikagami premješta stranicu [[Razgovor:2012 DA14]] na [[Razgovor:367943 Duende]] 2329239 wikitext text/x-wiki {{razgovor zaglavlje}} hw594haz91q2xnj4zg0tepef6uvwqr7 Grafling 0 1362044 42580576 42530792 2026-04-12T18:47:48Z -wuppertaler 176393 photo added 42580576 wikitext text/x-wiki {{Grad u Nemačkoj | naziv = Grafling | izvorni_naziv = ''Grafling'' | slika = GER Grafling, Arzting 0003.jpg | opis_slike = | gradska_zastava = | grb = DEU Grafling COA.svg | država = [[Njemačka]] | pokrajina = [[Bavarska]] | lokacija = | osnivanje = | stanovništvo = 2.796<ref>Broj stanovnika po [http://web.archive.org/web/20100919050210/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/AdministrativeUebersicht,templateId=renderPrint.psml njem. Saveznom zavodu za statistiku]. [http://web.archive.org/web/20100827050647/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Archiv/GV2000VJ/2Q__30062010__Auszug,property=file.xls Stanje] 30. 6. 2010.</ref> | gustina = 60 | aglomeracija = | površina = 46,3 | gšir = 48.89444 | gduž = 12.975 | nadmorska_visina = 433 | registarska_oznaka = DEG | pozivni_broj = 0991 | poštanski_kod = 94539 | dan_grada = | veb-strana = [http://www.grafling.de/ www.grafling.de] | gradonačelnik = ''Willibald Zißlsberger'' | stranka = [[SPD Bayern|SPD]] | ije = da }} '''Grafling''' ({{jez-nem|Grafling}}) je opština u [[Njemačka|njemačkoj]] saveznoj državi [[Bavarska]]. Jedno je od 26 opštinskih središta okruga [[Okrug Degendorf|Degendorf]]. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.796 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (''AGS'') 9271122. == Geografski i demografski podaci == [[Datoteka:Grafling in DEG.svg|mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Degendorf]] Grafling se nalazi u saveznoj državi [[Bavarska]] u okrugu Degendorf. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 433 metra. Površina opštine iznosi 46,3&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.796 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 60 stanovnika/km². == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{BergerGeographischeNamenInDeutschland}} * {{FulbrookConciseHistoryOfGermany}} * {{ShawUrbanHistoricalGeography}} * {{HomeGermany}} * {{HammDemographicChange}} * {{BerghahnModernGermany}} * {{KleinerAtlas}} * {{GrosserAtlas}} {{refend}} == Vanjske veze == {{portal|Nemačka}} {{Commonscat|Grafling}} * [http://www.grafling.de/ Zvanični sajt opštine] {{de}} * [http://www.destatis.de/ Nem. Savezni zavod za statistiku] {{de}} * [http://www.staedtetag.de Stalna konferencija gradova i opština] {{de}} * [http://www.kommon.de/ KommOn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429185843/http://www.kommon.de/ |date=2014-04-29 }} - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. {{de}} {{Nezavisni gradovi i opštine u okrugu Degendorf}} 8vsotvsdz1dpgpezrl8x68uyt3bqxwg Gremsdorf 0 1362049 42580623 42530842 2026-04-13T05:32:33Z Gliwi 135182 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen von Gremsdorf.png]] → [[File:DEU Gremsdorf COA.svg]] PNG → SVG 42580623 wikitext text/x-wiki {{Grad u Nemačkoj | naziv = Gremsdorf | izvorni_naziv = ''Gremsdorf'' | slika = | opis_slike = | gradska_zastava = | grb = DEU Gremsdorf COA.svg | država = [[Njemačka]] | pokrajina = [[Bavarska]] | lokacija = | osnivanje = | stanovništvo = 1.515<ref>Broj stanovnika po [http://web.archive.org/web/20100919050210/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/AdministrativeUebersicht,templateId=renderPrint.psml njem. Saveznom zavodu za statistiku]. [http://web.archive.org/web/20100827050647/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Archiv/GV2000VJ/2Q__30062010__Auszug,property=file.xls Stanje] 30. 6. 2010.</ref> | gustina = 117 | aglomeracija = | površina = 13,0 | gšir = 49.7 | gduž = 10.83306 | nadmorska_visina = 270 | registarska_oznaka = ERH | pozivni_broj = 09195 | poštanski_kod = 91350 | dan_grada = | veb-strana = [http://www.gremsdorf.de www.gremsdorf.de] | gradonačelnik = ''Waldemar Kleetz'' | stranka = BGB/WGB | ije = da }} '''Gremsdorf''' ({{jez-nem|Gremsdorf}}) je opština u [[Njemačka|njemačkoj]] saveznoj državi [[Bavarska]]. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga [[Okrug Erlangen-Hehštat|Erlangen-Hehštat]]. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.515 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (''AGS'') 9572126. == Geografski i demografski podaci == [[Datoteka:Gremsdorf in ERH.svg|mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Erlangen-Hehštat]] Gremsdorf se nalazi u saveznoj državi [[Bavarska]] u okrugu Erlangen-Hehštat. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 270 metara. Površina opštine iznosi 13,0&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.515 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 117 stanovnika/km². == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{BergerGeographischeNamenInDeutschland}} * {{FulbrookConciseHistoryOfGermany}} * {{ShawUrbanHistoricalGeography}} * {{HomeGermany}} * {{HammDemographicChange}} * {{BerghahnModernGermany}} * {{KleinerAtlas}} * {{GrosserAtlas}} {{refend}} == Vanjske veze == {{portal|Nemačka}} {{Commonscat|Gremsdorf}} * [http://www.gremsdorf.de Zvanični sajt opštine] {{de}} * [http://www.destatis.de/ Nem. Savezni zavod za statistiku] {{de}} * [http://www.staedtetag.de Stalna konferencija gradova i opština] {{de}} * [http://www.kommon.de/ KommOn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429185843/http://www.kommon.de/ |date=2014-04-29 }} - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. {{de}} {{Nezavisni gradovi i opštine u okrugu Erlangen-Hehštat}} ol0gjomn3t1nvlt0wbeudk40244p1cy Lottstetten 0 1363362 42580658 42518265 2026-04-13T08:25:06Z -wuppertaler 176393 photo added 42580658 wikitext text/x-wiki {{Grad u Nemačkoj | naziv = Lotšteten | izvorni_naziv = ''Lottstetten'' | slika = GER Lottstetten, Schulweg 001.jpg | opis_slike = | gradska_zastava = | grb = Wappen Lottstetten.png | država = [[Njemačka]] | pokrajina = [[Baden-Virtemberg]] | lokacija = | osnivanje = | stanovništvo = 2.191<ref>Broj stanovnika po [http://web.archive.org/web/20100919050210/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/AdministrativeUebersicht,templateId=renderPrint.psml njem. Saveznom zavodu za statistiku]. [http://web.archive.org/web/20100827050647/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Archiv/GV2000VJ/2Q__30062010__Auszug,property=file.xls Stanje] 30. 6. 2010.</ref> | gustina = 164 | aglomeracija = | površina = 13,4 | gšir = 47.62889 | gduž = 8.57222 | nadmorska_visina = 433 | registarska_oznaka = WT | pozivni_broj = 07745 | poštanski_kod = 79807 | dan_grada = | veb-strana = [http://www.lottstetten.de www.lottstetten.de] | gradonačelnik = ''Jürgen Link'' | stranka = | ije = da }} '''Lotšteten''' ({{jez-nem|Lottstetten}}) je opština u [[Njemačka|njemačkoj]] saveznoj državi [[Baden-Virtemberg]]. Jedno je od 32 opštinska središta okruga [[Okrug Valdshut|Valdshut]]. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.191 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (''AGS'') 8337070. == Geografski i demografski podaci == [[Datoteka:Lottstetten in WT.svg|mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Valdshut]] Lotšteten se nalazi u saveznoj državi [[Baden-Virtemberg]] u okrugu Valdshut. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 433 metra. Površina opštine iznosi 13,4&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.191 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 164 stanovnika/km². == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{BergerGeographischeNamenInDeutschland}} * {{FulbrookConciseHistoryOfGermany}} * {{ShawUrbanHistoricalGeography}} * {{HomeGermany}} * {{HammDemographicChange}} * {{BerghahnModernGermany}} * {{KleinerAtlas}} * {{GrosserAtlas}} {{refend}} == Vanjske veze == {{portal|Nemačka}} {{Commonscat|Lottstetten}} * [http://www.lottstetten.de Zvanični sajt opštine] {{de}} * [http://www.destatis.de/ Nem. Savezni zavod za statistiku] {{de}} * [http://www.staedtetag.de Stalna konferencija gradova i opština] {{de}} * [http://www.kommon.de/ KommOn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429185843/http://www.kommon.de/ |date=2014-04-29 }} - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. {{de}} {{Nezavisni gradovi i opštine u okrugu Valdshut}} 9qt7hgy2m6jo9rpvws1mu2kbs8c6sdx Rečane 0 1451797 42580599 42178439 2026-04-12T21:18:13Z ~2026-22479-20 343223 42580599 wikitext text/x-wiki '''Rečane''' se može odnositi na: * [[Rečane (Prizren)]], naselje u opštini Prizren, Kosovo * [[Rečane (Suva Reka)]], naselje u opštini Suva Reka, Kosovo * [[Rečane (Gostivar)]], naselje u opštini Gostivar, Severna Makedonija == Povezano == * [[Rečani]] (razvrstavanje) {{razvrstavanje}} tbfrf9ewx592qki7kvdxujfaqmjif8p Kľačno 0 1460520 42580626 42565154 2026-04-13T05:45:45Z Akul59 131397 zastava 42580626 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Kľačno |originalni_naziv = Kľačno |slika = Kľačno - katolícky kostol 2.jpg |opis_slike = Kľačno |gradska_zastava = Klacno-prievidza-flag.svg |kraj = [[Trenčinski kraj|Trenčinski]] |okrug = Okrug Prievidza |nadm visina = 400 |poštanski_kod = |pozivni_broj = |registarska_oznaka = PD |gšir = 48.9128 |gduž = 18.6588 }} '''Kľačno''' ({{jez-svk|Kľačno}}) je naseljeno mjesto u okrugu Prievidza, u [[Trenčinski kraj|Trenčinskom kraju]], [[Slovačka|Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Kľačno}} * [http://www.klacno.eu/ Kľačno] {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Prievidza}} [[Kategorija:Okrug Prievidza]] [[Kategorija:Trenčinski kraj]] m62sls3dcjxth9ray7sjzt2k1oitdql Kanianka 0 1460521 42580625 42566806 2026-04-13T05:44:09Z Akul59 131397 slika, flag 42580625 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Kanianka |originalni_naziv = Kanianka |slika = 2025-Kanianka.jpg |opis_slike = |gradska_zastava = Kanianka-prievidza-flag.svg |kraj = [[Trenčinski kraj|Trenčinski]] |okrug = Okrug Prievidza |nadm visina = 372 |poštanski_kod = |pozivni_broj = |registarska_oznaka = PD |gšir = 48.815278 |gduž = 18.586389 }} '''Kanianka''' ({{jez-svk|Kanianka}}) je naseljeno mjesto u okrugu Prievidza, u [[Trenčinski kraj|Trenčinskom kraju]], [[Slovačka Republika]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.kanianka.sk/ Kanianka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204050411/http://www.kanianka.sk/ |date=2007-02-04 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Prievidza}} [[Kategorija:Okrug Prievidza]] [[Kategorija:Trenčinski kraj]] d3q4vf6p8zn5bgav5cu9jlkp3ysftwh Kamenec pod Vtáčnikom 0 1460522 42580624 42566793 2026-04-13T05:42:12Z Akul59 131397 zastava 42580624 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Kamenec pod Vtáčnikom |originalni_naziv = Kamenec pod Vtáčnikom |slika = Kamenec pV kostel.JPG |opis_slike = Crkva |gradska_zastava = Kamenec pod vtacnikom-prievidza-flag.svg |kraj = [[Trenčinski kraj|Trenčinski]] |okrug = Okrug Prievidza |nadm visina = 276 |poštanski_kod = |pozivni_broj = |registarska_oznaka = PD |gšir = 48.672714 |gduž = 18.548697 }} '''Kamenec pod Vtáčnikom''' ({{jez-svk|Kamenec pod Vtáčnikom}}) je naseljeno mjesto u okrugu Prievidza, u [[Trenčinski kraj|Trenčinskom kraju]], [[Slovačka|Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Kamenec pod Vtáčnikom}} * [http://www.kamenec.sk/ Kamenec pod Vtáčnikom] {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Prievidza}} [[Kategorija:Okrug Prievidza]] [[Kategorija:Trenčinski kraj]] 8ew2pf2hh9ca0bclo2jzx566ed7lm1j Koš (Prievidza) 0 1460624 42580633 42565056 2026-04-13T06:05:24Z Akul59 131397 zastava 42580633 wikitext text/x-wiki {{Ostale upotrebe|Koš (razvrstavanje)}} {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Koš |originalni_naziv = Koš |slika = 972 41 Koš, Slovakia - panoramio (9).jpg |opis_slike = |gradska_zastava = Kos-prievidza-flag.svg |kraj = [[Trenčinski kraj|Trenčinski]] |okrug = Okrug Prievidza |nadm visina = 312 |poštanski_kod = |pozivni_broj = |registarska_oznaka = PD |gšir = 48.7450 |gduž = 18.578889 }} '''Koš''' ({{jez-svk|Koš}}) je naseljeno mjesto u okrugu Prievidza, u [[Trenčinski kraj|Trenčinskom kraju]], [[Slovačka|Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Koš}} * [http://www.e-obce.sk/ Krajevi i okruzi u Slovačkoj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208185426/http://www.e-obce.sk/ |date=2010-02-08 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Prievidza}} [[Kategorija:Okrug Prievidza]] [[Kategorija:Trenčinski kraj]] okexbtqu2yvvswicvlk6iat2i0pdwkc Kocurany 0 1460625 42580629 42564991 2026-04-13T05:48:15Z Akul59 131397 zastava 42580629 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Kocurany |originalni_naziv = Kocurany |slika = |opis_slike = |gradska_zastava = Kocurany-prievidza-flag.svg |kraj = [[Trenčinski kraj|Trenčinski]] |okrug = Okrug Prievidza |nadm visina = 310 |poštanski_kod = |pozivni_broj = |registarska_oznaka = PD |gšir = 48.7714 |gduž = 18.5431 }} '''Kocurany''' ({{jez-svk|Kocurany}}) je naseljeno mjesto u okrugu Prievidza, u [[Trenčinski kraj|Trenčinskom kraju]], [[Slovačka|Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://kocurany.sk/ Kocurany] {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Prievidza}} [[Kategorija:Okrug Prievidza]] [[Kategorija:Trenčinski kraj]] ni1oqr8a4mzminas6gqoc1vpd77rv8o Kostolná Ves 0 1460626 42580627 42565038 2026-04-13T05:47:09Z Akul59 131397 zastava 42580627 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Kostolná Ves |originalni_naziv = Kostolná Ves |slika = Nitrianske Rudno Reservoir.JPG |opis_slike = |gradska_zastava = Kostolna ves-prievidza-flag.svg |kraj = [[Trenčinski kraj|Trenčinski]] |okrug = [[Okrug Prievidza|Prievidza]] |nadm visina = 358 |poštanski_kod = 972 26 |pozivni_broj = (+421) 46 |registarska_oznaka = PD |gšir = 48.8071 |gduž = 18.4900 }} '''Kostolná Ves''' ({{jez-svk|Kostolná Ves}}) je naseljeno mjesto u [[okrug Prievidza|okrugu Prievidza]], u [[Trenčinski kraj|Trenčinskom kraju]], [[Slovačka|Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline|Kostolná Ves}} * {{Zvanični veb-sajt}} {{sk}} * [http://www.e-obce.sk/ Krajevi i okruzi u Slovačkoj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208185426/http://www.e-obce.sk/ |date=2010-02-08 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Prievidza}} [[Kategorija:Okrug Prievidza]] [[Kategorija:Trenčinski kraj]] gkv62pc96isauk8q8dosbgys51fed7a Anica Vranković 0 1470610 42580628 42453193 2026-04-13T05:47:20Z Ante Vranković 28327 /* Vanjske veze */ uređivanje linkova 42580628 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati svoju trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinim i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila svojim uglavnom kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. No, njezina možda najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi ciklus monumentalnih ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za svoje likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila posve neobičnu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. našoj javnost bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenjeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitig likovnog gledanja, kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađeni. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva TV u školi napisala je scenarij prema kojem je na njezinom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). No, o visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i tadašnje Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg TV-kalendar: Anica Vranković. 1. 3. 2024.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] 3yqbqc9razplky2gw6cea6b1n10wbwn 42580630 42580628 2026-04-13T05:51:27Z Ante Vranković 28327 /* Vanjske veze */ novi link 42580630 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati svoju trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinim i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila svojim uglavnom kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. No, njezina možda najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi ciklus monumentalnih ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za svoje likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila posve neobičnu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. našoj javnost bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenjeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitig likovnog gledanja, kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađeni. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva TV u školi napisala je scenarij prema kojem je na njezinom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). No, o visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i tadašnje Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] jh4i5dbs4wycxjrjxr6pbtdgmxgutlb 42580639 42580630 2026-04-13T07:52:56Z Ante Vranković 28327 brojne manje stilske izmjene 42580639 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokaonih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenjeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitig likovnog gledanja, kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivni. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] sokaio4d8p0bivku9x0dhvx3nz4arrz 42580642 42580639 2026-04-13T07:57:16Z Ante Vranković 28327 42580642 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokaonih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenjeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitig likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivni. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] gxa3l6gr9wk87wqitcfwvudkqhpeytw 42580651 42580642 2026-04-13T08:10:21Z Ante Vranković 28327 manje pojašnjenje 42580651 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokaonih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenjeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitig likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivni. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] j7axg9rudzp2jkxawy9ajj89ezgimv0 42580652 42580651 2026-04-13T08:14:46Z Ante Vranković 28327 /* Pedagoško djelovanje */ 42580652 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokaonih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenijeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitig likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivni. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] pjiwbwuxczoqwrufkoaw08ym6mh411x 42580653 42580652 2026-04-13T08:15:52Z Ante Vranković 28327 /* Pedagoško djelovanje */ tipfeler 42580653 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokaonih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenijeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitog likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivni. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] qavgb4fvpeckz7vm590qr4stsgkkhke 42580654 42580653 2026-04-13T08:19:18Z Ante Vranković 28327 /* Pedagoško djelovanje */ tipfeler 42580654 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokaonih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenijeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitog likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivani. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] dcfz98cq9i8zg449budf44z5hynu7f3 42580656 42580654 2026-04-13T08:22:54Z Ante Vranković 28327 /* Slikarski opus */ tipfeler 42580656 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokalnih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritim i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenijeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitog likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivani. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] ncjvikgdiub3f3pl1dlt0czjaoh4jlk 42580657 42580656 2026-04-13T08:24:33Z Ante Vranković 28327 /* Slikarski opus */ 42580657 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokalnih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritom i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenijeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitog likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivani. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tz. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] dxo05574d5h8z4tvmttuzipjnljh6rq 42580659 42580657 2026-04-13T08:35:39Z Ante Vranković 28327 tipfeler 42580659 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokalnih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritom i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenijeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitog likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivani. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tzv. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba tekođer spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] 3x3o7qxhth6slkrc43xgg6pea8x9x9k 42580660 42580659 2026-04-13T08:40:07Z Ante Vranković 28327 /* Pedagoško djelovanje */ 42580660 wikitext text/x-wiki {{Likovni umjetnik |ime = Anica Vranković |slika = Anica Vranković - Autoportret sa sinom Antom, 1981., nedovršeno.png |veličina = 320px |opis = Anica Vranković: Autoportret sa sinom, 1982., nedovršeno |rođenje = [[14. veljače]] [[1939.]] |smrt = [[1. ožujka]] [[1982.]] |nacionalnost = [[Hrvat]]ica |period = |vrsta = [[slikarstvo]] |praksa = |utjecao = |utjecali = |djela = |nagrade = |potpis = }} '''Anica Vranković''' (rođ. Markušić; [[Varaždin]], [[14. veljače]] [[1939.]] - [[1. ožujka]] [[1982.]]) bila je hrvatska slikarica, primijenjena umjetnica i likovna pedagogica. Nakon gimnazijske mature u rodnome gradu, 1959. se upisala na tek otvoreni Pedagoški odjel zagrebačke [[Akademija likovnih umjetnosti u Zagrebu|Akademije likovnih umjetnosti]], gdje su joj predavali profesori [[Ivo Šebalj]] (mentor), [[Ivo Režek]], [[Branko Ružić (skulptor)|Branko Ružić]], [[Vjekoslav Rukljač]], [[Raul Goldoni]], [[Zorislav Horvat]], [[Matko Peić]] i drugi, te na kojem je diplomirala 1963. kod prof. Šebalja kao jedan od najboljih studenata u klasi. == Slikarski opus == [[Datoteka:Anica Markušić, 12 listopada 1958.jpeg|mini|left|120px|Anica Vranković, 12. listopada 1958.]] Skupno izlagati je počela već na drugoj godini studija, sudjelujući na XIV. izložbi slikara i kipara Hrvatskoga Zagorja i Međimurja, te će svojim redovitim sudjelovanjem na toj najvažnijoj godišnjoj smotri likovnosti rodnoga kraja tijekom iduća puna dva desetljeća (1960. – 1980.) iskazivati trajnu emocionalnu povezanost s okružjem i tlom iz kojega je ponikla. Sredinom i koncem šezdesetih sudjeluje na izložbama Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske (1965., 1968., 1969., 1970.) te na Salonu mladih (1968.). Istodobno je u [[Sveti Ivan Zelina|Svetom Ivanu Zelini]], u kojoj je s obitelji živjela i djelovala, priredila tri samostalne izložbe (1968., 1969., 1970.) na kojima se predstavila pretežito kolorističkim istraživanjima klasičnih slikarskih tema – lokalnih prigorskih pejsaža i rustičnih [[mrtva priroda|mrtvih priroda]], zelinskih veduta, te s nekoliko aktova, portreta i autoportreta. Njezina vjerojatno najzanimljivija slikarska ostvarenja nastala su 1979. kada u novoj varaždinskoj poslovnici Ljubljanske banke izvodi monumentalni mural (cca 5*5 metara) i ciklus ulja posvećenih nadolazećoj osamstotoj obljetnici grada Varaždina. Odabravši za likovno polazište tlocrtne konture renesansnog varaždinskoga burga, te planove baroknog i suvremenoga grada, ekspresivnim koloritom i svojim uistinu virtuoznim linearizmom, Anica Vranković je stvorila neočekivanu, izvornu i harmoničnu simbiozu inače uglavnom sučeljenih svjetova slikarstva geometrijske apstrakcije i apstraktnoga ekspresionizma. Na krilima istog kreativnog zamaha (iako vođena ponešto drukčijim likovnim zamislima), početkom 1980. je s 36 svojih crteža ilustrirala i opremila zbirku pjesama "Gdje je Zemlja i gdje je Nebo" varaždinske pjesnikinje [[Katarina Pšak|Katarine Pšak]]. Osvrčući se na te ilustracije, poznati je hrvatski književnik, povjesničar umjetnosti i [[akvarel]]ist Matko Peić u svojoj recenziji među ostalim naglasio: '''"U povijesti našeg modernog likovnog ilustriranja, ova bi knjiga mogla poslužiti kao primjer dobre suradnje pjesnika i slikara."''' U razdoblju prije svoje smrti koncem zime 1982., Anica Vranković je načinila nekoliko većih ciklusa akvarela i crteža u tehnici tuš – pera i tuš – pera s laviranjem, koji su sve do objave nekoliko od tih radova u zbirci pjesama Zeleni bregi Zeline 2002. i izlaganja na popratnoj izložbi, našoj javnosti bili gotovo posve nepoznati. Naime tek je par od preko stotinu tih vrsnih crteža i slika bilo izloženo na maloj komemorativnoj izložbi priređenoj 24. ožujka 1982. povodom autoričine smrti u prostorijama Pedagoško – obrazovnoga centra u Zagrebu. Osim tom prigodom posthumno su joj djela bila izlagana i na dvije važnije retrospektivne izložbe: Djela slikarica iz fundusa Gradskog muzeja u Varaždinu (Varaždin, 1984.), te Umjetnost u okružju grada Sv. Ivana Zeline (Sv. Ivan Zelina, 1998.). == Pedagoško djelovanje == Ono po čemu je Anica Vranković našoj javnosti do danas bila mnogo bolje poznata njeno je likovno – pedagoško djelovanje. Odmah po završetku Akademije zaposlila se na mjestu profesora likovnoga odgoja na Osnovnoj školi Dragutin Domjanić u Zelini, i ona će u taj poziv tijekom iduća dva desetljeća ulagati glavninu svoje životne energije i kreativnoga žara. Stoga se već nakon nekoliko godina pokazalo da je Škola njezinim dolaskom dobila vrsnog likovnoga pedagoga, koji je svoj misaoni i radni entuzijazam znao prenijeti kako na učenike, tako i na kolege nastavnike. Na svojim se satovima trudila da učenici što slobodnije i nezavisnije od bilo kakvog utjecaja donose ''svježinu svog doživljaja i iskrenost vlastitog likovnog gledanja'', kako je to jednom prigodom sama zapisala. Takvim je pristupom tijekom godina s mnogim učenicima izgradila neposredan odnos, pomažući im da razviju svoje kreativne i ljudske potencijale. Plod toga bili su brojni kvalitetni učenički radovi izlagani na regionalnim, republičkim, tadašnjim saveznim, te svjetskim izložbama na kojima su redovito bili zapaženi, a često i nagrađivani. S mnogo uspjeha vodila je Likovnu grupu slobodnih aktivnosti, te je likovno uređivala školski list Mladost koji je izlazio u razdoblju 1968. – 1980. Na stručnim savjetovanjima likovnih pedagoga održala je niz predavanja i referata, a nekoliko je svojih ogleda i polemika vezanih uz probleme praktične nastave likovnoga odgoja objavila u Školskim novinama i drugim stručnim publikacijama. Na poziv uredništva ''TV u školi'' (TV Zagreb) napisala je scenarij prema kojem je na njezinom školskom satu snimljen obrazovni film za nastavnike likovnoga odgoja "Boje nam govore" (1970.). O visini njezinih stručnih postignuća možda ipak najrječitije govori činjenica da je bila najmlađim članom stručne skupine koja je 1971. izradila novi nastavni plan (tzv. curriculum) i program nastave likovnoga odgoja u hrvatskim osnovnim školama. Za svoja je radna postignuća 1972. proglašena Zaslužnim pedagogom Hrvatske, a 1978. i Jugoslavije. Treba također spomenuti da je surađivala u radu europskih seminara INSEA (Međunarodno udruženje za odgoj putem umjetnosti pri UNESCO-u) u Milanu 1970. i Helsinkiju 1971., svjetskog simpozija INSEA u Zagrebu 1969., i svjetskih kongresa INSEA u Pragu 1968. i Zagrebu 1972. Bila je član Saveza likovnih pedagoga Hrvatske, Udruženja likovnih umjetnika Hrvatske, stručni suradnik tvornice Karbon za izradu opreme i boja za nastavu likovnoga odgoja, kao i uredništva TV u školi, te član stručnoga kolegija za nastavu likovnog odgoja pri Zavodu za unapređenje osnovnoškolskog obrazovanja Hrvatske i član Centra za vizuelnu kulturu mladih Saveza likovnih pedagoga Hrvatske. == Literatura == * Naša osnovna škola, 2. neizmijenjeno izdanje, Zagreb, 1974., str. 250-268, 384 * A.:Vrsna likovna ostvarenja - Podijeljene nagrade za radove na izložbi "Flora i fauna Jadrana", Školske novine, Zagreb, 3(987), Zagreb, 9. siječnja 1979. * M. K.:Zanimljiva slikarska ostvarenja inspirirana Varaždinom, Varaždinske vijesti, 1789, Varaždin, 10. svibnja 1979. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, Varaždinske vijesti, 1850, Varaždin, 10. srpnja 1980. * Gdje je zemlja i gdje je nebo, [[Vjesnik]], Zagreb, 8. kolovoza 1980., str. 6 * [[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]]: Anica Vranković, XXI. recital suvremenog kajkavskog pjesništva "Dragutin Domjanić" Zelina 2002., katalog recitala i izložbe, Sv. Ivan Zelina, 2002. *Ines Brajević: Slika majke, [[Večernji list]], Zagreb, 5. studenog 2009., str. 12 *Ante Vranković: Anica Markušić Vranković / “Otvaranje“ palete tj. oslobađanje od „akademskog sosa“, Varaždinske vijesti, 3890, 23. 7. 2019., str. 27 == Vanjske veze == * [https://www.academia.edu/32044539/Anica_Vrankovi%C4%87_Zelinski_list_5_1999.docx Anica Vranković: Prema slobodi transcedentalne forme, Zelinski list, Uskrs 1999.] * [http://www.vecernji.hr/nagrada-vecernjeg-lista-denisu-pericicu-718122 Otvorenje izložbe Anice Vranković u Svetom Ivanu Zelini 2002. godine] * [https://www.academia.edu/38874815/Anica_Vrankovi%C4%87_-_O_osamdesetogodi%C5%A1njici_ro%C4%91enja Anica Vranković - O osamdesetogodišnjici rođenja, Prigorje, Uskrs 2019.] * [https://povcast.ffzg.unizg.hr/woodstock-i-psihodelicna-likovna-umjetnost-sezdesetih/ Woodstock i psihodelična umjetnost šezdesetih / Vidjeti autoričin portret Nikole Zmišlje, pod nazivom "Bolesnik LSD 68"] * [https://www.youtube.com/watch?v=j9GiqWIXklg HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 1. 3. 2024.] * [https://www.youtube.com/watch?v=hUd1Q0WutpQ HRT / TV-kalendar: Anica Vranković, 14. 2. 2026.] {{Životni vijek|1939|1982|Vranković, Anica}} [[Kategorija:Biografije, Varaždin]] [[Kategorija:Hrvatski slikari]] [[Kategorija:Hrvatski ilustratori]] [[Kategorija:Hrvatski pedagozi]] cmolg4z2asxrgqmde46wb51al9pequ0 Srećko Bogdan 0 1471661 42580667 42579451 2026-04-13T09:58:43Z Edgar Allan Poe 29250 42580667 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Srećko Bogdan | slika = | punoime = | nadimak = Čeči | datumrođenja = [[5. siječnja]] [[1957.]] | rodnigrad = {{flagicon|HRV}} [[Mursko Središće]] | rodnadržava = [[Hrvatska]]<br>{{small|(tada {{flag|FNR Jugoslavija}})}} | datumsmrti = {{Death date and age|2026|4|8|1957|1|5|hr=da}} | gradsmrti = {{flagicon|HRV}} [[Mursko Središće]] | državasmrti = [[Hrvatska]] | nacionalnost = | državljanstvo = {{flagicon|SFRJ}} [[SFRJ|jugoslavensko]] {{small|(1957–1992)}}<br>{{flagicon|HRV}} [[Hrvatska|hrvatsko]] | visina = 1.83 m | pozicija = branič | trenutniklub = | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 1970 – 1973<br>1973 – 1974 | omladinskipogoni = {{flagicon|SFRJ}} [[NK Rudar Mursko Središće|Rudar Mursko Središće]]<br>{{flagicon|SFRJ}} [[NK Čakovec|MTČ Čakovec]] | godine1 = 1974 – 1985 | klubovi1 = {{flagicon|SFRJ}} [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | nastupi(golovi)1 = 262 (34) | godine2 = 1985 – 1993 | klubovi2 = {{flagicon|ZNJE}} [[Karlsruher SC]] | nastupi(golovi)2 = 245 (21) | godine3 = | klubovi3 = | nastupi(golovi)3 = | godine4 = | klubovi4 = | nastupi(golovi)4 = | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = da | nacionalnegodine1 = 1977 – 1983 | nacionalneekipe1 = {{flagicon|SFRJ}} [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|SFR Jugoslavija]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 11 (0) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = {{Dva stupca | 2001 – 2002 | {{flagicon|NJE}} [[VfR Mannheim]] | 2005 – 2006 | {{flagicon|HRV}} [[Inter Zaprešić]] | 2007 – 2008 | {{flagicon|HRV}} [[HNK Segesta|Segesta]] | 2009 – 2010 | {{flagicon|HRV}} [[NK Međimurje|Međimurje]] | 2010 – 2011 | {{flagicon|HRV}} [[NK Savski Marof|Savski Marof]] }} | zadnjiuređaj = 8.4.2026 }} '''Srećko Bogdan''' ([[Mursko Središće]], [[5. siječnja]] [[1957.]] – [[8. travnja]] [[2026.]]),<ref>{{Cite web |date=2025-04-08 |title=Umro je Srećko Bogdan (70), legendarni nogometaš Dinama |url=https://www.index.hr/sport/clanak/umro-je-srecko-bogdan-70-legendarni-nogometas-dinama/2779658.aspx |url-status=live |access-date=2025-04-08 |website=[[Index.hr]]}}</ref> hrvatski i jugoslavenski nogometaš i trener. Po vokaciji je bio obrambeni igrač, ali je kao izvrstan skakač često sudjelovao u napadu svoje momčadi i zabijao golove. ==Igračka karijera== ===Klupska karijera=== Nastupao je najprije za Rudar iz Murskog Središća, a zatim za [[NK Čakovec|MTČ]] iz [[Čakovec|Čakovca]]. Od [[1975.]] godine igra u [[zagreb]]ačkom [[NK Dinamo Zagreb|Dinamu]] gdje ostaje do [[1985.]] Za Dinamo je odigrao 595 utakmica i zabio 125 pogodaka.<ref>[http://www.nk-dinamo.hr/klub-nastupi/Default.aspx Dinamo Zagreb top 10 igrača po broju nastupa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115183611/http://www.nk-dinamo.hr/klub-nastupi/Default.aspx |date=2010-11-15 }} nk-dinamo.hr Preuzeto 31. prosinca 2010.</ref> S Dinamom osvaja [[Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1981./82.|prvenstvo 1982.]] godine te [[Kup Jugoslavije u nogometu|kupove]] [[1980.]] i [[1983.]] godine. Nastupao je i za njemački klub [[Karlsruher SC]] od [[1985.]] do [[1993.]] godine, gdje je odigrao oko 450 utakmica.<ref name="Nogometni leksikon">[http://nogomet.lzmk.hr/clanak.aspx?id=229 Nogometni leksikon: Bogdan, Srećko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106192138/http://nogomet.lzmk.hr/clanak.aspx?id=229 |date=2019-01-06 }} Preuzeto 5. studenog 2011.</ref> ===Reprezentativna karijera=== Za nogometnu reprezentaciju [[Jugoslavenska nogometna reprezentacija|Jugoslavije]] odigrao je 11 utakmica.<ref name="Nogometni leksikon" /> Prvi put je nastupio [[1977.]] godine u [[Bogota|Bogoti]] protiv [[Kolumbijska nogometna reprezentacija|Kolumbije]], a posljednji put [[1983.]] godine u [[Luksemburg]]u protiv [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]]. Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatsku]] je odigrao dvije utakmice i postigao jedan zgoditak.<ref>[http://www.hns-cff.hr/?ln=en&w=statistike&repka=A&id=113900 HNS: Srećko Bogdan] Preuzeto 5. studenog 2011.</ref> Nastupio je [[1990.]] protiv [[Rumunjska nogometna reprezentacija|Rumunjske]] i [[1991.]] godine protiv [[Slovenska nogometna reprezentacija|Slovenije]].<ref name="Nogometni leksikon" /> ==Trenerska karijera== Ostavši u [[Karlsruhe]]u nakon završetka igračke karijere nastavio je u Karlsruher SC-u kao direktor omladinske škole i trener juniora (od [[1993.]] do [[1996.]] godine) te pomoćni trener seniora od [[1996.]] do [[2000.]] godine. Trener je VfR Mannheima u sezoni 2001./02. a [[NK Inter-Zaprešić]] trenirao je [[2005.]] - [[2006.]] godine te nakon izborenog plasmana vodio je Inter u Europi<ref name="hrsport.net">[http://www.hrsport.net/vijesti/419803/nogomet-1-hnl/srecko-bogdan-opet-u-interu Hrsport.net: Srećko Bogdan opet u Interu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210321031249/https://sportnet.rtl.hr/vijesti/419803/nogomet-1-hnl/srecko-bogdan-opet-u-interu/ |date=2021-03-21 }} Preuzeto 5. studenog 2011.</ref> u dvije utakmice protiv [[beograd]]ske [[FK Crvena zvezda|Crvene zvezde]].<ref>{{eng oznaka}} [http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2005/clubs/club=57467/matches/index.html UEFA Europska Liga 2005/06 - Povijest - Inter Zaprešić – UEFA.com] Preuzeto 5. studenog 2011.</ref> Od sezone 2007./08. bio je trener [[HNK Segesta|HNK Segeste]] iz [[Sisak|Siska]] u [[2. HNL]]. U sezoni 2009./10. je bio trener [[NK Međimurje|Međimurja]] u [[1. HNL]]. U sezoni 2010./11. trenirao je [[NK Savski Marof]] a poslije je preuzeo voditeljstvo Škole nogometa i juniorske momčadi [[NK Inter-Zaprešić|Inter Zaprešića]].<ref name="hrsport.net" /> ==Administrativna karijera== [[2003.]] godine bio je športski direktor [[NK Inter-Zaprešić|Intera]] iz [[Zaprešić]]a.<ref name="Nogometni leksikon" /> ==Komentatorska karijera== Tokom [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Njemačka 2006.|Svjetskog prvenstva u nogometu]] [[2006.]] godine u Njemačkoj komentirao je, kao sukomentator i stručni suradnik, utakmice za [[Hrvatska radiotelevizija|HTV]].<ref>[http://www.jutarnji.hr/srecko-bogdan--imao-sam-mnogo-toga-za-reci--ali-nisam-znao-kako/227570/ Jutarnji list: Srećko Bogdan: Imao sam mnogo toga za reći, ali nisam znao kako] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306201230/http://www.jutarnji.hr/srecko-bogdan--imao-sam-mnogo-toga-za-reci--ali-nisam-znao-kako/227570/ |date=2016-03-06 }} Preuzeto 5. studenog 2011.</ref> ==Priznanja== '''[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]]''' * Prvak Jugoslavije '''(1)''': [[Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1981./82.|1981./82.]] * [[Kup maršala Tita]] '''(2)''': [[1980.]], [[1983.]] == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == * [http://www.hns-cff.hr/?ln=en&w=statistike&repka=A&id=113900 Srećko Bogdan statistika pri HNS-u] * [http://www.reprezentacija.rs/index.php?option=com_content&view=article&id=921&Itemid=12 Srećko Bogdan statistika pri reprezentacija.rs] {{Authority control}} {{Životni vijek|1957|2026|Bogdan Srećko}} [[Kategorija:Jugoslavenski fudbaleri]] [[Kategorija:Hrvatski fudbaleri]] [[Kategorija:Hrvatski fudbalski treneri]] [[Kategorija:Fudbaleri Dinamo Zagreba]] 8j3vjefzg7qktcjovojab9wdal38d48 Kopačevo 0 1489704 42580645 42237532 2026-04-13T08:00:48Z Belirac 17 Dodani linkovi na karte, preuređen početak članka i infookvir, ulice složene po abecedi 42580645 wikitext text/x-wiki : ''Karta Hrvatske [https://www.auto-karta-hrvatske.com/kopačevo/ > Kopačevo (plan s ulicama i cestama)]'' : ''Google maps [https://www.google.com/maps/place/Kopa%C4%8Devo/@45.621978,18.6858268,35297m/data=!3m2!1e3!4b1!4m6!3m5!1s0x475cc3daef7e8317:0xe982cba71d51360c!8m2!3d45.6027453!4d18.7869508!16s%2Fm%2F05mx8qx?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDQwOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D > Kopačevo (područje naselja)] {{Naselje u Hrvatskoj | ime = Kopačevo | regija = [[Baranja]] | karta2 = Osječko-baranjska županija | naziv karte2 = Osječko-baranjske županije | županija = [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjska]] | općina = [[Bilje]] | mikroregija = [[Dravsko-dunavski ritovi]] | najgrad = [[Osijek]] | površina = | nadvisina = | z. širina = 45.602 | z. dužina = 18.786 | brojstan = 559 (popis 2011.) | gustoća = | domaćinstva = | pošta = 31327 Bilje | pozbroj = +385(0)31 | autooznaka = BM | }} '''Kopačevo''' ([[mađarski]] '''Kopács''' [[međunarodni fonetski alfabet|[ˈkopaːt͡ʃ]]]), naselje u [[Baranja|Baranji]], [[Općina Bilje]], u [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjskoj županiji]] ([[Hrvatska|Republika Hrvatska]]). Na popisu stanovništva 2021. godine imalo je - '''460''' stanovnika. == Geografija == Smješteno je na samom rubu parka prirode [[Kopački rit]]. [[Selo]] je bogato nasadima [[voće|voća]] i [[povrće|povrća]], a razvijeno je i [[ribarstvo]] ([[sportski ribolov]]). U Kopačevu živi [[Mađari|mađarsko]] stanovništvo. Ovome selu posebnost daje upravo blizina [[močvara|močvare]]. [[Povijest]] ovog sela je vrlo zanimljiva. Početkom 80-ih godina prošlog stoljeća, pri kopanju septičke jame u jednoj kući je pronađeno 11 ukrašenih pretpovijesnih posuda i dvije [[bronca|brončane]] narukvice. Po tome doznajemo da su ljudi tu živjeli u drugom tisućljeću prije nove ere. Populacija ljudi koji su tada ovdje živjeli bavila se [[lov]]om i ribolovom. Na sjevernom dijelu Kopačeva i [[Rimljani]] su podigli naselje i utvrdu za obranu od divljih barbara. Naselje se najvjerojatnije zvalo ''Ad Labores'', a njegovi se tragovi još mogu vidjeti na starim zemljovidima [[Belje|beljskog]] vlastelinstva iz [[18. stoljeće|18. stoljeća.]] == Stanovništvo == Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, u Kopačevu živi 559 stanovnika<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_01/h01_01_01_zup14_0213.html |access-date=2014-08-02 |archive-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115163418/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_01/h01_01_01_zup14_0213.html }}</ref>. 2001. godine, ovdje je živjelo 608 osoba. === Grafikon (2011) === {{Kretanje broja stanovnika |naslov = '''Grafikon kretanje broja stanovnika od 1857. do 2011.'''<br /> |dimx = |dimy = |stanmax = 2100 |crta1 = 300 |crta2 = 100 |a1 = 1857 |a2 = 1869 |a3 = 1880 |a4 = 1890 |a5 = 1900 |a6 = 1910 |a7 = 1921 |a8 = 1931 |a9 = 1948 |a10 = 1953 |a11 = 1961 |a12 = 1971 |a13 = 1981 |a14 = 1991 |a15 = 2001 |a16 = 2011 |p1 = 1310 |p2 = 1412 |p3 = 1355 |p4 = 1284 |p5 = 1252 |p6 = 1187 |p7 = 0 |p8 = 1034 |p9 = 934 |p10 = 940 |p11 = 1003 |p12 = 913 |p13 = 826 |p14 = 805 |p15 = 608 |p16 = 559 |izvor = Navedeno u tekstu }} === Nacionalnost (2011) === Prema popisu iz 2011. godine stanovništvo je pretežito mađarsko (72%), te hrvatsko (25%) i srpsko (2%).<ref name="Acta">[https://actacroatica.com/hr/location/kopacevo/ Acta Croatica: ''Toponim: Kopačevo'']</ref> === Prezimena stanovnika === Prema popisu stanovništva iz 2011. godine '''20 najčešćih prezimena''' u Kopačevu su: * Krištof, Varga, Valkai, Šandorka, Balint, Vaš, Cickai, Karakaš, Takač, Faraho, Molnar, Seke, Vindić, Anđal, Balog, Fica, Gamoš, Gros, Hlevnjak, Kovač a nekad su najčešća '''prezimena''' bila: * Valkai, Faraho, Krištof, Varga, Dadić, Dujmović, Keteš, Relatić, Takač, Tobijaš, Vaš, Vig, Šandorka, Šaruga, Baka, Beredić, Boršoš, Bošnjaković, Dizdarević, Erdeši <ref name="Acta"/> == Udruge == U [https://registri.uprava.hr/#!udruge Registar udruga Republike Hrvatske] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122073402/https://registri.uprava.hr/#!udruge |date=2019-01-22 }} upisano je 17 udruga sa sjedištem u Kopačevu (stanje: VII/2019): * Nogometni klub "Ribar" Kopačevo, osn. 30.04.1998 (Podunavska, Kopačevo) * Lovačko društvo "Jelen" Kopačevo, osn. 04.05.1958 (Šandora petefija 2, Kopačevo) * Ribarski dani u Kopačevu, osn. 18.12.2017 (Šandora petefija 4, Kopačevo) * "Forum mladeži Kopačeva" mladeži demokratske zajednice Mađara Hrvatske, osn. 06.05.2000 (Kiš ferenca, Kopačevo) * Udruga za promicanje ekologije, turizma i multikulturalnih vrijednosti Baranje, osn. 28.08.2013 (Petefi Šandora 48, Kopačevo) * Dobrovoljno vatrogasno društvo Kopačevo, osn. 25.11.1988 (Kiš Ferenca 2d, Kopačevo) * "Čaplja" udruga za ljubitelje životinja Kopačkog rita, osn. 31.12.2012 (Ribarska 1, Kopačevo) * Udruga mladih Kopačeva, osn. 01.03.2009 (Ferenca kiša 29a, Kopačevo) * "Mladi za održivi razvoj", osn. 12.07.2004 (Šandora petefija 3, Kopačevo) * Društvo za tradicijski ribolov u Kopačkom ritu, osn. 01.08.2013 (Ribarska 94, Kopačevo) * Centar za promociju kulturne i prirodne baštine - Eco Anima, osn. 21.01.2013 (Šandora petefija 3, Kopačevo) * Udruga rekreativnih jahača "Daljina", osn. 05.10.2015 (Ferenca Kiša 26, Kopačevo) * Streličarski klub "Kopačevo", osn. 28.03.2016 (Košut Lajoša 23a, Kopačevo) * Demokratska zajednica Mađara Hrvatske - udruga Kopačevo, osn. 19.01.2007 (Kiš ferenca 1, Kopačevo) * Konjički klub Capistro, osn. 15.11.2010 (Perešfeld 2, Kopačevo) * Športsko ribolovna udruga Kopačevo, osn. 13.09.2010 (Kiš Ferenca 4, Kopačevo) * Kulturno umjetničko društvo "Arany János" Kopačevo, osn. 15.06.1999 (F. Kiša 1, Kopačevo) == Pobratimstva == * {{flagicon|MAĐ}} [[Mišljen (Baranjska županija)|Mišljen]], Mađarska == Sport == * [[NK Ribar Kopačevo]] ([[Baranjska liga]], 2009./10.) == Ulice == * Crkvena ulica * Podunavska ulica * Ribarska ulica * Ritska ulica * Ulica Ferenca Kiša * Ulica hrvatskih branitelja * Ulica Lajoša Košuta * Ulica Šandora Petefija == Izvori == {{Izvori}} * [http://oaza-bm.hr/oaza/itemlist/tag/**%20Kopa%C4%8Devo Mirovna grupa Oaza: ''Svi članci vezani za Kopačevo''] {{Bilje}} {{Baranjska naselja}} [[Kategorija:Općina Bilje]] [[Kategorija:Naselja u Baranji]] [[Kategorija:Naselja u Osječko-baranjskoj županiji]] 48o9icff31e48b101dq006kzm75c59h 42580662 42580645 2026-04-13T09:33:42Z Belirac 17 /* Geografija */ dodane udaljenosti od susjednih mjesta 42580662 wikitext text/x-wiki : ''Karta Hrvatske [https://www.auto-karta-hrvatske.com/kopačevo/ > Kopačevo (plan s ulicama i cestama)]'' : ''Google maps [https://www.google.com/maps/place/Kopa%C4%8Devo/@45.621978,18.6858268,35297m/data=!3m2!1e3!4b1!4m6!3m5!1s0x475cc3daef7e8317:0xe982cba71d51360c!8m2!3d45.6027453!4d18.7869508!16s%2Fm%2F05mx8qx?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDQwOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D > Kopačevo (područje naselja)] {{Naselje u Hrvatskoj | ime = Kopačevo | regija = [[Baranja]] | karta2 = Osječko-baranjska županija | naziv karte2 = Osječko-baranjske županije | županija = [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjska]] | općina = [[Bilje]] | mikroregija = [[Dravsko-dunavski ritovi]] | najgrad = [[Osijek]] | površina = | nadvisina = | z. širina = 45.602 | z. dužina = 18.786 | brojstan = 559 (popis 2011.) | gustoća = | domaćinstva = | pošta = 31327 Bilje | pozbroj = +385(0)31 | autooznaka = BM | }} '''Kopačevo''' ([[mađarski]] '''Kopács''' [[međunarodni fonetski alfabet|[ˈkopaːt͡ʃ]]]), naselje u [[Baranja|Baranji]], [[Općina Bilje]], u [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjskoj županiji]] ([[Hrvatska|Republika Hrvatska]]). Na popisu stanovništva 2021. godine imalo je - '''460''' stanovnika. == Geografija == === Udaljenosti od okolnih mjesta === Kopačevo je udaljeno 3,9 km istočno od sjedišta općine [[Bilje|Bilja]], 9,2 km od [[Darda|Darde]], 20,8 km od [[Kneževi Vinogradi|Kneževih Vinograda]], 28,5 km od [[Beli Manastir|Belog Manastira]] (preko Darde) ili 31,5 km (preko Kneževih Vinograda) i 11,1 km od [[Osijek]]a. Smješteno je na samom rubu parka prirode [[Kopački rit]]. [[Selo]] je bogato nasadima [[voće|voća]] i [[povrće|povrća]], a razvijeno je i [[ribarstvo]] ([[sportski ribolov]]). U Kopačevu živi [[Mađari|mađarsko]] stanovništvo. Ovome selu posebnost daje upravo blizina [[močvara|močvare]]. [[Povijest]] ovog sela je vrlo zanimljiva. Početkom 80-ih godina prošlog stoljeća, pri kopanju septičke jame u jednoj kući je pronađeno 11 ukrašenih pretpovijesnih posuda i dvije [[bronca|brončane]] narukvice. Po tome doznajemo da su ljudi tu živjeli u drugom tisućljeću prije nove ere. Populacija ljudi koji su tada ovdje živjeli bavila se [[lov]]om i ribolovom. Na sjevernom dijelu Kopačeva i [[Rimljani]] su podigli naselje i utvrdu za obranu od divljih barbara. Naselje se najvjerojatnije zvalo ''Ad Labores'', a njegovi se tragovi još mogu vidjeti na starim zemljovidima [[Belje|beljskog]] vlastelinstva iz [[18. stoljeće|18. stoljeća.]] == Stanovništvo == Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, u Kopačevu živi 559 stanovnika<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_01/h01_01_01_zup14_0213.html |access-date=2014-08-02 |archive-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115163418/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_01/h01_01_01_zup14_0213.html }}</ref>. 2001. godine, ovdje je živjelo 608 osoba. === Grafikon (2011) === {{Kretanje broja stanovnika |naslov = '''Grafikon kretanje broja stanovnika od 1857. do 2011.'''<br /> |dimx = |dimy = |stanmax = 2100 |crta1 = 300 |crta2 = 100 |a1 = 1857 |a2 = 1869 |a3 = 1880 |a4 = 1890 |a5 = 1900 |a6 = 1910 |a7 = 1921 |a8 = 1931 |a9 = 1948 |a10 = 1953 |a11 = 1961 |a12 = 1971 |a13 = 1981 |a14 = 1991 |a15 = 2001 |a16 = 2011 |p1 = 1310 |p2 = 1412 |p3 = 1355 |p4 = 1284 |p5 = 1252 |p6 = 1187 |p7 = 0 |p8 = 1034 |p9 = 934 |p10 = 940 |p11 = 1003 |p12 = 913 |p13 = 826 |p14 = 805 |p15 = 608 |p16 = 559 |izvor = Navedeno u tekstu }} === Nacionalnost (2011) === Prema popisu iz 2011. godine stanovništvo je pretežito mađarsko (72%), te hrvatsko (25%) i srpsko (2%).<ref name="Acta">[https://actacroatica.com/hr/location/kopacevo/ Acta Croatica: ''Toponim: Kopačevo'']</ref> === Prezimena stanovnika === Prema popisu stanovništva iz 2011. godine '''20 najčešćih prezimena''' u Kopačevu su: * Krištof, Varga, Valkai, Šandorka, Balint, Vaš, Cickai, Karakaš, Takač, Faraho, Molnar, Seke, Vindić, Anđal, Balog, Fica, Gamoš, Gros, Hlevnjak, Kovač a nekad su najčešća '''prezimena''' bila: * Valkai, Faraho, Krištof, Varga, Dadić, Dujmović, Keteš, Relatić, Takač, Tobijaš, Vaš, Vig, Šandorka, Šaruga, Baka, Beredić, Boršoš, Bošnjaković, Dizdarević, Erdeši <ref name="Acta"/> == Udruge == U [https://registri.uprava.hr/#!udruge Registar udruga Republike Hrvatske] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122073402/https://registri.uprava.hr/#!udruge |date=2019-01-22 }} upisano je 17 udruga sa sjedištem u Kopačevu (stanje: VII/2019): * Nogometni klub "Ribar" Kopačevo, osn. 30.04.1998 (Podunavska, Kopačevo) * Lovačko društvo "Jelen" Kopačevo, osn. 04.05.1958 (Šandora petefija 2, Kopačevo) * Ribarski dani u Kopačevu, osn. 18.12.2017 (Šandora petefija 4, Kopačevo) * "Forum mladeži Kopačeva" mladeži demokratske zajednice Mađara Hrvatske, osn. 06.05.2000 (Kiš ferenca, Kopačevo) * Udruga za promicanje ekologije, turizma i multikulturalnih vrijednosti Baranje, osn. 28.08.2013 (Petefi Šandora 48, Kopačevo) * Dobrovoljno vatrogasno društvo Kopačevo, osn. 25.11.1988 (Kiš Ferenca 2d, Kopačevo) * "Čaplja" udruga za ljubitelje životinja Kopačkog rita, osn. 31.12.2012 (Ribarska 1, Kopačevo) * Udruga mladih Kopačeva, osn. 01.03.2009 (Ferenca kiša 29a, Kopačevo) * "Mladi za održivi razvoj", osn. 12.07.2004 (Šandora petefija 3, Kopačevo) * Društvo za tradicijski ribolov u Kopačkom ritu, osn. 01.08.2013 (Ribarska 94, Kopačevo) * Centar za promociju kulturne i prirodne baštine - Eco Anima, osn. 21.01.2013 (Šandora petefija 3, Kopačevo) * Udruga rekreativnih jahača "Daljina", osn. 05.10.2015 (Ferenca Kiša 26, Kopačevo) * Streličarski klub "Kopačevo", osn. 28.03.2016 (Košut Lajoša 23a, Kopačevo) * Demokratska zajednica Mađara Hrvatske - udruga Kopačevo, osn. 19.01.2007 (Kiš ferenca 1, Kopačevo) * Konjički klub Capistro, osn. 15.11.2010 (Perešfeld 2, Kopačevo) * Športsko ribolovna udruga Kopačevo, osn. 13.09.2010 (Kiš Ferenca 4, Kopačevo) * Kulturno umjetničko društvo "Arany János" Kopačevo, osn. 15.06.1999 (F. Kiša 1, Kopačevo) == Pobratimstva == * {{flagicon|MAĐ}} [[Mišljen (Baranjska županija)|Mišljen]], Mađarska == Sport == * [[NK Ribar Kopačevo]] ([[Baranjska liga]], 2009./10.) == Ulice == * Crkvena ulica * Podunavska ulica * Ribarska ulica * Ritska ulica * Ulica Ferenca Kiša * Ulica hrvatskih branitelja * Ulica Lajoša Košuta * Ulica Šandora Petefija == Izvori == {{Izvori}} * [http://oaza-bm.hr/oaza/itemlist/tag/**%20Kopa%C4%8Devo Mirovna grupa Oaza: ''Svi članci vezani za Kopačevo''] {{Bilje}} {{Baranjska naselja}} [[Kategorija:Općina Bilje]] [[Kategorija:Naselja u Baranji]] [[Kategorija:Naselja u Osječko-baranjskoj županiji]] 12wh49euqysy7c66n2n3r6pxo6w5pwv 42580680 42580662 2026-04-13T11:50:43Z Belirac 17 /* Geografija */ dodani podnaslovi 42580680 wikitext text/x-wiki : ''Karta Hrvatske [https://www.auto-karta-hrvatske.com/kopačevo/ > Kopačevo (plan s ulicama i cestama)]'' : ''Google maps [https://www.google.com/maps/place/Kopa%C4%8Devo/@45.621978,18.6858268,35297m/data=!3m2!1e3!4b1!4m6!3m5!1s0x475cc3daef7e8317:0xe982cba71d51360c!8m2!3d45.6027453!4d18.7869508!16s%2Fm%2F05mx8qx?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDQwOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D > Kopačevo (područje naselja)] {{Naselje u Hrvatskoj | ime = Kopačevo | regija = [[Baranja]] | karta2 = Osječko-baranjska županija | naziv karte2 = Osječko-baranjske županije | županija = [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjska]] | općina = [[Bilje]] | mikroregija = [[Dravsko-dunavski ritovi]] | najgrad = [[Osijek]] | površina = | nadvisina = | z. širina = 45.602 | z. dužina = 18.786 | brojstan = 559 (popis 2011.) | gustoća = | domaćinstva = | pošta = 31327 Bilje | pozbroj = +385(0)31 | autooznaka = BM | }} '''Kopačevo''' ([[mađarski]] '''Kopács''' [[međunarodni fonetski alfabet|[ˈkopaːt͡ʃ]]]), naselje u [[Baranja|Baranji]], [[Općina Bilje]], u [[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjskoj županiji]] ([[Hrvatska|Republika Hrvatska]]). Na popisu stanovništva 2021. godine imalo je - '''460''' stanovnika. == Geografija == Kopačevo je smješteno u jugoistočnom dijelu Baranje, u mikroregiji [[Dravsko-dunavski ritovi|Dravsko-dunavskih ritova]] [[Istočnohrvatska ravnica|Istočnohrvatske ravnice]], na samom rubu Parka prirode [[Kopački rit]]. Leži na nadmorskoj visini od 86 m. Površina naselja je 151,23 km². === Udaljenosti od okolnih mjesta === Kopačevo je udaljeno 3,9 km istočno od sjedišta općine [[Bilje|Bilja]], 9,2 km od [[Darda|Darde]], 20,8 km od [[Kneževi Vinogradi|Kneževih Vinograda]], 28,5 km od [[Beli Manastir|Belog Manastira]] (preko Darde) ili 31,5 km (preko Kneževih Vinograda) i 11,1 km od [[Osijek]]a. === Dijelovi naselja === === Susjedna naselja === === Ceste === === Prometne veze === === Hidrografija === == Ime naselja == === [[Etnik]] === == Stanovništvo == === Tabela ([[2021]]) === === Grafikon (2021) === === Nacionalni sastav ([[1991]]) === === Nacionalni sastav (2011) === Prema popisu 2011. godine, stanovništvo je bilo pretežito msđarsko (xx%) te hrvatsko (xx%) i srpsko (x%).<ref name="Acta"/> == Povijest == Smješteno je na samom rubu parka prirode [[Kopački rit]]. [[Selo]] je bogato nasadima [[voće|voća]] i [[povrće|povrća]], a razvijeno je i [[ribarstvo]] ([[sportski ribolov]]). U Kopačevu živi [[Mađari|mađarsko]] stanovništvo. Ovome selu posebnost daje upravo blizina [[močvara|močvare]]. [[Povijest]] ovog sela je vrlo zanimljiva. Početkom 80-ih godina prošlog stoljeća, pri kopanju septičke jame u jednoj kući je pronađeno 11 ukrašenih pretpovijesnih posuda i dvije [[bronca|brončane]] narukvice. Po tome doznajemo da su ljudi tu živjeli u drugom tisućljeću prije nove ere. Populacija ljudi koji su tada ovdje živjeli bavila se [[lov]]om i ribolovom. Na sjevernom dijelu Kopačeva i [[Rimljani]] su podigli naselje i utvrdu za obranu od divljih barbara. Naselje se najvjerojatnije zvalo ''Ad Labores'', a njegovi se tragovi još mogu vidjeti na starim zemljovidima [[Belje|beljskog]] vlastelinstva iz [[18. stoljeće|18. stoljeća.]] == Stanovništvo == Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, u Kopačevu živi 559 stanovnika<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_01/h01_01_01_zup14_0213.html |access-date=2014-08-02 |archive-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115163418/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_01/h01_01_01_zup14_0213.html }}</ref>. 2001. godine, ovdje je živjelo 608 osoba. === Grafikon (2011) === {{Kretanje broja stanovnika |naslov = '''Grafikon kretanje broja stanovnika od 1857. do 2011.'''<br /> |dimx = |dimy = |stanmax = 2100 |crta1 = 300 |crta2 = 100 |a1 = 1857 |a2 = 1869 |a3 = 1880 |a4 = 1890 |a5 = 1900 |a6 = 1910 |a7 = 1921 |a8 = 1931 |a9 = 1948 |a10 = 1953 |a11 = 1961 |a12 = 1971 |a13 = 1981 |a14 = 1991 |a15 = 2001 |a16 = 2011 |p1 = 1310 |p2 = 1412 |p3 = 1355 |p4 = 1284 |p5 = 1252 |p6 = 1187 |p7 = 0 |p8 = 1034 |p9 = 934 |p10 = 940 |p11 = 1003 |p12 = 913 |p13 = 826 |p14 = 805 |p15 = 608 |p16 = 559 |izvor = Navedeno u tekstu }} === Nacionalnost (2011) === Prema popisu iz 2011. godine stanovništvo je pretežito mađarsko (72%), te hrvatsko (25%) i srpsko (2%).<ref name="Acta">[https://actacroatica.com/hr/location/kopacevo/ Acta Croatica: ''Toponim: Kopačevo'']</ref> === Prezimena stanovnika === Prema popisu stanovništva iz 2011. godine '''20 najčešćih prezimena''' u Kopačevu su: * Krištof, Varga, Valkai, Šandorka, Balint, Vaš, Cickai, Karakaš, Takač, Faraho, Molnar, Seke, Vindić, Anđal, Balog, Fica, Gamoš, Gros, Hlevnjak, Kovač a nekad su najčešća '''prezimena''' bila: * Valkai, Faraho, Krištof, Varga, Dadić, Dujmović, Keteš, Relatić, Takač, Tobijaš, Vaš, Vig, Šandorka, Šaruga, Baka, Beredić, Boršoš, Bošnjaković, Dizdarević, Erdeši <ref name="Acta"/> == Udruge == U [https://registri.uprava.hr/#!udruge Registar udruga Republike Hrvatske] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122073402/https://registri.uprava.hr/#!udruge |date=2019-01-22 }} upisano je 17 udruga sa sjedištem u Kopačevu (stanje: VII/2019): * Nogometni klub "Ribar" Kopačevo, osn. 30.04.1998 (Podunavska, Kopačevo) * Lovačko društvo "Jelen" Kopačevo, osn. 04.05.1958 (Šandora petefija 2, Kopačevo) * Ribarski dani u Kopačevu, osn. 18.12.2017 (Šandora petefija 4, Kopačevo) * "Forum mladeži Kopačeva" mladeži demokratske zajednice Mađara Hrvatske, osn. 06.05.2000 (Kiš ferenca, Kopačevo) * Udruga za promicanje ekologije, turizma i multikulturalnih vrijednosti Baranje, osn. 28.08.2013 (Petefi Šandora 48, Kopačevo) * Dobrovoljno vatrogasno društvo Kopačevo, osn. 25.11.1988 (Kiš Ferenca 2d, Kopačevo) * "Čaplja" udruga za ljubitelje životinja Kopačkog rita, osn. 31.12.2012 (Ribarska 1, Kopačevo) * Udruga mladih Kopačeva, osn. 01.03.2009 (Ferenca kiša 29a, Kopačevo) * "Mladi za održivi razvoj", osn. 12.07.2004 (Šandora petefija 3, Kopačevo) * Društvo za tradicijski ribolov u Kopačkom ritu, osn. 01.08.2013 (Ribarska 94, Kopačevo) * Centar za promociju kulturne i prirodne baštine - Eco Anima, osn. 21.01.2013 (Šandora petefija 3, Kopačevo) * Udruga rekreativnih jahača "Daljina", osn. 05.10.2015 (Ferenca Kiša 26, Kopačevo) * Streličarski klub "Kopačevo", osn. 28.03.2016 (Košut Lajoša 23a, Kopačevo) * Demokratska zajednica Mađara Hrvatske - udruga Kopačevo, osn. 19.01.2007 (Kiš ferenca 1, Kopačevo) * Konjički klub Capistro, osn. 15.11.2010 (Perešfeld 2, Kopačevo) * Športsko ribolovna udruga Kopačevo, osn. 13.09.2010 (Kiš Ferenca 4, Kopačevo) * Kulturno umjetničko društvo "Arany János" Kopačevo, osn. 15.06.1999 (F. Kiša 1, Kopačevo) == Pobratimstva == * {{flagicon|MAĐ}} [[Mišljen (Baranjska županija)|Mišljen]], Mađarska == Sport == * [[NK Ribar Kopačevo]] ([[Baranjska liga]], 2009./10.) == Ulice == * Crkvena ulica * Podunavska ulica * Ribarska ulica * Ritska ulica * Ulica Ferenca Kiša * Ulica hrvatskih branitelja * Ulica Lajoša Košuta * Ulica Šandora Petefija == Izvori == {{Izvori}} * [http://oaza-bm.hr/oaza/itemlist/tag/**%20Kopa%C4%8Devo Mirovna grupa Oaza: ''Svi članci vezani za Kopačevo''] {{Bilje}} {{Baranjska naselja}} [[Kategorija:Općina Bilje]] [[Kategorija:Naselja u Baranji]] [[Kategorija:Naselja u Osječko-baranjskoj županiji]] tccy7ln44xu2z0m9h6lv0ix0i6hj4kq Kategorija:Političke stranke u Azerbejdžanu 14 3551067 42580561 22439754 2026-04-12T14:02:11Z Kurcke 301233 42580561 wikitext text/x-wiki Spisak političkih stranaka u [[Azerbejdžan]]u. {{Commonscat|Political parties in Azerbaijan}} [[Kategorija:Politika Azerbejdžana]] [[Kategorija:Političke stranke po državama|Azerbejdžan]] [[Kategorija:Političke stranke u Aziji|Azerbejdžan]] [[Kategorija:Azerbejdžanske organizacije]] ewg0mmekfzhkar0ju5tsc0o6poktfiq Centralna banka Azerbejdžana 0 4030342 42580560 42406122 2026-04-12T14:01:46Z Kurcke 301233 42580560 wikitext text/x-wiki '''Centralna banka Azerbejdžana''' ([[azerbejdžanski jezik|azerbejdžanski]]: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı) je [[centralna banka]] [[Azerbejdžan]]a, koja se nalazi u gradu [[Baku]]u. Centralna banka Azerbejdžana je osnovana [[11. februar]]a [[1992]].<ref name="cba">{{cite web | url =http://en.cbar.az/pages/about-us/history/ | title =Central Bank of Azerbaijan - History | last = | first = | date = | website =Centralna banka Azerbejdžana | editor = | accessdate = | language =engleski | archive-date =2016-06-18 | archive-url =https://web.archive.org/web/20160618223500/http://en.cbar.az/pages/about-us/history | dead-url =yes }}</ref> Centralna banka Azerbejdžana održava obostrane relacije sa sljedećim institucijama:<ref name="cba"/> * [[Međunarodni monetarni fond]] * [[Svjetska banka]] == Povezano == * [[Azerbejdžanski manat]] == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Central Bank of Azerbaijan}} * {{az icon}} {{en icon}} [http://www.cbar.az/ Centralna banka Azerbejdžana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100314050016/http://www.cbar.az/ |date=2010-03-14 }} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Nastanci 1992.]] [[Kategorija:Centralne banke|Azerbejdžan]] [[Kategorija:Ekonomija Azerbejdžana]] [[Kategorija:Azerbejdžanske organizacije]] b5dkiu2hoozutgnqgwfbufhh1seiiw4 Razgovor:Univerzitet u Zagrebu 1 4546947 42580616 20267504 2026-04-13T03:11:07Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Razgovor:Sveučilište u Zagrebu]] na [[Razgovor:Univerzitet u Zagrebu]] 20267504 wikitext text/x-wiki {{razgovor zaglavlje}} hw594haz91q2xnj4zg0tepef6uvwqr7 Rimska vila u Višićima 0 4580024 42580553 42580302 2026-04-12T12:13:02Z Zavičajac 76707 42580553 wikitext text/x-wiki '''Rimska vila u Višićima''' nalazila se u naselju Višići, opština [[Čapljina]], [[Bosna i Hercegovina]]. U doba [[Bosna i Hercegovina u Rimskom carstvu|Rimljana]], blizina [[Narona|Narone]] i pogodan geografski položaj, doprinijeli su tome da je područje Čapljine bilo jedan od centara [[Trgovina|trgovine]] i [[saobraćaj]]a s okolnim krajevima, ali i centar poljoprivredne proizvodnje. Potvrđuju to nalazi sa [[Arheologija|arheološkog]] područja Kućišta – Rimska vila (Villa Rusticae), sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka ([[Prva slavenska naselja u Bosni i Hercegovini|slavensko naselje]] i groblje). Rekognosciranje terena izveo je 1955. godine [[Marko Vego]], kada je ustanovljeno da se radi o značajnom objektu s [[Rimski mozaici na tlu Bosne i Hercegovine|mozaicima i zidnim slikarstvom]]. Arheološka istraživanja, kojima je rukovodila [[Irma Čermošnik]], trajala su na ovom lokalitetu od 1956. godine. === Nalazi === [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|Vila]] u Višićima pripadala je tipu velikih imanja (fundusa) sa luksuzno opremljenim zgradama u kojima su stanovali vlasnici. Oko njih bile su raspoređene prostorije domaćinstva i radionice, zajedno s poljoprivrednim i drugim zgradama koje su bile smještene podalje od grupe luksuznih zgrada. U kupatilu vile , na sekundarnom mjestu, nađen je okrugli kamen (area) sa žlijebom na periferiji (canalis rotunda) koji potiče iz prese za vino ili ulje. Od imanja u Višićima otkrivene su samo centralne zgrade s potrebnim domaćinskim prostorijama i zanatskim radionicama. Naselje je imalo centralno gtijanje. Istraživanja vile dala su uvid i u umjetničko stvaranje rimskog perioda, na osnovu očuvanih [[mozaik]]a, zidnog slikarstva, [[Keramika|keramike]] i rimskih lampica. Među rjeđe arhitektonske nalaze spada i jedan cijeli antefix i jedan fragment antefixa s reljefom Meduzine glave. Oba su nađena u vrtu zgrade s peristilom. Predstava Meduzine glave dosta je stilizirana, te tako njena kosa više liči na dijademu, a na čelu umjesto zmijskih glava je nešto slično privjesku u obliku palmete. Izraz lica Gorgone je miran, a ne mrk, te predstavlja varijantu mirne Gorgone – dosta česte predstave u rimsko doba. Prema rimskom vjerovanju Meduza je bila zaštitnica i okućnice (domaćinstva), te je njezin lik na antefixima služio da zaštiti kuću. === Slavenski period === Na prostoru rimske vile nađeni su tragovi stanovanja i iz vremena nakon rušenja i napuštanja vile. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu [[Slaveni]] su razvili svoje naselje sa grobljem. Brojni tragovi privremenih ložišta i s nekoliko zidanih ognjišta na prostoru vile govore u prilog tome da su Slaveni izvjesno vrijeme upotrebljavali ruševine vile kao zaklon. Brojni nalazi keramike i slavenskog nakita upućuju da je naselje s grobljem iz perioda do X stoljeća. Većina otkrivenih grobova, ukopanih u ruševinu, nemaju priloga, izuzev uz dva groba, gdje su nađeni fragmenti slavenskih posuda. Uz lubanju skeleta u jednom grobu nađene su dvije ogrlice od žice. == Nacionalni spomenik == Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 7. do 13. jula 2009. godine, donijela je odluku da se Rimska vila u Višićima kod Čapljine proglasi za [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]].<ref name="spomenik">{{Cite web |url= http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_bos/Capljina%20arheo%20podr%20kompl%20Visici%20BOS.pdf |title= Rimska vila u Višićima |work=Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 12 april 2026.}}</ref><ref name="Komisija">{{Cite web |url= http://www.kons.gov.ba/Publication/Read/nacionalni-spomenici-tabela |title= NACIONALNI SPOMENICI BOSNE I HERCEGOVINE - Tabela |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. februar 2026.}}</ref> Nacionalni spomenik čini arheološko područje – ostaci vile i pokretno naslijeđe pronađeno na arheološkom području, koje je smješteno u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu]] Ni po čemu se danas ne može zaključiti da je na lokalitetu bila rimska vila. Rijetki mještani znaju da se ona tu nalazila i da su vršena arheološka istraživanja sredinom XX vijeka. Izgrađene su kuće, zasađeni voćnjaci, zemlja je izorana i ne mogu se primijetiti nikakvi nalazi (eventualno kockice mozaika i sl.) == Literatura == * Adnan Busuladžić, Umjetnost antičkih mozaika na tlu BiH. Sarajevo: 2008 * Irma Čermošnik, Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. == Izvori == {{Reflista}} {{DEFAULTSORT:V, }} [[Kategorija:Rimska arheološka nalazišta u BiH|V ]] [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Čapljini]] crgp3q7tt9o4x0555im5qgpt9zuwid0 42580582 42580553 2026-04-12T20:24:54Z Zavičajac 76707 42580582 wikitext text/x-wiki '''Rimska vila u Višićima''' nalazila se u naselju Višići, opština [[Čapljina]], [[Bosna i Hercegovina]]. U doba [[Bosna i Hercegovina u Rimskom carstvu|Rimljana]], blizina [[Narona|Narone]] i pogodan geografski položaj, doprinijeli su tome da je područje Čapljine bilo jedan od centara [[Trgovina|trgovine]] i [[saobraćaj]]a s okolnim krajevima, ali i centar poljoprivredne proizvodnje. Potvrđuju to nalazi sa [[Arheologija|arheološkog]] područja Kućišta – Rimska vila (Villa Rusticae), sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka ([[Prva slavenska naselja u Bosni i Hercegovini|slavensko naselje]] i groblje). Rekognosciranje terena izveo je 1955. godine [[Marko Vego]], kada je ustanovljeno da se radi o značajnom objektu s [[Rimski mozaici na tlu Bosne i Hercegovine|mozaicima i zidnim slikarstvom]]. Arheološka istraživanja, kojima je rukovodila [[Irma Čremošnik]], trajala su na ovom lokalitetu od 1956. godine. === Nalazi === [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|Vila]] u Višićima pripadala je tipu velikih imanja (fundusa) sa luksuzno opremljenim zgradama u kojima su stanovali vlasnici. Oko njih bile su raspoređene prostorije domaćinstva i radionice, zajedno s poljoprivrednim i drugim zgradama koje su bile smještene podalje od grupe luksuznih zgrada. U kupatilu vile , na sekundarnom mjestu, nađen je okrugli kamen (area) sa žlijebom na periferiji (canalis rotunda) koji potiče iz prese za vino ili ulje. Od imanja u Višićima otkrivene su samo centralne zgrade s potrebnim domaćinskim prostorijama i zanatskim radionicama. Naselje je imalo centralno gtijanje. Istraživanja vile dala su uvid i u umjetničko stvaranje rimskog perioda, na osnovu očuvanih [[mozaik]]a, zidnog slikarstva, [[Keramika|keramike]] i rimskih lampica. Među rjeđe arhitektonske nalaze spada i jedan cijeli antefix i jedan fragment antefixa s reljefom Meduzine glave. Oba su nađena u vrtu zgrade s peristilom. Predstava Meduzine glave dosta je stilizirana, te tako njena kosa više liči na dijademu, a na čelu umjesto zmijskih glava je nešto slično privjesku u obliku palmete. Izraz lica Gorgone je miran, a ne mrk, te predstavlja varijantu mirne Gorgone – dosta česte predstave u rimsko doba. Prema rimskom vjerovanju Meduza je bila zaštitnica i okućnice (domaćinstva), te je njezin lik na antefixima služio da zaštiti kuću. === Slavenski period === Na prostoru rimske vile nađeni su tragovi stanovanja i iz vremena nakon rušenja i napuštanja vile. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu [[Slaveni]] su razvili svoje naselje sa grobljem. Brojni tragovi privremenih ložišta i s nekoliko zidanih ognjišta na prostoru vile govore u prilog tome da su Slaveni izvjesno vrijeme upotrebljavali ruševine vile kao zaklon. Brojni nalazi keramike i slavenskog nakita upućuju da je naselje s grobljem iz perioda do X stoljeća. Većina otkrivenih grobova, ukopanih u ruševinu, nemaju priloga, izuzev uz dva groba, gdje su nađeni fragmenti slavenskih posuda. Uz lubanju skeleta u jednom grobu nađene su dvije ogrlice od žice. == Nacionalni spomenik == Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 7. do 13. jula 2009. godine, donijela je odluku da se Rimska vila u Višićima kod Čapljine proglasi za [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]].<ref name="spomenik">{{Cite web |url= http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_bos/Capljina%20arheo%20podr%20kompl%20Visici%20BOS.pdf |title= Rimska vila u Višićima |work=Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 12 april 2026.}}</ref><ref name="Komisija">{{Cite web |url= http://www.kons.gov.ba/Publication/Read/nacionalni-spomenici-tabela |title= NACIONALNI SPOMENICI BOSNE I HERCEGOVINE - Tabela |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. februar 2026.}}</ref> Nacionalni spomenik čini arheološko područje – ostaci vile i pokretno naslijeđe pronađeno na arheološkom području, koje je smješteno u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu]] Ni po čemu se danas ne može zaključiti da je na lokalitetu bila rimska vila. Rijetki mještani znaju da se ona tu nalazila i da su vršena arheološka istraživanja sredinom XX vijeka. Izgrađene su kuće, zasađeni voćnjaci, zemlja je izorana i ne mogu se primijetiti nikakvi nalazi (eventualno kockice mozaika i sl.) == Literatura == * Adnan Busuladžić, Umjetnost antičkih mozaika na tlu BiH. Sarajevo: 2008 * Irma Čermošnik, Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. == Izvori == {{Reflista}} {{DEFAULTSORT:V, }} [[Kategorija:Rimska arheološka nalazišta u BiH|V ]] [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Čapljini]] fr3c9p3l3zlju215f9gcm2vb2jao4r6 Kategorija:Azerbejdžanske kompanije 14 4672019 42580559 41249026 2026-04-12T14:01:19Z Kurcke 301233 42580559 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Companies of Azerbaijan}} [[Kategorija:Ekonomija Azerbejdžana|Kompanije]] [[Kategorija:Azijske kompanije]] [[Kategorija:Evropske kompanije]] [[Kategorija:Kompanije po državama]] [[Kategorija:Azerbejdžanske organizacije|Kompanije]] 6adtasfhsrle2mybjvfhtoh62abbmtk Reli Hrvatska 0 4672108 42580554 42578855 2026-04-12T12:52:08Z ~2026-22721-35 343104 42580554 wikitext text/x-wiki '''Reli Hrvatska''' je utrka svjetskog reli prvenstva. == Pobjednici == {{col-begin}} {{col-break|width=10%}} === Po godinama === {|class="wikitable plainrowheaders" style="background:#fff; font-size:75%; line-height:15px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" !Godina !Vozač !Automobil |- !2021. |Sébastien Ogier |Toyota Yaris WRC |- !2022. |Kalle Rovanperä |Toyota GR Yaris Rally1 |- !2023. |Elfyn Evans |Toyota GR Yaris Rally1 |- !2024. |Sébastien Ogier |Toyota GR Yaris Rally1 |-bgcolor="#DDDDDD" !2025. |colspan="2"|''Nije održan'' |- !2026. |Takamoto Katsuta |Toyota GR Yaris Rally1 |} {{col-break|width=10%}} === Višestruki pobjednici (vozači) === {|class="wikitable plainrowheaders" style="background:#fff; font-size:75%; line-height:15px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- !Pobjede !Vozač !Pobjednička godina |- !2 |Sébastien Ogier |2021., 2024. |} === Višestruki pobjednici (proizvođači) === {|class="wikitable plainrowheaders" style="background:#fff; font-size:75%; line-height:15px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- !Pobjede !Proizvođač !Pobjednička godina |- !5 |Toyota |2021., 2022., 2023., 2024., 2026. |} {{col-end}} {{Commonscat|Croatia Rally}} {{Reli utrke}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Reli|Hrvatska]] [[Kategorija:Nastanci 2021.]] [[Kategorija:Sport u Hrvatskoj]] 6bhvuofw3a81x21bq4ostdpu1rop3io Kategorija:Stećci sa natpisom 14 4673761 42580592 42495818 2026-04-12T20:46:14Z Zavičajac 76707 42580592 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Nekropole stećaka| ]] [[Kategorija:Tekstovi iz srednjovjekovne BiH]] r0iozhgaaqdbutuniaipq70imkng2bw Korisnik:Zavičajac/igralište 2 4676787 42580557 42580359 2026-04-12T13:41:03Z Zavičajac 76707 42580557 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.spomenikdatabase.org/map-directory https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = Saša Božović (druga s desna) s partizanima u [[Berane|Beranama]] juna 1944. | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu''' je arheološki lokalitet uz put Koraj - [[Bijeljina]], Bosna i Hercegovina. Danas se ne razaznaje jer se teren već dugo obrađuje. Registrovane su tri građevine manjih dimenzija. Krajem 19. stoljeća lokalitet su prekopavali arheolozi amateri i zabilježili zgradu dimenzija 11,5x10 m. sa nešto malo nalaza: zdjela, ulomci keramike i stakla i nekoliko kostiju. Kasnije je registrovana još jedna zgrada. Sredstvima Zavičajnog muzeja u Tuzli sredinom 20. stoljeća izvršena su iskopavanja koja je vodila Irma Čremošnik.<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= Naučni rad - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Pronađeni su temelji i treće, četvrtaste zgrade dimenzija 19x16 m, sa 4 prostorije različitih dimenzija. Bočni zidovi su produženi 2 m. prema jugu, što potvrđuje postojanje [[trijem]]a. Zidovi su debljine 50 - 60 cm, građeni od netesanog [[krečnjak]]a, oblutaka i pješčara na uglovima. Na mjestu gdje je bio trijem nađeni su ostaci cigala. Na lokalitetu su pronađeni odlomci posuda raznih veličina od keramike crvene boje, rađene od dobro pročišćene i pečene zemlje, sa neznatnim odstupanjima od dobre tehnike rimske provincijske crvene keramike. Nijanse boja se kreću do svijetlo crvenkaste i sasvim svijetle. <ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu Gradina kod Doboja vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima na lokalitetu Kastel kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> == Vanjske veze == == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi] [[Kategorija:Neum] i02es9mr3hxesv5uxvhul4v0zuqt806 42580574 42580557 2026-04-12T17:38:41Z Zavičajac 76707 42580574 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.spomenikdatabase.org/map-directory https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = Saša Božović (druga s desna) s partizanima u [[Berane|Beranama]] juna 1944. | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu''' je arheološki lokalitet uz put Koraj - [[Bijeljina]], Bosna i Hercegovina. Danas se ne razaznaje jer se teren već dugo obrađuje. Registrovane su tri građevine manjih dimenzija. Krajem 19. stoljeća lokalitet su prekopavali arheolozi amateri i zabilježili zgradu dimenzija 11,5x10 m. sa nešto malo nalaza: zdjela, ulomci keramike i stakla i nekoliko kostiju. Kasnije je registrovana još jedna zgrada. == Vila == Sredstvima Zavičajnog muzeja u Tuzli sredinom 20. stoljeća izvršena su iskopavanja koja je vodila [[Irma Čremošnik]].<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= Naučni rad - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Pronađeni su temelji i treće, četvrtaste zgrade dimenzija 19x16 m, sa 4 prostorije različitih dimenzija. Bočni zidovi su produženi 2 m. prema jugu, što potvrđuje postojanje [[trijem]]a. Zidovi su debljine 50 - 60 cm, građeni od netesanog [[krečnjak]]a, oblutaka i pješčara na uglovima. Na mjestu gdje je bio trijem nađeni su ostaci cigala. Na lokalitetu su pronađeni odlomci posuda raznih veličina od [[Keramika|keramike]] crvene boje, rađene od dobro pročišćene i pečene zemlje, sa neznatnim odstupanjima od dobre tehnike rimske provincijske crvene keramike. Nijanse boja se kreću do svijetlo crvenkaste i sasvim svijetle. Po načinu građenja vila je tipično rimska, nastala u doba kasne [[Antika|antike]]. == Slavensko naselje == U jednoj od prostorija nađeno je ognjište duguljastog oblika i uz njega jama za otpadke. Druga vrsta nađene keramike, brojnija od crvene, je gruba keramika jednoobrazne fakture. Zastupljeni su fragmenti poklopaca, slavenskih lonaca gradišnog tipa, zdjela, a najviše je odlomaka lonaca loptastog oblika (''bonbentopfa'') koji se susreću i na drugim sličnim nalazištima. Izrađena je od slabije prečišćene i slabije pečene zemlje. Tankih je do vrlo debelih zidova, žuškaste je je ili mrke boje (od dimljenja). Faktura oboda posuda zajednička je svim primjercima i po tome pripada jednoj epohi i porijeklom je iz jedne radionice, ali nije rad rimskih majstora. Ovakva keramika nije pronađena u rimskim vilama, pripada srednjovjekovnom dobu, i tipična je za slavenska naselja. <ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu Gradina kod Doboja vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima na lokalitetu Kastel kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> == Vanjske veze == == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi] [[Kategorija:Neum] sal5ofbjjhgy6u7ec3ci7wpjy561veo 42580595 42580574 2026-04-12T21:10:47Z Zavičajac 76707 42580595 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.spomenikdatabase.org/map-directory https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_srp/Novi%20Travnik_nekropola%20Bistro%20SR.pdf http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&rows=50&page=18 {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = Saša Božović (druga s desna) s partizanima u [[Berane|Beranama]] juna 1944. | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu''' je arheološki lokalitet uz put Koraj - [[Bijeljina]], Bosna i Hercegovina. Danas se ne razaznaje jer se teren već dugo obrađuje. Registrovane su tri građevine manjih dimenzija. Krajem 19. stoljeća lokalitet su prekopavali arheolozi amateri i zabilježili zgradu dimenzija 11,5x10 m. sa nešto malo nalaza: zdjela, ulomci keramike i stakla i nekoliko kostiju. Kasnije je registrovana još jedna zgrada. == Vila == Sredstvima Zavičajnog muzeja u Tuzli sredinom 20. stoljeća izvršena su iskopavanja koja je vodila [[Irma Čremošnik]].<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= Naučni rad - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Pronađeni su temelji i treće, četvrtaste zgrade dimenzija 19x16 m, sa 4 prostorije različitih dimenzija. Bočni zidovi su produženi 2 m. prema jugu, što potvrđuje postojanje [[trijem]]a. Zidovi su debljine 50 - 60 cm, građeni od netesanog [[krečnjak]]a, oblutaka i pješčara na uglovima. Na mjestu gdje je bio trijem nađeni su ostaci cigala. Na lokalitetu su pronađeni odlomci posuda raznih veličina od [[Keramika|keramike]] crvene boje, rađene od dobro pročišćene i pečene zemlje, sa neznatnim odstupanjima od dobre tehnike rimske provincijske crvene keramike. Nijanse boja se kreću do svijetlo crvenkaste i sasvim svijetle. Po načinu građenja vila je tipično rimska, nastala u doba kasne [[Antika|antike]]. == Slavensko naselje == U jednoj od prostorija nađeno je ognjište duguljastog oblika i uz njega jama za otpadke. Druga vrsta nađene keramike, brojnija od crvene, je gruba keramika jednoobrazne fakture. Zastupljeni su fragmenti poklopaca, slavenskih lonaca gradišnog tipa, zdjela, a najviše je odlomaka lonaca loptastog oblika (''bonbentopfa'') koji se susreću i na drugim sličnim nalazištima. Izrađena je od slabije prečišćene i slabije pečene zemlje. Tankih je do vrlo debelih zidova, žuškaste je je ili mrke boje (od dimljenja). Faktura oboda posuda zajednička je svim primjercima i po tome pripada jednoj epohi i porijeklom je iz jedne radionice, ali nije rad rimskih majstora. Ovakva keramika nije pronađena u rimskim vilama, pripada srednjovjekovnom dobu, i tipična je za slavenska naselja. <ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu Gradina kod Doboja vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima na lokalitetu Kastel kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> == Vanjske veze == == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi] [[Kategorija:Neum] jd1jlklh2hky3czzpin47stn6j8b9vh 42580672 42580595 2026-04-13T11:15:23Z Zavičajac 76707 42580672 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.spomenikdatabase.org/map-directory https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_srp/Novi%20Travnik_nekropola%20Bistro%20SR.pdf http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&rows=50&page=18 {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = Saša Božović (druga s desna) s partizanima u [[Berane|Beranama]] juna 1944. | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Muzej Istočne Bosne Tuzla''' <ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= http://muzejibtuzla.podkonac.org/ |title= Muzej Istočne Bosne Tuzla |work= Naučni rad - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> == Odjeljenja == Muzej istočne Bosne Tuzla organizacijski je podijeljen u 5 odjeljenja i to: * Arheološko odjeljenje posjeduje 11.514 inventarisanih predmeta, razvrstanih po zbirkama: [[praistorija]] (8.131), [[antika]] (1.492), [[srednji vijek]] (1.586). otkriveni su na arheološkim lokalitetima istočne i sjeveroistočne Bosne. * Historijsko odjeljenje, sa predmetima u etnološkom odjeljenju Muzeja istočne Bosne Tuzla potiču s kraja 19. i prve polovine 20. vijeka i predstavljaju materijalnu i duhovnu kulturu i tradiciju [[BošnjaciBošnjaka]], [[Srbi|Srba]], [[Hrvati|Hrvata]] i ostalih naroda koji vijekovima žive na prostorima istočne i sjeveroistočne Bosne. * Etnološko odjeljenje, kojeg čine: poljoprivredno oruđe i alat, sprave za izradu proizvoda domaće radinosti, alati i proizvodi tradicionalnih zanata, dijelovi pokućstva (seoskog i gradskog) i kompleti bosanske gradske sobe, tradicionalno posuđe (zemljano, drveno i bakarno), dijelovi i kompleti tradicionalne seoske i gradske, ženske i muške nošnje, [[nakit]], starinsko [[oružje]] i oprema, tekstilno pokućstvo, [[ćilim]]i, predmeti vezani za narodne običaje i vjerovanja i sl. * Umjetničko odjeljenje prikuplja, čuva i prezentuje umjetnička djela umjetnika koji su živjeli i radili u Tuzli, kao i drugih umjetnika čija djela su dospjela u Muzej poklonom ili otkupom. U odjeljenju se čuva zbirka koja sadrži više od stotinu umjetničkih djela (crteži, slike, portreti) i lične predmete prvog tuzlanskog i bosanskohercegovačkog akademskog slikara [[Đorđe Mihajlović|Đorđa Mihajlovića]]. Djela su rađena tehnikama: ulje, gvaš, akvarel i pastel. * Prirodnjačko odjeljenje == Slavensko naselje == U jednoj od prostorija nađeno je ognjište duguljastog oblika i uz njega jama za otpadke. Druga vrsta nađene keramike, brojnija od crvene, je gruba keramika jednoobrazne fakture. Zastupljeni su fragmenti poklopaca, slavenskih lonaca gradišnog tipa, zdjela, a najviše je odlomaka lonaca loptastog oblika (''bonbentopfa'') koji se susreću i na drugim sličnim nalazištima. Izrađena je od slabije prečišćene i slabije pečene zemlje. Tankih je do vrlo debelih zidova, žuškaste je je ili mrke boje (od dimljenja). Faktura oboda posuda zajednička je svim primjercima i po tome pripada jednoj epohi i porijeklom je iz jedne radionice, ali nije rad rimskih majstora. Ovakva keramika nije pronađena u rimskim vilama, pripada srednjovjekovnom dobu, i tipična je za slavenska naselja. <ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu Gradina kod Doboja vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima na lokalitetu Kastel kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> == Vanjske veze == == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi] [[Kategorija:Neum] bwo6vrkl7b310c54de1geec8pid8j6b Nacrt:Wikipedija:Nacrti 118 4680457 42580578 42547030 2026-04-12T20:05:03Z Aca 108187 gotovo 42580578 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor (imenski prostor članaka). Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti stranicu u imenski prostor za nacrte, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Imenski prostor za nacrte služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni i neoborivi argumenti. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike/urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, vandalizam, test-stranica, ''očigledno'' reklamiranje, napadački sadržaj i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja nacrta trebalo bi obavijestiti njegovog tvorca. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje, nego treba dokazati da sadržaj očigledno nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] nyi78o9oovvmh21ge6f7mdvindfm1zt 42580580 42580578 2026-04-12T20:20:50Z Aca 108187 /* Napušteni nacrti */ + 42580580 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor (imenski prostor članaka). Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Imenski prostor za nacrte služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni i neoborivi argumenti. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, vandalizam, test-stranica, ''očigledno'' reklamiranje, napadački sadržaj i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje, nego treba dokazati da sadržaj očigledno nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] m5slbq8z9xayrholedu9c99zm2vvxar 42580581 42580580 2026-04-12T20:22:52Z Aca 108187 42580581 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor (imenski prostor članaka). Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Prostor nacrta služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni i neoborivi argumenti. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, vandalizam, test-stranica, ''očigledno'' reklamiranje, napadački sadržaj i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje, nego treba dokazati da sadržaj očigledno nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] 5chdgu74fgkh6mos2ppahkqp5uo21l2 42580583 42580581 2026-04-12T20:25:00Z Aca 108187 42580583 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor (imenski prostor članaka). Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Prostor nacrta služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni i neoborivi argumenti. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt kao mogući ishod rasprave, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, vandalizam, test-stranica, ''očigledno'' reklamiranje, napadački sadržaj i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje, nego treba dokazati da sadržaj očigledno nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] b8mf5j9suqzryp0tm7qgodxldzkcsck 42580585 42580583 2026-04-12T20:26:22Z Aca 108187 /* Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja */ 42580585 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor (imenski prostor članaka). Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Prostor nacrta služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni i neoborivi argumenti. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt kao mogući ishod rasprave, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje, nego treba dokazati da sadržaj očigledno nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] 1isdv08y24oaa9jrusu0j1n40av2ar0 42580587 42580585 2026-04-12T20:29:03Z Aca 108187 /* Rasprava o brisanju */ 42580587 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor (imenski prostor članaka). Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Prostor nacrta služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni i neoborivi argumenti. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt kao mogući ishod rasprave, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje. Umjesto toga, treba dokazati da sadržaj nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] tsm07lcam63eplcevdig8vm8626m0e0 42580588 42580587 2026-04-12T20:33:55Z Aca 108187 + 42580588 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte (prostor nacrta) koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor. Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Prostor nacrta služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja i ne treba se koristiti kao zamjena za druge procese, poput brisanja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni razlozi. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt kao mogući ishod rasprave, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje. Umjesto toga, treba dokazati da sadržaj nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] 23lz14ysn3ofvi78m9pk3wg9cqxskjx 42580589 42580588 2026-04-12T20:36:35Z Aca 108187 42580589 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte (prostor nacrta) koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor. Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Prostor nacrta služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja i ne treba se koristiti kao zamjena za druge procese, poput brisanja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni razlozi. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt kao mogući ishod rasprave, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Nacrt se vraća u glavni imenski prostor kada su sva tri kriterija ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje. Umjesto toga, treba dokazati da sadržaj nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] 41wg4xpvplfctpe791y35jdbkelulge 42580590 42580589 2026-04-12T20:37:46Z Aca 108187 Poništena izmjena [[Special:Diff/42580589|42580589]] korisnika [[Special:Contributions/Aca|Aca]] ([[User talk:Aca|razgovor]]) 42580590 wikitext text/x-wiki {{smjernica|WP:NACRT}} {{ukratko|Nacrt služi doradi članaka i poboljšanju sadržaja. Premještanje u prostor nacrta je dopušteno kada članak ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. Premještanje nije primjereno usred rasprave o brisanju ni kod slučajeva kršenja autorskih prava. Ako je premještanje osporeno, treba tražiti konsenzus, a ne ratovati premještanjima. Napušteni nacrti bez suštinskih izmjena mogu se brisati nakon šest mjeseci.}} '''Nacrti''' su stranice u imenskom prostoru za nacrte (prostor nacrta) koje služe za izradu, doradu i pripremu članaka prije njihovog premještanja u glavni imenski prostor. Ova smjernica regulira kada je dopušteno i preporučeno premjestiti članak u prostor nacrta, kada to nije primjereno, kako se postupa s napuštenim nacrtima i kako se tretiraju preusmjerenja povezana s nacrtima. == Svrha nacrta == Prostor nacrta služi kao mjesto za uređivanje stranica koje još nisu spremne za glavni imenski prostor, ali za koje postoji realna mogućnost da se dorade u enciklopedijski prihvatljiv članak. Premještanje u prostor nacrta ima za cilj poboljšanje sadržaja i ne treba se koristiti kao zamjena za druge procese, poput brisanja. Nacrt ne pripada isključivo njegovom prvobitnom tvorcu. Kao i druge stranice na Wikipediji, i nacrte može svako uređivati. == Kada je dopušteno i preporučeno premještanje u prostor nacrta == Premještanje članka u prostor nacrta je dopušteno i preporučeno kada je razumno očekivati da se sadržaj može doraditi do nivoa prikladnog za glavni imenski prostor, a članak trenutno ima ozbiljne, ali popravljive nedostatke. To obuhvata, ali nije ograničeno na sljedeće slučajeve: * članak je očigledno nedovršen, nema osnovnu strukturu ili nije [[Wikipedija:Stilski priručnik|stilski]] usklađen, ali je tema enciklopedijski [[Wikipedija:Značaj|značajna]]; * članak je pisan izrazito promotivno ili iz sukoba interesa, ali ''postoji mogućnost'' da se preradi u [[Wikipedija:Neutralno gledište|neutralan]] enciklopedijski tekst; * članak predstavlja mašinski generiran tekst, poput neizmijenjenog mašinskog prijevoda ili teksta generiranog umjetnom inteligencijom, ali ga je moguće srediti temeljitom doradom; * članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim [[Wikipedija:Pouzdani izvori|pouzdanim izvorima]], ali ''razumno se smatra'' da će je steći u skoroj budućnosti; * članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i ''razumno se smatra'' da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti; * članak s nedostacima izradio je novi korisnik ili nova korisnica, a premještanje u prostor nacrta predstavlja blažu i korisniju mjeru od izravnog brisanja. U takvim slučajevima, premještanje u prostor nacrta treba biti sredstvo inkubacije, odnosno ostavljanje vremena za ispravljanje članka. == Kada nije primjereno premještanje u prostor nacrta == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za druge procese, poput brisanja. U pravilu, premještanje nije primjereno u sljedećim slučajevima: * članak već duže vrijeme (više od 90 dana) postoji u glavnom imenskom prostoru – za premještanje takvog članka u pravilu je potreban [[Wikipedija:Konsenzus|konsenzus]]; * u toku je [[Wikipedija:Članci za brisanje|rasprava o brisanju članka]] – premještanje bi moglo uticati na ishod rasprave; * članak predstavlja očigledno kršenje [[Wikipedija:Autorska prava|autorskih prava]] – takav sadržaj nije dopušten ni u prostoru nacrta; * problem se ne može riješiti doradom – riječ je o temi ili sadržaju koji ni uz poboljšanja ne bi mogao opstati kao članak; * drugi korisnik ili korisnica aktivno radi na članku – na primjer, članak je označen šablonom {{Veza do šablona|Radovi u toku}}; * druga korisnica ili korisnik osnovano je osporio premještanje ili vratio članak u glavni imenski prostor. Ako je premještanje osporeno, ''ne smije'' se ratovati premještanjima. Ratovanje premještanjima smatra se oblikom [[Wikipedija:Ratovanje izmjenama|ratovanja izmjenama]] i nije dopušteno na Wikipediji. Umjesto toga, treba pokrenuti raspravu na stranici za razgovor članka radi utvrđivanja konsenzusa. == Odnos premještanja u prostor nacrta i brisanja == Premještanje u prostor nacrta nije zamjena za brisanje kada za brisanje postoje jasni razlozi. Ako stranica ispunjava kriterije za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje, kršenje autorskih prava), postupa se prema pravilima o brzom brisanju, a ne premještanjem u prostor nacrta. S druge strane, sama činjenica da nacrt još ne dokazuje značaj teme, da je nedovršen ili da nije stilski usklađen ''nije dovoljan'' razlog za brisanje. Smisao imenskog prostora za nacrte upravo jest da pruži dodatno vrijeme za doradu članka. U raspravama o brisanju, učesnici i učesnice trebaju razmotriti opciju premještanja članka u nacrt kao mogući ishod rasprave, kada je to prikladno. == Postupak nakon premještanja u prostor nacrta == Nakon premještanja članka u prostor nacrta potrebno je učiniti sljedeće: * obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice; * navesti razlog premještanja na stranici za razgovor i naznačiti koje nedostatke treba otkloniti. == Vraćanje nacrta u glavni imenski prostor == Nacrt se može vratiti u glavni imenski prostor kada ispunjava osnovne stilske standarde (enciklopedijski ton, uredna struktura), kada nema ozbiljnih problema sa sadržajem i kada je sadržaj [[Wikipedija:Provjerljivost|provjerljiv]] u nezavisnim pouzdanim izvorima. Sva tri kriterija moraju biti ispunjena ''kumulativno''. Nije potrebno da nacrt bude savršen. Dovoljno je da bude prikladan za daljnje uređivanje u glavnom imenskom prostoru. == Brisanje nacrta == === Brzo brisanje === Nacrt se može brzo brisati u skladu s kriterijima za [[Wikipedija:Brzo brisanje|brzo brisanje]] (npr. besmislica, test-stranica, vandalizam, napadački sadržaj, ''očigledno'' reklamiranje i kršenje autorskih prava). === Napušteni nacrti === Nacrt koji dugo nije uređivan može se smatrati napuštenim i brisati nakon razumnog roka. U tom pogledu primjenjuju se sljedeće smjernice: * Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten. * Prije brisanja ili postavljanja šablona {{Veza do šablona|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta. * Ako tvorac nacrta ili drugi korisnik odnosno korisnica izrazi želju da nastavi raditi na nacrtu, umjesto brisanja treba dati razuman rok za doradu nacrta. === Rasprava o brisanju === Ako nacrt ne ispunjava kriterije za brzo brisanje, ali postoji osnovana sumnja da nikada neće postati održiv članak, može se započeti rasprava o brisanju. Pritom, sama neobrađenost teme ili nedostatak izvora u članku u tom trenutku ''nisu valjani'' razlozi za brisanje. Umjesto toga, treba dokazati da sadržaj nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti postane enciklopedijski članak ili da tema nema realnu perspektivu da u skoroj budućnosti bude pokrivena u višestrukim nezavisnim pouzdanim izvorima. == Preusmjerenja povezana s nacrtima == === Preusmjerenje nakon premještanja nacrta u glavni imenski prostor === Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu ''treba ostaviti''. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta. === Preusmjerenje nakon premještanja članka u prostor nacrta === Pri premještanju članka u prostor nacrta, preusmjerenje u pravilu ''ne treba ostaviti''. Glavni imenski prostor ne treba upućivati korisnike i korisnice na nedovršene nacrte. === Ostala preusmjerenja na nacrte === Preusmjerenja iz drugih imenskih prostora prema nacrtima načelno treba izbjegavati, osim ako za njih postoji jasan tehnički razlog. == Konsenzus i sporovi == Kao i svaka druga radnja, premještanje u prostor nacrta podliježe konsenzusu. Svaki korisnik ili korisnica može [[Wikipedija:Budite odvažni|postupiti odvažno]] kada je razumno očekivati da premještanje neće biti sporno. Međutim, ako drugi korisnik ili korisnica ospori taj potez, pitanje treba riješiti raspravom, a ne ponovljenim premještanjem. == Povezano == * [[Pomoć:Kako stvoriti novu stranicu]] {{Pravila i smjernice Wikipedije}} {{Nacrt kategorije| [[Kategorija:Nacrti| ]] [[Kategorija:Pomoć|Nacrti]] [[Kategorija:Pravila i smjernice Wikipedije|Nacrti]] }} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije]] 23lz14ysn3ofvi78m9pk3wg9cqxskjx Wikipedija:Pijaca/Jezička pitanja 4 4681651 42580596 42561721 2026-04-12T21:12:07Z Aca 108187 /* Otok ili ostrvo */ novi odjeljak 42580596 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwiki i bswiki. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) cdt9x5v30s42s7jv0lq2vzx4himyaro 42580597 42580596 2026-04-12T21:12:27Z Aca 108187 /* Otok ili ostrvo */ 42580597 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) tp1v9bchw17ekvmgi0n6qk2t4z05h0s 42580610 42580597 2026-04-13T00:54:47Z Edgar Allan Poe 29250 /* Otok ili ostrvo */ odgovor 42580610 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) :Kao što je to dogovoreno s fudbalom, tako je davno dogovoren konsezus i da bude otok umjesto ostvro. Uz to, postoji cijela serija otoka u Hrvatskoj s nazivom otok (Goli otok, Dugi otok, Sridnji otok, Brguljski otok, ...), koji bi odudarali. Kategorija se zove "Ostrva u Hrvatskoj", a onda u njoj sve otoci, jer se radi o službenim imenima. Kako Srbija i Bosna nemaju tih problema, a crnogorski otoci nemaju riječ "otok" u nazivima, mislim da ne treba mijenjati trenutni konsenzus. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 02:54 (CEST) 0ra4vvpagp83h9dmvu61yuxfyacqr9g 42580612 42580610 2026-04-13T02:48:08Z Aca 108187 /* Otok ili ostrvo */ odgovor 42580612 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) :Kao što je to dogovoreno s fudbalom, tako je davno dogovoren konsezus i da bude otok umjesto ostvro. Uz to, postoji cijela serija otoka u Hrvatskoj s nazivom otok (Goli otok, Dugi otok, Sridnji otok, Brguljski otok, ...), koji bi odudarali. Kategorija se zove "Ostrva u Hrvatskoj", a onda u njoj sve otoci, jer se radi o službenim imenima. Kako Srbija i Bosna nemaju tih problema, a crnogorski otoci nemaju riječ "otok" u nazivima, mislim da ne treba mijenjati trenutni konsenzus. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 02:54 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa ima i Srbija ostrva ([[Veliko ratno ostrvo]], [[Malo ratno ostrvo]], [[Paradajz ostrvo]]). Taj mi argumenat baš i nema smisla i ne trebamo se voditi izuzecima pri odlučivanju. Isto tako, trenutno imamo [[Sveučilište u Zagrebu]] iako koristimo dosledno [[Univerzitet]], i to nije problem. Ono što je odlučeno ranije može se promeniti, pogotovo što izabrano rešenje nije idealno. Što se fudbala tiče, ja sam bio za nogomet. Ali to je druga priča. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 04:48 (CEST) a0dc9ksf11ae3g0baxjfjg0qx61lok9 42580613 42580612 2026-04-13T03:10:50Z Edgar Allan Poe 29250 /* Otok ili ostrvo */ odgovor 42580613 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) :Kao što je to dogovoreno s fudbalom, tako je davno dogovoren konsezus i da bude otok umjesto ostvro. Uz to, postoji cijela serija otoka u Hrvatskoj s nazivom otok (Goli otok, Dugi otok, Sridnji otok, Brguljski otok, ...), koji bi odudarali. Kategorija se zove "Ostrva u Hrvatskoj", a onda u njoj sve otoci, jer se radi o službenim imenima. Kako Srbija i Bosna nemaju tih problema, a crnogorski otoci nemaju riječ "otok" u nazivima, mislim da ne treba mijenjati trenutni konsenzus. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 02:54 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa ima i Srbija ostrva ([[Veliko ratno ostrvo]], [[Malo ratno ostrvo]], [[Paradajz ostrvo]]). Taj mi argumenat baš i nema smisla i ne trebamo se voditi izuzecima pri odlučivanju. Isto tako, trenutno imamo [[Sveučilište u Zagrebu]] iako koristimo dosledno [[Univerzitet]], i to nije problem. Ono što je odlučeno ranije može se promeniti, pogotovo što izabrano rešenje nije idealno. Što se fudbala tiče, ja sam bio za nogomet. Ali to je druga priča. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 04:48 (CEST) :::Zagreb treba premjestiti, tu nema nikakve osnove za time da stoji sveučilište. Ovo navedeno su ade, ne otoci. Oni bi išli u kategoriju "Ade", ne otoci. Nisu dobri protuprimjeri. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:10 (CEST) 10ltgzeuo1383cawic0eh8i2bnxf65k 42580619 42580613 2026-04-13T03:17:04Z Aca 108187 /* Otok ili ostrvo */ odgovor 42580619 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) :Kao što je to dogovoreno s fudbalom, tako je davno dogovoren konsezus i da bude otok umjesto ostvro. Uz to, postoji cijela serija otoka u Hrvatskoj s nazivom otok (Goli otok, Dugi otok, Sridnji otok, Brguljski otok, ...), koji bi odudarali. Kategorija se zove "Ostrva u Hrvatskoj", a onda u njoj sve otoci, jer se radi o službenim imenima. Kako Srbija i Bosna nemaju tih problema, a crnogorski otoci nemaju riječ "otok" u nazivima, mislim da ne treba mijenjati trenutni konsenzus. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 02:54 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa ima i Srbija ostrva ([[Veliko ratno ostrvo]], [[Malo ratno ostrvo]], [[Paradajz ostrvo]]). Taj mi argumenat baš i nema smisla i ne trebamo se voditi izuzecima pri odlučivanju. Isto tako, trenutno imamo [[Sveučilište u Zagrebu]] iako koristimo dosledno [[Univerzitet]], i to nije problem. Ono što je odlučeno ranije može se promeniti, pogotovo što izabrano rešenje nije idealno. Što se fudbala tiče, ja sam bio za nogomet. Ali to je druga priča. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 04:48 (CEST) :::Zagreb treba premjestiti, tu nema nikakve osnove za time da stoji sveučilište. Ovo navedeno su ade, ne otoci. Oni bi išli u kategoriju "Ade", ne otoci. Nisu dobri protuprimjeri. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:10 (CEST) ::::Ovo premeštanje mi uopšte nema smisla. Kao da smo Srem premestili na Srijem. Zagrebačko sveučilište je sveučilište. Eno i srwiki koristi Sveučilište u Zagrebu. Nadalje, protuprimeri su dobri, jer su ade ništa drugo do rečna ostrva. Dakle, ostrva. A mogu ići u kategoriju [[:en:Category:Uninhabited_islands_of_the_Danube|nenaseljenih ostrva Dunava]]. Tako da, ostrva jesu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 05:17 (CEST) rceehmrbw1ie7pnq4161hdxtniqskok 42580621 42580619 2026-04-13T03:49:32Z Edgar Allan Poe 29250 /* Otok ili ostrvo */ odgovor 42580621 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) :Kao što je to dogovoreno s fudbalom, tako je davno dogovoren konsezus i da bude otok umjesto ostvro. Uz to, postoji cijela serija otoka u Hrvatskoj s nazivom otok (Goli otok, Dugi otok, Sridnji otok, Brguljski otok, ...), koji bi odudarali. Kategorija se zove "Ostrva u Hrvatskoj", a onda u njoj sve otoci, jer se radi o službenim imenima. Kako Srbija i Bosna nemaju tih problema, a crnogorski otoci nemaju riječ "otok" u nazivima, mislim da ne treba mijenjati trenutni konsenzus. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 02:54 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa ima i Srbija ostrva ([[Veliko ratno ostrvo]], [[Malo ratno ostrvo]], [[Paradajz ostrvo]]). Taj mi argumenat baš i nema smisla i ne trebamo se voditi izuzecima pri odlučivanju. Isto tako, trenutno imamo [[Sveučilište u Zagrebu]] iako koristimo dosledno [[Univerzitet]], i to nije problem. Ono što je odlučeno ranije može se promeniti, pogotovo što izabrano rešenje nije idealno. Što se fudbala tiče, ja sam bio za nogomet. Ali to je druga priča. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 04:48 (CEST) :::Zagreb treba premjestiti, tu nema nikakve osnove za time da stoji sveučilište. Ovo navedeno su ade, ne otoci. Oni bi išli u kategoriju "Ade", ne otoci. Nisu dobri protuprimjeri. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:10 (CEST) ::::Ovo premeštanje mi uopšte nema smisla. Kao da smo Srem premestili na Srijem. Zagrebačko sveučilište je sveučilište. Eno i srwiki koristi Sveučilište u Zagrebu. Nadalje, protuprimeri su dobri, jer su ade ništa drugo do rečna ostrva. Dakle, ostrva. A mogu ići u kategoriju [[:en:Category:Uninhabited_islands_of_the_Danube|nenaseljenih ostrva Dunava]]. Tako da, ostrva jesu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 05:17 (CEST) :::::A što, Sveučilište u Parizu nije sveučilište? :D Sveučilište nije "osobno" ime, to je opća imenica. Ministarstvo kulture. Sveučilište u Bostonu. Muzej grada XYZ. To su opće imenice. ''Globe'' će nam biti teatar, jer je to opća imenica; s druge strane Srpsko narodno pozorište ili Hrvatsko narodno kazalište neće jer su to vlastita imena. Ali da se zove Kazalište HNK, onda bi bilo Teatar HNK. Koja je razlika između univerziteta i sveučilišta? Što se tiče ade i otoka... i ocean je samo veliko more, ali se zove ocean. Ada je riječni otok, ali se zove ada. I dalje je ada. I grad je naselje, kao i neka vukojebina od pet ljudi, ali i dalje ga zovemo grad, a ovu vukojebinu zovemo naselje. Ili selo. Ili zaseok, kakogod. Ali su to naselja. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:49 (CEST) 45vgln0pv61p3y1hkws88j438bxu3vx 42580668 42580621 2026-04-13T10:39:51Z Aca 108187 /* Otok ili ostrvo */ odgovor 42580668 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) :Kao što je to dogovoreno s fudbalom, tako je davno dogovoren konsezus i da bude otok umjesto ostvro. Uz to, postoji cijela serija otoka u Hrvatskoj s nazivom otok (Goli otok, Dugi otok, Sridnji otok, Brguljski otok, ...), koji bi odudarali. Kategorija se zove "Ostrva u Hrvatskoj", a onda u njoj sve otoci, jer se radi o službenim imenima. Kako Srbija i Bosna nemaju tih problema, a crnogorski otoci nemaju riječ "otok" u nazivima, mislim da ne treba mijenjati trenutni konsenzus. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 02:54 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa ima i Srbija ostrva ([[Veliko ratno ostrvo]], [[Malo ratno ostrvo]], [[Paradajz ostrvo]]). Taj mi argumenat baš i nema smisla i ne trebamo se voditi izuzecima pri odlučivanju. Isto tako, trenutno imamo [[Sveučilište u Zagrebu]] iako koristimo dosledno [[Univerzitet]], i to nije problem. Ono što je odlučeno ranije može se promeniti, pogotovo što izabrano rešenje nije idealno. Što se fudbala tiče, ja sam bio za nogomet. Ali to je druga priča. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 04:48 (CEST) :::Zagreb treba premjestiti, tu nema nikakve osnove za time da stoji sveučilište. Ovo navedeno su ade, ne otoci. Oni bi išli u kategoriju "Ade", ne otoci. Nisu dobri protuprimjeri. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:10 (CEST) ::::Ovo premeštanje mi uopšte nema smisla. Kao da smo Srem premestili na Srijem. Zagrebačko sveučilište je sveučilište. Eno i srwiki koristi Sveučilište u Zagrebu. Nadalje, protuprimeri su dobri, jer su ade ništa drugo do rečna ostrva. Dakle, ostrva. A mogu ići u kategoriju [[:en:Category:Uninhabited_islands_of_the_Danube|nenaseljenih ostrva Dunava]]. Tako da, ostrva jesu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 05:17 (CEST) :::::A što, Sveučilište u Parizu nije sveučilište? :D Sveučilište nije "osobno" ime, to je opća imenica. Ministarstvo kulture. Sveučilište u Bostonu. Muzej grada XYZ. To su opće imenice. ''Globe'' će nam biti teatar, jer je to opća imenica; s druge strane Srpsko narodno pozorište ili Hrvatsko narodno kazalište neće jer su to vlastita imena. Ali da se zove Kazalište HNK, onda bi bilo Teatar HNK. Koja je razlika između univerziteta i sveučilišta? Što se tiče ade i otoka... i ocean je samo veliko more, ali se zove ocean. Ada je riječni otok, ali se zove ada. I dalje je ada. I grad je naselje, kao i neka vukojebina od pet ljudi, ali i dalje ga zovemo grad, a ovu vukojebinu zovemo naselje. Ili selo. Ili zaseok, kakogod. Ali su to naselja. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:49 (CEST) ::::::Ne slažem se. "Sveučilište" nije vlastito ime, ali "Sveučilište u Zagrebu" itekako jest ([https://www.unizg.hr/ 1], [https://www.enciklopedija.hr/clanak/sveuciliste-u-zagrebu 2]). Načelo izvornika to regulira. Primer sa pozorištem koji su dao upravo dokumentima ovakve izuzetke. Svakako, ne slažem se da izuzeci trebaju diktirati pravilo. Hrvatski otoci mogu biti izuzeci od opšteg formata, ali ne trebaju diktirati pravilnost "ostrvo". No, videćemo šta ostali misle. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 12:39 (CEST) ha6szfq4udl6ek6n3gcl2v84occ9ekm 42580670 42580668 2026-04-13T11:05:47Z Edgar Allan Poe 29250 /* Otok ili ostrvo */ odgovor 42580670 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == Slovo Y == Imamo jedan problem (među ostalih 99): automatski transkriptor sa latinice na ćirilicu prenosi latinsko slovo Y na ćirilično Y, tako da na ćiriličnoj verziji Y pokriva latinična slova U i Y. To trebamo riješiti, po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. novembra 2024. u 11:03 (CET) :Ponekad da, ponekad ne. Ne znam za sve jezike, ali na engleskom i francuskom Y može se čitati kao И ([[Canterbury]], [[Lyon]]) ili Ј ([[York]], [[Yerres]]), i na poljskom uvijek se čita kao и ([[Bydgoszcz]]). Znači moramo paziti, ali Ј i и su tačnije od ćiriličnog Y - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 11:53 (CET) ::Da, istina, ali meni se ovdje zapravo čini da automatska transkripcija dovodi do greške, prvenstveno zato što naša ćirilica je fonetsko pisanje („jedno slovo – jedan glas”) dok latinica prati historijsko-etimološka pravila. Probaj testirati, uzmi članak Canterbury i klikni na ćirilicu: meni izbaci „Цантербурy”, u čemu mogu razumijeti komplikaciju za mašinu da prepozna slog „Can” i da ga prepravi u „Kan”, ali ne zadnja dva samoglasnika, jer su ona pogrešna. Smiješno mi je čitat „Kanterb'''u'''r'''u'''”. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:41 (CET) :::Probaj isto : Yukio Mishima. Na ćilirici transkriptor mi vraća Yукио Мисхима. I ovdje, mogu razumijeti da program ne razumije da '''sh''' treba prepisati u '''š''', jer su to neki sitni parametri koje treba dobro izračunati, pošto mi različito prepisujemo imenice sa različitih jezika. Primjerice: naše '''š''' je ekvivalent za anglofonsko '''sh''', za francusko '''ch''', za njemačko '''tsch''' itd. nabrajajući, i pritom za mnoge azijske jezike važi engleska transkripcija. No, problem oko '''y''' je puno jednostavniji, jer ćirilično '''y''' označava latinično '''i''' ili u nekim slučajevima '''j'''. Nikako '''u'''. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 12:56 (CET) ::::Jasno je, kolego. U tvovoj prvoj poruci si pisao da "po pravilu latinično Y bi trebalo bit J na ćirilici, ili ne?", pa sam htio da spominjem da Y na latinicom se ne uvijek čita kao J, slažem se da je i dalje bolja opcija nego ćirilična Y. - [[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] ([[Razgovor s korisnikom:Slashslasher|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 13:31 (CET) :::::Da, slažemo se. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 1. decembra 2024. u 14:22 (CET) == ''Po prvi puta'' == ''Po prvi puta'' ćemo imati ovu pravopisnu grešku otklonjenu i svugdje će pisati pravilno ''prvi put''. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 9. maja 2025. u 12:40 (CEST) ::: Odlično. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 17. jula 2025. u 10:52 (CEST) == Pisanje kosovskih toponima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus zajednice (dva aktivna admina bila su za prijedlog, dva protiv, uz dva neadmina koji su izrazili podršku prijedlogu) oko promjene ove prakse, sukladno čemu se i dalje primjenjuju osnovna lingvistička pravila i jezične smjernice. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:55 (CEST)|Nije usvojeno}} Nakon [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva_31#Nazivi_članaka_o_naseljima_na_Kosovu|prošle rasprave]] koja nije postignula konsenzus, nastavljena je praksa menjanja srpskohrvatskih naziva naselja na Kosovu albanskim. Tako imamo situaciju da se u uvodu članka i infokutiji forsira oblik "Prizreni" ([[Zvonko Petričević|1]]), premda ''nijedan'' izvor na srpskom i hrvatskom području ne zove tako ovaj grad ([https://enciklopedija.hr/clanak/prizren HE], [https://proleksis.lzmk.hr/20935/ Proleksis]). Udomaćeni nazivi povremeno se menjaju bez konsenzusa u albanske. Pozivam zajednicu da se izjasni po ovom pitanju, kako bismo ga konačno rešili. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:26 (CEST) :Moj je stav po ovom pitanju isti. Imena gradova i naselja ne serbokroatiziraju se, osim ako se radi o tradicijski usvojenim nazivima kao što su Beč, Rim i slično. "Strana se osobna i zemljopisna imena (osim imena država) iz jezika koji se služi latinicom pišu izvornom grafijom." Također: "No za neke od poznatijih svjetskih gradova u hrvatskome jeziku postoji prilagođeno ime, naprimjer Budimpešta, Bukurešt, Pariz, Peking, Rim, Trst i dr., koje je ponekad potpuno različito od izvornog imena (Beč, Carigrad…)." Dok se ne pojavi neko drugo leksičko rješenje, ne vidim smisla ponovnog pokretanja rasprave jer je ovo zaključeno i tada. Da ne govorim da je pisanje izvornih imena sukladno usvojenoj leksičkoj praksi. Priština jest i ostat će Priština jer se radi o "poznatijem gradu" koji potpada pod iznimku. Ali ako jedan [[München]], koji sam ima stanovnika koliko i cijelo Kosovo, pišemo [[München]], onda ne vidim kako [[Kishnica]] spada pod neku iznimku u tom smislu. :Dakle, da bi se ovdje uopće otvorilo neko "pitanje" koje se treba "konačno riješiti", trebaju se dati jasni jezikoslovni argumenti za to ii uklopiti s jezičnom politikom koju trenutno imamo. Mislim da je ovo jedno sasvim sekundarno pitanje koje se otvara bezveze jer ako to ne radimo ni kod jedne druge države, ne vidim razlog zašto bi Kosovo bilo iznimka. Preusmjeravanja postoje, u tekstu se javljaju obje varijante i to je to. :Uz to, ova je rasprava pokrenuta radi intervencije u samom tekstu, što je bespredmetno '''jer u tekstu se smije pisati kako se želi'''' i to je osnovni postulat ove Wikipedije. Ovdje se jedino može ponovo raspravljati o samim naslovima članaka, ali, ponavljam, za to trebaju neki konkretniji argumenti iz struke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 03:42 (CEST) ::Ako se u tekstu {{xt|smije pisati kako se želi}}, zašto se onda aktivno menja iz Prizren u Prizreni? ('''[[Special:Diff/42483442|diff]]''') Kosovo jeste i mora biti iznimka jer je ono bilo dio '''zajedničke države''', dio gde se govorilo '''srpskohrvatskim jezikom''' i gde je srpski, kao varijanta srpskohrvatskog, i danas '''službeni jezik'''! Potiskivanje srpskohrvatskih naziva može se posmatrati iz tog razloga kao politički motivirano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:50 (CEST) :::Ako te zanima konkretno, zamolio si me da uredim šablon, ja sam ga napisao i tekst u uvodu uskladio s onim što piše u šablonu. :D To je ovaj konkretni slučaj. Što se tiče ostaloga: :::# Wikipedija nije politička arena i davno sam rekao da me politika ne zanima kao takva. Sukladno tome, to što će netko to promatrati kao "politički motivirano" je problem te osobe ili skupine. Ja mogu samo još jednom ponoviti da nije. :::# Bila je i Poljska dio Ruskog Carstva u jednom trenutku, barem djelomično, znači li to da se u Poljskoj trebaju koristiti ruska imena za određena mjesta? Možda iz ruske perspektive i trebaju, ali mislim da je jasno koliko je taj argument sam po sebi pogrešan. :::# Kosovo, istina, ima više službenih jezika (dva), ali postoje zemlje s većim brojem službenih jezika od Kosova. Singapur, primjerice. Ako izuzmemo kineski i tamilski, zbog drugog pisma, imamo engleski i malajski. Ako baciš oko na malajsku Wiki, vidjet ćeš da se i tamo koriste imena poput "Little India" i "Queenstown", iako su to engleski izrazi; na malajski se prevode samo opće imenice koje su dio toponima (istok, zapad i sl.), o čemu možemo raspravljati za neka od onih sela koja to imaju ovdje, ali to nije potegnuto kao pitanje na ovom mjestu. :::# Mi bismo kao enciklopedija trebali reflektirati stvarno stanje na terenu, a ono govori da 93% populacije Kosova kao primarni jezik koristi albanski. To je, zanimljivo, veći postotak nego u samoj Albaniji, gdje oko 91% populacije koristi albanski kao materinji jezik. Nije neka značajna razlika, ali je indikativno. Ako albanska naselja u pravilu ne serbokroatiziramo, a i za njih zbog inih povijesnih okolnosti postoje domaći nazivi, onda ne vidim zašto bi se od Kosova radila iznimka. Dapače, čini mi se da je upravo pretvaranje Kosova u iznimku potencijalno politički sporno, iz nečije perspektive, a ne obrnuto. :::O nekim se individualnim iznimkama može govoriti, ali to treba konkretizirati. A što se tiče enciklopedija, HE je s tiskanjem završila 2009., a online izdanje se pojavilo 2013. te se oslanjalo na tiskane podatke. Kosovo je 2008. proglasilo nezavisnost i trebalo je još godina da se to sve stabilizira. Proleksis se zasniva na tiskanim izdanjima koja su izlazila od 2005. do 2007. Dakle, u oba slučaja, kada govorimo o pitanju Kosova, možemo reći da se radi o zastarjelim podacima koji ne reflektiraju stvarno stanje na terenu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:37 (CEST) ::::Nema potrebe za takvim "usklađivanjem" jer si njime ugrozio spomenuto pravo da urednici mogu pisati kako žele. Druga tačka, da smo ruska Wikipedije, ne vidim problem u tome. Pošto nismo, ne tiče nas se niti je dobra analogija. Nadalje, malajski možda nema razvijenu terminologiju singapurskih toponima, ali srpski itekako ima terminologiju kosovskih. Wikipedija se ne bavi demografijom. Wikipedija se bavi izvorima. Uopće nam nije bitno ima li u Kosovskoj Kamenici 70% Albanaca, Indijaca ili Srba, nego kako srpskohrvatski izvori nazivaju to naselje, pa bilo ono u Austirji, Albaniji ili na Kosovu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:07 (CEST) :::::Prvo uopće ne kužim. Drugo, ovo je toliko pogrešan pristup da ne mogu uopće početi koliko je neenciklopedičan. Malajski nema razvijenu termilogiju? Pa taj se jezik tu govorio prije engleskog i ima status službenog. No. Što se tiče izvora, isti su zastarjeli, a lingvistička pravila jasno diktiraju da se imena gradova ne prevode. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:42 (CEST) ::::::Nebitno je da li je nekome to neenciklopedično ili nije. To je u skladu s izvorima srpskohrvatskog područja, a Wikipedija se ne bavi demografijom, istinom ili bilo čime, već isključivo prenošenjem informacija iz izvora. Ako su izvori zastareli, čekati da se ažuriraju i pričekati da albanski nazivi preuzmu primat – ako/kada preuzmu. Sve ostalo je dotad [[:en:WP:TOSOON|WP:TOSOON]]. Ne prevodimo imena gradova, već koristimo lokalna domaća srpskohrvatska imena koja su znatno etabliranija od novouvedenih. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:48 (CEST) :::::::Nisu to novouvedena imena, ti se nazivi koriste odavno, samo nisu imali status službenih za vrijeme Juge. Danas imaju. Mi smo tu da prenosimo točne i službene nazive, potšujući pritom lingvistička pravila. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:04 (CEST) ::::::::Koriste se odavno, možda, ali – na albanskom jezičkom području. Ne vidim ijedan dokaz da se ti nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom području. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:10 (CEST) {{komentar}} Imamo imena za naselja na Kosovu na Srpsko-hrvatskom. Sve drugo je zaobilaženje prepoznatljivosti. Ko traži Kishnica kad želi podatke o Kišnici — [[Korisnik:ImStevan|<span style="color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">IмSтevan</span>]] [[Razgovor s korisnikom:ImStevan|<sup><span style="font-size:85%; color:#3941ad; font-family:'Franklin Gothic Medium';">razgovor</span></sup>]] 17. jula 2025. u 08:59 (CEST) :Imamo i za naselja u Albaniji, not the point. I dalje čekam dovoljno validan lingvistički argument da se naselja u zemlji u kojoj više ljudi govori albanski nego u Albaniji ne zovu na albanskom jeziku u kontekstu pravila da se imena gradova u zemljama koje se služe latinicom ne mijenjaju osim iznimno. Svi su ovi argumenti političke prirode, ne lingvističke. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 09:43 (CEST) ::Argument je da se ide sa [[WP:COMMONNAME]], ustaljenim pravilom Wikipedije, a ne s našim tumačenjima koliko ima Indonežana ili Kineza u određenoj zemlji ili gradu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:42 (CEST) :::COMMONNAME nema prednost pred lingvističkim pravilima. Ukoliko u jeziku postoji pravilo temeljem kojega se od Kosova može napraviti masovna iznimka, rado bih ga čuo. Dotad, ''it's his word against her word'', ili kakoveć. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:03 (CEST) ::::"Lingvistička pravila" uopšte ne postoje kao kriterijum na [[WP:NASLOV]], i to je sasvim logično jer ne postoje unificirana i kodificirana lingivistička i pravopisna pravila za celi policentrični jezik. Slično stanje je i na engleskom. Dok se to ne uvede kao kriterijum, pozivati se na njih nije valjano, normativno gledano. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 13:08 (CEST) :::::Jezične smjernice, dakako, pokrivaju i ovo, a kako smo pokriveni pravilom izvornika, onda je situacija takva kakva jest trenutno. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:22 (CEST) ::::::Meni po ovome pitanju je svejedno, pisalo albanski ili srpskohrvatski. Gledajući kako se drugdje postupalo, imamo redom: :::::::::en: Gjakova :::::::::nj: Gjakova :::::::::fr: Gjakovë :::::::::es: Đakovica :::::::::si: Đakovica :::::::::hr: Đakovica :::::::::bs: (''nema'') :::::::::sh: Gjakova :::::::::sr: Ђаковица :::::::::mk: Ѓаковица ::::::Znači, nikome nije jasno do kraja, pa ni meni, jer s jedne strane rekao bih, gdje se nalazi to mjesto danas? U Republici Kosovu. Kako ga zovu tamo: Gjakovë. Okej, onda je Gjakovë. S druge strane, podržavam liniju koja kaže "ako imamo već naziv za jedno mjesto u našem jeziku, onda koristimo ga." Dakle, neće bit ''Wien'' nego ''Beč'', pa čak bih rekao da je bolje ''Požun'' mjesto ''Bratislave''. Pritom, razlikovao bih između imena članka i njegovog sadržaja, jer imamo potrebu da nam na projektu imena budu većinom standardizirana (i to sustavno), dok u tijelu članka, u tekstu, to nije toliko bitno. Ako većina teksta u članku kaže Đakovica, nastavljamo s Đakovicom. ::::::To su uglavnom bile moje teze i u prošloj raspravi po temi. A sad, imamo nešto dodatno: kolega EAP i kolega Drembo su počeli sustavan rad na geografiji Kosova. To je stalo, ali tamo gdje je stiglo, izgleda mi vrlo dobro. Imamo li potrebu za ''build it up, tear it down''? Odnosno, ako smo već na tome, onda idemo do kraja da nađemo zajedničku. Nećemo se svaka dva mjeseca vraćat na isto. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 18. jula 2025. u 01:06 (CEST) :::::::@[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]]: Problematika se svodi na to da mi za sva naselja na Kosovu imamo domaće nazive, koji su [[WP:COMMONNAME|ustaljeni]] u srpskohrvatskoj istorijskoj i geografskoj literaturi. Koristili su se decenijama u Jugoslaviji i imaju široku upotrebnu vrednost i praksu. Čak i nakon proglašenja nezavisnosti Kosova, ovi termini nastavljaju se koristiti u domaćoj literaturi, jer je Kosovo bilo pod onim što se danas naziva [[Jugosfera]]. Kao što sam iznad primetio, druga strana nije navela nijedan dokaz da se albanski nazivi koriste na srpskohrvatskom jezičkom i govor(e)nom području. U skladu s time, i u skladu s pravilom [[WP:2:1]] (s obzirom na to da si iznad pokazao da se Đakovica koristi na dvama susednim jezičkim projektima), predlažem sledeće: :::::::# Članke o kosovskim toponimima treba naslovljavati domaćim, srpskohrvatskim nazivima. [za matične srpskohrvatske čitatelje i publiku/javnost] :::::::# Članci premešteni bez konsenzusa trebaju se vratiti na prvobitne nazive. :::::::# U uvodu članka i infokutiji obavezno je navesti albanski naziv. U uvodu će se to činiti u sledećem formatu: "'''Đakovica''' (albanski: ''Gjakova'')". U infokutiji će se koristiti parametar {{para|drugo_ime}}), čime dajemo jednak status. :::::::# Albanske nazive obavezno je upotrebljavati kao preusmerenja. [za stranu i albansku publiku/javnost] :::::::# U tekstovima članaka dopušteno je koristiti i albanske i srpskohrvatske nazive, ali se preporučuje dosledna upotreba. :::::::# Menjanje termina bez konsenzusa nije dopušteno, osim u slučajevima usklađivanja sa ''izvornom praksom članka'' i u slučajevima regulisanim u [[WP:JEZSMER]], odeljak "Promjena varijante". :::::::Mislim da su ove smernice dobra vodilja i da će nam omogućiti standardizaciju ovog pitanja. Osim toga, omogućiće i srpskohrvatskim i stranim čitaocima da bez problema pronađu željeni članak. Na kraju bih istaknuo da sam otvoren da, ako se pokaže da neki albanski naziv ima jaku upotrebu u srpskohrvatskoj literaturi (recimo, neko novoformirano naselje ili gradska četvrt), i on može postati naslov članka, u skladu s pravilom [[WP:COMMONNAME]]. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:01 (CEST) ::::::::"druga strana nije navela nijedan dokaz"? No, no. Jasno pravopisno pravilo - imena mjesta se ne prevode. S obzirom na činjenicu da je sad na Kosovu albanski predominantan jezik, praksa se mijenja. Kao što je rekao IO gore, i Požun je ustaljen naziv i vjerojatno ima - u domaćoj literaturi - dužu tradiciju od Bratislave. Svejedno ćemo pisati Bratislava. A more je još takvih primjera u domaćoj literaturi (Klagenfurt i sl.), tako da... lingvistika je tu jasna. Ovo je politika. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:31 (CEST) :::::::::Ovo nisu prevodi, nego domaći nazivi u našoj literaturi, kao što je već objašnjeno. Nije naveden dokaz da se koriste albanski nazivi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:35 (CEST) :::::::::Bratislava se koristi itekako, odvajkada i sad. Požun je isto lep naziv, koji je takođe bio zastupljen, ali u novijim izvorima prevladava Bratislava, što smo uzeli za COMMONNAME. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 15:36 (CEST) ::::::::::Pa nije ni Požun prijevod. Nije ni Celovec prijevod. Ni Beč nije prijevod, u krajnjem slučaju. Samo su - nazivi. Ne znam etimologiju istih, ali nije ni važno. Poanta je, opet, gradovi se prema lingvističkoj praksi pišu kako se pišu u izvornoj zemlji, osim u slučaju pojedino navedenih iznimki. U ovom je slučaju to Priština, a može se raspraviti o još nekim iznimkama. Ali da će se svako selo prekrštavati, nema smisla. IO je u pravu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 21. jula 2025. u 15:47 (CEST) :{{komentar}} S obzirom na to da je ovaj vikiprojekat ''zapravo'' srbskorvacka Vikipedija (''a ne'' filijala albanske viki za domaće prostore), onda se valjda podrazumeva da se ''za domaće teme'' koriste domaći nazivi. Dok ''provereni'', lokalni albanski nazivi mogu slobodno da se dodaju tamo negde u tim odgovarajućim člancima. Sa druge strane, ''za radoznale i znatiželjne'', postoje srbskorvacki Vikirečnik, albanska Vikipedija, kao i albanski Vikirečnik. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19. jula 2025. u 23:16 (CEST) {{izvuci}} :Dobro, ali to nije toliko jasno kod nas. Da navedem primjera, u nekim slučajevima koristimo naše nazive: Pariz, Beč, Venecija, Rim, Trst, Atena, Varšava, Drač, Budimpešta, Bukurešt, Napulj; a u nekim koristimo lokalne: New York, Gevgelija, Tōkyō, Graz, München, Stuttgart, Köln, Marseille, Sankt Peterburg. Kako god se opredijelimo, jedna stvar je bitna: da gdje god imamo mogućnost za dva naziva (srpskohrvatskog i autohtonog) moramo imati preusmjerenja s dvijema inačicama, tj. Bukurešt i Bucureşti. Naravno, nakon ove rasprave preporučujem da se konačna odluka stavi crno na bijelo i da se integrira u našu opću jezičnu smjernicu. :@[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:SrpskiAnonimac|SrpskiAnonimac]] @[[Korisnik:Akatone|Akatone]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] : vaše mišljenje nam je potrebno, molim vas da se izjasnite po ovoj temi. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:39 (CEST) ::Saglasan sam, i hvala na pozivanju još ljudi da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21. jula 2025. u 19:48 (CEST) :::Dodatno, ova rasprava je zapravo nastavak ove druge: [[Wikipedija:Pijaca/Arhiva 31#Nazivi članaka o naseljima na Kosovu|Nazivi članaka o naseljima na Kosovu]] iz februara 2024., arhivirane na Pijaci. Zato, bacite oko i tamo. :::Mala nužna napomena: ovo nije <u>rasprava o statusu Kosova</u> i argumentacije na <u>političkoj</u> osnovi su offtopic. Pričamo o općem kriteriju po kojem ćemo imenovati geografske članke, tz. između dva toponima (Bukurešt/Bucuresti, Gorizia/Gorica), koji ćemo koristiti za naziv članka. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 21. jula 2025. u 20:07 (CEST) ::::Kako ovo uvijek ode na nešto veće nego što jest meni nije jasno! :D Dakle, nema tu neke dileme - lingvistika jasno govori da se imena gradova '''pišu u izvorniku''', osim za dobro poznate i udomaćene '''izuzetke'''. Izuzetak znači da je nečega malo, a ne da je cijela jedna država izuzetak. Kada se promijene lingvistička pravila, onda možemo raspravljati, ali nemamo mi tu što puno izmišljati, a samim time ni integrirati išta od ovoga u jezične smjernice ili nešto slično. Piše jasno da se držimo lingvistike tamo, no? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 02:54 (CEST) :::::::Pričamo o ovome: [[Wikipedija:Jezičke smjernice]] :::::::S moje strane, podržavam to pravilo i zapravo njega se i držim. Detaljnije: moj pravac je da naziv članka bude izvorni (Wien) a da u tijelu članka pišemo našom verzijom (Beč). Mislim da un tekstu članka moramo se držati do klasičnog hrvatskog i klasičnog srpskog, ustaljenog između 1848. i 2005. (bubam datume...), izbjegavajući tuđice tamo gdje još imamo ijedan valjan naš sinonim. S druge strane, držati se izvornog toponima (Wien) rješava puno problema i nesuglasica, olakšavajući pitanja kategorizacije, duplikata i poveznica prema drugim projektima. Zato, ako pratimo dosljedno, to bi bilo: naziv članka je "Ferizaj", "Wien", "Trieste"; u tekstu se priča o Uroševcu, Beču, Trstu. Ta opcija nije neprirodna za nas. U svakodnevnici smo navikli na prebacivanje s latinice na ćirilicu, ili s jedne regionalne inačice na drugu, kamoli da nam smeta ta dvojnost u toponimima. Pih, mačiji kašalj. :::::::Stoga, namjerno sam proširio temu jer očigledno se često vraćamo na nju, što znači da nismo 100 % suglasni i bitno je da imamo u vidu mišljenje sviju i da, zatim, konačan zaključak bude jasno naglašen, crno na bijelo. To je postavljanje solidnih temelja. Te istovremeno, rasprava je potrebna jer je mjesto za razmjenu, gdje svatko ima pravo na "neslaganje" s mišljenjem većine. Naravno, u granicama međusobnog poštovanja. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 22. jula 2025. u 17:54 (CEST) ::::::::Again, nećemo lingvističku stvar svoditi na političku. Lingvistički je okej da se zove Beč i da se zove Priština. Lingvistički nije okej da svako mjesto u jednoj državi prekrštavamo, pogotovo ne iz političkih razloga. Nema se tu što širiti i vraćati kad je sve apsolutno jasno! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 18:19 (CEST) ::::Da, slažem se, ali ne vidim što je "politički" u mojoj opciji.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 14:37 (CEST) :::::Možda sam ja krivo shvatio, ali ja sam mislio da si ti predložio da mi odlučimo hoćemo li pisati Beč ili Wien. U tom slučaju, to je "politička" odluka koja je suprotna lingvističkoj praksi, za što nisam. Ako je lingvistički okej da je Beč - Beč, onda neka bude Beč. S druge strane, ne postoji lingvistička praksa koja nalaže da se sva naseljena mjesta u jednoj državi pretvore u iznimku; postoje narodni nazivi za puno stranih gradova, to sam i sam rekao, ali samo su neki iznimke. Takva bi odluka isto bila "politička" po svojoj prirodi. Mi smo tu dužni slušati lingvistiku, a ne sami krojiti neka pravila, samo to. Ako sam krivo shvatio, onda sorry, ima puno teksta i moguće da sam nešto zblesao xD Svakako, ni jedan ni drugi komentar nije bio zlonamjeran! :D Samo ''neću politiku u ovu butigu''! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. jula 2025. u 15:02 (CEST) ::::::::Okej, važi. Ne brini, samo razgovaramo. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. jula 2025. u 15:06 (CEST) ::Kada god postoji domaći naziv za neki geografski pojam, meni je njegova upotreba prirodna i normalna stvar. Tako Beč, Prizren, Nemačka, šta god. Naravno mogu se navesti i svi ostali oblici, ali prednost ima onaj na jeziku kojim govorimo. – [[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] ([[Razgovor s korisnikom:Mladifilozof|razgovor]]) 27. jula 2025. u 02:29 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Pisanje zajedničkih imenica i pridjeva iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima == Većina srpskohrvatskih pravopisnih priručnika saglasna je da se zajedničke imenice i pridjevi trebaju pisati fonetski u standardnom jeziku. Tako, na primjer, pišemo intervju, boks, mejl itd. U stilski markiranim slučajevima kada se strana riječ ne piše fonetski, obavezno se ona piše u kurzivu (''pizza'', ''copyright''). Međutim, ta smjernica kod nas nije dosljedno primijenjena i trenutno imamo šarenilo. U skladu s dosljednom lingvističkom tradicijom i u skladu s načelom [[WP:2:1]] (srpska i bosanska pravopisna tradicija), predlažem sljedeću dopunu za [[WP:JEZSMJER]]: * Zajedničke imenice (opće riječi) i pridjeve iz stranih jezika u naslovima i podnaslovima treba pisati fonetski. Ovaj dodatak omogućio bi održavanje balansa na projektu između izvornog i fonetskog pisanja, koje je opća odlika štokavskog narječja. Osim toga, ovaj dodatak omogućio bi da na projektu imamo izbalansiranu upotrebu kurziva, gdje ne bismo morali polovinu naslova članaka pisati u kurzivu. Naravno, bit će mogući izuzeci od smjernice, kao npr. termin [[wiki]], koji smo dogovorili konsenzusom. U slučaju da ova rasprava dovede do konkretnog zaključka (kakav god bio), predlažem da se on eksplicitno kodificira u jezičkim smjernicama. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 00:47 (CEST) :Prvo, pravilo 2:1 ne odnosi se na grafiju, već isključivo na leksik. Inače bi dobar dio svrhe samih jezičnih smjernica bio potpuno promašen. Dakle, pravilo 2:1 ne može se primijeniti na ovaj slučaj. No, to ne znači da tema nije relevantna. Ovo je pitanje toga kako su i kada određeni izrazi ušli u naš jezik. Primjerice, za intervju je normalno da se piše fonetski, čak i u hrvatskom jeziku (nisam baš vidio da se koristi ''interview'', iskreno). S druge strane, izraz jazz postao je dio hrvatskog jezičnog korpusa kao takav i koristi se bez kurziva u praksi, iako to možda i nije pravopisno najtočnije. Problem je toga što je jezik živa materija i ako idemo unificirati ovo pravilo tvrokorno, mislim da ćemo si napraviti medvjeđu uslugu. Primjeri problema koji meni padaju na pamet: :# Izraz pica, primjerice. Zna se što je pica u našem jeziku i ukoliko netko vidi tu riječ napisanu ovdje, može krivo rastumačiti tekst. S druge strane, pizza je izraz koji je apsolutno nedvosmislen, međunarodno je prepoznatljiv te je kao takav ušao u leksik u svom izvornom obliku. Mislim da se nijedan hrvatski jezikoslovac neće buniti ako piše pizza, a ne ''pizza''. Što je s tim slučajevima? :# Nadalje, imamo problem cijele serije stručnih termina iz područja, recimo, umjetnosti ili glazbe. ''Film noir'', primjerice. Nitko s hrvatskog, a vjerujem ni bosanskog govornog područja, neće prepoznati to kao "film noar". Isto je, primjerice, s izrazom fusion jazz - tko će koristiti fjužn džez? :# Kod foneriziranja izraza, postavlja se primjena drugih pravopisnih pravila - je li fjužn-džez ili fjužn džez? To otvara cijelu seriju drugih problema na koje treba imati spreman odgovor. :# Pitanje prepoznatljivosti. Većina ovih izraza kao takvih su međunarodno prepoznati, a iako ovo jest Wiki za sh. govorno područje, moramo biti svjesni da smo globalizirano društvo i da je engleski jezik ''lingua franca'', što se u kontekstu naše jezične politike '''ne smije ignorirati'''. Imamo određen broj korisnika iz stranih zemalja kojima ovako fonetizirani općepoznati izrazi možda neće biti prepoznatljivi, da ne govorim o pretraživanju na tražilicama. :# Ponekad se fonetizirani izrazi uopće nisu udomaćili u našem jeziku. Primjerice, izraz arondisman jest. Ili intervju. Ili gejmer. Ali, evo, nedavni primjer - ''[[Corregimiento]]''. Ovo je hispanizam koji se kao takav udomačio u svim jezicima - da napišemo "korehimijento", mislim da nitko živ ne bi znao za ovo niti bi postiglo ikakvu svrhu. Da ne govorim da bismo time direktno išli protivno jezičnim smjernicama o pisanju izraza s jezika koji imaju službena pravila transkripcije (japanski, kineski i slično - u redu je napisati "samuraj", taj se izraz kao takav potpuno udomaćio, međutim pisati "kandži" ili "kanđi" umjesto "kanji" mi djeluje kao protuprirodni blud. Da ne ulazim u to da kineski i japanski izgovori za iste termine nisu isti pa bismo si stvorili problem i tu, primjerice. :Sve u svemu, ne slažem se za to da se ovo pravilo unificira i strogo kodificira jer to stvara cijeli niz problema. Barem se to ne može činiti sada. Ako se u nekom trenutku iznađu rješenja za ova i druga potencijalna pitanja, onda možemo raspraviti o fiksiranju pravila; dotad, aktualni je sustav šaren, kako kaže Aca, ali je optimalan u svakom smislu jer nudi projektu nužnu fleksibilnost koju ovaj prijedlog nema. Ne smijemo biti kruti po pitanju jezika, moramo voditi računa i o prepoznatljivosti i o pristupačnosti, a s fjužn džezom napisanim na kanđiju dok jedemo picu (''pun intended'') i pijemo kolu (ali čekaj, jel' pijemo Colu ili kolu? Jer Coca-Cola, odnosno Cola je istovremeno i vlastito ime i opća imenica jer se kao takav uvrstio u opći leksik? :D) i promišljamo fan-d-sjekl (nitko živ ne koristi taj izraz, a i to je opća imenica, kao i ''Belle Epoque'')... to mi se čini kao besmisleno, odvračajuće i problematično za budućnost projekta. Rješenja koja imamo moraju biti fleksibilna i pristupačna svima. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 4. augusta 2025. u 03:00 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Razumijem tvoju argumentaciju. Međutim, mislim da je kurziv obavezan jer označava da se riječ čita prema drugačijim fonološkim pravilima. Recimo, ako pišemo funk ili e-mail (bez kurziva), čitalac koji nije upoznat s temom može pročitati to kao /funk/ ili /email/ (da, ovo potonje sam doista viđao), umjesto /fank/ i /imejl/. Takvih primjera ima mnogo. Mislim da je zato, radi dosljednost, potrebno definirati dodatni prijedlog: ::* Zajedničke imenice i pridjevi iz stranih jezika u izvornom obliku u naslovima i podnaslovima pišu se u kurzivu. ::To nadopunjuje postojeću jezičku smjernicu: ::* {{xt|U pravilu, ako je riječ o izrazu na stranom jeziku, neovisno o tome koji to jezik bio, on bi trebao biti pisan u ''kurzivu''.}} ::Što se tiče ostaloga, mislim da je stvar odomaćenosti dosta relativna po sebi i da trebamo definirati koji su kriteriji u vezi s odomaćenošću, kako bismo imali odgovarajuće razloge zašto je jedna tema napisana fonetski, a druga izvorno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 4. augusta 2025. u 23:53 (CEST) :::Što se tiče ovog prvog, treba provjeriti koja je lingvistička argumentacija za taj ''kurziv''. Nisam protiv njega samog po sebi, dapače, ali i u će biti dosta spornih pojmova pa bih prije toga volio znati jasnu argumentaciju koja se koristi u lingvistici za to. Ako je problem samog izgovora, onda se u prvoj rečenici pored pojma uvijek može napisati izgovor, kao što je to i u enciklopedijskim rječnicima. Koliko ja znam, Anić u enciklopedijskom rječniku ne koristi kurziv ni za kave pojmove, a ne prenosi ih fonetski (a pazi, Anića su naši optuživali da "srbizira" jezik, so... :D). :::Što se tiče udomaćenosti, slažem se da je to relativno, ali mislim da je u ovom trenutku to teško. Dvadeset godina trebalo je projektu da se iskristaliziraju ikakve jezične smjernice, a da se ne radi o nekim uzusima i nepisanim dogovorima, tako da... ovo je pitanje o kojem treba promisliti; mislim da to ne treba tek tako preko koljena. Primjerice, isti taj Anić rijetko kad fonetizira strane izraze... – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 02:33 (CEST) ::::Kurziv se tu upotrebljava kako bi označio da je riječ preuzeta iz stranog jezika, bez grafičke ili fonološke prilagodbe. Takve riječi se "ne uklapaju u glasovni sastav" naših jezika ([http://pravopis.hr/pravilo/pisanje-opcih-rijeci-i-sveza/46/ Pravopis.hr]), koji podrazumijeva da je jedan glas predstavljen jednom grafemom. [[Tvrtko Prćić|Prćić]] piše da se kurziv upotrebljava kao "tipografska indikacija promene grafičkog koda". Mislim da je dobar dio pravopisnih priručnika saglasan s time, a i ta praksa dugo se primijenjuje kod nas u tekstu, u jezičkim šablonima, pa bi ovo podrazumijevalo samo produženje prakse na određene naslove. Apropo ili ''à propos'' udomaćenosti, mislim da nam u tome mogu pomoći pouzdani izvori na srpskohrvatskom području. Ako fonetski oblik dominira u pouzdanim izvorima (intervju), onda posežemo za njim. Ako izvorni oblik dominira u pouzdanim izvorima (''corregimiento''), onda posežemo za njim. Naravno, razumije se, računamo samo latinične izvore, jer su ćirilični u/po pravilu uvijek fonetski. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 13:10 (CEST) :::::Pa... ovo mi se čini kao vrlo racionalan prijedlog, što se tiče udomaćenosti, ali to mi se čini da je i trenutna praksa. Treba vidjeti kako to uklopiti u jezične smjernice. Što se tiče kurziva, nemam problem s tim da ''onsen'' stoji u kurzivu, to je baš... japanski izraz. S druge strane, nisam siguran da ''jazz'' ili ''rock'' ili ''pop'' trebaju stajati u kurzivu. Blesavo mi je imati ''Fusion jazz'' kao naslov, ili još gore "Alternativni ''rock''" ili "''Gay'' parada". Isto vrijedi i za pizzu. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:09 (CEST) ::::::Zapravo, alternativni ''rock'' je reprezentativan primjer, jer kombinacija prijevoda i originalne grafije može biti izuzetno zbunjujuća prilikom čitanja. Prva riječ uvodi čitaoce u srpskohrvatski fonološki sistem, dok ga druga trenutno prebacuje u poptuno drugi sistem. U nekim drugim slučajevima, čitaocu bi bilo prirodno da drugu riječ pročita prema srpskohrvatskim fonološkim principima, kao što sam iznad naveo. :) Budemo vidjeli šta kažu ostali, pa da kodificiramo konsenzusom ono što je moguće. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:31 (CEST) :::::::Pa baš je to neprirodno u jeziku, jer u jeziku će apsolutno '''svatko''' znati rock pročitati kao /rok/. S druge strane, pisati riječ rock kao /rok/ će stvoriti još veću konfuziju. Jer "alternativni rok" može značiti i "alternativni rock" i "zamjenski vremenski rok", a naslovi moraju biti apsolutno jednoznačni. S druge strane, nekako sam skeptičan da se u literaturi koristi grafija "alternativni ''rock''". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 16:37 (CEST) ::::::::U lingvističkoj, da. A u generalu i nije bitno, jer je ovo više stvar tipografije (tipografskih konvencija) nego prepoznatljivosti, koliko znam. Kurziv neće ni na koji način uticati na pristupačnost naslova. S druge strane, navodnici bi (zato ih ne upotrebljavamo u naslovima). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 16:43 (CEST) :::::::::Pa... mi nismo lingvistička literatura! :D Ne znam, meni je to nepotrebna intervencija koja može samo zbuniti korisnike i stvoriti više problema. Pop... primjerice. Riječ popularan, od koje dolazi, dio je leksika. Je li to onda okej? Jer izvedena je od domaće riječi... ili nije? Ima sigurno dosta ovakvih primjera... ne vidim kako će to doprinijeti kvaliteti projekta kao takvoj, a samo će stvoriti seriju problema, kako za korisnike, tako i za urednike. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. augusta 2025. u 20:19 (CEST) ::::::::::Pop je okej kao iznimka, jer dolazi od domaće riječi i, glavno, jer se čita istovetno kod nas, slovo za slovo. :) Doduše, kad sam vidio riječ, pomislio sam na svještenika. xD Ali da, kurziv tu nije potreban, i u drugim slučajevima gdje se riječ istovetno čita (tj. gdje fonetski oblik odgovara izvornom). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:27 (CEST) :::::::::::Povezano s ovim, kada izvorni oblik odgovara fonetskom, ne koristimo jezičke šablone i, time, ne koristimo kurziv, tako da bi se ovo poklapalo s praksom. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. augusta 2025. u 20:37 (CEST) ::::::::::::Po toj logici, onsen ne bismo pisali u kurzivu, a to je '''stopostotno''' japanska riječ bez ikakvog konkretnog prijevoda (jer ni lječilište, ni kupelj, ni išta slično nije potpuno istovjetno) i nema nikakve logike da ju pišemo bez kurziva jer se ona i nije udomaćila kod nas jer se rijetko koristi, a s druge strane ''tsunami'' ili ''sushi'', koji su od stoljeća semog u našem jeziku kao udomaćene tuđice, pisali bismo u kurzivu. To nije logično. Isto tako, izraz kamikaze... u japanskom se to z ne čita kao naše z, nego kao nekakvo mekano "dz"... što ako je grafija izraza ista, ali je izgovor drugačiji? (Primjer kamikaze je jednostavno riješiti jer postoji udomaćen izraz, ali nije jedini i ima i more takvih primjera, sigurno, iz drugih jezika): Ova nova praksa otvara puno više potencijalnih problema, a ne rješava ništa jer... mislim da aktualna praksa nikome nije problematična. Da ne ponavljam da je restriktivna po svojoj prirodi. Stoga, smatram da nema potrebe za ovim u danom trenutku. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 02:46 (CEST) :::::::::::::Kod nas je to [[cunami]] i [[suši]], tako da će izvorni oblici svakako biti u kurzivu u jezičkim šablonima, recimo. Kamikaze i onsen su primeri gde kurziv ne treba upotrebiti. Ne vidim ništa sporno ovde. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. augusta 2025. u 03:20 (CEST) ::::::::::::::Pa onsen je upravo primjer gdje treba po meni, o tome ti i govorim. Smiješno je da tsunami, koji je ušao u jezik kao takav i udomaćena je tuđica već stoljećima, pišemo u kurzivu, a onsen - za koji valjda X% opće populacije neće ni znati što je da ih pitaš na ulici - pišemo normalno. Kao što rekoh - koristi od ove intervencije trenutno mi se čine manje i beznačajnije u odnosu na potencijalne probleme. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. augusta 2025. u 11:28 (CEST) == Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha == {{ping|Aca}} {{ping|Edgar Allan Poe}} {{ping|Vipz}} Poštovane kolege, može li netko od vas bacit oko na ovaj prijedlog: [[Razgovor:Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha]]. Hvala unaprijed. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 5. novembra 2025. u 13:05 (CET) :A što ti ga ja znam... vidio sam ovo već bio, ali... ne znam što je najbolja solucija. Ovo je doslovno Ured (ili Kancelarija, zašto Kancelarija, ''tho''?) za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj i to mi se čini kao najbolji. Ne znam zašto bismo prevodili to kao "poslovi Commonwealtha" kad ni u izvorniku nema izraz ''affairs'' vezan uz to (''Foreign'' je skraćeno od ''foreign affairs'' pa ne treba pisati, ali ne znam da je ovo ''Commonwealth affairs''... mada, možda samo nisam dobro pročitao... :D)... meni se '''Ured za vanjske poslove, Commonwealth i međunarodni razvoj''' čini kao najbolja solucija. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 5. novembra 2025. u 23:48 (CET) ::Da, i meni "kancelarija" zvuči nakaradno mada se doduše ne bavim pravnim leksikonom tako da to mi ide na uho. Možda bi nam trebala tu dublja istraga, tipa: kako se ta ustanova već spominje u našim javnim dokumentima? Kako se nazivaju slične ustanove u našim pravnim aktima? – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 6. novembra 2025. u 09:13 (CET) :::Nazivaju se ministarstvima xD – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 6. novembra 2025. u 09:57 (CET) == Otok ili ostrvo == Predložio bih da se članci o otocima premjeste na "ostrvo". Argumenti u nastavku: * Doslednost: glavni članak je trenutno [[Ostrvo]]. * Jezičke smjernice: Načelo [[WP:2:1]] podupire "ostrvo" jer se ta riječ koristi na srwikiju i bswikiju. * Preciznost: Otok je i otok, [[edem]], oteklina. [https://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eFdkWBU%3D&keyword=otok HJP] to dokumentira. S druge strane, ostrvo nema ovu višeznačnost. Izuzeci će biti mogući, poput [[Goli otok]]. Ovo bi se odnosilo samo na opšte slučajeve. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 23:12 (CEST) :Kao što je to dogovoreno s fudbalom, tako je davno dogovoren konsezus i da bude otok umjesto ostvro. Uz to, postoji cijela serija otoka u Hrvatskoj s nazivom otok (Goli otok, Dugi otok, Sridnji otok, Brguljski otok, ...), koji bi odudarali. Kategorija se zove "Ostrva u Hrvatskoj", a onda u njoj sve otoci, jer se radi o službenim imenima. Kako Srbija i Bosna nemaju tih problema, a crnogorski otoci nemaju riječ "otok" u nazivima, mislim da ne treba mijenjati trenutni konsenzus. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 02:54 (CEST) ::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa ima i Srbija ostrva ([[Veliko ratno ostrvo]], [[Malo ratno ostrvo]], [[Paradajz ostrvo]]). Taj mi argumenat baš i nema smisla i ne trebamo se voditi izuzecima pri odlučivanju. Isto tako, trenutno imamo [[Sveučilište u Zagrebu]] iako koristimo dosledno [[Univerzitet]], i to nije problem. Ono što je odlučeno ranije može se promeniti, pogotovo što izabrano rešenje nije idealno. Što se fudbala tiče, ja sam bio za nogomet. Ali to je druga priča. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 04:48 (CEST) :::Zagreb treba premjestiti, tu nema nikakve osnove za time da stoji sveučilište. Ovo navedeno su ade, ne otoci. Oni bi išli u kategoriju "Ade", ne otoci. Nisu dobri protuprimjeri. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:10 (CEST) ::::Ovo premeštanje mi uopšte nema smisla. Kao da smo Srem premestili na Srijem. Zagrebačko sveučilište je sveučilište. Eno i srwiki koristi Sveučilište u Zagrebu. Nadalje, protuprimeri su dobri, jer su ade ništa drugo do rečna ostrva. Dakle, ostrva. A mogu ići u kategoriju [[:en:Category:Uninhabited_islands_of_the_Danube|nenaseljenih ostrva Dunava]]. Tako da, ostrva jesu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 05:17 (CEST) :::::A što, Sveučilište u Parizu nije sveučilište? :D Sveučilište nije "osobno" ime, to je opća imenica. Ministarstvo kulture. Sveučilište u Bostonu. Muzej grada XYZ. To su opće imenice. ''Globe'' će nam biti teatar, jer je to opća imenica; s druge strane Srpsko narodno pozorište ili Hrvatsko narodno kazalište neće jer su to vlastita imena. Ali da se zove Kazalište HNK, onda bi bilo Teatar HNK. Koja je razlika između univerziteta i sveučilišta? Što se tiče ade i otoka... i ocean je samo veliko more, ali se zove ocean. Ada je riječni otok, ali se zove ada. I dalje je ada. I grad je naselje, kao i neka vukojebina od pet ljudi, ali i dalje ga zovemo grad, a ovu vukojebinu zovemo naselje. Ili selo. Ili zaseok, kakogod. Ali su to naselja. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:49 (CEST) ::::::Ne slažem se. "Sveučilište" nije vlastito ime, ali "Sveučilište u Zagrebu" itekako jest ([https://www.unizg.hr/ 1], [https://www.enciklopedija.hr/clanak/sveuciliste-u-zagrebu 2]). Načelo izvornika to regulira. Primer sa pozorištem koji su dao upravo dokumentima ovakve izuzetke. Svakako, ne slažem se da izuzeci trebaju diktirati pravilo. Hrvatski otoci mogu biti izuzeci od opšteg formata, ali ne trebaju diktirati pravilnost "ostrvo". No, videćemo šta ostali misle. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 12:39 (CEST) :::::::Goli otok je "otok Goli otok", odnosno "ostrvo Goli otok". Otok je tu integralni dio naziva u semantičkom smislu, ne apozicija ili atribut. Kao Jean-Paul. U slučaju sveučilišta, to nije slučaj. To nije "sveučilište Sveučilište u Zagrebu", odnosno "univerzitet Sveučilište u Zagrebu". Semantički to nema nikakvog smisla. Uzimajući raniju analogiju, to je "Gospodin Jean-Paul". Recimo da se tako zove fiktivni lik u knjizi. Dakle, njegovo vlastito ime je "Gospodin Jean-Paul". Ovo Jean-Paul nećemo prevoditi jer je to naš "Goli otok", a ovo "gospodin" - '''iako je dio vlastitog imena lika''' - hoćemo jer je to opća imenica u službi kakvog atributa ili apozicije pa ju kao takvu, iako je dio vlastitog imena, prevodimo. Pa na engleskom će biti "Mister Jean-Paul", neće ostaviti ovo "Gospodin". – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 13:05 (CEST) 0wx08can53jkat9jpspfxwlcypqjxt4 Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice 4 4681661 42580591 42561093 2026-04-12T20:42:57Z Aca 108187 /* Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice */ novi odjeljak 42580591 wikitext text/x-wiki {{pijaca}} == [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje stranice [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] za pravilo Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 30. juna 2025. u 00:38 (CEST)|Usvojeno}} Predlažem usvajanje ove stranice kao službenog pravila Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. Izvorni tekst preuzet je sa Wikipedija na srpskom i engleskom jeziku, prilagođen, dorađen i dopunjen. Unapred zahvalan na sugestijama i komentarima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. juna 2025. u 23:58 (CEST) ::{{za}} – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. juna 2025. u 00:06 (CEST) ::{{za}} - Prebaci '''[[Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice|ovdje]]''', zato smo ti o napravili – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 14:16 (CEST) :@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Ae prebaci ako možeš. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:04 (CEST) ::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: A ti ne možeš jer? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 19:18 (CEST) :::Nmg. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:40 (CEST) ::::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: Prebaci na ispravno mjesto *facepalm* – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 24. juna 2025. u 02:52 (CEST) {{komentar}} Valjda OK. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 23. juna 2025. u 10:52 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Navođenje države rođenja u sportskim člancima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus oko promjena sadašnje prakse, tako da aktualna praksa koja korisnicima daje slobodu izbora oko zastavica te praksa navođenja mjesta rođenja ostaju nepromijenjene. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:52 (CEST)|Nije usvojeno}} [[Zvonko Petričević|Trenutna praksa]] u sportskim člancima jeste da se pored mesta rođenja sportiste navede savremena država rođenja. Međutim, ova praksa je anahronistička i dovodi do toga da korisnici stavljaju zastave savremenih država za razdoblje od pre 100 ili 200 godina! Mislim da je svima jasno koliko je to pogrešno i da nijedna Wikipedije na neguje ovakvu praksu. Predlažem standardizaciju sledećeg formata, kao što je praksa na [[:en:Nikola Tesla|drugim projektima]]: * <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], [...], [[TADAŠNJA DRŽAVA]] (danas [[DANAŠNJA DRŽAVA]])</nowiki> Usputno bih predlažio da se upotreba zastavica izbegne, radi pristupačnosti, prema [[:en:MOS:INFOBOXFLAG|MOS:INFOBOXFLAG]]. Zastavice ograničiti samo na deo infokutije gde se navodi da je osoba dio reprezentacije države (poput dela s medaljama), radi jasnoće. Preterana upotreba ikonica deluje detinjastvo, neozbiljno, odudara od enciklopedijskog diskursa i nije pristupačna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:43 (CEST) :Prvo, o pitanju zastavica raspravljali smo već pred neko vrijeme i zaključeno je da se njihova upotreba dopušta po potrebi urednika. Nitko ne prisiljava korisnike da ih koriste, ali nema nikakvih ograničenja u njihovom korištenju i to je usvojeno kao takvo, a i utječe na korisničko pravo da uređuje tekst po vlastitoj želji. Nećemo svako dva mjeseca raspravljati o jednoj te istoj stvari. :Što se tiče navođenja država. Ova je rasprava na ovoj Wiki pokrenuta jako davno i tokom godina je iskristalizirana praksa koja je sada, a to je da se navodi suvremena država. Iznimke za to su, naravno, antičke ličnosti i neke srednjovjekovne ličnosti, s obzirom da u tim situacijama postoji dovoljno specifičnih elemenata da opravdavaju iznimke. Međutim, kod "modenih" ličnosti zaključeno je da se ide s ovom praksom, a neki od argumenata (kojih se ovako odokativno sjećam) bili su: :# Korisniku je važnije znati gdje se određeno mjesto nalazi danas, nego gdje se nalazilo neke random godine iz 16. stoljeća; :# Korištenje tadašnjih država može dovesti do zabune za mjesta koja su nekada pripadala jednoj, a danas drugoj suvrenoj državi (obje koje postoje danas); :# Korištenje sadašnjih država lakše je bilo uskladiti s korištenjem zastavica u šablonima; :# Korištenje tadašnjih država vuklo je za sobom i korištenje tadašnjih imena gradova (jer isti su se često mijenjali), što je (a) otežavalo rad korisnicima jer ih je "prisiljavalo" na dodatan rad i (b) stvaralo potencijalne probleme oko ujednačenosti. :# Korištenje sadašnjih država jednostavno je lakše. :Vjerojatno je tu bilo još argumenata, ali ovih se mogu sjetiti. Ja osobno nemam problem ni s jednom ni s drugom praksom, ali prije nego se provede promjena aktualne prakse, treba dati odgovore na sljedeća pitanja: :# Uzimajući u obzir činjenicu da su zastavice usvojene kao standardni dio uređivačke politike, odnosno sloboda korisnika da ih koristi ili ne, kako će se riješiti potencijalni problem stvarnog šarenila koje može nastati kada na 3 različite članka o osobama rođenima u Beču budemo imali potencijalno tri različite zastave? :# Kako će se riješiti problem s imenima gradova? Što ako korisnik jednostavno ne želi istražiti kako se grad zvao u tom nekom periodu pa se desi ogromna neusklađenost da imamo, recimo, Ploče, SFRJ, a ne Kardeljevo? Ili Volgograd, SSSR, a ne Staljingrad? :# Konkretan problem: [[Joseph Conrad]] rođen je u današnjem [[Berdičiv]]u ([[Ukrajina]]). To je mjesto rada bilo pod [[Rusko Carstvo|Ruskim Carstvom]], iako je ranije bilo dio [[Poljsko-Litvanska Unija|Poljsko-Litvanske Unije]]. Uz to, ranije je grad imao ime [[Berdyczów]]. Mi o tom mjestu konkretan članak nemamo. Koliko će čitatelji biti zbunjeni kada dođu na članak o Conradu ili o nekom tko je tamo rođen prije [[1793.]] godine (ili je umro prije te godine). Kako ova praksa olakšava to čitatelju? :# Dogodit će se da će more članaka za isto mjesto imati različite temeljne podatke upravo zbog toga. Kako će se to riješiti po pitanju usklađenosti i slično? :Toliko za sada. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:05 (CEST) ::Prvo pitanje, ne vidim problem. Ako su osobe rođene u različitim periodima, treba koristiti različite zastave. Nema mi smisla koristiti zastavu Republike Srbije pored grada Beograda u vreme Kraljevine Jugoslavije. Drugo pitanje, treba koristiti istorijska imena gradova kad god je to moguće. Nije velika greška i da stoji moderni naziv grada, ali radi preciznosti navesti ''name of the birthplace at the time of birth'' ([[:en:Template:Infobox person|Template:Infobox person]]). Treće pitanje, treba "Berdičev, Kijevska gubernija, Rusko Carstvo (danas Ukrajina)". Koristimo ruske oblike toponima tu, koji su bili u upotrebi tad. Četvrto pitanje, to je okej, dokle god je činjenično tačno. Trenutna praksa nije činjenično tačna (anahronična je). Ideja je da se navede tadašnja država rođenja, pa onda moderna država, a ne obrnuto. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:28 (CEST) ::Nadalje, praksa sa zastavicama je pogrešna. Zastava države ne treba da stoji uz grad, nego uz državu. Ovo mi nema smisla. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:32 (CEST) :::O pitanju zastavica smo samo govorili u navigacijskim kutijama, ne i u infokutijama. Ovo pitanje je daleko od standardiziranog. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:33 (CEST) ::::# Znači, kad su moderne zastavice u pitanju, onda su one djetinjaste i neozbiljne i nepristupačne, a kada treba napusati regionalne zastave iz 17. stoljeća, onda je okej? :P To mi se ne čini fer, kako kaže Wanda. :P ::::# Okej, ali ja sam korisnik X i napišem [[Volgograd]], [[Sovjetski Savez]]. To je pogrešno. Taj se grad tada nije tako zvao. I to je veća greška nego da stoji [[Volgograd]], [[Rusija]] za nekog rođenog u [[Staljingrad]]u, [[SSSR]]. Tko će to kontrolirati? Ovo je čisto praktično pitanje jer je iskustvo pokazalo da urednici idu za rješenjima koja su... lakša. ::::# Nisi odgovorio na pitanje kako to olakšava čitatelju? Okej je što će pisati, ali kako to olakšava čitatelju razumijevanje što se događalo s tim Berdičevim? ::::# Otkud teza da se radi o anahroničnoj praksi? Činjenica je da je Joseph Conrad rođen u Berdičevu u današnjoj Ukrajini, a koji je tada bio dio Ruskog Carstva. Što je tu pogrešno i anakronično? Dapače, [[Volgograd]], [[SSSR]] je anakronizam. Ovo nije. ::::Praksa sa zastavicama, kako je rečeno, nije pogrešna jer je ostavljena na volju autoru. To je osnovni postulat projekta i nećemo ići u smjeru zabrane autorima da koriste alate ove enciklopedije kako žele. Nitko im ne nameće, ali ako je kao autor želim staviti zastavici, to će mi biti i omogućeno jer se na tom načelu zasniva funkcioniranje ovog projekta - normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. Navigacijske kutije su više sistemska stvar od samih infokutija, koje su više sadržajne nego sistemske, a ako u navboxovima ne normiramo, koje su sistemskije, onda u infoboxovima tek ne normiramo jer je to na slobodi autoru. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:49 (CEST) :::::Nigde i nikada nisam rekao da su zastave okej, čitaj opet. Mašiš poentu. Trenutno stoji da Zvonko Petričević rođen u Prizrenu, Kosovo, a pored toga stoji zastava Republike Kosovo! Kako može biti rođen u Republici Kosovo, ako ona tad nije ni postojala! Znači, ne zanima me da l’ je mesto menjalo ime 100 puta ili 5 puta. Imamo ozbiljnu faktualnu grešku. Nigde se ne spominje da je rođen na „teoritoriji današnjeg Kosova” ili „današnje Ukrajine”, nego se iznosi kratko i jasno „Kosovo”, uz link ka Republiku Kosovo, što nema veze s vezom. Ne može neko u 1930. biti rođen u Ruskoj Federaciji, ako ta država tada nije postojala. To je greška i anahronizam. Nas ne interesuje šta se događalo s naseljem. Ovo je prosti identifikacijski podatak koji stoji u ličnoj karti ili pasošu. Znači treba da prati činjenično stanje, a ne ono što je „lepo za čitatelje”. Ako su urednici za zastavice, treba i njihovo korištenje regulirati. Ne može ovako da zastavica države stoji ispred grada. Grad ima grb, a država ima zastavu. Ne treba mešati babe i žabe. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:15 (CEST) ::::::Pa da, na njegovoj bi osobnoj karti danas pisalo da je rođen u mjestu Prizreni, Kosovo. Meni na osobnoj piše država koja je danas, ne država koja je bila. Isto tako i u pasošu. A to piše i u članku: Rođen je tu, a ispod jasno piše {{small|(tada {{flag|Kraljevina Jugoslavija}})}}. Tako da je prilično jasno da je u trenutku rođenja to bila ta država, a da je danas ova. Mislim da je to svakome jasno. To nije anakronizam, a opet - [[Volgograd]], [[SSSR]] jest. ::::::Što se tiče zastavica, ponavljam: normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:47 (CEST) :::::::Ne zanima me šta bi pisalo danas. To je upravo anahronistički pristup koji zagovaraš. Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je ''tada'' rođena osoba, a ne savremena zemlja koja obuhvata tu teritoriju. Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno! Predlažem da zastavice uniformiramo u sledećem formatu: :::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zas|TADAŠNJA DRŽAVA}} (danas {{zas|DANAŠNJA DRŽAVA}})</nowiki> :::::::Na taj način se zastave nalaze tačno ispred naziva države, gde bi trebale biti, a urednicima se daje pravo da se igraju bojanki, ako žele. Time imamo smislen i faktualan ''layout''. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:58 (CEST) ::::::::"Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je tada rođena osoba" - tu su informaciju i dobili, no. Vrlo jasno. Plus, ti... si ispitao sve čitatelje pa znaš što ih prvenstveno zanima? "Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno!" - ova rečenica nema apsolutno nikakvog smisla. Što je Joseph Conrad bio ukrajinski pisac? Ili će netko pomisliti da je bio ukrajinski pisac jer kraj Berdičeva piše Ukrajina, a ne Rusko Carstvo? Pa će misliti da je pisac iz Rusko Carstva? Conrad i drug Gogolj ruku pod ruku? :D O anakronizmima sam sve rekao. ::::::::Što se tiče lokacije zastave, format sa zastavicom nakon grada je nezgrapan i može stvoriti probleme s prelamanjem teksta. Zato nisam pobornik istoga. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:13 (CEST) :::::::::Nisi razumeo moj argument. Zastava treba da stoji pored države, a ne pored grada. To je naprosto prisvajanje. Mislim da je prelamanje teksta mnogo manji problem – problem pristupačnosti – umesto problema (činjenične) tačnosti. Možemo poraditi na tome da se to prelamanje ispravno prikaže, ne bi trebalo biti teško. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 12:41 (CEST) ::::::::::Mislim da je tu potpuno jasno na što se odnosi. Uostalom, pogledaj [https://en.wikipedia.org/wiki/Córdoba,_Spain ovdje], Twin Cities. Jasno je na što se odnosi. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:41 (CEST) :::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa upravo taj članak pokazuje da grad može imati zastavu različitu od zastave države, no? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 13:51 (CEST) ::::::::::::Ha? Govorim da i en.wiki ima format [ZASTAVA], (grad), {država}? – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:53 (CEST) :::::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Aha, sad vidim na što misliš. Da, taj format se ponekad koristi za gradove pobratime, jer referiramo na moderne gradove. Ipak, generalna je smernica na enwikiju da se takve zastave eventualno uklone, što će se dogoditi u doglednoj budućnosti. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:08 (CEST) ::::::::::::::O tom, po tom, onda. Meni je to, rekao sam, pretjerano zadiranje u tekst kao takav i urednička prava i mislim da je to okej. Nitko ih ne mora koristiti, ali ako hoće - to je sasvim u redu i tako treba i ostati. Ako bude nekih tektonskih promjena - ''we'll cross that bridge when we get there''. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:10 (CEST) :::::::::::::::To je onda okej, ali možemo li barem ciljati na to da zastavice idu uz državu u infokutijama? :) Naveo si ipak primer da i gradovi mogu imati svoju zastavu, pa bi upotreba državne zastave za grad bila malo – zbunjujuća. Gradovi pobratimi mogu ostati opšti izuzetak od tog pravila, s obzirom da je reč o prozi, i da ne želimo baš zastavicu usred proznog teksta. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:17 (CEST) :::::::::::::::Dakle, format sa zastavom bi bio: :::::::::::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zastava|DRŽAVA}}</nowiki> :::::::::::::::– [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:21 (CEST) ::::::::::::::::Ne vidim zašto mijenjati nešto što stoji godinama, na što su i čitatelji i urednici navikli, što je praktičnija solucija i što se koristi i na drugim Wikipedijama. Ne vjerujem da će itko kad pogleda {{flagicon|SRB}} [[Beograd]], [[Srbija]] ili {{flagicon|SAD}} [[New York]], [[SAD]] misliti da su {{flagicon|SRB}} i {{flagicon|SAD}} zastave Beograda, dosnosno New Yorka, a ne Srbije, odnosno SAD-a. Ne potcjenjuj naše čitatelje toliko! :P – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:27 (CEST) {{podnožje rasprave}} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije|*]] == Agitiranje == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje smjernice kako je predložena i korigirana te ista stupa na snagu od danas. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 10. marta 2026. u 16:42 (CET)|Usvojeno}} Dragi kolege, na [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Gradovi i jedinice|ovom se mjestu]] nalazi prijedlog lokalizirane smjernice o agitiranju. Kao i dosad, to je u najvećoj mjeri prijevod s engleske Wikipedije uz neke dodatke koji su specifični za okolnosti naše sredine. Molim kolege da pregledaju tekst, predlože ili izvrše izmjene koje smatraju nužnima (ovo je, kao i ranije, radna verzija) pa da usvojimo i ovu smjernicu za ubuduće, s obzirom da se radi o bitnom skupu normi koji će omogućiti normalnije i sigurnije uređivanje te popuniti neke praznine koje imamo. Proces traje '''sedam dana''' (dakle do '''10. marta''' u '''00:00'''), ali se po potrebi može produžiti i i nakon toga. Sve su izmjene i komentari dobrodošli! :) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:11 (CET) === Komentari === Sukladno ranijoj praksi, obavještavam sve korisnike koji su aktivni u posljednje vrijeme: @[[Korisnik:Aca|Aca]] @[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]]@ [[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:OC Ripper|OC Ripper]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] @[[Korisnik:Alalch Emis|Alalch Emis]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:MirkoS18|MirkoS18]] @[[Korisnik:Belirac|Belirac]] @[[Korisnik:Argo|Argo]] @[[Korisnik:ImStevan|ImStevan]] @[[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]] @[[Korisnik:Duma|Duma]] @[[Korisnik:Ekvatarina|Ekvatarina]] (ispričavam se ukoliko sam nekoga zaboravio taggirati) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:21 (CET) :Temeljno sam pregledao i lektorirao tekst te dodao neka pojašnjenja. Mislim da je vrlo važno da imamo ovo usvojeno kao smernicu. Napraviću dodatnu infrastrukturu (šablone) koja će pomoći u provedbi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. marta 2026. u 21:36 (CET) ::Izrađeni su sledeći šabloni: {{tls|Pod agitacijom}}, {{tls|Uk-agitiranje}} i {{tl|Nije glasanje}}. Ti šabloni sada su uključeni u sastav smernice (u odeljku Reakcija na agitiranje), uz kratak prateći opis. Mislim da je sada smernica manje-više kompletna. U skladu s tim, ostavljam i formalno '''za''' usvajanje predloga smernice. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. marta 2026. u 22:10 (CET) :::::{{za}} Pročitao sam smjernicu i da, podržavam prijedlog. Ima nekih sitnih rđa: "mesno čaraparstvo" mi zvuči čudno po našem. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. marta 2026. u 13:07 (CET) {{podnožje rasprave}} == Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice == Na stranici '''[[Nacrt:Wikipedija:Nacrti]]''' izradio sam prijedlog nove smjernice o nacrtima. Tekst je normativnog karaktera i većinom je preuzet sa Wikipedije na engleskom jeziku uz lokalna prilagođavanja i lične ideje. Sve sugestije za poboljšanje su dobrodošle. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 22:42 (CEST) o0t23h4cgoyg53icyq0utzw7d5ssrrg 42580611 42580591 2026-04-13T02:27:23Z Edgar Allan Poe 29250 /* Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice */ odgovor 42580611 wikitext text/x-wiki {{pijaca}} == [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje stranice [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] za pravilo Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 30. juna 2025. u 00:38 (CEST)|Usvojeno}} Predlažem usvajanje ove stranice kao službenog pravila Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. Izvorni tekst preuzet je sa Wikipedija na srpskom i engleskom jeziku, prilagođen, dorađen i dopunjen. Unapred zahvalan na sugestijama i komentarima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. juna 2025. u 23:58 (CEST) ::{{za}} – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. juna 2025. u 00:06 (CEST) ::{{za}} - Prebaci '''[[Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice|ovdje]]''', zato smo ti o napravili – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 14:16 (CEST) :@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Ae prebaci ako možeš. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:04 (CEST) ::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: A ti ne možeš jer? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 19:18 (CEST) :::Nmg. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:40 (CEST) ::::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: Prebaci na ispravno mjesto *facepalm* – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 24. juna 2025. u 02:52 (CEST) {{komentar}} Valjda OK. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 23. juna 2025. u 10:52 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Navođenje države rođenja u sportskim člancima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus oko promjena sadašnje prakse, tako da aktualna praksa koja korisnicima daje slobodu izbora oko zastavica te praksa navođenja mjesta rođenja ostaju nepromijenjene. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:52 (CEST)|Nije usvojeno}} [[Zvonko Petričević|Trenutna praksa]] u sportskim člancima jeste da se pored mesta rođenja sportiste navede savremena država rođenja. Međutim, ova praksa je anahronistička i dovodi do toga da korisnici stavljaju zastave savremenih država za razdoblje od pre 100 ili 200 godina! Mislim da je svima jasno koliko je to pogrešno i da nijedna Wikipedije na neguje ovakvu praksu. Predlažem standardizaciju sledećeg formata, kao što je praksa na [[:en:Nikola Tesla|drugim projektima]]: * <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], [...], [[TADAŠNJA DRŽAVA]] (danas [[DANAŠNJA DRŽAVA]])</nowiki> Usputno bih predlažio da se upotreba zastavica izbegne, radi pristupačnosti, prema [[:en:MOS:INFOBOXFLAG|MOS:INFOBOXFLAG]]. Zastavice ograničiti samo na deo infokutije gde se navodi da je osoba dio reprezentacije države (poput dela s medaljama), radi jasnoće. Preterana upotreba ikonica deluje detinjastvo, neozbiljno, odudara od enciklopedijskog diskursa i nije pristupačna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:43 (CEST) :Prvo, o pitanju zastavica raspravljali smo već pred neko vrijeme i zaključeno je da se njihova upotreba dopušta po potrebi urednika. Nitko ne prisiljava korisnike da ih koriste, ali nema nikakvih ograničenja u njihovom korištenju i to je usvojeno kao takvo, a i utječe na korisničko pravo da uređuje tekst po vlastitoj želji. Nećemo svako dva mjeseca raspravljati o jednoj te istoj stvari. :Što se tiče navođenja država. Ova je rasprava na ovoj Wiki pokrenuta jako davno i tokom godina je iskristalizirana praksa koja je sada, a to je da se navodi suvremena država. Iznimke za to su, naravno, antičke ličnosti i neke srednjovjekovne ličnosti, s obzirom da u tim situacijama postoji dovoljno specifičnih elemenata da opravdavaju iznimke. Međutim, kod "modenih" ličnosti zaključeno je da se ide s ovom praksom, a neki od argumenata (kojih se ovako odokativno sjećam) bili su: :# Korisniku je važnije znati gdje se određeno mjesto nalazi danas, nego gdje se nalazilo neke random godine iz 16. stoljeća; :# Korištenje tadašnjih država može dovesti do zabune za mjesta koja su nekada pripadala jednoj, a danas drugoj suvrenoj državi (obje koje postoje danas); :# Korištenje sadašnjih država lakše je bilo uskladiti s korištenjem zastavica u šablonima; :# Korištenje tadašnjih država vuklo je za sobom i korištenje tadašnjih imena gradova (jer isti su se često mijenjali), što je (a) otežavalo rad korisnicima jer ih je "prisiljavalo" na dodatan rad i (b) stvaralo potencijalne probleme oko ujednačenosti. :# Korištenje sadašnjih država jednostavno je lakše. :Vjerojatno je tu bilo još argumenata, ali ovih se mogu sjetiti. Ja osobno nemam problem ni s jednom ni s drugom praksom, ali prije nego se provede promjena aktualne prakse, treba dati odgovore na sljedeća pitanja: :# Uzimajući u obzir činjenicu da su zastavice usvojene kao standardni dio uređivačke politike, odnosno sloboda korisnika da ih koristi ili ne, kako će se riješiti potencijalni problem stvarnog šarenila koje može nastati kada na 3 različite članka o osobama rođenima u Beču budemo imali potencijalno tri različite zastave? :# Kako će se riješiti problem s imenima gradova? Što ako korisnik jednostavno ne želi istražiti kako se grad zvao u tom nekom periodu pa se desi ogromna neusklađenost da imamo, recimo, Ploče, SFRJ, a ne Kardeljevo? Ili Volgograd, SSSR, a ne Staljingrad? :# Konkretan problem: [[Joseph Conrad]] rođen je u današnjem [[Berdičiv]]u ([[Ukrajina]]). To je mjesto rada bilo pod [[Rusko Carstvo|Ruskim Carstvom]], iako je ranije bilo dio [[Poljsko-Litvanska Unija|Poljsko-Litvanske Unije]]. Uz to, ranije je grad imao ime [[Berdyczów]]. Mi o tom mjestu konkretan članak nemamo. Koliko će čitatelji biti zbunjeni kada dođu na članak o Conradu ili o nekom tko je tamo rođen prije [[1793.]] godine (ili je umro prije te godine). Kako ova praksa olakšava to čitatelju? :# Dogodit će se da će more članaka za isto mjesto imati različite temeljne podatke upravo zbog toga. Kako će se to riješiti po pitanju usklađenosti i slično? :Toliko za sada. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:05 (CEST) ::Prvo pitanje, ne vidim problem. Ako su osobe rođene u različitim periodima, treba koristiti različite zastave. Nema mi smisla koristiti zastavu Republike Srbije pored grada Beograda u vreme Kraljevine Jugoslavije. Drugo pitanje, treba koristiti istorijska imena gradova kad god je to moguće. Nije velika greška i da stoji moderni naziv grada, ali radi preciznosti navesti ''name of the birthplace at the time of birth'' ([[:en:Template:Infobox person|Template:Infobox person]]). Treće pitanje, treba "Berdičev, Kijevska gubernija, Rusko Carstvo (danas Ukrajina)". Koristimo ruske oblike toponima tu, koji su bili u upotrebi tad. Četvrto pitanje, to je okej, dokle god je činjenično tačno. Trenutna praksa nije činjenično tačna (anahronična je). Ideja je da se navede tadašnja država rođenja, pa onda moderna država, a ne obrnuto. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:28 (CEST) ::Nadalje, praksa sa zastavicama je pogrešna. Zastava države ne treba da stoji uz grad, nego uz državu. Ovo mi nema smisla. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:32 (CEST) :::O pitanju zastavica smo samo govorili u navigacijskim kutijama, ne i u infokutijama. Ovo pitanje je daleko od standardiziranog. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:33 (CEST) ::::# Znači, kad su moderne zastavice u pitanju, onda su one djetinjaste i neozbiljne i nepristupačne, a kada treba napusati regionalne zastave iz 17. stoljeća, onda je okej? :P To mi se ne čini fer, kako kaže Wanda. :P ::::# Okej, ali ja sam korisnik X i napišem [[Volgograd]], [[Sovjetski Savez]]. To je pogrešno. Taj se grad tada nije tako zvao. I to je veća greška nego da stoji [[Volgograd]], [[Rusija]] za nekog rođenog u [[Staljingrad]]u, [[SSSR]]. Tko će to kontrolirati? Ovo je čisto praktično pitanje jer je iskustvo pokazalo da urednici idu za rješenjima koja su... lakša. ::::# Nisi odgovorio na pitanje kako to olakšava čitatelju? Okej je što će pisati, ali kako to olakšava čitatelju razumijevanje što se događalo s tim Berdičevim? ::::# Otkud teza da se radi o anahroničnoj praksi? Činjenica je da je Joseph Conrad rođen u Berdičevu u današnjoj Ukrajini, a koji je tada bio dio Ruskog Carstva. Što je tu pogrešno i anakronično? Dapače, [[Volgograd]], [[SSSR]] je anakronizam. Ovo nije. ::::Praksa sa zastavicama, kako je rečeno, nije pogrešna jer je ostavljena na volju autoru. To je osnovni postulat projekta i nećemo ići u smjeru zabrane autorima da koriste alate ove enciklopedije kako žele. Nitko im ne nameće, ali ako je kao autor želim staviti zastavici, to će mi biti i omogućeno jer se na tom načelu zasniva funkcioniranje ovog projekta - normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. Navigacijske kutije su više sistemska stvar od samih infokutija, koje su više sadržajne nego sistemske, a ako u navboxovima ne normiramo, koje su sistemskije, onda u infoboxovima tek ne normiramo jer je to na slobodi autoru. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:49 (CEST) :::::Nigde i nikada nisam rekao da su zastave okej, čitaj opet. Mašiš poentu. Trenutno stoji da Zvonko Petričević rođen u Prizrenu, Kosovo, a pored toga stoji zastava Republike Kosovo! Kako može biti rođen u Republici Kosovo, ako ona tad nije ni postojala! Znači, ne zanima me da l’ je mesto menjalo ime 100 puta ili 5 puta. Imamo ozbiljnu faktualnu grešku. Nigde se ne spominje da je rođen na „teoritoriji današnjeg Kosova” ili „današnje Ukrajine”, nego se iznosi kratko i jasno „Kosovo”, uz link ka Republiku Kosovo, što nema veze s vezom. Ne može neko u 1930. biti rođen u Ruskoj Federaciji, ako ta država tada nije postojala. To je greška i anahronizam. Nas ne interesuje šta se događalo s naseljem. Ovo je prosti identifikacijski podatak koji stoji u ličnoj karti ili pasošu. Znači treba da prati činjenično stanje, a ne ono što je „lepo za čitatelje”. Ako su urednici za zastavice, treba i njihovo korištenje regulirati. Ne može ovako da zastavica države stoji ispred grada. Grad ima grb, a država ima zastavu. Ne treba mešati babe i žabe. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:15 (CEST) ::::::Pa da, na njegovoj bi osobnoj karti danas pisalo da je rođen u mjestu Prizreni, Kosovo. Meni na osobnoj piše država koja je danas, ne država koja je bila. Isto tako i u pasošu. A to piše i u članku: Rođen je tu, a ispod jasno piše {{small|(tada {{flag|Kraljevina Jugoslavija}})}}. Tako da je prilično jasno da je u trenutku rođenja to bila ta država, a da je danas ova. Mislim da je to svakome jasno. To nije anakronizam, a opet - [[Volgograd]], [[SSSR]] jest. ::::::Što se tiče zastavica, ponavljam: normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:47 (CEST) :::::::Ne zanima me šta bi pisalo danas. To je upravo anahronistički pristup koji zagovaraš. Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je ''tada'' rođena osoba, a ne savremena zemlja koja obuhvata tu teritoriju. Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno! Predlažem da zastavice uniformiramo u sledećem formatu: :::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zas|TADAŠNJA DRŽAVA}} (danas {{zas|DANAŠNJA DRŽAVA}})</nowiki> :::::::Na taj način se zastave nalaze tačno ispred naziva države, gde bi trebale biti, a urednicima se daje pravo da se igraju bojanki, ako žele. Time imamo smislen i faktualan ''layout''. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:58 (CEST) ::::::::"Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je tada rođena osoba" - tu su informaciju i dobili, no. Vrlo jasno. Plus, ti... si ispitao sve čitatelje pa znaš što ih prvenstveno zanima? "Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno!" - ova rečenica nema apsolutno nikakvog smisla. Što je Joseph Conrad bio ukrajinski pisac? Ili će netko pomisliti da je bio ukrajinski pisac jer kraj Berdičeva piše Ukrajina, a ne Rusko Carstvo? Pa će misliti da je pisac iz Rusko Carstva? Conrad i drug Gogolj ruku pod ruku? :D O anakronizmima sam sve rekao. ::::::::Što se tiče lokacije zastave, format sa zastavicom nakon grada je nezgrapan i može stvoriti probleme s prelamanjem teksta. Zato nisam pobornik istoga. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:13 (CEST) :::::::::Nisi razumeo moj argument. Zastava treba da stoji pored države, a ne pored grada. To je naprosto prisvajanje. Mislim da je prelamanje teksta mnogo manji problem – problem pristupačnosti – umesto problema (činjenične) tačnosti. Možemo poraditi na tome da se to prelamanje ispravno prikaže, ne bi trebalo biti teško. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 12:41 (CEST) ::::::::::Mislim da je tu potpuno jasno na što se odnosi. Uostalom, pogledaj [https://en.wikipedia.org/wiki/Córdoba,_Spain ovdje], Twin Cities. Jasno je na što se odnosi. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:41 (CEST) :::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa upravo taj članak pokazuje da grad može imati zastavu različitu od zastave države, no? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 13:51 (CEST) ::::::::::::Ha? Govorim da i en.wiki ima format [ZASTAVA], (grad), {država}? – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:53 (CEST) :::::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Aha, sad vidim na što misliš. Da, taj format se ponekad koristi za gradove pobratime, jer referiramo na moderne gradove. Ipak, generalna je smernica na enwikiju da se takve zastave eventualno uklone, što će se dogoditi u doglednoj budućnosti. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:08 (CEST) ::::::::::::::O tom, po tom, onda. Meni je to, rekao sam, pretjerano zadiranje u tekst kao takav i urednička prava i mislim da je to okej. Nitko ih ne mora koristiti, ali ako hoće - to je sasvim u redu i tako treba i ostati. Ako bude nekih tektonskih promjena - ''we'll cross that bridge when we get there''. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:10 (CEST) :::::::::::::::To je onda okej, ali možemo li barem ciljati na to da zastavice idu uz državu u infokutijama? :) Naveo si ipak primer da i gradovi mogu imati svoju zastavu, pa bi upotreba državne zastave za grad bila malo – zbunjujuća. Gradovi pobratimi mogu ostati opšti izuzetak od tog pravila, s obzirom da je reč o prozi, i da ne želimo baš zastavicu usred proznog teksta. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:17 (CEST) :::::::::::::::Dakle, format sa zastavom bi bio: :::::::::::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zastava|DRŽAVA}}</nowiki> :::::::::::::::– [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:21 (CEST) ::::::::::::::::Ne vidim zašto mijenjati nešto što stoji godinama, na što su i čitatelji i urednici navikli, što je praktičnija solucija i što se koristi i na drugim Wikipedijama. Ne vjerujem da će itko kad pogleda {{flagicon|SRB}} [[Beograd]], [[Srbija]] ili {{flagicon|SAD}} [[New York]], [[SAD]] misliti da su {{flagicon|SRB}} i {{flagicon|SAD}} zastave Beograda, dosnosno New Yorka, a ne Srbije, odnosno SAD-a. Ne potcjenjuj naše čitatelje toliko! :P – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:27 (CEST) {{podnožje rasprave}} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije|*]] == Agitiranje == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje smjernice kako je predložena i korigirana te ista stupa na snagu od danas. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 10. marta 2026. u 16:42 (CET)|Usvojeno}} Dragi kolege, na [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Gradovi i jedinice|ovom se mjestu]] nalazi prijedlog lokalizirane smjernice o agitiranju. Kao i dosad, to je u najvećoj mjeri prijevod s engleske Wikipedije uz neke dodatke koji su specifični za okolnosti naše sredine. Molim kolege da pregledaju tekst, predlože ili izvrše izmjene koje smatraju nužnima (ovo je, kao i ranije, radna verzija) pa da usvojimo i ovu smjernicu za ubuduće, s obzirom da se radi o bitnom skupu normi koji će omogućiti normalnije i sigurnije uređivanje te popuniti neke praznine koje imamo. Proces traje '''sedam dana''' (dakle do '''10. marta''' u '''00:00'''), ali se po potrebi može produžiti i i nakon toga. Sve su izmjene i komentari dobrodošli! :) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:11 (CET) === Komentari === Sukladno ranijoj praksi, obavještavam sve korisnike koji su aktivni u posljednje vrijeme: @[[Korisnik:Aca|Aca]] @[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]]@ [[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:OC Ripper|OC Ripper]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] @[[Korisnik:Alalch Emis|Alalch Emis]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:MirkoS18|MirkoS18]] @[[Korisnik:Belirac|Belirac]] @[[Korisnik:Argo|Argo]] @[[Korisnik:ImStevan|ImStevan]] @[[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]] @[[Korisnik:Duma|Duma]] @[[Korisnik:Ekvatarina|Ekvatarina]] (ispričavam se ukoliko sam nekoga zaboravio taggirati) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:21 (CET) :Temeljno sam pregledao i lektorirao tekst te dodao neka pojašnjenja. Mislim da je vrlo važno da imamo ovo usvojeno kao smernicu. Napraviću dodatnu infrastrukturu (šablone) koja će pomoći u provedbi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. marta 2026. u 21:36 (CET) ::Izrađeni su sledeći šabloni: {{tls|Pod agitacijom}}, {{tls|Uk-agitiranje}} i {{tl|Nije glasanje}}. Ti šabloni sada su uključeni u sastav smernice (u odeljku Reakcija na agitiranje), uz kratak prateći opis. Mislim da je sada smernica manje-više kompletna. U skladu s tim, ostavljam i formalno '''za''' usvajanje predloga smernice. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. marta 2026. u 22:10 (CET) :::::{{za}} Pročitao sam smjernicu i da, podržavam prijedlog. Ima nekih sitnih rđa: "mesno čaraparstvo" mi zvuči čudno po našem. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. marta 2026. u 13:07 (CET) {{podnožje rasprave}} == Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice == Na stranici '''[[Nacrt:Wikipedija:Nacrti]]''' izradio sam prijedlog nove smjernice o nacrtima. Tekst je normativnog karaktera i većinom je preuzet sa Wikipedije na engleskom jeziku uz lokalna prilagođavanja i lične ideje. Sve sugestije za poboljšanje su dobrodošle. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 22:42 (CEST) :Većinom sjajno, super prevedeno i smisleno, ono što bih problematizirao, kao pitanja, jesu sljedeće stvari: :# "članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali razumno se smatra da će je steći u skoroj budućnosti" - kako će se provjeriti taj ''razumni'' dio? Wikipedija ne bi trebala biti kristalna kugla, tako da mi ne možemo predvidjeti hoće li nešto buduće biti relevantno u nekom trenutku. Za pretpostaviti je da će sljedeće SP u nogometu ili novi roman nekog nobelovca biti značajan, tu nema nekog spora, ali hoće li prvo izdanje nekog kulturnog festivala u nekom selu biti značajno.. pa to mi ne možemo pretpostavljati, zar ne? Kako to unaprijed znati? :# "članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i razumno se smatra da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti" - isto kao i gore; stvar je da značaj mora postojati ''sada'', a ne u budućnosti. Ako će značaj postojati tek u budućnosti, onda se u budućnosti treba o tome raspravljati. Nacrti, po mojoj interpretaciji, ne bi smjeli biti tu da se provode eksperimenti sa značajem, već da se članci koji su okej po općim pravilima dotjeraju. Sukladno, ja bih ove dvije odredbe potpuno brisao jer se krše s ostalim normama projekta. :# "teksta generiranog umjetnom inteligencijom" - ovo bih isto izbacio; članak generiran AI-jem treba brisati i započeti iznova. :# "Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten." - iz iskustva rada na Wiki, ovo je predug rok. Korisnik koji želi urediti članak uređivat će ga u kratkom roku, a neće čekati šest mjeseci da učini ikakvu suštinsku izmjenu. To naprosto nije ''prirodno''. Mislim da se ovaj rok treba skratiti na mjesec ili dva, ''osim'' u slučaju kada urednik eksplicitno navede da neće moći uređivati članak neko vrijeme i traži malo dulji rok, koji onda treba odobriti. Ali ako zainteresirani korisnik u mjesec dana ne pokaže baš nikakvu volju za uređivanjem niti se u tom pogledu objasni, mislim da je onda ''razumno'' pretpostaviti da ni neće. Mi smo mala zajednica i nema potrebe za ovako dugim rokovima; ako se stanje promijeni, lako to mijenjamo. :# "Prije brisanja ili postavljanja šablona {{tl|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta." - čemu? Već je obaviješten o nacrtu. U toj obavijesti ("obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice") treba navesti i ovaj tok te uputiti korisnika da, ako smatra da u navedenom roku neće moći izvršiti suštinske izmjene, to navede i zamoli za produljenje roka. Korisnik kojemu je u interesu objaviti članak mora biti proaktivan u tome, ne bismo mi trebali starati o tome. :# "Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu treba ostaviti. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta." - why? Djeluje kao nepotrebno preusmjeravanje, pogotovo ako se nacrt suštinski mijenja u procesu izmjena. :Ovo samo po sebi nisu loše stvari, ali su stvari koje treba razraditi ili oko kojih treba postići argumentirani konsenzus pa bih to volio raspraviti! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 04:27 (CEST) 4z3iqf7ahdsmli8hicn4eusfx3no5ti 42580618 42580611 2026-04-13T03:11:49Z Aca 108187 /* Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice */ odgovor 42580618 wikitext text/x-wiki {{pijaca}} == [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje stranice [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] za pravilo Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 30. juna 2025. u 00:38 (CEST)|Usvojeno}} Predlažem usvajanje ove stranice kao službenog pravila Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. Izvorni tekst preuzet je sa Wikipedija na srpskom i engleskom jeziku, prilagođen, dorađen i dopunjen. Unapred zahvalan na sugestijama i komentarima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. juna 2025. u 23:58 (CEST) ::{{za}} – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. juna 2025. u 00:06 (CEST) ::{{za}} - Prebaci '''[[Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice|ovdje]]''', zato smo ti o napravili – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 14:16 (CEST) :@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Ae prebaci ako možeš. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:04 (CEST) ::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: A ti ne možeš jer? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 19:18 (CEST) :::Nmg. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:40 (CEST) ::::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: Prebaci na ispravno mjesto *facepalm* – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 24. juna 2025. u 02:52 (CEST) {{komentar}} Valjda OK. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 23. juna 2025. u 10:52 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Navođenje države rođenja u sportskim člancima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus oko promjena sadašnje prakse, tako da aktualna praksa koja korisnicima daje slobodu izbora oko zastavica te praksa navođenja mjesta rođenja ostaju nepromijenjene. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:52 (CEST)|Nije usvojeno}} [[Zvonko Petričević|Trenutna praksa]] u sportskim člancima jeste da se pored mesta rođenja sportiste navede savremena država rođenja. Međutim, ova praksa je anahronistička i dovodi do toga da korisnici stavljaju zastave savremenih država za razdoblje od pre 100 ili 200 godina! Mislim da je svima jasno koliko je to pogrešno i da nijedna Wikipedije na neguje ovakvu praksu. Predlažem standardizaciju sledećeg formata, kao što je praksa na [[:en:Nikola Tesla|drugim projektima]]: * <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], [...], [[TADAŠNJA DRŽAVA]] (danas [[DANAŠNJA DRŽAVA]])</nowiki> Usputno bih predlažio da se upotreba zastavica izbegne, radi pristupačnosti, prema [[:en:MOS:INFOBOXFLAG|MOS:INFOBOXFLAG]]. Zastavice ograničiti samo na deo infokutije gde se navodi da je osoba dio reprezentacije države (poput dela s medaljama), radi jasnoće. Preterana upotreba ikonica deluje detinjastvo, neozbiljno, odudara od enciklopedijskog diskursa i nije pristupačna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:43 (CEST) :Prvo, o pitanju zastavica raspravljali smo već pred neko vrijeme i zaključeno je da se njihova upotreba dopušta po potrebi urednika. Nitko ne prisiljava korisnike da ih koriste, ali nema nikakvih ograničenja u njihovom korištenju i to je usvojeno kao takvo, a i utječe na korisničko pravo da uređuje tekst po vlastitoj želji. Nećemo svako dva mjeseca raspravljati o jednoj te istoj stvari. :Što se tiče navođenja država. Ova je rasprava na ovoj Wiki pokrenuta jako davno i tokom godina je iskristalizirana praksa koja je sada, a to je da se navodi suvremena država. Iznimke za to su, naravno, antičke ličnosti i neke srednjovjekovne ličnosti, s obzirom da u tim situacijama postoji dovoljno specifičnih elemenata da opravdavaju iznimke. Međutim, kod "modenih" ličnosti zaključeno je da se ide s ovom praksom, a neki od argumenata (kojih se ovako odokativno sjećam) bili su: :# Korisniku je važnije znati gdje se određeno mjesto nalazi danas, nego gdje se nalazilo neke random godine iz 16. stoljeća; :# Korištenje tadašnjih država može dovesti do zabune za mjesta koja su nekada pripadala jednoj, a danas drugoj suvrenoj državi (obje koje postoje danas); :# Korištenje sadašnjih država lakše je bilo uskladiti s korištenjem zastavica u šablonima; :# Korištenje tadašnjih država vuklo je za sobom i korištenje tadašnjih imena gradova (jer isti su se često mijenjali), što je (a) otežavalo rad korisnicima jer ih je "prisiljavalo" na dodatan rad i (b) stvaralo potencijalne probleme oko ujednačenosti. :# Korištenje sadašnjih država jednostavno je lakše. :Vjerojatno je tu bilo još argumenata, ali ovih se mogu sjetiti. Ja osobno nemam problem ni s jednom ni s drugom praksom, ali prije nego se provede promjena aktualne prakse, treba dati odgovore na sljedeća pitanja: :# Uzimajući u obzir činjenicu da su zastavice usvojene kao standardni dio uređivačke politike, odnosno sloboda korisnika da ih koristi ili ne, kako će se riješiti potencijalni problem stvarnog šarenila koje može nastati kada na 3 različite članka o osobama rođenima u Beču budemo imali potencijalno tri različite zastave? :# Kako će se riješiti problem s imenima gradova? Što ako korisnik jednostavno ne želi istražiti kako se grad zvao u tom nekom periodu pa se desi ogromna neusklađenost da imamo, recimo, Ploče, SFRJ, a ne Kardeljevo? Ili Volgograd, SSSR, a ne Staljingrad? :# Konkretan problem: [[Joseph Conrad]] rođen je u današnjem [[Berdičiv]]u ([[Ukrajina]]). To je mjesto rada bilo pod [[Rusko Carstvo|Ruskim Carstvom]], iako je ranije bilo dio [[Poljsko-Litvanska Unija|Poljsko-Litvanske Unije]]. Uz to, ranije je grad imao ime [[Berdyczów]]. Mi o tom mjestu konkretan članak nemamo. Koliko će čitatelji biti zbunjeni kada dođu na članak o Conradu ili o nekom tko je tamo rođen prije [[1793.]] godine (ili je umro prije te godine). Kako ova praksa olakšava to čitatelju? :# Dogodit će se da će more članaka za isto mjesto imati različite temeljne podatke upravo zbog toga. Kako će se to riješiti po pitanju usklađenosti i slično? :Toliko za sada. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:05 (CEST) ::Prvo pitanje, ne vidim problem. Ako su osobe rođene u različitim periodima, treba koristiti različite zastave. Nema mi smisla koristiti zastavu Republike Srbije pored grada Beograda u vreme Kraljevine Jugoslavije. Drugo pitanje, treba koristiti istorijska imena gradova kad god je to moguće. Nije velika greška i da stoji moderni naziv grada, ali radi preciznosti navesti ''name of the birthplace at the time of birth'' ([[:en:Template:Infobox person|Template:Infobox person]]). Treće pitanje, treba "Berdičev, Kijevska gubernija, Rusko Carstvo (danas Ukrajina)". Koristimo ruske oblike toponima tu, koji su bili u upotrebi tad. Četvrto pitanje, to je okej, dokle god je činjenično tačno. Trenutna praksa nije činjenično tačna (anahronična je). Ideja je da se navede tadašnja država rođenja, pa onda moderna država, a ne obrnuto. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:28 (CEST) ::Nadalje, praksa sa zastavicama je pogrešna. Zastava države ne treba da stoji uz grad, nego uz državu. Ovo mi nema smisla. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:32 (CEST) :::O pitanju zastavica smo samo govorili u navigacijskim kutijama, ne i u infokutijama. Ovo pitanje je daleko od standardiziranog. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:33 (CEST) ::::# Znači, kad su moderne zastavice u pitanju, onda su one djetinjaste i neozbiljne i nepristupačne, a kada treba napusati regionalne zastave iz 17. stoljeća, onda je okej? :P To mi se ne čini fer, kako kaže Wanda. :P ::::# Okej, ali ja sam korisnik X i napišem [[Volgograd]], [[Sovjetski Savez]]. To je pogrešno. Taj se grad tada nije tako zvao. I to je veća greška nego da stoji [[Volgograd]], [[Rusija]] za nekog rođenog u [[Staljingrad]]u, [[SSSR]]. Tko će to kontrolirati? Ovo je čisto praktično pitanje jer je iskustvo pokazalo da urednici idu za rješenjima koja su... lakša. ::::# Nisi odgovorio na pitanje kako to olakšava čitatelju? Okej je što će pisati, ali kako to olakšava čitatelju razumijevanje što se događalo s tim Berdičevim? ::::# Otkud teza da se radi o anahroničnoj praksi? Činjenica je da je Joseph Conrad rođen u Berdičevu u današnjoj Ukrajini, a koji je tada bio dio Ruskog Carstva. Što je tu pogrešno i anakronično? Dapače, [[Volgograd]], [[SSSR]] je anakronizam. Ovo nije. ::::Praksa sa zastavicama, kako je rečeno, nije pogrešna jer je ostavljena na volju autoru. To je osnovni postulat projekta i nećemo ići u smjeru zabrane autorima da koriste alate ove enciklopedije kako žele. Nitko im ne nameće, ali ako je kao autor želim staviti zastavici, to će mi biti i omogućeno jer se na tom načelu zasniva funkcioniranje ovog projekta - normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. Navigacijske kutije su više sistemska stvar od samih infokutija, koje su više sadržajne nego sistemske, a ako u navboxovima ne normiramo, koje su sistemskije, onda u infoboxovima tek ne normiramo jer je to na slobodi autoru. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:49 (CEST) :::::Nigde i nikada nisam rekao da su zastave okej, čitaj opet. Mašiš poentu. Trenutno stoji da Zvonko Petričević rođen u Prizrenu, Kosovo, a pored toga stoji zastava Republike Kosovo! Kako može biti rođen u Republici Kosovo, ako ona tad nije ni postojala! Znači, ne zanima me da l’ je mesto menjalo ime 100 puta ili 5 puta. Imamo ozbiljnu faktualnu grešku. Nigde se ne spominje da je rođen na „teoritoriji današnjeg Kosova” ili „današnje Ukrajine”, nego se iznosi kratko i jasno „Kosovo”, uz link ka Republiku Kosovo, što nema veze s vezom. Ne može neko u 1930. biti rođen u Ruskoj Federaciji, ako ta država tada nije postojala. To je greška i anahronizam. Nas ne interesuje šta se događalo s naseljem. Ovo je prosti identifikacijski podatak koji stoji u ličnoj karti ili pasošu. Znači treba da prati činjenično stanje, a ne ono što je „lepo za čitatelje”. Ako su urednici za zastavice, treba i njihovo korištenje regulirati. Ne može ovako da zastavica države stoji ispred grada. Grad ima grb, a država ima zastavu. Ne treba mešati babe i žabe. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:15 (CEST) ::::::Pa da, na njegovoj bi osobnoj karti danas pisalo da je rođen u mjestu Prizreni, Kosovo. Meni na osobnoj piše država koja je danas, ne država koja je bila. Isto tako i u pasošu. A to piše i u članku: Rođen je tu, a ispod jasno piše {{small|(tada {{flag|Kraljevina Jugoslavija}})}}. Tako da je prilično jasno da je u trenutku rođenja to bila ta država, a da je danas ova. Mislim da je to svakome jasno. To nije anakronizam, a opet - [[Volgograd]], [[SSSR]] jest. ::::::Što se tiče zastavica, ponavljam: normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:47 (CEST) :::::::Ne zanima me šta bi pisalo danas. To je upravo anahronistički pristup koji zagovaraš. Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je ''tada'' rođena osoba, a ne savremena zemlja koja obuhvata tu teritoriju. Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno! Predlažem da zastavice uniformiramo u sledećem formatu: :::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zas|TADAŠNJA DRŽAVA}} (danas {{zas|DANAŠNJA DRŽAVA}})</nowiki> :::::::Na taj način se zastave nalaze tačno ispred naziva države, gde bi trebale biti, a urednicima se daje pravo da se igraju bojanki, ako žele. Time imamo smislen i faktualan ''layout''. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:58 (CEST) ::::::::"Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je tada rođena osoba" - tu su informaciju i dobili, no. Vrlo jasno. Plus, ti... si ispitao sve čitatelje pa znaš što ih prvenstveno zanima? "Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno!" - ova rečenica nema apsolutno nikakvog smisla. Što je Joseph Conrad bio ukrajinski pisac? Ili će netko pomisliti da je bio ukrajinski pisac jer kraj Berdičeva piše Ukrajina, a ne Rusko Carstvo? Pa će misliti da je pisac iz Rusko Carstva? Conrad i drug Gogolj ruku pod ruku? :D O anakronizmima sam sve rekao. ::::::::Što se tiče lokacije zastave, format sa zastavicom nakon grada je nezgrapan i može stvoriti probleme s prelamanjem teksta. Zato nisam pobornik istoga. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:13 (CEST) :::::::::Nisi razumeo moj argument. Zastava treba da stoji pored države, a ne pored grada. To je naprosto prisvajanje. Mislim da je prelamanje teksta mnogo manji problem – problem pristupačnosti – umesto problema (činjenične) tačnosti. Možemo poraditi na tome da se to prelamanje ispravno prikaže, ne bi trebalo biti teško. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 12:41 (CEST) ::::::::::Mislim da je tu potpuno jasno na što se odnosi. Uostalom, pogledaj [https://en.wikipedia.org/wiki/Córdoba,_Spain ovdje], Twin Cities. Jasno je na što se odnosi. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:41 (CEST) :::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa upravo taj članak pokazuje da grad može imati zastavu različitu od zastave države, no? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 13:51 (CEST) ::::::::::::Ha? Govorim da i en.wiki ima format [ZASTAVA], (grad), {država}? – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:53 (CEST) :::::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Aha, sad vidim na što misliš. Da, taj format se ponekad koristi za gradove pobratime, jer referiramo na moderne gradove. Ipak, generalna je smernica na enwikiju da se takve zastave eventualno uklone, što će se dogoditi u doglednoj budućnosti. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:08 (CEST) ::::::::::::::O tom, po tom, onda. Meni je to, rekao sam, pretjerano zadiranje u tekst kao takav i urednička prava i mislim da je to okej. Nitko ih ne mora koristiti, ali ako hoće - to je sasvim u redu i tako treba i ostati. Ako bude nekih tektonskih promjena - ''we'll cross that bridge when we get there''. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:10 (CEST) :::::::::::::::To je onda okej, ali možemo li barem ciljati na to da zastavice idu uz državu u infokutijama? :) Naveo si ipak primer da i gradovi mogu imati svoju zastavu, pa bi upotreba državne zastave za grad bila malo – zbunjujuća. Gradovi pobratimi mogu ostati opšti izuzetak od tog pravila, s obzirom da je reč o prozi, i da ne želimo baš zastavicu usred proznog teksta. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:17 (CEST) :::::::::::::::Dakle, format sa zastavom bi bio: :::::::::::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zastava|DRŽAVA}}</nowiki> :::::::::::::::– [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:21 (CEST) ::::::::::::::::Ne vidim zašto mijenjati nešto što stoji godinama, na što su i čitatelji i urednici navikli, što je praktičnija solucija i što se koristi i na drugim Wikipedijama. Ne vjerujem da će itko kad pogleda {{flagicon|SRB}} [[Beograd]], [[Srbija]] ili {{flagicon|SAD}} [[New York]], [[SAD]] misliti da su {{flagicon|SRB}} i {{flagicon|SAD}} zastave Beograda, dosnosno New Yorka, a ne Srbije, odnosno SAD-a. Ne potcjenjuj naše čitatelje toliko! :P – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:27 (CEST) {{podnožje rasprave}} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije|*]] == Agitiranje == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje smjernice kako je predložena i korigirana te ista stupa na snagu od danas. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 10. marta 2026. u 16:42 (CET)|Usvojeno}} Dragi kolege, na [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Gradovi i jedinice|ovom se mjestu]] nalazi prijedlog lokalizirane smjernice o agitiranju. Kao i dosad, to je u najvećoj mjeri prijevod s engleske Wikipedije uz neke dodatke koji su specifični za okolnosti naše sredine. Molim kolege da pregledaju tekst, predlože ili izvrše izmjene koje smatraju nužnima (ovo je, kao i ranije, radna verzija) pa da usvojimo i ovu smjernicu za ubuduće, s obzirom da se radi o bitnom skupu normi koji će omogućiti normalnije i sigurnije uređivanje te popuniti neke praznine koje imamo. Proces traje '''sedam dana''' (dakle do '''10. marta''' u '''00:00'''), ali se po potrebi može produžiti i i nakon toga. Sve su izmjene i komentari dobrodošli! :) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:11 (CET) === Komentari === Sukladno ranijoj praksi, obavještavam sve korisnike koji su aktivni u posljednje vrijeme: @[[Korisnik:Aca|Aca]] @[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]]@ [[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:OC Ripper|OC Ripper]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] @[[Korisnik:Alalch Emis|Alalch Emis]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:MirkoS18|MirkoS18]] @[[Korisnik:Belirac|Belirac]] @[[Korisnik:Argo|Argo]] @[[Korisnik:ImStevan|ImStevan]] @[[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]] @[[Korisnik:Duma|Duma]] @[[Korisnik:Ekvatarina|Ekvatarina]] (ispričavam se ukoliko sam nekoga zaboravio taggirati) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:21 (CET) :Temeljno sam pregledao i lektorirao tekst te dodao neka pojašnjenja. Mislim da je vrlo važno da imamo ovo usvojeno kao smernicu. Napraviću dodatnu infrastrukturu (šablone) koja će pomoći u provedbi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. marta 2026. u 21:36 (CET) ::Izrađeni su sledeći šabloni: {{tls|Pod agitacijom}}, {{tls|Uk-agitiranje}} i {{tl|Nije glasanje}}. Ti šabloni sada su uključeni u sastav smernice (u odeljku Reakcija na agitiranje), uz kratak prateći opis. Mislim da je sada smernica manje-više kompletna. U skladu s tim, ostavljam i formalno '''za''' usvajanje predloga smernice. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. marta 2026. u 22:10 (CET) :::::{{za}} Pročitao sam smjernicu i da, podržavam prijedlog. Ima nekih sitnih rđa: "mesno čaraparstvo" mi zvuči čudno po našem. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. marta 2026. u 13:07 (CET) {{podnožje rasprave}} == Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice == Na stranici '''[[Nacrt:Wikipedija:Nacrti]]''' izradio sam prijedlog nove smjernice o nacrtima. Tekst je normativnog karaktera i većinom je preuzet sa Wikipedije na engleskom jeziku uz lokalna prilagođavanja i lične ideje. Sve sugestije za poboljšanje su dobrodošle. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 22:42 (CEST) :Većinom sjajno, super prevedeno i smisleno, ono što bih problematizirao, kao pitanja, jesu sljedeće stvari: :# "članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali razumno se smatra da će je steći u skoroj budućnosti" - kako će se provjeriti taj ''razumni'' dio? Wikipedija ne bi trebala biti kristalna kugla, tako da mi ne možemo predvidjeti hoće li nešto buduće biti relevantno u nekom trenutku. Za pretpostaviti je da će sljedeće SP u nogometu ili novi roman nekog nobelovca biti značajan, tu nema nekog spora, ali hoće li prvo izdanje nekog kulturnog festivala u nekom selu biti značajno.. pa to mi ne možemo pretpostavljati, zar ne? Kako to unaprijed znati? :# "članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i razumno se smatra da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti" - isto kao i gore; stvar je da značaj mora postojati ''sada'', a ne u budućnosti. Ako će značaj postojati tek u budućnosti, onda se u budućnosti treba o tome raspravljati. Nacrti, po mojoj interpretaciji, ne bi smjeli biti tu da se provode eksperimenti sa značajem, već da se članci koji su okej po općim pravilima dotjeraju. Sukladno, ja bih ove dvije odredbe potpuno brisao jer se krše s ostalim normama projekta. :# "teksta generiranog umjetnom inteligencijom" - ovo bih isto izbacio; članak generiran AI-jem treba brisati i započeti iznova. :# "Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten." - iz iskustva rada na Wiki, ovo je predug rok. Korisnik koji želi urediti članak uređivat će ga u kratkom roku, a neće čekati šest mjeseci da učini ikakvu suštinsku izmjenu. To naprosto nije ''prirodno''. Mislim da se ovaj rok treba skratiti na mjesec ili dva, ''osim'' u slučaju kada urednik eksplicitno navede da neće moći uređivati članak neko vrijeme i traži malo dulji rok, koji onda treba odobriti. Ali ako zainteresirani korisnik u mjesec dana ne pokaže baš nikakvu volju za uređivanjem niti se u tom pogledu objasni, mislim da je onda ''razumno'' pretpostaviti da ni neće. Mi smo mala zajednica i nema potrebe za ovako dugim rokovima; ako se stanje promijeni, lako to mijenjamo. :# "Prije brisanja ili postavljanja šablona {{tl|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta." - čemu? Već je obaviješten o nacrtu. U toj obavijesti ("obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice") treba navesti i ovaj tok te uputiti korisnika da, ako smatra da u navedenom roku neće moći izvršiti suštinske izmjene, to navede i zamoli za produljenje roka. Korisnik kojemu je u interesu objaviti članak mora biti proaktivan u tome, ne bismo mi trebali starati o tome. :# "Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu treba ostaviti. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta." - why? Djeluje kao nepotrebno preusmjeravanje, pogotovo ako se nacrt suštinski mijenja u procesu izmjena. :Ovo samo po sebi nisu loše stvari, ali su stvari koje treba razraditi ili oko kojih treba postići argumentirani konsenzus pa bih to volio raspraviti! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 04:27 (CEST) ::Vrlo dobre teme za diskusiju. Što se prve tačke tiče, saglasan sam da treba konkretizirati. Ova smernica treba se odnositi na serijske događaje i djela iz serije – upravo primjeri koje si naveo. Novi seoski kulturni festivali tu baš i ne idu. Ako imaš ideje, preciziraj smernicu. Druga tačka, pošto se nacrti ne indeksiraju, problemi sa značajem nisu toliko ozbiljni/važni. Stoga, i minimalne naznake značaja mogu biti dovoljne za nacrt. Za žive osobe, poput pevača, gde nam je važno postojanje studijskog albuma, izrada nacrta pre nego što osoba izda takav album – mislim da to treba da bude realna opcija. Neki kriteriji značaja su nam izrazito rigorozni i nacrt može biti prvi „stepenik” dok tema ne stekne dovoljnu značajnost da postane punovažni članak. Minimalni kriterijum bio bi postojanje bar jednog pouzdanog izvora, kako se stranica ne bi izbrisala kao „Biografija žive osobe bez izvora”. Treća tačka, mašinski prevod i AI-generisan tekst stvari su koje su popravljive. Pritom, ovaj potonji nedostatak zapravo je lakši za otkanjanje. Ovo su očigledni problemi sa stilom stranice i mislim da treba da postoji mogućnost da idu u nacrt i budu spaseni, ako je to moguće. AI-generisan tekst ne smatra se kršenjem autorskih prava, pa brisanje nije obaveza. Četvrta tačka, na enwikiju postoji rok od 6 meseci. Mislim da mi tu ne bismo trebali ići sa kraćim rokom, upravo jer smo manji projekat. Ovakav rok je dosta fleksibilan i mislim da bismo ga trebali zadržati. Srpska Vikipedija takođe ima isti rok. Rok je vjerovatno ostavljen da bude duži upravo zbog otklanjanja tih problema sa značajnošću, gde tema može posle nekoliko meseci ispuniti sve enciklopedijske kriterije. Što se pete tačke tiče, mislim da bi bilo lepo obavestiti tvorca neposredno pre brisanja, kako bi se videlo da li je i dalje možda zainteresovan za rad na nacrtu. Kažem, nacrti su radne stranice zajednice i ne moraju nužno biti brzo prebačeni u glavni imenski prostor. Nekada korisnik može zaboraviti na rok ili na nacrt, pa je obaveštenje u tok pogledu korisno. Šesto, što se tiče preusmerenja, ono je korisno i kako bi se vodila evidencija o premeštanjima iz nacrta u GIP. Budući da se nacrti ne indeksiraju, ovakva preusmerenja ne jedu leba, a korisna su da bi linkovanje kasnije funkcionisalo i da bi navigacija bila prirodna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 05:11 (CEST) 2pfxd7adys3kif3nak0grjzga5s85sk 42580620 42580618 2026-04-13T03:44:11Z Edgar Allan Poe 29250 /* Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice */ odgovor 42580620 wikitext text/x-wiki {{pijaca}} == [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje stranice [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] za pravilo Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 30. juna 2025. u 00:38 (CEST)|Usvojeno}} Predlažem usvajanje ove stranice kao službenog pravila Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. Izvorni tekst preuzet je sa Wikipedija na srpskom i engleskom jeziku, prilagođen, dorađen i dopunjen. Unapred zahvalan na sugestijama i komentarima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. juna 2025. u 23:58 (CEST) ::{{za}} – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. juna 2025. u 00:06 (CEST) ::{{za}} - Prebaci '''[[Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice|ovdje]]''', zato smo ti o napravili – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 14:16 (CEST) :@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Ae prebaci ako možeš. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:04 (CEST) ::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: A ti ne možeš jer? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 19:18 (CEST) :::Nmg. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:40 (CEST) ::::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: Prebaci na ispravno mjesto *facepalm* – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 24. juna 2025. u 02:52 (CEST) {{komentar}} Valjda OK. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 23. juna 2025. u 10:52 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Navođenje države rođenja u sportskim člancima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus oko promjena sadašnje prakse, tako da aktualna praksa koja korisnicima daje slobodu izbora oko zastavica te praksa navođenja mjesta rođenja ostaju nepromijenjene. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:52 (CEST)|Nije usvojeno}} [[Zvonko Petričević|Trenutna praksa]] u sportskim člancima jeste da se pored mesta rođenja sportiste navede savremena država rođenja. Međutim, ova praksa je anahronistička i dovodi do toga da korisnici stavljaju zastave savremenih država za razdoblje od pre 100 ili 200 godina! Mislim da je svima jasno koliko je to pogrešno i da nijedna Wikipedije na neguje ovakvu praksu. Predlažem standardizaciju sledećeg formata, kao što je praksa na [[:en:Nikola Tesla|drugim projektima]]: * <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], [...], [[TADAŠNJA DRŽAVA]] (danas [[DANAŠNJA DRŽAVA]])</nowiki> Usputno bih predlažio da se upotreba zastavica izbegne, radi pristupačnosti, prema [[:en:MOS:INFOBOXFLAG|MOS:INFOBOXFLAG]]. Zastavice ograničiti samo na deo infokutije gde se navodi da je osoba dio reprezentacije države (poput dela s medaljama), radi jasnoće. Preterana upotreba ikonica deluje detinjastvo, neozbiljno, odudara od enciklopedijskog diskursa i nije pristupačna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:43 (CEST) :Prvo, o pitanju zastavica raspravljali smo već pred neko vrijeme i zaključeno je da se njihova upotreba dopušta po potrebi urednika. Nitko ne prisiljava korisnike da ih koriste, ali nema nikakvih ograničenja u njihovom korištenju i to je usvojeno kao takvo, a i utječe na korisničko pravo da uređuje tekst po vlastitoj želji. Nećemo svako dva mjeseca raspravljati o jednoj te istoj stvari. :Što se tiče navođenja država. Ova je rasprava na ovoj Wiki pokrenuta jako davno i tokom godina je iskristalizirana praksa koja je sada, a to je da se navodi suvremena država. Iznimke za to su, naravno, antičke ličnosti i neke srednjovjekovne ličnosti, s obzirom da u tim situacijama postoji dovoljno specifičnih elemenata da opravdavaju iznimke. Međutim, kod "modenih" ličnosti zaključeno je da se ide s ovom praksom, a neki od argumenata (kojih se ovako odokativno sjećam) bili su: :# Korisniku je važnije znati gdje se određeno mjesto nalazi danas, nego gdje se nalazilo neke random godine iz 16. stoljeća; :# Korištenje tadašnjih država može dovesti do zabune za mjesta koja su nekada pripadala jednoj, a danas drugoj suvrenoj državi (obje koje postoje danas); :# Korištenje sadašnjih država lakše je bilo uskladiti s korištenjem zastavica u šablonima; :# Korištenje tadašnjih država vuklo je za sobom i korištenje tadašnjih imena gradova (jer isti su se često mijenjali), što je (a) otežavalo rad korisnicima jer ih je "prisiljavalo" na dodatan rad i (b) stvaralo potencijalne probleme oko ujednačenosti. :# Korištenje sadašnjih država jednostavno je lakše. :Vjerojatno je tu bilo još argumenata, ali ovih se mogu sjetiti. Ja osobno nemam problem ni s jednom ni s drugom praksom, ali prije nego se provede promjena aktualne prakse, treba dati odgovore na sljedeća pitanja: :# Uzimajući u obzir činjenicu da su zastavice usvojene kao standardni dio uređivačke politike, odnosno sloboda korisnika da ih koristi ili ne, kako će se riješiti potencijalni problem stvarnog šarenila koje može nastati kada na 3 različite članka o osobama rođenima u Beču budemo imali potencijalno tri različite zastave? :# Kako će se riješiti problem s imenima gradova? Što ako korisnik jednostavno ne želi istražiti kako se grad zvao u tom nekom periodu pa se desi ogromna neusklađenost da imamo, recimo, Ploče, SFRJ, a ne Kardeljevo? Ili Volgograd, SSSR, a ne Staljingrad? :# Konkretan problem: [[Joseph Conrad]] rođen je u današnjem [[Berdičiv]]u ([[Ukrajina]]). To je mjesto rada bilo pod [[Rusko Carstvo|Ruskim Carstvom]], iako je ranije bilo dio [[Poljsko-Litvanska Unija|Poljsko-Litvanske Unije]]. Uz to, ranije je grad imao ime [[Berdyczów]]. Mi o tom mjestu konkretan članak nemamo. Koliko će čitatelji biti zbunjeni kada dođu na članak o Conradu ili o nekom tko je tamo rođen prije [[1793.]] godine (ili je umro prije te godine). Kako ova praksa olakšava to čitatelju? :# Dogodit će se da će more članaka za isto mjesto imati različite temeljne podatke upravo zbog toga. Kako će se to riješiti po pitanju usklađenosti i slično? :Toliko za sada. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:05 (CEST) ::Prvo pitanje, ne vidim problem. Ako su osobe rođene u različitim periodima, treba koristiti različite zastave. Nema mi smisla koristiti zastavu Republike Srbije pored grada Beograda u vreme Kraljevine Jugoslavije. Drugo pitanje, treba koristiti istorijska imena gradova kad god je to moguće. Nije velika greška i da stoji moderni naziv grada, ali radi preciznosti navesti ''name of the birthplace at the time of birth'' ([[:en:Template:Infobox person|Template:Infobox person]]). Treće pitanje, treba "Berdičev, Kijevska gubernija, Rusko Carstvo (danas Ukrajina)". Koristimo ruske oblike toponima tu, koji su bili u upotrebi tad. Četvrto pitanje, to je okej, dokle god je činjenično tačno. Trenutna praksa nije činjenično tačna (anahronična je). Ideja je da se navede tadašnja država rođenja, pa onda moderna država, a ne obrnuto. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:28 (CEST) ::Nadalje, praksa sa zastavicama je pogrešna. Zastava države ne treba da stoji uz grad, nego uz državu. Ovo mi nema smisla. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:32 (CEST) :::O pitanju zastavica smo samo govorili u navigacijskim kutijama, ne i u infokutijama. Ovo pitanje je daleko od standardiziranog. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:33 (CEST) ::::# Znači, kad su moderne zastavice u pitanju, onda su one djetinjaste i neozbiljne i nepristupačne, a kada treba napusati regionalne zastave iz 17. stoljeća, onda je okej? :P To mi se ne čini fer, kako kaže Wanda. :P ::::# Okej, ali ja sam korisnik X i napišem [[Volgograd]], [[Sovjetski Savez]]. To je pogrešno. Taj se grad tada nije tako zvao. I to je veća greška nego da stoji [[Volgograd]], [[Rusija]] za nekog rođenog u [[Staljingrad]]u, [[SSSR]]. Tko će to kontrolirati? Ovo je čisto praktično pitanje jer je iskustvo pokazalo da urednici idu za rješenjima koja su... lakša. ::::# Nisi odgovorio na pitanje kako to olakšava čitatelju? Okej je što će pisati, ali kako to olakšava čitatelju razumijevanje što se događalo s tim Berdičevim? ::::# Otkud teza da se radi o anahroničnoj praksi? Činjenica je da je Joseph Conrad rođen u Berdičevu u današnjoj Ukrajini, a koji je tada bio dio Ruskog Carstva. Što je tu pogrešno i anakronično? Dapače, [[Volgograd]], [[SSSR]] je anakronizam. Ovo nije. ::::Praksa sa zastavicama, kako je rečeno, nije pogrešna jer je ostavljena na volju autoru. To je osnovni postulat projekta i nećemo ići u smjeru zabrane autorima da koriste alate ove enciklopedije kako žele. Nitko im ne nameće, ali ako je kao autor želim staviti zastavici, to će mi biti i omogućeno jer se na tom načelu zasniva funkcioniranje ovog projekta - normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. Navigacijske kutije su više sistemska stvar od samih infokutija, koje su više sadržajne nego sistemske, a ako u navboxovima ne normiramo, koje su sistemskije, onda u infoboxovima tek ne normiramo jer je to na slobodi autoru. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:49 (CEST) :::::Nigde i nikada nisam rekao da su zastave okej, čitaj opet. Mašiš poentu. Trenutno stoji da Zvonko Petričević rođen u Prizrenu, Kosovo, a pored toga stoji zastava Republike Kosovo! Kako može biti rođen u Republici Kosovo, ako ona tad nije ni postojala! Znači, ne zanima me da l’ je mesto menjalo ime 100 puta ili 5 puta. Imamo ozbiljnu faktualnu grešku. Nigde se ne spominje da je rođen na „teoritoriji današnjeg Kosova” ili „današnje Ukrajine”, nego se iznosi kratko i jasno „Kosovo”, uz link ka Republiku Kosovo, što nema veze s vezom. Ne može neko u 1930. biti rođen u Ruskoj Federaciji, ako ta država tada nije postojala. To je greška i anahronizam. Nas ne interesuje šta se događalo s naseljem. Ovo je prosti identifikacijski podatak koji stoji u ličnoj karti ili pasošu. Znači treba da prati činjenično stanje, a ne ono što je „lepo za čitatelje”. Ako su urednici za zastavice, treba i njihovo korištenje regulirati. Ne može ovako da zastavica države stoji ispred grada. Grad ima grb, a država ima zastavu. Ne treba mešati babe i žabe. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:15 (CEST) ::::::Pa da, na njegovoj bi osobnoj karti danas pisalo da je rođen u mjestu Prizreni, Kosovo. Meni na osobnoj piše država koja je danas, ne država koja je bila. Isto tako i u pasošu. A to piše i u članku: Rođen je tu, a ispod jasno piše {{small|(tada {{flag|Kraljevina Jugoslavija}})}}. Tako da je prilično jasno da je u trenutku rođenja to bila ta država, a da je danas ova. Mislim da je to svakome jasno. To nije anakronizam, a opet - [[Volgograd]], [[SSSR]] jest. ::::::Što se tiče zastavica, ponavljam: normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:47 (CEST) :::::::Ne zanima me šta bi pisalo danas. To je upravo anahronistički pristup koji zagovaraš. Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je ''tada'' rođena osoba, a ne savremena zemlja koja obuhvata tu teritoriju. Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno! Predlažem da zastavice uniformiramo u sledećem formatu: :::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zas|TADAŠNJA DRŽAVA}} (danas {{zas|DANAŠNJA DRŽAVA}})</nowiki> :::::::Na taj način se zastave nalaze tačno ispred naziva države, gde bi trebale biti, a urednicima se daje pravo da se igraju bojanki, ako žele. Time imamo smislen i faktualan ''layout''. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:58 (CEST) ::::::::"Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je tada rođena osoba" - tu su informaciju i dobili, no. Vrlo jasno. Plus, ti... si ispitao sve čitatelje pa znaš što ih prvenstveno zanima? "Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno!" - ova rečenica nema apsolutno nikakvog smisla. Što je Joseph Conrad bio ukrajinski pisac? Ili će netko pomisliti da je bio ukrajinski pisac jer kraj Berdičeva piše Ukrajina, a ne Rusko Carstvo? Pa će misliti da je pisac iz Rusko Carstva? Conrad i drug Gogolj ruku pod ruku? :D O anakronizmima sam sve rekao. ::::::::Što se tiče lokacije zastave, format sa zastavicom nakon grada je nezgrapan i može stvoriti probleme s prelamanjem teksta. Zato nisam pobornik istoga. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:13 (CEST) :::::::::Nisi razumeo moj argument. Zastava treba da stoji pored države, a ne pored grada. To je naprosto prisvajanje. Mislim da je prelamanje teksta mnogo manji problem – problem pristupačnosti – umesto problema (činjenične) tačnosti. Možemo poraditi na tome da se to prelamanje ispravno prikaže, ne bi trebalo biti teško. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 12:41 (CEST) ::::::::::Mislim da je tu potpuno jasno na što se odnosi. Uostalom, pogledaj [https://en.wikipedia.org/wiki/Córdoba,_Spain ovdje], Twin Cities. Jasno je na što se odnosi. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:41 (CEST) :::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa upravo taj članak pokazuje da grad može imati zastavu različitu od zastave države, no? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 13:51 (CEST) ::::::::::::Ha? Govorim da i en.wiki ima format [ZASTAVA], (grad), {država}? – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:53 (CEST) :::::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Aha, sad vidim na što misliš. Da, taj format se ponekad koristi za gradove pobratime, jer referiramo na moderne gradove. Ipak, generalna je smernica na enwikiju da se takve zastave eventualno uklone, što će se dogoditi u doglednoj budućnosti. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:08 (CEST) ::::::::::::::O tom, po tom, onda. Meni je to, rekao sam, pretjerano zadiranje u tekst kao takav i urednička prava i mislim da je to okej. Nitko ih ne mora koristiti, ali ako hoće - to je sasvim u redu i tako treba i ostati. Ako bude nekih tektonskih promjena - ''we'll cross that bridge when we get there''. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:10 (CEST) :::::::::::::::To je onda okej, ali možemo li barem ciljati na to da zastavice idu uz državu u infokutijama? :) Naveo si ipak primer da i gradovi mogu imati svoju zastavu, pa bi upotreba državne zastave za grad bila malo – zbunjujuća. Gradovi pobratimi mogu ostati opšti izuzetak od tog pravila, s obzirom da je reč o prozi, i da ne želimo baš zastavicu usred proznog teksta. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:17 (CEST) :::::::::::::::Dakle, format sa zastavom bi bio: :::::::::::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zastava|DRŽAVA}}</nowiki> :::::::::::::::– [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:21 (CEST) ::::::::::::::::Ne vidim zašto mijenjati nešto što stoji godinama, na što su i čitatelji i urednici navikli, što je praktičnija solucija i što se koristi i na drugim Wikipedijama. Ne vjerujem da će itko kad pogleda {{flagicon|SRB}} [[Beograd]], [[Srbija]] ili {{flagicon|SAD}} [[New York]], [[SAD]] misliti da su {{flagicon|SRB}} i {{flagicon|SAD}} zastave Beograda, dosnosno New Yorka, a ne Srbije, odnosno SAD-a. Ne potcjenjuj naše čitatelje toliko! :P – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:27 (CEST) {{podnožje rasprave}} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije|*]] == Agitiranje == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje smjernice kako je predložena i korigirana te ista stupa na snagu od danas. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 10. marta 2026. u 16:42 (CET)|Usvojeno}} Dragi kolege, na [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Gradovi i jedinice|ovom se mjestu]] nalazi prijedlog lokalizirane smjernice o agitiranju. Kao i dosad, to je u najvećoj mjeri prijevod s engleske Wikipedije uz neke dodatke koji su specifični za okolnosti naše sredine. Molim kolege da pregledaju tekst, predlože ili izvrše izmjene koje smatraju nužnima (ovo je, kao i ranije, radna verzija) pa da usvojimo i ovu smjernicu za ubuduće, s obzirom da se radi o bitnom skupu normi koji će omogućiti normalnije i sigurnije uređivanje te popuniti neke praznine koje imamo. Proces traje '''sedam dana''' (dakle do '''10. marta''' u '''00:00'''), ali se po potrebi može produžiti i i nakon toga. Sve su izmjene i komentari dobrodošli! :) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:11 (CET) === Komentari === Sukladno ranijoj praksi, obavještavam sve korisnike koji su aktivni u posljednje vrijeme: @[[Korisnik:Aca|Aca]] @[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]]@ [[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:OC Ripper|OC Ripper]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] @[[Korisnik:Alalch Emis|Alalch Emis]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:MirkoS18|MirkoS18]] @[[Korisnik:Belirac|Belirac]] @[[Korisnik:Argo|Argo]] @[[Korisnik:ImStevan|ImStevan]] @[[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]] @[[Korisnik:Duma|Duma]] @[[Korisnik:Ekvatarina|Ekvatarina]] (ispričavam se ukoliko sam nekoga zaboravio taggirati) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:21 (CET) :Temeljno sam pregledao i lektorirao tekst te dodao neka pojašnjenja. Mislim da je vrlo važno da imamo ovo usvojeno kao smernicu. Napraviću dodatnu infrastrukturu (šablone) koja će pomoći u provedbi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. marta 2026. u 21:36 (CET) ::Izrađeni su sledeći šabloni: {{tls|Pod agitacijom}}, {{tls|Uk-agitiranje}} i {{tl|Nije glasanje}}. Ti šabloni sada su uključeni u sastav smernice (u odeljku Reakcija na agitiranje), uz kratak prateći opis. Mislim da je sada smernica manje-više kompletna. U skladu s tim, ostavljam i formalno '''za''' usvajanje predloga smernice. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. marta 2026. u 22:10 (CET) :::::{{za}} Pročitao sam smjernicu i da, podržavam prijedlog. Ima nekih sitnih rđa: "mesno čaraparstvo" mi zvuči čudno po našem. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. marta 2026. u 13:07 (CET) {{podnožje rasprave}} == Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice == Na stranici '''[[Nacrt:Wikipedija:Nacrti]]''' izradio sam prijedlog nove smjernice o nacrtima. Tekst je normativnog karaktera i većinom je preuzet sa Wikipedije na engleskom jeziku uz lokalna prilagođavanja i lične ideje. Sve sugestije za poboljšanje su dobrodošle. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 22:42 (CEST) :Većinom sjajno, super prevedeno i smisleno, ono što bih problematizirao, kao pitanja, jesu sljedeće stvari: :# "članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali razumno se smatra da će je steći u skoroj budućnosti" - kako će se provjeriti taj ''razumni'' dio? Wikipedija ne bi trebala biti kristalna kugla, tako da mi ne možemo predvidjeti hoće li nešto buduće biti relevantno u nekom trenutku. Za pretpostaviti je da će sljedeće SP u nogometu ili novi roman nekog nobelovca biti značajan, tu nema nekog spora, ali hoće li prvo izdanje nekog kulturnog festivala u nekom selu biti značajno.. pa to mi ne možemo pretpostavljati, zar ne? Kako to unaprijed znati? :# "članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i razumno se smatra da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti" - isto kao i gore; stvar je da značaj mora postojati ''sada'', a ne u budućnosti. Ako će značaj postojati tek u budućnosti, onda se u budućnosti treba o tome raspravljati. Nacrti, po mojoj interpretaciji, ne bi smjeli biti tu da se provode eksperimenti sa značajem, već da se članci koji su okej po općim pravilima dotjeraju. Sukladno, ja bih ove dvije odredbe potpuno brisao jer se krše s ostalim normama projekta. :# "teksta generiranog umjetnom inteligencijom" - ovo bih isto izbacio; članak generiran AI-jem treba brisati i započeti iznova. :# "Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten." - iz iskustva rada na Wiki, ovo je predug rok. Korisnik koji želi urediti članak uređivat će ga u kratkom roku, a neće čekati šest mjeseci da učini ikakvu suštinsku izmjenu. To naprosto nije ''prirodno''. Mislim da se ovaj rok treba skratiti na mjesec ili dva, ''osim'' u slučaju kada urednik eksplicitno navede da neće moći uređivati članak neko vrijeme i traži malo dulji rok, koji onda treba odobriti. Ali ako zainteresirani korisnik u mjesec dana ne pokaže baš nikakvu volju za uređivanjem niti se u tom pogledu objasni, mislim da je onda ''razumno'' pretpostaviti da ni neće. Mi smo mala zajednica i nema potrebe za ovako dugim rokovima; ako se stanje promijeni, lako to mijenjamo. :# "Prije brisanja ili postavljanja šablona {{tl|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta." - čemu? Već je obaviješten o nacrtu. U toj obavijesti ("obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice") treba navesti i ovaj tok te uputiti korisnika da, ako smatra da u navedenom roku neće moći izvršiti suštinske izmjene, to navede i zamoli za produljenje roka. Korisnik kojemu je u interesu objaviti članak mora biti proaktivan u tome, ne bismo mi trebali starati o tome. :# "Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu treba ostaviti. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta." - why? Djeluje kao nepotrebno preusmjeravanje, pogotovo ako se nacrt suštinski mijenja u procesu izmjena. :Ovo samo po sebi nisu loše stvari, ali su stvari koje treba razraditi ili oko kojih treba postići argumentirani konsenzus pa bih to volio raspraviti! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 04:27 (CEST) ::Vrlo dobre teme za diskusiju. Što se prve tačke tiče, saglasan sam da treba konkretizirati. Ova smernica treba se odnositi na serijske događaje i djela iz serije – upravo primjeri koje si naveo. Novi seoski kulturni festivali tu baš i ne idu. Ako imaš ideje, preciziraj smernicu. Druga tačka, pošto se nacrti ne indeksiraju, problemi sa značajem nisu toliko ozbiljni/važni. Stoga, i minimalne naznake značaja mogu biti dovoljne za nacrt. Za žive osobe, poput pevača, gde nam je važno postojanje studijskog albuma, izrada nacrta pre nego što osoba izda takav album – mislim da to treba da bude realna opcija. Neki kriteriji značaja su nam izrazito rigorozni i nacrt može biti prvi „stepenik” dok tema ne stekne dovoljnu značajnost da postane punovažni članak. Minimalni kriterijum bio bi postojanje bar jednog pouzdanog izvora, kako se stranica ne bi izbrisala kao „Biografija žive osobe bez izvora”. Treća tačka, mašinski prevod i AI-generisan tekst stvari su koje su popravljive. Pritom, ovaj potonji nedostatak zapravo je lakši za otkanjanje. Ovo su očigledni problemi sa stilom stranice i mislim da treba da postoji mogućnost da idu u nacrt i budu spaseni, ako je to moguće. AI-generisan tekst ne smatra se kršenjem autorskih prava, pa brisanje nije obaveza. Četvrta tačka, na enwikiju postoji rok od 6 meseci. Mislim da mi tu ne bismo trebali ići sa kraćim rokom, upravo jer smo manji projekat. Ovakav rok je dosta fleksibilan i mislim da bismo ga trebali zadržati. Srpska Vikipedija takođe ima isti rok. Rok je vjerovatno ostavljen da bude duži upravo zbog otklanjanja tih problema sa značajnošću, gde tema može posle nekoliko meseci ispuniti sve enciklopedijske kriterije. Što se pete tačke tiče, mislim da bi bilo lepo obavestiti tvorca neposredno pre brisanja, kako bi se videlo da li je i dalje možda zainteresovan za rad na nacrtu. Kažem, nacrti su radne stranice zajednice i ne moraju nužno biti brzo prebačeni u glavni imenski prostor. Nekada korisnik može zaboraviti na rok ili na nacrt, pa je obaveštenje u tok pogledu korisno. Šesto, što se tiče preusmerenja, ono je korisno i kako bi se vodila evidencija o premeštanjima iz nacrta u GIP. Budući da se nacrti ne indeksiraju, ovakva preusmerenja ne jedu leba, a korisna su da bi linkovanje kasnije funkcionisalo i da bi navigacija bila prirodna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 05:11 (CEST) :::Pravila i smjernice trebale bi održavati realnost projekta, kao takvog, sukladno čemu ih je nužno prilagoditi. Rokovi na en.wiki su takvi jer je sustav kao takav održiv i jer je vjerojatnost da će više ljudi kroz duži period raditi na tome veća. Kod nas te vjerojatnosti nema. Broj korisnika koju su aktivno željeli raditi na lošem članku kod nas je iznimno malen (Brada kao nedavni primjer), dok je broj onih koji odustaju ogroman (isto nedavni primjer, onaj Thompsonov koncert, iako sreća po nas da je taj lik odustao, ali ''point remains''), tako da naša pravila treba prilagoditi tome. E sad: :::# Ja osobno ne znam kako bih to preformulirao, ali moja je logika sljedeća: Ako je prva dodjela Oscara relevantna onda će i 201. biti relevantna; tu ne treba govoriti o nacrtu kao zaštitniku potencijalno značajne teme koja trenutno nije značajna. 201. dodjela Oscara bit će značajna, tu je samo pitanje je li prerano o njoj pisati, ali to je praktični razlog. S druge strane, ako prvo izdanje Kobasicijade u Klenovcima nije relevantno, onda neće biti ni 201., osim ako se ono ''ex post facto'' ne istakne po nečemu. Unaprijed neće, dakle ni ovdje nacrt ne treba biti "čuvar" potencijalnog značaja. Ako netko od kolega ima način kako to bolje formulirati, meni je to okej, ako ne - onda ovo treba brisati... osim ako ti nemaš neki konkretan primjer kada bi se ovo pravilo primijenilo? :::# Indeksiranje je irelevantno, davanje nekome roka od 6 mjeseci da uspije je još manje enciklopedijski. Uzmi primjer muzičara. Susan Boyle postala je relevantna i prije izdanja prvog albuma. Isto bih tako rekao da je i Jakov Jozinović trenutno enciklopedijski relevantan, iako lik ima jedan singl, ali udovoljava ostalim kriterijima i javno je eksponiran. S druge strane, hrpa izvođaća s Dore, recimo, nije enciklopedijski relevantna, neovisno o tome što imaju pjesme i nastup na Dori i/ili izdan album. [[WP:NIJE#Wikipedija nije kristalna kugla|Wikipedija nije kristalna kugla]], tako da u tom pogledu ne treba koristiti Wikipediju za vlastitu promociju. Kako sam rekao na onoj raspravi - tema nije relevantna zato što je na Wikipediji, već je na Wikipediji zato što je relevantna. Ako nije relevantna, onda joj tu nije mjesto; kada postane relevanta (i ako!), onda joj na projektu može biti mjesto. :::# Ovo oko AI-ja ne vidim kako se može popraviti - ako je tekst potpuno generiran preko AI-ja, jedini način da se isti popravi je da se potpuno nanovo napiše, u kojemgod obliku. Ako se članak nanovo piše, onda se stari briše, tako da ne vidim razlog zašto bismo imali ''placeholder'' AI članak za nešto što ionako neće biti identično tomu. Mi kao enciklopedija trebamo imati nultu stopu tolerancije prema AI sadržaju, tako da AI generirani tekst nema što tražiti niti u nacrtu. To je samo ''placeholder'' za članak, a to nema smisla, jer onda možemo napravitii tako 20 milijuna placeholdera i biti Wiki s najvećim brojem članaka. Strojni prijevodi su druga stvar i to mi je okej da ide u nacrt, ali ovo mi nema smisla. :::# Kako sam gore rekao, mi nemamo pravo "davati" nekome 6 mjeseci da uspije ili ne, a ovo zvuči upravo kao to. ''Okej, frende, sada nisi bitan, al' imaš šest mjeseci da ovoj zajednici dokažeš da jesi.'' Nismo mi zato tu, tako da mi to nije neki argument. Što se tiče ostaloga, probaj naći koliko je bilo korisnika koji su actually htjeli raditi na svojim člancima pa vidi koliko taj rok od pola godine ima smisla. Da ne kažem - tko će nakon pola godine to održavati i paziti na to? :::# Ako nako proteka 6 mjeseci nije radio na članku, '''naročito''' ako je IP (a u 90+% slučajeva je IP), misliš da će ga još jedna obavijest na to motivirati? Pa ti ljudi nalijepe to ovdje i više nikada ne dođu na projekt! :D :::# Haj' dobro, iako ne vidim svrhu, al' recimo da zvuči dovoljno praktično pa okej! :D :::Toliko za sada! – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:44 (CEST) 3pk1gfa7ashab8bs9dgwj1ui4msgk9n 42580669 42580620 2026-04-13T10:48:21Z Aca 108187 /* Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice */ odgovor 42580669 wikitext text/x-wiki {{pijaca}} == [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje stranice [[Wikipedija:Nulta tolerancija]] za pravilo Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 30. juna 2025. u 00:38 (CEST)|Usvojeno}} Predlažem usvajanje ove stranice kao službenog pravila Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku. Izvorni tekst preuzet je sa Wikipedija na srpskom i engleskom jeziku, prilagođen, dorađen i dopunjen. Unapred zahvalan na sugestijama i komentarima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. juna 2025. u 23:58 (CEST) ::{{za}} – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 23. juna 2025. u 00:06 (CEST) ::{{za}} - Prebaci '''[[Wikipedija:Pijaca/Pravila i smjernice|ovdje]]''', zato smo ti o napravili – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 14:16 (CEST) :@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Ae prebaci ako možeš. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:04 (CEST) ::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: A ti ne možeš jer? :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 23. juna 2025. u 19:18 (CEST) :::Nmg. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23. juna 2025. u 19:40 (CEST) ::::@[[Korisnik:Aca|Aca]]: Prebaci na ispravno mjesto *facepalm* – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 24. juna 2025. u 02:52 (CEST) {{komentar}} Valjda OK. --[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 23. juna 2025. u 10:52 (CEST) {{podnožje rasprave}} == Navođenje države rođenja u sportskim člancima == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave, ne postoji jasan konsenzus oko promjena sadašnje prakse, tako da aktualna praksa koja korisnicima daje slobodu izbora oko zastavica te praksa navođenja mjesta rođenja ostaju nepromijenjene. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 1. augusta 2025. u 16:52 (CEST)|Nije usvojeno}} [[Zvonko Petričević|Trenutna praksa]] u sportskim člancima jeste da se pored mesta rođenja sportiste navede savremena država rođenja. Međutim, ova praksa je anahronistička i dovodi do toga da korisnici stavljaju zastave savremenih država za razdoblje od pre 100 ili 200 godina! Mislim da je svima jasno koliko je to pogrešno i da nijedna Wikipedije na neguje ovakvu praksu. Predlažem standardizaciju sledećeg formata, kao što je praksa na [[:en:Nikola Tesla|drugim projektima]]: * <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], [...], [[TADAŠNJA DRŽAVA]] (danas [[DANAŠNJA DRŽAVA]])</nowiki> Usputno bih predlažio da se upotreba zastavica izbegne, radi pristupačnosti, prema [[:en:MOS:INFOBOXFLAG|MOS:INFOBOXFLAG]]. Zastavice ograničiti samo na deo infokutije gde se navodi da je osoba dio reprezentacije države (poput dela s medaljama), radi jasnoće. Preterana upotreba ikonica deluje detinjastvo, neozbiljno, odudara od enciklopedijskog diskursa i nije pristupačna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 03:43 (CEST) :Prvo, o pitanju zastavica raspravljali smo već pred neko vrijeme i zaključeno je da se njihova upotreba dopušta po potrebi urednika. Nitko ne prisiljava korisnike da ih koriste, ali nema nikakvih ograničenja u njihovom korištenju i to je usvojeno kao takvo, a i utječe na korisničko pravo da uređuje tekst po vlastitoj želji. Nećemo svako dva mjeseca raspravljati o jednoj te istoj stvari. :Što se tiče navođenja država. Ova je rasprava na ovoj Wiki pokrenuta jako davno i tokom godina je iskristalizirana praksa koja je sada, a to je da se navodi suvremena država. Iznimke za to su, naravno, antičke ličnosti i neke srednjovjekovne ličnosti, s obzirom da u tim situacijama postoji dovoljno specifičnih elemenata da opravdavaju iznimke. Međutim, kod "modenih" ličnosti zaključeno je da se ide s ovom praksom, a neki od argumenata (kojih se ovako odokativno sjećam) bili su: :# Korisniku je važnije znati gdje se određeno mjesto nalazi danas, nego gdje se nalazilo neke random godine iz 16. stoljeća; :# Korištenje tadašnjih država može dovesti do zabune za mjesta koja su nekada pripadala jednoj, a danas drugoj suvrenoj državi (obje koje postoje danas); :# Korištenje sadašnjih država lakše je bilo uskladiti s korištenjem zastavica u šablonima; :# Korištenje tadašnjih država vuklo je za sobom i korištenje tadašnjih imena gradova (jer isti su se često mijenjali), što je (a) otežavalo rad korisnicima jer ih je "prisiljavalo" na dodatan rad i (b) stvaralo potencijalne probleme oko ujednačenosti. :# Korištenje sadašnjih država jednostavno je lakše. :Vjerojatno je tu bilo još argumenata, ali ovih se mogu sjetiti. Ja osobno nemam problem ni s jednom ni s drugom praksom, ali prije nego se provede promjena aktualne prakse, treba dati odgovore na sljedeća pitanja: :# Uzimajući u obzir činjenicu da su zastavice usvojene kao standardni dio uređivačke politike, odnosno sloboda korisnika da ih koristi ili ne, kako će se riješiti potencijalni problem stvarnog šarenila koje može nastati kada na 3 različite članka o osobama rođenima u Beču budemo imali potencijalno tri različite zastave? :# Kako će se riješiti problem s imenima gradova? Što ako korisnik jednostavno ne želi istražiti kako se grad zvao u tom nekom periodu pa se desi ogromna neusklađenost da imamo, recimo, Ploče, SFRJ, a ne Kardeljevo? Ili Volgograd, SSSR, a ne Staljingrad? :# Konkretan problem: [[Joseph Conrad]] rođen je u današnjem [[Berdičiv]]u ([[Ukrajina]]). To je mjesto rada bilo pod [[Rusko Carstvo|Ruskim Carstvom]], iako je ranije bilo dio [[Poljsko-Litvanska Unija|Poljsko-Litvanske Unije]]. Uz to, ranije je grad imao ime [[Berdyczów]]. Mi o tom mjestu konkretan članak nemamo. Koliko će čitatelji biti zbunjeni kada dođu na članak o Conradu ili o nekom tko je tamo rođen prije [[1793.]] godine (ili je umro prije te godine). Kako ova praksa olakšava to čitatelju? :# Dogodit će se da će more članaka za isto mjesto imati različite temeljne podatke upravo zbog toga. Kako će se to riješiti po pitanju usklađenosti i slično? :Toliko za sada. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:05 (CEST) ::Prvo pitanje, ne vidim problem. Ako su osobe rođene u različitim periodima, treba koristiti različite zastave. Nema mi smisla koristiti zastavu Republike Srbije pored grada Beograda u vreme Kraljevine Jugoslavije. Drugo pitanje, treba koristiti istorijska imena gradova kad god je to moguće. Nije velika greška i da stoji moderni naziv grada, ali radi preciznosti navesti ''name of the birthplace at the time of birth'' ([[:en:Template:Infobox person|Template:Infobox person]]). Treće pitanje, treba "Berdičev, Kijevska gubernija, Rusko Carstvo (danas Ukrajina)". Koristimo ruske oblike toponima tu, koji su bili u upotrebi tad. Četvrto pitanje, to je okej, dokle god je činjenično tačno. Trenutna praksa nije činjenično tačna (anahronična je). Ideja je da se navede tadašnja država rođenja, pa onda moderna država, a ne obrnuto. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:28 (CEST) ::Nadalje, praksa sa zastavicama je pogrešna. Zastava države ne treba da stoji uz grad, nego uz državu. Ovo mi nema smisla. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:32 (CEST) :::O pitanju zastavica smo samo govorili u navigacijskim kutijama, ne i u infokutijama. Ovo pitanje je daleko od standardiziranog. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 04:33 (CEST) ::::# Znači, kad su moderne zastavice u pitanju, onda su one djetinjaste i neozbiljne i nepristupačne, a kada treba napusati regionalne zastave iz 17. stoljeća, onda je okej? :P To mi se ne čini fer, kako kaže Wanda. :P ::::# Okej, ali ja sam korisnik X i napišem [[Volgograd]], [[Sovjetski Savez]]. To je pogrešno. Taj se grad tada nije tako zvao. I to je veća greška nego da stoji [[Volgograd]], [[Rusija]] za nekog rođenog u [[Staljingrad]]u, [[SSSR]]. Tko će to kontrolirati? Ovo je čisto praktično pitanje jer je iskustvo pokazalo da urednici idu za rješenjima koja su... lakša. ::::# Nisi odgovorio na pitanje kako to olakšava čitatelju? Okej je što će pisati, ali kako to olakšava čitatelju razumijevanje što se događalo s tim Berdičevim? ::::# Otkud teza da se radi o anahroničnoj praksi? Činjenica je da je Joseph Conrad rođen u Berdičevu u današnjoj Ukrajini, a koji je tada bio dio Ruskog Carstva. Što je tu pogrešno i anakronično? Dapače, [[Volgograd]], [[SSSR]] je anakronizam. Ovo nije. ::::Praksa sa zastavicama, kako je rečeno, nije pogrešna jer je ostavljena na volju autoru. To je osnovni postulat projekta i nećemo ići u smjeru zabrane autorima da koriste alate ove enciklopedije kako žele. Nitko im ne nameće, ali ako je kao autor želim staviti zastavici, to će mi biti i omogućeno jer se na tom načelu zasniva funkcioniranje ovog projekta - normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. Navigacijske kutije su više sistemska stvar od samih infokutija, koje su više sadržajne nego sistemske, a ako u navboxovima ne normiramo, koje su sistemskije, onda u infoboxovima tek ne normiramo jer je to na slobodi autoru. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 04:49 (CEST) :::::Nigde i nikada nisam rekao da su zastave okej, čitaj opet. Mašiš poentu. Trenutno stoji da Zvonko Petričević rođen u Prizrenu, Kosovo, a pored toga stoji zastava Republike Kosovo! Kako može biti rođen u Republici Kosovo, ako ona tad nije ni postojala! Znači, ne zanima me da l’ je mesto menjalo ime 100 puta ili 5 puta. Imamo ozbiljnu faktualnu grešku. Nigde se ne spominje da je rođen na „teoritoriji današnjeg Kosova” ili „današnje Ukrajine”, nego se iznosi kratko i jasno „Kosovo”, uz link ka Republiku Kosovo, što nema veze s vezom. Ne može neko u 1930. biti rođen u Ruskoj Federaciji, ako ta država tada nije postojala. To je greška i anahronizam. Nas ne interesuje šta se događalo s naseljem. Ovo je prosti identifikacijski podatak koji stoji u ličnoj karti ili pasošu. Znači treba da prati činjenično stanje, a ne ono što je „lepo za čitatelje”. Ako su urednici za zastavice, treba i njihovo korištenje regulirati. Ne može ovako da zastavica države stoji ispred grada. Grad ima grb, a država ima zastavu. Ne treba mešati babe i žabe. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 05:15 (CEST) ::::::Pa da, na njegovoj bi osobnoj karti danas pisalo da je rođen u mjestu Prizreni, Kosovo. Meni na osobnoj piše država koja je danas, ne država koja je bila. Isto tako i u pasošu. A to piše i u članku: Rođen je tu, a ispod jasno piše {{small|(tada {{flag|Kraljevina Jugoslavija}})}}. Tako da je prilično jasno da je u trenutku rođenja to bila ta država, a da je danas ova. Mislim da je to svakome jasno. To nije anakronizam, a opet - [[Volgograd]], [[SSSR]] jest. ::::::Što se tiče zastavica, ponavljam: normirati samo ono što je nužno, a ostalo je na slobodi autora. I to je standard, štogod ti rekao. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 05:47 (CEST) :::::::Ne zanima me šta bi pisalo danas. To je upravo anahronistički pristup koji zagovaraš. Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je ''tada'' rođena osoba, a ne savremena zemlja koja obuhvata tu teritoriju. Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno! Predlažem da zastavice uniformiramo u sledećem formatu: :::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zas|TADAŠNJA DRŽAVA}} (danas {{zas|DANAŠNJA DRŽAVA}})</nowiki> :::::::Na taj način se zastave nalaze tačno ispred naziva države, gde bi trebale biti, a urednicima se daje pravo da se igraju bojanki, ako žele. Time imamo smislen i faktualan ''layout''. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17. jula 2025. u 12:58 (CEST) ::::::::"Čitatelje prvensveno interesuje u kojoj državi je tada rođena osoba" - tu su informaciju i dobili, no. Vrlo jasno. Plus, ti... si ispitao sve čitatelje pa znaš što ih prvenstveno zanima? "Takav pristup može samo podgrejati nacionalističke rasprave i nepotrebna prisvajanja, pogotovo kada koristimo zastave sadašnih država pored starih mesta rođenja – što nema smisla i faktualno je pogrešno!" - ova rečenica nema apsolutno nikakvog smisla. Što je Joseph Conrad bio ukrajinski pisac? Ili će netko pomisliti da je bio ukrajinski pisac jer kraj Berdičeva piše Ukrajina, a ne Rusko Carstvo? Pa će misliti da je pisac iz Rusko Carstva? Conrad i drug Gogolj ruku pod ruku? :D O anakronizmima sam sve rekao. ::::::::Što se tiče lokacije zastave, format sa zastavicom nakon grada je nezgrapan i može stvoriti probleme s prelamanjem teksta. Zato nisam pobornik istoga. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 17. jula 2025. u 13:13 (CEST) :::::::::Nisi razumeo moj argument. Zastava treba da stoji pored države, a ne pored grada. To je naprosto prisvajanje. Mislim da je prelamanje teksta mnogo manji problem – problem pristupačnosti – umesto problema (činjenične) tačnosti. Možemo poraditi na tome da se to prelamanje ispravno prikaže, ne bi trebalo biti teško. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 12:41 (CEST) ::::::::::Mislim da je tu potpuno jasno na što se odnosi. Uostalom, pogledaj [https://en.wikipedia.org/wiki/Córdoba,_Spain ovdje], Twin Cities. Jasno je na što se odnosi. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:41 (CEST) :::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Pa upravo taj članak pokazuje da grad može imati zastavu različitu od zastave države, no? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 13:51 (CEST) ::::::::::::Ha? Govorim da i en.wiki ima format [ZASTAVA], (grad), {država}? – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 13:53 (CEST) :::::::::::::@[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]: Aha, sad vidim na što misliš. Da, taj format se ponekad koristi za gradove pobratime, jer referiramo na moderne gradove. Ipak, generalna je smernica na enwikiju da se takve zastave eventualno uklone, što će se dogoditi u doglednoj budućnosti. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:08 (CEST) ::::::::::::::O tom, po tom, onda. Meni je to, rekao sam, pretjerano zadiranje u tekst kao takav i urednička prava i mislim da je to okej. Nitko ih ne mora koristiti, ali ako hoće - to je sasvim u redu i tako treba i ostati. Ako bude nekih tektonskih promjena - ''we'll cross that bridge when we get there''. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:10 (CEST) :::::::::::::::To je onda okej, ali možemo li barem ciljati na to da zastavice idu uz državu u infokutijama? :) Naveo si ipak primer da i gradovi mogu imati svoju zastavu, pa bi upotreba državne zastave za grad bila malo – zbunjujuća. Gradovi pobratimi mogu ostati opšti izuzetak od tog pravila, s obzirom da je reč o prozi, i da ne želimo baš zastavicu usred proznog teksta. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:17 (CEST) :::::::::::::::Dakle, format sa zastavom bi bio: :::::::::::::::* <nowiki>[[MESTO ROĐENJA]], {{zastava|DRŽAVA}}</nowiki> :::::::::::::::– [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22. jula 2025. u 14:21 (CEST) ::::::::::::::::Ne vidim zašto mijenjati nešto što stoji godinama, na što su i čitatelji i urednici navikli, što je praktičnija solucija i što se koristi i na drugim Wikipedijama. Ne vjerujem da će itko kad pogleda {{flagicon|SRB}} [[Beograd]], [[Srbija]] ili {{flagicon|SAD}} [[New York]], [[SAD]] misliti da su {{flagicon|SRB}} i {{flagicon|SAD}} zastave Beograda, dosnosno New Yorka, a ne Srbije, odnosno SAD-a. Ne potcjenjuj naše čitatelje toliko! :P – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 22. jula 2025. u 14:27 (CEST) {{podnožje rasprave}} [[Kategorija:Prijedlozi pravila i smjernica Wikipedije|*]] == Agitiranje == {{zaglavlje rasprave|Na temelju rasprave zaključujem da postoji konsenzus za usvajanje smjernice kako je predložena i korigirana te ista stupa na snagu od danas. – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 10. marta 2026. u 16:42 (CET)|Usvojeno}} Dragi kolege, na [[Korisnik:Edgar Allan Poe/Gradovi i jedinice|ovom se mjestu]] nalazi prijedlog lokalizirane smjernice o agitiranju. Kao i dosad, to je u najvećoj mjeri prijevod s engleske Wikipedije uz neke dodatke koji su specifični za okolnosti naše sredine. Molim kolege da pregledaju tekst, predlože ili izvrše izmjene koje smatraju nužnima (ovo je, kao i ranije, radna verzija) pa da usvojimo i ovu smjernicu za ubuduće, s obzirom da se radi o bitnom skupu normi koji će omogućiti normalnije i sigurnije uređivanje te popuniti neke praznine koje imamo. Proces traje '''sedam dana''' (dakle do '''10. marta''' u '''00:00'''), ali se po potrebi može produžiti i i nakon toga. Sve su izmjene i komentari dobrodošli! :) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:11 (CET) === Komentari === Sukladno ranijoj praksi, obavještavam sve korisnike koji su aktivni u posljednje vrijeme: @[[Korisnik:Aca|Aca]] @[[Korisnik:Vipz|Vipz]] @[[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] @[[Korisnik:Mladifilozof|Mladifilozof]] @[[Korisnik:Zavičajac|Zavičajac]]@ [[Korisnik:Vitek|Vitek]] @[[Korisnik:Slashslasher|Slashslasher]] @[[Korisnik:Orijentolog|Orijentolog]] @[[Korisnik:OC Ripper|OC Ripper]] @[[Korisnik:Igor Windsor|Igor Windsor]] @[[Korisnik:Alekol|Alekol]] @[[Korisnik:Deni|Deni]] @[[Korisnik:Alalch Emis|Alalch Emis]] @[[Korisnik:Maria Sieglinda von Nudeldorf|Maria Sieglinda von Nudeldorf]] @[[Korisnik:MirkoS18|MirkoS18]] @[[Korisnik:Belirac|Belirac]] @[[Korisnik:Argo|Argo]] @[[Korisnik:ImStevan|ImStevan]] @[[Korisnik:Ante Vranković|Ante Vranković]] @[[Korisnik:Duma|Duma]] @[[Korisnik:Ekvatarina|Ekvatarina]] (ispričavam se ukoliko sam nekoga zaboravio taggirati) – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 2. marta 2026. u 05:21 (CET) :Temeljno sam pregledao i lektorirao tekst te dodao neka pojašnjenja. Mislim da je vrlo važno da imamo ovo usvojeno kao smernicu. Napraviću dodatnu infrastrukturu (šablone) koja će pomoći u provedbi. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 5. marta 2026. u 21:36 (CET) ::Izrađeni su sledeći šabloni: {{tls|Pod agitacijom}}, {{tls|Uk-agitiranje}} i {{tl|Nije glasanje}}. Ti šabloni sada su uključeni u sastav smernice (u odeljku Reakcija na agitiranje), uz kratak prateći opis. Mislim da je sada smernica manje-više kompletna. U skladu s tim, ostavljam i formalno '''za''' usvajanje predloga smernice. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 6. marta 2026. u 22:10 (CET) :::::{{za}} Pročitao sam smjernicu i da, podržavam prijedlog. Ima nekih sitnih rđa: "mesno čaraparstvo" mi zvuči čudno po našem. – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 10. marta 2026. u 13:07 (CET) {{podnožje rasprave}} == Wikipedija:Nacrti – prijedlog nove smjernice == Na stranici '''[[Nacrt:Wikipedija:Nacrti]]''' izradio sam prijedlog nove smjernice o nacrtima. Tekst je normativnog karaktera i većinom je preuzet sa Wikipedije na engleskom jeziku uz lokalna prilagođavanja i lične ideje. Sve sugestije za poboljšanje su dobrodošle. Unapred zahvalan na mišljenjima. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12. aprila 2026. u 22:42 (CEST) :Većinom sjajno, super prevedeno i smisleno, ono što bih problematizirao, kao pitanja, jesu sljedeće stvari: :# "članak je o budućem događaju, djelu ili sličnoj temi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali razumno se smatra da će je steći u skoroj budućnosti" - kako će se provjeriti taj ''razumni'' dio? Wikipedija ne bi trebala biti kristalna kugla, tako da mi ne možemo predvidjeti hoće li nešto buduće biti relevantno u nekom trenutku. Za pretpostaviti je da će sljedeće SP u nogometu ili novi roman nekog nobelovca biti značajan, tu nema nekog spora, ali hoće li prvo izdanje nekog kulturnog festivala u nekom selu biti značajno.. pa to mi ne možemo pretpostavljati, zar ne? Kako to unaprijed znati? :# "članak je o živoj osobi koja još nije stekla dovoljnu pokrivenost u nezavisnim pouzdanim izvorima, ali sadrži barem jedan takav izvor i razumno se smatra da će dovoljnu pokrivenost steći u skoroj budućnosti" - isto kao i gore; stvar je da značaj mora postojati ''sada'', a ne u budućnosti. Ako će značaj postojati tek u budućnosti, onda se u budućnosti treba o tome raspravljati. Nacrti, po mojoj interpretaciji, ne bi smjeli biti tu da se provode eksperimenti sa značajem, već da se članci koji su okej po općim pravilima dotjeraju. Sukladno, ja bih ove dvije odredbe potpuno brisao jer se krše s ostalim normama projekta. :# "teksta generiranog umjetnom inteligencijom" - ovo bih isto izbacio; članak generiran AI-jem treba brisati i započeti iznova. :# "Nacrt koji nije imao suštinsku izmjenu najmanje šest mjeseci može biti izbrisan ili označen za brzo brisanje kao napušten." - iz iskustva rada na Wiki, ovo je predug rok. Korisnik koji želi urediti članak uređivat će ga u kratkom roku, a neće čekati šest mjeseci da učini ikakvu suštinsku izmjenu. To naprosto nije ''prirodno''. Mislim da se ovaj rok treba skratiti na mjesec ili dva, ''osim'' u slučaju kada urednik eksplicitno navede da neće moći uređivati članak neko vrijeme i traži malo dulji rok, koji onda treba odobriti. Ali ako zainteresirani korisnik u mjesec dana ne pokaže baš nikakvu volju za uređivanjem niti se u tom pogledu objasni, mislim da je onda ''razumno'' pretpostaviti da ni neće. Mi smo mala zajednica i nema potrebe za ovako dugim rokovima; ako se stanje promijeni, lako to mijenjamo. :# "Prije brisanja ili postavljanja šablona {{tl|Brzo brisanje}} trebalo bi obavijestiti tvorca nacrta." - čemu? Već je obaviješten o nacrtu. U toj obavijesti ("obavijestiti tvorca članka i/ili njegove glavne urednike ili urednice") treba navesti i ovaj tok te uputiti korisnika da, ako smatra da u navedenom roku neće moći izvršiti suštinske izmjene, to navede i zamoli za produljenje roka. Korisnik kojemu je u interesu objaviti članak mora biti proaktivan u tome, ne bismo mi trebali starati o tome. :# "Pri premještanju nacrta u glavni imenski prostor, preusmjerenje u pravilu treba ostaviti. Takvo preusmjerenje može pomoći drugima da pronađu prethodni naziv nacrta." - why? Djeluje kao nepotrebno preusmjeravanje, pogotovo ako se nacrt suštinski mijenja u procesu izmjena. :Ovo samo po sebi nisu loše stvari, ali su stvari koje treba razraditi ili oko kojih treba postići argumentirani konsenzus pa bih to volio raspraviti! :D – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 04:27 (CEST) ::Vrlo dobre teme za diskusiju. Što se prve tačke tiče, saglasan sam da treba konkretizirati. Ova smernica treba se odnositi na serijske događaje i djela iz serije – upravo primjeri koje si naveo. Novi seoski kulturni festivali tu baš i ne idu. Ako imaš ideje, preciziraj smernicu. Druga tačka, pošto se nacrti ne indeksiraju, problemi sa značajem nisu toliko ozbiljni/važni. Stoga, i minimalne naznake značaja mogu biti dovoljne za nacrt. Za žive osobe, poput pevača, gde nam je važno postojanje studijskog albuma, izrada nacrta pre nego što osoba izda takav album – mislim da to treba da bude realna opcija. Neki kriteriji značaja su nam izrazito rigorozni i nacrt može biti prvi „stepenik” dok tema ne stekne dovoljnu značajnost da postane punovažni članak. Minimalni kriterijum bio bi postojanje bar jednog pouzdanog izvora, kako se stranica ne bi izbrisala kao „Biografija žive osobe bez izvora”. Treća tačka, mašinski prevod i AI-generisan tekst stvari su koje su popravljive. Pritom, ovaj potonji nedostatak zapravo je lakši za otkanjanje. Ovo su očigledni problemi sa stilom stranice i mislim da treba da postoji mogućnost da idu u nacrt i budu spaseni, ako je to moguće. AI-generisan tekst ne smatra se kršenjem autorskih prava, pa brisanje nije obaveza. Četvrta tačka, na enwikiju postoji rok od 6 meseci. Mislim da mi tu ne bismo trebali ići sa kraćim rokom, upravo jer smo manji projekat. Ovakav rok je dosta fleksibilan i mislim da bismo ga trebali zadržati. Srpska Vikipedija takođe ima isti rok. Rok je vjerovatno ostavljen da bude duži upravo zbog otklanjanja tih problema sa značajnošću, gde tema može posle nekoliko meseci ispuniti sve enciklopedijske kriterije. Što se pete tačke tiče, mislim da bi bilo lepo obavestiti tvorca neposredno pre brisanja, kako bi se videlo da li je i dalje možda zainteresovan za rad na nacrtu. Kažem, nacrti su radne stranice zajednice i ne moraju nužno biti brzo prebačeni u glavni imenski prostor. Nekada korisnik može zaboraviti na rok ili na nacrt, pa je obaveštenje u tok pogledu korisno. Šesto, što se tiče preusmerenja, ono je korisno i kako bi se vodila evidencija o premeštanjima iz nacrta u GIP. Budući da se nacrti ne indeksiraju, ovakva preusmerenja ne jedu leba, a korisna su da bi linkovanje kasnije funkcionisalo i da bi navigacija bila prirodna. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 05:11 (CEST) :::Pravila i smjernice trebale bi održavati realnost projekta, kao takvog, sukladno čemu ih je nužno prilagoditi. Rokovi na en.wiki su takvi jer je sustav kao takav održiv i jer je vjerojatnost da će više ljudi kroz duži period raditi na tome veća. Kod nas te vjerojatnosti nema. Broj korisnika koju su aktivno željeli raditi na lošem članku kod nas je iznimno malen (Brada kao nedavni primjer), dok je broj onih koji odustaju ogroman (isto nedavni primjer, onaj Thompsonov koncert, iako sreća po nas da je taj lik odustao, ali ''point remains''), tako da naša pravila treba prilagoditi tome. E sad: :::# Ja osobno ne znam kako bih to preformulirao, ali moja je logika sljedeća: Ako je prva dodjela Oscara relevantna onda će i 201. biti relevantna; tu ne treba govoriti o nacrtu kao zaštitniku potencijalno značajne teme koja trenutno nije značajna. 201. dodjela Oscara bit će značajna, tu je samo pitanje je li prerano o njoj pisati, ali to je praktični razlog. S druge strane, ako prvo izdanje Kobasicijade u Klenovcima nije relevantno, onda neće biti ni 201., osim ako se ono ''ex post facto'' ne istakne po nečemu. Unaprijed neće, dakle ni ovdje nacrt ne treba biti "čuvar" potencijalnog značaja. Ako netko od kolega ima način kako to bolje formulirati, meni je to okej, ako ne - onda ovo treba brisati... osim ako ti nemaš neki konkretan primjer kada bi se ovo pravilo primijenilo? :::# Indeksiranje je irelevantno, davanje nekome roka od 6 mjeseci da uspije je još manje enciklopedijski. Uzmi primjer muzičara. Susan Boyle postala je relevantna i prije izdanja prvog albuma. Isto bih tako rekao da je i Jakov Jozinović trenutno enciklopedijski relevantan, iako lik ima jedan singl, ali udovoljava ostalim kriterijima i javno je eksponiran. S druge strane, hrpa izvođaća s Dore, recimo, nije enciklopedijski relevantna, neovisno o tome što imaju pjesme i nastup na Dori i/ili izdan album. [[WP:NIJE#Wikipedija nije kristalna kugla|Wikipedija nije kristalna kugla]], tako da u tom pogledu ne treba koristiti Wikipediju za vlastitu promociju. Kako sam rekao na onoj raspravi - tema nije relevantna zato što je na Wikipediji, već je na Wikipediji zato što je relevantna. Ako nije relevantna, onda joj tu nije mjesto; kada postane relevanta (i ako!), onda joj na projektu može biti mjesto. :::# Ovo oko AI-ja ne vidim kako se može popraviti - ako je tekst potpuno generiran preko AI-ja, jedini način da se isti popravi je da se potpuno nanovo napiše, u kojemgod obliku. Ako se članak nanovo piše, onda se stari briše, tako da ne vidim razlog zašto bismo imali ''placeholder'' AI članak za nešto što ionako neće biti identično tomu. Mi kao enciklopedija trebamo imati nultu stopu tolerancije prema AI sadržaju, tako da AI generirani tekst nema što tražiti niti u nacrtu. To je samo ''placeholder'' za članak, a to nema smisla, jer onda možemo napravitii tako 20 milijuna placeholdera i biti Wiki s najvećim brojem članaka. Strojni prijevodi su druga stvar i to mi je okej da ide u nacrt, ali ovo mi nema smisla. :::# Kako sam gore rekao, mi nemamo pravo "davati" nekome 6 mjeseci da uspije ili ne, a ovo zvuči upravo kao to. ''Okej, frende, sada nisi bitan, al' imaš šest mjeseci da ovoj zajednici dokažeš da jesi.'' Nismo mi zato tu, tako da mi to nije neki argument. Što se tiče ostaloga, probaj naći koliko je bilo korisnika koji su actually htjeli raditi na svojim člancima pa vidi koliko taj rok od pola godine ima smisla. Da ne kažem - tko će nakon pola godine to održavati i paziti na to? :::# Ako nako proteka 6 mjeseci nije radio na članku, '''naročito''' ako je IP (a u 90+% slučajeva je IP), misliš da će ga još jedna obavijest na to motivirati? Pa ti ljudi nalijepe to ovdje i više nikada ne dođu na projekt! :D :::# Haj' dobro, iako ne vidim svrhu, al' recimo da zvuči dovoljno praktično pa okej! :D :::Toliko za sada! – [[Korisnik:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Edgar A.</span>]] [[Razgovor s korisnikom:Edgar Allan Poe|<span style="color:var(--color-base); font-family:'Free Style Script';">Poe</span>]] 13. aprila 2026. u 05:44 (CEST) ::::Vrlo solidni argumenti za neke tačke. Odgovoriću posle i doraditi smernicu. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13. aprila 2026. u 12:48 (CEST) 55q9r8rrhwl0h1ivyhd7bjd42y4ivz2 Carlos Alcaraz 0 4720454 42580564 42580306 2026-04-12T15:08:56Z Edgar Allan Poe 29250 /* Masters 1000 turniri */ 42580564 wikitext text/x-wiki {{Infokutija teniser | ime = Carlos Alcaraz | slika = 25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Carlos Alcaraz - 240422 192324 (cropped).jpg | opis_slike = Carlos Alcaraz na dodjeli spotskih nagrada Laureus ([[2024.]]) | širina_slike = 220px | profesionalna karijera = [[2018.]] – ''danas'' <!-- Osobne informacije --> | država = {{flag|Španjolska}} | punoime = Carlos Alcaraz Garfia | datum rođenja = {{datum rođenja i dob|2003|5|5|hr=da}} | mjesto rođenja = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | datum smrti = <!-- možete koristiti {{death date and age|godina smti|mjesec smrti|dan smrti|godina rođenja|mjesec rođenja|dan rođenja}} --> | mjsto smrti = | prebivalište = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | nadimak = Carlitos | visina = 1.83 m<ref name="ATP">{{cite web |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |url=https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |work=[[ATP Tour]] |access-date=24 May 2025 |archive-date=30 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430090656/https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |url-status=live}}</ref> | stil igre = dešnjak (dvoručni bekend) | zarada = 63,333,776$<ref name="career-prize-money-leaders">{{Cite web |url=https://www.protennislive.com/posting/ramr/career_prize.pdf |title=ATP Prize Money Leaders |website=Protennslive.com |date=23 February 2026|access-date=24 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |website=ATP Tour}}</ref> (5. u historiji) | trener = {{nowrap|[[Juan Carlos Ferrero]] (2019–2025)<br />[[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]] (2024–''danas'')}} <!--Singlovi--> | pojedinačni_rekord = 296–65 | pojedinačnih_titula = 26 | najviši_pojedinačni_rang = '''[[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|1.]]''' ([[12. rujna]] [[2022.]]) | trenutni_pojedinačni_rang = '''1.''' ([[10. studenog]] [[2025.]])<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/rankings/singles |title=PIF ATP Rankings (Singles) |website=ATP Tour |access-date=2 February 2026}}</ref> | Australian_Open_rezultat = '''P''' ([[2026]]) | Roland_Garros_rezultat = '''P''' ([[2024]], [[2025]]) | Wimbledon_rezultat = '''P''' ([[2023]], [[2024]]) | US_Open_rezultat = '''P''' ([[2022]], [[2025]]) | ATP_Finals_rezultat = F ([[2025]]) | WTA_Finals_rezultat = | Olimpijada_rezultat = F ([[2024]]) <!--Parovi--> | parovi_rekord = 9–6 | parovi_titula = 0 | najviši_doubles_rang = 519 ([[9. svibnja]] [[2022.]]) | trenutni_doubles_rang = | Australian_Open_parovi_rezultat = | Roland_Garros_parovi_rezultat = | Wimbledon_parovi_rezultat = | US_Open_parovi_rezultat = | ATP_Finals_parovi_rezultat = | WTA_Finals_parovi_rezultat = | Olimpijada_parovi_rezultat = ČF ([[2024]]) <!--Mješoviti parovi--> | mješoviti_rekord = | mješoviti_titula = 0 | Australian_Open_mješoviti_rezultat = | Roland_Garros_mješoviti_rezultat = | Wimbledon_mješoviti_rezultat = | US_Open_mješoviti_rezultat = 1K ([[2025]]) | Olimpijada_mješoviti_rezultat = <!--Momčadski turniri--> | Davis_Cup = | Fed_Cup = | Hopman_Cup = | svetsko ekipno prvenstvo = <!--Medalje--> | prikaži-medalje = yes | medalje = {{Medalja|Država| {{flag|Španjolska}} }} {{Medalja|Natjecanje| [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] }} {{Medalja|Srebro| [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] | [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|Singlovi]] }} | medalje-naslov = Medalje <!-- Ažurirano i vanjske veze --> | ažurirano = [[12. ožujka]] [[2026.]] | atp profil = https://www.atptour.com/en/players/-/A0E2/overview | wta profil = | vebsajt = }} '''Carlos Alcaraz Garfia''' ({{IPA-es|ˈkaɾlos alkaˈɾaθ ˈɣaɾfja|lang}};<ref>{{cite web |title=The pronunciation by Carlos Alcaraz himself |url=https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |work=ATPWorldTour.com |access-date=19 July 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412223748/https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |url-status=live}}</ref> [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[5. svibnja]] [[2003.]]), [[Španjolska|španjolski]] profesionalni tenisač. Trenutno je [[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|prvi tenisač]] na [[ATP ljestvica|ATP-ovoj ljestvici]], a [[2022.]] i [[2025.]] završio je godinu kao prvi tenisač na ljestvici. Osvojio je 26 [[ATP Tour|ATP Tour]] titula, uključujući sedam [[Grand Slam]]ova i osam [[ATP Masters 1000 turniri|Mastersa]]. Najmlađi je igrač u historiji tenisa koji je kompletirao karjerni Grand Slam u singlovima. Alcaraz je tenisku karijeru započeo [[2018.]] godine, kada je imao 14 godina. U svibnju [[2021.]] godine probio se među 100 najboljih tenisača, a godinu je završio na 32. mjestu nakon što je došao do četvrtfinala [[US Open]]a. Sljedeće je godine upravo u [[New York (grad)|New Yorku]] osvojio svoju prvu Grand Slam titulu. U dobi od 19 godina, 4 mjeseca i 7 dana, postao je najmlađi tenisač i prvi tinejdžer koji je došao na prvo mjesto ATP ljestvice te je postao najmlađi tenisač koji je kalendarsku godinu završio na prvom mjestu. Sljedeće je godine prvi put osvojio [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]], pobijedivši u finalu [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]. Tijekom [[2024.]] godine postao je najmlađi tenisač koji je kompletirao tzv. "Kanalski Slam" (osvojio je [[Roland-Garros]] i [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] u istoj sezoni), a osvojio je i srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Tijekom [[2025.]] osvojio je još dva Grand Slama, pobijedivši [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] na [[Roland-Garros]]u i [[US Open]]u. Početkom [[2026.]] godine, u dobi od 22 godine, 8 mjeseci i 27 dana, postao je najmlađi tenisač u historiji koji je kompletirao karijerni Grand Slam, nakon osvajanja [[Australian Open]]a. == Rani život i juniorska karijera == Carlos Alcaraz Garfia rođen je [[5. svibnja]] [[2003.]] godine u [[El Palmar (Murcia)|El Palmaru]] kao drugi sin Carlosa Alcaraza Gonzáleza i Virginije Garfije Escandón. Ima jednog starijeg brata, Álvara, i dvojicu mlađih, Sergija i Jaimea.<ref name=":4">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz's Family: All About the Tennis Champion's Parents and Siblings |url=https://people.com/all-about-carlos-alcaraz-family-parents-siblings-7814256 |access-date=15 December 2024 |website=People.com |language=en}}</ref> Alcaraz je počeo trenirati tenis u klubu ''Real Sociedad Club de Campo de Murcia'' kada je imao samo četiri godine; njegov otac radio je kao trener i službenik u klubu u to doba.<ref>{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=1 June 2023 |title=Antes de que Carlos Alcaraz fuera impresionante, fue bastante bueno como para tener suerte |url=https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |access-date=13 July 2024 |work=The New York Times |language=es |issn=0362-4331 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |url-status=live}}</ref> Majka mu je radila kao asistentica prodaje u [[IKEA]]-i.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz Se Destapa En Vogue |url=http://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |access-date=13 July 2024 |website=ATP Tour |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |url-status=live}}</ref> Njegov je otac igrao tenis, ali je kao tinejdžer odustao od profesionalne karijere zbog manjka financijskih sredstava.<ref>{{Cite web |last=Moya |first=Francisco J. |date=6 April 2022 |title=El abuelo de Carlos Alcaraz, de la receta de las tres 'C' a la "alegría, el orgullo y el alivio" |url=https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |access-date=13 July 2024 |website=La Verdad |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: "Mi padre tenía muchas raquetas y el club estaba al lado de casa" |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.html |access-date=13 July 2024 |website=www.lavanguardia.com |date=18 April 2021 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.amp.html |url-status=live}}</ref> Tijekom [[2013.]] godine, kada je imao 10 godina, Alcaraz je s [[Babolat]]om potpisao svoj prvi sponzorski ugovor.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=28 October 2025 |title=Who are Carlos Alcaraz's big sponsors? Massive Nike deal and stripping to his underwear for Calvin Klein |url=https://www.tennis365.com/tennis-features/carlos-alcarazs-sponsors-20m-nike-deal-chief-progress-officer |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Kada je imao 11 godina, [[IMG (kompanija)|IMG-ov]] agent Albert Molina gledao ga je kako igra te je bio toliko oduševljen njegovim talentom da je nagovarao njegovog oca da mu dozvooli da radi s njim, na što je ovaj u konačnici pristao kada je Carlosu bilo 12 godina.<ref>{{Cite web |title=Signed At 12, Carlos Alcaraz Investment Now Paying Rich Dividends {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/how-carlos-alcaraz-has-built-a-winning-team |access-date=24 December 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 September 2025 |title=Who Sits in Carlos Alcaraz's Player's Box? |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/sits-carlos-alcarazs-players-box-130000828.html |access-date=24 December 2025 |website=Yahoo Life |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 April 2023 |title="Carlos and I are almost the same person, we think the same way" |url=https://www.tennismajors.com/atp/exclusive-interview-with-alcaraz-coach-juan-carlos-ferrero-carlos-and-i-are-almost-the-same-person-we-think-the-same-way-670345.html |access-date=25 October 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Njegov otac i stariji brat Álvaro često ga prate na turnirima, a Álvaro mu je nerijetko i partner na treninzima te pomoćni trener. Kada ne putuje na turnire živi u obiteljskoj kući u [[Murcia|Murciji]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz is already training on the clay in Murcia with his sights set on Paris 2024 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/07/18/alcaraz-is-already-training-on-the-clay-in-murcia-with-his-sights-set-on-paris-2024 |access-date=15 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> Nadimci u obitelji su mu Carlitos i Charly.<ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Kevin |date=1 October 2023 |title=Carlos Alcaraz reveals the nickname has given himself |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-nickname-carlitos-interview-press-conference |access-date=16 December 2024 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Identificira se kao [[katolicizam|katolik]] te je nerijetko išao po blagoslov kod svećenika prije turnira.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz makes time for blessing amid US Open pressure |url=https://aleteia.org/2025/08/25/heres-the-catholic-way-carlos-alcaraz-prepares-for-us-open/ |access-date=2025-12-22 |website=Aleteia — Catholic Spirituality, Lifestyle, World News, and Culture |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Macken: The athletic side of the newest saints |url=https://bccatholic.ca/voices/pat-macken-bccath/macken-the-athletic-side-of-the-newest-saints |access-date=2025-12-22 |website=The B.C. Catholic |language=en}}</ref> U dobi od 10 godina, Alcaraz je prvi puta igrao na turniru izvan [[Španjolska|Španjolske]], sudjelujući na U-10 prvenstvu u [[Hrvatska|Hrvatskoj]],<ref>{{Cite web |date=25 June 2023 |title=Carlos Alcaraz – the Birth of One Boy's Dreams, the Death of One Man's Hopes {{!}} InsideTennis.com |url=https://www.insidetennis.com/2023/06/carlos-alcaraz-the-birth-of-one-boys-dreams-the-death-of-one-mans-hopes/ |access-date=24 December 2025 |language=en-US}}</ref> gdje je izgubio u finalu.<ref>{{Cite web |date=23 May 2022 |title=The 'brutal charisma' and staggering game of Carlos Alcaraz |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/33944927/heir-apparent-carlos-alcaraz-ready-complete-tennis-takeover-2022-french-open |access-date=24 December 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Kako je iste godine pristupio [[Babolat]]ovom timu, napredovao je te je s 13 godina bio dio njihovog međunarodnog tima.<ref>{{Cite news |last=Newcomb |first=Tim |title=One-On-One With Carlos Alcaraz On His 7-Year Extension With Babolat |url=https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705160800/https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-date=2024-07-05 |access-date=24 December 2025 |work=[[Forbes]] |language=en |url-status=live }}</ref> Godine [[2015.]] osvojio je U-12 turnir u sklopu Rafa Nadal Tour Mastersa, a sljedeće je godine osvojio i U-14 turnir.<ref>{{Cite web |last=Richardson |first=James |date=1 August 2023 |title=Carlos Alcaraz's little brother notches a win on Rafa Nadal Tour |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcarazs-little-brother-jaime-notches-win-rafa-nadal-tour |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Godina [[2017.]] bila je prekretnica u njegovoj juniorskoj karijeri; osvojio je XIV Taça Internacional Maia Jovem, pobijedivši [[Daniel Rincón (teniser)|Daniela Rincóna]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=Alcaraz and Radulova reign on clay in Maia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F111601%2FAlcaraz-and-Radulova-reign-on-clay-in-Maia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> a ubrzo je osvojio i Babolat Cup.<ref>{{Cite web |title=U12 Babolat Cup International Masters Finals – Roberta Gaskell Crowned Champion – Yorkshire Tennis |url=https://www.yorkshiretennis.org.uk/u12-babolat-cup-international-masters-finals-roberta-gaskell-crowned-champion/ |access-date=24 December 2025 |language=en-GB}}</ref> Istoga je ljeta Španjolskoj pomogao osvojiti U-14 turnir u sklopu Europskog ljetnog kupa te je bio dio reprezentacija koja je osvojila drugo mjesto (iza [[Švicarska|Švicarske]]) na [[ITF Svjetsko juniorsko finale|ITF Svjetskom juniorskom finalu]].<ref>{{Cite web |last=Ilic |first=Jovica |date=10 July 2017 |title=Spain and Ukraine win 14&U European Summer Cups |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Tennis_Stories/45284/spain-and-ukraine-win-14ampu-european-summer-cups/ |access-date=24 December 2025 |website=Tennis World USA |language=en}}</ref> and was part of the Spanish team that finished runner-up to Switzerland at the [[ITF World Junior Tennis Finals]].<ref>{{Cite web |date=5 August 2025 |title=Carlos Alcaraz's younger brother is now set to follow in his footsteps this year |url=https://tennishead.net/carlos-alcarazs-younger-brother-is-now-set-to-follow-in-his-footsteps-this-year/ |access-date=24 December 2025 |website=tennishead.net |language=en-GB}}</ref> Uspon se nastavio i tijekom [[2018.]] godine. U srpnju je osvojio Dutch Junior Open, pobijedivši [[Filip Kolašinski|Filipa Kolašinskog]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=TC Bakkum Dutch Junior Open 2018 |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/tc-bakkum-dutch-junior-open-2018/ned/2018/j-g2-ned-01a-2018/draws-and-results/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> a nekoliko tjedana kasnije pobijedio je [[Elmer Møller|Elmera Møllera]] u finalu U-16 [[Evropsko juniorsko prvenstvo u tenisu|Europskog juniorskog prvenstva]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz & Bartone victorious at European 16&U Championships |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/121329/Alcaraz-Bartone-victorious-at-European-16U-Championships |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> Kasnije te godine pomogao je Španjolskoj pri osvajanju naslova prvaka [[Juniorski Davis Cup|juniorskog Davis Cupa]] u [[Budimpešta|Budimpešti]]; u meču protiv [[Harold Mayot|Harolda Mayota]] u singlovima spasio je meč loptu, a kasnije je u parovima osigurao odlučujuću pobjedu nakon što je [[Francuska]] prešla u rano vodstvo.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=26 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |access-date=24 December 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Moran |first=Tom |date=30 September 2018 |title=SPAIN WINS 2018 JUNIOR DAVIS CUP AFTER COMEBACK VICTORY |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/spain-wins-junior-davis-cup-after-comeback-victory/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> U ožujku [[2019.]] godine osvojio je J300 Villenu, pobijedivši [[Ilja Biloborodko|Ilju Biloborodka]] u finalu.<ref>{{Cite web |title=J300 Villena \ Trofeo Juan Carlos Ferrero (Villena), J300 Boys, 2019-03-26 Tennis Results |url=https://www.coretennis.net/majic/pageServer/0r0100000c/en/tid/73829/Tournament-Rounds.html |access-date=24 December 2025 |website=www.coretennis.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=J300 Villena |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/j300-villena/esp/2025/j-j300-esp-2025-001/champions/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine postao je prvi junior Europe,<ref>{{Cite web |title=From European Junior Champion to record breaker: Carlos Alcaraz Garfia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/127560/From-European-Junior-Champion-to-record-breaker-Carlos-Alcaraz-Garfia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> dok mu je najbolji plasman na svjetskoj juniorskoj ljestvici bilo 22. mjesto.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Garfia 2025: biography, Career, Net Worth, earnings and titles |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis-player/1348/carlos-alcaraz-garfia/ |access-date=24 December 2025 |website=www.tennisworldusa.org}}</ref> == Profesionalna karijera == === Debi i prvi ATP naslovi (2018. – 2021.) === Alcaraz je svoj profesionalni debi imao u veljači [[2018.]] godine u dobi od 14 godina, kada je kao kvalifikant sudjelovao na [[ITF Futures]] turniru Španjolska F5 u [[Murcia|Murciji]]. U prvom je kolu izbacio dugog nositelja i tada 292. igrača svijeta, [[Federico Gaio|Federica Gaija]], a ispao je u četvrtfinalu. Na tom je turniru dobio svoja prva dva ATP boda te je debitirao na [[ATP ljestvica|ATP ljestvici]] [[26. veljače]] [[2018.]] kao 1414. igrač svijeta.<ref>{{Cite web |date=5 July 2022|title=Carlos Alcaraz: How Covid has kept a lid on this mercurial talent|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-how-covid-has-kept-a-lid-on-this-mercurial-talent/|access-date=25 June 2025|website=tennishead.net|language=en-GB}}</ref> U travnju [[2019.]] godine, u dobi od 15 godina, debitirao je na [[ATP Challenger Tour|Challengeru]] [[JC Ferrero Challenger Open|JC Ferrero Challenger]] u [[Villena|Villeni]]. U prvom je kolu pobijedio 17-godišnjeg [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]], koji je do tada imao seriju od 16 uzastopnih pobjeda,<ref>{{Cite web |title=Challenger TV: Watch Carlos Alcaraz & Jannik Sinner's first meeting ahead of French Open clash|url=https://www.atptour.com/en/news/watch-alcaraz-sinner-first-meeting-alicante-2019#:~:text=A%2015-year-old%20Alcaraz,one%20hour%20and%2050%20minutes.|access-date=25 October 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je pobijedio u meču na Challengeru;<ref>{{Cite web |last=Ilic|first=Jovica|date=3 April 2024|title=Five Years of Fire: Carlos Alcaraz vs. Jannik Sinner's First Encounter|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/143738/five-years-of-fire-carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner-s-first-encounter/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> u drugom kolu izbacio ga je osmi nositelj [[Lukáš Rosol]]. Alcaraz će u narednom periodu osvojiti četiri titule na Challengerima, tri od njih prije punoljetnosti, te postati prvi tenisač rođen [[2003.]] godine koji je igrao meč za titulu na Challengeru. Debi na [[ATP Tour]]u imao je [[2020.]] godine na [[Rio Open]]u, gdje je dobio pozivnicu za glavni ždrijeb turnira; imao je 16 godina.<ref>{{cite web |date=13 December 2019|title=Carlos Alcaraz grabs 2020 Rio Open wild card for an ATP debut|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215222514/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|archive-date=15 February 2020|access-date=15 February 2020|website=Tennis World USA}}</ref> U prvom kolu dobio je tada 41. igrača svijeta, sunarodnjaka [[Albert Ramos Viñolas|Alberta Ramosa Viñolasa]], i to u maratonskom meču u tri seta koji je trajao 3 sata i 37 minuta.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz, 16, Wins ATP Tour Debut In Rio|url=http://www.atptour.com/en/news/garin-andujar-alcaraz-rio-2020-monday|access-date=25 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Alcaraz je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je dobio meč na [[ATP Tour]]u, a to mu je uspjelo prije nego je ijedan igrač rođen [[2002.]] godine ostvario jednu pobjedu.<ref>{{Cite web |last=Ciotti|first=Lorenzo|date=18 February 2020|title=Carlos Alcaraz Garfia, the first player born in 2003 to win an ATP Tour match!|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/videos/ATP_Tennis/84227/carlos-alcaraz-garfia-the-first-player-born-in-2003-to-win-an-atp-tour-match/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jacobs|first=Shahida|date=16 April 2025|title=Diego Dedura-Palomero celebrates wildly after emulating Sinner, Alcaraz, Fonseca|url=https://www.tennis365.com/atp-tour/first-player-born-each-year-win-atp-match-featuring-carlos-alcaraz-jannik-sinner-diego-dedura-palomero|access-date=25 June 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> U drugom kolu izbacio ga je [[Federico Coria]]. Sljedeće godine prvi je put sudjelovao u kvalifikacijama za neki [[Grand Slam]], odnosno [[Roland-Garros]], a iako je u prvom kolu imao dvije meč lopte u drugom setu protiv [[Aleksandar Vukić|Aleksandra Vukića]], na kraju je izgubio u tri seta.<ref>{{Cite web|title=Vukic saves two match points in Roland Garros win|url=https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|access-date=10 July 2025|website=Tennis Australia|language=en-AU|archive-date=2025-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121112837/https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|url-status=dead}}</ref> Početkom [[2021.]] godine debitirao je u glavnom ždrijebu nekog Grand Slama nakon što je izborio nastup na [[Australian Open]]u kroz kvalifikacije; time je postao najmlađi kvalifikant na turniru još od [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] [[2005.]] godine.<ref name=":023">{{Cite web |title=Parallels with Rafa mean no escape for Alcaraz|url=https://ausopen.com/articles/features/parallels-rafa-mean-no-escape-alcaraz|access-date=22 March 2025|website=ausopen.com|language=en}}</ref> Kako je odigravanje turnira odgođeno zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]], Alcaraz je početkom veljače igrao [[Great Ocean Road Open]], gdje ga je pobijedio [[Thiago Monteiro]].<ref>{{Cite web |title=Thiago Monteiro vs. Carlos Alcaraz Melbourne 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/8998/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na Australian Openu, u prvom je kolu pobijedio kolegu kvalifikanta [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]] u tri seta i tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine s pobjedom na nekom [[Grand Slam]]u; također je bio jedini tinejdžer koji je prošao prvo kolo turnira, ali je u grom kolu ispao od [[Mikael Ymer|Mikaela Ymera]]. U narednom je periodu kombinirano nastupao na Challengerima i ATP turnirima,<ref>{{Cite web |title=Marco Trungelliti vs. Carlos Alcaraz Gran Canaria 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/9458/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tallon Griekspoor vs. Carlos Alcaraz Montpellier 2021 1st Round Qualifying &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/375/qs013|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Alexander Zverev vs. Carlos Alcaraz Acapulco 2021 Round of 32 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/807/ms031|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Frances Tiafoe vs. Carlos Alcaraz Barcelona 2021 Round of 64 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/425/ms041|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> pri čemu je najveći uspjeh imao na [[Andalucía Open]]u, gdje je redom pobjeđivao [[Nikola Milojević (teniser)|Nikolu Milojevića]], [[Feliciano Lopez|Feliciana Lopeza]] i trećeg nositelja [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] prije poraza od [[Jaume Munar|Jaumea Munara]] u polufinalu; to polufinale bio mu je tada najbolji plasman na nekom ATP Tour turniru.<ref>{{Cite web |title=Jaume Munar vs. Carlos Alcaraz Marbella 2021 Semi-Finals &#124; Estadísticas de Partido|url=https://www.atptour.com/es/scores/match-stats/archive/2021/9462/ms003|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=es}}</ref> Za [[Miami Open]] dobio je pozivnicu, ali ga je u prvom kolu pobijedio [[Emil Ruusuvuori]]; bio mu je to prvi nastup na nekom [[ATP Masters 1000 turniri|Masters 1000]] turniru.<ref>{{Cite web |title=Emil Ruusuvuori vs. Carlos Alcaraz Miami 2021 Round of 128 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/403/ms081|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Pozivnicu je dobio i za [[Madrid Open]], gdje je u prvom kolu pobijedio [[Adrian Mannarino|Adriana Mannarina]] i tako postao najmlađi pobjednik u historiji turnira, rekord koji je ranije (od [[2004.]] godine) držao [[Rafael Nadal]]. U drugom se kolu, na svoj osamnaesti rođenan, susreo upravo s Nadalom u njihovom prvom susretu; izgubio je u dva seta.<ref>{{cite web |title=Alcaraz on 'Dream' Nadal Clash: 'It's the Best Birthday Present'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504040630/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|archive-date=4 May 2021|access-date=4 May 2021|work=ATP Tour}}</ref> Dana [[24. svibnja]] [[2001.]] godine ušao je među 100 najboljih tenisača svijeta (94. mjesto) i tako postao najmlađi tenisač među top 100.<ref>{{Cite web |date=23 May 2021|title=Carlos Alcaraz moves into the top 100 with a Challenger win in Oeiras|url=https://www.tennisnet.com/en/news/carlos-alcaraz-moves-into-the-top-100-with-a-challenger-win-in-oeiras|access-date=22 March 2025|website=tennisnet.com|language=en}}</ref><ref name=":133">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz na [[Roland-Garros 2021.|Roland-Garrosu 2021.]] godine.]] Kao kvalifikant došao je do trećeg kola [[Roland-Garros]]a, gdje ga je pobijedio [[Jan-Lennard Struff]]. Alcaraz je postao najmlađi igrač koji je došao do trećeg kola Roland-Garrosa u 29 godina te najmlađi na Grand Slamovima općenito još od Nadala [[2004.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz becomes youngest man to reach third round in Paris in 29 years|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/alcaraz-becomes-youngest-man-to-reach-third-round-in-paris-in-29-years/|access-date=22 March 2025|website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine debitirao je i na [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] preko pozivnice. U prvom je kolu pobijedio [[Yasutaka Uchiyama|Yasutaku Uchiyamu]] u svom prvom meču od pet setova,<ref name=":1332">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> ali je ispao u drugom kolu od drugog igrača svijeta, [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]].<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=Alix|date=1 July 2021|title=Medvedev too strong for teenager|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-07-01/medvedev_too_strong_for_teenager_alcaraz.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> U srpnju iste godine je na [[Croatia Open Umag|Umag Open]]u osvojio svoju prvu ATP titulu, pobijedivši [[Richard Gasquet|Richarda Gasqueta]] u finalu;<ref>{{Cite web |date=25 July 2021|title=No escaping Carlos Alcaraz: 18-year-old becomes youngest ATP champion since 2008 in Umag|url=https://www.tennismajors.com/atp/umag-atp-250-atp/no-escaping-carlos-alcaraz-18-year-old-becomes-youngest-atp-champion-since-2008-in-umag-436105.html|access-date=22 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> time je postao najmlađi ATP pobjednik još od [[Kei Nishikori|Keija Nishikorija]] [[2008.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Joao Fonseca makes history in Buenos Aires, wins first ATP Tour title|url=https://www.atptour.com/en/news/cerundolo-fonseca-buenos-aires-2025-final|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je u trećem kolu u drami od pet setova pobijedio tada trećeg igrača svijeta, [[Stefaons Cicipas|Stefanosa Cicipasa]].<ref>{{Cite news |last1=Keating|first1=Steve|date=4 September 2021|title=Alcaraz upsets Tsitsipas to reach U.S. Open fourth round|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611093944/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|archive-date=11 June 2022|access-date=4 September 2021|work=Reuters}}</ref> S 18 godina i 4 mjeseca, Alcaraz je postao najmlađi tenisač koji je dobio top 3 igrača na US Openu od uvođenja [[ATP ljestvica|ATP ljestvice]] [[1973.]] godine. Također je postao najmlađi tenisač u četvrtkom kolu Grand Slama još od [[Roland-Garros 1992.|Roland-Garrosa 1992.]] godine, gdje je u četvrtom kolu igrao 17-godišnji [[Andrij Medvedev]], te najmlađi tenisač u četvrtom kolu US Opena od 17-godišnjeg [[Michael Chang|Michaela Changa]] [[1989.]] godine.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Records Biggest Career Win, Shocks Stefanos Tsitsipas in US Open Thriller|url=https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904001025/https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=3 September 2021|title=Alcaraz, 18, stuns Tsitsipas; Tiafoe tops Rublev|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904010845/https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021}}</ref> U četvrtom kolu pobijedio je kvalifikanta [[Peter Gojowczyk|Petera Gojowczyka]] i tako ušao u četvrtfinale kao najmlađi četvrtfinalist u historiji Open ere na US Openu, najmlađi ukupno od [[Thomaz Koch|Thomaza Kocha]] [[1963.]] godine te najmlađi na svim Grand Slamovima još od Michaela Changa na [[Roland-Garros 1990.|Roland-Garrosu 1990.]] godine. U četvrtfinalu je predao meč [[Félix Auger-Aliassime|Félixu Augeru-Aliassimeu]] nakon ozljede noge.<ref>{{cite web |title=The Latest: Alcaraz says leg muscle made him stop at Open|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611083455/https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|archive-date=11 June 2022|access-date=8 September 2021}}</ref> Na sljedećem [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] po prvi je puta bio nositelj na Masters 1000 turniru (30.), ali ga je u prvom kolu izbacio [[Andy Murray]].<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=10 October 2021|title=Andy Murray battles back to beat Carlos Alcaraz at Indian Wells|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/oct/11/andy-murray-battles-back-to-beat-carlos-alcarez-at-indian-wells|access-date=22 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nastavio je nizati top 10 pobjede,<ref>{{Cite news |date=27 October 2021|title=Andy Murray loses to Carlos Alcaraz at Vienna Open|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/59064423|access-date=22 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=In his win over Matteo Berrettini, Carlos Alcaraz showed that blurring speed and crisp technique can still prevail against a bigger opponent|url=https://www.tennis.com/news/articles/in-his-win-over-matteo-berrettini-carlos-alcaraz-showed-that-blurring-speed-and-|access-date=22 March 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref> a na [[Rolex Paris Masters|pariškom Mastersu]] pobijedio je tada osmog igrača svijeta, Jannika Sinnera, u njihovom prvom susretu na ATP Touru.<ref>{{Cite web |last=Rigal|first=Joseph|date=3 November 2021|title=Carlos Alcaraz stuns Jannik Sinner to open ATP Finals door for Hubert Hurkacz and Cameron Norrie|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-stuns-jannik-sinner-to-open-atp-finals-door-for-hubert-hurkacz-and-cameron-norrie/|access-date=22 March 2025|website=Tennishead|language=en-GB}}</ref> Sezonu je završio na [[Next Gen ATP Finals]]ima, gdje je isprva bio treći nositelj, ali je nakon odustajanja Sinnera i Augera-Aliassimea postao prvi nositelj; dominantno je osvojio turnir, izgubivši tek jedan set.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz leaves NextGen behind with Milan magic – Roland-Garros – The official site|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/magic-carlos-alcaraz-wins-nextgen-2021-milan|access-date=22 March 2025|website=www.rolandgarros.com|language=en-us}}</ref> === Prvi Grand Slamovi i ATP br. 1 (2022. – 2023.) === Početkom [[2022.]] godine, Alcaraz je po prvi put bio nositelj na nekom [[Grand Slam]]u; kao 31. nositelj, došao je do trećeg kola gdje ga je u petom setu pobijedio [[Matteo Berrettini]].<ref>{{cite web |title=What Carlos Alcaraz Has Done Quicker Than the Big Three|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119053743/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|archive-date=19 January 2022|access-date=19 January 2022|work=ATP Tour}}</ref> U finalu [[Rio Open]]a pobijedio je [[Diego Schwartzman|Diega Schwartzmana]] te tako osvojio svoju prvu [[ATP 500 turniri|ATP 500 titulu]],<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |title=Carlos Alcaraz Rises to Career-High After Rio de Janeiro Title |access-date=21 February 2022 |archive-date=21 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221233858/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |url-status=live|work=ATP Tour}}</ref> postavši najmlađi osvajač u toj kategoriji otkako je uvedena [[2009.]] godine.<ref>{{Cite news |title=Carlos Alcaraz Makes History With Rio de Janeiro Title|url=https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927091510/https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-date=27 September 2023|access-date=13 June 2025|work=ATP Tour|language=en}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] došao je do polufinala, gdje je izgubio od [[Rafael Nadal|Rafaela Nadala]],<ref>{{Cite news |last=|date=20 March 2022|title=Rafael Nadal wins battle of generations against Alcaraz, 18, to reach Indian Wells final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/20/rafael-nadal-wins-battle-of-generations-to-beat-alcaraz-18-to-indian-wells-final|access-date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> da bi dva tjedna kasnije u finalu [[Miami Open]]a pobijedio [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] za svoj prvi Masters 1000 naslov. Alcaraz je tako postao najmlađi i prvi španjolski osvajač Miamija u historiji turnira te najmlađi Masters 1000 prvak još od Nadalove titule u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]] iz [[2005.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=3 April 2022|title=Carlos Alcaraz confirms arrival among elite with Miami Open success|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/03/carlos-alcaraz-confirms-arrival-among-elite-with-miami-open-win|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nakon iznenađujućeg ispadanja u Monte Carlu od [[Sebastian Korda|Sebastiana Korde]],<ref>{{cite web |date=13 April 2022|title=Carlos Alcaraz exits in windy Monte Carlo against unseeded Sebastian Korda|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220909091103/https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|archive-date=9 September 2022|access-date=9 September 2022|work=[[The Guardian]]}}</ref> u [[Barcelona Open|Barceloni]] je pobijedio prvog nositelja [[Stefanos Cicipas|Stefanosa Cicipasa]] te sunarodnjaka [[Pablo Carreño Busta|Pabla Carreña Bustu]] (u finalu)<ref>{{cite web |date=24 April 2022|title=Amazing Alcaraz Wins Barcelona Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314141008/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|archive-date=14 March 2023|access-date=24 April 2022|website=ATP Tour}}</ref> na putu do titule; ovo mu je, [[25. travnja]] [[2022.]] godine donijelo prvi ulazak među 10 najboljih tenisača svijeta,<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=ATP Barcelona: Carlos Alcaraz downs Stefanos Tsitsipas and writes history|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612145924/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|archive-date=12 June 2022|access-date=23 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas in Barcelona Open thriller to guarantee spot in world's top-10|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-barcelona/2022/carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-in-barcelona-open-thriller-to-guarantee-spot-in-world-s-top-_sto8896118/story.shtml|access-date=7 May 2022|work=Eurosport}}</ref> čime je postao najmlađi tenisač u toj grupi još od Nadala, koji je to postigao na isti dan 17 godina ranije.<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Alcaraz Downs Tsitsipas Again, Reaches Barcelona Semis|url=http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611054850/http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|archive-date=11 June 2022|access-date=7 May 2022|publisher=Tennis Now}}</ref><ref>{{cite web |title='Straight-A Student' Carlos Alcaraz Makes Historic Top 10 Breakthrough|url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620021504/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|archive-date=20 June 2022|access-date=25 April 2022|work=ATP Tour}}</ref> Dan nakon svog 19. rođendana, Alcaraz je pobijedio četvrtog igrača svijeta i trećeg nositelja Rafaela Nadala u četvrtfinalu [[Mutua Madrid Open|Madrid Opena]];<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Takes Out Rafael Nadal in Madrid|url=https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506172936/https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|archive-date=6 May 2022|access-date=6 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> bila je to Alcarazova prva pobjeda nad Nadalom i njihov posljednji susret na ATP Touru. Sljedećeg dana, Alcaraz je igrao svoj prvi meč s tada prvim tenisačem svijeta, [[Novak Đoković|Novakom Đokovićem]]. Nakon tri sata i 36 minuta, Alcaraz je pobijedio Đokovića u tri seta i tako postao najmlađi igrač koji je pobijedio prvog tenisača svijeta još od Nadala [[2004.]] godine te jedini igrač koji je pobijedio Nadala i Đokovuća jednog za drugim na zemlji.<ref>{{Cite news |date=7 May 2022|title=Madrid Open: Carlos Alcaraz shocks Novak Djokovic to reach final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61364603|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu je uvjerljivo pobijedio branitelja naslova i trećeg igrača svijeta [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]] za samo 64 minute;<ref>{{Cite news |date=8 May 2022|title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> s 19 godina i 3 dana postao je najmlađi pobjednik turnira u historiji. U svibnju je došao do 6. mjesta na ATP ljestvici.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Defeats Alexander Zverev for Madrid Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220509071148/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|archive-date=9 May 2022|access-date=8 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> [[File:Wimbledon Day 1 - 2022 DSC05856 (52179956200).jpg|320px|thumb|Alcaraz na [[Wimbledon 2022.|Wimbledonu 2022.]] godine.]] Iako je bio jedan od favorita za naslov na [[Roland-Garros]]u te godine,<ref>{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=21 May 2022|title=Carlos Alcaraz Recently Beat Nadal and Djokovic on Clay. Could This French Open Be His?|url=https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530230744/https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> Alcaraz je ispao u četvrtfinalu od Zvereva,<ref>{{Cite web |last=Livaudais|first=Stephanie|date=28 May 2022|title=Alcaraz v Korda: Things We Learned|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601055352/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|archive-date=1 June 2022|access-date=31 May 2022|website=[[French Open]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 May 2022|title=Alcaraz Breaks New Ground With Khachanov Win In Paris|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530163456/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|website=|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref name="RG2022QF2">{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=31 May 2022|title=Alexander Zverev Beats Carlos Alcaraz at the French Open|url=https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531184040/https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|archive-date=31 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> dok je na [[Wimbledon (turnir)|Wimbledonu]] došao do četvrtog kola, gdje ga je izbacio [[Jannik Sinner]].<ref>{{cite web |title=Wimbledon 2022: Jannik Sinner holds on to sink Carlos Alcaraz to make quarter-finals at SW19|url=https://www.eurosport.com/tennis/wimbledon/2022/wimbledon-2022-jannik-sinner-holds-on-to-down-carlos-alcaraz-to-make-quarter-finals-at-sw19_sto9017773/story.shtml|access-date=21 July 2024|work=Eurosport}}</ref> Na [[Hamburg Open]]u došao je do finala, gdje ga je pobijedio [[Lorenzo Musetti]];<ref>{{cite web |date=24 July 2022|title=Musetti Stuns Alcaraz In Hamburg For His First ATP Tour Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724210823/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|archive-date=24 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> iako je to bio njegov prvi poraz u nekom ATP finalu, plasman ga je doveo do petog mjesta na ljestvici, čime je postao najmlađi igrač u top pet još od Nadala [[2005.]] godine.<ref>{{cite web |title=Top-5 Alcaraz Sets All-Next Gen Final with Musetti|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724073733/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|archive-date=24 July 2022|access-date=24 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=25 July 2022|title=Alcaraz Makes History, Cracks Top 5: 'It's Pretty Amazing'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727133536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> U [[Umag]]u je igrao finale, ali je izgubio od Sinnera, mada je [[1. kolovoza]] postao četvrti tenisač na svijetu.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Rides Hot Start into Umag SFS|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730055941/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Beats Giulio Zeppieri to Reach Umag Final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730195301/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref> Iako mu je sjevernoamerička turneja startala loše,<ref>{{Cite web |title=TNT Sports is not available in your region|url=https://www.tntsports.co.uk/geoblocking.shtml|access-date=9 March 2025|website=www.tntsports.co.uk}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 August 2022|title=Cameron Norrie stuns Carlos Alcaraz to reach Cincinnati semi-final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/aug/20/cameron-norrie-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-cincinnati-semi-final|access-date=9 March 2025|work=The Observer|language=en-GB|issn=0029-7712}}</ref> zajedno s Nadalom, Ruudom, [[Danil Medvedev|Danilom Medvedevim]] i Cicipasom bio je jedan od kandidata za preuzimanje prvog mjesta na [[US Open]]u. U četvrtom kolu izbacio je bivšeg prvaka [[Marin Čilić|Marina Čilića]] u pet setova (čime je postao najmlađi igrač u ''Open'' eri koji je igrao dva uzastopna četvrtfinala US Opena),<ref>{{cite tweet |number=1567035942849888259|user=usopen|title=Carlitos is finding success in New York at a young age. https://t.co/fOpdx9ncC2|author=US Open Tennis|date=6 September 2022|access-date=12 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907041535/https://twitter.com/usopen/status/1567035942849888259|archive-date=7 September 2022|url-status=live}}</ref> u četvrtfinalu Sinnera također u pet setova (u meču od pet sezova koji je završio u 2:50 ujutro po lokalnom vremenu, čime je postao najkasnije završeni meč na turniru)<ref>{{Cite web |title=US Open: Carlos Alcaraz outlasts Jannik Sinner in five-hour epic to reach semi-finals|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12692535/us-open-carlos-alcaraz-outlasts-jannik-sinner-in-five-hour-epic-to-reach-semi-finals|access-date=9 March 2025|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te [[Frances Tiafoe|Francesa Tiafoea]] u polufinalu, također u pet setova. U finalu je u četiri seta pobijedio Ruuda, čime je ne samo osvojio svoj prvi Grand Slam naslov, već je i po prvi put u karijeri postao prvi tenisač svijeta. S 19 godina i 130 dana, Alcaraz je postao najmlađi tenisač na prvom mjestu ATP ljestvice u historiji te drugi najmlađi najbolji tenisač svijeta općenito, iza [[Lew Hoad|Lewa Hoada]],<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12">{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz becomes youngest world No. 1 in Pepperstone ATP rankings history|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912000636/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name=":04">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Youngest Year-End ATP No. 1 Presented By Pepperstone In History |url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116111255/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |archive-date=16 November 2022 |access-date=26 November 2022 |website=ATP Tour}}</ref> a postao je i prvi tenisač rođen u [[21. vijek|XXI. vijeku]] s Grand Slam naslovom. Ostatak sezone završio je bez zapaženih rezultata,<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Carlos Alcaraz loses debut as world No. 1 to Félix Auger-Aliassime in Davis Cup Finals meeting |url=https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020537/https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |archive-date=6 November 2022 |access-date=6 November 2022 |website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 October 2022|title=In-Form Felix Flies Past Alcaraz In Basel|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221030165358/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|archive-date=30 October 2022|access-date=30 October 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 November 2022|title=Rune into Paris semis after Alcaraz retires, Djokovic advances|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020525/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|archive-date=6 November 2022|access-date=6 November 2022|work=Reuters}}</ref> a krajem godine objavio je da ide na šestotjednu pauzu zbog ozljede abdomena.<ref>{{cite web |last=Livie|first=Alex|date=6 November 2022|title=Carlos Alcaraz facing six weeks out with injury, will miss ATP Finals and Davis Cup in 'tough and painful' blow|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115070641/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|archive-date=15 November 2022|access-date=6 November 2022|work=[[Eurosport]]}}</ref> Neovisno o tome, godinu je završio kao prvi tenisač svijeta, a time je s 19 godina i 214 dana postao najmlađi igrač i jedini tinejdžer u historiji ATP ljestvice koji je godinu završio na prvom mjestu.<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12"/><ref name=":04"/> Početkom [[2023.]] otkazao je nastup na [[Australian Open]]u zbog ozljede<ref>{{cite web |date=7 January 2023|title=Australian Open 2023: World No. 1 Carlos Alcaraz withdraws from Grand Slam tournament due to leg injury|url=https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107033406/https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|archive-date=7 January 2023|access-date=7 January 2023|website=cbssports.com}}</ref> te je nakon 20 tjedana izgubio prvo mjesto od osvajača Novaka Đokovića.<ref>{{cite web |date=30 January 2023|title=Djokovic Returns To No. 1, Mover Of Week|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208002730/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|archive-date=8 February 2023|access-date=8 February 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Prvi turnir te godine bio mu je [[Argentina Open]], koji je osvojio pobjedom u dva seta nad [[Cameron Norrie|Cameronom Norriejem]].<ref>{{Cite web |date=19 February 2023|title=Tennis, ATP – Argentina Open 2023: Alcaraz wins the final against Norrie|url=https://www.tennismajors.com/atp/argentina-open-alcaraz-wins-the-title-661801.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> Tjedan dana kasnije igrao je finale [[Rio Open]]a kao branitelj naslova i to opet protiv Norrieja, ali je izgubio zbog ozljede,<ref>{{Cite news |last=sport|first=Guardian|date=27 February 2023|title=Cameron Norrie beats world No 2 Carlos Alcaraz to claim Rio Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/feb/26/cameron-norrie-beats-world-no-2-carlos-alcaraz-to-claim-rio-open|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> zbog koje je otkazao nastup na [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Openu]].<ref>{{Cite web |date=1 March 2023|title=Both Alcaraz and Norrie withdraw from Acapulco|url=https://www.tennismajors.com/atp/both-alcaraz-and-norrie-withdraw-from-acapulco-663856.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je u trećem kolu protiv [[Tallon Griekspoor|Tallona Griekspoora]] upisao svoju 100. pobjedu u karijetu, postavši tako drugi najbrži igrač koji je došao do 100 pobjeda, iza [[John McEnroe|Johna McEnroea]].<ref>{{cite web |date=15 March 2023 |title=Carlos Alcaraz 'really proud' to reach milestone before Djokovic, Nadal and Federer |url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315145121/https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer/ |archive-date=15 March 2023 |access-date=16 March 2023 |website=tennishead.net}}</ref> U polufinalu je pobijedio Sinnera, a u finalu Medvedeva i tako osvojio Indian Wells po prvi put.<ref>{{cite web |date=17 March 2023|title=SF Preview: Alcaraz, Sinner Renew Rivalry In Indian Wells|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2023-sf-preview|access-date=25 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Postao je tako prvi tenisač nakon [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2017.]] godine koji je osvojio ovaj turnir bez izgubljenog seta te najmlađi osvajač tzv. [[Sunshine Double]]a. Posljedično, dana [[20. ožujka]] [[2023.]] vratio se na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |date=20 March 2023|title=Alcaraz Wins Indian Wells, Returns To World No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320085101/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|archive-date=20 March 2023|access-date=20 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Alcaraz se nadao obraniti titulu i u Miamiju, ali je izgubio od Sinnera u polufinalu te je ponovo pao na drugo mjesto.<ref>{{Cite web |title=Sinner Storms Back To Beat Alcaraz In Miami SF, Ending Spaniard's No. 1 Reign|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-miami-2023-sf|website=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=1 April 2023|title=Jannik Sinner wins the point of the year, then ends Carlos Alcaraz's hopes for a Sunshine Double|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402045713/https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|archive-date=2 April 2023|access-date=4 April 2023|website=Tennis.com}}</ref> Nakon što se zbog ozljede povukao s [[Monte Carlo Masters|Monte-Carlo Mastersa]],<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |title=Rafael Nadal, Carlos Alcaraz pull out of Monte Carlo Masters |date=4 April 2023 |access-date=9 September 2023 |archive-date=24 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524225356/https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |url-status=live|website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> obranio je titule u Barceloni<ref>{{cite web |date=23 April 2023|title=Barcelona Open: Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas to retain title|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524235345/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|archive-date=24 May 2023|access-date=9 September 2023|work=[[Sky Sports]]}}</ref> i Madridu,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Makes History with 10th Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508000728/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|archive-date=8 May 2023|access-date=8 May 2023}}</ref> a ulaskom u drugo kolo [[Internazionali d'Italia|Mastersa u Rimu]] vratio se na prvo mjesto. Međutim, u trećem je kolu iznenađujuće izgubio od 135. tenisača svijeta [[Fabian Marozsan|Fabiana Marozsana]], što će [[Jon Wertheim]] nazvati najvećim šokom godine.<ref>{{Cite web |title=Fabian Marozsan Beats Carlos Alcaraz in Rome Upset|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522152536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday/|archive-date=22 May 2023|access-date=22 May 2023}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|date=17 May 2023|title=Carlos Alcaraz's Italian Open Upset Is a Blessing in Disguise|url=https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010192049/https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|archive-date=10 October 2023|access-date=9 September 2023|magazine=[[Sports Illustrated]]}}</ref> Alcaraz je na putu do polufinala [[Roland-Garros]]a ispustio samo jedan set, a tamo ga je čekao dugo očekivani dvoboj s Novakom Đokovićem.<ref name="SiDjokovicSemi2">{{Cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|author-link=Jon Wertheim|date=7 June 2023|title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal|url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|archive-date=19 July 2024|access-date=1 June 2024|magazine=Sports Illustrated|language=en-us}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi2">{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=8 June 2023|title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Meč je bio kompetitivan do početka trećeg seta, kada je Alcaraz zbog psihičkog pritiska i fizičkog umora počeo dobivati grčeve, tako da je Đoković lagano pobijedio u četiri seta i vratio se na prvo mjesto ljestvice.<ref name="CrampVsDjokovic2">{{cite web |date=9 June 2023|title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final|access-date=23 August 2023|website=ESPN.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz Wimbledon 2023 Gentlemen's Singles Trophy.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz drži pobjednički pehar na [[Wimbledon 2023.|Wimbledonu 2023.]] godine.]] U [[Queen's Club Championships|Queen's Clubu]] je osvojio svoj prvi naslov na travi, pobijedivši [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]] u finalu, a vratio se i na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |last=Ingle|first=Sean|date=26 June 2023|title=Carlos Alcaraz wins Queen's and declares himself a 'favourite' for Wimbledon|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230706225946/https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|archive-date=6 July 2023|access-date=15 July 2023|work=The Guardian}}</ref> Iako očekivanja za [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] nisu bila visoka, Alcaraz je do finala s Đokovićem ispustio samo dva seta. Iako je Đoković uvjerljivo započeo meč pobjedom 6:1 u prvom setu, Alcaraz je izdržao te je na kraju pobijedio u pet setova. Meč je trajao 4 sata i 42 minute, a odmah je proglašen klasikom.<ref name="NYTimesWimbledon2">{{Cite news |last=Futterman|first=Matthew|date=16 July 2023|title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic|url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html|access-date=9 March 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Ovo je bio Alcarazov prvi naslov na Wimbledonu te drugi Grand Slam ukupno,<ref>{{cite web |date=16 July 2023 |title=Carlos Alcaraz beats Novak Djokovic to win Wimbledon title in final for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jul/16/carlos-alcaraz-novak-djokovic-wimbledon-final-singles-men-tennis |access-date=19 July 2023 |work=The Guardian}}</ref>a uz to je postao prvi osvajač Wimbledona izvan [[Velika četvorka (tenis)|Velike četvorke]] još od [[2002.]] godine, što je bilo prije njegova rođenja.<ref name="auto12">{{cite web |last=Gharib|first=Anthony|date=16 July 2023|title=Carlos Alcaraz wins Wimbledon, denies Novak Djokovic record 24th Grand Slam singles title|url=https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717061050/https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|archive-date=17 July 2023|access-date=17 July 2023|website=USA Today}}</ref> U [[National Bank Open|Torontu]] je ispao od [[Tommy Paul|Tommyja Paula]],<ref>{{cite web |last=Carroll|first=Rory|date=12 August 2023|title=Alcaraz stunned by Paul in Toronto quarters|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/de-minaur-shocks-medvedev-reach-semis-toronto-2023-08-11/|access-date=20 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref> dok je u [[Western & Southern Open|Cincinnatiju]] izgubio u finalu od Đokovića u tri seta, iako je imao meč loptu u drugom setu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduži meč u historiji turnira, odnosno najduže finale na tri seta u historiji Masters turnira.<ref>{{Cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |title=Novak Djokovic saves championship point in thrilling Cincinnati final win over Carlos Alcaraz |website=Tennis.com |date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821015125/https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |url-status=live|last=McGrogan|first=Ed}}</ref><ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=21 August 2023|title=Novak Djokovic overcomes Carlos Alcaraz to win Cincinnati title in instant classic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> Na [[US Open]] je došao kao branitelj naslova, ali je izgubio u polufinalu od Medvedeva<ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=9 September 2023|title=Daniil Medvedev stuns Carlos Alcaraz to set up US Open final showdown with Novak Djokovic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909040451/https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|archive-date=9 September 2023|access-date=9 September 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> te je nakon turnira ponovo pao na drugo mjesto ljestvice.<ref>{{cite web |date=29 August 2023|title=Djokovic's Devastating Start To US Open|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230829074008/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|archive-date=29 August 2023|access-date=9 September 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Iako mu je cilj do kraja godine bio vratiti se na prvo mjesto,<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |title=Alcaraz: 'No. 1 Is One Of The Main Goals' |date=27 September 2023 |access-date=7 November 2023 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022031/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |url-status=live|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 October 2023|title=Alcaraz On No. 1 Battle: 'Djokovic Is On My Mind In Every Practice'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107053710/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> ponovo je, kao i godinu ranije, loše odigrao posljednje turnire na tvrdoj podlozi<ref>{{cite web |date=4 October 2023|title=Sinner powers past Alcaraz to book Beijing final with Medvedev|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107055215/https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Southby|first=Ben|date=11 October 2023|title=Carlos Alcaraz suffers shock defeat to Grigor Dimitrov in latest Shanghai Masters upset – 'I knew what I had to do'|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022028/https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|archive-date=19 July 2024|access-date=7 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{cite web |date=31 October 2023|title=Alcaraz: 'A Lot Of Things To Improve'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-reaction-paris-2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> te je godinu završio porazom u polufinalu [[ATP Finals]]a od Đokovića,<ref>{{Cite web |last=Southby|first=Ben|date=19 November 2023|title='I'm not at his level' – Carlos Alcaraz admits 'unbelievable' Novak Djokovic is superior indoors after ATP Finals defeat|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119135056/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|archive-date=19 November 2023|access-date=20 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref> odnosno kao drugi tenisač svijeta.<ref>{{cite web |date=19 November 2023|title=Ferrero On Alcaraz's 'Extremely Good' Year|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022032/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> === Novi Grand Slam naslovi i povratak na prvo mjesto (2024. – 2025.) === Novu sezonu Alcaraz je započeo dobrim nastupom na [[Australian Open]]u, gdje je po prvi put u karijeri došao do četvrtfinala;<ref>{{cite web |title=Alcaraz joins illustrious quarterfinal club|url=https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|website=ausopen.com|language=en}}</ref> tamo je ispao od [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]].<ref>{{cite news |date=24 January 2024|title=Alcaraz wiped out in quarterfinal loss to Zverev|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051155/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Nakon toga, treću godinu za redom igrao je na južnoameričkoj zemlji; kao branitelj naslova na [[Argentina Open]]u ispao je u polufinalu od [[Nicolás Jarry|Nicolása Jarryja]],<ref>{{cite news |date=17 February 2024|title=Alcaraz moves on, gets Jarry in Argentina semis|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051721/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref><ref>{{cite news |date=18 February 2024|title=Alcaraz upset by Jarry in Argentina Open semifinals|url=https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=Sportstar|language=en}}</ref> dok je na [[Rio Open]]u predao svoj prvi meč nakon samo dva gema jer je izvrnuo zglob.<ref name="RioOpenAnkle2">{{cite news |date=21 February 2024|title=Alcaraz rolls ankle, exits Rio Open after 2 points.|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022036/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Povratak u formu uslijedio je na [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]],<ref>{{cite web |date=15 March 2024|title=Alcaraz buzzing after seeing off bee invasion, Zverev in 'most unusual match'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022548/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=15 March 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> gdje je u polufinalu pobijedio [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] (i tako prekinuo njegov niz od 19 uzastopnih pobjeda),<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |title=Carlos Alcaraz survives bee invasion to set up Indian Wells semi-final with Jannik Sinner |date=15 March 2024 |access-date=15 March 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022556/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |url-status=live|work=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="atptour.com2">{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |title=Carlos Alcaraz snaps Jannik Sinner's winning streak in Indian Wells SFs |access-date=17 March 2024 |archive-date=17 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317074750/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |url-status=live|website=ATP Tour|language=en}}</ref> a onda i [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]] u finalu, osvojivši tako svoju prvu titulu u osam mjeseci.<ref>{{cite web |date=17 March 2024|title=Carlos Alcaraz wins second straight Indian Wells title with victory over Medvedev in final|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317234703/https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|archive-date=17 March 2024|access-date=17 March 2024|work=[[tennis.com]]}}</ref> U [[Miami Open|Miamiju]] je ispao u četvrtfinalu od [[Grigor Dimitrov|Grigora Dimitrova]],<ref>{{cite web |date=27 March 2024|title=Miami Showtime Alcaraz ousts Musetti; Dimitrov buries his Miami 'kryptonite'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022552/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 March 2024|title=Grigor Dimitrov stuns Carlos Alcaraz in straight sets to reach Miami Open semis|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022551/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|work=[[The Guardian]]|agency=[[Reuters]]}}</ref> nakon čega je pao na treće mjesto ljestvice, iza [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i osvajača Miamija, Jannika Sinnera. [[File:Carlos Alcaraz - Vainqueur Roland Garros 2024.jpg|thumb|320px|Carlos Alcaraz s pobjedničkim peharom na [[Roland-Garros 2024.|Roland-Garrosu 2024.]] godine.]] Početak zemljane sezone bio mu je obilježen ozljedama. Zbog problema s desnom rukom otkazao je [[Monte Carlo Masters]] i [[Barcelona Open|Barcelonu]],<ref>{{cite web |date=9 April 2024|title=Carlos Alcaraz withdraws from Monte Carlo Masters with right forearm injury|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022555/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|archive-date=19 July 2024|access-date=21 May 2024|work=[[Sky Sports]]}}</ref><ref>{{cite web |date=14 April 2024|title=Carlos Alcaraz: Spaniard withdraws from the Barcelona Open with injury|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/68812339|access-date=21 May 2024|work=[[BBC Sport]]}}</ref> u [[Madrid Open|Madridu]] se mučio s ozljedom i ispao u četvrtfinalu od [[Andrej Rubljov (teniser)|Andreja Rubljova]]<ref name=":14">{{Cite web |title=Jannik Sinner joins Carlos Alcaraz on the on sidelines ahead of Italian Open in Rome|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|archive-date=19 July 2024|access-date=7 May 2024|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te je otkazao [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]].<ref name=":14" /> Međutim, forma mu se vratila do [[Roland-Garros]]a. Iako je imao nekoliko teških mečeva na početku, došao je do polufinala, gdje je u pet setova pobijedio Sinnera i tako izborio svoje prvo pariško finale. Tamo je, također u pet sezova, pobijedio Zvereva i tako s 21 godinom i 35 dana postao najmlađi tenisač koji je osvojio Grand Slamove na tri različite podloge.<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=George|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz wins third major title with five-set victory at the French Open over Alexander Zverev|url=https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|archive-date=19 July 2024|access-date=9 June 2024|website=CNN|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Elbaba|first=Julia|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz becomes the youngest man in complete the Surface Slam|url=https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607200013/https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|archive-date=7 June 2024|access-date=9 June 2024|publisher=NBC Los Ángeles.com|language=EN}}</ref> U srpnju, uspješno je obranio titulu u [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] protiv Đokovića u tri seta.<ref>{{cite web |date=14 July 2024|title=Alcaraz crushes Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8864j5815go|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719012819/https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c8864j5815go|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web |title=Wimbledon: Carlos Alcaraz bullies Novak Djokovic to win his second straight title at All England Club|url=https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023055/https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|work=Sky Sports}}</ref> te je s 21 godinom i 70 dana postao najmlađi tenisač u ''Open'' eri koji je kompletirao tzv. [[Kanalski Slam]] (osvojio je Roland-Garros i Wimbledon u istoj sezoni).<ref>{{Cite web |last=Roopanarine|first=Les|date=14 July 2024|title=Alcaraz sweeps past Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.lovegametennis.com/carlos-alcaraz-sweeps-past-novak-djokovic-to-retain-wimbledon-title-tennis/|access-date=19 July 2024|website=Love Game Tennis|language=en-GB}}</ref> Uslijedile su [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] u [[Pariz]]u, gdje je Alcaraz nastupao i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|singlu]] i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški parovi|parovima]]. U parovima je s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]] došao do četvrtfinala, dok je u singlovima došao do finala bez izgubljenog seta. Iako je u finalu protiv Đokovića bio veliki favorit, Alcaraz je tijesno izgubio u dva seta u meču u kojem nijedan igrač nije ispustio servis;<ref>{{Cite web |date=4 August 2024|title=Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to win Olympic tennis gold and seal 'Golden Slam'|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/articles/cjk33v1n8n4o|access-date=5 August 2024|website=[[BBC Sport]]|language=}}</ref> ovime je postao najmlađi osvajač srebrne medalje u muškim singlovima. [[National Bank Open|Toronto]] je propustio zbog umora, dok je u [[Cincinnati Open|Cincinnatiju]] iznenađujuće ispao u prvom kolu od [[Gaël Monfils|Gaëla Monfilsa]];<ref>{{cite web |date=16 August 2024|title=Monfils stuns Alcaraz in Cincinnati|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-monfils-cincinnati-2024-friday|access-date=16 August 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u tom je meču Alcaraz prvi put u svojoj karijeri razbio reket usred meča, što je izazvalo veliku medijsku pozornost i rezultiralo njegovom javnom isprikom zbog neprimjerenog ponašanja.<ref>{{Cite web |date=16 August 2024|title=El monumental cabreo de Alcaraz: destroza su raqueta tras perder en Cincinnati|url=https://www.elmundo.es/deportes/tenis/2024/08/16/66bfaa02e85ecea4598b459a.html|access-date=11 December 2024|website=ELMUNDO|language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez|first=Diego Fonseca|date=17 August 2024|title=Alcaraz: primera raqueta reventada, perdón público y foco en el US Open|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-08-17/alcaraz-primera-raqueta-reventada-perdon-publico-y-foco-en-el-us-open.html|access-date=11 December 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="RacquetSmash2">{{Cite web |url=https://edition.cnn.com/2024/08/17/sport/carlos-alcaraz-cincinnati-open-racket-spt-intl/index.html |title=Carlos Alcaraz apologizes for smashing and breaking racket in 'worst match' of his career |date=17 August 2024 |access-date=11 December 2024 |last=Ronald|first=Issy|last2=Schlachter|first2=Thomas|website=CNN|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je također doživio šok kada je ispao u drugom kolu od [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]];<ref>{{Cite news |last1=Hansen|first1=James|last2=Eccleshare|first2=Charlie|title=Carlos Alcaraz knocked out of U.S. Open by Botic van de Zandschulp in major upset|url=https://www.nytimes.com/athletic/5733308/2024/08/30/carlos-alcaraz-us-open-result-van-de-zandschulp/|access-date=30 August 2024|work=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> bilo mu je to najranije ispadanje na Grand Slamu još od Wimbledona [[2021.]] godine. [[File:2024 Summer Olympics men's singles tennis tournament's podium, 2024-08-04 (59) (cropped).jpg|220px|thumb|left|Alcaraz prima srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u [[2024.]] godine.]] Međutim, unatoč seriji loših rezultata, Alcaraz se uspio oporaviti. Nakon uspješnih nastupa na [[Davis Cup]]u i [[Laver Cup]]u, pobijedio je Sinnera u finalu [[China Open]]a u [[Peking]]u; bio je to njegov treći susret sa Sinnerom te godine i treća pobjeda.<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=2 October 2024|title=Alcaraz ends Sinner's winning streak to land China Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/oct/02/carlos-alcaraz-ends-jannik-sinner-winning-streak-in-pulsating-encounter-to-land-china-open-tennis|access-date=24 October 2024|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Tom je pobjedom ponovo došao na drugo mjesto ljestvice, prestigavši Zvereva.<ref>{{Cite web |last=Brugnoli|first=Simone|date=30 September 2024|title=BREAKING: Carlos Alcaraz leapfrogs Zverev to No.2 in ATP ranking|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/148635/breaking-carlos-alcaraz-leapfrogs-zverev-to-no2-in-atp-ranking/|access-date=24 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> Također je postao prvi igrač u historiji ATP-a koji je osvojio 500 turnir na svakoj od tri podloge.<ref>{{Cite web |last=Ciriza|first=Alejandro|date=2 October 2024|title=Carlos Alcaraz vence a Jannik Sinner y conquista el torneo de Pekín|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-10-02/carlos-alcaraz-vence-a-jannik-sinner-y-conquista-el-torneo-de-pekin.html|access-date=2 October 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="ChinaOpenSinner2">{{Cite web |date=2 October 2024|title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro|access-date=15 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> No, kraj sezone i ove godne bio mu je dosta klimav. U [[Shanghai Masters|Šangaju]] je ispao od [[Tomáš Macháč|Tomáša Macháča]] u četvrtfinalu, dok ga je u [[Rolex Paris Masters|Pariz]]u u osmini finala izbacio [[Ugo Humbert]].<ref>{{Cite web |date=10 October 2024|title=Carlos Alcaraz stunned by Tomas Machac at Shanghai Masters|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c5y0vjye5gpo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on Ugo Humbert defeat: 'I gave everything'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-paris-2024-thursday-reaction|access-date=7 December 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je bio ozlijeđen tijekom [[ATP FInals]]a nije se povukao te je ispao u grupi,<ref>{{Cite web |date=15 November 2024|title=ATP Finals: Carlos Alcaraz exits after losing to Alexander Zverev|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c3deml3xng2o|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> a na [[Davis Cup]]u je unatoč pobjedi u singlu ispao u čevrtfinalu turnira koji je ujedno bio i oproštajni za Rafaela Nadala. Iako je osvojio dva Grand Slama te sezone, Alcaraz je godinu završio kao treći tenisač svijeta, što je bio prvi takav slučaj u historiji.<ref>{{Cite web |date=19 November 2024|title=Rafael Nadal: Retiring superstar's career over after Spain lose to the Netherlands at Davis Cup|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0k82v4n25vo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je sljedeću godinu započeo s nadom da bi mogao postati najmlađi tenisač koji je ostvario karijerni Grand Slam,<ref>{{cite web |url=https://ausopen.com/articles/news/carlos-quest-history-making-crown-ao-2025 |title=Carlos' quest for a history-making crown at AO 2025 |date=18 January 2025 |access-date=16 March 2025 |last=Ridge|first=Patric|website=ausopen.com}}</ref><ref>{{cite web |last=Zagoria|first=Adam|date=6 January 2025|title=Carlos Alcaraz Eyeing Career Slam At Australian Open: 'My Main Goal' For The Season|url=https://www.forbes.com/sites/adamzagoria/2025/01/06/carlos-alcaraz-eyeing-career-slam-at-australian-open-my-main-goal-for-the-season/|access-date=16 March 2025|work=[[Forbes]]}}</ref> ali ga je u četvrtfinalu [[Australian Open]]a zaustavio Đoković; komentatori su naveli kako je Alcaraz bio izrazito nervozan tijekom meča.<ref name=":52">{{Cite web |last=Jurejko|first=Jonathan|date=21 January 2025|title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo|website=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2025-01-21 |title=Novak Djokovic defies injury to stun Carlos Alcaraz at Australian Open |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jan/21/novak-djokovic-defies-injury-to-stun-carlos-alcaraz-at-australian-open-tennis |access-date=2026-03-09 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Nakon Australije, po prvi put u karijeri odlučio se igrati na tvrdim podlogama u Europi, što mu je donijelo naslov na [[Rotterdam Open]]u, gdje je pobijedio [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]].<ref>{{cite web |date=10 February 2025|title=Carlos Alcaraz wins Rotterdam Open for first indoor title|url=https://www.espn.com.au/tennis/story/_/id/43765633/carlos-alcaraz-wins-rotterdam-open-first-indoor-title|access-date=16 March 2025|publisher=[[ESPN]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> Uslijedila je serija slabijih nastupa – u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] ga je u četvrtfinalu izbacio [[Jiří Lehečka]],<ref>{{Cite web |title=Jiri Lehecka shocks Carlos Alcaraz in Doha|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-doha-2025-thursday|access-date=16 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je kao dvostruki branitelj naslova ispao u polufinalu od [[Jack Draper|Jacka Drapera]],<ref>{{Cite web |last=John|first=Andrew|title=BNP Paribas Open: Jack Draper stuns Carlos Alcaraz to reach first Indian Wells final|url=https://www.desertsun.com/story/sports/tennis/bnp/2025/03/15/jack-draper-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-indian-wells-final/82452718007/|access-date=16 March 2025|website=The Desert Sun|language=en-US}}</ref> a u [[Miami Open|Miamiju]] je ispao već u prvom kolu od [[David Goffin|Davida Goffina]].<ref>{{cite web |date=22 March 2025|title=Goffin upsets Alcaraz with stunning Miami comeback|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-goffin-miami-2025-friday}}</ref> [[File:P5261524-edit.jpg|thumb|320px|Alcaraz servira na [[Roland-Garros 2025.|Roland-Garrosu 2025.]] godine.]] Međutim, na zemljanim je terenima imao puno više uspjeha. Započeo ju je u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]], gdje dotad nikada nije pobijedio ni u jednom meču;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on clay: 100 matches and a legacy of greatness|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-clay-feature-monte-carlo-2025|access-date=13 April 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> nakon tri seta protiv [[Arthur Fils|Arthura Filsa]] u četvrtfinalu,<ref>{{Cite web |date=11 April 2025|title=Carlos Alcaraz: World number one has 'missed clay' after reaching semi-finals with win over Arthur Fils|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ckgr41p941no|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je u finalu pobijedio [[Lorenzo Musetti|Lorenza Musettija]] i tako došao do prvog Masters 1000 naslova nakon 13 mjeseci. Iako je u Barceloni lagano došao do finala, tamo ga je porazio [[Holger Rune]], a Alcaraz je nakon turnira otkazao nastup u Madridu zbog ozljeda nogu.<ref>{{cite web |date=20 April 2025|title=Holger Rune stuns Carlos Alcaraz to win Barcelona Open title|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/44766918/holger-rune-stuns-carlos-alcaraz-win-barcelona-open-title|access-date=21 April 2025|website=espn.com|publisher=Reuters}}</ref><ref>{{Cite news |last=Eccleshare|first=Charlie|date=24 April 2025|title=Carlos Alcaraz withdraws from Madrid Open with muscle injury|url=https://www.nytimes.com/athletic/6295860/2025/04/24/carlos-alcaraz-madrid-open-out-injury/|access-date=26 April 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> U [[Internazionali BNL d'Italia|Rimu]] je u finalu pobijedio Sinnera i tako osvojio novu Masters 1000 titulu, postavši tako prvi tenisač nakon Nadala i Đokovića koji je osvojio sve moderne velike turnire na zemlji (Roland-Garros, Monte Carlo, Madrid i Rim).<ref>{{Cite web |last=West|first=Ewan|date=18 May 2025|title=Carlos Alcaraz emulates Rafael Nadal & Novak Djokovic as he claims maiden Italian Open title|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-jannik-sinner-italian-open-clay-feat-rafael-nadal-novak-djokovic|access-date=18 May 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> Bio je to uvod u sjajan nastup na [[Roland-Garros]]u, gdje je Alcaraz ponovo došao do finala, gdje ga je čekao Sinner. Sinner je imao 2:0 u setovima, a u četvrtom je setu imao tri meč lopte na Alcarazov servis; Alcaraz je uspio spasiti 0:40 i odveo meč u peti set, gdje je uspio pobijediti i obraniti naslov u [[Pariz]]u. Meč je trajao 5 sati i 29 minuta i tako postao najduži finalni meč u historiji Roland-Garrosa te drugi najduži finalni meč na Grand Slamovima općenito.<ref>{{Cite web |date=8 June 2025|title=French Open 2025 results: Carlos Alcaraz fights back to beat Jannik Sinner in classic Roland Garros final|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c0eqjpzq972o|access-date=8 June 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Također, bio je to prvi put da je Alcaraz pobijedio meč u kojem je gubio 0:2 u setovima<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final...|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback|access-date=8 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je postao tek deveti igrač u historiji kojemu je to uspjelo u finalu nekog Grand Slama.<ref>{{Cite web |date= |title=Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final... |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback}}</ref> Mnogi su komentatori ovaj meč proglasili jednim od najboljiih svih vremena.<ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=Was the Carlos Alcaraz-Jannik Sinner Roland Garros match the best ever played?|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-jannik-sinner-2025-roland-garros-best-match-ever|access-date=3 October 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=I saw Alcaraz and Sinner's epic final – and it changed tennis forever|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-final-rivalry-b2766292.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=Alcaraz vs Sinner: Was this the greatest tennis match of the decade?|url=https://www.shortlist.com/sport/alcarez-vs-sinner-was-this-the-greatest-tennis-match-of-the-decade|access-date=3 October 2025|website=Shortlist|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=How Alcaraz broke his own limits – and Sinner – to win astonishing French Open final|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-result-report-b2766076.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Flink|first=Steve|date=9 June 2025|title=Steve Flink: Alcaraz Somehow Stops Sinner in a Roland Garros Epic|url=https://www.ubitennis.net/2025/06/steve-flink-alcaraz-somehow-stops-sinner-in-a-roland-garros-epic/|access-date=3 October 2025|website=UBITENNIS|language=en-US}}</ref> Travnatu sezonu započeo je u Queensu, a njegova polufinalna pojeda protiv sunarodnjaka [[Roberto Bautista Agut|Roberta Bautiste Aguta]] bila mu je 250. u karijeri, čime je postao treći najbrži igrač koji je došao do te brojke;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims 250th win, surges into Queen's Club final|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bautista-agut-london-2025-saturday|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u finalu Queensa pobijedio je Lehečku i osvojio svoj treći uzastopni naslov.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz outlasts Jiri Lehecka for second Queen's Club title|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-london-2025-final|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> U prvom kolu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] neočekivano je igrao pet setova protiv veterana [[Fabio Fognini|Fabija Fogninija]], koji je već ranije najavio svoje umirovljenje i koji je bio bez ijedne ATP pobjede te sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz survives five-set scare from Fabio Fognini in Wimbledon opener|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fognini-wimbledon-2025-monday|access-date=11 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je gubio setove tijekom turnira, došao je do finala, gdje je izgubio od Sinnera u četiri seta; bio je do njegov prvi poraz u finalu Grand Slama te prvi poraz od Sinnera od [[2023.]] godine, a ujedno je i prekinuo njegov osobni rekord od 24 pobjede za redom. Njih su se dvojica ponovo susreli u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Sinner, koji se mučio s formom, predao meč u prvom setu pri vodstvu Alcaraza od 5:0; Alcaraz je tako osvojio svoj treći Masters 1000 turnir te sezone.<ref name=":32">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires|url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final|access-date=19 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u, Alcaraz je lagano pobjeđivao u prvih šest mečeva,<ref>{{Cite web |date=29 August 2025|title=US Open 2025 results: Carlos Alcaraz cruises through to fourth round of US Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c15ljzy3dqjo|access-date=30 August 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> da bi u polufinalu pobijedio Đokovića po prvi put na tvrdoj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman|first1=Matthew|last2=Eccleshare|first2=Charlie|date=5 September 2025|title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final|url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/|access-date=6 September 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Do finala je došao bez izgubljenog seta, prvi tenisač kojemu je to uspjelo još od [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2015.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Sarkar|first=Rana|date=6 September 2025|title=Carlos Alcaraz follows Federer's 2015 path to US Open final, beats Djokovic without dropping a set|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/carlos-alcaraz-follows-federers-2015-path-to-us-open-final-beats-djokovic-without-dropping-a-set/articleshow/123728168.cms?from=mdr|access-date=6 September 2025|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> U finalu ga je ponovo čekao Sinner (bio je ovo treći Grand Slam finale između njih dvojice za redom), a Alcaraz je dominantno pobijedio u četiri seta,<ref>{{Cite web |date=8 September 2025|title=US Open 2025 results: How Carlos Alcaraz produced 'faultless' performance to beat Jannik Sinner and win title|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c9v7nld4we2o|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> čime se nakon dvije godine vratio na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref name=":72">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025|access-date=7 September 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> [[File:P20250907DT-0798 President Donald Trump attends the U.S. Open Men’s Championship.jpg|thumb|320px|left|Alcaraz tijekom finalnog meča na [[US Open 2025.|US Openu 2025.]] godine.]] Nakon [[New York (grad)|New Yorka]] debitirao je na [[Japan Open Tennis Championships|Japan Openu]], gdje je u prvom kolu protiv [[Sebastián Báez|Sebastiána Báeza]] izvrnuo zglob, ali je uspio odigrati meč do kraja i pobijediti.<ref>{{Cite web |date=25 September 2025|title=Carlos Alcaraz says he was "scared" after hurting ankle in first-round win at Japan Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ce8467zl778o|access-date=28 September 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu turnira čekao ga je [[Taylor Fritz]], koji ga je deset dana ranije pobijedio na [[Laver Cup]]u, međutim Alcaraz je ovoga puta uvjerljivo pobijedio i osvojio svoju osmu titulu sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz exacts quick Taylor Fritz revenge, captures Tokyo title on debut |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fritz-tokyo-2025-final |access-date=30 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Otkazao je nastup u [[Rolex Shanghai Masters|Šangaju]] zbog ozljede,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz pulls out of Shanghai Masters just hours after winning Japan Open |url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/carlos-alcaraz-shanghai-masters-injury-withdraw-b2836573.html |access-date=30 September 2025 |website=The Independent |language=en|date=30 September 2025}}</ref> a u [[Rolex Paris Masters|Parizu]] ga je u prvom kolu izbacio [[Cameron Norrie]].<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz first player to qualify for 2025 Nitto ATP Finals {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-nitto-atp-finals-2025-qualification |access-date=2025-12-18 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Na [[ATP Finals]]ima uspio je osigurati prvo mjesto na kraju godine, ali je u finalu izgubio od Sinnera.<ref name="bbc.co.uk2">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Na kraju godine otkazao je i nastup na [[Davis Cup]]u zbog ozljede.<ref>{{Cite web |date=2025-11-18 |title=Carlos Alcaraz: World number one withdraws from Spain's Davis Cup Finals team |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8z53330g6o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> === Karijerni Grand Slam (2026. – ''danas'') === Tijekom prosinačke predsezone, Alcaraz je prekinuo suradnju sa svojim dugogodišnjim trenerom [[Juan Carlos Ferrero|Juanom Carlosom Ferrerom]], što je teniska javnost dočekala s iznenađenjem.<ref name="Jurejko2">{{Cite web |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB|last=Jurejko|first=Jonathan}}</ref> Iako se špekuliralo koliko će taj raskid utjecati na njegovu igru, Alcaraz je na [[Australian Open]]u došao do polufinala bez izgubljenog seta.<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Australian Open 2026 results: Carlos Alcaraz storms past Alex de Minaur and into semi-finals |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8rm8jg5507o |access-date=2026-01-29 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U polufinalu je imao 2:0 u setovima protiv [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]], ali je nakon problema s grčevima izgubio sljedeća dva seta prije nego se u petom uspio vratiti i pobijediti. Meč je trajao 5 sati i 27 minuta te je tako postao najduži polufinalni meč u historiji Australian Opena te treći najduži meč općenito na turniru.<ref>{{cite web |date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> Ulaskom u finale, Alcaraz je postao najmlađi igrač u historiji koji je igrao finala sva četiri Grand Slama, prestigavši rekord [[Jim Courier|Jima Couriera]] iz [[1993.]] godine.<ref>{{cite news |last=Tennis.com|date=30 January 2026|title=Carlos Alcaraz battles into first Australian Open final with marathon win over Zverev|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-battles-into-first-australian-open-final-with-marathon-win-over-alexander-zverev-five-sets-cramping|access-date=30 January 2026|website=Tennis.com|language=en}}</ref> U finalu je lako pobijedio [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i tako postao najmlađi igrač koji je ostvario karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz becomes youngest player to complete Career Grand Slam |url=https://www.khelwire.com/articles/carlos-alcaraz-becomes-youngest-player-to-complete-career-grand-slam |access-date=1 February 2026 |website=KhelWire |date=1 February 2026}}</ref> Odustao je od obrane naslova na [[Rotterdam Open]]u zbog umora, a na turniru u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] došao je do svoje druge titule u sezoni; u finalu je u samo 50 minuta pregazio [[Arthur Fils|Arthura Filsa]], što je njegov najbrže završeni meč u karijeri.<ref>{{Cite web |date=2026-02-21 |title=Qatar Open: Carlos Alcaraz demolishes Arthur Fils in 50 minutes to win title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cx28lxv7gedo |access-date=2026-02-21 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wells]]u ispao je u polufinalu protiv [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]],<ref>{{Cite web |title=Daniil Medvedev ends Carlos Alcaraz's perfect start to 2026 to reach Indian Wells final {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2026-sf |access-date=2026-03-15 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok ga je u trećem kolu [[Miami Open|Miamija]] iznenađujuće izbacio [[Sebastian Korda]].<ref>{{Cite web |date=2026-03-22 |title=Miami Open: World number one Carlos Alcaraz suffers surprise defeat to American Sebastian Korda in third round |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cg73g9m21n8o |access-date=2026-03-25 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> == Rivalstva == === Jannik Sinner === {{main|Rivalstvo Alcaraza i Sinnera}} Carlos Alcaraz i [[Jannik Sinner]] dosad su međusobno igrali 16 puta na ATP Touru, pri čemu Alcaraz vodi u ukupnim pobjedama 10:6.<ref>{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |title=Jannik Sinner VS Carlos Alcaraz {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=6 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |title=Closing Power: Alcaraz Fights off Sinner in Five for First French Open Final |date=7 June 2024 |access-date=7 June 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |url-status=live}}</ref> Među značajnim ranim okršajima ističe se četvrtfinale [[US Open 2022.|US Opena 2022.]] godine, kada je Alcaraz slavio u pet setova na putu do titule, spasivši Sinnerovu meč loptu.<ref>{{Cite news |last=Media |first=P. A. |date=8 September 2022 |title=Carlos Alcaraz prevails over Jannik Sinner in latest ever US Open finish |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/sep/08/carlos-alcaraz-prevails-over-jannik-sinner-in-latest-ever-us-open-finish-tennis |access-date=5 February 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tijekom [[2024.]] godine sastali su se tri puta, a Alcaraz je slavio u sva tri meča, uključujući i teško finale [[China Open]]a.<ref name="ChinaOpenSinner">{{Cite web |date=2 October 2024 |title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro |access-date=15 December 2024 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je te godine protiv Alcaraza izgubio jednak broj mečeva kao protiv svih drugih igrača na Touru zajedno. Tijekom [[2025.]] godine, Alcaraz i Sinner susreli su se u tri uzastopna Grand Slam finala. U prvom, na [[Roland-Garros]]u, Alcaraz je pobijedio u pet setova iako je Sinner u četvrtom setu imao čak tri meč lopte. ''[[The Guardian]]'' je ovaj meč opisao jednim od najvećih finalnih mečeva ikada, u bilo kojem sportu.<ref>{{Cite news |last=Harris |first=Daniel |date=8 June 2025 |title=Alcaraz fights back to beat Sinner in all-time classic French Open men's final – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/08/french-open-2025-mens-final-jannik-sinner-v-carlos-alcaraz-tennis-live |access-date=8 June 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Ponovo su se susreli u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Sinner slavio u četiri seta, dok je Alcaraz slavio u finalu [[US Open]]a, također u četiri seta.<ref name=":7">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025 |access-date=7 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Bila je to druga godina za redom da su njih dvojica međusobno podijelili Grand Slam naslove, svaki po dva. Iste su godine igrali i dva Masters 1000 finala – [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]] i [[Cincinnati Open|Cincinnati]] – oba koja je dobio Alcaraz,<ref>{{Cite web |title=Jannik Sinner on Rome run: 'I am closer than expected' |url=https://www.atptour.com/en/news/sinner-rome-2025-final-reaction |access-date=18 May 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires |url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final |access-date=19 August 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok je Sinner slavio u finalu [[ATP Finals]]a.<ref name="bbc.co.uk">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Komentatori su njihovo rivalstvo opisali kao "potencijalno definirajuće za cijelu jednu eru".<ref>{{cite web |last1=Klosok |first1=Aleks |title=Friendly rivals Jannik Sinner and Carlos Alcaraz look set to dominate men's tennis. Is it time to call them the 'Big Two?' |url=https://edition.cnn.com/2024/11/12/sport/jannik-sinner-carlos-alcaraz-atp-finals-spt-intl/index.html |website=CNN |access-date=6 September 2025 |language=en |date=12 November 2024}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Sinner |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''5''' |1 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |1 |1 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="Sinner">{{cite web |title=Carlos Alcaraz vs Jannik Sinner |url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |access-date=4 June 2024 |publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> |'''10''' |6 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Sinner |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] |{{flagicon|FRA}} [[Rolex Paris Masters]] |ATP 1000 |Tvrda (d) |Drugo kolo |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(1)|7|5|-}} |align=center| 2:08 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Osmina finala |'''Sinner''' |{{tennis score|6|1|-|6|4|-|6|7|(8)|6|3|-}} |align=center| 3:35 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |- |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|HRV}} [[Croatia Open Umag]] |ATP 250 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(5)|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 2:26 |align=center| 1 |align=center| '''2''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Četvrtfinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|7|(7)|6|7|(0)|7|5|-|6|3|-}} |align=center| 5:15 |align=center| '''2''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|3|-}} |align=center| 1:52 |align=center| '''3''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[Miami Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(4)|6|4|-|6|2|-}} |align=center| 3:02 |align=center| 3 |align=center| '''3''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|1|-}} |align=center| 1:55 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 2:05 |align=center| '''4''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|3|-|3|6|-|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 4:09 |align=center| '''5''' |align=center| 4 |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(6)|6|4|-|7|6|(3)}} |align=center| 3:21 |align=center| '''6''' |align=center| 4 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 11. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[Internazionali BNL d'Italia]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|1|-|}} |align=center| 1:43 |align=center| '''7''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |[[Finale Roland-Garrosa 2025. – muški singlovi|Finale]] |'''Alcaraz''' |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |align=center| '''5:29''' |align=center| '''8''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|4|-|6|4|-}} |align=center| 3:04 |align=center| 8 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 14. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{nowrap|5:0 pred.}} |align=center| 0:23 |align=center| '''9''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 15. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |align=center| 2:42 |align=center| '''10''' |align=center| 5 |-style="background:#ffc;" |align=center| 16. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] |ATP Finals |Tvrda (d) |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|7|5|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 17. |align=center| [[2026.]] |{{flagicon|MNK}} [[Monte Carlo Masters]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale | | |align=center| |align=center| |align=center| |} === Alexander Zverev === Carlos Alcaraz i [[Alexander Zverev]] igrali su do sada 13 puta, pri čemu Alcaraz vodi 7:6 u međusobnim mečevima.<ref name="Zverev">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-alexander-zverev/a0e2/z355 |title=Carlos Alcaraz VS Alexander Zverev {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=15 March 2026 }}</ref> Alcaraz i Zverev prvi su se put sastali tijekom [[2021.]] godine, kada je Zverev u dva meča pregazio tada tinejdžera Alcaraza. Prvi značajni susret dogodio se u finalu [[Madrid Open]]u [[2022.]] godine, kada je Alcaraz pomeo branitelja naslova Zvereva u samo 64 minute.<ref>{{Cite news |date=2022-05-08 |title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763 |access-date=2026-03-25 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nekoliko tjedana kasnije susreli su se u četvrfinalu [[Roland-Garros]]a, gdje je Zverev pobijedio u četiri seta.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2022-05-31 |title=Zverev eases into second French Open semi-final with win against Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/may/31/zverev-eases-into-second-french-open-semi-final-with-win-against-alcaraz |access-date=2026-03-25 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Značajne susrete imali su i u četvrtfinalu [[US Open]]a [[2023.]] (pobjeda Alcaraza) te u četvrtfinalu [[Australian Open]]a [[2024.]] (pobjeda Zvereva). Godine [[2024.]] susreli su se u finalu [[Roland-Garros]]a. Zverev je lovio svoj prvi Grand Slam naslov i imao je vodstvo od 2:1 u setovima, međutim Alcaraz je okrenuo meč i osvojio svoj prvi Grand Slam naslov u karijeri.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2024-06-09 |title=Carlos Alcaraz outlasts Alex Zverev in five-set thriller to win French Open |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/09/carlos-alcaraz-outlasts-alex-zverev-in-five-set-thriller-to-win-french-open |access-date=2026-03-12 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Taj je meč ostao zapamćen po kontroverznoj odluci glavnog suca da promijeni odluku linijskog suca o tome da je Alcarazov drugi servis bio ''out''; elektronička provjera kasnije je potvrdila da je linijski sudac bio u pravu, ali odluka glavnog suca ostala je nepromijenjena.<ref>{{Cite news |title=Zverev frustrated by line call after French Open final heartbreak |url=https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610080003/https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-date=2024-06-10 |access-date=2026-03-25 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref> Posebno je značajan meč bio i u polufinalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, gdje je Alcaraz lagano poveo 2:0 u setovima, ali je upao u probleme zbog grčeva, što je Zverevu omogućilo povratak u meč. U petom setu je uspio vratiti ''break'' te je pobijedio nakon 5 sati i 27 minuta igre, što mu je omogućilo osvajanje prvog [[Australian Open]]a i kompletiranje karijernog Grand Slama.<ref>{{cite web|date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Zverev |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''3''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''4''' |0 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |'''2''' |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- |'''Ukupno'''<ref name="Zverev"/> |'''7''' |6 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Zverev |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|MEX}} [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Open]] | ATP 500 | Tvrda | Prvo kolo | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:25 |align=center| 0 |align=center| '''1''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 2. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|AUT}} [[Erste Bank Open|Vienna Open]] | ATP 500 | Tvrda (d) | Polufinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|3|-}} |align=center| 1:09 |align=center| 0 |align=center| '''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:04 |align=center| '''1''' |align=center| 2 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|4|-|6|4|-|4|6|-|7|6|(7)}} |align=center| 3:18 |align=center| 1 |align=center| '''3''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Osmina finala | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 1:23 |align=center| '''2''' |align=center| 3 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-|6|4|-}} |align=center| 2:30 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|6|7|(3)|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 2:31 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|1|-|6|3|-|7|6|(2)|6|4|-}} |align=center| 3:05 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Masters]] | ATP 1000 | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:29 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 4:19 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 11. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|4|-}} |align=center| 1:57 |align=center| 5 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 1:46 |align=center| '''6''' |align=center| 6 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(5)|6|7|(3)|6|7|(4)|7|5|-}} |align=center| '''5:27''' |align=center| '''7''' |align=center| 6 |} === Novak Đoković === Carlos Alcaraz i [[Novak Đoković]] do sada su međusobno igrali 10 puta; iako je među njima čak 16 godina razlike, njihovo je rivalstvo i dalje kompetitivno te je ukupni omjer 5:5.<ref name="ND">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-novak-djokovic/a0e2/d643 |title=Carlos Alcaraz VS Novak Djokovic {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=16 November 2025 }}</ref> Devet od tih deset mečeva bilo je u polufinalima ili finalima "velikih" turnira, odnosno Grand Slamova (sva četiri), dva Masters 1000 turnira, ATP Finals i Olimpijske igre. Njihov prvi susret bio je na [[Madrid Masters|Madrid Openu]] [[2022.]] godine, gdje je Alcaraz slavio u tie-breaku odlučujućeg seta u polufinalu, postavši tako jedini igrač u historiji koji je dobio Đokovića i Nadala jednog za drugim na zemljanoj podlozi. Iako su cijelo vrijeme bili u utrci za prvo mjesto, nisu se ponovo susreli više od godinu dana. Njihov sljedeći susret uslijedio je u polufinalu [[Roland-Garros]]a [[2023.]] godine, u dugo očekivanom meču koji je dobio veliku medijsku promociju.<ref name="SiDjokovicSemi">{{Cite magazine |last=Wertheim |first=Jon |author-link=Jon Wertheim |date=7 June 2023 |title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal |url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |access-date=1 June 2024 |magazine=Sports Illustrated |language=en-us |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |url-status=live}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi">{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=8 June 2023 |title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview |access-date=9 March 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kapetanakis |first=Arthur |date=8 June 2023 |title=SF Preview: Carlos Alcaraz vs. Novak Djokovic In Clash For The Ages |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |access-date=1 June 2024 |website=ATP Tour |language=en |archive-date=25 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925094747/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cambers |first=Simon |date=8 June 2023 |title=Alcaraz v Djokovic: Where the match can be won |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |access-date=2 June 2024 |website=www.rolandgarros.com |language=en-us |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602182743/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |url-status=live}}</ref> Đoković je slavio u četiri seta, međutim meč je postao izrazito jednosmjeran nakon što je Alcaraz u trećem setu dobio grčeve po cijelom tijelu te je jedva odigrao meč do kraja.<ref name="CrampVsDjokovic">{{cite web |date=9 June 2023 |title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final |access-date=23 August 2023 |website=ESPN.com}}</ref> Novi okršaj uslijedio je nekoliko tjedana kasnije u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Alcaraz slavio u pet setova u epskom meču koji je trajao 4 sata i 42 minute.<ref name="NYTimesWimbledon">{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=16 July 2023 |title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic |url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html |access-date=9 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Mjesec dana kasnije susreli su se u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Đoković tijesno pobijedio u tri seta i to nakon što je spasio meč loptu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduže finale nekog [[ATP Tour|ATP turnira]] igrano u tri seta, najduži meč u historiji turnira te je odmah opisan kao jedan od najboljih mečeva ikada.<ref>{{cite web |last= |first= |date=21 August 2023 |title=Djokovic outlasts Alcaraz to win instant-classic final in Cincinnati |url=https://www.thescore.com/atp/news/2696096 |access-date=23 August 2023 |website=theScore.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Malinowski |first=Scoop |date=21 August 2023 |title=Djokovic and Carlos Produce the Highest Level of Tennis Ever Witnessed In Cincy – Tennis-Prose.com |url=https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |access-date=2 February 2024 |language=en-US |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023607/https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |url-status=live}}</ref> Na kraju godine susreli su se na [[ATP Finals]]ima, gdje je Đoković pobijedio u dva seta.<ref>{{Cite news |date=18 November 2023 |title=ATP Finals results 2023: Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to set up Jannik Sinner final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/67461418 |access-date=5 February 2025 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Godine [[2024.]] odigrali su dva važna meča. Alcaraz je s laganih 3:0 u setovima pobijedio Đokovića u reprizi finala [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] i tako obranio naslov. Tri tjedna kasnije, Đoković je pobijedio Alcaraza u finalnom meču na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Đoković je pobijedio u dva tie-breaka u meču u kojem nijedan tenisač nije ispustio vlastiti servis.<ref>{{Cite web |title=Novak Djokovic defeats Carlos Alcaraz for first Olympic gold medal |url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-alcaraz-paris-olympics-2024-gold-medal-match |access-date=16 December 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Historičar sporta [[Steve Flink]] opisao je ovaj meč "najboljim mečom u dva seta koji sam ikada gledao".<ref>{{Cite web |last=manfred |date=4 August 2024 |title="The Best Two-Set Match I Have Ever Seen" – Steve Flink On Novak Djokovic – Carlos Alcaraz Olympic Final |url=https://worldtennismagazine.com/archives/23630 |access-date=15 December 2024 |website=World Tennis Magazine |language=en-US}}</ref> Portal ''[[Tennis.com]]'' ga je proglasio najboljim mečom [[2024.]] godine.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=20 December 2024 |title=TENNIS.com's 2024 ATP Match of the Year: Novak Djokovic conquers Carlos Alcaraz at the Olympics, and finally wins gold |url=https://www.tennis.com/news/articles/2024-tennis-atp-match-of-the-year-novak-djokovic-carlos-alcaraz-olympics-paris |access-date=30 August 2025 |website=Tennis.com}}</ref> Sljedeće su godine također igrali dva meča. Đoković je slavio na [[Australian Open]]u i tako nastavio svoju seriju pobjeda protiv Alcaraza na tvrdoj podlozi,<ref name=":5">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=21 January 2025 |title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo |website=BBC Sport}}</ref> koja je završena kasnije te godine na [[US Open]]u, gdje je Alcaraz prvi put pobijedio Đokovića na toj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman |first1=Matthew |last2=Eccleshare |first2=Charlie |date=5 September 2025 |title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final |url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/ |access-date=5 September 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ulaznice za taj meč bile su najskuplje u historiji US Opena.<ref>{{Cite web |last=SAM |date=4 September 2025 |title=US Open ticket prices soar to unprecedented level: How much does it cost to watch Carlos Alcaraz vs Novak Djokovic? |url=https://www.marca.com/en/tennis/us-open/2025/09/04/68b9f44146163fdd7c8b4581.html |access-date=6 September 2025 |website=MARCA |language=en}}</ref> U finalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, Alcaraz je lagano pobijedio 3:1 u setovima i tako kompletirao karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web|title=Alcaraz dents Djokovic's Melbourne final perfection, wins first Australian Open title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-australian-open-2026-final|website=ATPTour|date=1 February 2026|access-date=1 February 2026}}</ref> Uz [[Stan Wawrinka|Stana Wawrinku]], Alcaraz je jedini tenisač u historiji koji ima stopostotni uspjeh protiv Đokovića u finalima Grand Slamova. {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Đoković |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |1 |1 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |0 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- style="background:#FFEA5C;" |{{nowrap|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]}} |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="ND"/> |5 |5 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Đoković |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Masters|Madrid Open]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(5)|7|5|-|7|6|(5)}} |align=center| 3:36 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|5|7|-|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 3:23 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 3. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |align=center| '''4:42''' |align=center| '''2''' |align=center| 1 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 4. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|5|7|-|7|6|(7)|7|6|(4)}} |align=center| 3:49 |align=center| 2 |align=center| '''2''' |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 1:28 |align=center| 2 |align=center| '''3''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finiale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |align=center| 2:27 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#FFEA5C;" |align=center| 7. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] | Olimpijske igre | Zemlja | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|7|6|(3)|7|6|(2)}} |align=center| 2:50 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Đoković''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 3:37 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(4)|6|2|-}} |align=center| 2:23 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |align=center| 3:02 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |} == Stil igre == [[File:Carlos Alcaraz Argentina Open 2024.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz tijekom [[Argentina Open]]a [[2022.]] godine.]] Carlos Alcaraz je ''all-round'' igrač, odnosno igrač koji je podjednako vješt u svim stilovima igre, ali primarno koristi napadački stil s osnovne crte. Poznat je po sjajnom pokrivanju terena te defenzivnim sposobnostima, koje često koristi kako bi defenzivnu situaciju pretvorio u priliku za napad tijekom izmjena udaraca. Forhend se smatra njegovim najjačim oružjem, a podjednako dobro udara i direktne udarce i udarce s puno spina. Bekend mu je dvoručni i udara izravnije. Zbog svog napadačkog stila, Alcaraz tijekom meča nerijetko ima i visok broj ''winnera'' i neprisiljenih pogrešaka, posebice forhendom. Za svoju visinu ima atipično snažan prvi servis; uglavnom servira brzinom od oko 185 do 190 km/h, a znao je pogoditi i servis od 217 km/h, s tim da mu je preciznost na razini prosjeka.<ref>{{Cite web |title=How Alcaraz's Scintillating Serve Toppled Djokovic's Return In The Wimbledon Final &#124; |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818230616/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |archive-date=18 August 2023 |access-date=18 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: The story behind his new & improved serve |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-serve-feature-wimbledon-2024 |access-date=27 July 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Pri drugom servisu, uglavnom dodaje topspin kako bi loptica dobila veći odskok i tako prisilila protivnika na slabiji ''return''; ovi servisi uglavnom dosežu brzone od 150 do 170 km/h.<ref>{{Cite web |title=CARLOS ALCARAZ VS. ALEX DE MINAUR &#124; LONDON 2023 |url=https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205433/https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Zbog slabije preciznosti, servis se nerijetko opisuje kao relativno slaba točka u Alcarazovoj igri.<ref>{{Cite web |date=11 January 2025 |title=Alcaraz says new serve still a work in progress as he targets Career Grand Slam |url=https://www.tennismajors.com/australian-open-news/alcaraz-says-new-serve-still-a-work-in-progress-as-he-targets-career-grand-slam-803085.html |access-date=5 February 2025 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Međutim, na primanju se smatra jednim od najboljih, posebice kada je u pitanju protivnikov prvi servis; tijekom [[2024.]] godine, Alcaraz je osvojio gotovo trećinu protivničkih servis gemova.<ref>{{Cite web |title=Leaderboard &#124; ATP Tour |url=https://www.atptour.com/en/stats/leaderboard?boardType=return&timeFrame=52week&surface=all&versusRank=all&formerNo1=false |access-date=5 February 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz ima i impresivnu igru na mreži, pri čemu podsjednako dobro igra i ''drop'' i ''drive'' voleje, a nerijetko u odlučujućim trenucima koristi servis-volej kombinaciju.<ref>{{Cite web |date=14 January 2023 |title='Carlos Alcaraz can serve and volley at...', says former ATP ace |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205432/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Njegov ''drop shot'', koji jako vješto skriva, ključ je njegove igre; agresivnim udarcima duboko na osnovnu crtu prisiljava protivnike da se povuku, nakon čega više ne mogu stići skraćenu loptu. Njegova preferencija prema forhend ''drop shotovima'' u odnosu na bekend varijantu opisana je kao neobična.<ref>{{Cite web |title=What Shot Has Carlos Alcaraz Popularised? |url=https://www.atptour.com/en/news/forehand-drop-shot-success-alcaraz-2023 |access-date=25 October 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz je hvaljen i zbog svoje kreativnosti na terenu.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 March 2023 |title=Carlos Alcaraz is the most exciting player in men's tennis and he will only get better |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/mar/27/carlos-alcaraz-is-the-best-in-the-world-and-he-is-only-going-to-get-better |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=10 June 2024 |title=Carlos Alcaraz is already remarkable but has plenty of improvement still to come |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/10/tennis-french-open-carlos-alcaraz |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Njegove fizičke i atletske vještine također su hvaljene. Zbog svoje brzine i kretanja često je uspoređivan s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]]; njegove sposobnosti pokrivanja terena i kretanje u obrambenim situacijama uspoređivane su s onima [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]; konačno, njegov dodir uspoređivan je s onim [[Roger Federer|Rogera Federera]].<ref>{{Cite web |last1=Rouquette |first1=Cédric |last2=Bourrières |first2=Rémi |last3=Cambers |first3=Simon |date=17 October 2022 |title=From Carlitos to Alcaraz, Episode 3: Attack, defence, power, touch – Alcaraz the pioneer of "total tennis" |url=https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Davidov |first=Liya |date=13 July 2023 |title=TECH Talk: If the Big 3 had a baby, his name would be Carlos Alcaraz |url=https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Đoković je jednom prilikom rekao da Alcaraz posjeduje "najbolje od svih triju svjetova".<ref>{{Cite news |title=Wimbledon: Novak Djokovic praises 'complete' champion Carlos Alcaraz as blend of Roger Federer, Rafael Nadal and himself after epic final |url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723081913/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-date=23 July 2024 |access-date=14 January 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live}}</ref> Također je poznat i po dobroj kondiciji; Alcaraz češće gubi kraće mečeve, dok u mečevima na pet setova ima omjer od 15:1 u pobjedana, čime drži rekord s 93.75% uspješnosti. Međutim, Alcaraz je često kritiziran zbog nedostatka konzistentnosti tijekom sezone,<ref>{{Cite web |title=Wilander's honest diagnosis of Alcaraz's problem: "He is going to be quite inconsistent" |url=https://www.puntodebreak.com/en/2025/04/01/wilanders-honest-diagnosis-of-alcarazs-problem-he-is-going-to-be-quite-inconsistent |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> pri čemu bi najčešće drastično padao u posljednjim mjesecima nakon završetka Grand Slamova. Sam Alcaraz je rekao da mu je nemoguće igrati dobro ako ne uživa na terenu.<ref>{{Cite web |last=Ciriza |first=Alejandro |date=26 April 2023 |title=Carlos Alcaraz, the last great virtuoso of tennis |url=https://english.elpais.com/sports/2023-04-26/carlos-alcaraz-the-last-great-virtuoso-of-tennis.html |access-date=26 April 2025 |website=EL PAÍS English |language=en-us}}</ref> == Treneri i stožer == [[File:Damir Džumhur vs Carlos Alcaraz, 2025 Roland Garros, 2025-05-30 (1115) (Juan Carlos Ferrero).jpg|thumb|right|220px|Bivši svjetski broj 1 i osvajač [[Roland-Garros]]a, [[Juan Carlos Ferrero]] bio je Alcarazov trener od njegove 15. godine do kraja [[2025.]] godine. Njihov profesionalni razlaz šokirao je teniski svijet.]] Alcaraza su dok je bio dječak trenirali Kiko Navarro i Carlos Santos.<ref name="ChildhoodCoach">{{cite web |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601065251/https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |archive-date=1 June 2023 |access-date=7 November 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref> U rujnu [[2018.]] godine, tada petnaestogidšnji Alcaraz preselio se u [[Villena|Villenu]] kako bi trenirao u [[Teniska akademija Ferrero|Teniskoj akademiji Ferrero]] pod vodstvom [[Juan Carlos Ferrero|Juana Carlosa Ferrera]], koji je postao njegov osobni trener.<ref name=":2">{{cite web |date=7 August 2018 |title=Juan Carlos Ferrero será el nuevo coach de Carlos Alcaraz |url=https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626171617/https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=11 May 2022 |website=Equelite JC Ferrero Sport Academy |language=es}}</ref> Ferrero je odbio nekoliko ponuda vrhunskih profesionalnih igrača kako bi mogao raditi s Alcarazom.<ref>{{Cite web |date=2 July 2019 |title=Ferrero enjoying life as coach of rising star Alcaraz |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/ferrero-enjoying-life-as-coach-of-rising-star-alcaraz/ |access-date=11 December 2024 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cascales: "La clave es que Alcaraz no pierda la ambición" |url=https://www.puntodebreak.com/2024/11/14/cascales-clave-alcaraz-no-pierda-ambicion |access-date=11 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=es}}</ref> Njihova je suradnja naširoko hvaljena, a Ferrero je [[2022.]] i [[2025.]] godine dobio [[ATP nagrade|ATP-ovu nagradu za trenera godine]]. Međutim, u prosincu [[2025.]] godine, Alcaraz je iznenada objavio prekida suradnju s Ferrerom nakon sedam godina, što je izazvalo šok u teniskom svijetu.<ref>{{cite web |date=17 December 2025 |title=Alcaraz splits with Ferrero, who says 'I wish I could have continued' |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-split-december-2025 |access-date=17 December 2025 |website=atptour.com |publisher=Association of Tennis Professionals}}</ref> U prosincu [[2024.]] godine objavljeno je kako će se [[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]], bivši član Ferrerovog stručnog stožera, pridružiti timu i biti drugi trener uz Ferrera.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Alcaraz adds Samuel Lopez to his coaching team |url=https://www.tennismajors.com/atp/alcaraz-adds-samuel-lopez-to-his-coaching-team-798371.html |access-date=15 December 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Prekidom suradnje s Ferrerom, López je u siječnju [[2026.]] godine postao Alcarazov jedini trener.<ref name="Jurejko">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Alcaraz je od svog debija na ATP Touru uglavnom imao nepromijenjen stručni stožer. Članovi stožera su kondicijski trener Alberto Lledó, fizioterapeut Juanjo Moreno, doktor Juanjo López i agent Albert Molina. Brat Álvaro bio mu je dugogodišnji sparing partner, a od [[2026.]] godine mu je i pomoćni trener.<ref>{{Cite web |title=This is how Carlos Alcaraz's team looks ahead to 2025 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/12/13/this-is-how-carlos-alcarazs-team-looks-ahead-to-2025 |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Carlos Alcaraz reveals why brother Alvaro will 'take on more prominence' in his team|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-reveals-brother-will-take-on-more-prominence-as-new-team-role-emerges|website=Tennis365|date=2026-01-23|access-date=2026-02-01|language=en|first=Oli Dickson|last=Jefford}}</ref> Tijekom [[2025.]] godine, prijatelj iz djetinjstva Fran Rubio pridružio se njegovom timu kao drugi fizioterapeut.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=5 February 2025 |title=Carlos Alcaraz adds close friend and trusted figure to his team |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-adds-close-friend-and-trusted-figure-to-his-coaching-team |access-date=26 April 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Alcaraz radi i sa sportskom psihologicom Isabel Balaguer.<ref>{{Cite news |last=Briggs |first=Simon |date=15 July 2023 |title=Carlos Alcaraz sees psychologist in bid to beat Novak Djokovic on Centre Court |url=https://www.telegraph.co.uk/tennis/2023/07/15/carlos-alcaraz-psychologist-novak-djokovic-wimbledon-final/ |access-date=22 August 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> == Statistike == {{Main|Statistike i rekordi Carlosa Alcaraza}} Ovdje se nalazi skraćeni pregled osnovnih statističkih podataka karijere Carlosa Alcaraza, a preuzeti su sa službenih stranica [[ATP Tour]]a<ref>{{cite web |url=http://www.atptour.com/ |title=ATP Tour |accessdate=13 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.atpworldtour.com/Reliability-Zone/Reliability-Overall-Current-List.aspx |title=FedEx ATP Reliability Index |publisher=Association of Tennis Professionals |accessdate=18 April 2011}}</ref> i [[ITF]]-a. {{Statistike legenda}} {|class="wikitable nowrap" style=text-align:center;font-size:95% !Turnir ![[2020.]] ![[2021.]] ![[2022.]] ![[2023.]] ![[2024.]] ![[2025.]] ![[2026.]] !Omjer !Pob.–Por. !%Pob. |- |colspan="11" align="left" |'''[[Grand Slam]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Australian Open]] |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|18–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=18|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Roland-Garros]] |style=background:#ecf2ff|Q1 |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|25–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=25|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|4K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[US Open]] |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |8–4 |16–3 |17–2 |19–2 |24–2 |7–0 |7 / 20 |91–13 |{{tennis win percentage|won=91|lost=13|integer=yes}} |- | colspan="11" align="left" |'''[[ATP Finals]]''' |- |bgcolor=efefef align=left|[[ATP Finals]] |colspan=2 style=color:#767676|DNQ |O{{Efn|Kvalificirao se, ali nije sudjelovao zbog ozljede.}} |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|GF |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|0 / 3 |style=background:#efefef|7–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=5|integer=yes}} |- | colspan="17" align="left" |'''Reprezentativni nastupi''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]{{efn|name=SummerOlympics|[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre 2020.]] odgođene su i održane [[2021.]] godine zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]].}} |style=color:#767676|NO |A |colspan=2 style=color:#767676|Nisu održane |style=background:silver|S |colspan=2 style=color:#767676|NO |style=background:#efefef|0 / 1 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Davis Cup]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#ffebcd|ČF |O |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |colspan="11" align="left" |'''[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000 turniri]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Indian Wells Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:yellow|PF |style=background:#efefef|2 / 6 |style=background:#efefef|24–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Miami Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|1K |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#efefef|1 / 6 |style=background:#efefef|14–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=14|lost=5|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Monte-Carlo Masters]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |O |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Madrid Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|2 / 4 |style=background:#efefef|15–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=15|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Italian Open]] |O |O |O |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|7–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Canadian Open]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#ffebcd|ČF |O |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|2–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=2|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Cincinnati Open]] |O |style=background:#afeeee|1K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:thistle|F |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|12–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=12|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Shanghai Masters]] |colspan=3 style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|4K |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Paris Masters]] |O |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#afeeee|2K | |style=background:#efefef|0 / 5 |style=background:#efefef|5–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=5|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |3–5 |19–5 |25–6 |16–5 |21–3 |5–2 |8 / 34 |89–26 |{{tennis win percentage|won=89|lost=26|integer=yes}} |- | colspan="11" style="text-align:left" |'''Statistika karijere''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef | ||2020.||2021.||2022.||2023.||2024.||2025.||2026.|| colspan="3" |Karijera |-style=background:#efefef |align=left|Turniri |1 |19 |17 |17 |16 |16 |4 |colspan=3|'''Ukupno u karijeri: 90''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Naslovi |0 |1 |5 |6 |4 |8 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 26 |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Finala |0 |1 |7 |8 |5 |11 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 34 |-style=background:#efefef |align=left|Tvrda podloga pobjeda–poraza |0–0 |20–10 |27–8 |28–9 |29–8 |38–7 |17–2 |11 / 52 |159–44 |{{tennis win percentage|won=159|lost=44|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Zemljana podloga pobjeda–poraza |1–1 |11–6 |27–4 |25–3 |17–4 |22–1 |0–0 |11 / 30 |103–19 |{{tennis win percentage|won=103|lost=19|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Travnata podloga pobjeda–poraza |0–0 |1–1 |3–1 |12–0 |8–1 |11–1 |0–0 |4 / 8 |35–4 |{{tennis win percentage|won=35|lost=4|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Ukupno pobjeda–poraza |1–1 |32–17 |57–13 |65–12 |54–13 |71–9 |17–2 |26 / 90 |297–67 |{{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Postotak pobjeda |{{tennis win percentage|won=1|lost=1|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=32|lost=17|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=57|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=65|lost=12|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=54|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=71|lost=9|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=17|lost=2|integer=yes}} |colspan=3|Ukupno u karijeri: {{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=background:#efefef |style=text-align:left|'''Ranking na kraju godine'''{{Efn|Ranking 2019. godine: 492.}} |141. |32. |style=background:lime|'''1.''' |style=background:thistle|2. |style=background:#99ccff|3. |style=background:lime|'''1.''' | |colspan=3|{{Tooltip|''' $64,336,028 '''|Career Prize Money – Singles & Doubles combined}} |} {{notelist}} === Finala === ==== Grand Slamovi ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|2|6|-|7|6|(1)|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |- ![[2025.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |- ![[2025.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|4|-|4|6|-|4|6|-|4|6|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |- ![[2026.]] |style=background:#ffc|[[Australian Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |} ==== ATP Finals ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2025.]] |style=background:#ffffcc|[[ATP Finals]] |Tvrda (d) |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(4)|5|7|-}} |} ==== Masters 1000 turniri ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Miami Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|4|-}} |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|1|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|2|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Jan-Lennard Struff]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|3|6|-|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|7|(7)|6|7|(4)}} |- ![[2024.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Musetti]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|3|6|-|6|1|-|6|0|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Italian Open]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|5|0|-|d=pred.}} |- ![[2026.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |<!--style=background:#98fb98|Pobjeda--> |<!--{{Teniski rezultat|3|6|-|6|1|-|6|0|-}}--> |} ==== Olimpijske igre ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2024.]] |style=background:#ffea5c|[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] |Zemlja |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |bgcolor=FFA07A |Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(3)|6|7|(2)}} |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commons category|Carlos Alcaraz}} * {{ATP}} * {{Instagram}} {{Top 10 tenisera i teniserki|atpsinglovi=y}} {{Broj jedan teniseri}} {{Osvajači sve 4 GS titule}} {{Pobjednici Australian Opena}} {{Pobjednici Roland Garrosa}} {{Pobjednici Wimbledona}} {{Pobjednici US Opena}} {{Španski sportista godine}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2003||Alcaraz, Carlos}} [[Kategorija:Španski teniseri]] [[Kategorija:Pobjednici Australian Opena]] [[Kategorija:Pobjednici Roland-Garrosa]] [[Kategorija:Pobjednici Wimbledona]] [[Kategorija:Pobjednici US Opena]] [[Kategorija:Španski olimpijci]] [[Kategorija:Osvajači olimpijskih medalja u tenisu]] [[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2024.]] [[Kategorija:Olimpijski teniseri]] [[Kategorija:ATP brojevi 1]] 1yyqmtrkud977r896pdv8vlxpkhng1v 42580565 42580564 2026-04-12T15:28:54Z Edgar Allan Poe 29250 /* Masters 1000 turniri */ 42580565 wikitext text/x-wiki {{Infokutija teniser | ime = Carlos Alcaraz | slika = 25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Carlos Alcaraz - 240422 192324 (cropped).jpg | opis_slike = Carlos Alcaraz na dodjeli spotskih nagrada Laureus ([[2024.]]) | širina_slike = 220px | profesionalna karijera = [[2018.]] – ''danas'' <!-- Osobne informacije --> | država = {{flag|Španjolska}} | punoime = Carlos Alcaraz Garfia | datum rođenja = {{datum rođenja i dob|2003|5|5|hr=da}} | mjesto rođenja = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | datum smrti = <!-- možete koristiti {{death date and age|godina smti|mjesec smrti|dan smrti|godina rođenja|mjesec rođenja|dan rođenja}} --> | mjsto smrti = | prebivalište = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | nadimak = Carlitos | visina = 1.83 m<ref name="ATP">{{cite web |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |url=https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |work=[[ATP Tour]] |access-date=24 May 2025 |archive-date=30 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430090656/https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |url-status=live}}</ref> | stil igre = dešnjak (dvoručni bekend) | zarada = 63,333,776$<ref name="career-prize-money-leaders">{{Cite web |url=https://www.protennislive.com/posting/ramr/career_prize.pdf |title=ATP Prize Money Leaders |website=Protennslive.com |date=23 February 2026|access-date=24 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |website=ATP Tour}}</ref> (5. u historiji) | trener = {{nowrap|[[Juan Carlos Ferrero]] (2019–2025)<br />[[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]] (2024–''danas'')}} <!--Singlovi--> | pojedinačni_rekord = 296–65 | pojedinačnih_titula = 26 | najviši_pojedinačni_rang = '''[[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|1.]]''' ([[12. rujna]] [[2022.]]) | trenutni_pojedinačni_rang = '''1.''' ([[10. studenog]] [[2025.]])<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/rankings/singles |title=PIF ATP Rankings (Singles) |website=ATP Tour |access-date=2 February 2026}}</ref> | Australian_Open_rezultat = '''P''' ([[2026]]) | Roland_Garros_rezultat = '''P''' ([[2024]], [[2025]]) | Wimbledon_rezultat = '''P''' ([[2023]], [[2024]]) | US_Open_rezultat = '''P''' ([[2022]], [[2025]]) | ATP_Finals_rezultat = F ([[2025]]) | WTA_Finals_rezultat = | Olimpijada_rezultat = F ([[2024]]) <!--Parovi--> | parovi_rekord = 9–6 | parovi_titula = 0 | najviši_doubles_rang = 519 ([[9. svibnja]] [[2022.]]) | trenutni_doubles_rang = | Australian_Open_parovi_rezultat = | Roland_Garros_parovi_rezultat = | Wimbledon_parovi_rezultat = | US_Open_parovi_rezultat = | ATP_Finals_parovi_rezultat = | WTA_Finals_parovi_rezultat = | Olimpijada_parovi_rezultat = ČF ([[2024]]) <!--Mješoviti parovi--> | mješoviti_rekord = | mješoviti_titula = 0 | Australian_Open_mješoviti_rezultat = | Roland_Garros_mješoviti_rezultat = | Wimbledon_mješoviti_rezultat = | US_Open_mješoviti_rezultat = 1K ([[2025]]) | Olimpijada_mješoviti_rezultat = <!--Momčadski turniri--> | Davis_Cup = | Fed_Cup = | Hopman_Cup = | svetsko ekipno prvenstvo = <!--Medalje--> | prikaži-medalje = yes | medalje = {{Medalja|Država| {{flag|Španjolska}} }} {{Medalja|Natjecanje| [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] }} {{Medalja|Srebro| [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] | [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|Singlovi]] }} | medalje-naslov = Medalje <!-- Ažurirano i vanjske veze --> | ažurirano = [[12. ožujka]] [[2026.]] | atp profil = https://www.atptour.com/en/players/-/A0E2/overview | wta profil = | vebsajt = }} '''Carlos Alcaraz Garfia''' ({{IPA-es|ˈkaɾlos alkaˈɾaθ ˈɣaɾfja|lang}};<ref>{{cite web |title=The pronunciation by Carlos Alcaraz himself |url=https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |work=ATPWorldTour.com |access-date=19 July 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412223748/https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |url-status=live}}</ref> [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[5. svibnja]] [[2003.]]), [[Španjolska|španjolski]] profesionalni tenisač. Trenutno je [[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|prvi tenisač]] na [[ATP ljestvica|ATP-ovoj ljestvici]], a [[2022.]] i [[2025.]] završio je godinu kao prvi tenisač na ljestvici. Osvojio je 26 [[ATP Tour|ATP Tour]] titula, uključujući sedam [[Grand Slam]]ova i osam [[ATP Masters 1000 turniri|Mastersa]]. Najmlađi je igrač u historiji tenisa koji je kompletirao karjerni Grand Slam u singlovima. Alcaraz je tenisku karijeru započeo [[2018.]] godine, kada je imao 14 godina. U svibnju [[2021.]] godine probio se među 100 najboljih tenisača, a godinu je završio na 32. mjestu nakon što je došao do četvrtfinala [[US Open]]a. Sljedeće je godine upravo u [[New York (grad)|New Yorku]] osvojio svoju prvu Grand Slam titulu. U dobi od 19 godina, 4 mjeseca i 7 dana, postao je najmlađi tenisač i prvi tinejdžer koji je došao na prvo mjesto ATP ljestvice te je postao najmlađi tenisač koji je kalendarsku godinu završio na prvom mjestu. Sljedeće je godine prvi put osvojio [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]], pobijedivši u finalu [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]. Tijekom [[2024.]] godine postao je najmlađi tenisač koji je kompletirao tzv. "Kanalski Slam" (osvojio je [[Roland-Garros]] i [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] u istoj sezoni), a osvojio je i srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Tijekom [[2025.]] osvojio je još dva Grand Slama, pobijedivši [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] na [[Roland-Garros]]u i [[US Open]]u. Početkom [[2026.]] godine, u dobi od 22 godine, 8 mjeseci i 27 dana, postao je najmlađi tenisač u historiji koji je kompletirao karijerni Grand Slam, nakon osvajanja [[Australian Open]]a. == Rani život i juniorska karijera == Carlos Alcaraz Garfia rođen je [[5. svibnja]] [[2003.]] godine u [[El Palmar (Murcia)|El Palmaru]] kao drugi sin Carlosa Alcaraza Gonzáleza i Virginije Garfije Escandón. Ima jednog starijeg brata, Álvara, i dvojicu mlađih, Sergija i Jaimea.<ref name=":4">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz's Family: All About the Tennis Champion's Parents and Siblings |url=https://people.com/all-about-carlos-alcaraz-family-parents-siblings-7814256 |access-date=15 December 2024 |website=People.com |language=en}}</ref> Alcaraz je počeo trenirati tenis u klubu ''Real Sociedad Club de Campo de Murcia'' kada je imao samo četiri godine; njegov otac radio je kao trener i službenik u klubu u to doba.<ref>{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=1 June 2023 |title=Antes de que Carlos Alcaraz fuera impresionante, fue bastante bueno como para tener suerte |url=https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |access-date=13 July 2024 |work=The New York Times |language=es |issn=0362-4331 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |url-status=live}}</ref> Majka mu je radila kao asistentica prodaje u [[IKEA]]-i.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz Se Destapa En Vogue |url=http://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |access-date=13 July 2024 |website=ATP Tour |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |url-status=live}}</ref> Njegov je otac igrao tenis, ali je kao tinejdžer odustao od profesionalne karijere zbog manjka financijskih sredstava.<ref>{{Cite web |last=Moya |first=Francisco J. |date=6 April 2022 |title=El abuelo de Carlos Alcaraz, de la receta de las tres 'C' a la "alegría, el orgullo y el alivio" |url=https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |access-date=13 July 2024 |website=La Verdad |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: "Mi padre tenía muchas raquetas y el club estaba al lado de casa" |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.html |access-date=13 July 2024 |website=www.lavanguardia.com |date=18 April 2021 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.amp.html |url-status=live}}</ref> Tijekom [[2013.]] godine, kada je imao 10 godina, Alcaraz je s [[Babolat]]om potpisao svoj prvi sponzorski ugovor.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=28 October 2025 |title=Who are Carlos Alcaraz's big sponsors? Massive Nike deal and stripping to his underwear for Calvin Klein |url=https://www.tennis365.com/tennis-features/carlos-alcarazs-sponsors-20m-nike-deal-chief-progress-officer |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Kada je imao 11 godina, [[IMG (kompanija)|IMG-ov]] agent Albert Molina gledao ga je kako igra te je bio toliko oduševljen njegovim talentom da je nagovarao njegovog oca da mu dozvooli da radi s njim, na što je ovaj u konačnici pristao kada je Carlosu bilo 12 godina.<ref>{{Cite web |title=Signed At 12, Carlos Alcaraz Investment Now Paying Rich Dividends {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/how-carlos-alcaraz-has-built-a-winning-team |access-date=24 December 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 September 2025 |title=Who Sits in Carlos Alcaraz's Player's Box? |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/sits-carlos-alcarazs-players-box-130000828.html |access-date=24 December 2025 |website=Yahoo Life |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 April 2023 |title="Carlos and I are almost the same person, we think the same way" |url=https://www.tennismajors.com/atp/exclusive-interview-with-alcaraz-coach-juan-carlos-ferrero-carlos-and-i-are-almost-the-same-person-we-think-the-same-way-670345.html |access-date=25 October 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Njegov otac i stariji brat Álvaro često ga prate na turnirima, a Álvaro mu je nerijetko i partner na treninzima te pomoćni trener. Kada ne putuje na turnire živi u obiteljskoj kući u [[Murcia|Murciji]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz is already training on the clay in Murcia with his sights set on Paris 2024 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/07/18/alcaraz-is-already-training-on-the-clay-in-murcia-with-his-sights-set-on-paris-2024 |access-date=15 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> Nadimci u obitelji su mu Carlitos i Charly.<ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Kevin |date=1 October 2023 |title=Carlos Alcaraz reveals the nickname has given himself |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-nickname-carlitos-interview-press-conference |access-date=16 December 2024 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Identificira se kao [[katolicizam|katolik]] te je nerijetko išao po blagoslov kod svećenika prije turnira.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz makes time for blessing amid US Open pressure |url=https://aleteia.org/2025/08/25/heres-the-catholic-way-carlos-alcaraz-prepares-for-us-open/ |access-date=2025-12-22 |website=Aleteia — Catholic Spirituality, Lifestyle, World News, and Culture |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Macken: The athletic side of the newest saints |url=https://bccatholic.ca/voices/pat-macken-bccath/macken-the-athletic-side-of-the-newest-saints |access-date=2025-12-22 |website=The B.C. Catholic |language=en}}</ref> U dobi od 10 godina, Alcaraz je prvi puta igrao na turniru izvan [[Španjolska|Španjolske]], sudjelujući na U-10 prvenstvu u [[Hrvatska|Hrvatskoj]],<ref>{{Cite web |date=25 June 2023 |title=Carlos Alcaraz – the Birth of One Boy's Dreams, the Death of One Man's Hopes {{!}} InsideTennis.com |url=https://www.insidetennis.com/2023/06/carlos-alcaraz-the-birth-of-one-boys-dreams-the-death-of-one-mans-hopes/ |access-date=24 December 2025 |language=en-US}}</ref> gdje je izgubio u finalu.<ref>{{Cite web |date=23 May 2022 |title=The 'brutal charisma' and staggering game of Carlos Alcaraz |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/33944927/heir-apparent-carlos-alcaraz-ready-complete-tennis-takeover-2022-french-open |access-date=24 December 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Kako je iste godine pristupio [[Babolat]]ovom timu, napredovao je te je s 13 godina bio dio njihovog međunarodnog tima.<ref>{{Cite news |last=Newcomb |first=Tim |title=One-On-One With Carlos Alcaraz On His 7-Year Extension With Babolat |url=https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705160800/https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-date=2024-07-05 |access-date=24 December 2025 |work=[[Forbes]] |language=en |url-status=live }}</ref> Godine [[2015.]] osvojio je U-12 turnir u sklopu Rafa Nadal Tour Mastersa, a sljedeće je godine osvojio i U-14 turnir.<ref>{{Cite web |last=Richardson |first=James |date=1 August 2023 |title=Carlos Alcaraz's little brother notches a win on Rafa Nadal Tour |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcarazs-little-brother-jaime-notches-win-rafa-nadal-tour |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Godina [[2017.]] bila je prekretnica u njegovoj juniorskoj karijeri; osvojio je XIV Taça Internacional Maia Jovem, pobijedivši [[Daniel Rincón (teniser)|Daniela Rincóna]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=Alcaraz and Radulova reign on clay in Maia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F111601%2FAlcaraz-and-Radulova-reign-on-clay-in-Maia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> a ubrzo je osvojio i Babolat Cup.<ref>{{Cite web |title=U12 Babolat Cup International Masters Finals – Roberta Gaskell Crowned Champion – Yorkshire Tennis |url=https://www.yorkshiretennis.org.uk/u12-babolat-cup-international-masters-finals-roberta-gaskell-crowned-champion/ |access-date=24 December 2025 |language=en-GB}}</ref> Istoga je ljeta Španjolskoj pomogao osvojiti U-14 turnir u sklopu Europskog ljetnog kupa te je bio dio reprezentacija koja je osvojila drugo mjesto (iza [[Švicarska|Švicarske]]) na [[ITF Svjetsko juniorsko finale|ITF Svjetskom juniorskom finalu]].<ref>{{Cite web |last=Ilic |first=Jovica |date=10 July 2017 |title=Spain and Ukraine win 14&U European Summer Cups |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Tennis_Stories/45284/spain-and-ukraine-win-14ampu-european-summer-cups/ |access-date=24 December 2025 |website=Tennis World USA |language=en}}</ref> and was part of the Spanish team that finished runner-up to Switzerland at the [[ITF World Junior Tennis Finals]].<ref>{{Cite web |date=5 August 2025 |title=Carlos Alcaraz's younger brother is now set to follow in his footsteps this year |url=https://tennishead.net/carlos-alcarazs-younger-brother-is-now-set-to-follow-in-his-footsteps-this-year/ |access-date=24 December 2025 |website=tennishead.net |language=en-GB}}</ref> Uspon se nastavio i tijekom [[2018.]] godine. U srpnju je osvojio Dutch Junior Open, pobijedivši [[Filip Kolašinski|Filipa Kolašinskog]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=TC Bakkum Dutch Junior Open 2018 |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/tc-bakkum-dutch-junior-open-2018/ned/2018/j-g2-ned-01a-2018/draws-and-results/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> a nekoliko tjedana kasnije pobijedio je [[Elmer Møller|Elmera Møllera]] u finalu U-16 [[Evropsko juniorsko prvenstvo u tenisu|Europskog juniorskog prvenstva]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz & Bartone victorious at European 16&U Championships |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/121329/Alcaraz-Bartone-victorious-at-European-16U-Championships |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> Kasnije te godine pomogao je Španjolskoj pri osvajanju naslova prvaka [[Juniorski Davis Cup|juniorskog Davis Cupa]] u [[Budimpešta|Budimpešti]]; u meču protiv [[Harold Mayot|Harolda Mayota]] u singlovima spasio je meč loptu, a kasnije je u parovima osigurao odlučujuću pobjedu nakon što je [[Francuska]] prešla u rano vodstvo.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=26 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |access-date=24 December 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Moran |first=Tom |date=30 September 2018 |title=SPAIN WINS 2018 JUNIOR DAVIS CUP AFTER COMEBACK VICTORY |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/spain-wins-junior-davis-cup-after-comeback-victory/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> U ožujku [[2019.]] godine osvojio je J300 Villenu, pobijedivši [[Ilja Biloborodko|Ilju Biloborodka]] u finalu.<ref>{{Cite web |title=J300 Villena \ Trofeo Juan Carlos Ferrero (Villena), J300 Boys, 2019-03-26 Tennis Results |url=https://www.coretennis.net/majic/pageServer/0r0100000c/en/tid/73829/Tournament-Rounds.html |access-date=24 December 2025 |website=www.coretennis.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=J300 Villena |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/j300-villena/esp/2025/j-j300-esp-2025-001/champions/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine postao je prvi junior Europe,<ref>{{Cite web |title=From European Junior Champion to record breaker: Carlos Alcaraz Garfia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/127560/From-European-Junior-Champion-to-record-breaker-Carlos-Alcaraz-Garfia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> dok mu je najbolji plasman na svjetskoj juniorskoj ljestvici bilo 22. mjesto.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Garfia 2025: biography, Career, Net Worth, earnings and titles |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis-player/1348/carlos-alcaraz-garfia/ |access-date=24 December 2025 |website=www.tennisworldusa.org}}</ref> == Profesionalna karijera == === Debi i prvi ATP naslovi (2018. – 2021.) === Alcaraz je svoj profesionalni debi imao u veljači [[2018.]] godine u dobi od 14 godina, kada je kao kvalifikant sudjelovao na [[ITF Futures]] turniru Španjolska F5 u [[Murcia|Murciji]]. U prvom je kolu izbacio dugog nositelja i tada 292. igrača svijeta, [[Federico Gaio|Federica Gaija]], a ispao je u četvrtfinalu. Na tom je turniru dobio svoja prva dva ATP boda te je debitirao na [[ATP ljestvica|ATP ljestvici]] [[26. veljače]] [[2018.]] kao 1414. igrač svijeta.<ref>{{Cite web |date=5 July 2022|title=Carlos Alcaraz: How Covid has kept a lid on this mercurial talent|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-how-covid-has-kept-a-lid-on-this-mercurial-talent/|access-date=25 June 2025|website=tennishead.net|language=en-GB}}</ref> U travnju [[2019.]] godine, u dobi od 15 godina, debitirao je na [[ATP Challenger Tour|Challengeru]] [[JC Ferrero Challenger Open|JC Ferrero Challenger]] u [[Villena|Villeni]]. U prvom je kolu pobijedio 17-godišnjeg [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]], koji je do tada imao seriju od 16 uzastopnih pobjeda,<ref>{{Cite web |title=Challenger TV: Watch Carlos Alcaraz & Jannik Sinner's first meeting ahead of French Open clash|url=https://www.atptour.com/en/news/watch-alcaraz-sinner-first-meeting-alicante-2019#:~:text=A%2015-year-old%20Alcaraz,one%20hour%20and%2050%20minutes.|access-date=25 October 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je pobijedio u meču na Challengeru;<ref>{{Cite web |last=Ilic|first=Jovica|date=3 April 2024|title=Five Years of Fire: Carlos Alcaraz vs. Jannik Sinner's First Encounter|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/143738/five-years-of-fire-carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner-s-first-encounter/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> u drugom kolu izbacio ga je osmi nositelj [[Lukáš Rosol]]. Alcaraz će u narednom periodu osvojiti četiri titule na Challengerima, tri od njih prije punoljetnosti, te postati prvi tenisač rođen [[2003.]] godine koji je igrao meč za titulu na Challengeru. Debi na [[ATP Tour]]u imao je [[2020.]] godine na [[Rio Open]]u, gdje je dobio pozivnicu za glavni ždrijeb turnira; imao je 16 godina.<ref>{{cite web |date=13 December 2019|title=Carlos Alcaraz grabs 2020 Rio Open wild card for an ATP debut|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215222514/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|archive-date=15 February 2020|access-date=15 February 2020|website=Tennis World USA}}</ref> U prvom kolu dobio je tada 41. igrača svijeta, sunarodnjaka [[Albert Ramos Viñolas|Alberta Ramosa Viñolasa]], i to u maratonskom meču u tri seta koji je trajao 3 sata i 37 minuta.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz, 16, Wins ATP Tour Debut In Rio|url=http://www.atptour.com/en/news/garin-andujar-alcaraz-rio-2020-monday|access-date=25 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Alcaraz je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je dobio meč na [[ATP Tour]]u, a to mu je uspjelo prije nego je ijedan igrač rođen [[2002.]] godine ostvario jednu pobjedu.<ref>{{Cite web |last=Ciotti|first=Lorenzo|date=18 February 2020|title=Carlos Alcaraz Garfia, the first player born in 2003 to win an ATP Tour match!|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/videos/ATP_Tennis/84227/carlos-alcaraz-garfia-the-first-player-born-in-2003-to-win-an-atp-tour-match/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jacobs|first=Shahida|date=16 April 2025|title=Diego Dedura-Palomero celebrates wildly after emulating Sinner, Alcaraz, Fonseca|url=https://www.tennis365.com/atp-tour/first-player-born-each-year-win-atp-match-featuring-carlos-alcaraz-jannik-sinner-diego-dedura-palomero|access-date=25 June 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> U drugom kolu izbacio ga je [[Federico Coria]]. Sljedeće godine prvi je put sudjelovao u kvalifikacijama za neki [[Grand Slam]], odnosno [[Roland-Garros]], a iako je u prvom kolu imao dvije meč lopte u drugom setu protiv [[Aleksandar Vukić|Aleksandra Vukića]], na kraju je izgubio u tri seta.<ref>{{Cite web|title=Vukic saves two match points in Roland Garros win|url=https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|access-date=10 July 2025|website=Tennis Australia|language=en-AU|archive-date=2025-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121112837/https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|url-status=dead}}</ref> Početkom [[2021.]] godine debitirao je u glavnom ždrijebu nekog Grand Slama nakon što je izborio nastup na [[Australian Open]]u kroz kvalifikacije; time je postao najmlađi kvalifikant na turniru još od [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] [[2005.]] godine.<ref name=":023">{{Cite web |title=Parallels with Rafa mean no escape for Alcaraz|url=https://ausopen.com/articles/features/parallels-rafa-mean-no-escape-alcaraz|access-date=22 March 2025|website=ausopen.com|language=en}}</ref> Kako je odigravanje turnira odgođeno zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]], Alcaraz je početkom veljače igrao [[Great Ocean Road Open]], gdje ga je pobijedio [[Thiago Monteiro]].<ref>{{Cite web |title=Thiago Monteiro vs. Carlos Alcaraz Melbourne 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/8998/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na Australian Openu, u prvom je kolu pobijedio kolegu kvalifikanta [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]] u tri seta i tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine s pobjedom na nekom [[Grand Slam]]u; također je bio jedini tinejdžer koji je prošao prvo kolo turnira, ali je u grom kolu ispao od [[Mikael Ymer|Mikaela Ymera]]. U narednom je periodu kombinirano nastupao na Challengerima i ATP turnirima,<ref>{{Cite web |title=Marco Trungelliti vs. Carlos Alcaraz Gran Canaria 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/9458/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tallon Griekspoor vs. Carlos Alcaraz Montpellier 2021 1st Round Qualifying &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/375/qs013|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Alexander Zverev vs. Carlos Alcaraz Acapulco 2021 Round of 32 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/807/ms031|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Frances Tiafoe vs. Carlos Alcaraz Barcelona 2021 Round of 64 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/425/ms041|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> pri čemu je najveći uspjeh imao na [[Andalucía Open]]u, gdje je redom pobjeđivao [[Nikola Milojević (teniser)|Nikolu Milojevića]], [[Feliciano Lopez|Feliciana Lopeza]] i trećeg nositelja [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] prije poraza od [[Jaume Munar|Jaumea Munara]] u polufinalu; to polufinale bio mu je tada najbolji plasman na nekom ATP Tour turniru.<ref>{{Cite web |title=Jaume Munar vs. Carlos Alcaraz Marbella 2021 Semi-Finals &#124; Estadísticas de Partido|url=https://www.atptour.com/es/scores/match-stats/archive/2021/9462/ms003|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=es}}</ref> Za [[Miami Open]] dobio je pozivnicu, ali ga je u prvom kolu pobijedio [[Emil Ruusuvuori]]; bio mu je to prvi nastup na nekom [[ATP Masters 1000 turniri|Masters 1000]] turniru.<ref>{{Cite web |title=Emil Ruusuvuori vs. Carlos Alcaraz Miami 2021 Round of 128 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/403/ms081|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Pozivnicu je dobio i za [[Madrid Open]], gdje je u prvom kolu pobijedio [[Adrian Mannarino|Adriana Mannarina]] i tako postao najmlađi pobjednik u historiji turnira, rekord koji je ranije (od [[2004.]] godine) držao [[Rafael Nadal]]. U drugom se kolu, na svoj osamnaesti rođenan, susreo upravo s Nadalom u njihovom prvom susretu; izgubio je u dva seta.<ref>{{cite web |title=Alcaraz on 'Dream' Nadal Clash: 'It's the Best Birthday Present'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504040630/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|archive-date=4 May 2021|access-date=4 May 2021|work=ATP Tour}}</ref> Dana [[24. svibnja]] [[2001.]] godine ušao je među 100 najboljih tenisača svijeta (94. mjesto) i tako postao najmlađi tenisač među top 100.<ref>{{Cite web |date=23 May 2021|title=Carlos Alcaraz moves into the top 100 with a Challenger win in Oeiras|url=https://www.tennisnet.com/en/news/carlos-alcaraz-moves-into-the-top-100-with-a-challenger-win-in-oeiras|access-date=22 March 2025|website=tennisnet.com|language=en}}</ref><ref name=":133">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz na [[Roland-Garros 2021.|Roland-Garrosu 2021.]] godine.]] Kao kvalifikant došao je do trećeg kola [[Roland-Garros]]a, gdje ga je pobijedio [[Jan-Lennard Struff]]. Alcaraz je postao najmlađi igrač koji je došao do trećeg kola Roland-Garrosa u 29 godina te najmlađi na Grand Slamovima općenito još od Nadala [[2004.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz becomes youngest man to reach third round in Paris in 29 years|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/alcaraz-becomes-youngest-man-to-reach-third-round-in-paris-in-29-years/|access-date=22 March 2025|website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine debitirao je i na [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] preko pozivnice. U prvom je kolu pobijedio [[Yasutaka Uchiyama|Yasutaku Uchiyamu]] u svom prvom meču od pet setova,<ref name=":1332">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> ali je ispao u drugom kolu od drugog igrača svijeta, [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]].<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=Alix|date=1 July 2021|title=Medvedev too strong for teenager|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-07-01/medvedev_too_strong_for_teenager_alcaraz.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> U srpnju iste godine je na [[Croatia Open Umag|Umag Open]]u osvojio svoju prvu ATP titulu, pobijedivši [[Richard Gasquet|Richarda Gasqueta]] u finalu;<ref>{{Cite web |date=25 July 2021|title=No escaping Carlos Alcaraz: 18-year-old becomes youngest ATP champion since 2008 in Umag|url=https://www.tennismajors.com/atp/umag-atp-250-atp/no-escaping-carlos-alcaraz-18-year-old-becomes-youngest-atp-champion-since-2008-in-umag-436105.html|access-date=22 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> time je postao najmlađi ATP pobjednik još od [[Kei Nishikori|Keija Nishikorija]] [[2008.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Joao Fonseca makes history in Buenos Aires, wins first ATP Tour title|url=https://www.atptour.com/en/news/cerundolo-fonseca-buenos-aires-2025-final|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je u trećem kolu u drami od pet setova pobijedio tada trećeg igrača svijeta, [[Stefaons Cicipas|Stefanosa Cicipasa]].<ref>{{Cite news |last1=Keating|first1=Steve|date=4 September 2021|title=Alcaraz upsets Tsitsipas to reach U.S. Open fourth round|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611093944/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|archive-date=11 June 2022|access-date=4 September 2021|work=Reuters}}</ref> S 18 godina i 4 mjeseca, Alcaraz je postao najmlađi tenisač koji je dobio top 3 igrača na US Openu od uvođenja [[ATP ljestvica|ATP ljestvice]] [[1973.]] godine. Također je postao najmlađi tenisač u četvrtkom kolu Grand Slama još od [[Roland-Garros 1992.|Roland-Garrosa 1992.]] godine, gdje je u četvrtom kolu igrao 17-godišnji [[Andrij Medvedev]], te najmlađi tenisač u četvrtom kolu US Opena od 17-godišnjeg [[Michael Chang|Michaela Changa]] [[1989.]] godine.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Records Biggest Career Win, Shocks Stefanos Tsitsipas in US Open Thriller|url=https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904001025/https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=3 September 2021|title=Alcaraz, 18, stuns Tsitsipas; Tiafoe tops Rublev|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904010845/https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021}}</ref> U četvrtom kolu pobijedio je kvalifikanta [[Peter Gojowczyk|Petera Gojowczyka]] i tako ušao u četvrtfinale kao najmlađi četvrtfinalist u historiji Open ere na US Openu, najmlađi ukupno od [[Thomaz Koch|Thomaza Kocha]] [[1963.]] godine te najmlađi na svim Grand Slamovima još od Michaela Changa na [[Roland-Garros 1990.|Roland-Garrosu 1990.]] godine. U četvrtfinalu je predao meč [[Félix Auger-Aliassime|Félixu Augeru-Aliassimeu]] nakon ozljede noge.<ref>{{cite web |title=The Latest: Alcaraz says leg muscle made him stop at Open|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611083455/https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|archive-date=11 June 2022|access-date=8 September 2021}}</ref> Na sljedećem [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] po prvi je puta bio nositelj na Masters 1000 turniru (30.), ali ga je u prvom kolu izbacio [[Andy Murray]].<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=10 October 2021|title=Andy Murray battles back to beat Carlos Alcaraz at Indian Wells|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/oct/11/andy-murray-battles-back-to-beat-carlos-alcarez-at-indian-wells|access-date=22 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nastavio je nizati top 10 pobjede,<ref>{{Cite news |date=27 October 2021|title=Andy Murray loses to Carlos Alcaraz at Vienna Open|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/59064423|access-date=22 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=In his win over Matteo Berrettini, Carlos Alcaraz showed that blurring speed and crisp technique can still prevail against a bigger opponent|url=https://www.tennis.com/news/articles/in-his-win-over-matteo-berrettini-carlos-alcaraz-showed-that-blurring-speed-and-|access-date=22 March 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref> a na [[Rolex Paris Masters|pariškom Mastersu]] pobijedio je tada osmog igrača svijeta, Jannika Sinnera, u njihovom prvom susretu na ATP Touru.<ref>{{Cite web |last=Rigal|first=Joseph|date=3 November 2021|title=Carlos Alcaraz stuns Jannik Sinner to open ATP Finals door for Hubert Hurkacz and Cameron Norrie|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-stuns-jannik-sinner-to-open-atp-finals-door-for-hubert-hurkacz-and-cameron-norrie/|access-date=22 March 2025|website=Tennishead|language=en-GB}}</ref> Sezonu je završio na [[Next Gen ATP Finals]]ima, gdje je isprva bio treći nositelj, ali je nakon odustajanja Sinnera i Augera-Aliassimea postao prvi nositelj; dominantno je osvojio turnir, izgubivši tek jedan set.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz leaves NextGen behind with Milan magic – Roland-Garros – The official site|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/magic-carlos-alcaraz-wins-nextgen-2021-milan|access-date=22 March 2025|website=www.rolandgarros.com|language=en-us}}</ref> === Prvi Grand Slamovi i ATP br. 1 (2022. – 2023.) === Početkom [[2022.]] godine, Alcaraz je po prvi put bio nositelj na nekom [[Grand Slam]]u; kao 31. nositelj, došao je do trećeg kola gdje ga je u petom setu pobijedio [[Matteo Berrettini]].<ref>{{cite web |title=What Carlos Alcaraz Has Done Quicker Than the Big Three|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119053743/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|archive-date=19 January 2022|access-date=19 January 2022|work=ATP Tour}}</ref> U finalu [[Rio Open]]a pobijedio je [[Diego Schwartzman|Diega Schwartzmana]] te tako osvojio svoju prvu [[ATP 500 turniri|ATP 500 titulu]],<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |title=Carlos Alcaraz Rises to Career-High After Rio de Janeiro Title |access-date=21 February 2022 |archive-date=21 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221233858/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |url-status=live|work=ATP Tour}}</ref> postavši najmlađi osvajač u toj kategoriji otkako je uvedena [[2009.]] godine.<ref>{{Cite news |title=Carlos Alcaraz Makes History With Rio de Janeiro Title|url=https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927091510/https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-date=27 September 2023|access-date=13 June 2025|work=ATP Tour|language=en}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] došao je do polufinala, gdje je izgubio od [[Rafael Nadal|Rafaela Nadala]],<ref>{{Cite news |last=|date=20 March 2022|title=Rafael Nadal wins battle of generations against Alcaraz, 18, to reach Indian Wells final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/20/rafael-nadal-wins-battle-of-generations-to-beat-alcaraz-18-to-indian-wells-final|access-date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> da bi dva tjedna kasnije u finalu [[Miami Open]]a pobijedio [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] za svoj prvi Masters 1000 naslov. Alcaraz je tako postao najmlađi i prvi španjolski osvajač Miamija u historiji turnira te najmlađi Masters 1000 prvak još od Nadalove titule u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]] iz [[2005.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=3 April 2022|title=Carlos Alcaraz confirms arrival among elite with Miami Open success|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/03/carlos-alcaraz-confirms-arrival-among-elite-with-miami-open-win|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nakon iznenađujućeg ispadanja u Monte Carlu od [[Sebastian Korda|Sebastiana Korde]],<ref>{{cite web |date=13 April 2022|title=Carlos Alcaraz exits in windy Monte Carlo against unseeded Sebastian Korda|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220909091103/https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|archive-date=9 September 2022|access-date=9 September 2022|work=[[The Guardian]]}}</ref> u [[Barcelona Open|Barceloni]] je pobijedio prvog nositelja [[Stefanos Cicipas|Stefanosa Cicipasa]] te sunarodnjaka [[Pablo Carreño Busta|Pabla Carreña Bustu]] (u finalu)<ref>{{cite web |date=24 April 2022|title=Amazing Alcaraz Wins Barcelona Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314141008/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|archive-date=14 March 2023|access-date=24 April 2022|website=ATP Tour}}</ref> na putu do titule; ovo mu je, [[25. travnja]] [[2022.]] godine donijelo prvi ulazak među 10 najboljih tenisača svijeta,<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=ATP Barcelona: Carlos Alcaraz downs Stefanos Tsitsipas and writes history|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612145924/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|archive-date=12 June 2022|access-date=23 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas in Barcelona Open thriller to guarantee spot in world's top-10|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-barcelona/2022/carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-in-barcelona-open-thriller-to-guarantee-spot-in-world-s-top-_sto8896118/story.shtml|access-date=7 May 2022|work=Eurosport}}</ref> čime je postao najmlađi tenisač u toj grupi još od Nadala, koji je to postigao na isti dan 17 godina ranije.<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Alcaraz Downs Tsitsipas Again, Reaches Barcelona Semis|url=http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611054850/http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|archive-date=11 June 2022|access-date=7 May 2022|publisher=Tennis Now}}</ref><ref>{{cite web |title='Straight-A Student' Carlos Alcaraz Makes Historic Top 10 Breakthrough|url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620021504/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|archive-date=20 June 2022|access-date=25 April 2022|work=ATP Tour}}</ref> Dan nakon svog 19. rođendana, Alcaraz je pobijedio četvrtog igrača svijeta i trećeg nositelja Rafaela Nadala u četvrtfinalu [[Mutua Madrid Open|Madrid Opena]];<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Takes Out Rafael Nadal in Madrid|url=https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506172936/https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|archive-date=6 May 2022|access-date=6 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> bila je to Alcarazova prva pobjeda nad Nadalom i njihov posljednji susret na ATP Touru. Sljedećeg dana, Alcaraz je igrao svoj prvi meč s tada prvim tenisačem svijeta, [[Novak Đoković|Novakom Đokovićem]]. Nakon tri sata i 36 minuta, Alcaraz je pobijedio Đokovića u tri seta i tako postao najmlađi igrač koji je pobijedio prvog tenisača svijeta još od Nadala [[2004.]] godine te jedini igrač koji je pobijedio Nadala i Đokovuća jednog za drugim na zemlji.<ref>{{Cite news |date=7 May 2022|title=Madrid Open: Carlos Alcaraz shocks Novak Djokovic to reach final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61364603|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu je uvjerljivo pobijedio branitelja naslova i trećeg igrača svijeta [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]] za samo 64 minute;<ref>{{Cite news |date=8 May 2022|title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> s 19 godina i 3 dana postao je najmlađi pobjednik turnira u historiji. U svibnju je došao do 6. mjesta na ATP ljestvici.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Defeats Alexander Zverev for Madrid Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220509071148/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|archive-date=9 May 2022|access-date=8 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> [[File:Wimbledon Day 1 - 2022 DSC05856 (52179956200).jpg|320px|thumb|Alcaraz na [[Wimbledon 2022.|Wimbledonu 2022.]] godine.]] Iako je bio jedan od favorita za naslov na [[Roland-Garros]]u te godine,<ref>{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=21 May 2022|title=Carlos Alcaraz Recently Beat Nadal and Djokovic on Clay. Could This French Open Be His?|url=https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530230744/https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> Alcaraz je ispao u četvrtfinalu od Zvereva,<ref>{{Cite web |last=Livaudais|first=Stephanie|date=28 May 2022|title=Alcaraz v Korda: Things We Learned|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601055352/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|archive-date=1 June 2022|access-date=31 May 2022|website=[[French Open]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 May 2022|title=Alcaraz Breaks New Ground With Khachanov Win In Paris|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530163456/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|website=|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref name="RG2022QF2">{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=31 May 2022|title=Alexander Zverev Beats Carlos Alcaraz at the French Open|url=https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531184040/https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|archive-date=31 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> dok je na [[Wimbledon (turnir)|Wimbledonu]] došao do četvrtog kola, gdje ga je izbacio [[Jannik Sinner]].<ref>{{cite web |title=Wimbledon 2022: Jannik Sinner holds on to sink Carlos Alcaraz to make quarter-finals at SW19|url=https://www.eurosport.com/tennis/wimbledon/2022/wimbledon-2022-jannik-sinner-holds-on-to-down-carlos-alcaraz-to-make-quarter-finals-at-sw19_sto9017773/story.shtml|access-date=21 July 2024|work=Eurosport}}</ref> Na [[Hamburg Open]]u došao je do finala, gdje ga je pobijedio [[Lorenzo Musetti]];<ref>{{cite web |date=24 July 2022|title=Musetti Stuns Alcaraz In Hamburg For His First ATP Tour Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724210823/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|archive-date=24 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> iako je to bio njegov prvi poraz u nekom ATP finalu, plasman ga je doveo do petog mjesta na ljestvici, čime je postao najmlađi igrač u top pet još od Nadala [[2005.]] godine.<ref>{{cite web |title=Top-5 Alcaraz Sets All-Next Gen Final with Musetti|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724073733/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|archive-date=24 July 2022|access-date=24 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=25 July 2022|title=Alcaraz Makes History, Cracks Top 5: 'It's Pretty Amazing'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727133536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> U [[Umag]]u je igrao finale, ali je izgubio od Sinnera, mada je [[1. kolovoza]] postao četvrti tenisač na svijetu.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Rides Hot Start into Umag SFS|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730055941/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Beats Giulio Zeppieri to Reach Umag Final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730195301/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref> Iako mu je sjevernoamerička turneja startala loše,<ref>{{Cite web |title=TNT Sports is not available in your region|url=https://www.tntsports.co.uk/geoblocking.shtml|access-date=9 March 2025|website=www.tntsports.co.uk}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 August 2022|title=Cameron Norrie stuns Carlos Alcaraz to reach Cincinnati semi-final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/aug/20/cameron-norrie-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-cincinnati-semi-final|access-date=9 March 2025|work=The Observer|language=en-GB|issn=0029-7712}}</ref> zajedno s Nadalom, Ruudom, [[Danil Medvedev|Danilom Medvedevim]] i Cicipasom bio je jedan od kandidata za preuzimanje prvog mjesta na [[US Open]]u. U četvrtom kolu izbacio je bivšeg prvaka [[Marin Čilić|Marina Čilića]] u pet setova (čime je postao najmlađi igrač u ''Open'' eri koji je igrao dva uzastopna četvrtfinala US Opena),<ref>{{cite tweet |number=1567035942849888259|user=usopen|title=Carlitos is finding success in New York at a young age. https://t.co/fOpdx9ncC2|author=US Open Tennis|date=6 September 2022|access-date=12 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907041535/https://twitter.com/usopen/status/1567035942849888259|archive-date=7 September 2022|url-status=live}}</ref> u četvrtfinalu Sinnera također u pet setova (u meču od pet sezova koji je završio u 2:50 ujutro po lokalnom vremenu, čime je postao najkasnije završeni meč na turniru)<ref>{{Cite web |title=US Open: Carlos Alcaraz outlasts Jannik Sinner in five-hour epic to reach semi-finals|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12692535/us-open-carlos-alcaraz-outlasts-jannik-sinner-in-five-hour-epic-to-reach-semi-finals|access-date=9 March 2025|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te [[Frances Tiafoe|Francesa Tiafoea]] u polufinalu, također u pet setova. U finalu je u četiri seta pobijedio Ruuda, čime je ne samo osvojio svoj prvi Grand Slam naslov, već je i po prvi put u karijeri postao prvi tenisač svijeta. S 19 godina i 130 dana, Alcaraz je postao najmlađi tenisač na prvom mjestu ATP ljestvice u historiji te drugi najmlađi najbolji tenisač svijeta općenito, iza [[Lew Hoad|Lewa Hoada]],<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12">{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz becomes youngest world No. 1 in Pepperstone ATP rankings history|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912000636/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name=":04">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Youngest Year-End ATP No. 1 Presented By Pepperstone In History |url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116111255/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |archive-date=16 November 2022 |access-date=26 November 2022 |website=ATP Tour}}</ref> a postao je i prvi tenisač rođen u [[21. vijek|XXI. vijeku]] s Grand Slam naslovom. Ostatak sezone završio je bez zapaženih rezultata,<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Carlos Alcaraz loses debut as world No. 1 to Félix Auger-Aliassime in Davis Cup Finals meeting |url=https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020537/https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |archive-date=6 November 2022 |access-date=6 November 2022 |website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 October 2022|title=In-Form Felix Flies Past Alcaraz In Basel|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221030165358/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|archive-date=30 October 2022|access-date=30 October 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 November 2022|title=Rune into Paris semis after Alcaraz retires, Djokovic advances|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020525/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|archive-date=6 November 2022|access-date=6 November 2022|work=Reuters}}</ref> a krajem godine objavio je da ide na šestotjednu pauzu zbog ozljede abdomena.<ref>{{cite web |last=Livie|first=Alex|date=6 November 2022|title=Carlos Alcaraz facing six weeks out with injury, will miss ATP Finals and Davis Cup in 'tough and painful' blow|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115070641/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|archive-date=15 November 2022|access-date=6 November 2022|work=[[Eurosport]]}}</ref> Neovisno o tome, godinu je završio kao prvi tenisač svijeta, a time je s 19 godina i 214 dana postao najmlađi igrač i jedini tinejdžer u historiji ATP ljestvice koji je godinu završio na prvom mjestu.<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12"/><ref name=":04"/> Početkom [[2023.]] otkazao je nastup na [[Australian Open]]u zbog ozljede<ref>{{cite web |date=7 January 2023|title=Australian Open 2023: World No. 1 Carlos Alcaraz withdraws from Grand Slam tournament due to leg injury|url=https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107033406/https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|archive-date=7 January 2023|access-date=7 January 2023|website=cbssports.com}}</ref> te je nakon 20 tjedana izgubio prvo mjesto od osvajača Novaka Đokovića.<ref>{{cite web |date=30 January 2023|title=Djokovic Returns To No. 1, Mover Of Week|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208002730/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|archive-date=8 February 2023|access-date=8 February 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Prvi turnir te godine bio mu je [[Argentina Open]], koji je osvojio pobjedom u dva seta nad [[Cameron Norrie|Cameronom Norriejem]].<ref>{{Cite web |date=19 February 2023|title=Tennis, ATP – Argentina Open 2023: Alcaraz wins the final against Norrie|url=https://www.tennismajors.com/atp/argentina-open-alcaraz-wins-the-title-661801.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> Tjedan dana kasnije igrao je finale [[Rio Open]]a kao branitelj naslova i to opet protiv Norrieja, ali je izgubio zbog ozljede,<ref>{{Cite news |last=sport|first=Guardian|date=27 February 2023|title=Cameron Norrie beats world No 2 Carlos Alcaraz to claim Rio Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/feb/26/cameron-norrie-beats-world-no-2-carlos-alcaraz-to-claim-rio-open|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> zbog koje je otkazao nastup na [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Openu]].<ref>{{Cite web |date=1 March 2023|title=Both Alcaraz and Norrie withdraw from Acapulco|url=https://www.tennismajors.com/atp/both-alcaraz-and-norrie-withdraw-from-acapulco-663856.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je u trećem kolu protiv [[Tallon Griekspoor|Tallona Griekspoora]] upisao svoju 100. pobjedu u karijetu, postavši tako drugi najbrži igrač koji je došao do 100 pobjeda, iza [[John McEnroe|Johna McEnroea]].<ref>{{cite web |date=15 March 2023 |title=Carlos Alcaraz 'really proud' to reach milestone before Djokovic, Nadal and Federer |url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315145121/https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer/ |archive-date=15 March 2023 |access-date=16 March 2023 |website=tennishead.net}}</ref> U polufinalu je pobijedio Sinnera, a u finalu Medvedeva i tako osvojio Indian Wells po prvi put.<ref>{{cite web |date=17 March 2023|title=SF Preview: Alcaraz, Sinner Renew Rivalry In Indian Wells|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2023-sf-preview|access-date=25 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Postao je tako prvi tenisač nakon [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2017.]] godine koji je osvojio ovaj turnir bez izgubljenog seta te najmlađi osvajač tzv. [[Sunshine Double]]a. Posljedično, dana [[20. ožujka]] [[2023.]] vratio se na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |date=20 March 2023|title=Alcaraz Wins Indian Wells, Returns To World No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320085101/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|archive-date=20 March 2023|access-date=20 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Alcaraz se nadao obraniti titulu i u Miamiju, ali je izgubio od Sinnera u polufinalu te je ponovo pao na drugo mjesto.<ref>{{Cite web |title=Sinner Storms Back To Beat Alcaraz In Miami SF, Ending Spaniard's No. 1 Reign|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-miami-2023-sf|website=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=1 April 2023|title=Jannik Sinner wins the point of the year, then ends Carlos Alcaraz's hopes for a Sunshine Double|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402045713/https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|archive-date=2 April 2023|access-date=4 April 2023|website=Tennis.com}}</ref> Nakon što se zbog ozljede povukao s [[Monte Carlo Masters|Monte-Carlo Mastersa]],<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |title=Rafael Nadal, Carlos Alcaraz pull out of Monte Carlo Masters |date=4 April 2023 |access-date=9 September 2023 |archive-date=24 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524225356/https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |url-status=live|website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> obranio je titule u Barceloni<ref>{{cite web |date=23 April 2023|title=Barcelona Open: Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas to retain title|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524235345/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|archive-date=24 May 2023|access-date=9 September 2023|work=[[Sky Sports]]}}</ref> i Madridu,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Makes History with 10th Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508000728/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|archive-date=8 May 2023|access-date=8 May 2023}}</ref> a ulaskom u drugo kolo [[Internazionali d'Italia|Mastersa u Rimu]] vratio se na prvo mjesto. Međutim, u trećem je kolu iznenađujuće izgubio od 135. tenisača svijeta [[Fabian Marozsan|Fabiana Marozsana]], što će [[Jon Wertheim]] nazvati najvećim šokom godine.<ref>{{Cite web |title=Fabian Marozsan Beats Carlos Alcaraz in Rome Upset|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522152536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday/|archive-date=22 May 2023|access-date=22 May 2023}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|date=17 May 2023|title=Carlos Alcaraz's Italian Open Upset Is a Blessing in Disguise|url=https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010192049/https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|archive-date=10 October 2023|access-date=9 September 2023|magazine=[[Sports Illustrated]]}}</ref> Alcaraz je na putu do polufinala [[Roland-Garros]]a ispustio samo jedan set, a tamo ga je čekao dugo očekivani dvoboj s Novakom Đokovićem.<ref name="SiDjokovicSemi2">{{Cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|author-link=Jon Wertheim|date=7 June 2023|title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal|url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|archive-date=19 July 2024|access-date=1 June 2024|magazine=Sports Illustrated|language=en-us}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi2">{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=8 June 2023|title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Meč je bio kompetitivan do početka trećeg seta, kada je Alcaraz zbog psihičkog pritiska i fizičkog umora počeo dobivati grčeve, tako da je Đoković lagano pobijedio u četiri seta i vratio se na prvo mjesto ljestvice.<ref name="CrampVsDjokovic2">{{cite web |date=9 June 2023|title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final|access-date=23 August 2023|website=ESPN.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz Wimbledon 2023 Gentlemen's Singles Trophy.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz drži pobjednički pehar na [[Wimbledon 2023.|Wimbledonu 2023.]] godine.]] U [[Queen's Club Championships|Queen's Clubu]] je osvojio svoj prvi naslov na travi, pobijedivši [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]] u finalu, a vratio se i na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |last=Ingle|first=Sean|date=26 June 2023|title=Carlos Alcaraz wins Queen's and declares himself a 'favourite' for Wimbledon|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230706225946/https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|archive-date=6 July 2023|access-date=15 July 2023|work=The Guardian}}</ref> Iako očekivanja za [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] nisu bila visoka, Alcaraz je do finala s Đokovićem ispustio samo dva seta. Iako je Đoković uvjerljivo započeo meč pobjedom 6:1 u prvom setu, Alcaraz je izdržao te je na kraju pobijedio u pet setova. Meč je trajao 4 sata i 42 minute, a odmah je proglašen klasikom.<ref name="NYTimesWimbledon2">{{Cite news |last=Futterman|first=Matthew|date=16 July 2023|title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic|url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html|access-date=9 March 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Ovo je bio Alcarazov prvi naslov na Wimbledonu te drugi Grand Slam ukupno,<ref>{{cite web |date=16 July 2023 |title=Carlos Alcaraz beats Novak Djokovic to win Wimbledon title in final for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jul/16/carlos-alcaraz-novak-djokovic-wimbledon-final-singles-men-tennis |access-date=19 July 2023 |work=The Guardian}}</ref>a uz to je postao prvi osvajač Wimbledona izvan [[Velika četvorka (tenis)|Velike četvorke]] još od [[2002.]] godine, što je bilo prije njegova rođenja.<ref name="auto12">{{cite web |last=Gharib|first=Anthony|date=16 July 2023|title=Carlos Alcaraz wins Wimbledon, denies Novak Djokovic record 24th Grand Slam singles title|url=https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717061050/https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|archive-date=17 July 2023|access-date=17 July 2023|website=USA Today}}</ref> U [[National Bank Open|Torontu]] je ispao od [[Tommy Paul|Tommyja Paula]],<ref>{{cite web |last=Carroll|first=Rory|date=12 August 2023|title=Alcaraz stunned by Paul in Toronto quarters|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/de-minaur-shocks-medvedev-reach-semis-toronto-2023-08-11/|access-date=20 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref> dok je u [[Western & Southern Open|Cincinnatiju]] izgubio u finalu od Đokovića u tri seta, iako je imao meč loptu u drugom setu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduži meč u historiji turnira, odnosno najduže finale na tri seta u historiji Masters turnira.<ref>{{Cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |title=Novak Djokovic saves championship point in thrilling Cincinnati final win over Carlos Alcaraz |website=Tennis.com |date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821015125/https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |url-status=live|last=McGrogan|first=Ed}}</ref><ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=21 August 2023|title=Novak Djokovic overcomes Carlos Alcaraz to win Cincinnati title in instant classic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> Na [[US Open]] je došao kao branitelj naslova, ali je izgubio u polufinalu od Medvedeva<ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=9 September 2023|title=Daniil Medvedev stuns Carlos Alcaraz to set up US Open final showdown with Novak Djokovic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909040451/https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|archive-date=9 September 2023|access-date=9 September 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> te je nakon turnira ponovo pao na drugo mjesto ljestvice.<ref>{{cite web |date=29 August 2023|title=Djokovic's Devastating Start To US Open|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230829074008/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|archive-date=29 August 2023|access-date=9 September 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Iako mu je cilj do kraja godine bio vratiti se na prvo mjesto,<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |title=Alcaraz: 'No. 1 Is One Of The Main Goals' |date=27 September 2023 |access-date=7 November 2023 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022031/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |url-status=live|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 October 2023|title=Alcaraz On No. 1 Battle: 'Djokovic Is On My Mind In Every Practice'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107053710/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> ponovo je, kao i godinu ranije, loše odigrao posljednje turnire na tvrdoj podlozi<ref>{{cite web |date=4 October 2023|title=Sinner powers past Alcaraz to book Beijing final with Medvedev|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107055215/https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Southby|first=Ben|date=11 October 2023|title=Carlos Alcaraz suffers shock defeat to Grigor Dimitrov in latest Shanghai Masters upset – 'I knew what I had to do'|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022028/https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|archive-date=19 July 2024|access-date=7 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{cite web |date=31 October 2023|title=Alcaraz: 'A Lot Of Things To Improve'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-reaction-paris-2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> te je godinu završio porazom u polufinalu [[ATP Finals]]a od Đokovića,<ref>{{Cite web |last=Southby|first=Ben|date=19 November 2023|title='I'm not at his level' – Carlos Alcaraz admits 'unbelievable' Novak Djokovic is superior indoors after ATP Finals defeat|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119135056/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|archive-date=19 November 2023|access-date=20 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref> odnosno kao drugi tenisač svijeta.<ref>{{cite web |date=19 November 2023|title=Ferrero On Alcaraz's 'Extremely Good' Year|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022032/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> === Novi Grand Slam naslovi i povratak na prvo mjesto (2024. – 2025.) === Novu sezonu Alcaraz je započeo dobrim nastupom na [[Australian Open]]u, gdje je po prvi put u karijeri došao do četvrtfinala;<ref>{{cite web |title=Alcaraz joins illustrious quarterfinal club|url=https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|website=ausopen.com|language=en}}</ref> tamo je ispao od [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]].<ref>{{cite news |date=24 January 2024|title=Alcaraz wiped out in quarterfinal loss to Zverev|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051155/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Nakon toga, treću godinu za redom igrao je na južnoameričkoj zemlji; kao branitelj naslova na [[Argentina Open]]u ispao je u polufinalu od [[Nicolás Jarry|Nicolása Jarryja]],<ref>{{cite news |date=17 February 2024|title=Alcaraz moves on, gets Jarry in Argentina semis|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051721/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref><ref>{{cite news |date=18 February 2024|title=Alcaraz upset by Jarry in Argentina Open semifinals|url=https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=Sportstar|language=en}}</ref> dok je na [[Rio Open]]u predao svoj prvi meč nakon samo dva gema jer je izvrnuo zglob.<ref name="RioOpenAnkle2">{{cite news |date=21 February 2024|title=Alcaraz rolls ankle, exits Rio Open after 2 points.|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022036/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Povratak u formu uslijedio je na [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]],<ref>{{cite web |date=15 March 2024|title=Alcaraz buzzing after seeing off bee invasion, Zverev in 'most unusual match'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022548/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=15 March 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> gdje je u polufinalu pobijedio [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] (i tako prekinuo njegov niz od 19 uzastopnih pobjeda),<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |title=Carlos Alcaraz survives bee invasion to set up Indian Wells semi-final with Jannik Sinner |date=15 March 2024 |access-date=15 March 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022556/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |url-status=live|work=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="atptour.com2">{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |title=Carlos Alcaraz snaps Jannik Sinner's winning streak in Indian Wells SFs |access-date=17 March 2024 |archive-date=17 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317074750/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |url-status=live|website=ATP Tour|language=en}}</ref> a onda i [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]] u finalu, osvojivši tako svoju prvu titulu u osam mjeseci.<ref>{{cite web |date=17 March 2024|title=Carlos Alcaraz wins second straight Indian Wells title with victory over Medvedev in final|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317234703/https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|archive-date=17 March 2024|access-date=17 March 2024|work=[[tennis.com]]}}</ref> U [[Miami Open|Miamiju]] je ispao u četvrtfinalu od [[Grigor Dimitrov|Grigora Dimitrova]],<ref>{{cite web |date=27 March 2024|title=Miami Showtime Alcaraz ousts Musetti; Dimitrov buries his Miami 'kryptonite'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022552/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 March 2024|title=Grigor Dimitrov stuns Carlos Alcaraz in straight sets to reach Miami Open semis|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022551/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|work=[[The Guardian]]|agency=[[Reuters]]}}</ref> nakon čega je pao na treće mjesto ljestvice, iza [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i osvajača Miamija, Jannika Sinnera. [[File:Carlos Alcaraz - Vainqueur Roland Garros 2024.jpg|thumb|320px|Carlos Alcaraz s pobjedničkim peharom na [[Roland-Garros 2024.|Roland-Garrosu 2024.]] godine.]] Početak zemljane sezone bio mu je obilježen ozljedama. Zbog problema s desnom rukom otkazao je [[Monte Carlo Masters]] i [[Barcelona Open|Barcelonu]],<ref>{{cite web |date=9 April 2024|title=Carlos Alcaraz withdraws from Monte Carlo Masters with right forearm injury|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022555/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|archive-date=19 July 2024|access-date=21 May 2024|work=[[Sky Sports]]}}</ref><ref>{{cite web |date=14 April 2024|title=Carlos Alcaraz: Spaniard withdraws from the Barcelona Open with injury|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/68812339|access-date=21 May 2024|work=[[BBC Sport]]}}</ref> u [[Madrid Open|Madridu]] se mučio s ozljedom i ispao u četvrtfinalu od [[Andrej Rubljov (teniser)|Andreja Rubljova]]<ref name=":14">{{Cite web |title=Jannik Sinner joins Carlos Alcaraz on the on sidelines ahead of Italian Open in Rome|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|archive-date=19 July 2024|access-date=7 May 2024|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te je otkazao [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]].<ref name=":14" /> Međutim, forma mu se vratila do [[Roland-Garros]]a. Iako je imao nekoliko teških mečeva na početku, došao je do polufinala, gdje je u pet setova pobijedio Sinnera i tako izborio svoje prvo pariško finale. Tamo je, također u pet sezova, pobijedio Zvereva i tako s 21 godinom i 35 dana postao najmlađi tenisač koji je osvojio Grand Slamove na tri različite podloge.<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=George|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz wins third major title with five-set victory at the French Open over Alexander Zverev|url=https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|archive-date=19 July 2024|access-date=9 June 2024|website=CNN|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Elbaba|first=Julia|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz becomes the youngest man in complete the Surface Slam|url=https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607200013/https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|archive-date=7 June 2024|access-date=9 June 2024|publisher=NBC Los Ángeles.com|language=EN}}</ref> U srpnju, uspješno je obranio titulu u [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] protiv Đokovića u tri seta.<ref>{{cite web |date=14 July 2024|title=Alcaraz crushes Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8864j5815go|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719012819/https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c8864j5815go|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web |title=Wimbledon: Carlos Alcaraz bullies Novak Djokovic to win his second straight title at All England Club|url=https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023055/https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|work=Sky Sports}}</ref> te je s 21 godinom i 70 dana postao najmlađi tenisač u ''Open'' eri koji je kompletirao tzv. [[Kanalski Slam]] (osvojio je Roland-Garros i Wimbledon u istoj sezoni).<ref>{{Cite web |last=Roopanarine|first=Les|date=14 July 2024|title=Alcaraz sweeps past Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.lovegametennis.com/carlos-alcaraz-sweeps-past-novak-djokovic-to-retain-wimbledon-title-tennis/|access-date=19 July 2024|website=Love Game Tennis|language=en-GB}}</ref> Uslijedile su [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] u [[Pariz]]u, gdje je Alcaraz nastupao i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|singlu]] i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški parovi|parovima]]. U parovima je s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]] došao do četvrtfinala, dok je u singlovima došao do finala bez izgubljenog seta. Iako je u finalu protiv Đokovića bio veliki favorit, Alcaraz je tijesno izgubio u dva seta u meču u kojem nijedan igrač nije ispustio servis;<ref>{{Cite web |date=4 August 2024|title=Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to win Olympic tennis gold and seal 'Golden Slam'|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/articles/cjk33v1n8n4o|access-date=5 August 2024|website=[[BBC Sport]]|language=}}</ref> ovime je postao najmlađi osvajač srebrne medalje u muškim singlovima. [[National Bank Open|Toronto]] je propustio zbog umora, dok je u [[Cincinnati Open|Cincinnatiju]] iznenađujuće ispao u prvom kolu od [[Gaël Monfils|Gaëla Monfilsa]];<ref>{{cite web |date=16 August 2024|title=Monfils stuns Alcaraz in Cincinnati|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-monfils-cincinnati-2024-friday|access-date=16 August 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u tom je meču Alcaraz prvi put u svojoj karijeri razbio reket usred meča, što je izazvalo veliku medijsku pozornost i rezultiralo njegovom javnom isprikom zbog neprimjerenog ponašanja.<ref>{{Cite web |date=16 August 2024|title=El monumental cabreo de Alcaraz: destroza su raqueta tras perder en Cincinnati|url=https://www.elmundo.es/deportes/tenis/2024/08/16/66bfaa02e85ecea4598b459a.html|access-date=11 December 2024|website=ELMUNDO|language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez|first=Diego Fonseca|date=17 August 2024|title=Alcaraz: primera raqueta reventada, perdón público y foco en el US Open|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-08-17/alcaraz-primera-raqueta-reventada-perdon-publico-y-foco-en-el-us-open.html|access-date=11 December 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="RacquetSmash2">{{Cite web |url=https://edition.cnn.com/2024/08/17/sport/carlos-alcaraz-cincinnati-open-racket-spt-intl/index.html |title=Carlos Alcaraz apologizes for smashing and breaking racket in 'worst match' of his career |date=17 August 2024 |access-date=11 December 2024 |last=Ronald|first=Issy|last2=Schlachter|first2=Thomas|website=CNN|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je također doživio šok kada je ispao u drugom kolu od [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]];<ref>{{Cite news |last1=Hansen|first1=James|last2=Eccleshare|first2=Charlie|title=Carlos Alcaraz knocked out of U.S. Open by Botic van de Zandschulp in major upset|url=https://www.nytimes.com/athletic/5733308/2024/08/30/carlos-alcaraz-us-open-result-van-de-zandschulp/|access-date=30 August 2024|work=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> bilo mu je to najranije ispadanje na Grand Slamu još od Wimbledona [[2021.]] godine. [[File:2024 Summer Olympics men's singles tennis tournament's podium, 2024-08-04 (59) (cropped).jpg|220px|thumb|left|Alcaraz prima srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u [[2024.]] godine.]] Međutim, unatoč seriji loših rezultata, Alcaraz se uspio oporaviti. Nakon uspješnih nastupa na [[Davis Cup]]u i [[Laver Cup]]u, pobijedio je Sinnera u finalu [[China Open]]a u [[Peking]]u; bio je to njegov treći susret sa Sinnerom te godine i treća pobjeda.<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=2 October 2024|title=Alcaraz ends Sinner's winning streak to land China Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/oct/02/carlos-alcaraz-ends-jannik-sinner-winning-streak-in-pulsating-encounter-to-land-china-open-tennis|access-date=24 October 2024|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Tom je pobjedom ponovo došao na drugo mjesto ljestvice, prestigavši Zvereva.<ref>{{Cite web |last=Brugnoli|first=Simone|date=30 September 2024|title=BREAKING: Carlos Alcaraz leapfrogs Zverev to No.2 in ATP ranking|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/148635/breaking-carlos-alcaraz-leapfrogs-zverev-to-no2-in-atp-ranking/|access-date=24 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> Također je postao prvi igrač u historiji ATP-a koji je osvojio 500 turnir na svakoj od tri podloge.<ref>{{Cite web |last=Ciriza|first=Alejandro|date=2 October 2024|title=Carlos Alcaraz vence a Jannik Sinner y conquista el torneo de Pekín|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-10-02/carlos-alcaraz-vence-a-jannik-sinner-y-conquista-el-torneo-de-pekin.html|access-date=2 October 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="ChinaOpenSinner2">{{Cite web |date=2 October 2024|title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro|access-date=15 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> No, kraj sezone i ove godne bio mu je dosta klimav. U [[Shanghai Masters|Šangaju]] je ispao od [[Tomáš Macháč|Tomáša Macháča]] u četvrtfinalu, dok ga je u [[Rolex Paris Masters|Pariz]]u u osmini finala izbacio [[Ugo Humbert]].<ref>{{Cite web |date=10 October 2024|title=Carlos Alcaraz stunned by Tomas Machac at Shanghai Masters|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c5y0vjye5gpo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on Ugo Humbert defeat: 'I gave everything'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-paris-2024-thursday-reaction|access-date=7 December 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je bio ozlijeđen tijekom [[ATP FInals]]a nije se povukao te je ispao u grupi,<ref>{{Cite web |date=15 November 2024|title=ATP Finals: Carlos Alcaraz exits after losing to Alexander Zverev|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c3deml3xng2o|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> a na [[Davis Cup]]u je unatoč pobjedi u singlu ispao u čevrtfinalu turnira koji je ujedno bio i oproštajni za Rafaela Nadala. Iako je osvojio dva Grand Slama te sezone, Alcaraz je godinu završio kao treći tenisač svijeta, što je bio prvi takav slučaj u historiji.<ref>{{Cite web |date=19 November 2024|title=Rafael Nadal: Retiring superstar's career over after Spain lose to the Netherlands at Davis Cup|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0k82v4n25vo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je sljedeću godinu započeo s nadom da bi mogao postati najmlađi tenisač koji je ostvario karijerni Grand Slam,<ref>{{cite web |url=https://ausopen.com/articles/news/carlos-quest-history-making-crown-ao-2025 |title=Carlos' quest for a history-making crown at AO 2025 |date=18 January 2025 |access-date=16 March 2025 |last=Ridge|first=Patric|website=ausopen.com}}</ref><ref>{{cite web |last=Zagoria|first=Adam|date=6 January 2025|title=Carlos Alcaraz Eyeing Career Slam At Australian Open: 'My Main Goal' For The Season|url=https://www.forbes.com/sites/adamzagoria/2025/01/06/carlos-alcaraz-eyeing-career-slam-at-australian-open-my-main-goal-for-the-season/|access-date=16 March 2025|work=[[Forbes]]}}</ref> ali ga je u četvrtfinalu [[Australian Open]]a zaustavio Đoković; komentatori su naveli kako je Alcaraz bio izrazito nervozan tijekom meča.<ref name=":52">{{Cite web |last=Jurejko|first=Jonathan|date=21 January 2025|title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo|website=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2025-01-21 |title=Novak Djokovic defies injury to stun Carlos Alcaraz at Australian Open |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jan/21/novak-djokovic-defies-injury-to-stun-carlos-alcaraz-at-australian-open-tennis |access-date=2026-03-09 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Nakon Australije, po prvi put u karijeri odlučio se igrati na tvrdim podlogama u Europi, što mu je donijelo naslov na [[Rotterdam Open]]u, gdje je pobijedio [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]].<ref>{{cite web |date=10 February 2025|title=Carlos Alcaraz wins Rotterdam Open for first indoor title|url=https://www.espn.com.au/tennis/story/_/id/43765633/carlos-alcaraz-wins-rotterdam-open-first-indoor-title|access-date=16 March 2025|publisher=[[ESPN]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> Uslijedila je serija slabijih nastupa – u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] ga je u četvrtfinalu izbacio [[Jiří Lehečka]],<ref>{{Cite web |title=Jiri Lehecka shocks Carlos Alcaraz in Doha|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-doha-2025-thursday|access-date=16 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je kao dvostruki branitelj naslova ispao u polufinalu od [[Jack Draper|Jacka Drapera]],<ref>{{Cite web |last=John|first=Andrew|title=BNP Paribas Open: Jack Draper stuns Carlos Alcaraz to reach first Indian Wells final|url=https://www.desertsun.com/story/sports/tennis/bnp/2025/03/15/jack-draper-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-indian-wells-final/82452718007/|access-date=16 March 2025|website=The Desert Sun|language=en-US}}</ref> a u [[Miami Open|Miamiju]] je ispao već u prvom kolu od [[David Goffin|Davida Goffina]].<ref>{{cite web |date=22 March 2025|title=Goffin upsets Alcaraz with stunning Miami comeback|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-goffin-miami-2025-friday}}</ref> [[File:P5261524-edit.jpg|thumb|320px|Alcaraz servira na [[Roland-Garros 2025.|Roland-Garrosu 2025.]] godine.]] Međutim, na zemljanim je terenima imao puno više uspjeha. Započeo ju je u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]], gdje dotad nikada nije pobijedio ni u jednom meču;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on clay: 100 matches and a legacy of greatness|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-clay-feature-monte-carlo-2025|access-date=13 April 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> nakon tri seta protiv [[Arthur Fils|Arthura Filsa]] u četvrtfinalu,<ref>{{Cite web |date=11 April 2025|title=Carlos Alcaraz: World number one has 'missed clay' after reaching semi-finals with win over Arthur Fils|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ckgr41p941no|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je u finalu pobijedio [[Lorenzo Musetti|Lorenza Musettija]] i tako došao do prvog Masters 1000 naslova nakon 13 mjeseci. Iako je u Barceloni lagano došao do finala, tamo ga je porazio [[Holger Rune]], a Alcaraz je nakon turnira otkazao nastup u Madridu zbog ozljeda nogu.<ref>{{cite web |date=20 April 2025|title=Holger Rune stuns Carlos Alcaraz to win Barcelona Open title|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/44766918/holger-rune-stuns-carlos-alcaraz-win-barcelona-open-title|access-date=21 April 2025|website=espn.com|publisher=Reuters}}</ref><ref>{{Cite news |last=Eccleshare|first=Charlie|date=24 April 2025|title=Carlos Alcaraz withdraws from Madrid Open with muscle injury|url=https://www.nytimes.com/athletic/6295860/2025/04/24/carlos-alcaraz-madrid-open-out-injury/|access-date=26 April 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> U [[Internazionali BNL d'Italia|Rimu]] je u finalu pobijedio Sinnera i tako osvojio novu Masters 1000 titulu, postavši tako prvi tenisač nakon Nadala i Đokovića koji je osvojio sve moderne velike turnire na zemlji (Roland-Garros, Monte Carlo, Madrid i Rim).<ref>{{Cite web |last=West|first=Ewan|date=18 May 2025|title=Carlos Alcaraz emulates Rafael Nadal & Novak Djokovic as he claims maiden Italian Open title|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-jannik-sinner-italian-open-clay-feat-rafael-nadal-novak-djokovic|access-date=18 May 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> Bio je to uvod u sjajan nastup na [[Roland-Garros]]u, gdje je Alcaraz ponovo došao do finala, gdje ga je čekao Sinner. Sinner je imao 2:0 u setovima, a u četvrtom je setu imao tri meč lopte na Alcarazov servis; Alcaraz je uspio spasiti 0:40 i odveo meč u peti set, gdje je uspio pobijediti i obraniti naslov u [[Pariz]]u. Meč je trajao 5 sati i 29 minuta i tako postao najduži finalni meč u historiji Roland-Garrosa te drugi najduži finalni meč na Grand Slamovima općenito.<ref>{{Cite web |date=8 June 2025|title=French Open 2025 results: Carlos Alcaraz fights back to beat Jannik Sinner in classic Roland Garros final|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c0eqjpzq972o|access-date=8 June 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Također, bio je to prvi put da je Alcaraz pobijedio meč u kojem je gubio 0:2 u setovima<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final...|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback|access-date=8 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je postao tek deveti igrač u historiji kojemu je to uspjelo u finalu nekog Grand Slama.<ref>{{Cite web |date= |title=Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final... |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback}}</ref> Mnogi su komentatori ovaj meč proglasili jednim od najboljiih svih vremena.<ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=Was the Carlos Alcaraz-Jannik Sinner Roland Garros match the best ever played?|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-jannik-sinner-2025-roland-garros-best-match-ever|access-date=3 October 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=I saw Alcaraz and Sinner's epic final – and it changed tennis forever|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-final-rivalry-b2766292.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=Alcaraz vs Sinner: Was this the greatest tennis match of the decade?|url=https://www.shortlist.com/sport/alcarez-vs-sinner-was-this-the-greatest-tennis-match-of-the-decade|access-date=3 October 2025|website=Shortlist|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=How Alcaraz broke his own limits – and Sinner – to win astonishing French Open final|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-result-report-b2766076.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Flink|first=Steve|date=9 June 2025|title=Steve Flink: Alcaraz Somehow Stops Sinner in a Roland Garros Epic|url=https://www.ubitennis.net/2025/06/steve-flink-alcaraz-somehow-stops-sinner-in-a-roland-garros-epic/|access-date=3 October 2025|website=UBITENNIS|language=en-US}}</ref> Travnatu sezonu započeo je u Queensu, a njegova polufinalna pojeda protiv sunarodnjaka [[Roberto Bautista Agut|Roberta Bautiste Aguta]] bila mu je 250. u karijeri, čime je postao treći najbrži igrač koji je došao do te brojke;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims 250th win, surges into Queen's Club final|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bautista-agut-london-2025-saturday|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u finalu Queensa pobijedio je Lehečku i osvojio svoj treći uzastopni naslov.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz outlasts Jiri Lehecka for second Queen's Club title|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-london-2025-final|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> U prvom kolu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] neočekivano je igrao pet setova protiv veterana [[Fabio Fognini|Fabija Fogninija]], koji je već ranije najavio svoje umirovljenje i koji je bio bez ijedne ATP pobjede te sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz survives five-set scare from Fabio Fognini in Wimbledon opener|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fognini-wimbledon-2025-monday|access-date=11 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je gubio setove tijekom turnira, došao je do finala, gdje je izgubio od Sinnera u četiri seta; bio je do njegov prvi poraz u finalu Grand Slama te prvi poraz od Sinnera od [[2023.]] godine, a ujedno je i prekinuo njegov osobni rekord od 24 pobjede za redom. Njih su se dvojica ponovo susreli u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Sinner, koji se mučio s formom, predao meč u prvom setu pri vodstvu Alcaraza od 5:0; Alcaraz je tako osvojio svoj treći Masters 1000 turnir te sezone.<ref name=":32">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires|url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final|access-date=19 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u, Alcaraz je lagano pobjeđivao u prvih šest mečeva,<ref>{{Cite web |date=29 August 2025|title=US Open 2025 results: Carlos Alcaraz cruises through to fourth round of US Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c15ljzy3dqjo|access-date=30 August 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> da bi u polufinalu pobijedio Đokovića po prvi put na tvrdoj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman|first1=Matthew|last2=Eccleshare|first2=Charlie|date=5 September 2025|title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final|url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/|access-date=6 September 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Do finala je došao bez izgubljenog seta, prvi tenisač kojemu je to uspjelo još od [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2015.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Sarkar|first=Rana|date=6 September 2025|title=Carlos Alcaraz follows Federer's 2015 path to US Open final, beats Djokovic without dropping a set|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/carlos-alcaraz-follows-federers-2015-path-to-us-open-final-beats-djokovic-without-dropping-a-set/articleshow/123728168.cms?from=mdr|access-date=6 September 2025|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> U finalu ga je ponovo čekao Sinner (bio je ovo treći Grand Slam finale između njih dvojice za redom), a Alcaraz je dominantno pobijedio u četiri seta,<ref>{{Cite web |date=8 September 2025|title=US Open 2025 results: How Carlos Alcaraz produced 'faultless' performance to beat Jannik Sinner and win title|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c9v7nld4we2o|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> čime se nakon dvije godine vratio na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref name=":72">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025|access-date=7 September 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> [[File:P20250907DT-0798 President Donald Trump attends the U.S. Open Men’s Championship.jpg|thumb|320px|left|Alcaraz tijekom finalnog meča na [[US Open 2025.|US Openu 2025.]] godine.]] Nakon [[New York (grad)|New Yorka]] debitirao je na [[Japan Open Tennis Championships|Japan Openu]], gdje je u prvom kolu protiv [[Sebastián Báez|Sebastiána Báeza]] izvrnuo zglob, ali je uspio odigrati meč do kraja i pobijediti.<ref>{{Cite web |date=25 September 2025|title=Carlos Alcaraz says he was "scared" after hurting ankle in first-round win at Japan Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ce8467zl778o|access-date=28 September 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu turnira čekao ga je [[Taylor Fritz]], koji ga je deset dana ranije pobijedio na [[Laver Cup]]u, međutim Alcaraz je ovoga puta uvjerljivo pobijedio i osvojio svoju osmu titulu sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz exacts quick Taylor Fritz revenge, captures Tokyo title on debut |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fritz-tokyo-2025-final |access-date=30 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Otkazao je nastup u [[Rolex Shanghai Masters|Šangaju]] zbog ozljede,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz pulls out of Shanghai Masters just hours after winning Japan Open |url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/carlos-alcaraz-shanghai-masters-injury-withdraw-b2836573.html |access-date=30 September 2025 |website=The Independent |language=en|date=30 September 2025}}</ref> a u [[Rolex Paris Masters|Parizu]] ga je u prvom kolu izbacio [[Cameron Norrie]].<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz first player to qualify for 2025 Nitto ATP Finals {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-nitto-atp-finals-2025-qualification |access-date=2025-12-18 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Na [[ATP Finals]]ima uspio je osigurati prvo mjesto na kraju godine, ali je u finalu izgubio od Sinnera.<ref name="bbc.co.uk2">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Na kraju godine otkazao je i nastup na [[Davis Cup]]u zbog ozljede.<ref>{{Cite web |date=2025-11-18 |title=Carlos Alcaraz: World number one withdraws from Spain's Davis Cup Finals team |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8z53330g6o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> === Karijerni Grand Slam (2026. – ''danas'') === Tijekom prosinačke predsezone, Alcaraz je prekinuo suradnju sa svojim dugogodišnjim trenerom [[Juan Carlos Ferrero|Juanom Carlosom Ferrerom]], što je teniska javnost dočekala s iznenađenjem.<ref name="Jurejko2">{{Cite web |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB|last=Jurejko|first=Jonathan}}</ref> Iako se špekuliralo koliko će taj raskid utjecati na njegovu igru, Alcaraz je na [[Australian Open]]u došao do polufinala bez izgubljenog seta.<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Australian Open 2026 results: Carlos Alcaraz storms past Alex de Minaur and into semi-finals |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8rm8jg5507o |access-date=2026-01-29 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U polufinalu je imao 2:0 u setovima protiv [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]], ali je nakon problema s grčevima izgubio sljedeća dva seta prije nego se u petom uspio vratiti i pobijediti. Meč je trajao 5 sati i 27 minuta te je tako postao najduži polufinalni meč u historiji Australian Opena te treći najduži meč općenito na turniru.<ref>{{cite web |date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> Ulaskom u finale, Alcaraz je postao najmlađi igrač u historiji koji je igrao finala sva četiri Grand Slama, prestigavši rekord [[Jim Courier|Jima Couriera]] iz [[1993.]] godine.<ref>{{cite news |last=Tennis.com|date=30 January 2026|title=Carlos Alcaraz battles into first Australian Open final with marathon win over Zverev|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-battles-into-first-australian-open-final-with-marathon-win-over-alexander-zverev-five-sets-cramping|access-date=30 January 2026|website=Tennis.com|language=en}}</ref> U finalu je lako pobijedio [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i tako postao najmlađi igrač koji je ostvario karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz becomes youngest player to complete Career Grand Slam |url=https://www.khelwire.com/articles/carlos-alcaraz-becomes-youngest-player-to-complete-career-grand-slam |access-date=1 February 2026 |website=KhelWire |date=1 February 2026}}</ref> Odustao je od obrane naslova na [[Rotterdam Open]]u zbog umora, a na turniru u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] došao je do svoje druge titule u sezoni; u finalu je u samo 50 minuta pregazio [[Arthur Fils|Arthura Filsa]], što je njegov najbrže završeni meč u karijeri.<ref>{{Cite web |date=2026-02-21 |title=Qatar Open: Carlos Alcaraz demolishes Arthur Fils in 50 minutes to win title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cx28lxv7gedo |access-date=2026-02-21 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wells]]u ispao je u polufinalu protiv [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]],<ref>{{Cite web |title=Daniil Medvedev ends Carlos Alcaraz's perfect start to 2026 to reach Indian Wells final {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2026-sf |access-date=2026-03-15 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok ga je u trećem kolu [[Miami Open|Miamija]] iznenađujuće izbacio [[Sebastian Korda]].<ref>{{Cite web |date=2026-03-22 |title=Miami Open: World number one Carlos Alcaraz suffers surprise defeat to American Sebastian Korda in third round |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cg73g9m21n8o |access-date=2026-03-25 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> == Rivalstva == === Jannik Sinner === {{main|Rivalstvo Alcaraza i Sinnera}} Carlos Alcaraz i [[Jannik Sinner]] dosad su međusobno igrali 16 puta na ATP Touru, pri čemu Alcaraz vodi u ukupnim pobjedama 10:6.<ref>{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |title=Jannik Sinner VS Carlos Alcaraz {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=6 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |title=Closing Power: Alcaraz Fights off Sinner in Five for First French Open Final |date=7 June 2024 |access-date=7 June 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |url-status=live}}</ref> Među značajnim ranim okršajima ističe se četvrtfinale [[US Open 2022.|US Opena 2022.]] godine, kada je Alcaraz slavio u pet setova na putu do titule, spasivši Sinnerovu meč loptu.<ref>{{Cite news |last=Media |first=P. A. |date=8 September 2022 |title=Carlos Alcaraz prevails over Jannik Sinner in latest ever US Open finish |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/sep/08/carlos-alcaraz-prevails-over-jannik-sinner-in-latest-ever-us-open-finish-tennis |access-date=5 February 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tijekom [[2024.]] godine sastali su se tri puta, a Alcaraz je slavio u sva tri meča, uključujući i teško finale [[China Open]]a.<ref name="ChinaOpenSinner">{{Cite web |date=2 October 2024 |title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro |access-date=15 December 2024 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je te godine protiv Alcaraza izgubio jednak broj mečeva kao protiv svih drugih igrača na Touru zajedno. Tijekom [[2025.]] godine, Alcaraz i Sinner susreli su se u tri uzastopna Grand Slam finala. U prvom, na [[Roland-Garros]]u, Alcaraz je pobijedio u pet setova iako je Sinner u četvrtom setu imao čak tri meč lopte. ''[[The Guardian]]'' je ovaj meč opisao jednim od najvećih finalnih mečeva ikada, u bilo kojem sportu.<ref>{{Cite news |last=Harris |first=Daniel |date=8 June 2025 |title=Alcaraz fights back to beat Sinner in all-time classic French Open men's final – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/08/french-open-2025-mens-final-jannik-sinner-v-carlos-alcaraz-tennis-live |access-date=8 June 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Ponovo su se susreli u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Sinner slavio u četiri seta, dok je Alcaraz slavio u finalu [[US Open]]a, također u četiri seta.<ref name=":7">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025 |access-date=7 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Bila je to druga godina za redom da su njih dvojica međusobno podijelili Grand Slam naslove, svaki po dva. Iste su godine igrali i dva Masters 1000 finala – [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]] i [[Cincinnati Open|Cincinnati]] – oba koja je dobio Alcaraz,<ref>{{Cite web |title=Jannik Sinner on Rome run: 'I am closer than expected' |url=https://www.atptour.com/en/news/sinner-rome-2025-final-reaction |access-date=18 May 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires |url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final |access-date=19 August 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok je Sinner slavio u finalu [[ATP Finals]]a.<ref name="bbc.co.uk">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Komentatori su njihovo rivalstvo opisali kao "potencijalno definirajuće za cijelu jednu eru".<ref>{{cite web |last1=Klosok |first1=Aleks |title=Friendly rivals Jannik Sinner and Carlos Alcaraz look set to dominate men's tennis. Is it time to call them the 'Big Two?' |url=https://edition.cnn.com/2024/11/12/sport/jannik-sinner-carlos-alcaraz-atp-finals-spt-intl/index.html |website=CNN |access-date=6 September 2025 |language=en |date=12 November 2024}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Sinner |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''5''' |1 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |1 |1 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="Sinner">{{cite web |title=Carlos Alcaraz vs Jannik Sinner |url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |access-date=4 June 2024 |publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> |'''10''' |6 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Sinner |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] |{{flagicon|FRA}} [[Rolex Paris Masters]] |ATP 1000 |Tvrda (d) |Drugo kolo |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(1)|7|5|-}} |align=center| 2:08 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Osmina finala |'''Sinner''' |{{tennis score|6|1|-|6|4|-|6|7|(8)|6|3|-}} |align=center| 3:35 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |- |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|HRV}} [[Croatia Open Umag]] |ATP 250 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(5)|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 2:26 |align=center| 1 |align=center| '''2''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Četvrtfinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|7|(7)|6|7|(0)|7|5|-|6|3|-}} |align=center| 5:15 |align=center| '''2''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|3|-}} |align=center| 1:52 |align=center| '''3''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[Miami Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(4)|6|4|-|6|2|-}} |align=center| 3:02 |align=center| 3 |align=center| '''3''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|1|-}} |align=center| 1:55 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 2:05 |align=center| '''4''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|3|-|3|6|-|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 4:09 |align=center| '''5''' |align=center| 4 |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(6)|6|4|-|7|6|(3)}} |align=center| 3:21 |align=center| '''6''' |align=center| 4 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 11. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[Internazionali BNL d'Italia]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|1|-|}} |align=center| 1:43 |align=center| '''7''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |[[Finale Roland-Garrosa 2025. – muški singlovi|Finale]] |'''Alcaraz''' |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |align=center| '''5:29''' |align=center| '''8''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|4|-|6|4|-}} |align=center| 3:04 |align=center| 8 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 14. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{nowrap|5:0 pred.}} |align=center| 0:23 |align=center| '''9''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 15. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |align=center| 2:42 |align=center| '''10''' |align=center| 5 |-style="background:#ffc;" |align=center| 16. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] |ATP Finals |Tvrda (d) |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|7|5|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 17. |align=center| [[2026.]] |{{flagicon|MNK}} [[Monte Carlo Masters]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale | | |align=center| |align=center| |align=center| |} === Alexander Zverev === Carlos Alcaraz i [[Alexander Zverev]] igrali su do sada 13 puta, pri čemu Alcaraz vodi 7:6 u međusobnim mečevima.<ref name="Zverev">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-alexander-zverev/a0e2/z355 |title=Carlos Alcaraz VS Alexander Zverev {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=15 March 2026 }}</ref> Alcaraz i Zverev prvi su se put sastali tijekom [[2021.]] godine, kada je Zverev u dva meča pregazio tada tinejdžera Alcaraza. Prvi značajni susret dogodio se u finalu [[Madrid Open]]u [[2022.]] godine, kada je Alcaraz pomeo branitelja naslova Zvereva u samo 64 minute.<ref>{{Cite news |date=2022-05-08 |title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763 |access-date=2026-03-25 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nekoliko tjedana kasnije susreli su se u četvrfinalu [[Roland-Garros]]a, gdje je Zverev pobijedio u četiri seta.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2022-05-31 |title=Zverev eases into second French Open semi-final with win against Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/may/31/zverev-eases-into-second-french-open-semi-final-with-win-against-alcaraz |access-date=2026-03-25 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Značajne susrete imali su i u četvrtfinalu [[US Open]]a [[2023.]] (pobjeda Alcaraza) te u četvrtfinalu [[Australian Open]]a [[2024.]] (pobjeda Zvereva). Godine [[2024.]] susreli su se u finalu [[Roland-Garros]]a. Zverev je lovio svoj prvi Grand Slam naslov i imao je vodstvo od 2:1 u setovima, međutim Alcaraz je okrenuo meč i osvojio svoj prvi Grand Slam naslov u karijeri.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2024-06-09 |title=Carlos Alcaraz outlasts Alex Zverev in five-set thriller to win French Open |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/09/carlos-alcaraz-outlasts-alex-zverev-in-five-set-thriller-to-win-french-open |access-date=2026-03-12 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Taj je meč ostao zapamćen po kontroverznoj odluci glavnog suca da promijeni odluku linijskog suca o tome da je Alcarazov drugi servis bio ''out''; elektronička provjera kasnije je potvrdila da je linijski sudac bio u pravu, ali odluka glavnog suca ostala je nepromijenjena.<ref>{{Cite news |title=Zverev frustrated by line call after French Open final heartbreak |url=https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610080003/https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-date=2024-06-10 |access-date=2026-03-25 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref> Posebno je značajan meč bio i u polufinalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, gdje je Alcaraz lagano poveo 2:0 u setovima, ali je upao u probleme zbog grčeva, što je Zverevu omogućilo povratak u meč. U petom setu je uspio vratiti ''break'' te je pobijedio nakon 5 sati i 27 minuta igre, što mu je omogućilo osvajanje prvog [[Australian Open]]a i kompletiranje karijernog Grand Slama.<ref>{{cite web|date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Zverev |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''3''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''4''' |0 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |'''2''' |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- |'''Ukupno'''<ref name="Zverev"/> |'''7''' |6 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Zverev |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|MEX}} [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Open]] | ATP 500 | Tvrda | Prvo kolo | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:25 |align=center| 0 |align=center| '''1''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 2. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|AUT}} [[Erste Bank Open|Vienna Open]] | ATP 500 | Tvrda (d) | Polufinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|3|-}} |align=center| 1:09 |align=center| 0 |align=center| '''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:04 |align=center| '''1''' |align=center| 2 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|4|-|6|4|-|4|6|-|7|6|(7)}} |align=center| 3:18 |align=center| 1 |align=center| '''3''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Osmina finala | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 1:23 |align=center| '''2''' |align=center| 3 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-|6|4|-}} |align=center| 2:30 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|6|7|(3)|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 2:31 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|1|-|6|3|-|7|6|(2)|6|4|-}} |align=center| 3:05 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Masters]] | ATP 1000 | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:29 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 4:19 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 11. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|4|-}} |align=center| 1:57 |align=center| 5 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 1:46 |align=center| '''6''' |align=center| 6 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(5)|6|7|(3)|6|7|(4)|7|5|-}} |align=center| '''5:27''' |align=center| '''7''' |align=center| 6 |} === Novak Đoković === Carlos Alcaraz i [[Novak Đoković]] do sada su međusobno igrali 10 puta; iako je među njima čak 16 godina razlike, njihovo je rivalstvo i dalje kompetitivno te je ukupni omjer 5:5.<ref name="ND">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-novak-djokovic/a0e2/d643 |title=Carlos Alcaraz VS Novak Djokovic {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=16 November 2025 }}</ref> Devet od tih deset mečeva bilo je u polufinalima ili finalima "velikih" turnira, odnosno Grand Slamova (sva četiri), dva Masters 1000 turnira, ATP Finals i Olimpijske igre. Njihov prvi susret bio je na [[Madrid Masters|Madrid Openu]] [[2022.]] godine, gdje je Alcaraz slavio u tie-breaku odlučujućeg seta u polufinalu, postavši tako jedini igrač u historiji koji je dobio Đokovića i Nadala jednog za drugim na zemljanoj podlozi. Iako su cijelo vrijeme bili u utrci za prvo mjesto, nisu se ponovo susreli više od godinu dana. Njihov sljedeći susret uslijedio je u polufinalu [[Roland-Garros]]a [[2023.]] godine, u dugo očekivanom meču koji je dobio veliku medijsku promociju.<ref name="SiDjokovicSemi">{{Cite magazine |last=Wertheim |first=Jon |author-link=Jon Wertheim |date=7 June 2023 |title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal |url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |access-date=1 June 2024 |magazine=Sports Illustrated |language=en-us |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |url-status=live}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi">{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=8 June 2023 |title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview |access-date=9 March 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kapetanakis |first=Arthur |date=8 June 2023 |title=SF Preview: Carlos Alcaraz vs. Novak Djokovic In Clash For The Ages |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |access-date=1 June 2024 |website=ATP Tour |language=en |archive-date=25 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925094747/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cambers |first=Simon |date=8 June 2023 |title=Alcaraz v Djokovic: Where the match can be won |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |access-date=2 June 2024 |website=www.rolandgarros.com |language=en-us |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602182743/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |url-status=live}}</ref> Đoković je slavio u četiri seta, međutim meč je postao izrazito jednosmjeran nakon što je Alcaraz u trećem setu dobio grčeve po cijelom tijelu te je jedva odigrao meč do kraja.<ref name="CrampVsDjokovic">{{cite web |date=9 June 2023 |title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final |access-date=23 August 2023 |website=ESPN.com}}</ref> Novi okršaj uslijedio je nekoliko tjedana kasnije u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Alcaraz slavio u pet setova u epskom meču koji je trajao 4 sata i 42 minute.<ref name="NYTimesWimbledon">{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=16 July 2023 |title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic |url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html |access-date=9 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Mjesec dana kasnije susreli su se u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Đoković tijesno pobijedio u tri seta i to nakon što je spasio meč loptu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduže finale nekog [[ATP Tour|ATP turnira]] igrano u tri seta, najduži meč u historiji turnira te je odmah opisan kao jedan od najboljih mečeva ikada.<ref>{{cite web |last= |first= |date=21 August 2023 |title=Djokovic outlasts Alcaraz to win instant-classic final in Cincinnati |url=https://www.thescore.com/atp/news/2696096 |access-date=23 August 2023 |website=theScore.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Malinowski |first=Scoop |date=21 August 2023 |title=Djokovic and Carlos Produce the Highest Level of Tennis Ever Witnessed In Cincy – Tennis-Prose.com |url=https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |access-date=2 February 2024 |language=en-US |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023607/https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |url-status=live}}</ref> Na kraju godine susreli su se na [[ATP Finals]]ima, gdje je Đoković pobijedio u dva seta.<ref>{{Cite news |date=18 November 2023 |title=ATP Finals results 2023: Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to set up Jannik Sinner final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/67461418 |access-date=5 February 2025 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Godine [[2024.]] odigrali su dva važna meča. Alcaraz je s laganih 3:0 u setovima pobijedio Đokovića u reprizi finala [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] i tako obranio naslov. Tri tjedna kasnije, Đoković je pobijedio Alcaraza u finalnom meču na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Đoković je pobijedio u dva tie-breaka u meču u kojem nijedan tenisač nije ispustio vlastiti servis.<ref>{{Cite web |title=Novak Djokovic defeats Carlos Alcaraz for first Olympic gold medal |url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-alcaraz-paris-olympics-2024-gold-medal-match |access-date=16 December 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Historičar sporta [[Steve Flink]] opisao je ovaj meč "najboljim mečom u dva seta koji sam ikada gledao".<ref>{{Cite web |last=manfred |date=4 August 2024 |title="The Best Two-Set Match I Have Ever Seen" – Steve Flink On Novak Djokovic – Carlos Alcaraz Olympic Final |url=https://worldtennismagazine.com/archives/23630 |access-date=15 December 2024 |website=World Tennis Magazine |language=en-US}}</ref> Portal ''[[Tennis.com]]'' ga je proglasio najboljim mečom [[2024.]] godine.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=20 December 2024 |title=TENNIS.com's 2024 ATP Match of the Year: Novak Djokovic conquers Carlos Alcaraz at the Olympics, and finally wins gold |url=https://www.tennis.com/news/articles/2024-tennis-atp-match-of-the-year-novak-djokovic-carlos-alcaraz-olympics-paris |access-date=30 August 2025 |website=Tennis.com}}</ref> Sljedeće su godine također igrali dva meča. Đoković je slavio na [[Australian Open]]u i tako nastavio svoju seriju pobjeda protiv Alcaraza na tvrdoj podlozi,<ref name=":5">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=21 January 2025 |title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo |website=BBC Sport}}</ref> koja je završena kasnije te godine na [[US Open]]u, gdje je Alcaraz prvi put pobijedio Đokovića na toj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman |first1=Matthew |last2=Eccleshare |first2=Charlie |date=5 September 2025 |title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final |url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/ |access-date=5 September 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ulaznice za taj meč bile su najskuplje u historiji US Opena.<ref>{{Cite web |last=SAM |date=4 September 2025 |title=US Open ticket prices soar to unprecedented level: How much does it cost to watch Carlos Alcaraz vs Novak Djokovic? |url=https://www.marca.com/en/tennis/us-open/2025/09/04/68b9f44146163fdd7c8b4581.html |access-date=6 September 2025 |website=MARCA |language=en}}</ref> U finalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, Alcaraz je lagano pobijedio 3:1 u setovima i tako kompletirao karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web|title=Alcaraz dents Djokovic's Melbourne final perfection, wins first Australian Open title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-australian-open-2026-final|website=ATPTour|date=1 February 2026|access-date=1 February 2026}}</ref> Uz [[Stan Wawrinka|Stana Wawrinku]], Alcaraz je jedini tenisač u historiji koji ima stopostotni uspjeh protiv Đokovića u finalima Grand Slamova. {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Đoković |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |1 |1 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |0 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- style="background:#FFEA5C;" |{{nowrap|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]}} |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="ND"/> |5 |5 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Đoković |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Masters|Madrid Open]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(5)|7|5|-|7|6|(5)}} |align=center| 3:36 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|5|7|-|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 3:23 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 3. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |align=center| '''4:42''' |align=center| '''2''' |align=center| 1 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 4. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|5|7|-|7|6|(7)|7|6|(4)}} |align=center| 3:49 |align=center| 2 |align=center| '''2''' |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 1:28 |align=center| 2 |align=center| '''3''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finiale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |align=center| 2:27 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#FFEA5C;" |align=center| 7. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] | Olimpijske igre | Zemlja | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|7|6|(3)|7|6|(2)}} |align=center| 2:50 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Đoković''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 3:37 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(4)|6|2|-}} |align=center| 2:23 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |align=center| 3:02 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |} == Stil igre == [[File:Carlos Alcaraz Argentina Open 2024.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz tijekom [[Argentina Open]]a [[2022.]] godine.]] Carlos Alcaraz je ''all-round'' igrač, odnosno igrač koji je podjednako vješt u svim stilovima igre, ali primarno koristi napadački stil s osnovne crte. Poznat je po sjajnom pokrivanju terena te defenzivnim sposobnostima, koje često koristi kako bi defenzivnu situaciju pretvorio u priliku za napad tijekom izmjena udaraca. Forhend se smatra njegovim najjačim oružjem, a podjednako dobro udara i direktne udarce i udarce s puno spina. Bekend mu je dvoručni i udara izravnije. Zbog svog napadačkog stila, Alcaraz tijekom meča nerijetko ima i visok broj ''winnera'' i neprisiljenih pogrešaka, posebice forhendom. Za svoju visinu ima atipično snažan prvi servis; uglavnom servira brzinom od oko 185 do 190 km/h, a znao je pogoditi i servis od 217 km/h, s tim da mu je preciznost na razini prosjeka.<ref>{{Cite web |title=How Alcaraz's Scintillating Serve Toppled Djokovic's Return In The Wimbledon Final &#124; |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818230616/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |archive-date=18 August 2023 |access-date=18 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: The story behind his new & improved serve |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-serve-feature-wimbledon-2024 |access-date=27 July 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Pri drugom servisu, uglavnom dodaje topspin kako bi loptica dobila veći odskok i tako prisilila protivnika na slabiji ''return''; ovi servisi uglavnom dosežu brzone od 150 do 170 km/h.<ref>{{Cite web |title=CARLOS ALCARAZ VS. ALEX DE MINAUR &#124; LONDON 2023 |url=https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205433/https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Zbog slabije preciznosti, servis se nerijetko opisuje kao relativno slaba točka u Alcarazovoj igri.<ref>{{Cite web |date=11 January 2025 |title=Alcaraz says new serve still a work in progress as he targets Career Grand Slam |url=https://www.tennismajors.com/australian-open-news/alcaraz-says-new-serve-still-a-work-in-progress-as-he-targets-career-grand-slam-803085.html |access-date=5 February 2025 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Međutim, na primanju se smatra jednim od najboljih, posebice kada je u pitanju protivnikov prvi servis; tijekom [[2024.]] godine, Alcaraz je osvojio gotovo trećinu protivničkih servis gemova.<ref>{{Cite web |title=Leaderboard &#124; ATP Tour |url=https://www.atptour.com/en/stats/leaderboard?boardType=return&timeFrame=52week&surface=all&versusRank=all&formerNo1=false |access-date=5 February 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz ima i impresivnu igru na mreži, pri čemu podsjednako dobro igra i ''drop'' i ''drive'' voleje, a nerijetko u odlučujućim trenucima koristi servis-volej kombinaciju.<ref>{{Cite web |date=14 January 2023 |title='Carlos Alcaraz can serve and volley at...', says former ATP ace |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205432/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Njegov ''drop shot'', koji jako vješto skriva, ključ je njegove igre; agresivnim udarcima duboko na osnovnu crtu prisiljava protivnike da se povuku, nakon čega više ne mogu stići skraćenu loptu. Njegova preferencija prema forhend ''drop shotovima'' u odnosu na bekend varijantu opisana je kao neobična.<ref>{{Cite web |title=What Shot Has Carlos Alcaraz Popularised? |url=https://www.atptour.com/en/news/forehand-drop-shot-success-alcaraz-2023 |access-date=25 October 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz je hvaljen i zbog svoje kreativnosti na terenu.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 March 2023 |title=Carlos Alcaraz is the most exciting player in men's tennis and he will only get better |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/mar/27/carlos-alcaraz-is-the-best-in-the-world-and-he-is-only-going-to-get-better |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=10 June 2024 |title=Carlos Alcaraz is already remarkable but has plenty of improvement still to come |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/10/tennis-french-open-carlos-alcaraz |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Njegove fizičke i atletske vještine također su hvaljene. Zbog svoje brzine i kretanja često je uspoređivan s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]]; njegove sposobnosti pokrivanja terena i kretanje u obrambenim situacijama uspoređivane su s onima [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]; konačno, njegov dodir uspoređivan je s onim [[Roger Federer|Rogera Federera]].<ref>{{Cite web |last1=Rouquette |first1=Cédric |last2=Bourrières |first2=Rémi |last3=Cambers |first3=Simon |date=17 October 2022 |title=From Carlitos to Alcaraz, Episode 3: Attack, defence, power, touch – Alcaraz the pioneer of "total tennis" |url=https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Davidov |first=Liya |date=13 July 2023 |title=TECH Talk: If the Big 3 had a baby, his name would be Carlos Alcaraz |url=https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Đoković je jednom prilikom rekao da Alcaraz posjeduje "najbolje od svih triju svjetova".<ref>{{Cite news |title=Wimbledon: Novak Djokovic praises 'complete' champion Carlos Alcaraz as blend of Roger Federer, Rafael Nadal and himself after epic final |url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723081913/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-date=23 July 2024 |access-date=14 January 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live}}</ref> Također je poznat i po dobroj kondiciji; Alcaraz češće gubi kraće mečeve, dok u mečevima na pet setova ima omjer od 15:1 u pobjedana, čime drži rekord s 93.75% uspješnosti. Međutim, Alcaraz je često kritiziran zbog nedostatka konzistentnosti tijekom sezone,<ref>{{Cite web |title=Wilander's honest diagnosis of Alcaraz's problem: "He is going to be quite inconsistent" |url=https://www.puntodebreak.com/en/2025/04/01/wilanders-honest-diagnosis-of-alcarazs-problem-he-is-going-to-be-quite-inconsistent |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> pri čemu bi najčešće drastično padao u posljednjim mjesecima nakon završetka Grand Slamova. Sam Alcaraz je rekao da mu je nemoguće igrati dobro ako ne uživa na terenu.<ref>{{Cite web |last=Ciriza |first=Alejandro |date=26 April 2023 |title=Carlos Alcaraz, the last great virtuoso of tennis |url=https://english.elpais.com/sports/2023-04-26/carlos-alcaraz-the-last-great-virtuoso-of-tennis.html |access-date=26 April 2025 |website=EL PAÍS English |language=en-us}}</ref> == Treneri i stožer == [[File:Damir Džumhur vs Carlos Alcaraz, 2025 Roland Garros, 2025-05-30 (1115) (Juan Carlos Ferrero).jpg|thumb|right|220px|Bivši svjetski broj 1 i osvajač [[Roland-Garros]]a, [[Juan Carlos Ferrero]] bio je Alcarazov trener od njegove 15. godine do kraja [[2025.]] godine. Njihov profesionalni razlaz šokirao je teniski svijet.]] Alcaraza su dok je bio dječak trenirali Kiko Navarro i Carlos Santos.<ref name="ChildhoodCoach">{{cite web |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601065251/https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |archive-date=1 June 2023 |access-date=7 November 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref> U rujnu [[2018.]] godine, tada petnaestogidšnji Alcaraz preselio se u [[Villena|Villenu]] kako bi trenirao u [[Teniska akademija Ferrero|Teniskoj akademiji Ferrero]] pod vodstvom [[Juan Carlos Ferrero|Juana Carlosa Ferrera]], koji je postao njegov osobni trener.<ref name=":2">{{cite web |date=7 August 2018 |title=Juan Carlos Ferrero será el nuevo coach de Carlos Alcaraz |url=https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626171617/https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=11 May 2022 |website=Equelite JC Ferrero Sport Academy |language=es}}</ref> Ferrero je odbio nekoliko ponuda vrhunskih profesionalnih igrača kako bi mogao raditi s Alcarazom.<ref>{{Cite web |date=2 July 2019 |title=Ferrero enjoying life as coach of rising star Alcaraz |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/ferrero-enjoying-life-as-coach-of-rising-star-alcaraz/ |access-date=11 December 2024 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cascales: "La clave es que Alcaraz no pierda la ambición" |url=https://www.puntodebreak.com/2024/11/14/cascales-clave-alcaraz-no-pierda-ambicion |access-date=11 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=es}}</ref> Njihova je suradnja naširoko hvaljena, a Ferrero je [[2022.]] i [[2025.]] godine dobio [[ATP nagrade|ATP-ovu nagradu za trenera godine]]. Međutim, u prosincu [[2025.]] godine, Alcaraz je iznenada objavio prekida suradnju s Ferrerom nakon sedam godina, što je izazvalo šok u teniskom svijetu.<ref>{{cite web |date=17 December 2025 |title=Alcaraz splits with Ferrero, who says 'I wish I could have continued' |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-split-december-2025 |access-date=17 December 2025 |website=atptour.com |publisher=Association of Tennis Professionals}}</ref> U prosincu [[2024.]] godine objavljeno je kako će se [[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]], bivši član Ferrerovog stručnog stožera, pridružiti timu i biti drugi trener uz Ferrera.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Alcaraz adds Samuel Lopez to his coaching team |url=https://www.tennismajors.com/atp/alcaraz-adds-samuel-lopez-to-his-coaching-team-798371.html |access-date=15 December 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Prekidom suradnje s Ferrerom, López je u siječnju [[2026.]] godine postao Alcarazov jedini trener.<ref name="Jurejko">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Alcaraz je od svog debija na ATP Touru uglavnom imao nepromijenjen stručni stožer. Članovi stožera su kondicijski trener Alberto Lledó, fizioterapeut Juanjo Moreno, doktor Juanjo López i agent Albert Molina. Brat Álvaro bio mu je dugogodišnji sparing partner, a od [[2026.]] godine mu je i pomoćni trener.<ref>{{Cite web |title=This is how Carlos Alcaraz's team looks ahead to 2025 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/12/13/this-is-how-carlos-alcarazs-team-looks-ahead-to-2025 |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Carlos Alcaraz reveals why brother Alvaro will 'take on more prominence' in his team|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-reveals-brother-will-take-on-more-prominence-as-new-team-role-emerges|website=Tennis365|date=2026-01-23|access-date=2026-02-01|language=en|first=Oli Dickson|last=Jefford}}</ref> Tijekom [[2025.]] godine, prijatelj iz djetinjstva Fran Rubio pridružio se njegovom timu kao drugi fizioterapeut.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=5 February 2025 |title=Carlos Alcaraz adds close friend and trusted figure to his team |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-adds-close-friend-and-trusted-figure-to-his-coaching-team |access-date=26 April 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Alcaraz radi i sa sportskom psihologicom Isabel Balaguer.<ref>{{Cite news |last=Briggs |first=Simon |date=15 July 2023 |title=Carlos Alcaraz sees psychologist in bid to beat Novak Djokovic on Centre Court |url=https://www.telegraph.co.uk/tennis/2023/07/15/carlos-alcaraz-psychologist-novak-djokovic-wimbledon-final/ |access-date=22 August 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> == Statistike == {{Main|Statistike i rekordi Carlosa Alcaraza}} Ovdje se nalazi skraćeni pregled osnovnih statističkih podataka karijere Carlosa Alcaraza, a preuzeti su sa službenih stranica [[ATP Tour]]a<ref>{{cite web |url=http://www.atptour.com/ |title=ATP Tour |accessdate=13 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.atpworldtour.com/Reliability-Zone/Reliability-Overall-Current-List.aspx |title=FedEx ATP Reliability Index |publisher=Association of Tennis Professionals |accessdate=18 April 2011}}</ref> i [[ITF]]-a. {{Statistike legenda}} {|class="wikitable nowrap" style=text-align:center;font-size:95% !Turnir ![[2020.]] ![[2021.]] ![[2022.]] ![[2023.]] ![[2024.]] ![[2025.]] ![[2026.]] !Omjer !Pob.–Por. !%Pob. |- |colspan="11" align="left" |'''[[Grand Slam]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Australian Open]] |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|18–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=18|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Roland-Garros]] |style=background:#ecf2ff|Q1 |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|25–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=25|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|4K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[US Open]] |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |8–4 |16–3 |17–2 |19–2 |24–2 |7–0 |7 / 20 |91–13 |{{tennis win percentage|won=91|lost=13|integer=yes}} |- | colspan="11" align="left" |'''[[ATP Finals]]''' |- |bgcolor=efefef align=left|[[ATP Finals]] |colspan=2 style=color:#767676|DNQ |O{{Efn|Kvalificirao se, ali nije sudjelovao zbog ozljede.}} |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|GF |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|0 / 3 |style=background:#efefef|7–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=5|integer=yes}} |- | colspan="17" align="left" |'''Reprezentativni nastupi''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]{{efn|name=SummerOlympics|[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre 2020.]] odgođene su i održane [[2021.]] godine zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]].}} |style=color:#767676|NO |A |colspan=2 style=color:#767676|Nisu održane |style=background:silver|S |colspan=2 style=color:#767676|NO |style=background:#efefef|0 / 1 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Davis Cup]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#ffebcd|ČF |O |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |colspan="11" align="left" |'''[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000 turniri]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Indian Wells Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:yellow|PF |style=background:#efefef|2 / 6 |style=background:#efefef|24–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Miami Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|1K |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#efefef|1 / 6 |style=background:#efefef|14–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=14|lost=5|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Monte-Carlo Masters]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |O |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Madrid Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|2 / 4 |style=background:#efefef|15–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=15|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Italian Open]] |O |O |O |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|7–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Canadian Open]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#ffebcd|ČF |O |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|2–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=2|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Cincinnati Open]] |O |style=background:#afeeee|1K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:thistle|F |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|12–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=12|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Shanghai Masters]] |colspan=3 style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|4K |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Paris Masters]] |O |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#afeeee|2K | |style=background:#efefef|0 / 5 |style=background:#efefef|5–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=5|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |3–5 |19–5 |25–6 |16–5 |21–3 |5–2 |8 / 34 |89–26 |{{tennis win percentage|won=89|lost=26|integer=yes}} |- | colspan="11" style="text-align:left" |'''Statistika karijere''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef | ||2020.||2021.||2022.||2023.||2024.||2025.||2026.|| colspan="3" |Karijera |-style=background:#efefef |align=left|Turniri |1 |19 |17 |17 |16 |16 |4 |colspan=3|'''Ukupno u karijeri: 90''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Naslovi |0 |1 |5 |6 |4 |8 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 26 |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Finala |0 |1 |7 |8 |5 |11 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 34 |-style=background:#efefef |align=left|Tvrda podloga pobjeda–poraza |0–0 |20–10 |27–8 |28–9 |29–8 |38–7 |17–2 |11 / 52 |159–44 |{{tennis win percentage|won=159|lost=44|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Zemljana podloga pobjeda–poraza |1–1 |11–6 |27–4 |25–3 |17–4 |22–1 |0–0 |11 / 30 |103–19 |{{tennis win percentage|won=103|lost=19|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Travnata podloga pobjeda–poraza |0–0 |1–1 |3–1 |12–0 |8–1 |11–1 |0–0 |4 / 8 |35–4 |{{tennis win percentage|won=35|lost=4|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Ukupno pobjeda–poraza |1–1 |32–17 |57–13 |65–12 |54–13 |71–9 |17–2 |26 / 90 |297–67 |{{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Postotak pobjeda |{{tennis win percentage|won=1|lost=1|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=32|lost=17|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=57|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=65|lost=12|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=54|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=71|lost=9|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=17|lost=2|integer=yes}} |colspan=3|Ukupno u karijeri: {{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=background:#efefef |style=text-align:left|'''Ranking na kraju godine'''{{Efn|Ranking 2019. godine: 492.}} |141. |32. |style=background:lime|'''1.''' |style=background:thistle|2. |style=background:#99ccff|3. |style=background:lime|'''1.''' | |colspan=3|{{Tooltip|''' $64,336,028 '''|Career Prize Money – Singles & Doubles combined}} |} {{notelist}} === Finala === ==== Grand Slamovi ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|2|6|-|7|6|(1)|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |- ![[2025.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |- ![[2025.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|4|-|4|6|-|4|6|-|4|6|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |- ![[2026.]] |style=background:#ffc|[[Australian Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |} ==== ATP Finals ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2025.]] |style=background:#ffffcc|[[ATP Finals]] |Tvrda (d) |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(4)|5|7|-}} |} ==== Masters 1000 turniri ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Miami Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|4|-}} |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|1|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|2|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Jan-Lennard Struff]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|3|6|-|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|7|(7)|6|7|(4)}} |- ![[2024.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Musetti]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|3|6|-|6|1|-|6|0|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Italian Open]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|5|0|-|d=pred.}} |- ![[2026.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(5)|3|6|-}} |} ==== Olimpijske igre ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2024.]] |style=background:#ffea5c|[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] |Zemlja |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |bgcolor=FFA07A |Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(3)|6|7|(2)}} |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commons category|Carlos Alcaraz}} * {{ATP}} * {{Instagram}} {{Top 10 tenisera i teniserki|atpsinglovi=y}} {{Broj jedan teniseri}} {{Osvajači sve 4 GS titule}} {{Pobjednici Australian Opena}} {{Pobjednici Roland Garrosa}} {{Pobjednici Wimbledona}} {{Pobjednici US Opena}} {{Španski sportista godine}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2003||Alcaraz, Carlos}} [[Kategorija:Španski teniseri]] [[Kategorija:Pobjednici Australian Opena]] [[Kategorija:Pobjednici Roland-Garrosa]] [[Kategorija:Pobjednici Wimbledona]] [[Kategorija:Pobjednici US Opena]] [[Kategorija:Španski olimpijci]] [[Kategorija:Osvajači olimpijskih medalja u tenisu]] [[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2024.]] [[Kategorija:Olimpijski teniseri]] [[Kategorija:ATP brojevi 1]] 2wxmihhsfjvs330kfljf7xiphryootu 42580566 42580565 2026-04-12T15:32:25Z Edgar Allan Poe 29250 /* Jannik Sinner */ 42580566 wikitext text/x-wiki {{Infokutija teniser | ime = Carlos Alcaraz | slika = 25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Carlos Alcaraz - 240422 192324 (cropped).jpg | opis_slike = Carlos Alcaraz na dodjeli spotskih nagrada Laureus ([[2024.]]) | širina_slike = 220px | profesionalna karijera = [[2018.]] – ''danas'' <!-- Osobne informacije --> | država = {{flag|Španjolska}} | punoime = Carlos Alcaraz Garfia | datum rođenja = {{datum rođenja i dob|2003|5|5|hr=da}} | mjesto rođenja = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | datum smrti = <!-- možete koristiti {{death date and age|godina smti|mjesec smrti|dan smrti|godina rođenja|mjesec rođenja|dan rođenja}} --> | mjsto smrti = | prebivalište = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | nadimak = Carlitos | visina = 1.83 m<ref name="ATP">{{cite web |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |url=https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |work=[[ATP Tour]] |access-date=24 May 2025 |archive-date=30 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430090656/https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |url-status=live}}</ref> | stil igre = dešnjak (dvoručni bekend) | zarada = 63,333,776$<ref name="career-prize-money-leaders">{{Cite web |url=https://www.protennislive.com/posting/ramr/career_prize.pdf |title=ATP Prize Money Leaders |website=Protennslive.com |date=23 February 2026|access-date=24 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |website=ATP Tour}}</ref> (5. u historiji) | trener = {{nowrap|[[Juan Carlos Ferrero]] (2019–2025)<br />[[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]] (2024–''danas'')}} <!--Singlovi--> | pojedinačni_rekord = 296–65 | pojedinačnih_titula = 26 | najviši_pojedinačni_rang = '''[[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|1.]]''' ([[12. rujna]] [[2022.]]) | trenutni_pojedinačni_rang = '''1.''' ([[10. studenog]] [[2025.]])<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/rankings/singles |title=PIF ATP Rankings (Singles) |website=ATP Tour |access-date=2 February 2026}}</ref> | Australian_Open_rezultat = '''P''' ([[2026]]) | Roland_Garros_rezultat = '''P''' ([[2024]], [[2025]]) | Wimbledon_rezultat = '''P''' ([[2023]], [[2024]]) | US_Open_rezultat = '''P''' ([[2022]], [[2025]]) | ATP_Finals_rezultat = F ([[2025]]) | WTA_Finals_rezultat = | Olimpijada_rezultat = F ([[2024]]) <!--Parovi--> | parovi_rekord = 9–6 | parovi_titula = 0 | najviši_doubles_rang = 519 ([[9. svibnja]] [[2022.]]) | trenutni_doubles_rang = | Australian_Open_parovi_rezultat = | Roland_Garros_parovi_rezultat = | Wimbledon_parovi_rezultat = | US_Open_parovi_rezultat = | ATP_Finals_parovi_rezultat = | WTA_Finals_parovi_rezultat = | Olimpijada_parovi_rezultat = ČF ([[2024]]) <!--Mješoviti parovi--> | mješoviti_rekord = | mješoviti_titula = 0 | Australian_Open_mješoviti_rezultat = | Roland_Garros_mješoviti_rezultat = | Wimbledon_mješoviti_rezultat = | US_Open_mješoviti_rezultat = 1K ([[2025]]) | Olimpijada_mješoviti_rezultat = <!--Momčadski turniri--> | Davis_Cup = | Fed_Cup = | Hopman_Cup = | svetsko ekipno prvenstvo = <!--Medalje--> | prikaži-medalje = yes | medalje = {{Medalja|Država| {{flag|Španjolska}} }} {{Medalja|Natjecanje| [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] }} {{Medalja|Srebro| [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] | [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|Singlovi]] }} | medalje-naslov = Medalje <!-- Ažurirano i vanjske veze --> | ažurirano = [[12. ožujka]] [[2026.]] | atp profil = https://www.atptour.com/en/players/-/A0E2/overview | wta profil = | vebsajt = }} '''Carlos Alcaraz Garfia''' ({{IPA-es|ˈkaɾlos alkaˈɾaθ ˈɣaɾfja|lang}};<ref>{{cite web |title=The pronunciation by Carlos Alcaraz himself |url=https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |work=ATPWorldTour.com |access-date=19 July 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412223748/https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |url-status=live}}</ref> [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[5. svibnja]] [[2003.]]), [[Španjolska|španjolski]] profesionalni tenisač. Trenutno je [[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|prvi tenisač]] na [[ATP ljestvica|ATP-ovoj ljestvici]], a [[2022.]] i [[2025.]] završio je godinu kao prvi tenisač na ljestvici. Osvojio je 26 [[ATP Tour|ATP Tour]] titula, uključujući sedam [[Grand Slam]]ova i osam [[ATP Masters 1000 turniri|Mastersa]]. Najmlađi je igrač u historiji tenisa koji je kompletirao karjerni Grand Slam u singlovima. Alcaraz je tenisku karijeru započeo [[2018.]] godine, kada je imao 14 godina. U svibnju [[2021.]] godine probio se među 100 najboljih tenisača, a godinu je završio na 32. mjestu nakon što je došao do četvrtfinala [[US Open]]a. Sljedeće je godine upravo u [[New York (grad)|New Yorku]] osvojio svoju prvu Grand Slam titulu. U dobi od 19 godina, 4 mjeseca i 7 dana, postao je najmlađi tenisač i prvi tinejdžer koji je došao na prvo mjesto ATP ljestvice te je postao najmlađi tenisač koji je kalendarsku godinu završio na prvom mjestu. Sljedeće je godine prvi put osvojio [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]], pobijedivši u finalu [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]. Tijekom [[2024.]] godine postao je najmlađi tenisač koji je kompletirao tzv. "Kanalski Slam" (osvojio je [[Roland-Garros]] i [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] u istoj sezoni), a osvojio je i srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Tijekom [[2025.]] osvojio je još dva Grand Slama, pobijedivši [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] na [[Roland-Garros]]u i [[US Open]]u. Početkom [[2026.]] godine, u dobi od 22 godine, 8 mjeseci i 27 dana, postao je najmlađi tenisač u historiji koji je kompletirao karijerni Grand Slam, nakon osvajanja [[Australian Open]]a. == Rani život i juniorska karijera == Carlos Alcaraz Garfia rođen je [[5. svibnja]] [[2003.]] godine u [[El Palmar (Murcia)|El Palmaru]] kao drugi sin Carlosa Alcaraza Gonzáleza i Virginije Garfije Escandón. Ima jednog starijeg brata, Álvara, i dvojicu mlađih, Sergija i Jaimea.<ref name=":4">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz's Family: All About the Tennis Champion's Parents and Siblings |url=https://people.com/all-about-carlos-alcaraz-family-parents-siblings-7814256 |access-date=15 December 2024 |website=People.com |language=en}}</ref> Alcaraz je počeo trenirati tenis u klubu ''Real Sociedad Club de Campo de Murcia'' kada je imao samo četiri godine; njegov otac radio je kao trener i službenik u klubu u to doba.<ref>{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=1 June 2023 |title=Antes de que Carlos Alcaraz fuera impresionante, fue bastante bueno como para tener suerte |url=https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |access-date=13 July 2024 |work=The New York Times |language=es |issn=0362-4331 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |url-status=live}}</ref> Majka mu je radila kao asistentica prodaje u [[IKEA]]-i.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz Se Destapa En Vogue |url=http://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |access-date=13 July 2024 |website=ATP Tour |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |url-status=live}}</ref> Njegov je otac igrao tenis, ali je kao tinejdžer odustao od profesionalne karijere zbog manjka financijskih sredstava.<ref>{{Cite web |last=Moya |first=Francisco J. |date=6 April 2022 |title=El abuelo de Carlos Alcaraz, de la receta de las tres 'C' a la "alegría, el orgullo y el alivio" |url=https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |access-date=13 July 2024 |website=La Verdad |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: "Mi padre tenía muchas raquetas y el club estaba al lado de casa" |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.html |access-date=13 July 2024 |website=www.lavanguardia.com |date=18 April 2021 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.amp.html |url-status=live}}</ref> Tijekom [[2013.]] godine, kada je imao 10 godina, Alcaraz je s [[Babolat]]om potpisao svoj prvi sponzorski ugovor.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=28 October 2025 |title=Who are Carlos Alcaraz's big sponsors? Massive Nike deal and stripping to his underwear for Calvin Klein |url=https://www.tennis365.com/tennis-features/carlos-alcarazs-sponsors-20m-nike-deal-chief-progress-officer |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Kada je imao 11 godina, [[IMG (kompanija)|IMG-ov]] agent Albert Molina gledao ga je kako igra te je bio toliko oduševljen njegovim talentom da je nagovarao njegovog oca da mu dozvooli da radi s njim, na što je ovaj u konačnici pristao kada je Carlosu bilo 12 godina.<ref>{{Cite web |title=Signed At 12, Carlos Alcaraz Investment Now Paying Rich Dividends {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/how-carlos-alcaraz-has-built-a-winning-team |access-date=24 December 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 September 2025 |title=Who Sits in Carlos Alcaraz's Player's Box? |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/sits-carlos-alcarazs-players-box-130000828.html |access-date=24 December 2025 |website=Yahoo Life |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 April 2023 |title="Carlos and I are almost the same person, we think the same way" |url=https://www.tennismajors.com/atp/exclusive-interview-with-alcaraz-coach-juan-carlos-ferrero-carlos-and-i-are-almost-the-same-person-we-think-the-same-way-670345.html |access-date=25 October 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Njegov otac i stariji brat Álvaro često ga prate na turnirima, a Álvaro mu je nerijetko i partner na treninzima te pomoćni trener. Kada ne putuje na turnire živi u obiteljskoj kući u [[Murcia|Murciji]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz is already training on the clay in Murcia with his sights set on Paris 2024 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/07/18/alcaraz-is-already-training-on-the-clay-in-murcia-with-his-sights-set-on-paris-2024 |access-date=15 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> Nadimci u obitelji su mu Carlitos i Charly.<ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Kevin |date=1 October 2023 |title=Carlos Alcaraz reveals the nickname has given himself |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-nickname-carlitos-interview-press-conference |access-date=16 December 2024 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Identificira se kao [[katolicizam|katolik]] te je nerijetko išao po blagoslov kod svećenika prije turnira.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz makes time for blessing amid US Open pressure |url=https://aleteia.org/2025/08/25/heres-the-catholic-way-carlos-alcaraz-prepares-for-us-open/ |access-date=2025-12-22 |website=Aleteia — Catholic Spirituality, Lifestyle, World News, and Culture |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Macken: The athletic side of the newest saints |url=https://bccatholic.ca/voices/pat-macken-bccath/macken-the-athletic-side-of-the-newest-saints |access-date=2025-12-22 |website=The B.C. Catholic |language=en}}</ref> U dobi od 10 godina, Alcaraz je prvi puta igrao na turniru izvan [[Španjolska|Španjolske]], sudjelujući na U-10 prvenstvu u [[Hrvatska|Hrvatskoj]],<ref>{{Cite web |date=25 June 2023 |title=Carlos Alcaraz – the Birth of One Boy's Dreams, the Death of One Man's Hopes {{!}} InsideTennis.com |url=https://www.insidetennis.com/2023/06/carlos-alcaraz-the-birth-of-one-boys-dreams-the-death-of-one-mans-hopes/ |access-date=24 December 2025 |language=en-US}}</ref> gdje je izgubio u finalu.<ref>{{Cite web |date=23 May 2022 |title=The 'brutal charisma' and staggering game of Carlos Alcaraz |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/33944927/heir-apparent-carlos-alcaraz-ready-complete-tennis-takeover-2022-french-open |access-date=24 December 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Kako je iste godine pristupio [[Babolat]]ovom timu, napredovao je te je s 13 godina bio dio njihovog međunarodnog tima.<ref>{{Cite news |last=Newcomb |first=Tim |title=One-On-One With Carlos Alcaraz On His 7-Year Extension With Babolat |url=https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705160800/https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-date=2024-07-05 |access-date=24 December 2025 |work=[[Forbes]] |language=en |url-status=live }}</ref> Godine [[2015.]] osvojio je U-12 turnir u sklopu Rafa Nadal Tour Mastersa, a sljedeće je godine osvojio i U-14 turnir.<ref>{{Cite web |last=Richardson |first=James |date=1 August 2023 |title=Carlos Alcaraz's little brother notches a win on Rafa Nadal Tour |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcarazs-little-brother-jaime-notches-win-rafa-nadal-tour |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Godina [[2017.]] bila je prekretnica u njegovoj juniorskoj karijeri; osvojio je XIV Taça Internacional Maia Jovem, pobijedivši [[Daniel Rincón (teniser)|Daniela Rincóna]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=Alcaraz and Radulova reign on clay in Maia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F111601%2FAlcaraz-and-Radulova-reign-on-clay-in-Maia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> a ubrzo je osvojio i Babolat Cup.<ref>{{Cite web |title=U12 Babolat Cup International Masters Finals – Roberta Gaskell Crowned Champion – Yorkshire Tennis |url=https://www.yorkshiretennis.org.uk/u12-babolat-cup-international-masters-finals-roberta-gaskell-crowned-champion/ |access-date=24 December 2025 |language=en-GB}}</ref> Istoga je ljeta Španjolskoj pomogao osvojiti U-14 turnir u sklopu Europskog ljetnog kupa te je bio dio reprezentacija koja je osvojila drugo mjesto (iza [[Švicarska|Švicarske]]) na [[ITF Svjetsko juniorsko finale|ITF Svjetskom juniorskom finalu]].<ref>{{Cite web |last=Ilic |first=Jovica |date=10 July 2017 |title=Spain and Ukraine win 14&U European Summer Cups |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Tennis_Stories/45284/spain-and-ukraine-win-14ampu-european-summer-cups/ |access-date=24 December 2025 |website=Tennis World USA |language=en}}</ref> and was part of the Spanish team that finished runner-up to Switzerland at the [[ITF World Junior Tennis Finals]].<ref>{{Cite web |date=5 August 2025 |title=Carlos Alcaraz's younger brother is now set to follow in his footsteps this year |url=https://tennishead.net/carlos-alcarazs-younger-brother-is-now-set-to-follow-in-his-footsteps-this-year/ |access-date=24 December 2025 |website=tennishead.net |language=en-GB}}</ref> Uspon se nastavio i tijekom [[2018.]] godine. U srpnju je osvojio Dutch Junior Open, pobijedivši [[Filip Kolašinski|Filipa Kolašinskog]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=TC Bakkum Dutch Junior Open 2018 |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/tc-bakkum-dutch-junior-open-2018/ned/2018/j-g2-ned-01a-2018/draws-and-results/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> a nekoliko tjedana kasnije pobijedio je [[Elmer Møller|Elmera Møllera]] u finalu U-16 [[Evropsko juniorsko prvenstvo u tenisu|Europskog juniorskog prvenstva]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz & Bartone victorious at European 16&U Championships |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/121329/Alcaraz-Bartone-victorious-at-European-16U-Championships |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> Kasnije te godine pomogao je Španjolskoj pri osvajanju naslova prvaka [[Juniorski Davis Cup|juniorskog Davis Cupa]] u [[Budimpešta|Budimpešti]]; u meču protiv [[Harold Mayot|Harolda Mayota]] u singlovima spasio je meč loptu, a kasnije je u parovima osigurao odlučujuću pobjedu nakon što je [[Francuska]] prešla u rano vodstvo.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=26 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |access-date=24 December 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Moran |first=Tom |date=30 September 2018 |title=SPAIN WINS 2018 JUNIOR DAVIS CUP AFTER COMEBACK VICTORY |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/spain-wins-junior-davis-cup-after-comeback-victory/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> U ožujku [[2019.]] godine osvojio je J300 Villenu, pobijedivši [[Ilja Biloborodko|Ilju Biloborodka]] u finalu.<ref>{{Cite web |title=J300 Villena \ Trofeo Juan Carlos Ferrero (Villena), J300 Boys, 2019-03-26 Tennis Results |url=https://www.coretennis.net/majic/pageServer/0r0100000c/en/tid/73829/Tournament-Rounds.html |access-date=24 December 2025 |website=www.coretennis.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=J300 Villena |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/j300-villena/esp/2025/j-j300-esp-2025-001/champions/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine postao je prvi junior Europe,<ref>{{Cite web |title=From European Junior Champion to record breaker: Carlos Alcaraz Garfia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/127560/From-European-Junior-Champion-to-record-breaker-Carlos-Alcaraz-Garfia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> dok mu je najbolji plasman na svjetskoj juniorskoj ljestvici bilo 22. mjesto.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Garfia 2025: biography, Career, Net Worth, earnings and titles |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis-player/1348/carlos-alcaraz-garfia/ |access-date=24 December 2025 |website=www.tennisworldusa.org}}</ref> == Profesionalna karijera == === Debi i prvi ATP naslovi (2018. – 2021.) === Alcaraz je svoj profesionalni debi imao u veljači [[2018.]] godine u dobi od 14 godina, kada je kao kvalifikant sudjelovao na [[ITF Futures]] turniru Španjolska F5 u [[Murcia|Murciji]]. U prvom je kolu izbacio dugog nositelja i tada 292. igrača svijeta, [[Federico Gaio|Federica Gaija]], a ispao je u četvrtfinalu. Na tom je turniru dobio svoja prva dva ATP boda te je debitirao na [[ATP ljestvica|ATP ljestvici]] [[26. veljače]] [[2018.]] kao 1414. igrač svijeta.<ref>{{Cite web |date=5 July 2022|title=Carlos Alcaraz: How Covid has kept a lid on this mercurial talent|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-how-covid-has-kept-a-lid-on-this-mercurial-talent/|access-date=25 June 2025|website=tennishead.net|language=en-GB}}</ref> U travnju [[2019.]] godine, u dobi od 15 godina, debitirao je na [[ATP Challenger Tour|Challengeru]] [[JC Ferrero Challenger Open|JC Ferrero Challenger]] u [[Villena|Villeni]]. U prvom je kolu pobijedio 17-godišnjeg [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]], koji je do tada imao seriju od 16 uzastopnih pobjeda,<ref>{{Cite web |title=Challenger TV: Watch Carlos Alcaraz & Jannik Sinner's first meeting ahead of French Open clash|url=https://www.atptour.com/en/news/watch-alcaraz-sinner-first-meeting-alicante-2019#:~:text=A%2015-year-old%20Alcaraz,one%20hour%20and%2050%20minutes.|access-date=25 October 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je pobijedio u meču na Challengeru;<ref>{{Cite web |last=Ilic|first=Jovica|date=3 April 2024|title=Five Years of Fire: Carlos Alcaraz vs. Jannik Sinner's First Encounter|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/143738/five-years-of-fire-carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner-s-first-encounter/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> u drugom kolu izbacio ga je osmi nositelj [[Lukáš Rosol]]. Alcaraz će u narednom periodu osvojiti četiri titule na Challengerima, tri od njih prije punoljetnosti, te postati prvi tenisač rođen [[2003.]] godine koji je igrao meč za titulu na Challengeru. Debi na [[ATP Tour]]u imao je [[2020.]] godine na [[Rio Open]]u, gdje je dobio pozivnicu za glavni ždrijeb turnira; imao je 16 godina.<ref>{{cite web |date=13 December 2019|title=Carlos Alcaraz grabs 2020 Rio Open wild card for an ATP debut|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215222514/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|archive-date=15 February 2020|access-date=15 February 2020|website=Tennis World USA}}</ref> U prvom kolu dobio je tada 41. igrača svijeta, sunarodnjaka [[Albert Ramos Viñolas|Alberta Ramosa Viñolasa]], i to u maratonskom meču u tri seta koji je trajao 3 sata i 37 minuta.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz, 16, Wins ATP Tour Debut In Rio|url=http://www.atptour.com/en/news/garin-andujar-alcaraz-rio-2020-monday|access-date=25 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Alcaraz je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je dobio meč na [[ATP Tour]]u, a to mu je uspjelo prije nego je ijedan igrač rođen [[2002.]] godine ostvario jednu pobjedu.<ref>{{Cite web |last=Ciotti|first=Lorenzo|date=18 February 2020|title=Carlos Alcaraz Garfia, the first player born in 2003 to win an ATP Tour match!|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/videos/ATP_Tennis/84227/carlos-alcaraz-garfia-the-first-player-born-in-2003-to-win-an-atp-tour-match/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jacobs|first=Shahida|date=16 April 2025|title=Diego Dedura-Palomero celebrates wildly after emulating Sinner, Alcaraz, Fonseca|url=https://www.tennis365.com/atp-tour/first-player-born-each-year-win-atp-match-featuring-carlos-alcaraz-jannik-sinner-diego-dedura-palomero|access-date=25 June 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> U drugom kolu izbacio ga je [[Federico Coria]]. Sljedeće godine prvi je put sudjelovao u kvalifikacijama za neki [[Grand Slam]], odnosno [[Roland-Garros]], a iako je u prvom kolu imao dvije meč lopte u drugom setu protiv [[Aleksandar Vukić|Aleksandra Vukića]], na kraju je izgubio u tri seta.<ref>{{Cite web|title=Vukic saves two match points in Roland Garros win|url=https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|access-date=10 July 2025|website=Tennis Australia|language=en-AU|archive-date=2025-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121112837/https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|url-status=dead}}</ref> Početkom [[2021.]] godine debitirao je u glavnom ždrijebu nekog Grand Slama nakon što je izborio nastup na [[Australian Open]]u kroz kvalifikacije; time je postao najmlađi kvalifikant na turniru još od [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] [[2005.]] godine.<ref name=":023">{{Cite web |title=Parallels with Rafa mean no escape for Alcaraz|url=https://ausopen.com/articles/features/parallels-rafa-mean-no-escape-alcaraz|access-date=22 March 2025|website=ausopen.com|language=en}}</ref> Kako je odigravanje turnira odgođeno zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]], Alcaraz je početkom veljače igrao [[Great Ocean Road Open]], gdje ga je pobijedio [[Thiago Monteiro]].<ref>{{Cite web |title=Thiago Monteiro vs. Carlos Alcaraz Melbourne 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/8998/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na Australian Openu, u prvom je kolu pobijedio kolegu kvalifikanta [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]] u tri seta i tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine s pobjedom na nekom [[Grand Slam]]u; također je bio jedini tinejdžer koji je prošao prvo kolo turnira, ali je u grom kolu ispao od [[Mikael Ymer|Mikaela Ymera]]. U narednom je periodu kombinirano nastupao na Challengerima i ATP turnirima,<ref>{{Cite web |title=Marco Trungelliti vs. Carlos Alcaraz Gran Canaria 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/9458/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tallon Griekspoor vs. Carlos Alcaraz Montpellier 2021 1st Round Qualifying &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/375/qs013|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Alexander Zverev vs. Carlos Alcaraz Acapulco 2021 Round of 32 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/807/ms031|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Frances Tiafoe vs. Carlos Alcaraz Barcelona 2021 Round of 64 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/425/ms041|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> pri čemu je najveći uspjeh imao na [[Andalucía Open]]u, gdje je redom pobjeđivao [[Nikola Milojević (teniser)|Nikolu Milojevića]], [[Feliciano Lopez|Feliciana Lopeza]] i trećeg nositelja [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] prije poraza od [[Jaume Munar|Jaumea Munara]] u polufinalu; to polufinale bio mu je tada najbolji plasman na nekom ATP Tour turniru.<ref>{{Cite web |title=Jaume Munar vs. Carlos Alcaraz Marbella 2021 Semi-Finals &#124; Estadísticas de Partido|url=https://www.atptour.com/es/scores/match-stats/archive/2021/9462/ms003|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=es}}</ref> Za [[Miami Open]] dobio je pozivnicu, ali ga je u prvom kolu pobijedio [[Emil Ruusuvuori]]; bio mu je to prvi nastup na nekom [[ATP Masters 1000 turniri|Masters 1000]] turniru.<ref>{{Cite web |title=Emil Ruusuvuori vs. Carlos Alcaraz Miami 2021 Round of 128 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/403/ms081|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Pozivnicu je dobio i za [[Madrid Open]], gdje je u prvom kolu pobijedio [[Adrian Mannarino|Adriana Mannarina]] i tako postao najmlađi pobjednik u historiji turnira, rekord koji je ranije (od [[2004.]] godine) držao [[Rafael Nadal]]. U drugom se kolu, na svoj osamnaesti rođenan, susreo upravo s Nadalom u njihovom prvom susretu; izgubio je u dva seta.<ref>{{cite web |title=Alcaraz on 'Dream' Nadal Clash: 'It's the Best Birthday Present'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504040630/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|archive-date=4 May 2021|access-date=4 May 2021|work=ATP Tour}}</ref> Dana [[24. svibnja]] [[2001.]] godine ušao je među 100 najboljih tenisača svijeta (94. mjesto) i tako postao najmlađi tenisač među top 100.<ref>{{Cite web |date=23 May 2021|title=Carlos Alcaraz moves into the top 100 with a Challenger win in Oeiras|url=https://www.tennisnet.com/en/news/carlos-alcaraz-moves-into-the-top-100-with-a-challenger-win-in-oeiras|access-date=22 March 2025|website=tennisnet.com|language=en}}</ref><ref name=":133">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz na [[Roland-Garros 2021.|Roland-Garrosu 2021.]] godine.]] Kao kvalifikant došao je do trećeg kola [[Roland-Garros]]a, gdje ga je pobijedio [[Jan-Lennard Struff]]. Alcaraz je postao najmlađi igrač koji je došao do trećeg kola Roland-Garrosa u 29 godina te najmlađi na Grand Slamovima općenito još od Nadala [[2004.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz becomes youngest man to reach third round in Paris in 29 years|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/alcaraz-becomes-youngest-man-to-reach-third-round-in-paris-in-29-years/|access-date=22 March 2025|website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine debitirao je i na [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] preko pozivnice. U prvom je kolu pobijedio [[Yasutaka Uchiyama|Yasutaku Uchiyamu]] u svom prvom meču od pet setova,<ref name=":1332">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> ali je ispao u drugom kolu od drugog igrača svijeta, [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]].<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=Alix|date=1 July 2021|title=Medvedev too strong for teenager|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-07-01/medvedev_too_strong_for_teenager_alcaraz.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> U srpnju iste godine je na [[Croatia Open Umag|Umag Open]]u osvojio svoju prvu ATP titulu, pobijedivši [[Richard Gasquet|Richarda Gasqueta]] u finalu;<ref>{{Cite web |date=25 July 2021|title=No escaping Carlos Alcaraz: 18-year-old becomes youngest ATP champion since 2008 in Umag|url=https://www.tennismajors.com/atp/umag-atp-250-atp/no-escaping-carlos-alcaraz-18-year-old-becomes-youngest-atp-champion-since-2008-in-umag-436105.html|access-date=22 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> time je postao najmlađi ATP pobjednik još od [[Kei Nishikori|Keija Nishikorija]] [[2008.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Joao Fonseca makes history in Buenos Aires, wins first ATP Tour title|url=https://www.atptour.com/en/news/cerundolo-fonseca-buenos-aires-2025-final|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je u trećem kolu u drami od pet setova pobijedio tada trećeg igrača svijeta, [[Stefaons Cicipas|Stefanosa Cicipasa]].<ref>{{Cite news |last1=Keating|first1=Steve|date=4 September 2021|title=Alcaraz upsets Tsitsipas to reach U.S. Open fourth round|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611093944/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|archive-date=11 June 2022|access-date=4 September 2021|work=Reuters}}</ref> S 18 godina i 4 mjeseca, Alcaraz je postao najmlađi tenisač koji je dobio top 3 igrača na US Openu od uvođenja [[ATP ljestvica|ATP ljestvice]] [[1973.]] godine. Također je postao najmlađi tenisač u četvrtkom kolu Grand Slama još od [[Roland-Garros 1992.|Roland-Garrosa 1992.]] godine, gdje je u četvrtom kolu igrao 17-godišnji [[Andrij Medvedev]], te najmlađi tenisač u četvrtom kolu US Opena od 17-godišnjeg [[Michael Chang|Michaela Changa]] [[1989.]] godine.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Records Biggest Career Win, Shocks Stefanos Tsitsipas in US Open Thriller|url=https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904001025/https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=3 September 2021|title=Alcaraz, 18, stuns Tsitsipas; Tiafoe tops Rublev|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904010845/https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021}}</ref> U četvrtom kolu pobijedio je kvalifikanta [[Peter Gojowczyk|Petera Gojowczyka]] i tako ušao u četvrtfinale kao najmlađi četvrtfinalist u historiji Open ere na US Openu, najmlađi ukupno od [[Thomaz Koch|Thomaza Kocha]] [[1963.]] godine te najmlađi na svim Grand Slamovima još od Michaela Changa na [[Roland-Garros 1990.|Roland-Garrosu 1990.]] godine. U četvrtfinalu je predao meč [[Félix Auger-Aliassime|Félixu Augeru-Aliassimeu]] nakon ozljede noge.<ref>{{cite web |title=The Latest: Alcaraz says leg muscle made him stop at Open|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611083455/https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|archive-date=11 June 2022|access-date=8 September 2021}}</ref> Na sljedećem [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] po prvi je puta bio nositelj na Masters 1000 turniru (30.), ali ga je u prvom kolu izbacio [[Andy Murray]].<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=10 October 2021|title=Andy Murray battles back to beat Carlos Alcaraz at Indian Wells|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/oct/11/andy-murray-battles-back-to-beat-carlos-alcarez-at-indian-wells|access-date=22 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nastavio je nizati top 10 pobjede,<ref>{{Cite news |date=27 October 2021|title=Andy Murray loses to Carlos Alcaraz at Vienna Open|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/59064423|access-date=22 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=In his win over Matteo Berrettini, Carlos Alcaraz showed that blurring speed and crisp technique can still prevail against a bigger opponent|url=https://www.tennis.com/news/articles/in-his-win-over-matteo-berrettini-carlos-alcaraz-showed-that-blurring-speed-and-|access-date=22 March 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref> a na [[Rolex Paris Masters|pariškom Mastersu]] pobijedio je tada osmog igrača svijeta, Jannika Sinnera, u njihovom prvom susretu na ATP Touru.<ref>{{Cite web |last=Rigal|first=Joseph|date=3 November 2021|title=Carlos Alcaraz stuns Jannik Sinner to open ATP Finals door for Hubert Hurkacz and Cameron Norrie|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-stuns-jannik-sinner-to-open-atp-finals-door-for-hubert-hurkacz-and-cameron-norrie/|access-date=22 March 2025|website=Tennishead|language=en-GB}}</ref> Sezonu je završio na [[Next Gen ATP Finals]]ima, gdje je isprva bio treći nositelj, ali je nakon odustajanja Sinnera i Augera-Aliassimea postao prvi nositelj; dominantno je osvojio turnir, izgubivši tek jedan set.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz leaves NextGen behind with Milan magic – Roland-Garros – The official site|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/magic-carlos-alcaraz-wins-nextgen-2021-milan|access-date=22 March 2025|website=www.rolandgarros.com|language=en-us}}</ref> === Prvi Grand Slamovi i ATP br. 1 (2022. – 2023.) === Početkom [[2022.]] godine, Alcaraz je po prvi put bio nositelj na nekom [[Grand Slam]]u; kao 31. nositelj, došao je do trećeg kola gdje ga je u petom setu pobijedio [[Matteo Berrettini]].<ref>{{cite web |title=What Carlos Alcaraz Has Done Quicker Than the Big Three|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119053743/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|archive-date=19 January 2022|access-date=19 January 2022|work=ATP Tour}}</ref> U finalu [[Rio Open]]a pobijedio je [[Diego Schwartzman|Diega Schwartzmana]] te tako osvojio svoju prvu [[ATP 500 turniri|ATP 500 titulu]],<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |title=Carlos Alcaraz Rises to Career-High After Rio de Janeiro Title |access-date=21 February 2022 |archive-date=21 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221233858/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |url-status=live|work=ATP Tour}}</ref> postavši najmlađi osvajač u toj kategoriji otkako je uvedena [[2009.]] godine.<ref>{{Cite news |title=Carlos Alcaraz Makes History With Rio de Janeiro Title|url=https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927091510/https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-date=27 September 2023|access-date=13 June 2025|work=ATP Tour|language=en}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] došao je do polufinala, gdje je izgubio od [[Rafael Nadal|Rafaela Nadala]],<ref>{{Cite news |last=|date=20 March 2022|title=Rafael Nadal wins battle of generations against Alcaraz, 18, to reach Indian Wells final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/20/rafael-nadal-wins-battle-of-generations-to-beat-alcaraz-18-to-indian-wells-final|access-date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> da bi dva tjedna kasnije u finalu [[Miami Open]]a pobijedio [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] za svoj prvi Masters 1000 naslov. Alcaraz je tako postao najmlađi i prvi španjolski osvajač Miamija u historiji turnira te najmlađi Masters 1000 prvak još od Nadalove titule u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]] iz [[2005.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=3 April 2022|title=Carlos Alcaraz confirms arrival among elite with Miami Open success|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/03/carlos-alcaraz-confirms-arrival-among-elite-with-miami-open-win|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nakon iznenađujućeg ispadanja u Monte Carlu od [[Sebastian Korda|Sebastiana Korde]],<ref>{{cite web |date=13 April 2022|title=Carlos Alcaraz exits in windy Monte Carlo against unseeded Sebastian Korda|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220909091103/https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|archive-date=9 September 2022|access-date=9 September 2022|work=[[The Guardian]]}}</ref> u [[Barcelona Open|Barceloni]] je pobijedio prvog nositelja [[Stefanos Cicipas|Stefanosa Cicipasa]] te sunarodnjaka [[Pablo Carreño Busta|Pabla Carreña Bustu]] (u finalu)<ref>{{cite web |date=24 April 2022|title=Amazing Alcaraz Wins Barcelona Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314141008/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|archive-date=14 March 2023|access-date=24 April 2022|website=ATP Tour}}</ref> na putu do titule; ovo mu je, [[25. travnja]] [[2022.]] godine donijelo prvi ulazak među 10 najboljih tenisača svijeta,<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=ATP Barcelona: Carlos Alcaraz downs Stefanos Tsitsipas and writes history|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612145924/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|archive-date=12 June 2022|access-date=23 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas in Barcelona Open thriller to guarantee spot in world's top-10|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-barcelona/2022/carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-in-barcelona-open-thriller-to-guarantee-spot-in-world-s-top-_sto8896118/story.shtml|access-date=7 May 2022|work=Eurosport}}</ref> čime je postao najmlađi tenisač u toj grupi još od Nadala, koji je to postigao na isti dan 17 godina ranije.<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Alcaraz Downs Tsitsipas Again, Reaches Barcelona Semis|url=http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611054850/http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|archive-date=11 June 2022|access-date=7 May 2022|publisher=Tennis Now}}</ref><ref>{{cite web |title='Straight-A Student' Carlos Alcaraz Makes Historic Top 10 Breakthrough|url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620021504/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|archive-date=20 June 2022|access-date=25 April 2022|work=ATP Tour}}</ref> Dan nakon svog 19. rođendana, Alcaraz je pobijedio četvrtog igrača svijeta i trećeg nositelja Rafaela Nadala u četvrtfinalu [[Mutua Madrid Open|Madrid Opena]];<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Takes Out Rafael Nadal in Madrid|url=https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506172936/https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|archive-date=6 May 2022|access-date=6 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> bila je to Alcarazova prva pobjeda nad Nadalom i njihov posljednji susret na ATP Touru. Sljedećeg dana, Alcaraz je igrao svoj prvi meč s tada prvim tenisačem svijeta, [[Novak Đoković|Novakom Đokovićem]]. Nakon tri sata i 36 minuta, Alcaraz je pobijedio Đokovića u tri seta i tako postao najmlađi igrač koji je pobijedio prvog tenisača svijeta još od Nadala [[2004.]] godine te jedini igrač koji je pobijedio Nadala i Đokovuća jednog za drugim na zemlji.<ref>{{Cite news |date=7 May 2022|title=Madrid Open: Carlos Alcaraz shocks Novak Djokovic to reach final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61364603|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu je uvjerljivo pobijedio branitelja naslova i trećeg igrača svijeta [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]] za samo 64 minute;<ref>{{Cite news |date=8 May 2022|title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> s 19 godina i 3 dana postao je najmlađi pobjednik turnira u historiji. U svibnju je došao do 6. mjesta na ATP ljestvici.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Defeats Alexander Zverev for Madrid Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220509071148/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|archive-date=9 May 2022|access-date=8 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> [[File:Wimbledon Day 1 - 2022 DSC05856 (52179956200).jpg|320px|thumb|Alcaraz na [[Wimbledon 2022.|Wimbledonu 2022.]] godine.]] Iako je bio jedan od favorita za naslov na [[Roland-Garros]]u te godine,<ref>{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=21 May 2022|title=Carlos Alcaraz Recently Beat Nadal and Djokovic on Clay. Could This French Open Be His?|url=https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530230744/https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> Alcaraz je ispao u četvrtfinalu od Zvereva,<ref>{{Cite web |last=Livaudais|first=Stephanie|date=28 May 2022|title=Alcaraz v Korda: Things We Learned|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601055352/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|archive-date=1 June 2022|access-date=31 May 2022|website=[[French Open]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 May 2022|title=Alcaraz Breaks New Ground With Khachanov Win In Paris|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530163456/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|website=|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref name="RG2022QF2">{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=31 May 2022|title=Alexander Zverev Beats Carlos Alcaraz at the French Open|url=https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531184040/https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|archive-date=31 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> dok je na [[Wimbledon (turnir)|Wimbledonu]] došao do četvrtog kola, gdje ga je izbacio [[Jannik Sinner]].<ref>{{cite web |title=Wimbledon 2022: Jannik Sinner holds on to sink Carlos Alcaraz to make quarter-finals at SW19|url=https://www.eurosport.com/tennis/wimbledon/2022/wimbledon-2022-jannik-sinner-holds-on-to-down-carlos-alcaraz-to-make-quarter-finals-at-sw19_sto9017773/story.shtml|access-date=21 July 2024|work=Eurosport}}</ref> Na [[Hamburg Open]]u došao je do finala, gdje ga je pobijedio [[Lorenzo Musetti]];<ref>{{cite web |date=24 July 2022|title=Musetti Stuns Alcaraz In Hamburg For His First ATP Tour Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724210823/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|archive-date=24 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> iako je to bio njegov prvi poraz u nekom ATP finalu, plasman ga je doveo do petog mjesta na ljestvici, čime je postao najmlađi igrač u top pet još od Nadala [[2005.]] godine.<ref>{{cite web |title=Top-5 Alcaraz Sets All-Next Gen Final with Musetti|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724073733/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|archive-date=24 July 2022|access-date=24 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=25 July 2022|title=Alcaraz Makes History, Cracks Top 5: 'It's Pretty Amazing'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727133536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> U [[Umag]]u je igrao finale, ali je izgubio od Sinnera, mada je [[1. kolovoza]] postao četvrti tenisač na svijetu.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Rides Hot Start into Umag SFS|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730055941/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Beats Giulio Zeppieri to Reach Umag Final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730195301/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref> Iako mu je sjevernoamerička turneja startala loše,<ref>{{Cite web |title=TNT Sports is not available in your region|url=https://www.tntsports.co.uk/geoblocking.shtml|access-date=9 March 2025|website=www.tntsports.co.uk}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 August 2022|title=Cameron Norrie stuns Carlos Alcaraz to reach Cincinnati semi-final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/aug/20/cameron-norrie-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-cincinnati-semi-final|access-date=9 March 2025|work=The Observer|language=en-GB|issn=0029-7712}}</ref> zajedno s Nadalom, Ruudom, [[Danil Medvedev|Danilom Medvedevim]] i Cicipasom bio je jedan od kandidata za preuzimanje prvog mjesta na [[US Open]]u. U četvrtom kolu izbacio je bivšeg prvaka [[Marin Čilić|Marina Čilića]] u pet setova (čime je postao najmlađi igrač u ''Open'' eri koji je igrao dva uzastopna četvrtfinala US Opena),<ref>{{cite tweet |number=1567035942849888259|user=usopen|title=Carlitos is finding success in New York at a young age. https://t.co/fOpdx9ncC2|author=US Open Tennis|date=6 September 2022|access-date=12 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907041535/https://twitter.com/usopen/status/1567035942849888259|archive-date=7 September 2022|url-status=live}}</ref> u četvrtfinalu Sinnera također u pet setova (u meču od pet sezova koji je završio u 2:50 ujutro po lokalnom vremenu, čime je postao najkasnije završeni meč na turniru)<ref>{{Cite web |title=US Open: Carlos Alcaraz outlasts Jannik Sinner in five-hour epic to reach semi-finals|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12692535/us-open-carlos-alcaraz-outlasts-jannik-sinner-in-five-hour-epic-to-reach-semi-finals|access-date=9 March 2025|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te [[Frances Tiafoe|Francesa Tiafoea]] u polufinalu, također u pet setova. U finalu je u četiri seta pobijedio Ruuda, čime je ne samo osvojio svoj prvi Grand Slam naslov, već je i po prvi put u karijeri postao prvi tenisač svijeta. S 19 godina i 130 dana, Alcaraz je postao najmlađi tenisač na prvom mjestu ATP ljestvice u historiji te drugi najmlađi najbolji tenisač svijeta općenito, iza [[Lew Hoad|Lewa Hoada]],<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12">{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz becomes youngest world No. 1 in Pepperstone ATP rankings history|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912000636/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name=":04">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Youngest Year-End ATP No. 1 Presented By Pepperstone In History |url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116111255/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |archive-date=16 November 2022 |access-date=26 November 2022 |website=ATP Tour}}</ref> a postao je i prvi tenisač rođen u [[21. vijek|XXI. vijeku]] s Grand Slam naslovom. Ostatak sezone završio je bez zapaženih rezultata,<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Carlos Alcaraz loses debut as world No. 1 to Félix Auger-Aliassime in Davis Cup Finals meeting |url=https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020537/https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |archive-date=6 November 2022 |access-date=6 November 2022 |website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 October 2022|title=In-Form Felix Flies Past Alcaraz In Basel|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221030165358/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|archive-date=30 October 2022|access-date=30 October 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 November 2022|title=Rune into Paris semis after Alcaraz retires, Djokovic advances|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020525/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|archive-date=6 November 2022|access-date=6 November 2022|work=Reuters}}</ref> a krajem godine objavio je da ide na šestotjednu pauzu zbog ozljede abdomena.<ref>{{cite web |last=Livie|first=Alex|date=6 November 2022|title=Carlos Alcaraz facing six weeks out with injury, will miss ATP Finals and Davis Cup in 'tough and painful' blow|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115070641/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|archive-date=15 November 2022|access-date=6 November 2022|work=[[Eurosport]]}}</ref> Neovisno o tome, godinu je završio kao prvi tenisač svijeta, a time je s 19 godina i 214 dana postao najmlađi igrač i jedini tinejdžer u historiji ATP ljestvice koji je godinu završio na prvom mjestu.<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12"/><ref name=":04"/> Početkom [[2023.]] otkazao je nastup na [[Australian Open]]u zbog ozljede<ref>{{cite web |date=7 January 2023|title=Australian Open 2023: World No. 1 Carlos Alcaraz withdraws from Grand Slam tournament due to leg injury|url=https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107033406/https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|archive-date=7 January 2023|access-date=7 January 2023|website=cbssports.com}}</ref> te je nakon 20 tjedana izgubio prvo mjesto od osvajača Novaka Đokovića.<ref>{{cite web |date=30 January 2023|title=Djokovic Returns To No. 1, Mover Of Week|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208002730/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|archive-date=8 February 2023|access-date=8 February 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Prvi turnir te godine bio mu je [[Argentina Open]], koji je osvojio pobjedom u dva seta nad [[Cameron Norrie|Cameronom Norriejem]].<ref>{{Cite web |date=19 February 2023|title=Tennis, ATP – Argentina Open 2023: Alcaraz wins the final against Norrie|url=https://www.tennismajors.com/atp/argentina-open-alcaraz-wins-the-title-661801.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> Tjedan dana kasnije igrao je finale [[Rio Open]]a kao branitelj naslova i to opet protiv Norrieja, ali je izgubio zbog ozljede,<ref>{{Cite news |last=sport|first=Guardian|date=27 February 2023|title=Cameron Norrie beats world No 2 Carlos Alcaraz to claim Rio Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/feb/26/cameron-norrie-beats-world-no-2-carlos-alcaraz-to-claim-rio-open|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> zbog koje je otkazao nastup na [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Openu]].<ref>{{Cite web |date=1 March 2023|title=Both Alcaraz and Norrie withdraw from Acapulco|url=https://www.tennismajors.com/atp/both-alcaraz-and-norrie-withdraw-from-acapulco-663856.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je u trećem kolu protiv [[Tallon Griekspoor|Tallona Griekspoora]] upisao svoju 100. pobjedu u karijetu, postavši tako drugi najbrži igrač koji je došao do 100 pobjeda, iza [[John McEnroe|Johna McEnroea]].<ref>{{cite web |date=15 March 2023 |title=Carlos Alcaraz 'really proud' to reach milestone before Djokovic, Nadal and Federer |url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315145121/https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer/ |archive-date=15 March 2023 |access-date=16 March 2023 |website=tennishead.net}}</ref> U polufinalu je pobijedio Sinnera, a u finalu Medvedeva i tako osvojio Indian Wells po prvi put.<ref>{{cite web |date=17 March 2023|title=SF Preview: Alcaraz, Sinner Renew Rivalry In Indian Wells|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2023-sf-preview|access-date=25 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Postao je tako prvi tenisač nakon [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2017.]] godine koji je osvojio ovaj turnir bez izgubljenog seta te najmlađi osvajač tzv. [[Sunshine Double]]a. Posljedično, dana [[20. ožujka]] [[2023.]] vratio se na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |date=20 March 2023|title=Alcaraz Wins Indian Wells, Returns To World No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320085101/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|archive-date=20 March 2023|access-date=20 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Alcaraz se nadao obraniti titulu i u Miamiju, ali je izgubio od Sinnera u polufinalu te je ponovo pao na drugo mjesto.<ref>{{Cite web |title=Sinner Storms Back To Beat Alcaraz In Miami SF, Ending Spaniard's No. 1 Reign|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-miami-2023-sf|website=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=1 April 2023|title=Jannik Sinner wins the point of the year, then ends Carlos Alcaraz's hopes for a Sunshine Double|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402045713/https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|archive-date=2 April 2023|access-date=4 April 2023|website=Tennis.com}}</ref> Nakon što se zbog ozljede povukao s [[Monte Carlo Masters|Monte-Carlo Mastersa]],<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |title=Rafael Nadal, Carlos Alcaraz pull out of Monte Carlo Masters |date=4 April 2023 |access-date=9 September 2023 |archive-date=24 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524225356/https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |url-status=live|website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> obranio je titule u Barceloni<ref>{{cite web |date=23 April 2023|title=Barcelona Open: Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas to retain title|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524235345/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|archive-date=24 May 2023|access-date=9 September 2023|work=[[Sky Sports]]}}</ref> i Madridu,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Makes History with 10th Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508000728/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|archive-date=8 May 2023|access-date=8 May 2023}}</ref> a ulaskom u drugo kolo [[Internazionali d'Italia|Mastersa u Rimu]] vratio se na prvo mjesto. Međutim, u trećem je kolu iznenađujuće izgubio od 135. tenisača svijeta [[Fabian Marozsan|Fabiana Marozsana]], što će [[Jon Wertheim]] nazvati najvećim šokom godine.<ref>{{Cite web |title=Fabian Marozsan Beats Carlos Alcaraz in Rome Upset|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522152536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday/|archive-date=22 May 2023|access-date=22 May 2023}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|date=17 May 2023|title=Carlos Alcaraz's Italian Open Upset Is a Blessing in Disguise|url=https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010192049/https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|archive-date=10 October 2023|access-date=9 September 2023|magazine=[[Sports Illustrated]]}}</ref> Alcaraz je na putu do polufinala [[Roland-Garros]]a ispustio samo jedan set, a tamo ga je čekao dugo očekivani dvoboj s Novakom Đokovićem.<ref name="SiDjokovicSemi2">{{Cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|author-link=Jon Wertheim|date=7 June 2023|title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal|url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|archive-date=19 July 2024|access-date=1 June 2024|magazine=Sports Illustrated|language=en-us}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi2">{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=8 June 2023|title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Meč je bio kompetitivan do početka trećeg seta, kada je Alcaraz zbog psihičkog pritiska i fizičkog umora počeo dobivati grčeve, tako da je Đoković lagano pobijedio u četiri seta i vratio se na prvo mjesto ljestvice.<ref name="CrampVsDjokovic2">{{cite web |date=9 June 2023|title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final|access-date=23 August 2023|website=ESPN.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz Wimbledon 2023 Gentlemen's Singles Trophy.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz drži pobjednički pehar na [[Wimbledon 2023.|Wimbledonu 2023.]] godine.]] U [[Queen's Club Championships|Queen's Clubu]] je osvojio svoj prvi naslov na travi, pobijedivši [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]] u finalu, a vratio se i na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |last=Ingle|first=Sean|date=26 June 2023|title=Carlos Alcaraz wins Queen's and declares himself a 'favourite' for Wimbledon|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230706225946/https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|archive-date=6 July 2023|access-date=15 July 2023|work=The Guardian}}</ref> Iako očekivanja za [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] nisu bila visoka, Alcaraz je do finala s Đokovićem ispustio samo dva seta. Iako je Đoković uvjerljivo započeo meč pobjedom 6:1 u prvom setu, Alcaraz je izdržao te je na kraju pobijedio u pet setova. Meč je trajao 4 sata i 42 minute, a odmah je proglašen klasikom.<ref name="NYTimesWimbledon2">{{Cite news |last=Futterman|first=Matthew|date=16 July 2023|title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic|url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html|access-date=9 March 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Ovo je bio Alcarazov prvi naslov na Wimbledonu te drugi Grand Slam ukupno,<ref>{{cite web |date=16 July 2023 |title=Carlos Alcaraz beats Novak Djokovic to win Wimbledon title in final for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jul/16/carlos-alcaraz-novak-djokovic-wimbledon-final-singles-men-tennis |access-date=19 July 2023 |work=The Guardian}}</ref>a uz to je postao prvi osvajač Wimbledona izvan [[Velika četvorka (tenis)|Velike četvorke]] još od [[2002.]] godine, što je bilo prije njegova rođenja.<ref name="auto12">{{cite web |last=Gharib|first=Anthony|date=16 July 2023|title=Carlos Alcaraz wins Wimbledon, denies Novak Djokovic record 24th Grand Slam singles title|url=https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717061050/https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|archive-date=17 July 2023|access-date=17 July 2023|website=USA Today}}</ref> U [[National Bank Open|Torontu]] je ispao od [[Tommy Paul|Tommyja Paula]],<ref>{{cite web |last=Carroll|first=Rory|date=12 August 2023|title=Alcaraz stunned by Paul in Toronto quarters|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/de-minaur-shocks-medvedev-reach-semis-toronto-2023-08-11/|access-date=20 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref> dok je u [[Western & Southern Open|Cincinnatiju]] izgubio u finalu od Đokovića u tri seta, iako je imao meč loptu u drugom setu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduži meč u historiji turnira, odnosno najduže finale na tri seta u historiji Masters turnira.<ref>{{Cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |title=Novak Djokovic saves championship point in thrilling Cincinnati final win over Carlos Alcaraz |website=Tennis.com |date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821015125/https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |url-status=live|last=McGrogan|first=Ed}}</ref><ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=21 August 2023|title=Novak Djokovic overcomes Carlos Alcaraz to win Cincinnati title in instant classic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> Na [[US Open]] je došao kao branitelj naslova, ali je izgubio u polufinalu od Medvedeva<ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=9 September 2023|title=Daniil Medvedev stuns Carlos Alcaraz to set up US Open final showdown with Novak Djokovic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909040451/https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|archive-date=9 September 2023|access-date=9 September 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> te je nakon turnira ponovo pao na drugo mjesto ljestvice.<ref>{{cite web |date=29 August 2023|title=Djokovic's Devastating Start To US Open|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230829074008/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|archive-date=29 August 2023|access-date=9 September 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Iako mu je cilj do kraja godine bio vratiti se na prvo mjesto,<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |title=Alcaraz: 'No. 1 Is One Of The Main Goals' |date=27 September 2023 |access-date=7 November 2023 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022031/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |url-status=live|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 October 2023|title=Alcaraz On No. 1 Battle: 'Djokovic Is On My Mind In Every Practice'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107053710/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> ponovo je, kao i godinu ranije, loše odigrao posljednje turnire na tvrdoj podlozi<ref>{{cite web |date=4 October 2023|title=Sinner powers past Alcaraz to book Beijing final with Medvedev|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107055215/https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Southby|first=Ben|date=11 October 2023|title=Carlos Alcaraz suffers shock defeat to Grigor Dimitrov in latest Shanghai Masters upset – 'I knew what I had to do'|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022028/https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|archive-date=19 July 2024|access-date=7 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{cite web |date=31 October 2023|title=Alcaraz: 'A Lot Of Things To Improve'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-reaction-paris-2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> te je godinu završio porazom u polufinalu [[ATP Finals]]a od Đokovića,<ref>{{Cite web |last=Southby|first=Ben|date=19 November 2023|title='I'm not at his level' – Carlos Alcaraz admits 'unbelievable' Novak Djokovic is superior indoors after ATP Finals defeat|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119135056/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|archive-date=19 November 2023|access-date=20 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref> odnosno kao drugi tenisač svijeta.<ref>{{cite web |date=19 November 2023|title=Ferrero On Alcaraz's 'Extremely Good' Year|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022032/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> === Novi Grand Slam naslovi i povratak na prvo mjesto (2024. – 2025.) === Novu sezonu Alcaraz je započeo dobrim nastupom na [[Australian Open]]u, gdje je po prvi put u karijeri došao do četvrtfinala;<ref>{{cite web |title=Alcaraz joins illustrious quarterfinal club|url=https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|website=ausopen.com|language=en}}</ref> tamo je ispao od [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]].<ref>{{cite news |date=24 January 2024|title=Alcaraz wiped out in quarterfinal loss to Zverev|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051155/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Nakon toga, treću godinu za redom igrao je na južnoameričkoj zemlji; kao branitelj naslova na [[Argentina Open]]u ispao je u polufinalu od [[Nicolás Jarry|Nicolása Jarryja]],<ref>{{cite news |date=17 February 2024|title=Alcaraz moves on, gets Jarry in Argentina semis|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051721/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref><ref>{{cite news |date=18 February 2024|title=Alcaraz upset by Jarry in Argentina Open semifinals|url=https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=Sportstar|language=en}}</ref> dok je na [[Rio Open]]u predao svoj prvi meč nakon samo dva gema jer je izvrnuo zglob.<ref name="RioOpenAnkle2">{{cite news |date=21 February 2024|title=Alcaraz rolls ankle, exits Rio Open after 2 points.|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022036/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Povratak u formu uslijedio je na [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]],<ref>{{cite web |date=15 March 2024|title=Alcaraz buzzing after seeing off bee invasion, Zverev in 'most unusual match'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022548/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=15 March 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> gdje je u polufinalu pobijedio [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] (i tako prekinuo njegov niz od 19 uzastopnih pobjeda),<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |title=Carlos Alcaraz survives bee invasion to set up Indian Wells semi-final with Jannik Sinner |date=15 March 2024 |access-date=15 March 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022556/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |url-status=live|work=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="atptour.com2">{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |title=Carlos Alcaraz snaps Jannik Sinner's winning streak in Indian Wells SFs |access-date=17 March 2024 |archive-date=17 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317074750/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |url-status=live|website=ATP Tour|language=en}}</ref> a onda i [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]] u finalu, osvojivši tako svoju prvu titulu u osam mjeseci.<ref>{{cite web |date=17 March 2024|title=Carlos Alcaraz wins second straight Indian Wells title with victory over Medvedev in final|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317234703/https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|archive-date=17 March 2024|access-date=17 March 2024|work=[[tennis.com]]}}</ref> U [[Miami Open|Miamiju]] je ispao u četvrtfinalu od [[Grigor Dimitrov|Grigora Dimitrova]],<ref>{{cite web |date=27 March 2024|title=Miami Showtime Alcaraz ousts Musetti; Dimitrov buries his Miami 'kryptonite'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022552/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 March 2024|title=Grigor Dimitrov stuns Carlos Alcaraz in straight sets to reach Miami Open semis|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022551/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|work=[[The Guardian]]|agency=[[Reuters]]}}</ref> nakon čega je pao na treće mjesto ljestvice, iza [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i osvajača Miamija, Jannika Sinnera. [[File:Carlos Alcaraz - Vainqueur Roland Garros 2024.jpg|thumb|320px|Carlos Alcaraz s pobjedničkim peharom na [[Roland-Garros 2024.|Roland-Garrosu 2024.]] godine.]] Početak zemljane sezone bio mu je obilježen ozljedama. Zbog problema s desnom rukom otkazao je [[Monte Carlo Masters]] i [[Barcelona Open|Barcelonu]],<ref>{{cite web |date=9 April 2024|title=Carlos Alcaraz withdraws from Monte Carlo Masters with right forearm injury|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022555/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|archive-date=19 July 2024|access-date=21 May 2024|work=[[Sky Sports]]}}</ref><ref>{{cite web |date=14 April 2024|title=Carlos Alcaraz: Spaniard withdraws from the Barcelona Open with injury|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/68812339|access-date=21 May 2024|work=[[BBC Sport]]}}</ref> u [[Madrid Open|Madridu]] se mučio s ozljedom i ispao u četvrtfinalu od [[Andrej Rubljov (teniser)|Andreja Rubljova]]<ref name=":14">{{Cite web |title=Jannik Sinner joins Carlos Alcaraz on the on sidelines ahead of Italian Open in Rome|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|archive-date=19 July 2024|access-date=7 May 2024|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te je otkazao [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]].<ref name=":14" /> Međutim, forma mu se vratila do [[Roland-Garros]]a. Iako je imao nekoliko teških mečeva na početku, došao je do polufinala, gdje je u pet setova pobijedio Sinnera i tako izborio svoje prvo pariško finale. Tamo je, također u pet sezova, pobijedio Zvereva i tako s 21 godinom i 35 dana postao najmlađi tenisač koji je osvojio Grand Slamove na tri različite podloge.<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=George|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz wins third major title with five-set victory at the French Open over Alexander Zverev|url=https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|archive-date=19 July 2024|access-date=9 June 2024|website=CNN|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Elbaba|first=Julia|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz becomes the youngest man in complete the Surface Slam|url=https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607200013/https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|archive-date=7 June 2024|access-date=9 June 2024|publisher=NBC Los Ángeles.com|language=EN}}</ref> U srpnju, uspješno je obranio titulu u [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] protiv Đokovića u tri seta.<ref>{{cite web |date=14 July 2024|title=Alcaraz crushes Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8864j5815go|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719012819/https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c8864j5815go|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web |title=Wimbledon: Carlos Alcaraz bullies Novak Djokovic to win his second straight title at All England Club|url=https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023055/https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|work=Sky Sports}}</ref> te je s 21 godinom i 70 dana postao najmlađi tenisač u ''Open'' eri koji je kompletirao tzv. [[Kanalski Slam]] (osvojio je Roland-Garros i Wimbledon u istoj sezoni).<ref>{{Cite web |last=Roopanarine|first=Les|date=14 July 2024|title=Alcaraz sweeps past Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.lovegametennis.com/carlos-alcaraz-sweeps-past-novak-djokovic-to-retain-wimbledon-title-tennis/|access-date=19 July 2024|website=Love Game Tennis|language=en-GB}}</ref> Uslijedile su [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] u [[Pariz]]u, gdje je Alcaraz nastupao i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|singlu]] i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški parovi|parovima]]. U parovima je s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]] došao do četvrtfinala, dok je u singlovima došao do finala bez izgubljenog seta. Iako je u finalu protiv Đokovića bio veliki favorit, Alcaraz je tijesno izgubio u dva seta u meču u kojem nijedan igrač nije ispustio servis;<ref>{{Cite web |date=4 August 2024|title=Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to win Olympic tennis gold and seal 'Golden Slam'|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/articles/cjk33v1n8n4o|access-date=5 August 2024|website=[[BBC Sport]]|language=}}</ref> ovime je postao najmlađi osvajač srebrne medalje u muškim singlovima. [[National Bank Open|Toronto]] je propustio zbog umora, dok je u [[Cincinnati Open|Cincinnatiju]] iznenađujuće ispao u prvom kolu od [[Gaël Monfils|Gaëla Monfilsa]];<ref>{{cite web |date=16 August 2024|title=Monfils stuns Alcaraz in Cincinnati|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-monfils-cincinnati-2024-friday|access-date=16 August 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u tom je meču Alcaraz prvi put u svojoj karijeri razbio reket usred meča, što je izazvalo veliku medijsku pozornost i rezultiralo njegovom javnom isprikom zbog neprimjerenog ponašanja.<ref>{{Cite web |date=16 August 2024|title=El monumental cabreo de Alcaraz: destroza su raqueta tras perder en Cincinnati|url=https://www.elmundo.es/deportes/tenis/2024/08/16/66bfaa02e85ecea4598b459a.html|access-date=11 December 2024|website=ELMUNDO|language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez|first=Diego Fonseca|date=17 August 2024|title=Alcaraz: primera raqueta reventada, perdón público y foco en el US Open|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-08-17/alcaraz-primera-raqueta-reventada-perdon-publico-y-foco-en-el-us-open.html|access-date=11 December 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="RacquetSmash2">{{Cite web |url=https://edition.cnn.com/2024/08/17/sport/carlos-alcaraz-cincinnati-open-racket-spt-intl/index.html |title=Carlos Alcaraz apologizes for smashing and breaking racket in 'worst match' of his career |date=17 August 2024 |access-date=11 December 2024 |last=Ronald|first=Issy|last2=Schlachter|first2=Thomas|website=CNN|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je također doživio šok kada je ispao u drugom kolu od [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]];<ref>{{Cite news |last1=Hansen|first1=James|last2=Eccleshare|first2=Charlie|title=Carlos Alcaraz knocked out of U.S. Open by Botic van de Zandschulp in major upset|url=https://www.nytimes.com/athletic/5733308/2024/08/30/carlos-alcaraz-us-open-result-van-de-zandschulp/|access-date=30 August 2024|work=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> bilo mu je to najranije ispadanje na Grand Slamu još od Wimbledona [[2021.]] godine. [[File:2024 Summer Olympics men's singles tennis tournament's podium, 2024-08-04 (59) (cropped).jpg|220px|thumb|left|Alcaraz prima srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u [[2024.]] godine.]] Međutim, unatoč seriji loših rezultata, Alcaraz se uspio oporaviti. Nakon uspješnih nastupa na [[Davis Cup]]u i [[Laver Cup]]u, pobijedio je Sinnera u finalu [[China Open]]a u [[Peking]]u; bio je to njegov treći susret sa Sinnerom te godine i treća pobjeda.<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=2 October 2024|title=Alcaraz ends Sinner's winning streak to land China Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/oct/02/carlos-alcaraz-ends-jannik-sinner-winning-streak-in-pulsating-encounter-to-land-china-open-tennis|access-date=24 October 2024|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Tom je pobjedom ponovo došao na drugo mjesto ljestvice, prestigavši Zvereva.<ref>{{Cite web |last=Brugnoli|first=Simone|date=30 September 2024|title=BREAKING: Carlos Alcaraz leapfrogs Zverev to No.2 in ATP ranking|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/148635/breaking-carlos-alcaraz-leapfrogs-zverev-to-no2-in-atp-ranking/|access-date=24 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> Također je postao prvi igrač u historiji ATP-a koji je osvojio 500 turnir na svakoj od tri podloge.<ref>{{Cite web |last=Ciriza|first=Alejandro|date=2 October 2024|title=Carlos Alcaraz vence a Jannik Sinner y conquista el torneo de Pekín|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-10-02/carlos-alcaraz-vence-a-jannik-sinner-y-conquista-el-torneo-de-pekin.html|access-date=2 October 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="ChinaOpenSinner2">{{Cite web |date=2 October 2024|title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro|access-date=15 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> No, kraj sezone i ove godne bio mu je dosta klimav. U [[Shanghai Masters|Šangaju]] je ispao od [[Tomáš Macháč|Tomáša Macháča]] u četvrtfinalu, dok ga je u [[Rolex Paris Masters|Pariz]]u u osmini finala izbacio [[Ugo Humbert]].<ref>{{Cite web |date=10 October 2024|title=Carlos Alcaraz stunned by Tomas Machac at Shanghai Masters|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c5y0vjye5gpo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on Ugo Humbert defeat: 'I gave everything'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-paris-2024-thursday-reaction|access-date=7 December 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je bio ozlijeđen tijekom [[ATP FInals]]a nije se povukao te je ispao u grupi,<ref>{{Cite web |date=15 November 2024|title=ATP Finals: Carlos Alcaraz exits after losing to Alexander Zverev|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c3deml3xng2o|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> a na [[Davis Cup]]u je unatoč pobjedi u singlu ispao u čevrtfinalu turnira koji je ujedno bio i oproštajni za Rafaela Nadala. Iako je osvojio dva Grand Slama te sezone, Alcaraz je godinu završio kao treći tenisač svijeta, što je bio prvi takav slučaj u historiji.<ref>{{Cite web |date=19 November 2024|title=Rafael Nadal: Retiring superstar's career over after Spain lose to the Netherlands at Davis Cup|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0k82v4n25vo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je sljedeću godinu započeo s nadom da bi mogao postati najmlađi tenisač koji je ostvario karijerni Grand Slam,<ref>{{cite web |url=https://ausopen.com/articles/news/carlos-quest-history-making-crown-ao-2025 |title=Carlos' quest for a history-making crown at AO 2025 |date=18 January 2025 |access-date=16 March 2025 |last=Ridge|first=Patric|website=ausopen.com}}</ref><ref>{{cite web |last=Zagoria|first=Adam|date=6 January 2025|title=Carlos Alcaraz Eyeing Career Slam At Australian Open: 'My Main Goal' For The Season|url=https://www.forbes.com/sites/adamzagoria/2025/01/06/carlos-alcaraz-eyeing-career-slam-at-australian-open-my-main-goal-for-the-season/|access-date=16 March 2025|work=[[Forbes]]}}</ref> ali ga je u četvrtfinalu [[Australian Open]]a zaustavio Đoković; komentatori su naveli kako je Alcaraz bio izrazito nervozan tijekom meča.<ref name=":52">{{Cite web |last=Jurejko|first=Jonathan|date=21 January 2025|title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo|website=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2025-01-21 |title=Novak Djokovic defies injury to stun Carlos Alcaraz at Australian Open |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jan/21/novak-djokovic-defies-injury-to-stun-carlos-alcaraz-at-australian-open-tennis |access-date=2026-03-09 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Nakon Australije, po prvi put u karijeri odlučio se igrati na tvrdim podlogama u Europi, što mu je donijelo naslov na [[Rotterdam Open]]u, gdje je pobijedio [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]].<ref>{{cite web |date=10 February 2025|title=Carlos Alcaraz wins Rotterdam Open for first indoor title|url=https://www.espn.com.au/tennis/story/_/id/43765633/carlos-alcaraz-wins-rotterdam-open-first-indoor-title|access-date=16 March 2025|publisher=[[ESPN]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> Uslijedila je serija slabijih nastupa – u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] ga je u četvrtfinalu izbacio [[Jiří Lehečka]],<ref>{{Cite web |title=Jiri Lehecka shocks Carlos Alcaraz in Doha|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-doha-2025-thursday|access-date=16 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je kao dvostruki branitelj naslova ispao u polufinalu od [[Jack Draper|Jacka Drapera]],<ref>{{Cite web |last=John|first=Andrew|title=BNP Paribas Open: Jack Draper stuns Carlos Alcaraz to reach first Indian Wells final|url=https://www.desertsun.com/story/sports/tennis/bnp/2025/03/15/jack-draper-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-indian-wells-final/82452718007/|access-date=16 March 2025|website=The Desert Sun|language=en-US}}</ref> a u [[Miami Open|Miamiju]] je ispao već u prvom kolu od [[David Goffin|Davida Goffina]].<ref>{{cite web |date=22 March 2025|title=Goffin upsets Alcaraz with stunning Miami comeback|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-goffin-miami-2025-friday}}</ref> [[File:P5261524-edit.jpg|thumb|320px|Alcaraz servira na [[Roland-Garros 2025.|Roland-Garrosu 2025.]] godine.]] Međutim, na zemljanim je terenima imao puno više uspjeha. Započeo ju je u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]], gdje dotad nikada nije pobijedio ni u jednom meču;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on clay: 100 matches and a legacy of greatness|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-clay-feature-monte-carlo-2025|access-date=13 April 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> nakon tri seta protiv [[Arthur Fils|Arthura Filsa]] u četvrtfinalu,<ref>{{Cite web |date=11 April 2025|title=Carlos Alcaraz: World number one has 'missed clay' after reaching semi-finals with win over Arthur Fils|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ckgr41p941no|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je u finalu pobijedio [[Lorenzo Musetti|Lorenza Musettija]] i tako došao do prvog Masters 1000 naslova nakon 13 mjeseci. Iako je u Barceloni lagano došao do finala, tamo ga je porazio [[Holger Rune]], a Alcaraz je nakon turnira otkazao nastup u Madridu zbog ozljeda nogu.<ref>{{cite web |date=20 April 2025|title=Holger Rune stuns Carlos Alcaraz to win Barcelona Open title|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/44766918/holger-rune-stuns-carlos-alcaraz-win-barcelona-open-title|access-date=21 April 2025|website=espn.com|publisher=Reuters}}</ref><ref>{{Cite news |last=Eccleshare|first=Charlie|date=24 April 2025|title=Carlos Alcaraz withdraws from Madrid Open with muscle injury|url=https://www.nytimes.com/athletic/6295860/2025/04/24/carlos-alcaraz-madrid-open-out-injury/|access-date=26 April 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> U [[Internazionali BNL d'Italia|Rimu]] je u finalu pobijedio Sinnera i tako osvojio novu Masters 1000 titulu, postavši tako prvi tenisač nakon Nadala i Đokovića koji je osvojio sve moderne velike turnire na zemlji (Roland-Garros, Monte Carlo, Madrid i Rim).<ref>{{Cite web |last=West|first=Ewan|date=18 May 2025|title=Carlos Alcaraz emulates Rafael Nadal & Novak Djokovic as he claims maiden Italian Open title|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-jannik-sinner-italian-open-clay-feat-rafael-nadal-novak-djokovic|access-date=18 May 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> Bio je to uvod u sjajan nastup na [[Roland-Garros]]u, gdje je Alcaraz ponovo došao do finala, gdje ga je čekao Sinner. Sinner je imao 2:0 u setovima, a u četvrtom je setu imao tri meč lopte na Alcarazov servis; Alcaraz je uspio spasiti 0:40 i odveo meč u peti set, gdje je uspio pobijediti i obraniti naslov u [[Pariz]]u. Meč je trajao 5 sati i 29 minuta i tako postao najduži finalni meč u historiji Roland-Garrosa te drugi najduži finalni meč na Grand Slamovima općenito.<ref>{{Cite web |date=8 June 2025|title=French Open 2025 results: Carlos Alcaraz fights back to beat Jannik Sinner in classic Roland Garros final|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c0eqjpzq972o|access-date=8 June 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Također, bio je to prvi put da je Alcaraz pobijedio meč u kojem je gubio 0:2 u setovima<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final...|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback|access-date=8 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je postao tek deveti igrač u historiji kojemu je to uspjelo u finalu nekog Grand Slama.<ref>{{Cite web |date= |title=Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final... |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback}}</ref> Mnogi su komentatori ovaj meč proglasili jednim od najboljiih svih vremena.<ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=Was the Carlos Alcaraz-Jannik Sinner Roland Garros match the best ever played?|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-jannik-sinner-2025-roland-garros-best-match-ever|access-date=3 October 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=I saw Alcaraz and Sinner's epic final – and it changed tennis forever|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-final-rivalry-b2766292.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=Alcaraz vs Sinner: Was this the greatest tennis match of the decade?|url=https://www.shortlist.com/sport/alcarez-vs-sinner-was-this-the-greatest-tennis-match-of-the-decade|access-date=3 October 2025|website=Shortlist|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=How Alcaraz broke his own limits – and Sinner – to win astonishing French Open final|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-result-report-b2766076.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Flink|first=Steve|date=9 June 2025|title=Steve Flink: Alcaraz Somehow Stops Sinner in a Roland Garros Epic|url=https://www.ubitennis.net/2025/06/steve-flink-alcaraz-somehow-stops-sinner-in-a-roland-garros-epic/|access-date=3 October 2025|website=UBITENNIS|language=en-US}}</ref> Travnatu sezonu započeo je u Queensu, a njegova polufinalna pojeda protiv sunarodnjaka [[Roberto Bautista Agut|Roberta Bautiste Aguta]] bila mu je 250. u karijeri, čime je postao treći najbrži igrač koji je došao do te brojke;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims 250th win, surges into Queen's Club final|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bautista-agut-london-2025-saturday|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u finalu Queensa pobijedio je Lehečku i osvojio svoj treći uzastopni naslov.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz outlasts Jiri Lehecka for second Queen's Club title|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-london-2025-final|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> U prvom kolu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] neočekivano je igrao pet setova protiv veterana [[Fabio Fognini|Fabija Fogninija]], koji je već ranije najavio svoje umirovljenje i koji je bio bez ijedne ATP pobjede te sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz survives five-set scare from Fabio Fognini in Wimbledon opener|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fognini-wimbledon-2025-monday|access-date=11 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je gubio setove tijekom turnira, došao je do finala, gdje je izgubio od Sinnera u četiri seta; bio je do njegov prvi poraz u finalu Grand Slama te prvi poraz od Sinnera od [[2023.]] godine, a ujedno je i prekinuo njegov osobni rekord od 24 pobjede za redom. Njih su se dvojica ponovo susreli u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Sinner, koji se mučio s formom, predao meč u prvom setu pri vodstvu Alcaraza od 5:0; Alcaraz je tako osvojio svoj treći Masters 1000 turnir te sezone.<ref name=":32">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires|url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final|access-date=19 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u, Alcaraz je lagano pobjeđivao u prvih šest mečeva,<ref>{{Cite web |date=29 August 2025|title=US Open 2025 results: Carlos Alcaraz cruises through to fourth round of US Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c15ljzy3dqjo|access-date=30 August 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> da bi u polufinalu pobijedio Đokovića po prvi put na tvrdoj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman|first1=Matthew|last2=Eccleshare|first2=Charlie|date=5 September 2025|title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final|url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/|access-date=6 September 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Do finala je došao bez izgubljenog seta, prvi tenisač kojemu je to uspjelo još od [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2015.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Sarkar|first=Rana|date=6 September 2025|title=Carlos Alcaraz follows Federer's 2015 path to US Open final, beats Djokovic without dropping a set|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/carlos-alcaraz-follows-federers-2015-path-to-us-open-final-beats-djokovic-without-dropping-a-set/articleshow/123728168.cms?from=mdr|access-date=6 September 2025|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> U finalu ga je ponovo čekao Sinner (bio je ovo treći Grand Slam finale između njih dvojice za redom), a Alcaraz je dominantno pobijedio u četiri seta,<ref>{{Cite web |date=8 September 2025|title=US Open 2025 results: How Carlos Alcaraz produced 'faultless' performance to beat Jannik Sinner and win title|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c9v7nld4we2o|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> čime se nakon dvije godine vratio na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref name=":72">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025|access-date=7 September 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> [[File:P20250907DT-0798 President Donald Trump attends the U.S. Open Men’s Championship.jpg|thumb|320px|left|Alcaraz tijekom finalnog meča na [[US Open 2025.|US Openu 2025.]] godine.]] Nakon [[New York (grad)|New Yorka]] debitirao je na [[Japan Open Tennis Championships|Japan Openu]], gdje je u prvom kolu protiv [[Sebastián Báez|Sebastiána Báeza]] izvrnuo zglob, ali je uspio odigrati meč do kraja i pobijediti.<ref>{{Cite web |date=25 September 2025|title=Carlos Alcaraz says he was "scared" after hurting ankle in first-round win at Japan Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ce8467zl778o|access-date=28 September 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu turnira čekao ga je [[Taylor Fritz]], koji ga je deset dana ranije pobijedio na [[Laver Cup]]u, međutim Alcaraz je ovoga puta uvjerljivo pobijedio i osvojio svoju osmu titulu sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz exacts quick Taylor Fritz revenge, captures Tokyo title on debut |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fritz-tokyo-2025-final |access-date=30 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Otkazao je nastup u [[Rolex Shanghai Masters|Šangaju]] zbog ozljede,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz pulls out of Shanghai Masters just hours after winning Japan Open |url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/carlos-alcaraz-shanghai-masters-injury-withdraw-b2836573.html |access-date=30 September 2025 |website=The Independent |language=en|date=30 September 2025}}</ref> a u [[Rolex Paris Masters|Parizu]] ga je u prvom kolu izbacio [[Cameron Norrie]].<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz first player to qualify for 2025 Nitto ATP Finals {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-nitto-atp-finals-2025-qualification |access-date=2025-12-18 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Na [[ATP Finals]]ima uspio je osigurati prvo mjesto na kraju godine, ali je u finalu izgubio od Sinnera.<ref name="bbc.co.uk2">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Na kraju godine otkazao je i nastup na [[Davis Cup]]u zbog ozljede.<ref>{{Cite web |date=2025-11-18 |title=Carlos Alcaraz: World number one withdraws from Spain's Davis Cup Finals team |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8z53330g6o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> === Karijerni Grand Slam (2026. – ''danas'') === Tijekom prosinačke predsezone, Alcaraz je prekinuo suradnju sa svojim dugogodišnjim trenerom [[Juan Carlos Ferrero|Juanom Carlosom Ferrerom]], što je teniska javnost dočekala s iznenađenjem.<ref name="Jurejko2">{{Cite web |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB|last=Jurejko|first=Jonathan}}</ref> Iako se špekuliralo koliko će taj raskid utjecati na njegovu igru, Alcaraz je na [[Australian Open]]u došao do polufinala bez izgubljenog seta.<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Australian Open 2026 results: Carlos Alcaraz storms past Alex de Minaur and into semi-finals |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8rm8jg5507o |access-date=2026-01-29 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U polufinalu je imao 2:0 u setovima protiv [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]], ali je nakon problema s grčevima izgubio sljedeća dva seta prije nego se u petom uspio vratiti i pobijediti. Meč je trajao 5 sati i 27 minuta te je tako postao najduži polufinalni meč u historiji Australian Opena te treći najduži meč općenito na turniru.<ref>{{cite web |date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> Ulaskom u finale, Alcaraz je postao najmlađi igrač u historiji koji je igrao finala sva četiri Grand Slama, prestigavši rekord [[Jim Courier|Jima Couriera]] iz [[1993.]] godine.<ref>{{cite news |last=Tennis.com|date=30 January 2026|title=Carlos Alcaraz battles into first Australian Open final with marathon win over Zverev|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-battles-into-first-australian-open-final-with-marathon-win-over-alexander-zverev-five-sets-cramping|access-date=30 January 2026|website=Tennis.com|language=en}}</ref> U finalu je lako pobijedio [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i tako postao najmlađi igrač koji je ostvario karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz becomes youngest player to complete Career Grand Slam |url=https://www.khelwire.com/articles/carlos-alcaraz-becomes-youngest-player-to-complete-career-grand-slam |access-date=1 February 2026 |website=KhelWire |date=1 February 2026}}</ref> Odustao je od obrane naslova na [[Rotterdam Open]]u zbog umora, a na turniru u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] došao je do svoje druge titule u sezoni; u finalu je u samo 50 minuta pregazio [[Arthur Fils|Arthura Filsa]], što je njegov najbrže završeni meč u karijeri.<ref>{{Cite web |date=2026-02-21 |title=Qatar Open: Carlos Alcaraz demolishes Arthur Fils in 50 minutes to win title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cx28lxv7gedo |access-date=2026-02-21 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wells]]u ispao je u polufinalu protiv [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]],<ref>{{Cite web |title=Daniil Medvedev ends Carlos Alcaraz's perfect start to 2026 to reach Indian Wells final {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2026-sf |access-date=2026-03-15 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok ga je u trećem kolu [[Miami Open|Miamija]] iznenađujuće izbacio [[Sebastian Korda]].<ref>{{Cite web |date=2026-03-22 |title=Miami Open: World number one Carlos Alcaraz suffers surprise defeat to American Sebastian Korda in third round |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cg73g9m21n8o |access-date=2026-03-25 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> == Rivalstva == === Jannik Sinner === {{main|Rivalstvo Alcaraza i Sinnera}} Carlos Alcaraz i [[Jannik Sinner]] dosad su međusobno igrali 17 puta na ATP Touru, pri čemu Alcaraz vodi u ukupnim pobjedama 10:7.<ref>{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |title=Jannik Sinner VS Carlos Alcaraz {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=6 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |title=Closing Power: Alcaraz Fights off Sinner in Five for First French Open Final |date=7 June 2024 |access-date=7 June 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |url-status=live}}</ref> Među značajnim ranim okršajima ističe se četvrtfinale [[US Open 2022.|US Opena 2022.]] godine, kada je Alcaraz slavio u pet setova na putu do titule, spasivši Sinnerovu meč loptu.<ref>{{Cite news |last=Media |first=P. A. |date=8 September 2022 |title=Carlos Alcaraz prevails over Jannik Sinner in latest ever US Open finish |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/sep/08/carlos-alcaraz-prevails-over-jannik-sinner-in-latest-ever-us-open-finish-tennis |access-date=5 February 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tijekom [[2024.]] godine sastali su se tri puta, a Alcaraz je slavio u sva tri meča, uključujući i teško finale [[China Open]]a.<ref name="ChinaOpenSinner">{{Cite web |date=2 October 2024 |title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro |access-date=15 December 2024 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je te godine protiv Alcaraza izgubio jednak broj mečeva kao protiv svih drugih igrača na Touru zajedno. Tijekom [[2025.]] godine, Alcaraz i Sinner susreli su se u tri uzastopna Grand Slam finala. U prvom, na [[Roland-Garros]]u, Alcaraz je pobijedio u pet setova iako je Sinner u četvrtom setu imao čak tri meč lopte. ''[[The Guardian]]'' je ovaj meč opisao jednim od najvećih finalnih mečeva ikada, u bilo kojem sportu.<ref>{{Cite news |last=Harris |first=Daniel |date=8 June 2025 |title=Alcaraz fights back to beat Sinner in all-time classic French Open men's final – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/08/french-open-2025-mens-final-jannik-sinner-v-carlos-alcaraz-tennis-live |access-date=8 June 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Ponovo su se susreli u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Sinner slavio u četiri seta, dok je Alcaraz slavio u finalu [[US Open]]a, također u četiri seta.<ref name=":7">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025 |access-date=7 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Bila je to druga godina za redom da su njih dvojica međusobno podijelili Grand Slam naslove, svaki po dva. Iste su godine igrali i dva Masters 1000 finala – [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]] i [[Cincinnati Open|Cincinnati]] – oba koja je dobio Alcaraz,<ref>{{Cite web |title=Jannik Sinner on Rome run: 'I am closer than expected' |url=https://www.atptour.com/en/news/sinner-rome-2025-final-reaction |access-date=18 May 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires |url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final |access-date=19 August 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok je Sinner slavio u finalu [[ATP Finals]]a.<ref name="bbc.co.uk">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je [[2026.]] godine pobijedio Alcaraza u finalu [[Monte Carlo Masters|Monte Carla]] u dva seta, osvojivši tako svoj prvi Masters 1000 na zemlji; ovom je pobjedom ponovo zasjeo na prvo mjesto. Komentatori su njihovo rivalstvo opisali kao "potencijalno definirajuće za cijelu jednu eru".<ref>{{cite web |last1=Klosok |first1=Aleks |title=Friendly rivals Jannik Sinner and Carlos Alcaraz look set to dominate men's tennis. Is it time to call them the 'Big Two?' |url=https://edition.cnn.com/2024/11/12/sport/jannik-sinner-carlos-alcaraz-atp-finals-spt-intl/index.html |website=CNN |access-date=6 September 2025 |language=en |date=12 November 2024}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Sinner |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''5''' |2 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |1 |1 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="Sinner">{{cite web |title=Carlos Alcaraz vs Jannik Sinner |url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |access-date=4 June 2024 |publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> |'''10''' |7 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Sinner |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] |{{flagicon|FRA}} [[Rolex Paris Masters]] |ATP 1000 |Tvrda (d) |Drugo kolo |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(1)|7|5|-}} |align=center| 2:08 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Osmina finala |'''Sinner''' |{{tennis score|6|1|-|6|4|-|6|7|(8)|6|3|-}} |align=center| 3:35 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |- |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|HRV}} [[Croatia Open Umag]] |ATP 250 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(5)|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 2:26 |align=center| 1 |align=center| '''2''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Četvrtfinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|7|(7)|6|7|(0)|7|5|-|6|3|-}} |align=center| 5:15 |align=center| '''2''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|3|-}} |align=center| 1:52 |align=center| '''3''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[Miami Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(4)|6|4|-|6|2|-}} |align=center| 3:02 |align=center| 3 |align=center| '''3''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|1|-}} |align=center| 1:55 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 2:05 |align=center| '''4''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|3|-|3|6|-|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 4:09 |align=center| '''5''' |align=center| 4 |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(6)|6|4|-|7|6|(3)}} |align=center| 3:21 |align=center| '''6''' |align=center| 4 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 11. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[Internazionali BNL d'Italia]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|1|-|}} |align=center| 1:43 |align=center| '''7''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |[[Finale Roland-Garrosa 2025. – muški singlovi|Finale]] |'''Alcaraz''' |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |align=center| '''5:29''' |align=center| '''8''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|4|-|6|4|-}} |align=center| 3:04 |align=center| 8 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 14. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{nowrap|5:0 pred.}} |align=center| 0:23 |align=center| '''9''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 15. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |align=center| 2:42 |align=center| '''10''' |align=center| 5 |-style="background:#ffc;" |align=center| 16. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] |ATP Finals |Tvrda (d) |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|7|5|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 17. |align=center| [[2026.]] |{{flagicon|MNK}} [[Monte Carlo Masters]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|3|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''7''' |} === Alexander Zverev === Carlos Alcaraz i [[Alexander Zverev]] igrali su do sada 13 puta, pri čemu Alcaraz vodi 7:6 u međusobnim mečevima.<ref name="Zverev">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-alexander-zverev/a0e2/z355 |title=Carlos Alcaraz VS Alexander Zverev {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=15 March 2026 }}</ref> Alcaraz i Zverev prvi su se put sastali tijekom [[2021.]] godine, kada je Zverev u dva meča pregazio tada tinejdžera Alcaraza. Prvi značajni susret dogodio se u finalu [[Madrid Open]]u [[2022.]] godine, kada je Alcaraz pomeo branitelja naslova Zvereva u samo 64 minute.<ref>{{Cite news |date=2022-05-08 |title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763 |access-date=2026-03-25 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nekoliko tjedana kasnije susreli su se u četvrfinalu [[Roland-Garros]]a, gdje je Zverev pobijedio u četiri seta.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2022-05-31 |title=Zverev eases into second French Open semi-final with win against Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/may/31/zverev-eases-into-second-french-open-semi-final-with-win-against-alcaraz |access-date=2026-03-25 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Značajne susrete imali su i u četvrtfinalu [[US Open]]a [[2023.]] (pobjeda Alcaraza) te u četvrtfinalu [[Australian Open]]a [[2024.]] (pobjeda Zvereva). Godine [[2024.]] susreli su se u finalu [[Roland-Garros]]a. Zverev je lovio svoj prvi Grand Slam naslov i imao je vodstvo od 2:1 u setovima, međutim Alcaraz je okrenuo meč i osvojio svoj prvi Grand Slam naslov u karijeri.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2024-06-09 |title=Carlos Alcaraz outlasts Alex Zverev in five-set thriller to win French Open |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/09/carlos-alcaraz-outlasts-alex-zverev-in-five-set-thriller-to-win-french-open |access-date=2026-03-12 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Taj je meč ostao zapamćen po kontroverznoj odluci glavnog suca da promijeni odluku linijskog suca o tome da je Alcarazov drugi servis bio ''out''; elektronička provjera kasnije je potvrdila da je linijski sudac bio u pravu, ali odluka glavnog suca ostala je nepromijenjena.<ref>{{Cite news |title=Zverev frustrated by line call after French Open final heartbreak |url=https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610080003/https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-date=2024-06-10 |access-date=2026-03-25 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref> Posebno je značajan meč bio i u polufinalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, gdje je Alcaraz lagano poveo 2:0 u setovima, ali je upao u probleme zbog grčeva, što je Zverevu omogućilo povratak u meč. U petom setu je uspio vratiti ''break'' te je pobijedio nakon 5 sati i 27 minuta igre, što mu je omogućilo osvajanje prvog [[Australian Open]]a i kompletiranje karijernog Grand Slama.<ref>{{cite web|date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Zverev |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''3''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''4''' |0 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |'''2''' |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- |'''Ukupno'''<ref name="Zverev"/> |'''7''' |6 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Zverev |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|MEX}} [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Open]] | ATP 500 | Tvrda | Prvo kolo | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:25 |align=center| 0 |align=center| '''1''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 2. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|AUT}} [[Erste Bank Open|Vienna Open]] | ATP 500 | Tvrda (d) | Polufinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|3|-}} |align=center| 1:09 |align=center| 0 |align=center| '''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:04 |align=center| '''1''' |align=center| 2 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|4|-|6|4|-|4|6|-|7|6|(7)}} |align=center| 3:18 |align=center| 1 |align=center| '''3''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Osmina finala | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 1:23 |align=center| '''2''' |align=center| 3 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-|6|4|-}} |align=center| 2:30 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|6|7|(3)|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 2:31 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|1|-|6|3|-|7|6|(2)|6|4|-}} |align=center| 3:05 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Masters]] | ATP 1000 | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:29 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 4:19 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 11. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|4|-}} |align=center| 1:57 |align=center| 5 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 1:46 |align=center| '''6''' |align=center| 6 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(5)|6|7|(3)|6|7|(4)|7|5|-}} |align=center| '''5:27''' |align=center| '''7''' |align=center| 6 |} === Novak Đoković === Carlos Alcaraz i [[Novak Đoković]] do sada su međusobno igrali 10 puta; iako je među njima čak 16 godina razlike, njihovo je rivalstvo i dalje kompetitivno te je ukupni omjer 5:5.<ref name="ND">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-novak-djokovic/a0e2/d643 |title=Carlos Alcaraz VS Novak Djokovic {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=16 November 2025 }}</ref> Devet od tih deset mečeva bilo je u polufinalima ili finalima "velikih" turnira, odnosno Grand Slamova (sva četiri), dva Masters 1000 turnira, ATP Finals i Olimpijske igre. Njihov prvi susret bio je na [[Madrid Masters|Madrid Openu]] [[2022.]] godine, gdje je Alcaraz slavio u tie-breaku odlučujućeg seta u polufinalu, postavši tako jedini igrač u historiji koji je dobio Đokovića i Nadala jednog za drugim na zemljanoj podlozi. Iako su cijelo vrijeme bili u utrci za prvo mjesto, nisu se ponovo susreli više od godinu dana. Njihov sljedeći susret uslijedio je u polufinalu [[Roland-Garros]]a [[2023.]] godine, u dugo očekivanom meču koji je dobio veliku medijsku promociju.<ref name="SiDjokovicSemi">{{Cite magazine |last=Wertheim |first=Jon |author-link=Jon Wertheim |date=7 June 2023 |title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal |url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |access-date=1 June 2024 |magazine=Sports Illustrated |language=en-us |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |url-status=live}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi">{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=8 June 2023 |title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview |access-date=9 March 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kapetanakis |first=Arthur |date=8 June 2023 |title=SF Preview: Carlos Alcaraz vs. Novak Djokovic In Clash For The Ages |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |access-date=1 June 2024 |website=ATP Tour |language=en |archive-date=25 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925094747/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cambers |first=Simon |date=8 June 2023 |title=Alcaraz v Djokovic: Where the match can be won |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |access-date=2 June 2024 |website=www.rolandgarros.com |language=en-us |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602182743/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |url-status=live}}</ref> Đoković je slavio u četiri seta, međutim meč je postao izrazito jednosmjeran nakon što je Alcaraz u trećem setu dobio grčeve po cijelom tijelu te je jedva odigrao meč do kraja.<ref name="CrampVsDjokovic">{{cite web |date=9 June 2023 |title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final |access-date=23 August 2023 |website=ESPN.com}}</ref> Novi okršaj uslijedio je nekoliko tjedana kasnije u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Alcaraz slavio u pet setova u epskom meču koji je trajao 4 sata i 42 minute.<ref name="NYTimesWimbledon">{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=16 July 2023 |title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic |url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html |access-date=9 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Mjesec dana kasnije susreli su se u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Đoković tijesno pobijedio u tri seta i to nakon što je spasio meč loptu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduže finale nekog [[ATP Tour|ATP turnira]] igrano u tri seta, najduži meč u historiji turnira te je odmah opisan kao jedan od najboljih mečeva ikada.<ref>{{cite web |last= |first= |date=21 August 2023 |title=Djokovic outlasts Alcaraz to win instant-classic final in Cincinnati |url=https://www.thescore.com/atp/news/2696096 |access-date=23 August 2023 |website=theScore.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Malinowski |first=Scoop |date=21 August 2023 |title=Djokovic and Carlos Produce the Highest Level of Tennis Ever Witnessed In Cincy – Tennis-Prose.com |url=https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |access-date=2 February 2024 |language=en-US |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023607/https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |url-status=live}}</ref> Na kraju godine susreli su se na [[ATP Finals]]ima, gdje je Đoković pobijedio u dva seta.<ref>{{Cite news |date=18 November 2023 |title=ATP Finals results 2023: Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to set up Jannik Sinner final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/67461418 |access-date=5 February 2025 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Godine [[2024.]] odigrali su dva važna meča. Alcaraz je s laganih 3:0 u setovima pobijedio Đokovića u reprizi finala [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] i tako obranio naslov. Tri tjedna kasnije, Đoković je pobijedio Alcaraza u finalnom meču na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Đoković je pobijedio u dva tie-breaka u meču u kojem nijedan tenisač nije ispustio vlastiti servis.<ref>{{Cite web |title=Novak Djokovic defeats Carlos Alcaraz for first Olympic gold medal |url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-alcaraz-paris-olympics-2024-gold-medal-match |access-date=16 December 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Historičar sporta [[Steve Flink]] opisao je ovaj meč "najboljim mečom u dva seta koji sam ikada gledao".<ref>{{Cite web |last=manfred |date=4 August 2024 |title="The Best Two-Set Match I Have Ever Seen" – Steve Flink On Novak Djokovic – Carlos Alcaraz Olympic Final |url=https://worldtennismagazine.com/archives/23630 |access-date=15 December 2024 |website=World Tennis Magazine |language=en-US}}</ref> Portal ''[[Tennis.com]]'' ga je proglasio najboljim mečom [[2024.]] godine.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=20 December 2024 |title=TENNIS.com's 2024 ATP Match of the Year: Novak Djokovic conquers Carlos Alcaraz at the Olympics, and finally wins gold |url=https://www.tennis.com/news/articles/2024-tennis-atp-match-of-the-year-novak-djokovic-carlos-alcaraz-olympics-paris |access-date=30 August 2025 |website=Tennis.com}}</ref> Sljedeće su godine također igrali dva meča. Đoković je slavio na [[Australian Open]]u i tako nastavio svoju seriju pobjeda protiv Alcaraza na tvrdoj podlozi,<ref name=":5">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=21 January 2025 |title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo |website=BBC Sport}}</ref> koja je završena kasnije te godine na [[US Open]]u, gdje je Alcaraz prvi put pobijedio Đokovića na toj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman |first1=Matthew |last2=Eccleshare |first2=Charlie |date=5 September 2025 |title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final |url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/ |access-date=5 September 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ulaznice za taj meč bile su najskuplje u historiji US Opena.<ref>{{Cite web |last=SAM |date=4 September 2025 |title=US Open ticket prices soar to unprecedented level: How much does it cost to watch Carlos Alcaraz vs Novak Djokovic? |url=https://www.marca.com/en/tennis/us-open/2025/09/04/68b9f44146163fdd7c8b4581.html |access-date=6 September 2025 |website=MARCA |language=en}}</ref> U finalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, Alcaraz je lagano pobijedio 3:1 u setovima i tako kompletirao karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web|title=Alcaraz dents Djokovic's Melbourne final perfection, wins first Australian Open title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-australian-open-2026-final|website=ATPTour|date=1 February 2026|access-date=1 February 2026}}</ref> Uz [[Stan Wawrinka|Stana Wawrinku]], Alcaraz je jedini tenisač u historiji koji ima stopostotni uspjeh protiv Đokovića u finalima Grand Slamova. {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Đoković |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |1 |1 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |0 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- style="background:#FFEA5C;" |{{nowrap|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]}} |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="ND"/> |5 |5 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Đoković |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Masters|Madrid Open]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(5)|7|5|-|7|6|(5)}} |align=center| 3:36 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|5|7|-|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 3:23 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 3. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |align=center| '''4:42''' |align=center| '''2''' |align=center| 1 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 4. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|5|7|-|7|6|(7)|7|6|(4)}} |align=center| 3:49 |align=center| 2 |align=center| '''2''' |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 1:28 |align=center| 2 |align=center| '''3''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finiale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |align=center| 2:27 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#FFEA5C;" |align=center| 7. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] | Olimpijske igre | Zemlja | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|7|6|(3)|7|6|(2)}} |align=center| 2:50 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Đoković''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 3:37 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(4)|6|2|-}} |align=center| 2:23 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |align=center| 3:02 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |} == Stil igre == [[File:Carlos Alcaraz Argentina Open 2024.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz tijekom [[Argentina Open]]a [[2022.]] godine.]] Carlos Alcaraz je ''all-round'' igrač, odnosno igrač koji je podjednako vješt u svim stilovima igre, ali primarno koristi napadački stil s osnovne crte. Poznat je po sjajnom pokrivanju terena te defenzivnim sposobnostima, koje često koristi kako bi defenzivnu situaciju pretvorio u priliku za napad tijekom izmjena udaraca. Forhend se smatra njegovim najjačim oružjem, a podjednako dobro udara i direktne udarce i udarce s puno spina. Bekend mu je dvoručni i udara izravnije. Zbog svog napadačkog stila, Alcaraz tijekom meča nerijetko ima i visok broj ''winnera'' i neprisiljenih pogrešaka, posebice forhendom. Za svoju visinu ima atipično snažan prvi servis; uglavnom servira brzinom od oko 185 do 190 km/h, a znao je pogoditi i servis od 217 km/h, s tim da mu je preciznost na razini prosjeka.<ref>{{Cite web |title=How Alcaraz's Scintillating Serve Toppled Djokovic's Return In The Wimbledon Final &#124; |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818230616/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |archive-date=18 August 2023 |access-date=18 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: The story behind his new & improved serve |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-serve-feature-wimbledon-2024 |access-date=27 July 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Pri drugom servisu, uglavnom dodaje topspin kako bi loptica dobila veći odskok i tako prisilila protivnika na slabiji ''return''; ovi servisi uglavnom dosežu brzone od 150 do 170 km/h.<ref>{{Cite web |title=CARLOS ALCARAZ VS. ALEX DE MINAUR &#124; LONDON 2023 |url=https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205433/https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Zbog slabije preciznosti, servis se nerijetko opisuje kao relativno slaba točka u Alcarazovoj igri.<ref>{{Cite web |date=11 January 2025 |title=Alcaraz says new serve still a work in progress as he targets Career Grand Slam |url=https://www.tennismajors.com/australian-open-news/alcaraz-says-new-serve-still-a-work-in-progress-as-he-targets-career-grand-slam-803085.html |access-date=5 February 2025 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Međutim, na primanju se smatra jednim od najboljih, posebice kada je u pitanju protivnikov prvi servis; tijekom [[2024.]] godine, Alcaraz je osvojio gotovo trećinu protivničkih servis gemova.<ref>{{Cite web |title=Leaderboard &#124; ATP Tour |url=https://www.atptour.com/en/stats/leaderboard?boardType=return&timeFrame=52week&surface=all&versusRank=all&formerNo1=false |access-date=5 February 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz ima i impresivnu igru na mreži, pri čemu podsjednako dobro igra i ''drop'' i ''drive'' voleje, a nerijetko u odlučujućim trenucima koristi servis-volej kombinaciju.<ref>{{Cite web |date=14 January 2023 |title='Carlos Alcaraz can serve and volley at...', says former ATP ace |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205432/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Njegov ''drop shot'', koji jako vješto skriva, ključ je njegove igre; agresivnim udarcima duboko na osnovnu crtu prisiljava protivnike da se povuku, nakon čega više ne mogu stići skraćenu loptu. Njegova preferencija prema forhend ''drop shotovima'' u odnosu na bekend varijantu opisana je kao neobična.<ref>{{Cite web |title=What Shot Has Carlos Alcaraz Popularised? |url=https://www.atptour.com/en/news/forehand-drop-shot-success-alcaraz-2023 |access-date=25 October 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz je hvaljen i zbog svoje kreativnosti na terenu.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 March 2023 |title=Carlos Alcaraz is the most exciting player in men's tennis and he will only get better |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/mar/27/carlos-alcaraz-is-the-best-in-the-world-and-he-is-only-going-to-get-better |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=10 June 2024 |title=Carlos Alcaraz is already remarkable but has plenty of improvement still to come |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/10/tennis-french-open-carlos-alcaraz |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Njegove fizičke i atletske vještine također su hvaljene. Zbog svoje brzine i kretanja često je uspoređivan s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]]; njegove sposobnosti pokrivanja terena i kretanje u obrambenim situacijama uspoređivane su s onima [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]; konačno, njegov dodir uspoređivan je s onim [[Roger Federer|Rogera Federera]].<ref>{{Cite web |last1=Rouquette |first1=Cédric |last2=Bourrières |first2=Rémi |last3=Cambers |first3=Simon |date=17 October 2022 |title=From Carlitos to Alcaraz, Episode 3: Attack, defence, power, touch – Alcaraz the pioneer of "total tennis" |url=https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Davidov |first=Liya |date=13 July 2023 |title=TECH Talk: If the Big 3 had a baby, his name would be Carlos Alcaraz |url=https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Đoković je jednom prilikom rekao da Alcaraz posjeduje "najbolje od svih triju svjetova".<ref>{{Cite news |title=Wimbledon: Novak Djokovic praises 'complete' champion Carlos Alcaraz as blend of Roger Federer, Rafael Nadal and himself after epic final |url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723081913/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-date=23 July 2024 |access-date=14 January 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live}}</ref> Također je poznat i po dobroj kondiciji; Alcaraz češće gubi kraće mečeve, dok u mečevima na pet setova ima omjer od 15:1 u pobjedana, čime drži rekord s 93.75% uspješnosti. Međutim, Alcaraz je često kritiziran zbog nedostatka konzistentnosti tijekom sezone,<ref>{{Cite web |title=Wilander's honest diagnosis of Alcaraz's problem: "He is going to be quite inconsistent" |url=https://www.puntodebreak.com/en/2025/04/01/wilanders-honest-diagnosis-of-alcarazs-problem-he-is-going-to-be-quite-inconsistent |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> pri čemu bi najčešće drastično padao u posljednjim mjesecima nakon završetka Grand Slamova. Sam Alcaraz je rekao da mu je nemoguće igrati dobro ako ne uživa na terenu.<ref>{{Cite web |last=Ciriza |first=Alejandro |date=26 April 2023 |title=Carlos Alcaraz, the last great virtuoso of tennis |url=https://english.elpais.com/sports/2023-04-26/carlos-alcaraz-the-last-great-virtuoso-of-tennis.html |access-date=26 April 2025 |website=EL PAÍS English |language=en-us}}</ref> == Treneri i stožer == [[File:Damir Džumhur vs Carlos Alcaraz, 2025 Roland Garros, 2025-05-30 (1115) (Juan Carlos Ferrero).jpg|thumb|right|220px|Bivši svjetski broj 1 i osvajač [[Roland-Garros]]a, [[Juan Carlos Ferrero]] bio je Alcarazov trener od njegove 15. godine do kraja [[2025.]] godine. Njihov profesionalni razlaz šokirao je teniski svijet.]] Alcaraza su dok je bio dječak trenirali Kiko Navarro i Carlos Santos.<ref name="ChildhoodCoach">{{cite web |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601065251/https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |archive-date=1 June 2023 |access-date=7 November 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref> U rujnu [[2018.]] godine, tada petnaestogidšnji Alcaraz preselio se u [[Villena|Villenu]] kako bi trenirao u [[Teniska akademija Ferrero|Teniskoj akademiji Ferrero]] pod vodstvom [[Juan Carlos Ferrero|Juana Carlosa Ferrera]], koji je postao njegov osobni trener.<ref name=":2">{{cite web |date=7 August 2018 |title=Juan Carlos Ferrero será el nuevo coach de Carlos Alcaraz |url=https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626171617/https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=11 May 2022 |website=Equelite JC Ferrero Sport Academy |language=es}}</ref> Ferrero je odbio nekoliko ponuda vrhunskih profesionalnih igrača kako bi mogao raditi s Alcarazom.<ref>{{Cite web |date=2 July 2019 |title=Ferrero enjoying life as coach of rising star Alcaraz |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/ferrero-enjoying-life-as-coach-of-rising-star-alcaraz/ |access-date=11 December 2024 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cascales: "La clave es que Alcaraz no pierda la ambición" |url=https://www.puntodebreak.com/2024/11/14/cascales-clave-alcaraz-no-pierda-ambicion |access-date=11 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=es}}</ref> Njihova je suradnja naširoko hvaljena, a Ferrero je [[2022.]] i [[2025.]] godine dobio [[ATP nagrade|ATP-ovu nagradu za trenera godine]]. Međutim, u prosincu [[2025.]] godine, Alcaraz je iznenada objavio prekida suradnju s Ferrerom nakon sedam godina, što je izazvalo šok u teniskom svijetu.<ref>{{cite web |date=17 December 2025 |title=Alcaraz splits with Ferrero, who says 'I wish I could have continued' |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-split-december-2025 |access-date=17 December 2025 |website=atptour.com |publisher=Association of Tennis Professionals}}</ref> U prosincu [[2024.]] godine objavljeno je kako će se [[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]], bivši član Ferrerovog stručnog stožera, pridružiti timu i biti drugi trener uz Ferrera.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Alcaraz adds Samuel Lopez to his coaching team |url=https://www.tennismajors.com/atp/alcaraz-adds-samuel-lopez-to-his-coaching-team-798371.html |access-date=15 December 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Prekidom suradnje s Ferrerom, López je u siječnju [[2026.]] godine postao Alcarazov jedini trener.<ref name="Jurejko">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Alcaraz je od svog debija na ATP Touru uglavnom imao nepromijenjen stručni stožer. Članovi stožera su kondicijski trener Alberto Lledó, fizioterapeut Juanjo Moreno, doktor Juanjo López i agent Albert Molina. Brat Álvaro bio mu je dugogodišnji sparing partner, a od [[2026.]] godine mu je i pomoćni trener.<ref>{{Cite web |title=This is how Carlos Alcaraz's team looks ahead to 2025 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/12/13/this-is-how-carlos-alcarazs-team-looks-ahead-to-2025 |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Carlos Alcaraz reveals why brother Alvaro will 'take on more prominence' in his team|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-reveals-brother-will-take-on-more-prominence-as-new-team-role-emerges|website=Tennis365|date=2026-01-23|access-date=2026-02-01|language=en|first=Oli Dickson|last=Jefford}}</ref> Tijekom [[2025.]] godine, prijatelj iz djetinjstva Fran Rubio pridružio se njegovom timu kao drugi fizioterapeut.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=5 February 2025 |title=Carlos Alcaraz adds close friend and trusted figure to his team |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-adds-close-friend-and-trusted-figure-to-his-coaching-team |access-date=26 April 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Alcaraz radi i sa sportskom psihologicom Isabel Balaguer.<ref>{{Cite news |last=Briggs |first=Simon |date=15 July 2023 |title=Carlos Alcaraz sees psychologist in bid to beat Novak Djokovic on Centre Court |url=https://www.telegraph.co.uk/tennis/2023/07/15/carlos-alcaraz-psychologist-novak-djokovic-wimbledon-final/ |access-date=22 August 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> == Statistike == {{Main|Statistike i rekordi Carlosa Alcaraza}} Ovdje se nalazi skraćeni pregled osnovnih statističkih podataka karijere Carlosa Alcaraza, a preuzeti su sa službenih stranica [[ATP Tour]]a<ref>{{cite web |url=http://www.atptour.com/ |title=ATP Tour |accessdate=13 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.atpworldtour.com/Reliability-Zone/Reliability-Overall-Current-List.aspx |title=FedEx ATP Reliability Index |publisher=Association of Tennis Professionals |accessdate=18 April 2011}}</ref> i [[ITF]]-a. {{Statistike legenda}} {|class="wikitable nowrap" style=text-align:center;font-size:95% !Turnir ![[2020.]] ![[2021.]] ![[2022.]] ![[2023.]] ![[2024.]] ![[2025.]] ![[2026.]] !Omjer !Pob.–Por. !%Pob. |- |colspan="11" align="left" |'''[[Grand Slam]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Australian Open]] |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|18–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=18|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Roland-Garros]] |style=background:#ecf2ff|Q1 |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|25–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=25|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|4K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[US Open]] |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |8–4 |16–3 |17–2 |19–2 |24–2 |7–0 |7 / 20 |91–13 |{{tennis win percentage|won=91|lost=13|integer=yes}} |- | colspan="11" align="left" |'''[[ATP Finals]]''' |- |bgcolor=efefef align=left|[[ATP Finals]] |colspan=2 style=color:#767676|DNQ |O{{Efn|Kvalificirao se, ali nije sudjelovao zbog ozljede.}} |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|GF |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|0 / 3 |style=background:#efefef|7–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=5|integer=yes}} |- | colspan="17" align="left" |'''Reprezentativni nastupi''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]{{efn|name=SummerOlympics|[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre 2020.]] odgođene su i održane [[2021.]] godine zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]].}} |style=color:#767676|NO |A |colspan=2 style=color:#767676|Nisu održane |style=background:silver|S |colspan=2 style=color:#767676|NO |style=background:#efefef|0 / 1 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Davis Cup]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#ffebcd|ČF |O |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |colspan="11" align="left" |'''[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000 turniri]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Indian Wells Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:yellow|PF |style=background:#efefef|2 / 6 |style=background:#efefef|24–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Miami Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|1K |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#efefef|1 / 6 |style=background:#efefef|14–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=14|lost=5|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Monte-Carlo Masters]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |O |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Madrid Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|2 / 4 |style=background:#efefef|15–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=15|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Italian Open]] |O |O |O |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|7–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Canadian Open]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#ffebcd|ČF |O |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|2–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=2|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Cincinnati Open]] |O |style=background:#afeeee|1K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:thistle|F |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|12–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=12|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Shanghai Masters]] |colspan=3 style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|4K |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Paris Masters]] |O |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#afeeee|2K | |style=background:#efefef|0 / 5 |style=background:#efefef|5–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=5|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |3–5 |19–5 |25–6 |16–5 |21–3 |5–2 |8 / 34 |89–26 |{{tennis win percentage|won=89|lost=26|integer=yes}} |- | colspan="11" style="text-align:left" |'''Statistika karijere''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef | ||2020.||2021.||2022.||2023.||2024.||2025.||2026.|| colspan="3" |Karijera |-style=background:#efefef |align=left|Turniri |1 |19 |17 |17 |16 |16 |4 |colspan=3|'''Ukupno u karijeri: 90''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Naslovi |0 |1 |5 |6 |4 |8 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 26 |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Finala |0 |1 |7 |8 |5 |11 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 34 |-style=background:#efefef |align=left|Tvrda podloga pobjeda–poraza |0–0 |20–10 |27–8 |28–9 |29–8 |38–7 |17–2 |11 / 52 |159–44 |{{tennis win percentage|won=159|lost=44|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Zemljana podloga pobjeda–poraza |1–1 |11–6 |27–4 |25–3 |17–4 |22–1 |0–0 |11 / 30 |103–19 |{{tennis win percentage|won=103|lost=19|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Travnata podloga pobjeda–poraza |0–0 |1–1 |3–1 |12–0 |8–1 |11–1 |0–0 |4 / 8 |35–4 |{{tennis win percentage|won=35|lost=4|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Ukupno pobjeda–poraza |1–1 |32–17 |57–13 |65–12 |54–13 |71–9 |17–2 |26 / 90 |297–67 |{{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Postotak pobjeda |{{tennis win percentage|won=1|lost=1|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=32|lost=17|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=57|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=65|lost=12|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=54|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=71|lost=9|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=17|lost=2|integer=yes}} |colspan=3|Ukupno u karijeri: {{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=background:#efefef |style=text-align:left|'''Ranking na kraju godine'''{{Efn|Ranking 2019. godine: 492.}} |141. |32. |style=background:lime|'''1.''' |style=background:thistle|2. |style=background:#99ccff|3. |style=background:lime|'''1.''' | |colspan=3|{{Tooltip|''' $64,336,028 '''|Career Prize Money – Singles & Doubles combined}} |} {{notelist}} === Finala === ==== Grand Slamovi ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|2|6|-|7|6|(1)|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |- ![[2025.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |- ![[2025.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|4|-|4|6|-|4|6|-|4|6|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |- ![[2026.]] |style=background:#ffc|[[Australian Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |} ==== ATP Finals ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2025.]] |style=background:#ffffcc|[[ATP Finals]] |Tvrda (d) |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(4)|5|7|-}} |} ==== Masters 1000 turniri ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Miami Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|4|-}} |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|1|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|2|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Jan-Lennard Struff]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|3|6|-|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|7|(7)|6|7|(4)}} |- ![[2024.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Musetti]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|3|6|-|6|1|-|6|0|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Italian Open]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|5|0|-|d=pred.}} |- ![[2026.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(5)|3|6|-}} |} ==== Olimpijske igre ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2024.]] |style=background:#ffea5c|[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] |Zemlja |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |bgcolor=FFA07A |Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(3)|6|7|(2)}} |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commons category|Carlos Alcaraz}} * {{ATP}} * {{Instagram}} {{Top 10 tenisera i teniserki|atpsinglovi=y}} {{Broj jedan teniseri}} {{Osvajači sve 4 GS titule}} {{Pobjednici Australian Opena}} {{Pobjednici Roland Garrosa}} {{Pobjednici Wimbledona}} {{Pobjednici US Opena}} {{Španski sportista godine}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2003||Alcaraz, Carlos}} [[Kategorija:Španski teniseri]] [[Kategorija:Pobjednici Australian Opena]] [[Kategorija:Pobjednici Roland-Garrosa]] [[Kategorija:Pobjednici Wimbledona]] [[Kategorija:Pobjednici US Opena]] [[Kategorija:Španski olimpijci]] [[Kategorija:Osvajači olimpijskih medalja u tenisu]] [[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2024.]] [[Kategorija:Olimpijski teniseri]] [[Kategorija:ATP brojevi 1]] e8jdofc8y2rarhnfsecpu60gd694gmg 42580568 42580566 2026-04-12T16:04:52Z Edgar Allan Poe 29250 42580568 wikitext text/x-wiki {{Infokutija teniser | ime = Carlos Alcaraz | slika = 25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Carlos Alcaraz - 240422 192324 (cropped).jpg | opis_slike = Carlos Alcaraz na dodjeli spotskih nagrada Laureus ([[2024.]]) | širina_slike = 220px | profesionalna karijera = [[2018.]] – ''danas'' <!-- Osobne informacije --> | država = {{flag|Španjolska}} | punoime = Carlos Alcaraz Garfia | datum rođenja = {{datum rođenja i dob|2003|5|5|hr=da}} | mjesto rođenja = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | datum smrti = <!-- možete koristiti {{death date and age|godina smti|mjesec smrti|dan smrti|godina rođenja|mjesec rođenja|dan rođenja}} --> | mjsto smrti = | prebivalište = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | nadimak = Carlitos | visina = 1.83 m<ref name="ATP">{{cite web |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |url=https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |work=[[ATP Tour]] |access-date=24 May 2025 |archive-date=30 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430090656/https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |url-status=live}}</ref> | stil igre = dešnjak (dvoručni bekend) | zarada = 64,336,028$<ref name="career-prize-money-leaders">{{Cite web |url=https://www.protennislive.com/posting/ramr/career_prize.pdf |title=ATP Prize Money Leaders |website=Protennslive.com |date=23 February 2026|access-date=24 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |website=ATP Tour}}</ref> (5. u historiji) | trener = {{nowrap|[[Juan Carlos Ferrero]] (2019–2025)<br />[[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]] (2024–''danas'')}} <!--Singlovi--> | pojedinačni_rekord = 301–68 | pojedinačnih_titula = 26 | najviši_pojedinačni_rang = '''[[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|1.]]''' ([[12. rujna]] [[2022.]]) | trenutni_pojedinačni_rang = 2. ([[13. travnja]] [[2026.]])<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/rankings/singles |title=PIF ATP Rankings (Singles) |website=ATP Tour |access-date=2 February 2026}}</ref> | Australian_Open_rezultat = '''P''' ([[2026]]) | Roland_Garros_rezultat = '''P''' ([[2024]], [[2025]]) | Wimbledon_rezultat = '''P''' ([[2023]], [[2024]]) | US_Open_rezultat = '''P''' ([[2022]], [[2025]]) | ATP_Finals_rezultat = F ([[2025]]) | WTA_Finals_rezultat = | Olimpijada_rezultat = F ([[2024]]) <!--Parovi--> | parovi_rekord = 9–6 | parovi_titula = 0 | najviši_doubles_rang = 519 ([[9. svibnja]] [[2022.]]) | trenutni_doubles_rang = | Australian_Open_parovi_rezultat = | Roland_Garros_parovi_rezultat = | Wimbledon_parovi_rezultat = | US_Open_parovi_rezultat = | ATP_Finals_parovi_rezultat = | WTA_Finals_parovi_rezultat = | Olimpijada_parovi_rezultat = ČF ([[2024]]) <!--Mješoviti parovi--> | mješoviti_rekord = | mješoviti_titula = 0 | Australian_Open_mješoviti_rezultat = | Roland_Garros_mješoviti_rezultat = | Wimbledon_mješoviti_rezultat = | US_Open_mješoviti_rezultat = 1K ([[2025]]) | Olimpijada_mješoviti_rezultat = <!--Momčadski turniri--> | Davis_Cup = | Fed_Cup = | Hopman_Cup = | svetsko ekipno prvenstvo = <!--Medalje--> | prikaži-medalje = yes | medalje = {{Medalja|Država| {{flag|Španjolska}} }} {{Medalja|Natjecanje| [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] }} {{Medalja|Srebro| [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] | [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|Singlovi]] }} | medalje-naslov = Medalje <!-- Ažurirano i vanjske veze --> | ažurirano = [[12. ožujka]] [[2026.]] | atp profil = https://www.atptour.com/en/players/-/A0E2/overview | wta profil = | vebsajt = }} '''Carlos Alcaraz Garfia''' ({{IPA-es|ˈkaɾlos alkaˈɾaθ ˈɣaɾfja|lang}};<ref>{{cite web |title=The pronunciation by Carlos Alcaraz himself |url=https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |work=ATPWorldTour.com |access-date=19 July 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412223748/https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |url-status=live}}</ref> [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[5. svibnja]] [[2003.]]), [[Španjolska|španjolski]] profesionalni tenisač. Trenutno je [[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|prvi tenisač]] na [[ATP ljestvica|ATP-ovoj ljestvici]], a [[2022.]] i [[2025.]] završio je godinu kao prvi tenisač na ljestvici. Osvojio je 26 [[ATP Tour|ATP Tour]] titula, uključujući sedam [[Grand Slam]]ova i osam [[ATP Masters 1000 turniri|Mastersa]]. Najmlađi je igrač u historiji tenisa koji je kompletirao karjerni Grand Slam u singlovima. Alcaraz je tenisku karijeru započeo [[2018.]] godine, kada je imao 14 godina. U svibnju [[2021.]] godine probio se među 100 najboljih tenisača, a godinu je završio na 32. mjestu nakon što je došao do četvrtfinala [[US Open]]a. Sljedeće je godine upravo u [[New York (grad)|New Yorku]] osvojio svoju prvu Grand Slam titulu. U dobi od 19 godina, 4 mjeseca i 7 dana, postao je najmlađi tenisač i prvi tinejdžer koji je došao na prvo mjesto ATP ljestvice te je postao najmlađi tenisač koji je kalendarsku godinu završio na prvom mjestu. Sljedeće je godine prvi put osvojio [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]], pobijedivši u finalu [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]. Tijekom [[2024.]] godine postao je najmlađi tenisač koji je kompletirao tzv. "Kanalski Slam" (osvojio je [[Roland-Garros]] i [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] u istoj sezoni), a osvojio je i srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Tijekom [[2025.]] osvojio je još dva Grand Slama, pobijedivši [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] na [[Roland-Garros]]u i [[US Open]]u. Početkom [[2026.]] godine, u dobi od 22 godine, 8 mjeseci i 27 dana, postao je najmlađi tenisač u historiji koji je kompletirao karijerni Grand Slam, nakon osvajanja [[Australian Open]]a. == Rani život i juniorska karijera == Carlos Alcaraz Garfia rođen je [[5. svibnja]] [[2003.]] godine u [[El Palmar (Murcia)|El Palmaru]] kao drugi sin Carlosa Alcaraza Gonzáleza i Virginije Garfije Escandón. Ima jednog starijeg brata, Álvara, i dvojicu mlađih, Sergija i Jaimea.<ref name=":4">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz's Family: All About the Tennis Champion's Parents and Siblings |url=https://people.com/all-about-carlos-alcaraz-family-parents-siblings-7814256 |access-date=15 December 2024 |website=People.com |language=en}}</ref> Alcaraz je počeo trenirati tenis u klubu ''Real Sociedad Club de Campo de Murcia'' kada je imao samo četiri godine; njegov otac radio je kao trener i službenik u klubu u to doba.<ref>{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=1 June 2023 |title=Antes de que Carlos Alcaraz fuera impresionante, fue bastante bueno como para tener suerte |url=https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |access-date=13 July 2024 |work=The New York Times |language=es |issn=0362-4331 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |url-status=live}}</ref> Majka mu je radila kao asistentica prodaje u [[IKEA]]-i.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz Se Destapa En Vogue |url=http://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |access-date=13 July 2024 |website=ATP Tour |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |url-status=live}}</ref> Njegov je otac igrao tenis, ali je kao tinejdžer odustao od profesionalne karijere zbog manjka financijskih sredstava.<ref>{{Cite web |last=Moya |first=Francisco J. |date=6 April 2022 |title=El abuelo de Carlos Alcaraz, de la receta de las tres 'C' a la "alegría, el orgullo y el alivio" |url=https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |access-date=13 July 2024 |website=La Verdad |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: "Mi padre tenía muchas raquetas y el club estaba al lado de casa" |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.html |access-date=13 July 2024 |website=www.lavanguardia.com |date=18 April 2021 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.amp.html |url-status=live}}</ref> Tijekom [[2013.]] godine, kada je imao 10 godina, Alcaraz je s [[Babolat]]om potpisao svoj prvi sponzorski ugovor.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=28 October 2025 |title=Who are Carlos Alcaraz's big sponsors? Massive Nike deal and stripping to his underwear for Calvin Klein |url=https://www.tennis365.com/tennis-features/carlos-alcarazs-sponsors-20m-nike-deal-chief-progress-officer |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Kada je imao 11 godina, [[IMG (kompanija)|IMG-ov]] agent Albert Molina gledao ga je kako igra te je bio toliko oduševljen njegovim talentom da je nagovarao njegovog oca da mu dozvooli da radi s njim, na što je ovaj u konačnici pristao kada je Carlosu bilo 12 godina.<ref>{{Cite web |title=Signed At 12, Carlos Alcaraz Investment Now Paying Rich Dividends {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/how-carlos-alcaraz-has-built-a-winning-team |access-date=24 December 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 September 2025 |title=Who Sits in Carlos Alcaraz's Player's Box? |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/sits-carlos-alcarazs-players-box-130000828.html |access-date=24 December 2025 |website=Yahoo Life |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 April 2023 |title="Carlos and I are almost the same person, we think the same way" |url=https://www.tennismajors.com/atp/exclusive-interview-with-alcaraz-coach-juan-carlos-ferrero-carlos-and-i-are-almost-the-same-person-we-think-the-same-way-670345.html |access-date=25 October 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Njegov otac i stariji brat Álvaro često ga prate na turnirima, a Álvaro mu je nerijetko i partner na treninzima te pomoćni trener. Kada ne putuje na turnire živi u obiteljskoj kući u [[Murcia|Murciji]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz is already training on the clay in Murcia with his sights set on Paris 2024 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/07/18/alcaraz-is-already-training-on-the-clay-in-murcia-with-his-sights-set-on-paris-2024 |access-date=15 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> Nadimci u obitelji su mu Carlitos i Charly.<ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Kevin |date=1 October 2023 |title=Carlos Alcaraz reveals the nickname has given himself |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-nickname-carlitos-interview-press-conference |access-date=16 December 2024 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Identificira se kao [[katolicizam|katolik]] te je nerijetko išao po blagoslov kod svećenika prije turnira.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz makes time for blessing amid US Open pressure |url=https://aleteia.org/2025/08/25/heres-the-catholic-way-carlos-alcaraz-prepares-for-us-open/ |access-date=2025-12-22 |website=Aleteia — Catholic Spirituality, Lifestyle, World News, and Culture |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Macken: The athletic side of the newest saints |url=https://bccatholic.ca/voices/pat-macken-bccath/macken-the-athletic-side-of-the-newest-saints |access-date=2025-12-22 |website=The B.C. Catholic |language=en}}</ref> U dobi od 10 godina, Alcaraz je prvi puta igrao na turniru izvan [[Španjolska|Španjolske]], sudjelujući na U-10 prvenstvu u [[Hrvatska|Hrvatskoj]],<ref>{{Cite web |date=25 June 2023 |title=Carlos Alcaraz – the Birth of One Boy's Dreams, the Death of One Man's Hopes {{!}} InsideTennis.com |url=https://www.insidetennis.com/2023/06/carlos-alcaraz-the-birth-of-one-boys-dreams-the-death-of-one-mans-hopes/ |access-date=24 December 2025 |language=en-US}}</ref> gdje je izgubio u finalu.<ref>{{Cite web |date=23 May 2022 |title=The 'brutal charisma' and staggering game of Carlos Alcaraz |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/33944927/heir-apparent-carlos-alcaraz-ready-complete-tennis-takeover-2022-french-open |access-date=24 December 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Kako je iste godine pristupio [[Babolat]]ovom timu, napredovao je te je s 13 godina bio dio njihovog međunarodnog tima.<ref>{{Cite news |last=Newcomb |first=Tim |title=One-On-One With Carlos Alcaraz On His 7-Year Extension With Babolat |url=https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705160800/https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-date=2024-07-05 |access-date=24 December 2025 |work=[[Forbes]] |language=en |url-status=live }}</ref> Godine [[2015.]] osvojio je U-12 turnir u sklopu Rafa Nadal Tour Mastersa, a sljedeće je godine osvojio i U-14 turnir.<ref>{{Cite web |last=Richardson |first=James |date=1 August 2023 |title=Carlos Alcaraz's little brother notches a win on Rafa Nadal Tour |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcarazs-little-brother-jaime-notches-win-rafa-nadal-tour |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Godina [[2017.]] bila je prekretnica u njegovoj juniorskoj karijeri; osvojio je XIV Taça Internacional Maia Jovem, pobijedivši [[Daniel Rincón (teniser)|Daniela Rincóna]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=Alcaraz and Radulova reign on clay in Maia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F111601%2FAlcaraz-and-Radulova-reign-on-clay-in-Maia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> a ubrzo je osvojio i Babolat Cup.<ref>{{Cite web |title=U12 Babolat Cup International Masters Finals – Roberta Gaskell Crowned Champion – Yorkshire Tennis |url=https://www.yorkshiretennis.org.uk/u12-babolat-cup-international-masters-finals-roberta-gaskell-crowned-champion/ |access-date=24 December 2025 |language=en-GB}}</ref> Istoga je ljeta Španjolskoj pomogao osvojiti U-14 turnir u sklopu Europskog ljetnog kupa te je bio dio reprezentacija koja je osvojila drugo mjesto (iza [[Švicarska|Švicarske]]) na [[ITF Svjetsko juniorsko finale|ITF Svjetskom juniorskom finalu]].<ref>{{Cite web |last=Ilic |first=Jovica |date=10 July 2017 |title=Spain and Ukraine win 14&U European Summer Cups |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Tennis_Stories/45284/spain-and-ukraine-win-14ampu-european-summer-cups/ |access-date=24 December 2025 |website=Tennis World USA |language=en}}</ref> and was part of the Spanish team that finished runner-up to Switzerland at the [[ITF World Junior Tennis Finals]].<ref>{{Cite web |date=5 August 2025 |title=Carlos Alcaraz's younger brother is now set to follow in his footsteps this year |url=https://tennishead.net/carlos-alcarazs-younger-brother-is-now-set-to-follow-in-his-footsteps-this-year/ |access-date=24 December 2025 |website=tennishead.net |language=en-GB}}</ref> Uspon se nastavio i tijekom [[2018.]] godine. U srpnju je osvojio Dutch Junior Open, pobijedivši [[Filip Kolašinski|Filipa Kolašinskog]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=TC Bakkum Dutch Junior Open 2018 |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/tc-bakkum-dutch-junior-open-2018/ned/2018/j-g2-ned-01a-2018/draws-and-results/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> a nekoliko tjedana kasnije pobijedio je [[Elmer Møller|Elmera Møllera]] u finalu U-16 [[Evropsko juniorsko prvenstvo u tenisu|Europskog juniorskog prvenstva]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz & Bartone victorious at European 16&U Championships |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/121329/Alcaraz-Bartone-victorious-at-European-16U-Championships |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> Kasnije te godine pomogao je Španjolskoj pri osvajanju naslova prvaka [[Juniorski Davis Cup|juniorskog Davis Cupa]] u [[Budimpešta|Budimpešti]]; u meču protiv [[Harold Mayot|Harolda Mayota]] u singlovima spasio je meč loptu, a kasnije je u parovima osigurao odlučujuću pobjedu nakon što je [[Francuska]] prešla u rano vodstvo.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=26 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |access-date=24 December 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Moran |first=Tom |date=30 September 2018 |title=SPAIN WINS 2018 JUNIOR DAVIS CUP AFTER COMEBACK VICTORY |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/spain-wins-junior-davis-cup-after-comeback-victory/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> U ožujku [[2019.]] godine osvojio je J300 Villenu, pobijedivši [[Ilja Biloborodko|Ilju Biloborodka]] u finalu.<ref>{{Cite web |title=J300 Villena \ Trofeo Juan Carlos Ferrero (Villena), J300 Boys, 2019-03-26 Tennis Results |url=https://www.coretennis.net/majic/pageServer/0r0100000c/en/tid/73829/Tournament-Rounds.html |access-date=24 December 2025 |website=www.coretennis.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=J300 Villena |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/j300-villena/esp/2025/j-j300-esp-2025-001/champions/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine postao je prvi junior Europe,<ref>{{Cite web |title=From European Junior Champion to record breaker: Carlos Alcaraz Garfia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/127560/From-European-Junior-Champion-to-record-breaker-Carlos-Alcaraz-Garfia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> dok mu je najbolji plasman na svjetskoj juniorskoj ljestvici bilo 22. mjesto.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Garfia 2025: biography, Career, Net Worth, earnings and titles |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis-player/1348/carlos-alcaraz-garfia/ |access-date=24 December 2025 |website=www.tennisworldusa.org}}</ref> == Profesionalna karijera == === Debi i prvi ATP naslovi (2018. – 2021.) === Alcaraz je svoj profesionalni debi imao u veljači [[2018.]] godine u dobi od 14 godina, kada je kao kvalifikant sudjelovao na [[ITF Futures]] turniru Španjolska F5 u [[Murcia|Murciji]]. U prvom je kolu izbacio dugog nositelja i tada 292. igrača svijeta, [[Federico Gaio|Federica Gaija]], a ispao je u četvrtfinalu. Na tom je turniru dobio svoja prva dva ATP boda te je debitirao na [[ATP ljestvica|ATP ljestvici]] [[26. veljače]] [[2018.]] kao 1414. igrač svijeta.<ref>{{Cite web |date=5 July 2022|title=Carlos Alcaraz: How Covid has kept a lid on this mercurial talent|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-how-covid-has-kept-a-lid-on-this-mercurial-talent/|access-date=25 June 2025|website=tennishead.net|language=en-GB}}</ref> U travnju [[2019.]] godine, u dobi od 15 godina, debitirao je na [[ATP Challenger Tour|Challengeru]] [[JC Ferrero Challenger Open|JC Ferrero Challenger]] u [[Villena|Villeni]]. U prvom je kolu pobijedio 17-godišnjeg [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]], koji je do tada imao seriju od 16 uzastopnih pobjeda,<ref>{{Cite web |title=Challenger TV: Watch Carlos Alcaraz & Jannik Sinner's first meeting ahead of French Open clash|url=https://www.atptour.com/en/news/watch-alcaraz-sinner-first-meeting-alicante-2019#:~:text=A%2015-year-old%20Alcaraz,one%20hour%20and%2050%20minutes.|access-date=25 October 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je pobijedio u meču na Challengeru;<ref>{{Cite web |last=Ilic|first=Jovica|date=3 April 2024|title=Five Years of Fire: Carlos Alcaraz vs. Jannik Sinner's First Encounter|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/143738/five-years-of-fire-carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner-s-first-encounter/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> u drugom kolu izbacio ga je osmi nositelj [[Lukáš Rosol]]. Alcaraz će u narednom periodu osvojiti četiri titule na Challengerima, tri od njih prije punoljetnosti, te postati prvi tenisač rođen [[2003.]] godine koji je igrao meč za titulu na Challengeru. Debi na [[ATP Tour]]u imao je [[2020.]] godine na [[Rio Open]]u, gdje je dobio pozivnicu za glavni ždrijeb turnira; imao je 16 godina.<ref>{{cite web |date=13 December 2019|title=Carlos Alcaraz grabs 2020 Rio Open wild card for an ATP debut|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215222514/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|archive-date=15 February 2020|access-date=15 February 2020|website=Tennis World USA}}</ref> U prvom kolu dobio je tada 41. igrača svijeta, sunarodnjaka [[Albert Ramos Viñolas|Alberta Ramosa Viñolasa]], i to u maratonskom meču u tri seta koji je trajao 3 sata i 37 minuta.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz, 16, Wins ATP Tour Debut In Rio|url=http://www.atptour.com/en/news/garin-andujar-alcaraz-rio-2020-monday|access-date=25 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Alcaraz je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je dobio meč na [[ATP Tour]]u, a to mu je uspjelo prije nego je ijedan igrač rođen [[2002.]] godine ostvario jednu pobjedu.<ref>{{Cite web |last=Ciotti|first=Lorenzo|date=18 February 2020|title=Carlos Alcaraz Garfia, the first player born in 2003 to win an ATP Tour match!|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/videos/ATP_Tennis/84227/carlos-alcaraz-garfia-the-first-player-born-in-2003-to-win-an-atp-tour-match/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jacobs|first=Shahida|date=16 April 2025|title=Diego Dedura-Palomero celebrates wildly after emulating Sinner, Alcaraz, Fonseca|url=https://www.tennis365.com/atp-tour/first-player-born-each-year-win-atp-match-featuring-carlos-alcaraz-jannik-sinner-diego-dedura-palomero|access-date=25 June 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> U drugom kolu izbacio ga je [[Federico Coria]]. Sljedeće godine prvi je put sudjelovao u kvalifikacijama za neki [[Grand Slam]], odnosno [[Roland-Garros]], a iako je u prvom kolu imao dvije meč lopte u drugom setu protiv [[Aleksandar Vukić|Aleksandra Vukića]], na kraju je izgubio u tri seta.<ref>{{Cite web|title=Vukic saves two match points in Roland Garros win|url=https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|access-date=10 July 2025|website=Tennis Australia|language=en-AU|archive-date=2025-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121112837/https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|url-status=dead}}</ref> Početkom [[2021.]] godine debitirao je u glavnom ždrijebu nekog Grand Slama nakon što je izborio nastup na [[Australian Open]]u kroz kvalifikacije; time je postao najmlađi kvalifikant na turniru još od [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] [[2005.]] godine.<ref name=":023">{{Cite web |title=Parallels with Rafa mean no escape for Alcaraz|url=https://ausopen.com/articles/features/parallels-rafa-mean-no-escape-alcaraz|access-date=22 March 2025|website=ausopen.com|language=en}}</ref> Kako je odigravanje turnira odgođeno zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]], Alcaraz je početkom veljače igrao [[Great Ocean Road Open]], gdje ga je pobijedio [[Thiago Monteiro]].<ref>{{Cite web |title=Thiago Monteiro vs. Carlos Alcaraz Melbourne 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/8998/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na Australian Openu, u prvom je kolu pobijedio kolegu kvalifikanta [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]] u tri seta i tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine s pobjedom na nekom [[Grand Slam]]u; također je bio jedini tinejdžer koji je prošao prvo kolo turnira, ali je u grom kolu ispao od [[Mikael Ymer|Mikaela Ymera]]. U narednom je periodu kombinirano nastupao na Challengerima i ATP turnirima,<ref>{{Cite web |title=Marco Trungelliti vs. Carlos Alcaraz Gran Canaria 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/9458/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tallon Griekspoor vs. Carlos Alcaraz Montpellier 2021 1st Round Qualifying &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/375/qs013|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Alexander Zverev vs. Carlos Alcaraz Acapulco 2021 Round of 32 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/807/ms031|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Frances Tiafoe vs. Carlos Alcaraz Barcelona 2021 Round of 64 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/425/ms041|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> pri čemu je najveći uspjeh imao na [[Andalucía Open]]u, gdje je redom pobjeđivao [[Nikola Milojević (teniser)|Nikolu Milojevića]], [[Feliciano Lopez|Feliciana Lopeza]] i trećeg nositelja [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] prije poraza od [[Jaume Munar|Jaumea Munara]] u polufinalu; to polufinale bio mu je tada najbolji plasman na nekom ATP Tour turniru.<ref>{{Cite web |title=Jaume Munar vs. Carlos Alcaraz Marbella 2021 Semi-Finals &#124; Estadísticas de Partido|url=https://www.atptour.com/es/scores/match-stats/archive/2021/9462/ms003|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=es}}</ref> Za [[Miami Open]] dobio je pozivnicu, ali ga je u prvom kolu pobijedio [[Emil Ruusuvuori]]; bio mu je to prvi nastup na nekom [[ATP Masters 1000 turniri|Masters 1000]] turniru.<ref>{{Cite web |title=Emil Ruusuvuori vs. Carlos Alcaraz Miami 2021 Round of 128 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/403/ms081|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Pozivnicu je dobio i za [[Madrid Open]], gdje je u prvom kolu pobijedio [[Adrian Mannarino|Adriana Mannarina]] i tako postao najmlađi pobjednik u historiji turnira, rekord koji je ranije (od [[2004.]] godine) držao [[Rafael Nadal]]. U drugom se kolu, na svoj osamnaesti rođenan, susreo upravo s Nadalom u njihovom prvom susretu; izgubio je u dva seta.<ref>{{cite web |title=Alcaraz on 'Dream' Nadal Clash: 'It's the Best Birthday Present'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504040630/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|archive-date=4 May 2021|access-date=4 May 2021|work=ATP Tour}}</ref> Dana [[24. svibnja]] [[2001.]] godine ušao je među 100 najboljih tenisača svijeta (94. mjesto) i tako postao najmlađi tenisač među top 100.<ref>{{Cite web |date=23 May 2021|title=Carlos Alcaraz moves into the top 100 with a Challenger win in Oeiras|url=https://www.tennisnet.com/en/news/carlos-alcaraz-moves-into-the-top-100-with-a-challenger-win-in-oeiras|access-date=22 March 2025|website=tennisnet.com|language=en}}</ref><ref name=":133">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz na [[Roland-Garros 2021.|Roland-Garrosu 2021.]] godine.]] Kao kvalifikant došao je do trećeg kola [[Roland-Garros]]a, gdje ga je pobijedio [[Jan-Lennard Struff]]. Alcaraz je postao najmlađi igrač koji je došao do trećeg kola Roland-Garrosa u 29 godina te najmlađi na Grand Slamovima općenito još od Nadala [[2004.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz becomes youngest man to reach third round in Paris in 29 years|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/alcaraz-becomes-youngest-man-to-reach-third-round-in-paris-in-29-years/|access-date=22 March 2025|website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine debitirao je i na [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] preko pozivnice. U prvom je kolu pobijedio [[Yasutaka Uchiyama|Yasutaku Uchiyamu]] u svom prvom meču od pet setova,<ref name=":1332">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> ali je ispao u drugom kolu od drugog igrača svijeta, [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]].<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=Alix|date=1 July 2021|title=Medvedev too strong for teenager|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-07-01/medvedev_too_strong_for_teenager_alcaraz.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> U srpnju iste godine je na [[Croatia Open Umag|Umag Open]]u osvojio svoju prvu ATP titulu, pobijedivši [[Richard Gasquet|Richarda Gasqueta]] u finalu;<ref>{{Cite web |date=25 July 2021|title=No escaping Carlos Alcaraz: 18-year-old becomes youngest ATP champion since 2008 in Umag|url=https://www.tennismajors.com/atp/umag-atp-250-atp/no-escaping-carlos-alcaraz-18-year-old-becomes-youngest-atp-champion-since-2008-in-umag-436105.html|access-date=22 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> time je postao najmlađi ATP pobjednik još od [[Kei Nishikori|Keija Nishikorija]] [[2008.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Joao Fonseca makes history in Buenos Aires, wins first ATP Tour title|url=https://www.atptour.com/en/news/cerundolo-fonseca-buenos-aires-2025-final|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je u trećem kolu u drami od pet setova pobijedio tada trećeg igrača svijeta, [[Stefaons Cicipas|Stefanosa Cicipasa]].<ref>{{Cite news |last1=Keating|first1=Steve|date=4 September 2021|title=Alcaraz upsets Tsitsipas to reach U.S. Open fourth round|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611093944/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|archive-date=11 June 2022|access-date=4 September 2021|work=Reuters}}</ref> S 18 godina i 4 mjeseca, Alcaraz je postao najmlađi tenisač koji je dobio top 3 igrača na US Openu od uvođenja [[ATP ljestvica|ATP ljestvice]] [[1973.]] godine. Također je postao najmlađi tenisač u četvrtkom kolu Grand Slama još od [[Roland-Garros 1992.|Roland-Garrosa 1992.]] godine, gdje je u četvrtom kolu igrao 17-godišnji [[Andrij Medvedev]], te najmlađi tenisač u četvrtom kolu US Opena od 17-godišnjeg [[Michael Chang|Michaela Changa]] [[1989.]] godine.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Records Biggest Career Win, Shocks Stefanos Tsitsipas in US Open Thriller|url=https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904001025/https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=3 September 2021|title=Alcaraz, 18, stuns Tsitsipas; Tiafoe tops Rublev|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904010845/https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021}}</ref> U četvrtom kolu pobijedio je kvalifikanta [[Peter Gojowczyk|Petera Gojowczyka]] i tako ušao u četvrtfinale kao najmlađi četvrtfinalist u historiji Open ere na US Openu, najmlađi ukupno od [[Thomaz Koch|Thomaza Kocha]] [[1963.]] godine te najmlađi na svim Grand Slamovima još od Michaela Changa na [[Roland-Garros 1990.|Roland-Garrosu 1990.]] godine. U četvrtfinalu je predao meč [[Félix Auger-Aliassime|Félixu Augeru-Aliassimeu]] nakon ozljede noge.<ref>{{cite web |title=The Latest: Alcaraz says leg muscle made him stop at Open|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611083455/https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|archive-date=11 June 2022|access-date=8 September 2021}}</ref> Na sljedećem [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] po prvi je puta bio nositelj na Masters 1000 turniru (30.), ali ga je u prvom kolu izbacio [[Andy Murray]].<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=10 October 2021|title=Andy Murray battles back to beat Carlos Alcaraz at Indian Wells|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/oct/11/andy-murray-battles-back-to-beat-carlos-alcarez-at-indian-wells|access-date=22 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nastavio je nizati top 10 pobjede,<ref>{{Cite news |date=27 October 2021|title=Andy Murray loses to Carlos Alcaraz at Vienna Open|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/59064423|access-date=22 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=In his win over Matteo Berrettini, Carlos Alcaraz showed that blurring speed and crisp technique can still prevail against a bigger opponent|url=https://www.tennis.com/news/articles/in-his-win-over-matteo-berrettini-carlos-alcaraz-showed-that-blurring-speed-and-|access-date=22 March 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref> a na [[Rolex Paris Masters|pariškom Mastersu]] pobijedio je tada osmog igrača svijeta, Jannika Sinnera, u njihovom prvom susretu na ATP Touru.<ref>{{Cite web |last=Rigal|first=Joseph|date=3 November 2021|title=Carlos Alcaraz stuns Jannik Sinner to open ATP Finals door for Hubert Hurkacz and Cameron Norrie|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-stuns-jannik-sinner-to-open-atp-finals-door-for-hubert-hurkacz-and-cameron-norrie/|access-date=22 March 2025|website=Tennishead|language=en-GB}}</ref> Sezonu je završio na [[Next Gen ATP Finals]]ima, gdje je isprva bio treći nositelj, ali je nakon odustajanja Sinnera i Augera-Aliassimea postao prvi nositelj; dominantno je osvojio turnir, izgubivši tek jedan set.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz leaves NextGen behind with Milan magic – Roland-Garros – The official site|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/magic-carlos-alcaraz-wins-nextgen-2021-milan|access-date=22 March 2025|website=www.rolandgarros.com|language=en-us}}</ref> === Prvi Grand Slamovi i ATP br. 1 (2022. – 2023.) === Početkom [[2022.]] godine, Alcaraz je po prvi put bio nositelj na nekom [[Grand Slam]]u; kao 31. nositelj, došao je do trećeg kola gdje ga je u petom setu pobijedio [[Matteo Berrettini]].<ref>{{cite web |title=What Carlos Alcaraz Has Done Quicker Than the Big Three|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119053743/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|archive-date=19 January 2022|access-date=19 January 2022|work=ATP Tour}}</ref> U finalu [[Rio Open]]a pobijedio je [[Diego Schwartzman|Diega Schwartzmana]] te tako osvojio svoju prvu [[ATP 500 turniri|ATP 500 titulu]],<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |title=Carlos Alcaraz Rises to Career-High After Rio de Janeiro Title |access-date=21 February 2022 |archive-date=21 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221233858/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |url-status=live|work=ATP Tour}}</ref> postavši najmlađi osvajač u toj kategoriji otkako je uvedena [[2009.]] godine.<ref>{{Cite news |title=Carlos Alcaraz Makes History With Rio de Janeiro Title|url=https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927091510/https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-date=27 September 2023|access-date=13 June 2025|work=ATP Tour|language=en}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] došao je do polufinala, gdje je izgubio od [[Rafael Nadal|Rafaela Nadala]],<ref>{{Cite news |last=|date=20 March 2022|title=Rafael Nadal wins battle of generations against Alcaraz, 18, to reach Indian Wells final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/20/rafael-nadal-wins-battle-of-generations-to-beat-alcaraz-18-to-indian-wells-final|access-date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> da bi dva tjedna kasnije u finalu [[Miami Open]]a pobijedio [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] za svoj prvi Masters 1000 naslov. Alcaraz je tako postao najmlađi i prvi španjolski osvajač Miamija u historiji turnira te najmlađi Masters 1000 prvak još od Nadalove titule u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]] iz [[2005.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=3 April 2022|title=Carlos Alcaraz confirms arrival among elite with Miami Open success|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/03/carlos-alcaraz-confirms-arrival-among-elite-with-miami-open-win|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nakon iznenađujućeg ispadanja u Monte Carlu od [[Sebastian Korda|Sebastiana Korde]],<ref>{{cite web |date=13 April 2022|title=Carlos Alcaraz exits in windy Monte Carlo against unseeded Sebastian Korda|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220909091103/https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|archive-date=9 September 2022|access-date=9 September 2022|work=[[The Guardian]]}}</ref> u [[Barcelona Open|Barceloni]] je pobijedio prvog nositelja [[Stefanos Cicipas|Stefanosa Cicipasa]] te sunarodnjaka [[Pablo Carreño Busta|Pabla Carreña Bustu]] (u finalu)<ref>{{cite web |date=24 April 2022|title=Amazing Alcaraz Wins Barcelona Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314141008/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|archive-date=14 March 2023|access-date=24 April 2022|website=ATP Tour}}</ref> na putu do titule; ovo mu je, [[25. travnja]] [[2022.]] godine donijelo prvi ulazak među 10 najboljih tenisača svijeta,<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=ATP Barcelona: Carlos Alcaraz downs Stefanos Tsitsipas and writes history|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612145924/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|archive-date=12 June 2022|access-date=23 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas in Barcelona Open thriller to guarantee spot in world's top-10|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-barcelona/2022/carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-in-barcelona-open-thriller-to-guarantee-spot-in-world-s-top-_sto8896118/story.shtml|access-date=7 May 2022|work=Eurosport}}</ref> čime je postao najmlađi tenisač u toj grupi još od Nadala, koji je to postigao na isti dan 17 godina ranije.<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Alcaraz Downs Tsitsipas Again, Reaches Barcelona Semis|url=http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611054850/http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|archive-date=11 June 2022|access-date=7 May 2022|publisher=Tennis Now}}</ref><ref>{{cite web |title='Straight-A Student' Carlos Alcaraz Makes Historic Top 10 Breakthrough|url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620021504/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|archive-date=20 June 2022|access-date=25 April 2022|work=ATP Tour}}</ref> Dan nakon svog 19. rođendana, Alcaraz je pobijedio četvrtog igrača svijeta i trećeg nositelja Rafaela Nadala u četvrtfinalu [[Mutua Madrid Open|Madrid Opena]];<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Takes Out Rafael Nadal in Madrid|url=https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506172936/https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|archive-date=6 May 2022|access-date=6 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> bila je to Alcarazova prva pobjeda nad Nadalom i njihov posljednji susret na ATP Touru. Sljedećeg dana, Alcaraz je igrao svoj prvi meč s tada prvim tenisačem svijeta, [[Novak Đoković|Novakom Đokovićem]]. Nakon tri sata i 36 minuta, Alcaraz je pobijedio Đokovića u tri seta i tako postao najmlađi igrač koji je pobijedio prvog tenisača svijeta još od Nadala [[2004.]] godine te jedini igrač koji je pobijedio Nadala i Đokovuća jednog za drugim na zemlji.<ref>{{Cite news |date=7 May 2022|title=Madrid Open: Carlos Alcaraz shocks Novak Djokovic to reach final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61364603|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu je uvjerljivo pobijedio branitelja naslova i trećeg igrača svijeta [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]] za samo 64 minute;<ref>{{Cite news |date=8 May 2022|title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> s 19 godina i 3 dana postao je najmlađi pobjednik turnira u historiji. U svibnju je došao do 6. mjesta na ATP ljestvici.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Defeats Alexander Zverev for Madrid Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220509071148/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|archive-date=9 May 2022|access-date=8 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> [[File:Wimbledon Day 1 - 2022 DSC05856 (52179956200).jpg|320px|thumb|Alcaraz na [[Wimbledon 2022.|Wimbledonu 2022.]] godine.]] Iako je bio jedan od favorita za naslov na [[Roland-Garros]]u te godine,<ref>{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=21 May 2022|title=Carlos Alcaraz Recently Beat Nadal and Djokovic on Clay. Could This French Open Be His?|url=https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530230744/https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> Alcaraz je ispao u četvrtfinalu od Zvereva,<ref>{{Cite web |last=Livaudais|first=Stephanie|date=28 May 2022|title=Alcaraz v Korda: Things We Learned|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601055352/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|archive-date=1 June 2022|access-date=31 May 2022|website=[[French Open]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 May 2022|title=Alcaraz Breaks New Ground With Khachanov Win In Paris|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530163456/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|website=|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref name="RG2022QF2">{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=31 May 2022|title=Alexander Zverev Beats Carlos Alcaraz at the French Open|url=https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531184040/https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|archive-date=31 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> dok je na [[Wimbledon (turnir)|Wimbledonu]] došao do četvrtog kola, gdje ga je izbacio [[Jannik Sinner]].<ref>{{cite web |title=Wimbledon 2022: Jannik Sinner holds on to sink Carlos Alcaraz to make quarter-finals at SW19|url=https://www.eurosport.com/tennis/wimbledon/2022/wimbledon-2022-jannik-sinner-holds-on-to-down-carlos-alcaraz-to-make-quarter-finals-at-sw19_sto9017773/story.shtml|access-date=21 July 2024|work=Eurosport}}</ref> Na [[Hamburg Open]]u došao je do finala, gdje ga je pobijedio [[Lorenzo Musetti]];<ref>{{cite web |date=24 July 2022|title=Musetti Stuns Alcaraz In Hamburg For His First ATP Tour Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724210823/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|archive-date=24 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> iako je to bio njegov prvi poraz u nekom ATP finalu, plasman ga je doveo do petog mjesta na ljestvici, čime je postao najmlađi igrač u top pet još od Nadala [[2005.]] godine.<ref>{{cite web |title=Top-5 Alcaraz Sets All-Next Gen Final with Musetti|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724073733/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|archive-date=24 July 2022|access-date=24 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=25 July 2022|title=Alcaraz Makes History, Cracks Top 5: 'It's Pretty Amazing'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727133536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> U [[Umag]]u je igrao finale, ali je izgubio od Sinnera, mada je [[1. kolovoza]] postao četvrti tenisač na svijetu.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Rides Hot Start into Umag SFS|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730055941/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Beats Giulio Zeppieri to Reach Umag Final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730195301/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref> Iako mu je sjevernoamerička turneja startala loše,<ref>{{Cite web |title=TNT Sports is not available in your region|url=https://www.tntsports.co.uk/geoblocking.shtml|access-date=9 March 2025|website=www.tntsports.co.uk}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 August 2022|title=Cameron Norrie stuns Carlos Alcaraz to reach Cincinnati semi-final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/aug/20/cameron-norrie-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-cincinnati-semi-final|access-date=9 March 2025|work=The Observer|language=en-GB|issn=0029-7712}}</ref> zajedno s Nadalom, Ruudom, [[Danil Medvedev|Danilom Medvedevim]] i Cicipasom bio je jedan od kandidata za preuzimanje prvog mjesta na [[US Open]]u. U četvrtom kolu izbacio je bivšeg prvaka [[Marin Čilić|Marina Čilića]] u pet setova (čime je postao najmlađi igrač u ''Open'' eri koji je igrao dva uzastopna četvrtfinala US Opena),<ref>{{cite tweet |number=1567035942849888259|user=usopen|title=Carlitos is finding success in New York at a young age. https://t.co/fOpdx9ncC2|author=US Open Tennis|date=6 September 2022|access-date=12 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907041535/https://twitter.com/usopen/status/1567035942849888259|archive-date=7 September 2022|url-status=live}}</ref> u četvrtfinalu Sinnera također u pet setova (u meču od pet sezova koji je završio u 2:50 ujutro po lokalnom vremenu, čime je postao najkasnije završeni meč na turniru)<ref>{{Cite web |title=US Open: Carlos Alcaraz outlasts Jannik Sinner in five-hour epic to reach semi-finals|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12692535/us-open-carlos-alcaraz-outlasts-jannik-sinner-in-five-hour-epic-to-reach-semi-finals|access-date=9 March 2025|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te [[Frances Tiafoe|Francesa Tiafoea]] u polufinalu, također u pet setova. U finalu je u četiri seta pobijedio Ruuda, čime je ne samo osvojio svoj prvi Grand Slam naslov, već je i po prvi put u karijeri postao prvi tenisač svijeta. S 19 godina i 130 dana, Alcaraz je postao najmlađi tenisač na prvom mjestu ATP ljestvice u historiji te drugi najmlađi najbolji tenisač svijeta općenito, iza [[Lew Hoad|Lewa Hoada]],<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12">{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz becomes youngest world No. 1 in Pepperstone ATP rankings history|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912000636/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name=":04">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Youngest Year-End ATP No. 1 Presented By Pepperstone In History |url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116111255/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |archive-date=16 November 2022 |access-date=26 November 2022 |website=ATP Tour}}</ref> a postao je i prvi tenisač rođen u [[21. vijek|XXI. vijeku]] s Grand Slam naslovom. Ostatak sezone završio je bez zapaženih rezultata,<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Carlos Alcaraz loses debut as world No. 1 to Félix Auger-Aliassime in Davis Cup Finals meeting |url=https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020537/https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |archive-date=6 November 2022 |access-date=6 November 2022 |website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 October 2022|title=In-Form Felix Flies Past Alcaraz In Basel|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221030165358/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|archive-date=30 October 2022|access-date=30 October 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 November 2022|title=Rune into Paris semis after Alcaraz retires, Djokovic advances|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020525/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|archive-date=6 November 2022|access-date=6 November 2022|work=Reuters}}</ref> a krajem godine objavio je da ide na šestotjednu pauzu zbog ozljede abdomena.<ref>{{cite web |last=Livie|first=Alex|date=6 November 2022|title=Carlos Alcaraz facing six weeks out with injury, will miss ATP Finals and Davis Cup in 'tough and painful' blow|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115070641/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|archive-date=15 November 2022|access-date=6 November 2022|work=[[Eurosport]]}}</ref> Neovisno o tome, godinu je završio kao prvi tenisač svijeta, a time je s 19 godina i 214 dana postao najmlađi igrač i jedini tinejdžer u historiji ATP ljestvice koji je godinu završio na prvom mjestu.<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12"/><ref name=":04"/> Početkom [[2023.]] otkazao je nastup na [[Australian Open]]u zbog ozljede<ref>{{cite web |date=7 January 2023|title=Australian Open 2023: World No. 1 Carlos Alcaraz withdraws from Grand Slam tournament due to leg injury|url=https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107033406/https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|archive-date=7 January 2023|access-date=7 January 2023|website=cbssports.com}}</ref> te je nakon 20 tjedana izgubio prvo mjesto od osvajača Novaka Đokovića.<ref>{{cite web |date=30 January 2023|title=Djokovic Returns To No. 1, Mover Of Week|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208002730/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|archive-date=8 February 2023|access-date=8 February 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Prvi turnir te godine bio mu je [[Argentina Open]], koji je osvojio pobjedom u dva seta nad [[Cameron Norrie|Cameronom Norriejem]].<ref>{{Cite web |date=19 February 2023|title=Tennis, ATP – Argentina Open 2023: Alcaraz wins the final against Norrie|url=https://www.tennismajors.com/atp/argentina-open-alcaraz-wins-the-title-661801.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> Tjedan dana kasnije igrao je finale [[Rio Open]]a kao branitelj naslova i to opet protiv Norrieja, ali je izgubio zbog ozljede,<ref>{{Cite news |last=sport|first=Guardian|date=27 February 2023|title=Cameron Norrie beats world No 2 Carlos Alcaraz to claim Rio Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/feb/26/cameron-norrie-beats-world-no-2-carlos-alcaraz-to-claim-rio-open|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> zbog koje je otkazao nastup na [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Openu]].<ref>{{Cite web |date=1 March 2023|title=Both Alcaraz and Norrie withdraw from Acapulco|url=https://www.tennismajors.com/atp/both-alcaraz-and-norrie-withdraw-from-acapulco-663856.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je u trećem kolu protiv [[Tallon Griekspoor|Tallona Griekspoora]] upisao svoju 100. pobjedu u karijetu, postavši tako drugi najbrži igrač koji je došao do 100 pobjeda, iza [[John McEnroe|Johna McEnroea]].<ref>{{cite web |date=15 March 2023 |title=Carlos Alcaraz 'really proud' to reach milestone before Djokovic, Nadal and Federer |url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315145121/https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer/ |archive-date=15 March 2023 |access-date=16 March 2023 |website=tennishead.net}}</ref> U polufinalu je pobijedio Sinnera, a u finalu Medvedeva i tako osvojio Indian Wells po prvi put.<ref>{{cite web |date=17 March 2023|title=SF Preview: Alcaraz, Sinner Renew Rivalry In Indian Wells|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2023-sf-preview|access-date=25 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Postao je tako prvi tenisač nakon [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2017.]] godine koji je osvojio ovaj turnir bez izgubljenog seta te najmlađi osvajač tzv. [[Sunshine Double]]a. Posljedično, dana [[20. ožujka]] [[2023.]] vratio se na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |date=20 March 2023|title=Alcaraz Wins Indian Wells, Returns To World No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320085101/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|archive-date=20 March 2023|access-date=20 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Alcaraz se nadao obraniti titulu i u Miamiju, ali je izgubio od Sinnera u polufinalu te je ponovo pao na drugo mjesto.<ref>{{Cite web |title=Sinner Storms Back To Beat Alcaraz In Miami SF, Ending Spaniard's No. 1 Reign|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-miami-2023-sf|website=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=1 April 2023|title=Jannik Sinner wins the point of the year, then ends Carlos Alcaraz's hopes for a Sunshine Double|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402045713/https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|archive-date=2 April 2023|access-date=4 April 2023|website=Tennis.com}}</ref> Nakon što se zbog ozljede povukao s [[Monte Carlo Masters|Monte-Carlo Mastersa]],<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |title=Rafael Nadal, Carlos Alcaraz pull out of Monte Carlo Masters |date=4 April 2023 |access-date=9 September 2023 |archive-date=24 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524225356/https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |url-status=live|website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> obranio je titule u Barceloni<ref>{{cite web |date=23 April 2023|title=Barcelona Open: Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas to retain title|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524235345/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|archive-date=24 May 2023|access-date=9 September 2023|work=[[Sky Sports]]}}</ref> i Madridu,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Makes History with 10th Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508000728/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|archive-date=8 May 2023|access-date=8 May 2023}}</ref> a ulaskom u drugo kolo [[Internazionali d'Italia|Mastersa u Rimu]] vratio se na prvo mjesto. Međutim, u trećem je kolu iznenađujuće izgubio od 135. tenisača svijeta [[Fabian Marozsan|Fabiana Marozsana]], što će [[Jon Wertheim]] nazvati najvećim šokom godine.<ref>{{Cite web |title=Fabian Marozsan Beats Carlos Alcaraz in Rome Upset|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522152536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday/|archive-date=22 May 2023|access-date=22 May 2023}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|date=17 May 2023|title=Carlos Alcaraz's Italian Open Upset Is a Blessing in Disguise|url=https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010192049/https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|archive-date=10 October 2023|access-date=9 September 2023|magazine=[[Sports Illustrated]]}}</ref> Alcaraz je na putu do polufinala [[Roland-Garros]]a ispustio samo jedan set, a tamo ga je čekao dugo očekivani dvoboj s Novakom Đokovićem.<ref name="SiDjokovicSemi2">{{Cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|author-link=Jon Wertheim|date=7 June 2023|title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal|url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|archive-date=19 July 2024|access-date=1 June 2024|magazine=Sports Illustrated|language=en-us}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi2">{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=8 June 2023|title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Meč je bio kompetitivan do početka trećeg seta, kada je Alcaraz zbog psihičkog pritiska i fizičkog umora počeo dobivati grčeve, tako da je Đoković lagano pobijedio u četiri seta i vratio se na prvo mjesto ljestvice.<ref name="CrampVsDjokovic2">{{cite web |date=9 June 2023|title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final|access-date=23 August 2023|website=ESPN.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz Wimbledon 2023 Gentlemen's Singles Trophy.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz drži pobjednički pehar na [[Wimbledon 2023.|Wimbledonu 2023.]] godine.]] U [[Queen's Club Championships|Queen's Clubu]] je osvojio svoj prvi naslov na travi, pobijedivši [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]] u finalu, a vratio se i na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |last=Ingle|first=Sean|date=26 June 2023|title=Carlos Alcaraz wins Queen's and declares himself a 'favourite' for Wimbledon|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230706225946/https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|archive-date=6 July 2023|access-date=15 July 2023|work=The Guardian}}</ref> Iako očekivanja za [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] nisu bila visoka, Alcaraz je do finala s Đokovićem ispustio samo dva seta. Iako je Đoković uvjerljivo započeo meč pobjedom 6:1 u prvom setu, Alcaraz je izdržao te je na kraju pobijedio u pet setova. Meč je trajao 4 sata i 42 minute, a odmah je proglašen klasikom.<ref name="NYTimesWimbledon2">{{Cite news |last=Futterman|first=Matthew|date=16 July 2023|title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic|url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html|access-date=9 March 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Ovo je bio Alcarazov prvi naslov na Wimbledonu te drugi Grand Slam ukupno,<ref>{{cite web |date=16 July 2023 |title=Carlos Alcaraz beats Novak Djokovic to win Wimbledon title in final for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jul/16/carlos-alcaraz-novak-djokovic-wimbledon-final-singles-men-tennis |access-date=19 July 2023 |work=The Guardian}}</ref>a uz to je postao prvi osvajač Wimbledona izvan [[Velika četvorka (tenis)|Velike četvorke]] još od [[2002.]] godine, što je bilo prije njegova rođenja.<ref name="auto12">{{cite web |last=Gharib|first=Anthony|date=16 July 2023|title=Carlos Alcaraz wins Wimbledon, denies Novak Djokovic record 24th Grand Slam singles title|url=https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717061050/https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|archive-date=17 July 2023|access-date=17 July 2023|website=USA Today}}</ref> U [[National Bank Open|Torontu]] je ispao od [[Tommy Paul|Tommyja Paula]],<ref>{{cite web |last=Carroll|first=Rory|date=12 August 2023|title=Alcaraz stunned by Paul in Toronto quarters|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/de-minaur-shocks-medvedev-reach-semis-toronto-2023-08-11/|access-date=20 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref> dok je u [[Western & Southern Open|Cincinnatiju]] izgubio u finalu od Đokovića u tri seta, iako je imao meč loptu u drugom setu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduži meč u historiji turnira, odnosno najduže finale na tri seta u historiji Masters turnira.<ref>{{Cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |title=Novak Djokovic saves championship point in thrilling Cincinnati final win over Carlos Alcaraz |website=Tennis.com |date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821015125/https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |url-status=live|last=McGrogan|first=Ed}}</ref><ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=21 August 2023|title=Novak Djokovic overcomes Carlos Alcaraz to win Cincinnati title in instant classic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> Na [[US Open]] je došao kao branitelj naslova, ali je izgubio u polufinalu od Medvedeva<ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=9 September 2023|title=Daniil Medvedev stuns Carlos Alcaraz to set up US Open final showdown with Novak Djokovic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909040451/https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|archive-date=9 September 2023|access-date=9 September 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> te je nakon turnira ponovo pao na drugo mjesto ljestvice.<ref>{{cite web |date=29 August 2023|title=Djokovic's Devastating Start To US Open|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230829074008/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|archive-date=29 August 2023|access-date=9 September 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Iako mu je cilj do kraja godine bio vratiti se na prvo mjesto,<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |title=Alcaraz: 'No. 1 Is One Of The Main Goals' |date=27 September 2023 |access-date=7 November 2023 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022031/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |url-status=live|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 October 2023|title=Alcaraz On No. 1 Battle: 'Djokovic Is On My Mind In Every Practice'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107053710/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> ponovo je, kao i godinu ranije, loše odigrao posljednje turnire na tvrdoj podlozi<ref>{{cite web |date=4 October 2023|title=Sinner powers past Alcaraz to book Beijing final with Medvedev|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107055215/https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Southby|first=Ben|date=11 October 2023|title=Carlos Alcaraz suffers shock defeat to Grigor Dimitrov in latest Shanghai Masters upset – 'I knew what I had to do'|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022028/https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|archive-date=19 July 2024|access-date=7 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{cite web |date=31 October 2023|title=Alcaraz: 'A Lot Of Things To Improve'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-reaction-paris-2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> te je godinu završio porazom u polufinalu [[ATP Finals]]a od Đokovića,<ref>{{Cite web |last=Southby|first=Ben|date=19 November 2023|title='I'm not at his level' – Carlos Alcaraz admits 'unbelievable' Novak Djokovic is superior indoors after ATP Finals defeat|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119135056/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|archive-date=19 November 2023|access-date=20 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref> odnosno kao drugi tenisač svijeta.<ref>{{cite web |date=19 November 2023|title=Ferrero On Alcaraz's 'Extremely Good' Year|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022032/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> === Novi Grand Slam naslovi i povratak na prvo mjesto (2024. – 2025.) === Novu sezonu Alcaraz je započeo dobrim nastupom na [[Australian Open]]u, gdje je po prvi put u karijeri došao do četvrtfinala;<ref>{{cite web |title=Alcaraz joins illustrious quarterfinal club|url=https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|website=ausopen.com|language=en}}</ref> tamo je ispao od [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]].<ref>{{cite news |date=24 January 2024|title=Alcaraz wiped out in quarterfinal loss to Zverev|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051155/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Nakon toga, treću godinu za redom igrao je na južnoameričkoj zemlji; kao branitelj naslova na [[Argentina Open]]u ispao je u polufinalu od [[Nicolás Jarry|Nicolása Jarryja]],<ref>{{cite news |date=17 February 2024|title=Alcaraz moves on, gets Jarry in Argentina semis|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051721/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref><ref>{{cite news |date=18 February 2024|title=Alcaraz upset by Jarry in Argentina Open semifinals|url=https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=Sportstar|language=en}}</ref> dok je na [[Rio Open]]u predao svoj prvi meč nakon samo dva gema jer je izvrnuo zglob.<ref name="RioOpenAnkle2">{{cite news |date=21 February 2024|title=Alcaraz rolls ankle, exits Rio Open after 2 points.|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022036/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Povratak u formu uslijedio je na [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]],<ref>{{cite web |date=15 March 2024|title=Alcaraz buzzing after seeing off bee invasion, Zverev in 'most unusual match'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022548/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=15 March 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> gdje je u polufinalu pobijedio [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] (i tako prekinuo njegov niz od 19 uzastopnih pobjeda),<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |title=Carlos Alcaraz survives bee invasion to set up Indian Wells semi-final with Jannik Sinner |date=15 March 2024 |access-date=15 March 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022556/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |url-status=live|work=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="atptour.com2">{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |title=Carlos Alcaraz snaps Jannik Sinner's winning streak in Indian Wells SFs |access-date=17 March 2024 |archive-date=17 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317074750/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |url-status=live|website=ATP Tour|language=en}}</ref> a onda i [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]] u finalu, osvojivši tako svoju prvu titulu u osam mjeseci.<ref>{{cite web |date=17 March 2024|title=Carlos Alcaraz wins second straight Indian Wells title with victory over Medvedev in final|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317234703/https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|archive-date=17 March 2024|access-date=17 March 2024|work=[[tennis.com]]}}</ref> U [[Miami Open|Miamiju]] je ispao u četvrtfinalu od [[Grigor Dimitrov|Grigora Dimitrova]],<ref>{{cite web |date=27 March 2024|title=Miami Showtime Alcaraz ousts Musetti; Dimitrov buries his Miami 'kryptonite'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022552/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 March 2024|title=Grigor Dimitrov stuns Carlos Alcaraz in straight sets to reach Miami Open semis|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022551/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|work=[[The Guardian]]|agency=[[Reuters]]}}</ref> nakon čega je pao na treće mjesto ljestvice, iza [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i osvajača Miamija, Jannika Sinnera. [[File:Carlos Alcaraz - Vainqueur Roland Garros 2024.jpg|thumb|320px|Carlos Alcaraz s pobjedničkim peharom na [[Roland-Garros 2024.|Roland-Garrosu 2024.]] godine.]] Početak zemljane sezone bio mu je obilježen ozljedama. Zbog problema s desnom rukom otkazao je [[Monte Carlo Masters]] i [[Barcelona Open|Barcelonu]],<ref>{{cite web |date=9 April 2024|title=Carlos Alcaraz withdraws from Monte Carlo Masters with right forearm injury|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022555/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|archive-date=19 July 2024|access-date=21 May 2024|work=[[Sky Sports]]}}</ref><ref>{{cite web |date=14 April 2024|title=Carlos Alcaraz: Spaniard withdraws from the Barcelona Open with injury|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/68812339|access-date=21 May 2024|work=[[BBC Sport]]}}</ref> u [[Madrid Open|Madridu]] se mučio s ozljedom i ispao u četvrtfinalu od [[Andrej Rubljov (teniser)|Andreja Rubljova]]<ref name=":14">{{Cite web |title=Jannik Sinner joins Carlos Alcaraz on the on sidelines ahead of Italian Open in Rome|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|archive-date=19 July 2024|access-date=7 May 2024|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te je otkazao [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]].<ref name=":14" /> Međutim, forma mu se vratila do [[Roland-Garros]]a. Iako je imao nekoliko teških mečeva na početku, došao je do polufinala, gdje je u pet setova pobijedio Sinnera i tako izborio svoje prvo pariško finale. Tamo je, također u pet sezova, pobijedio Zvereva i tako s 21 godinom i 35 dana postao najmlađi tenisač koji je osvojio Grand Slamove na tri različite podloge.<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=George|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz wins third major title with five-set victory at the French Open over Alexander Zverev|url=https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|archive-date=19 July 2024|access-date=9 June 2024|website=CNN|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Elbaba|first=Julia|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz becomes the youngest man in complete the Surface Slam|url=https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607200013/https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|archive-date=7 June 2024|access-date=9 June 2024|publisher=NBC Los Ángeles.com|language=EN}}</ref> U srpnju, uspješno je obranio titulu u [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] protiv Đokovića u tri seta.<ref>{{cite web |date=14 July 2024|title=Alcaraz crushes Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8864j5815go|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719012819/https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c8864j5815go|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web |title=Wimbledon: Carlos Alcaraz bullies Novak Djokovic to win his second straight title at All England Club|url=https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023055/https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|work=Sky Sports}}</ref> te je s 21 godinom i 70 dana postao najmlađi tenisač u ''Open'' eri koji je kompletirao tzv. [[Kanalski Slam]] (osvojio je Roland-Garros i Wimbledon u istoj sezoni).<ref>{{Cite web |last=Roopanarine|first=Les|date=14 July 2024|title=Alcaraz sweeps past Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.lovegametennis.com/carlos-alcaraz-sweeps-past-novak-djokovic-to-retain-wimbledon-title-tennis/|access-date=19 July 2024|website=Love Game Tennis|language=en-GB}}</ref> Uslijedile su [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] u [[Pariz]]u, gdje je Alcaraz nastupao i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|singlu]] i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški parovi|parovima]]. U parovima je s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]] došao do četvrtfinala, dok je u singlovima došao do finala bez izgubljenog seta. Iako je u finalu protiv Đokovića bio veliki favorit, Alcaraz je tijesno izgubio u dva seta u meču u kojem nijedan igrač nije ispustio servis;<ref>{{Cite web |date=4 August 2024|title=Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to win Olympic tennis gold and seal 'Golden Slam'|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/articles/cjk33v1n8n4o|access-date=5 August 2024|website=[[BBC Sport]]|language=}}</ref> ovime je postao najmlađi osvajač srebrne medalje u muškim singlovima. [[National Bank Open|Toronto]] je propustio zbog umora, dok je u [[Cincinnati Open|Cincinnatiju]] iznenađujuće ispao u prvom kolu od [[Gaël Monfils|Gaëla Monfilsa]];<ref>{{cite web |date=16 August 2024|title=Monfils stuns Alcaraz in Cincinnati|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-monfils-cincinnati-2024-friday|access-date=16 August 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u tom je meču Alcaraz prvi put u svojoj karijeri razbio reket usred meča, što je izazvalo veliku medijsku pozornost i rezultiralo njegovom javnom isprikom zbog neprimjerenog ponašanja.<ref>{{Cite web |date=16 August 2024|title=El monumental cabreo de Alcaraz: destroza su raqueta tras perder en Cincinnati|url=https://www.elmundo.es/deportes/tenis/2024/08/16/66bfaa02e85ecea4598b459a.html|access-date=11 December 2024|website=ELMUNDO|language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez|first=Diego Fonseca|date=17 August 2024|title=Alcaraz: primera raqueta reventada, perdón público y foco en el US Open|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-08-17/alcaraz-primera-raqueta-reventada-perdon-publico-y-foco-en-el-us-open.html|access-date=11 December 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="RacquetSmash2">{{Cite web |url=https://edition.cnn.com/2024/08/17/sport/carlos-alcaraz-cincinnati-open-racket-spt-intl/index.html |title=Carlos Alcaraz apologizes for smashing and breaking racket in 'worst match' of his career |date=17 August 2024 |access-date=11 December 2024 |last=Ronald|first=Issy|last2=Schlachter|first2=Thomas|website=CNN|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je također doživio šok kada je ispao u drugom kolu od [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]];<ref>{{Cite news |last1=Hansen|first1=James|last2=Eccleshare|first2=Charlie|title=Carlos Alcaraz knocked out of U.S. Open by Botic van de Zandschulp in major upset|url=https://www.nytimes.com/athletic/5733308/2024/08/30/carlos-alcaraz-us-open-result-van-de-zandschulp/|access-date=30 August 2024|work=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> bilo mu je to najranije ispadanje na Grand Slamu još od Wimbledona [[2021.]] godine. [[File:2024 Summer Olympics men's singles tennis tournament's podium, 2024-08-04 (59) (cropped).jpg|220px|thumb|left|Alcaraz prima srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u [[2024.]] godine.]] Međutim, unatoč seriji loših rezultata, Alcaraz se uspio oporaviti. Nakon uspješnih nastupa na [[Davis Cup]]u i [[Laver Cup]]u, pobijedio je Sinnera u finalu [[China Open]]a u [[Peking]]u; bio je to njegov treći susret sa Sinnerom te godine i treća pobjeda.<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=2 October 2024|title=Alcaraz ends Sinner's winning streak to land China Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/oct/02/carlos-alcaraz-ends-jannik-sinner-winning-streak-in-pulsating-encounter-to-land-china-open-tennis|access-date=24 October 2024|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Tom je pobjedom ponovo došao na drugo mjesto ljestvice, prestigavši Zvereva.<ref>{{Cite web |last=Brugnoli|first=Simone|date=30 September 2024|title=BREAKING: Carlos Alcaraz leapfrogs Zverev to No.2 in ATP ranking|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/148635/breaking-carlos-alcaraz-leapfrogs-zverev-to-no2-in-atp-ranking/|access-date=24 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> Također je postao prvi igrač u historiji ATP-a koji je osvojio 500 turnir na svakoj od tri podloge.<ref>{{Cite web |last=Ciriza|first=Alejandro|date=2 October 2024|title=Carlos Alcaraz vence a Jannik Sinner y conquista el torneo de Pekín|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-10-02/carlos-alcaraz-vence-a-jannik-sinner-y-conquista-el-torneo-de-pekin.html|access-date=2 October 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="ChinaOpenSinner2">{{Cite web |date=2 October 2024|title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro|access-date=15 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> No, kraj sezone i ove godne bio mu je dosta klimav. U [[Shanghai Masters|Šangaju]] je ispao od [[Tomáš Macháč|Tomáša Macháča]] u četvrtfinalu, dok ga je u [[Rolex Paris Masters|Pariz]]u u osmini finala izbacio [[Ugo Humbert]].<ref>{{Cite web |date=10 October 2024|title=Carlos Alcaraz stunned by Tomas Machac at Shanghai Masters|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c5y0vjye5gpo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on Ugo Humbert defeat: 'I gave everything'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-paris-2024-thursday-reaction|access-date=7 December 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je bio ozlijeđen tijekom [[ATP FInals]]a nije se povukao te je ispao u grupi,<ref>{{Cite web |date=15 November 2024|title=ATP Finals: Carlos Alcaraz exits after losing to Alexander Zverev|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c3deml3xng2o|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> a na [[Davis Cup]]u je unatoč pobjedi u singlu ispao u čevrtfinalu turnira koji je ujedno bio i oproštajni za Rafaela Nadala. Iako je osvojio dva Grand Slama te sezone, Alcaraz je godinu završio kao treći tenisač svijeta, što je bio prvi takav slučaj u historiji.<ref>{{Cite web |date=19 November 2024|title=Rafael Nadal: Retiring superstar's career over after Spain lose to the Netherlands at Davis Cup|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0k82v4n25vo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je sljedeću godinu započeo s nadom da bi mogao postati najmlađi tenisač koji je ostvario karijerni Grand Slam,<ref>{{cite web |url=https://ausopen.com/articles/news/carlos-quest-history-making-crown-ao-2025 |title=Carlos' quest for a history-making crown at AO 2025 |date=18 January 2025 |access-date=16 March 2025 |last=Ridge|first=Patric|website=ausopen.com}}</ref><ref>{{cite web |last=Zagoria|first=Adam|date=6 January 2025|title=Carlos Alcaraz Eyeing Career Slam At Australian Open: 'My Main Goal' For The Season|url=https://www.forbes.com/sites/adamzagoria/2025/01/06/carlos-alcaraz-eyeing-career-slam-at-australian-open-my-main-goal-for-the-season/|access-date=16 March 2025|work=[[Forbes]]}}</ref> ali ga je u četvrtfinalu [[Australian Open]]a zaustavio Đoković; komentatori su naveli kako je Alcaraz bio izrazito nervozan tijekom meča.<ref name=":52">{{Cite web |last=Jurejko|first=Jonathan|date=21 January 2025|title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo|website=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2025-01-21 |title=Novak Djokovic defies injury to stun Carlos Alcaraz at Australian Open |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jan/21/novak-djokovic-defies-injury-to-stun-carlos-alcaraz-at-australian-open-tennis |access-date=2026-03-09 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Nakon Australije, po prvi put u karijeri odlučio se igrati na tvrdim podlogama u Europi, što mu je donijelo naslov na [[Rotterdam Open]]u, gdje je pobijedio [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]].<ref>{{cite web |date=10 February 2025|title=Carlos Alcaraz wins Rotterdam Open for first indoor title|url=https://www.espn.com.au/tennis/story/_/id/43765633/carlos-alcaraz-wins-rotterdam-open-first-indoor-title|access-date=16 March 2025|publisher=[[ESPN]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> Uslijedila je serija slabijih nastupa – u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] ga je u četvrtfinalu izbacio [[Jiří Lehečka]],<ref>{{Cite web |title=Jiri Lehecka shocks Carlos Alcaraz in Doha|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-doha-2025-thursday|access-date=16 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je kao dvostruki branitelj naslova ispao u polufinalu od [[Jack Draper|Jacka Drapera]],<ref>{{Cite web |last=John|first=Andrew|title=BNP Paribas Open: Jack Draper stuns Carlos Alcaraz to reach first Indian Wells final|url=https://www.desertsun.com/story/sports/tennis/bnp/2025/03/15/jack-draper-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-indian-wells-final/82452718007/|access-date=16 March 2025|website=The Desert Sun|language=en-US}}</ref> a u [[Miami Open|Miamiju]] je ispao već u prvom kolu od [[David Goffin|Davida Goffina]].<ref>{{cite web |date=22 March 2025|title=Goffin upsets Alcaraz with stunning Miami comeback|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-goffin-miami-2025-friday}}</ref> [[File:P5261524-edit.jpg|thumb|320px|Alcaraz servira na [[Roland-Garros 2025.|Roland-Garrosu 2025.]] godine.]] Međutim, na zemljanim je terenima imao puno više uspjeha. Započeo ju je u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]], gdje dotad nikada nije pobijedio ni u jednom meču;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on clay: 100 matches and a legacy of greatness|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-clay-feature-monte-carlo-2025|access-date=13 April 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> nakon tri seta protiv [[Arthur Fils|Arthura Filsa]] u četvrtfinalu,<ref>{{Cite web |date=11 April 2025|title=Carlos Alcaraz: World number one has 'missed clay' after reaching semi-finals with win over Arthur Fils|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ckgr41p941no|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je u finalu pobijedio [[Lorenzo Musetti|Lorenza Musettija]] i tako došao do prvog Masters 1000 naslova nakon 13 mjeseci. Iako je u Barceloni lagano došao do finala, tamo ga je porazio [[Holger Rune]], a Alcaraz je nakon turnira otkazao nastup u Madridu zbog ozljeda nogu.<ref>{{cite web |date=20 April 2025|title=Holger Rune stuns Carlos Alcaraz to win Barcelona Open title|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/44766918/holger-rune-stuns-carlos-alcaraz-win-barcelona-open-title|access-date=21 April 2025|website=espn.com|publisher=Reuters}}</ref><ref>{{Cite news |last=Eccleshare|first=Charlie|date=24 April 2025|title=Carlos Alcaraz withdraws from Madrid Open with muscle injury|url=https://www.nytimes.com/athletic/6295860/2025/04/24/carlos-alcaraz-madrid-open-out-injury/|access-date=26 April 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> U [[Internazionali BNL d'Italia|Rimu]] je u finalu pobijedio Sinnera i tako osvojio novu Masters 1000 titulu, postavši tako prvi tenisač nakon Nadala i Đokovića koji je osvojio sve moderne velike turnire na zemlji (Roland-Garros, Monte Carlo, Madrid i Rim).<ref>{{Cite web |last=West|first=Ewan|date=18 May 2025|title=Carlos Alcaraz emulates Rafael Nadal & Novak Djokovic as he claims maiden Italian Open title|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-jannik-sinner-italian-open-clay-feat-rafael-nadal-novak-djokovic|access-date=18 May 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> Bio je to uvod u sjajan nastup na [[Roland-Garros]]u, gdje je Alcaraz ponovo došao do finala, gdje ga je čekao Sinner. Sinner je imao 2:0 u setovima, a u četvrtom je setu imao tri meč lopte na Alcarazov servis; Alcaraz je uspio spasiti 0:40 i odveo meč u peti set, gdje je uspio pobijediti i obraniti naslov u [[Pariz]]u. Meč je trajao 5 sati i 29 minuta i tako postao najduži finalni meč u historiji Roland-Garrosa te drugi najduži finalni meč na Grand Slamovima općenito.<ref>{{Cite web |date=8 June 2025|title=French Open 2025 results: Carlos Alcaraz fights back to beat Jannik Sinner in classic Roland Garros final|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c0eqjpzq972o|access-date=8 June 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Također, bio je to prvi put da je Alcaraz pobijedio meč u kojem je gubio 0:2 u setovima<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final...|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback|access-date=8 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je postao tek deveti igrač u historiji kojemu je to uspjelo u finalu nekog Grand Slama.<ref>{{Cite web |date= |title=Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final... |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback}}</ref> Mnogi su komentatori ovaj meč proglasili jednim od najboljiih svih vremena.<ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=Was the Carlos Alcaraz-Jannik Sinner Roland Garros match the best ever played?|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-jannik-sinner-2025-roland-garros-best-match-ever|access-date=3 October 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=I saw Alcaraz and Sinner's epic final – and it changed tennis forever|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-final-rivalry-b2766292.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=Alcaraz vs Sinner: Was this the greatest tennis match of the decade?|url=https://www.shortlist.com/sport/alcarez-vs-sinner-was-this-the-greatest-tennis-match-of-the-decade|access-date=3 October 2025|website=Shortlist|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=How Alcaraz broke his own limits – and Sinner – to win astonishing French Open final|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-result-report-b2766076.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Flink|first=Steve|date=9 June 2025|title=Steve Flink: Alcaraz Somehow Stops Sinner in a Roland Garros Epic|url=https://www.ubitennis.net/2025/06/steve-flink-alcaraz-somehow-stops-sinner-in-a-roland-garros-epic/|access-date=3 October 2025|website=UBITENNIS|language=en-US}}</ref> Travnatu sezonu započeo je u Queensu, a njegova polufinalna pojeda protiv sunarodnjaka [[Roberto Bautista Agut|Roberta Bautiste Aguta]] bila mu je 250. u karijeri, čime je postao treći najbrži igrač koji je došao do te brojke;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims 250th win, surges into Queen's Club final|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bautista-agut-london-2025-saturday|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u finalu Queensa pobijedio je Lehečku i osvojio svoj treći uzastopni naslov.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz outlasts Jiri Lehecka for second Queen's Club title|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-london-2025-final|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> U prvom kolu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] neočekivano je igrao pet setova protiv veterana [[Fabio Fognini|Fabija Fogninija]], koji je već ranije najavio svoje umirovljenje i koji je bio bez ijedne ATP pobjede te sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz survives five-set scare from Fabio Fognini in Wimbledon opener|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fognini-wimbledon-2025-monday|access-date=11 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je gubio setove tijekom turnira, došao je do finala, gdje je izgubio od Sinnera u četiri seta; bio je do njegov prvi poraz u finalu Grand Slama te prvi poraz od Sinnera od [[2023.]] godine, a ujedno je i prekinuo njegov osobni rekord od 24 pobjede za redom. Njih su se dvojica ponovo susreli u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Sinner, koji se mučio s formom, predao meč u prvom setu pri vodstvu Alcaraza od 5:0; Alcaraz je tako osvojio svoj treći Masters 1000 turnir te sezone.<ref name=":32">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires|url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final|access-date=19 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u, Alcaraz je lagano pobjeđivao u prvih šest mečeva,<ref>{{Cite web |date=29 August 2025|title=US Open 2025 results: Carlos Alcaraz cruises through to fourth round of US Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c15ljzy3dqjo|access-date=30 August 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> da bi u polufinalu pobijedio Đokovića po prvi put na tvrdoj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman|first1=Matthew|last2=Eccleshare|first2=Charlie|date=5 September 2025|title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final|url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/|access-date=6 September 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Do finala je došao bez izgubljenog seta, prvi tenisač kojemu je to uspjelo još od [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2015.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Sarkar|first=Rana|date=6 September 2025|title=Carlos Alcaraz follows Federer's 2015 path to US Open final, beats Djokovic without dropping a set|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/carlos-alcaraz-follows-federers-2015-path-to-us-open-final-beats-djokovic-without-dropping-a-set/articleshow/123728168.cms?from=mdr|access-date=6 September 2025|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> U finalu ga je ponovo čekao Sinner (bio je ovo treći Grand Slam finale između njih dvojice za redom), a Alcaraz je dominantno pobijedio u četiri seta,<ref>{{Cite web |date=8 September 2025|title=US Open 2025 results: How Carlos Alcaraz produced 'faultless' performance to beat Jannik Sinner and win title|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c9v7nld4we2o|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> čime se nakon dvije godine vratio na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref name=":72">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025|access-date=7 September 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> [[File:P20250907DT-0798 President Donald Trump attends the U.S. Open Men’s Championship.jpg|thumb|320px|left|Alcaraz tijekom finalnog meča na [[US Open 2025.|US Openu 2025.]] godine.]] Nakon [[New York (grad)|New Yorka]] debitirao je na [[Japan Open Tennis Championships|Japan Openu]], gdje je u prvom kolu protiv [[Sebastián Báez|Sebastiána Báeza]] izvrnuo zglob, ali je uspio odigrati meč do kraja i pobijediti.<ref>{{Cite web |date=25 September 2025|title=Carlos Alcaraz says he was "scared" after hurting ankle in first-round win at Japan Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ce8467zl778o|access-date=28 September 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu turnira čekao ga je [[Taylor Fritz]], koji ga je deset dana ranije pobijedio na [[Laver Cup]]u, međutim Alcaraz je ovoga puta uvjerljivo pobijedio i osvojio svoju osmu titulu sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz exacts quick Taylor Fritz revenge, captures Tokyo title on debut |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fritz-tokyo-2025-final |access-date=30 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Otkazao je nastup u [[Rolex Shanghai Masters|Šangaju]] zbog ozljede,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz pulls out of Shanghai Masters just hours after winning Japan Open |url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/carlos-alcaraz-shanghai-masters-injury-withdraw-b2836573.html |access-date=30 September 2025 |website=The Independent |language=en|date=30 September 2025}}</ref> a u [[Rolex Paris Masters|Parizu]] ga je u prvom kolu izbacio [[Cameron Norrie]].<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz first player to qualify for 2025 Nitto ATP Finals {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-nitto-atp-finals-2025-qualification |access-date=2025-12-18 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Na [[ATP Finals]]ima uspio je osigurati prvo mjesto na kraju godine, ali je u finalu izgubio od Sinnera.<ref name="bbc.co.uk2">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Na kraju godine otkazao je i nastup na [[Davis Cup]]u zbog ozljede.<ref>{{Cite web |date=2025-11-18 |title=Carlos Alcaraz: World number one withdraws from Spain's Davis Cup Finals team |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8z53330g6o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> === Karijerni Grand Slam (2026. – ''danas'') === Tijekom prosinačke predsezone, Alcaraz je prekinuo suradnju sa svojim dugogodišnjim trenerom [[Juan Carlos Ferrero|Juanom Carlosom Ferrerom]], što je teniska javnost dočekala s iznenađenjem.<ref name="Jurejko2">{{Cite web |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB|last=Jurejko|first=Jonathan}}</ref> Iako se špekuliralo koliko će taj raskid utjecati na njegovu igru, Alcaraz je na [[Australian Open]]u došao do polufinala bez izgubljenog seta.<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Australian Open 2026 results: Carlos Alcaraz storms past Alex de Minaur and into semi-finals |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8rm8jg5507o |access-date=2026-01-29 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U polufinalu je imao 2:0 u setovima protiv [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]], ali je nakon problema s grčevima izgubio sljedeća dva seta prije nego se u petom uspio vratiti i pobijediti. Meč je trajao 5 sati i 27 minuta te je tako postao najduži polufinalni meč u historiji Australian Opena te treći najduži meč općenito na turniru.<ref>{{cite web |date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> Ulaskom u finale, Alcaraz je postao najmlađi igrač u historiji koji je igrao finala sva četiri Grand Slama, prestigavši rekord [[Jim Courier|Jima Couriera]] iz [[1993.]] godine.<ref>{{cite news |last=Tennis.com|date=30 January 2026|title=Carlos Alcaraz battles into first Australian Open final with marathon win over Zverev|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-battles-into-first-australian-open-final-with-marathon-win-over-alexander-zverev-five-sets-cramping|access-date=30 January 2026|website=Tennis.com|language=en}}</ref> U finalu je lako pobijedio [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i tako postao najmlađi igrač koji je ostvario karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz becomes youngest player to complete Career Grand Slam |url=https://www.khelwire.com/articles/carlos-alcaraz-becomes-youngest-player-to-complete-career-grand-slam |access-date=1 February 2026 |website=KhelWire |date=1 February 2026}}</ref> Odustao je od obrane naslova na [[Rotterdam Open]]u zbog umora, a na turniru u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] došao je do svoje druge titule u sezoni; u finalu je u samo 50 minuta pregazio [[Arthur Fils|Arthura Filsa]], što je njegov najbrže završeni meč u karijeri.<ref>{{Cite web |date=2026-02-21 |title=Qatar Open: Carlos Alcaraz demolishes Arthur Fils in 50 minutes to win title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cx28lxv7gedo |access-date=2026-02-21 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wells]]u ispao je u polufinalu protiv [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]],<ref>{{Cite web |title=Daniil Medvedev ends Carlos Alcaraz's perfect start to 2026 to reach Indian Wells final {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2026-sf |access-date=2026-03-15 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok ga je u trećem kolu [[Miami Open|Miamija]] iznenađujuće izbacio [[Sebastian Korda]].<ref>{{Cite web |date=2026-03-22 |title=Miami Open: World number one Carlos Alcaraz suffers surprise defeat to American Sebastian Korda in third round |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cg73g9m21n8o |access-date=2026-03-25 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> == Rivalstva == === Jannik Sinner === {{main|Rivalstvo Alcaraza i Sinnera}} Carlos Alcaraz i [[Jannik Sinner]] dosad su međusobno igrali 17 puta na ATP Touru, pri čemu Alcaraz vodi u ukupnim pobjedama 10:7.<ref>{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |title=Jannik Sinner VS Carlos Alcaraz {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=6 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |title=Closing Power: Alcaraz Fights off Sinner in Five for First French Open Final |date=7 June 2024 |access-date=7 June 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |url-status=live}}</ref> Među značajnim ranim okršajima ističe se četvrtfinale [[US Open 2022.|US Opena 2022.]] godine, kada je Alcaraz slavio u pet setova na putu do titule, spasivši Sinnerovu meč loptu.<ref>{{Cite news |last=Media |first=P. A. |date=8 September 2022 |title=Carlos Alcaraz prevails over Jannik Sinner in latest ever US Open finish |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/sep/08/carlos-alcaraz-prevails-over-jannik-sinner-in-latest-ever-us-open-finish-tennis |access-date=5 February 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tijekom [[2024.]] godine sastali su se tri puta, a Alcaraz je slavio u sva tri meča, uključujući i teško finale [[China Open]]a.<ref name="ChinaOpenSinner">{{Cite web |date=2 October 2024 |title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro |access-date=15 December 2024 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je te godine protiv Alcaraza izgubio jednak broj mečeva kao protiv svih drugih igrača na Touru zajedno. Tijekom [[2025.]] godine, Alcaraz i Sinner susreli su se u tri uzastopna Grand Slam finala. U prvom, na [[Roland-Garros]]u, Alcaraz je pobijedio u pet setova iako je Sinner u četvrtom setu imao čak tri meč lopte. ''[[The Guardian]]'' je ovaj meč opisao jednim od najvećih finalnih mečeva ikada, u bilo kojem sportu.<ref>{{Cite news |last=Harris |first=Daniel |date=8 June 2025 |title=Alcaraz fights back to beat Sinner in all-time classic French Open men's final – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/08/french-open-2025-mens-final-jannik-sinner-v-carlos-alcaraz-tennis-live |access-date=8 June 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Ponovo su se susreli u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Sinner slavio u četiri seta, dok je Alcaraz slavio u finalu [[US Open]]a, također u četiri seta.<ref name=":7">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025 |access-date=7 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Bila je to druga godina za redom da su njih dvojica međusobno podijelili Grand Slam naslove, svaki po dva. Iste su godine igrali i dva Masters 1000 finala – [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]] i [[Cincinnati Open|Cincinnati]] – oba koja je dobio Alcaraz,<ref>{{Cite web |title=Jannik Sinner on Rome run: 'I am closer than expected' |url=https://www.atptour.com/en/news/sinner-rome-2025-final-reaction |access-date=18 May 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires |url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final |access-date=19 August 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok je Sinner slavio u finalu [[ATP Finals]]a.<ref name="bbc.co.uk">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je [[2026.]] godine pobijedio Alcaraza u finalu [[Monte Carlo Masters|Monte Carla]] u dva seta, osvojivši tako svoj prvi Masters 1000 na zemlji; ovom je pobjedom ponovo zasjeo na prvo mjesto. Komentatori su njihovo rivalstvo opisali kao "potencijalno definirajuće za cijelu jednu eru".<ref>{{cite web |last1=Klosok |first1=Aleks |title=Friendly rivals Jannik Sinner and Carlos Alcaraz look set to dominate men's tennis. Is it time to call them the 'Big Two?' |url=https://edition.cnn.com/2024/11/12/sport/jannik-sinner-carlos-alcaraz-atp-finals-spt-intl/index.html |website=CNN |access-date=6 September 2025 |language=en |date=12 November 2024}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Sinner |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''5''' |2 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |1 |1 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="Sinner">{{cite web |title=Carlos Alcaraz vs Jannik Sinner |url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |access-date=4 June 2024 |publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> |'''10''' |7 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Sinner |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] |{{flagicon|FRA}} [[Rolex Paris Masters]] |ATP 1000 |Tvrda (d) |Drugo kolo |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(1)|7|5|-}} |align=center| 2:08 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Osmina finala |'''Sinner''' |{{tennis score|6|1|-|6|4|-|6|7|(8)|6|3|-}} |align=center| 3:35 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |- |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|HRV}} [[Croatia Open Umag]] |ATP 250 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(5)|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 2:26 |align=center| 1 |align=center| '''2''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Četvrtfinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|7|(7)|6|7|(0)|7|5|-|6|3|-}} |align=center| 5:15 |align=center| '''2''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|3|-}} |align=center| 1:52 |align=center| '''3''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[Miami Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(4)|6|4|-|6|2|-}} |align=center| 3:02 |align=center| 3 |align=center| '''3''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|1|-}} |align=center| 1:55 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 2:05 |align=center| '''4''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|3|-|3|6|-|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 4:09 |align=center| '''5''' |align=center| 4 |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(6)|6|4|-|7|6|(3)}} |align=center| 3:21 |align=center| '''6''' |align=center| 4 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 11. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[Internazionali BNL d'Italia]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|1|-|}} |align=center| 1:43 |align=center| '''7''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |[[Finale Roland-Garrosa 2025. – muški singlovi|Finale]] |'''Alcaraz''' |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |align=center| '''5:29''' |align=center| '''8''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|4|-|6|4|-}} |align=center| 3:04 |align=center| 8 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 14. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{nowrap|5:0 pred.}} |align=center| 0:23 |align=center| '''9''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 15. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |align=center| 2:42 |align=center| '''10''' |align=center| 5 |-style="background:#ffc;" |align=center| 16. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] |ATP Finals |Tvrda (d) |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|7|5|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 17. |align=center| [[2026.]] |{{flagicon|MNK}} [[Monte Carlo Masters]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|3|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''7''' |} === Alexander Zverev === Carlos Alcaraz i [[Alexander Zverev]] igrali su do sada 13 puta, pri čemu Alcaraz vodi 7:6 u međusobnim mečevima.<ref name="Zverev">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-alexander-zverev/a0e2/z355 |title=Carlos Alcaraz VS Alexander Zverev {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=15 March 2026 }}</ref> Alcaraz i Zverev prvi su se put sastali tijekom [[2021.]] godine, kada je Zverev u dva meča pregazio tada tinejdžera Alcaraza. Prvi značajni susret dogodio se u finalu [[Madrid Open]]u [[2022.]] godine, kada je Alcaraz pomeo branitelja naslova Zvereva u samo 64 minute.<ref>{{Cite news |date=2022-05-08 |title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763 |access-date=2026-03-25 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nekoliko tjedana kasnije susreli su se u četvrfinalu [[Roland-Garros]]a, gdje je Zverev pobijedio u četiri seta.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2022-05-31 |title=Zverev eases into second French Open semi-final with win against Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/may/31/zverev-eases-into-second-french-open-semi-final-with-win-against-alcaraz |access-date=2026-03-25 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Značajne susrete imali su i u četvrtfinalu [[US Open]]a [[2023.]] (pobjeda Alcaraza) te u četvrtfinalu [[Australian Open]]a [[2024.]] (pobjeda Zvereva). Godine [[2024.]] susreli su se u finalu [[Roland-Garros]]a. Zverev je lovio svoj prvi Grand Slam naslov i imao je vodstvo od 2:1 u setovima, međutim Alcaraz je okrenuo meč i osvojio svoj prvi Grand Slam naslov u karijeri.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2024-06-09 |title=Carlos Alcaraz outlasts Alex Zverev in five-set thriller to win French Open |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/09/carlos-alcaraz-outlasts-alex-zverev-in-five-set-thriller-to-win-french-open |access-date=2026-03-12 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Taj je meč ostao zapamćen po kontroverznoj odluci glavnog suca da promijeni odluku linijskog suca o tome da je Alcarazov drugi servis bio ''out''; elektronička provjera kasnije je potvrdila da je linijski sudac bio u pravu, ali odluka glavnog suca ostala je nepromijenjena.<ref>{{Cite news |title=Zverev frustrated by line call after French Open final heartbreak |url=https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610080003/https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-date=2024-06-10 |access-date=2026-03-25 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref> Posebno je značajan meč bio i u polufinalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, gdje je Alcaraz lagano poveo 2:0 u setovima, ali je upao u probleme zbog grčeva, što je Zverevu omogućilo povratak u meč. U petom setu je uspio vratiti ''break'' te je pobijedio nakon 5 sati i 27 minuta igre, što mu je omogućilo osvajanje prvog [[Australian Open]]a i kompletiranje karijernog Grand Slama.<ref>{{cite web|date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Zverev |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''3''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''4''' |0 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |'''2''' |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- |'''Ukupno'''<ref name="Zverev"/> |'''7''' |6 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Zverev |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|MEX}} [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Open]] | ATP 500 | Tvrda | Prvo kolo | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:25 |align=center| 0 |align=center| '''1''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 2. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|AUT}} [[Erste Bank Open|Vienna Open]] | ATP 500 | Tvrda (d) | Polufinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|3|-}} |align=center| 1:09 |align=center| 0 |align=center| '''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:04 |align=center| '''1''' |align=center| 2 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|4|-|6|4|-|4|6|-|7|6|(7)}} |align=center| 3:18 |align=center| 1 |align=center| '''3''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Osmina finala | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 1:23 |align=center| '''2''' |align=center| 3 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-|6|4|-}} |align=center| 2:30 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|6|7|(3)|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 2:31 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|1|-|6|3|-|7|6|(2)|6|4|-}} |align=center| 3:05 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Masters]] | ATP 1000 | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:29 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 4:19 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 11. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|4|-}} |align=center| 1:57 |align=center| 5 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 1:46 |align=center| '''6''' |align=center| 6 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(5)|6|7|(3)|6|7|(4)|7|5|-}} |align=center| '''5:27''' |align=center| '''7''' |align=center| 6 |} === Novak Đoković === Carlos Alcaraz i [[Novak Đoković]] do sada su međusobno igrali 10 puta; iako je među njima čak 16 godina razlike, njihovo je rivalstvo i dalje kompetitivno te je ukupni omjer 5:5.<ref name="ND">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-novak-djokovic/a0e2/d643 |title=Carlos Alcaraz VS Novak Djokovic {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=16 November 2025 }}</ref> Devet od tih deset mečeva bilo je u polufinalima ili finalima "velikih" turnira, odnosno Grand Slamova (sva četiri), dva Masters 1000 turnira, ATP Finals i Olimpijske igre. Njihov prvi susret bio je na [[Madrid Masters|Madrid Openu]] [[2022.]] godine, gdje je Alcaraz slavio u tie-breaku odlučujućeg seta u polufinalu, postavši tako jedini igrač u historiji koji je dobio Đokovića i Nadala jednog za drugim na zemljanoj podlozi. Iako su cijelo vrijeme bili u utrci za prvo mjesto, nisu se ponovo susreli više od godinu dana. Njihov sljedeći susret uslijedio je u polufinalu [[Roland-Garros]]a [[2023.]] godine, u dugo očekivanom meču koji je dobio veliku medijsku promociju.<ref name="SiDjokovicSemi">{{Cite magazine |last=Wertheim |first=Jon |author-link=Jon Wertheim |date=7 June 2023 |title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal |url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |access-date=1 June 2024 |magazine=Sports Illustrated |language=en-us |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |url-status=live}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi">{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=8 June 2023 |title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview |access-date=9 March 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kapetanakis |first=Arthur |date=8 June 2023 |title=SF Preview: Carlos Alcaraz vs. Novak Djokovic In Clash For The Ages |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |access-date=1 June 2024 |website=ATP Tour |language=en |archive-date=25 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925094747/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cambers |first=Simon |date=8 June 2023 |title=Alcaraz v Djokovic: Where the match can be won |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |access-date=2 June 2024 |website=www.rolandgarros.com |language=en-us |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602182743/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |url-status=live}}</ref> Đoković je slavio u četiri seta, međutim meč je postao izrazito jednosmjeran nakon što je Alcaraz u trećem setu dobio grčeve po cijelom tijelu te je jedva odigrao meč do kraja.<ref name="CrampVsDjokovic">{{cite web |date=9 June 2023 |title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final |access-date=23 August 2023 |website=ESPN.com}}</ref> Novi okršaj uslijedio je nekoliko tjedana kasnije u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Alcaraz slavio u pet setova u epskom meču koji je trajao 4 sata i 42 minute.<ref name="NYTimesWimbledon">{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=16 July 2023 |title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic |url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html |access-date=9 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Mjesec dana kasnije susreli su se u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Đoković tijesno pobijedio u tri seta i to nakon što je spasio meč loptu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduže finale nekog [[ATP Tour|ATP turnira]] igrano u tri seta, najduži meč u historiji turnira te je odmah opisan kao jedan od najboljih mečeva ikada.<ref>{{cite web |last= |first= |date=21 August 2023 |title=Djokovic outlasts Alcaraz to win instant-classic final in Cincinnati |url=https://www.thescore.com/atp/news/2696096 |access-date=23 August 2023 |website=theScore.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Malinowski |first=Scoop |date=21 August 2023 |title=Djokovic and Carlos Produce the Highest Level of Tennis Ever Witnessed In Cincy – Tennis-Prose.com |url=https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |access-date=2 February 2024 |language=en-US |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023607/https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |url-status=live}}</ref> Na kraju godine susreli su se na [[ATP Finals]]ima, gdje je Đoković pobijedio u dva seta.<ref>{{Cite news |date=18 November 2023 |title=ATP Finals results 2023: Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to set up Jannik Sinner final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/67461418 |access-date=5 February 2025 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Godine [[2024.]] odigrali su dva važna meča. Alcaraz je s laganih 3:0 u setovima pobijedio Đokovića u reprizi finala [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] i tako obranio naslov. Tri tjedna kasnije, Đoković je pobijedio Alcaraza u finalnom meču na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Đoković je pobijedio u dva tie-breaka u meču u kojem nijedan tenisač nije ispustio vlastiti servis.<ref>{{Cite web |title=Novak Djokovic defeats Carlos Alcaraz for first Olympic gold medal |url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-alcaraz-paris-olympics-2024-gold-medal-match |access-date=16 December 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Historičar sporta [[Steve Flink]] opisao je ovaj meč "najboljim mečom u dva seta koji sam ikada gledao".<ref>{{Cite web |last=manfred |date=4 August 2024 |title="The Best Two-Set Match I Have Ever Seen" – Steve Flink On Novak Djokovic – Carlos Alcaraz Olympic Final |url=https://worldtennismagazine.com/archives/23630 |access-date=15 December 2024 |website=World Tennis Magazine |language=en-US}}</ref> Portal ''[[Tennis.com]]'' ga je proglasio najboljim mečom [[2024.]] godine.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=20 December 2024 |title=TENNIS.com's 2024 ATP Match of the Year: Novak Djokovic conquers Carlos Alcaraz at the Olympics, and finally wins gold |url=https://www.tennis.com/news/articles/2024-tennis-atp-match-of-the-year-novak-djokovic-carlos-alcaraz-olympics-paris |access-date=30 August 2025 |website=Tennis.com}}</ref> Sljedeće su godine također igrali dva meča. Đoković je slavio na [[Australian Open]]u i tako nastavio svoju seriju pobjeda protiv Alcaraza na tvrdoj podlozi,<ref name=":5">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=21 January 2025 |title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo |website=BBC Sport}}</ref> koja je završena kasnije te godine na [[US Open]]u, gdje je Alcaraz prvi put pobijedio Đokovića na toj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman |first1=Matthew |last2=Eccleshare |first2=Charlie |date=5 September 2025 |title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final |url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/ |access-date=5 September 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ulaznice za taj meč bile su najskuplje u historiji US Opena.<ref>{{Cite web |last=SAM |date=4 September 2025 |title=US Open ticket prices soar to unprecedented level: How much does it cost to watch Carlos Alcaraz vs Novak Djokovic? |url=https://www.marca.com/en/tennis/us-open/2025/09/04/68b9f44146163fdd7c8b4581.html |access-date=6 September 2025 |website=MARCA |language=en}}</ref> U finalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, Alcaraz je lagano pobijedio 3:1 u setovima i tako kompletirao karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web|title=Alcaraz dents Djokovic's Melbourne final perfection, wins first Australian Open title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-australian-open-2026-final|website=ATPTour|date=1 February 2026|access-date=1 February 2026}}</ref> Uz [[Stan Wawrinka|Stana Wawrinku]], Alcaraz je jedini tenisač u historiji koji ima stopostotni uspjeh protiv Đokovića u finalima Grand Slamova. {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Đoković |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |1 |1 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |0 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- style="background:#FFEA5C;" |{{nowrap|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]}} |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="ND"/> |5 |5 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Đoković |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Masters|Madrid Open]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(5)|7|5|-|7|6|(5)}} |align=center| 3:36 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|5|7|-|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 3:23 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 3. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |align=center| '''4:42''' |align=center| '''2''' |align=center| 1 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 4. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|5|7|-|7|6|(7)|7|6|(4)}} |align=center| 3:49 |align=center| 2 |align=center| '''2''' |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 1:28 |align=center| 2 |align=center| '''3''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finiale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |align=center| 2:27 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#FFEA5C;" |align=center| 7. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] | Olimpijske igre | Zemlja | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|7|6|(3)|7|6|(2)}} |align=center| 2:50 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Đoković''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 3:37 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(4)|6|2|-}} |align=center| 2:23 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |align=center| 3:02 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |} == Stil igre == [[File:Carlos Alcaraz Argentina Open 2024.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz tijekom [[Argentina Open]]a [[2022.]] godine.]] Carlos Alcaraz je ''all-round'' igrač, odnosno igrač koji je podjednako vješt u svim stilovima igre, ali primarno koristi napadački stil s osnovne crte. Poznat je po sjajnom pokrivanju terena te defenzivnim sposobnostima, koje često koristi kako bi defenzivnu situaciju pretvorio u priliku za napad tijekom izmjena udaraca. Forhend se smatra njegovim najjačim oružjem, a podjednako dobro udara i direktne udarce i udarce s puno spina. Bekend mu je dvoručni i udara izravnije. Zbog svog napadačkog stila, Alcaraz tijekom meča nerijetko ima i visok broj ''winnera'' i neprisiljenih pogrešaka, posebice forhendom. Za svoju visinu ima atipično snažan prvi servis; uglavnom servira brzinom od oko 185 do 190 km/h, a znao je pogoditi i servis od 217 km/h, s tim da mu je preciznost na razini prosjeka.<ref>{{Cite web |title=How Alcaraz's Scintillating Serve Toppled Djokovic's Return In The Wimbledon Final &#124; |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818230616/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |archive-date=18 August 2023 |access-date=18 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: The story behind his new & improved serve |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-serve-feature-wimbledon-2024 |access-date=27 July 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Pri drugom servisu, uglavnom dodaje topspin kako bi loptica dobila veći odskok i tako prisilila protivnika na slabiji ''return''; ovi servisi uglavnom dosežu brzone od 150 do 170 km/h.<ref>{{Cite web |title=CARLOS ALCARAZ VS. ALEX DE MINAUR &#124; LONDON 2023 |url=https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205433/https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Zbog slabije preciznosti, servis se nerijetko opisuje kao relativno slaba točka u Alcarazovoj igri.<ref>{{Cite web |date=11 January 2025 |title=Alcaraz says new serve still a work in progress as he targets Career Grand Slam |url=https://www.tennismajors.com/australian-open-news/alcaraz-says-new-serve-still-a-work-in-progress-as-he-targets-career-grand-slam-803085.html |access-date=5 February 2025 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Međutim, na primanju se smatra jednim od najboljih, posebice kada je u pitanju protivnikov prvi servis; tijekom [[2024.]] godine, Alcaraz je osvojio gotovo trećinu protivničkih servis gemova.<ref>{{Cite web |title=Leaderboard &#124; ATP Tour |url=https://www.atptour.com/en/stats/leaderboard?boardType=return&timeFrame=52week&surface=all&versusRank=all&formerNo1=false |access-date=5 February 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz ima i impresivnu igru na mreži, pri čemu podsjednako dobro igra i ''drop'' i ''drive'' voleje, a nerijetko u odlučujućim trenucima koristi servis-volej kombinaciju.<ref>{{Cite web |date=14 January 2023 |title='Carlos Alcaraz can serve and volley at...', says former ATP ace |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205432/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Njegov ''drop shot'', koji jako vješto skriva, ključ je njegove igre; agresivnim udarcima duboko na osnovnu crtu prisiljava protivnike da se povuku, nakon čega više ne mogu stići skraćenu loptu. Njegova preferencija prema forhend ''drop shotovima'' u odnosu na bekend varijantu opisana je kao neobična.<ref>{{Cite web |title=What Shot Has Carlos Alcaraz Popularised? |url=https://www.atptour.com/en/news/forehand-drop-shot-success-alcaraz-2023 |access-date=25 October 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz je hvaljen i zbog svoje kreativnosti na terenu.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 March 2023 |title=Carlos Alcaraz is the most exciting player in men's tennis and he will only get better |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/mar/27/carlos-alcaraz-is-the-best-in-the-world-and-he-is-only-going-to-get-better |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=10 June 2024 |title=Carlos Alcaraz is already remarkable but has plenty of improvement still to come |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/10/tennis-french-open-carlos-alcaraz |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Njegove fizičke i atletske vještine također su hvaljene. Zbog svoje brzine i kretanja često je uspoređivan s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]]; njegove sposobnosti pokrivanja terena i kretanje u obrambenim situacijama uspoređivane su s onima [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]; konačno, njegov dodir uspoređivan je s onim [[Roger Federer|Rogera Federera]].<ref>{{Cite web |last1=Rouquette |first1=Cédric |last2=Bourrières |first2=Rémi |last3=Cambers |first3=Simon |date=17 October 2022 |title=From Carlitos to Alcaraz, Episode 3: Attack, defence, power, touch – Alcaraz the pioneer of "total tennis" |url=https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Davidov |first=Liya |date=13 July 2023 |title=TECH Talk: If the Big 3 had a baby, his name would be Carlos Alcaraz |url=https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Đoković je jednom prilikom rekao da Alcaraz posjeduje "najbolje od svih triju svjetova".<ref>{{Cite news |title=Wimbledon: Novak Djokovic praises 'complete' champion Carlos Alcaraz as blend of Roger Federer, Rafael Nadal and himself after epic final |url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723081913/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-date=23 July 2024 |access-date=14 January 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live}}</ref> Također je poznat i po dobroj kondiciji; Alcaraz češće gubi kraće mečeve, dok u mečevima na pet setova ima omjer od 15:1 u pobjedana, čime drži rekord s 93.75% uspješnosti. Međutim, Alcaraz je često kritiziran zbog nedostatka konzistentnosti tijekom sezone,<ref>{{Cite web |title=Wilander's honest diagnosis of Alcaraz's problem: "He is going to be quite inconsistent" |url=https://www.puntodebreak.com/en/2025/04/01/wilanders-honest-diagnosis-of-alcarazs-problem-he-is-going-to-be-quite-inconsistent |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> pri čemu bi najčešće drastično padao u posljednjim mjesecima nakon završetka Grand Slamova. Sam Alcaraz je rekao da mu je nemoguće igrati dobro ako ne uživa na terenu.<ref>{{Cite web |last=Ciriza |first=Alejandro |date=26 April 2023 |title=Carlos Alcaraz, the last great virtuoso of tennis |url=https://english.elpais.com/sports/2023-04-26/carlos-alcaraz-the-last-great-virtuoso-of-tennis.html |access-date=26 April 2025 |website=EL PAÍS English |language=en-us}}</ref> == Treneri i stožer == [[File:Damir Džumhur vs Carlos Alcaraz, 2025 Roland Garros, 2025-05-30 (1115) (Juan Carlos Ferrero).jpg|thumb|right|220px|Bivši svjetski broj 1 i osvajač [[Roland-Garros]]a, [[Juan Carlos Ferrero]] bio je Alcarazov trener od njegove 15. godine do kraja [[2025.]] godine. Njihov profesionalni razlaz šokirao je teniski svijet.]] Alcaraza su dok je bio dječak trenirali Kiko Navarro i Carlos Santos.<ref name="ChildhoodCoach">{{cite web |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601065251/https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |archive-date=1 June 2023 |access-date=7 November 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref> U rujnu [[2018.]] godine, tada petnaestogidšnji Alcaraz preselio se u [[Villena|Villenu]] kako bi trenirao u [[Teniska akademija Ferrero|Teniskoj akademiji Ferrero]] pod vodstvom [[Juan Carlos Ferrero|Juana Carlosa Ferrera]], koji je postao njegov osobni trener.<ref name=":2">{{cite web |date=7 August 2018 |title=Juan Carlos Ferrero será el nuevo coach de Carlos Alcaraz |url=https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626171617/https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=11 May 2022 |website=Equelite JC Ferrero Sport Academy |language=es}}</ref> Ferrero je odbio nekoliko ponuda vrhunskih profesionalnih igrača kako bi mogao raditi s Alcarazom.<ref>{{Cite web |date=2 July 2019 |title=Ferrero enjoying life as coach of rising star Alcaraz |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/ferrero-enjoying-life-as-coach-of-rising-star-alcaraz/ |access-date=11 December 2024 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cascales: "La clave es que Alcaraz no pierda la ambición" |url=https://www.puntodebreak.com/2024/11/14/cascales-clave-alcaraz-no-pierda-ambicion |access-date=11 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=es}}</ref> Njihova je suradnja naširoko hvaljena, a Ferrero je [[2022.]] i [[2025.]] godine dobio [[ATP nagrade|ATP-ovu nagradu za trenera godine]]. Međutim, u prosincu [[2025.]] godine, Alcaraz je iznenada objavio prekida suradnju s Ferrerom nakon sedam godina, što je izazvalo šok u teniskom svijetu.<ref>{{cite web |date=17 December 2025 |title=Alcaraz splits with Ferrero, who says 'I wish I could have continued' |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-split-december-2025 |access-date=17 December 2025 |website=atptour.com |publisher=Association of Tennis Professionals}}</ref> U prosincu [[2024.]] godine objavljeno je kako će se [[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]], bivši član Ferrerovog stručnog stožera, pridružiti timu i biti drugi trener uz Ferrera.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Alcaraz adds Samuel Lopez to his coaching team |url=https://www.tennismajors.com/atp/alcaraz-adds-samuel-lopez-to-his-coaching-team-798371.html |access-date=15 December 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Prekidom suradnje s Ferrerom, López je u siječnju [[2026.]] godine postao Alcarazov jedini trener.<ref name="Jurejko">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Alcaraz je od svog debija na ATP Touru uglavnom imao nepromijenjen stručni stožer. Članovi stožera su kondicijski trener Alberto Lledó, fizioterapeut Juanjo Moreno, doktor Juanjo López i agent Albert Molina. Brat Álvaro bio mu je dugogodišnji sparing partner, a od [[2026.]] godine mu je i pomoćni trener.<ref>{{Cite web |title=This is how Carlos Alcaraz's team looks ahead to 2025 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/12/13/this-is-how-carlos-alcarazs-team-looks-ahead-to-2025 |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Carlos Alcaraz reveals why brother Alvaro will 'take on more prominence' in his team|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-reveals-brother-will-take-on-more-prominence-as-new-team-role-emerges|website=Tennis365|date=2026-01-23|access-date=2026-02-01|language=en|first=Oli Dickson|last=Jefford}}</ref> Tijekom [[2025.]] godine, prijatelj iz djetinjstva Fran Rubio pridružio se njegovom timu kao drugi fizioterapeut.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=5 February 2025 |title=Carlos Alcaraz adds close friend and trusted figure to his team |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-adds-close-friend-and-trusted-figure-to-his-coaching-team |access-date=26 April 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Alcaraz radi i sa sportskom psihologicom Isabel Balaguer.<ref>{{Cite news |last=Briggs |first=Simon |date=15 July 2023 |title=Carlos Alcaraz sees psychologist in bid to beat Novak Djokovic on Centre Court |url=https://www.telegraph.co.uk/tennis/2023/07/15/carlos-alcaraz-psychologist-novak-djokovic-wimbledon-final/ |access-date=22 August 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> == Statistike == {{Main|Statistike i rekordi Carlosa Alcaraza}} Ovdje se nalazi skraćeni pregled osnovnih statističkih podataka karijere Carlosa Alcaraza, a preuzeti su sa službenih stranica [[ATP Tour]]a<ref>{{cite web |url=http://www.atptour.com/ |title=ATP Tour |accessdate=13 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.atpworldtour.com/Reliability-Zone/Reliability-Overall-Current-List.aspx |title=FedEx ATP Reliability Index |publisher=Association of Tennis Professionals |accessdate=18 April 2011}}</ref> i [[ITF]]-a. {{Statistike legenda}} {|class="wikitable nowrap" style=text-align:center;font-size:95% !Turnir ![[2020.]] ![[2021.]] ![[2022.]] ![[2023.]] ![[2024.]] ![[2025.]] ![[2026.]] !Omjer !Pob.–Por. !%Pob. |- |colspan="11" align="left" |'''[[Grand Slam]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Australian Open]] |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|18–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=18|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Roland-Garros]] |style=background:#ecf2ff|Q1 |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|25–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=25|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|4K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[US Open]] |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |8–4 |16–3 |17–2 |19–2 |24–2 |7–0 |7 / 20 |91–13 |{{tennis win percentage|won=91|lost=13|integer=yes}} |- | colspan="11" align="left" |'''[[ATP Finals]]''' |- |bgcolor=efefef align=left|[[ATP Finals]] |colspan=2 style=color:#767676|DNQ |O{{Efn|Kvalificirao se, ali nije sudjelovao zbog ozljede.}} |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|GF |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|0 / 3 |style=background:#efefef|7–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=5|integer=yes}} |- | colspan="17" align="left" |'''Reprezentativni nastupi''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]{{efn|name=SummerOlympics|[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre 2020.]] odgođene su i održane [[2021.]] godine zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]].}} |style=color:#767676|NO |A |colspan=2 style=color:#767676|Nisu održane |style=background:silver|S |colspan=2 style=color:#767676|NO |style=background:#efefef|0 / 1 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Davis Cup]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#ffebcd|ČF |O |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |colspan="11" align="left" |'''[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000 turniri]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Indian Wells Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:yellow|PF |style=background:#efefef|2 / 6 |style=background:#efefef|24–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Miami Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|1K |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#efefef|1 / 6 |style=background:#efefef|14–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=14|lost=5|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Monte-Carlo Masters]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |O |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Madrid Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|2 / 4 |style=background:#efefef|15–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=15|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Italian Open]] |O |O |O |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|7–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Canadian Open]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#ffebcd|ČF |O |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|2–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=2|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Cincinnati Open]] |O |style=background:#afeeee|1K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:thistle|F |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|12–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=12|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Shanghai Masters]] |colspan=3 style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|4K |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Paris Masters]] |O |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#afeeee|2K | |style=background:#efefef|0 / 5 |style=background:#efefef|5–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=5|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |3–5 |19–5 |25–6 |16–5 |21–3 |5–2 |8 / 34 |89–26 |{{tennis win percentage|won=89|lost=26|integer=yes}} |- | colspan="11" style="text-align:left" |'''Statistika karijere''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef | ||2020.||2021.||2022.||2023.||2024.||2025.||2026.|| colspan="3" |Karijera |-style=background:#efefef |align=left|Turniri |1 |19 |17 |17 |16 |16 |4 |colspan=3|'''Ukupno u karijeri: 90''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Naslovi |0 |1 |5 |6 |4 |8 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 26 |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Finala |0 |1 |7 |8 |5 |11 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 34 |-style=background:#efefef |align=left|Tvrda podloga pobjeda–poraza |0–0 |20–10 |27–8 |28–9 |29–8 |38–7 |17–2 |11 / 52 |159–44 |{{tennis win percentage|won=159|lost=44|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Zemljana podloga pobjeda–poraza |1–1 |11–6 |27–4 |25–3 |17–4 |22–1 |0–0 |11 / 30 |103–19 |{{tennis win percentage|won=103|lost=19|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Travnata podloga pobjeda–poraza |0–0 |1–1 |3–1 |12–0 |8–1 |11–1 |0–0 |4 / 8 |35–4 |{{tennis win percentage|won=35|lost=4|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Ukupno pobjeda–poraza |1–1 |32–17 |57–13 |65–12 |54–13 |71–9 |17–2 |26 / 90 |297–67 |{{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Postotak pobjeda |{{tennis win percentage|won=1|lost=1|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=32|lost=17|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=57|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=65|lost=12|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=54|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=71|lost=9|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=17|lost=2|integer=yes}} |colspan=3|Ukupno u karijeri: {{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=background:#efefef |style=text-align:left|'''Ranking na kraju godine'''{{Efn|Ranking 2019. godine: 492.}} |141. |32. |style=background:lime|'''1.''' |style=background:thistle|2. |style=background:#99ccff|3. |style=background:lime|'''1.''' | |colspan=3|{{Tooltip|''' $64,336,028 '''|Career Prize Money – Singles & Doubles combined}} |} {{notelist}} === Finala === ==== Grand Slamovi ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|2|6|-|7|6|(1)|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |- ![[2025.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |- ![[2025.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|4|-|4|6|-|4|6|-|4|6|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |- ![[2026.]] |style=background:#ffc|[[Australian Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |} ==== ATP Finals ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2025.]] |style=background:#ffffcc|[[ATP Finals]] |Tvrda (d) |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(4)|5|7|-}} |} ==== Masters 1000 turniri ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Miami Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|4|-}} |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|1|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|2|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Jan-Lennard Struff]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|3|6|-|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|7|(7)|6|7|(4)}} |- ![[2024.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Musetti]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|3|6|-|6|1|-|6|0|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Italian Open]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|5|0|-|d=pred.}} |- ![[2026.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(5)|3|6|-}} |} ==== Olimpijske igre ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2024.]] |style=background:#ffea5c|[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] |Zemlja |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |bgcolor=FFA07A |Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(3)|6|7|(2)}} |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commons category|Carlos Alcaraz}} * {{ATP}} * {{Instagram}} {{Top 10 tenisera i teniserki|atpsinglovi=y}} {{Broj jedan teniseri}} {{Osvajači sve 4 GS titule}} {{Pobjednici Australian Opena}} {{Pobjednici Roland Garrosa}} {{Pobjednici Wimbledona}} {{Pobjednici US Opena}} {{Španski sportista godine}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2003||Alcaraz, Carlos}} [[Kategorija:Španski teniseri]] [[Kategorija:Pobjednici Australian Opena]] [[Kategorija:Pobjednici Roland-Garrosa]] [[Kategorija:Pobjednici Wimbledona]] [[Kategorija:Pobjednici US Opena]] [[Kategorija:Španski olimpijci]] [[Kategorija:Osvajači olimpijskih medalja u tenisu]] [[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2024.]] [[Kategorija:Olimpijski teniseri]] [[Kategorija:ATP brojevi 1]] 7a2h9idmc2gk4vkvnqcabvhl2c3gpv8 42580569 42580568 2026-04-12T16:07:13Z Edgar Allan Poe 29250 /* Statistike */ 42580569 wikitext text/x-wiki {{Infokutija teniser | ime = Carlos Alcaraz | slika = 25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Carlos Alcaraz - 240422 192324 (cropped).jpg | opis_slike = Carlos Alcaraz na dodjeli spotskih nagrada Laureus ([[2024.]]) | širina_slike = 220px | profesionalna karijera = [[2018.]] – ''danas'' <!-- Osobne informacije --> | država = {{flag|Španjolska}} | punoime = Carlos Alcaraz Garfia | datum rođenja = {{datum rođenja i dob|2003|5|5|hr=da}} | mjesto rođenja = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | datum smrti = <!-- možete koristiti {{death date and age|godina smti|mjesec smrti|dan smrti|godina rođenja|mjesec rođenja|dan rođenja}} --> | mjsto smrti = | prebivalište = {{flagicon|ŠPA}} [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[Španjolska]] | nadimak = Carlitos | visina = 1.83 m<ref name="ATP">{{cite web |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |url=https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |work=[[ATP Tour]] |access-date=24 May 2025 |archive-date=30 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430090656/https://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |url-status=live}}</ref> | stil igre = dešnjak (dvoručni bekend) | zarada = 64,336,028$<ref name="career-prize-money-leaders">{{Cite web |url=https://www.protennislive.com/posting/ramr/career_prize.pdf |title=ATP Prize Money Leaders |website=Protennslive.com |date=23 February 2026|access-date=24 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.atptour.com/en/players/carlos-alcaraz/a0e2/overview |title=Carlos Alcaraz &#124; Overview |website=ATP Tour}}</ref> (5. u historiji) | trener = {{nowrap|[[Juan Carlos Ferrero]] (2019–2025)<br />[[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]] (2024–''danas'')}} <!--Singlovi--> | pojedinačni_rekord = 301–68 | pojedinačnih_titula = 26 | najviši_pojedinačni_rang = '''[[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|1.]]''' ([[12. rujna]] [[2022.]]) | trenutni_pojedinačni_rang = 2. ([[13. travnja]] [[2026.]])<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/rankings/singles |title=PIF ATP Rankings (Singles) |website=ATP Tour |access-date=2 February 2026}}</ref> | Australian_Open_rezultat = '''P''' ([[2026]]) | Roland_Garros_rezultat = '''P''' ([[2024]], [[2025]]) | Wimbledon_rezultat = '''P''' ([[2023]], [[2024]]) | US_Open_rezultat = '''P''' ([[2022]], [[2025]]) | ATP_Finals_rezultat = F ([[2025]]) | WTA_Finals_rezultat = | Olimpijada_rezultat = F ([[2024]]) <!--Parovi--> | parovi_rekord = 9–6 | parovi_titula = 0 | najviši_doubles_rang = 519 ([[9. svibnja]] [[2022.]]) | trenutni_doubles_rang = | Australian_Open_parovi_rezultat = | Roland_Garros_parovi_rezultat = | Wimbledon_parovi_rezultat = | US_Open_parovi_rezultat = | ATP_Finals_parovi_rezultat = | WTA_Finals_parovi_rezultat = | Olimpijada_parovi_rezultat = ČF ([[2024]]) <!--Mješoviti parovi--> | mješoviti_rekord = | mješoviti_titula = 0 | Australian_Open_mješoviti_rezultat = | Roland_Garros_mješoviti_rezultat = | Wimbledon_mješoviti_rezultat = | US_Open_mješoviti_rezultat = 1K ([[2025]]) | Olimpijada_mješoviti_rezultat = <!--Momčadski turniri--> | Davis_Cup = | Fed_Cup = | Hopman_Cup = | svetsko ekipno prvenstvo = <!--Medalje--> | prikaži-medalje = yes | medalje = {{Medalja|Država| {{flag|Španjolska}} }} {{Medalja|Natjecanje| [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] }} {{Medalja|Srebro| [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] | [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|Singlovi]] }} | medalje-naslov = Medalje <!-- Ažurirano i vanjske veze --> | ažurirano = [[12. ožujka]] [[2026.]] | atp profil = https://www.atptour.com/en/players/-/A0E2/overview | wta profil = | vebsajt = }} '''Carlos Alcaraz Garfia''' ({{IPA-es|ˈkaɾlos alkaˈɾaθ ˈɣaɾfja|lang}};<ref>{{cite web |title=The pronunciation by Carlos Alcaraz himself |url=https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |work=ATPWorldTour.com |access-date=19 July 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412223748/https://www.atptour.com/-/media/player-names/carlos-alcaraz-player-name-2021.mp3 |url-status=live}}</ref> [[El Palmar (Murcia)|El Palmar]], [[5. svibnja]] [[2003.]]), [[Španjolska|španjolski]] profesionalni tenisač. Trenutno je [[Lista tenisera koji su bili prvi na ATP ljestvici|prvi tenisač]] na [[ATP ljestvica|ATP-ovoj ljestvici]], a [[2022.]] i [[2025.]] završio je godinu kao prvi tenisač na ljestvici. Osvojio je 26 [[ATP Tour|ATP Tour]] titula, uključujući sedam [[Grand Slam]]ova i osam [[ATP Masters 1000 turniri|Mastersa]]. Najmlađi je igrač u historiji tenisa koji je kompletirao karjerni Grand Slam u singlovima. Alcaraz je tenisku karijeru započeo [[2018.]] godine, kada je imao 14 godina. U svibnju [[2021.]] godine probio se među 100 najboljih tenisača, a godinu je završio na 32. mjestu nakon što je došao do četvrtfinala [[US Open]]a. Sljedeće je godine upravo u [[New York (grad)|New Yorku]] osvojio svoju prvu Grand Slam titulu. U dobi od 19 godina, 4 mjeseca i 7 dana, postao je najmlađi tenisač i prvi tinejdžer koji je došao na prvo mjesto ATP ljestvice te je postao najmlađi tenisač koji je kalendarsku godinu završio na prvom mjestu. Sljedeće je godine prvi put osvojio [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]], pobijedivši u finalu [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]. Tijekom [[2024.]] godine postao je najmlađi tenisač koji je kompletirao tzv. "Kanalski Slam" (osvojio je [[Roland-Garros]] i [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] u istoj sezoni), a osvojio je i srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Tijekom [[2025.]] osvojio je još dva Grand Slama, pobijedivši [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] na [[Roland-Garros]]u i [[US Open]]u. Početkom [[2026.]] godine, u dobi od 22 godine, 8 mjeseci i 27 dana, postao je najmlađi tenisač u historiji koji je kompletirao karijerni Grand Slam, nakon osvajanja [[Australian Open]]a. == Rani život i juniorska karijera == Carlos Alcaraz Garfia rođen je [[5. svibnja]] [[2003.]] godine u [[El Palmar (Murcia)|El Palmaru]] kao drugi sin Carlosa Alcaraza Gonzáleza i Virginije Garfije Escandón. Ima jednog starijeg brata, Álvara, i dvojicu mlađih, Sergija i Jaimea.<ref name=":4">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz's Family: All About the Tennis Champion's Parents and Siblings |url=https://people.com/all-about-carlos-alcaraz-family-parents-siblings-7814256 |access-date=15 December 2024 |website=People.com |language=en}}</ref> Alcaraz je počeo trenirati tenis u klubu ''Real Sociedad Club de Campo de Murcia'' kada je imao samo četiri godine; njegov otac radio je kao trener i službenik u klubu u to doba.<ref>{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=1 June 2023 |title=Antes de que Carlos Alcaraz fuera impresionante, fue bastante bueno como para tener suerte |url=https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |access-date=13 July 2024 |work=The New York Times |language=es |issn=0362-4331 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.nytimes.com/es/2023/06/01/espanol/carlos-alcaraz-roland-garros.html |url-status=live}}</ref> Majka mu je radila kao asistentica prodaje u [[IKEA]]-i.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz Se Destapa En Vogue |url=http://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |access-date=13 July 2024 |website=ATP Tour |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.atptour.com/es/news/alcaraz-vogue-february-2023 |url-status=live}}</ref> Njegov je otac igrao tenis, ali je kao tinejdžer odustao od profesionalne karijere zbog manjka financijskih sredstava.<ref>{{Cite web |last=Moya |first=Francisco J. |date=6 April 2022 |title=El abuelo de Carlos Alcaraz, de la receta de las tres 'C' a la "alegría, el orgullo y el alivio" |url=https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |access-date=13 July 2024 |website=La Verdad |language=es |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021526/https://www.laverdad.es/carlos-alcaraz/abuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html%3Fref%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.laverdad.es%2Fcarlos-alcaraz%2Fabuelo-carlos-alcaraz-20220406002423-ntvo.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: "Mi padre tenía muchas raquetas y el club estaba al lado de casa" |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.html |access-date=13 July 2024 |website=www.lavanguardia.com |date=18 April 2021 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.lavanguardia.com/deportes/tenis/20210418/6770759/carlos-alcaraz-godo-rafael-nadal-equelite-villena.amp.html |url-status=live}}</ref> Tijekom [[2013.]] godine, kada je imao 10 godina, Alcaraz je s [[Babolat]]om potpisao svoj prvi sponzorski ugovor.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=28 October 2025 |title=Who are Carlos Alcaraz's big sponsors? Massive Nike deal and stripping to his underwear for Calvin Klein |url=https://www.tennis365.com/tennis-features/carlos-alcarazs-sponsors-20m-nike-deal-chief-progress-officer |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Kada je imao 11 godina, [[IMG (kompanija)|IMG-ov]] agent Albert Molina gledao ga je kako igra te je bio toliko oduševljen njegovim talentom da je nagovarao njegovog oca da mu dozvooli da radi s njim, na što je ovaj u konačnici pristao kada je Carlosu bilo 12 godina.<ref>{{Cite web |title=Signed At 12, Carlos Alcaraz Investment Now Paying Rich Dividends {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/how-carlos-alcaraz-has-built-a-winning-team |access-date=24 December 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 September 2025 |title=Who Sits in Carlos Alcaraz's Player's Box? |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/sits-carlos-alcarazs-players-box-130000828.html |access-date=24 December 2025 |website=Yahoo Life |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 April 2023 |title="Carlos and I are almost the same person, we think the same way" |url=https://www.tennismajors.com/atp/exclusive-interview-with-alcaraz-coach-juan-carlos-ferrero-carlos-and-i-are-almost-the-same-person-we-think-the-same-way-670345.html |access-date=25 October 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Njegov otac i stariji brat Álvaro često ga prate na turnirima, a Álvaro mu je nerijetko i partner na treninzima te pomoćni trener. Kada ne putuje na turnire živi u obiteljskoj kući u [[Murcia|Murciji]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz is already training on the clay in Murcia with his sights set on Paris 2024 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/07/18/alcaraz-is-already-training-on-the-clay-in-murcia-with-his-sights-set-on-paris-2024 |access-date=15 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> Nadimci u obitelji su mu Carlitos i Charly.<ref>{{Cite web |last=Palmer |first=Kevin |date=1 October 2023 |title=Carlos Alcaraz reveals the nickname has given himself |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-nickname-carlitos-interview-press-conference |access-date=16 December 2024 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Identificira se kao [[katolicizam|katolik]] te je nerijetko išao po blagoslov kod svećenika prije turnira.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz makes time for blessing amid US Open pressure |url=https://aleteia.org/2025/08/25/heres-the-catholic-way-carlos-alcaraz-prepares-for-us-open/ |access-date=2025-12-22 |website=Aleteia — Catholic Spirituality, Lifestyle, World News, and Culture |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Macken: The athletic side of the newest saints |url=https://bccatholic.ca/voices/pat-macken-bccath/macken-the-athletic-side-of-the-newest-saints |access-date=2025-12-22 |website=The B.C. Catholic |language=en}}</ref> U dobi od 10 godina, Alcaraz je prvi puta igrao na turniru izvan [[Španjolska|Španjolske]], sudjelujući na U-10 prvenstvu u [[Hrvatska|Hrvatskoj]],<ref>{{Cite web |date=25 June 2023 |title=Carlos Alcaraz – the Birth of One Boy's Dreams, the Death of One Man's Hopes {{!}} InsideTennis.com |url=https://www.insidetennis.com/2023/06/carlos-alcaraz-the-birth-of-one-boys-dreams-the-death-of-one-mans-hopes/ |access-date=24 December 2025 |language=en-US}}</ref> gdje je izgubio u finalu.<ref>{{Cite web |date=23 May 2022 |title=The 'brutal charisma' and staggering game of Carlos Alcaraz |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/33944927/heir-apparent-carlos-alcaraz-ready-complete-tennis-takeover-2022-french-open |access-date=24 December 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Kako je iste godine pristupio [[Babolat]]ovom timu, napredovao je te je s 13 godina bio dio njihovog međunarodnog tima.<ref>{{Cite news |last=Newcomb |first=Tim |title=One-On-One With Carlos Alcaraz On His 7-Year Extension With Babolat |url=https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705160800/https://www.forbes.com/sites/timnewcomb/2023/08/24/one-on-one-with-carlos-alcaraz-on-his-7-year-extension-with-babolat/ |archive-date=2024-07-05 |access-date=24 December 2025 |work=[[Forbes]] |language=en |url-status=live }}</ref> Godine [[2015.]] osvojio je U-12 turnir u sklopu Rafa Nadal Tour Mastersa, a sljedeće je godine osvojio i U-14 turnir.<ref>{{Cite web |last=Richardson |first=James |date=1 August 2023 |title=Carlos Alcaraz's little brother notches a win on Rafa Nadal Tour |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcarazs-little-brother-jaime-notches-win-rafa-nadal-tour |access-date=24 December 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Godina [[2017.]] bila je prekretnica u njegovoj juniorskoj karijeri; osvojio je XIV Taça Internacional Maia Jovem, pobijedivši [[Daniel Rincón (teniser)|Daniela Rincóna]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=Alcaraz and Radulova reign on clay in Maia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F111601%2FAlcaraz-and-Radulova-reign-on-clay-in-Maia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> a ubrzo je osvojio i Babolat Cup.<ref>{{Cite web |title=U12 Babolat Cup International Masters Finals – Roberta Gaskell Crowned Champion – Yorkshire Tennis |url=https://www.yorkshiretennis.org.uk/u12-babolat-cup-international-masters-finals-roberta-gaskell-crowned-champion/ |access-date=24 December 2025 |language=en-GB}}</ref> Istoga je ljeta Španjolskoj pomogao osvojiti U-14 turnir u sklopu Europskog ljetnog kupa te je bio dio reprezentacija koja je osvojila drugo mjesto (iza [[Švicarska|Švicarske]]) na [[ITF Svjetsko juniorsko finale|ITF Svjetskom juniorskom finalu]].<ref>{{Cite web |last=Ilic |first=Jovica |date=10 July 2017 |title=Spain and Ukraine win 14&U European Summer Cups |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Tennis_Stories/45284/spain-and-ukraine-win-14ampu-european-summer-cups/ |access-date=24 December 2025 |website=Tennis World USA |language=en}}</ref> and was part of the Spanish team that finished runner-up to Switzerland at the [[ITF World Junior Tennis Finals]].<ref>{{Cite web |date=5 August 2025 |title=Carlos Alcaraz's younger brother is now set to follow in his footsteps this year |url=https://tennishead.net/carlos-alcarazs-younger-brother-is-now-set-to-follow-in-his-footsteps-this-year/ |access-date=24 December 2025 |website=tennishead.net |language=en-GB}}</ref> Uspon se nastavio i tijekom [[2018.]] godine. U srpnju je osvojio Dutch Junior Open, pobijedivši [[Filip Kolašinski|Filipa Kolašinskog]] u finalu,<ref>{{Cite web |title=TC Bakkum Dutch Junior Open 2018 |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/tc-bakkum-dutch-junior-open-2018/ned/2018/j-g2-ned-01a-2018/draws-and-results/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> a nekoliko tjedana kasnije pobijedio je [[Elmer Møller|Elmera Møllera]] u finalu U-16 [[Evropsko juniorsko prvenstvo u tenisu|Europskog juniorskog prvenstva]].<ref>{{Cite web |title=Alcaraz & Bartone victorious at European 16&U Championships |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/121329/Alcaraz-Bartone-victorious-at-European-16U-Championships |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> Kasnije te godine pomogao je Španjolskoj pri osvajanju naslova prvaka [[Juniorski Davis Cup|juniorskog Davis Cupa]] u [[Budimpešta|Budimpešti]]; u meču protiv [[Harold Mayot|Harolda Mayota]] u singlovima spasio je meč loptu, a kasnije je u parovima osigurao odlučujuću pobjedu nakon što je [[Francuska]] prešla u rano vodstvo.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=26 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |access-date=24 December 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Moran |first=Tom |date=30 September 2018 |title=SPAIN WINS 2018 JUNIOR DAVIS CUP AFTER COMEBACK VICTORY |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/spain-wins-junior-davis-cup-after-comeback-victory/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> U ožujku [[2019.]] godine osvojio je J300 Villenu, pobijedivši [[Ilja Biloborodko|Ilju Biloborodka]] u finalu.<ref>{{Cite web |title=J300 Villena \ Trofeo Juan Carlos Ferrero (Villena), J300 Boys, 2019-03-26 Tennis Results |url=https://www.coretennis.net/majic/pageServer/0r0100000c/en/tid/73829/Tournament-Rounds.html |access-date=24 December 2025 |website=www.coretennis.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=J300 Villena |url=https://www.itftennis.com/en/tournament/j300-villena/esp/2025/j-j300-esp-2025-001/champions/ |access-date=24 December 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine postao je prvi junior Europe,<ref>{{Cite web |title=From European Junior Champion to record breaker: Carlos Alcaraz Garfia |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=/news/127560/From-European-Junior-Champion-to-record-breaker-Carlos-Alcaraz-Garfia |access-date=24 December 2025 |website=www.tenniseurope.org}}</ref> dok mu je najbolji plasman na svjetskoj juniorskoj ljestvici bilo 22. mjesto.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Garfia 2025: biography, Career, Net Worth, earnings and titles |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis-player/1348/carlos-alcaraz-garfia/ |access-date=24 December 2025 |website=www.tennisworldusa.org}}</ref> == Profesionalna karijera == === Debi i prvi ATP naslovi (2018. – 2021.) === Alcaraz je svoj profesionalni debi imao u veljači [[2018.]] godine u dobi od 14 godina, kada je kao kvalifikant sudjelovao na [[ITF Futures]] turniru Španjolska F5 u [[Murcia|Murciji]]. U prvom je kolu izbacio dugog nositelja i tada 292. igrača svijeta, [[Federico Gaio|Federica Gaija]], a ispao je u četvrtfinalu. Na tom je turniru dobio svoja prva dva ATP boda te je debitirao na [[ATP ljestvica|ATP ljestvici]] [[26. veljače]] [[2018.]] kao 1414. igrač svijeta.<ref>{{Cite web |date=5 July 2022|title=Carlos Alcaraz: How Covid has kept a lid on this mercurial talent|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-how-covid-has-kept-a-lid-on-this-mercurial-talent/|access-date=25 June 2025|website=tennishead.net|language=en-GB}}</ref> U travnju [[2019.]] godine, u dobi od 15 godina, debitirao je na [[ATP Challenger Tour|Challengeru]] [[JC Ferrero Challenger Open|JC Ferrero Challenger]] u [[Villena|Villeni]]. U prvom je kolu pobijedio 17-godišnjeg [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]], koji je do tada imao seriju od 16 uzastopnih pobjeda,<ref>{{Cite web |title=Challenger TV: Watch Carlos Alcaraz & Jannik Sinner's first meeting ahead of French Open clash|url=https://www.atptour.com/en/news/watch-alcaraz-sinner-first-meeting-alicante-2019#:~:text=A%2015-year-old%20Alcaraz,one%20hour%20and%2050%20minutes.|access-date=25 October 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je pobijedio u meču na Challengeru;<ref>{{Cite web |last=Ilic|first=Jovica|date=3 April 2024|title=Five Years of Fire: Carlos Alcaraz vs. Jannik Sinner's First Encounter|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/143738/five-years-of-fire-carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner-s-first-encounter/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> u drugom kolu izbacio ga je osmi nositelj [[Lukáš Rosol]]. Alcaraz će u narednom periodu osvojiti četiri titule na Challengerima, tri od njih prije punoljetnosti, te postati prvi tenisač rođen [[2003.]] godine koji je igrao meč za titulu na Challengeru. Debi na [[ATP Tour]]u imao je [[2020.]] godine na [[Rio Open]]u, gdje je dobio pozivnicu za glavni ždrijeb turnira; imao je 16 godina.<ref>{{cite web |date=13 December 2019|title=Carlos Alcaraz grabs 2020 Rio Open wild card for an ATP debut|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215222514/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/ATP_Tennis/81432/carlos-alcaraz-grabs-2020-rio-open-wild-card-for-an-atp-debut/|archive-date=15 February 2020|access-date=15 February 2020|website=Tennis World USA}}</ref> U prvom kolu dobio je tada 41. igrača svijeta, sunarodnjaka [[Albert Ramos Viñolas|Alberta Ramosa Viñolasa]], i to u maratonskom meču u tri seta koji je trajao 3 sata i 37 minuta.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz, 16, Wins ATP Tour Debut In Rio|url=http://www.atptour.com/en/news/garin-andujar-alcaraz-rio-2020-monday|access-date=25 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Alcaraz je tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine koji je dobio meč na [[ATP Tour]]u, a to mu je uspjelo prije nego je ijedan igrač rođen [[2002.]] godine ostvario jednu pobjedu.<ref>{{Cite web |last=Ciotti|first=Lorenzo|date=18 February 2020|title=Carlos Alcaraz Garfia, the first player born in 2003 to win an ATP Tour match!|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/videos/ATP_Tennis/84227/carlos-alcaraz-garfia-the-first-player-born-in-2003-to-win-an-atp-tour-match/|access-date=25 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jacobs|first=Shahida|date=16 April 2025|title=Diego Dedura-Palomero celebrates wildly after emulating Sinner, Alcaraz, Fonseca|url=https://www.tennis365.com/atp-tour/first-player-born-each-year-win-atp-match-featuring-carlos-alcaraz-jannik-sinner-diego-dedura-palomero|access-date=25 June 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> U drugom kolu izbacio ga je [[Federico Coria]]. Sljedeće godine prvi je put sudjelovao u kvalifikacijama za neki [[Grand Slam]], odnosno [[Roland-Garros]], a iako je u prvom kolu imao dvije meč lopte u drugom setu protiv [[Aleksandar Vukić|Aleksandra Vukića]], na kraju je izgubio u tri seta.<ref>{{Cite web|title=Vukic saves two match points in Roland Garros win|url=https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|access-date=10 July 2025|website=Tennis Australia|language=en-AU|archive-date=2025-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250121112837/https://www.tennis.com.au/news/2020/09/22/vukic-saves-two-match-points-in-roland-garros-win|url-status=dead}}</ref> Početkom [[2021.]] godine debitirao je u glavnom ždrijebu nekog Grand Slama nakon što je izborio nastup na [[Australian Open]]u kroz kvalifikacije; time je postao najmlađi kvalifikant na turniru još od [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] [[2005.]] godine.<ref name=":023">{{Cite web |title=Parallels with Rafa mean no escape for Alcaraz|url=https://ausopen.com/articles/features/parallels-rafa-mean-no-escape-alcaraz|access-date=22 March 2025|website=ausopen.com|language=en}}</ref> Kako je odigravanje turnira odgođeno zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]], Alcaraz je početkom veljače igrao [[Great Ocean Road Open]], gdje ga je pobijedio [[Thiago Monteiro]].<ref>{{Cite web |title=Thiago Monteiro vs. Carlos Alcaraz Melbourne 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/8998/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na Australian Openu, u prvom je kolu pobijedio kolegu kvalifikanta [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]] u tri seta i tako postao prvi igrač rođen [[2003.]] godine s pobjedom na nekom [[Grand Slam]]u; također je bio jedini tinejdžer koji je prošao prvo kolo turnira, ali je u grom kolu ispao od [[Mikael Ymer|Mikaela Ymera]]. U narednom je periodu kombinirano nastupao na Challengerima i ATP turnirima,<ref>{{Cite web |title=Marco Trungelliti vs. Carlos Alcaraz Gran Canaria 2021 Round of 16 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/9458/ms008|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tallon Griekspoor vs. Carlos Alcaraz Montpellier 2021 1st Round Qualifying &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/375/qs013|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Alexander Zverev vs. Carlos Alcaraz Acapulco 2021 Round of 32 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/807/ms031|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Frances Tiafoe vs. Carlos Alcaraz Barcelona 2021 Round of 64 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/425/ms041|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> pri čemu je najveći uspjeh imao na [[Andalucía Open]]u, gdje je redom pobjeđivao [[Nikola Milojević (teniser)|Nikolu Milojevića]], [[Feliciano Lopez|Feliciana Lopeza]] i trećeg nositelja [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] prije poraza od [[Jaume Munar|Jaumea Munara]] u polufinalu; to polufinale bio mu je tada najbolji plasman na nekom ATP Tour turniru.<ref>{{Cite web |title=Jaume Munar vs. Carlos Alcaraz Marbella 2021 Semi-Finals &#124; Estadísticas de Partido|url=https://www.atptour.com/es/scores/match-stats/archive/2021/9462/ms003|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=es}}</ref> Za [[Miami Open]] dobio je pozivnicu, ali ga je u prvom kolu pobijedio [[Emil Ruusuvuori]]; bio mu je to prvi nastup na nekom [[ATP Masters 1000 turniri|Masters 1000]] turniru.<ref>{{Cite web |title=Emil Ruusuvuori vs. Carlos Alcaraz Miami 2021 Round of 128 &#124; Match Stats|url=https://www.atptour.com/en/scores/match-stats/archive/2021/403/ms081|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Pozivnicu je dobio i za [[Madrid Open]], gdje je u prvom kolu pobijedio [[Adrian Mannarino|Adriana Mannarina]] i tako postao najmlađi pobjednik u historiji turnira, rekord koji je ranije (od [[2004.]] godine) držao [[Rafael Nadal]]. U drugom se kolu, na svoj osamnaesti rođenan, susreo upravo s Nadalom u njihovom prvom susretu; izgubio je u dva seta.<ref>{{cite web |title=Alcaraz on 'Dream' Nadal Clash: 'It's the Best Birthday Present'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504040630/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2021-monday-reaction|archive-date=4 May 2021|access-date=4 May 2021|work=ATP Tour}}</ref> Dana [[24. svibnja]] [[2001.]] godine ušao je među 100 najboljih tenisača svijeta (94. mjesto) i tako postao najmlađi tenisač među top 100.<ref>{{Cite web |date=23 May 2021|title=Carlos Alcaraz moves into the top 100 with a Challenger win in Oeiras|url=https://www.tennisnet.com/en/news/carlos-alcaraz-moves-into-the-top-100-with-a-challenger-win-in-oeiras|access-date=22 March 2025|website=tennisnet.com|language=en}}</ref><ref name=":133">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz na [[Roland-Garros 2021.|Roland-Garrosu 2021.]] godine.]] Kao kvalifikant došao je do trećeg kola [[Roland-Garros]]a, gdje ga je pobijedio [[Jan-Lennard Struff]]. Alcaraz je postao najmlađi igrač koji je došao do trećeg kola Roland-Garrosa u 29 godina te najmlađi na Grand Slamovima općenito još od Nadala [[2004.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz becomes youngest man to reach third round in Paris in 29 years|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/alcaraz-becomes-youngest-man-to-reach-third-round-in-paris-in-29-years/|access-date=22 March 2025|website=www.itftennis.com}}</ref> Iste godine debitirao je i na [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] preko pozivnice. U prvom je kolu pobijedio [[Yasutaka Uchiyama|Yasutaku Uchiyamu]] u svom prvom meču od pet setova,<ref name=":1332">{{Cite web |last=Battersby|first=Kate|date=29 June 2021|title=Alcaraz making a name|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-06-29/teenager_alcaraz_making_name_for_himself.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> ali je ispao u drugom kolu od drugog igrača svijeta, [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]].<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=Alix|date=1 July 2021|title=Medvedev too strong for teenager|url=https://www.wimbledon.com/en_GB/news/articles/2021-07-01/medvedev_too_strong_for_teenager_alcaraz.html|access-date=22 March 2025|website=wimbledon.com}}</ref> U srpnju iste godine je na [[Croatia Open Umag|Umag Open]]u osvojio svoju prvu ATP titulu, pobijedivši [[Richard Gasquet|Richarda Gasqueta]] u finalu;<ref>{{Cite web |date=25 July 2021|title=No escaping Carlos Alcaraz: 18-year-old becomes youngest ATP champion since 2008 in Umag|url=https://www.tennismajors.com/atp/umag-atp-250-atp/no-escaping-carlos-alcaraz-18-year-old-becomes-youngest-atp-champion-since-2008-in-umag-436105.html|access-date=22 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> time je postao najmlađi ATP pobjednik još od [[Kei Nishikori|Keija Nishikorija]] [[2008.]] godine.<ref>{{Cite web |title=Joao Fonseca makes history in Buenos Aires, wins first ATP Tour title|url=https://www.atptour.com/en/news/cerundolo-fonseca-buenos-aires-2025-final|access-date=22 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je u trećem kolu u drami od pet setova pobijedio tada trećeg igrača svijeta, [[Stefaons Cicipas|Stefanosa Cicipasa]].<ref>{{Cite news |last1=Keating|first1=Steve|date=4 September 2021|title=Alcaraz upsets Tsitsipas to reach U.S. Open fourth round|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611093944/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/alcaraz-upsets-tsitsipas-reach-us-open-fourth-round-2021-09-03/|archive-date=11 June 2022|access-date=4 September 2021|work=Reuters}}</ref> S 18 godina i 4 mjeseca, Alcaraz je postao najmlađi tenisač koji je dobio top 3 igrača na US Openu od uvođenja [[ATP ljestvica|ATP ljestvice]] [[1973.]] godine. Također je postao najmlađi tenisač u četvrtkom kolu Grand Slama još od [[Roland-Garros 1992.|Roland-Garrosa 1992.]] godine, gdje je u četvrtom kolu igrao 17-godišnji [[Andrij Medvedev]], te najmlađi tenisač u četvrtom kolu US Opena od 17-godišnjeg [[Michael Chang|Michaela Changa]] [[1989.]] godine.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Records Biggest Career Win, Shocks Stefanos Tsitsipas in US Open Thriller|url=https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904001025/https://www.atptour.com/en/news/tsitsipas-alcaraz-us-open-2021-friday|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=3 September 2021|title=Alcaraz, 18, stuns Tsitsipas; Tiafoe tops Rublev|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904010845/https://www.espn.com/tennis/story/_/id/32141025/daniil-medvedev-cruises-pablo-andujar-fourth-round-us-open|archive-date=4 September 2021|access-date=4 September 2021}}</ref> U četvrtom kolu pobijedio je kvalifikanta [[Peter Gojowczyk|Petera Gojowczyka]] i tako ušao u četvrtfinale kao najmlađi četvrtfinalist u historiji Open ere na US Openu, najmlađi ukupno od [[Thomaz Koch|Thomaza Kocha]] [[1963.]] godine te najmlađi na svim Grand Slamovima još od Michaela Changa na [[Roland-Garros 1990.|Roland-Garrosu 1990.]] godine. U četvrtfinalu je predao meč [[Félix Auger-Aliassime|Félixu Augeru-Aliassimeu]] nakon ozljede noge.<ref>{{cite web |title=The Latest: Alcaraz says leg muscle made him stop at Open|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611083455/https://www.tennis.com/news/articles/the-latest-fernandez-19-reaches-us-open-women-s-semis|archive-date=11 June 2022|access-date=8 September 2021}}</ref> Na sljedećem [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] po prvi je puta bio nositelj na Masters 1000 turniru (30.), ali ga je u prvom kolu izbacio [[Andy Murray]].<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=10 October 2021|title=Andy Murray battles back to beat Carlos Alcaraz at Indian Wells|url=https://www.theguardian.com/sport/2021/oct/11/andy-murray-battles-back-to-beat-carlos-alcarez-at-indian-wells|access-date=22 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nastavio je nizati top 10 pobjede,<ref>{{Cite news |date=27 October 2021|title=Andy Murray loses to Carlos Alcaraz at Vienna Open|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/59064423|access-date=22 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=In his win over Matteo Berrettini, Carlos Alcaraz showed that blurring speed and crisp technique can still prevail against a bigger opponent|url=https://www.tennis.com/news/articles/in-his-win-over-matteo-berrettini-carlos-alcaraz-showed-that-blurring-speed-and-|access-date=22 March 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref> a na [[Rolex Paris Masters|pariškom Mastersu]] pobijedio je tada osmog igrača svijeta, Jannika Sinnera, u njihovom prvom susretu na ATP Touru.<ref>{{Cite web |last=Rigal|first=Joseph|date=3 November 2021|title=Carlos Alcaraz stuns Jannik Sinner to open ATP Finals door for Hubert Hurkacz and Cameron Norrie|url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-stuns-jannik-sinner-to-open-atp-finals-door-for-hubert-hurkacz-and-cameron-norrie/|access-date=22 March 2025|website=Tennishead|language=en-GB}}</ref> Sezonu je završio na [[Next Gen ATP Finals]]ima, gdje je isprva bio treći nositelj, ali je nakon odustajanja Sinnera i Augera-Aliassimea postao prvi nositelj; dominantno je osvojio turnir, izgubivši tek jedan set.<ref>{{Cite web |title=Alcaraz leaves NextGen behind with Milan magic – Roland-Garros – The official site|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/magic-carlos-alcaraz-wins-nextgen-2021-milan|access-date=22 March 2025|website=www.rolandgarros.com|language=en-us}}</ref> === Prvi Grand Slamovi i ATP br. 1 (2022. – 2023.) === Početkom [[2022.]] godine, Alcaraz je po prvi put bio nositelj na nekom [[Grand Slam]]u; kao 31. nositelj, došao je do trećeg kola gdje ga je u petom setu pobijedio [[Matteo Berrettini]].<ref>{{cite web |title=What Carlos Alcaraz Has Done Quicker Than the Big Three|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119053743/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-australian-open-2022-monday-reaction|archive-date=19 January 2022|access-date=19 January 2022|work=ATP Tour}}</ref> U finalu [[Rio Open]]a pobijedio je [[Diego Schwartzman|Diega Schwartzmana]] te tako osvojio svoju prvu [[ATP 500 turniri|ATP 500 titulu]],<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |title=Carlos Alcaraz Rises to Career-High After Rio de Janeiro Title |access-date=21 February 2022 |archive-date=21 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221233858/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-atp-rankings-21-february-2022 |url-status=live|work=ATP Tour}}</ref> postavši najmlađi osvajač u toj kategoriji otkako je uvedena [[2009.]] godine.<ref>{{Cite news |title=Carlos Alcaraz Makes History With Rio de Janeiro Title|url=https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927091510/https://www.atptour.com/en/news/schwartzman-alcaraz-rio-2022-final|archive-date=27 September 2023|access-date=13 June 2025|work=ATP Tour|language=en}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] došao je do polufinala, gdje je izgubio od [[Rafael Nadal|Rafaela Nadala]],<ref>{{Cite news |last=|date=20 March 2022|title=Rafael Nadal wins battle of generations against Alcaraz, 18, to reach Indian Wells final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/20/rafael-nadal-wins-battle-of-generations-to-beat-alcaraz-18-to-indian-wells-final|access-date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> da bi dva tjedna kasnije u finalu [[Miami Open]]a pobijedio [[Casper Ruud|Caspera Ruuda]] za svoj prvi Masters 1000 naslov. Alcaraz je tako postao najmlađi i prvi španjolski osvajač Miamija u historiji turnira te najmlađi Masters 1000 prvak još od Nadalove titule u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]] iz [[2005.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=3 April 2022|title=Carlos Alcaraz confirms arrival among elite with Miami Open success|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/03/carlos-alcaraz-confirms-arrival-among-elite-with-miami-open-win|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Nakon iznenađujućeg ispadanja u Monte Carlu od [[Sebastian Korda|Sebastiana Korde]],<ref>{{cite web |date=13 April 2022|title=Carlos Alcaraz exits in windy Monte Carlo against unseeded Sebastian Korda|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220909091103/https://www.theguardian.com/sport/2022/apr/13/monte-carlo-masters-tennis-cameron-norrie-dan-evans|archive-date=9 September 2022|access-date=9 September 2022|work=[[The Guardian]]}}</ref> u [[Barcelona Open|Barceloni]] je pobijedio prvog nositelja [[Stefanos Cicipas|Stefanosa Cicipasa]] te sunarodnjaka [[Pablo Carreño Busta|Pabla Carreña Bustu]] (u finalu)<ref>{{cite web |date=24 April 2022|title=Amazing Alcaraz Wins Barcelona Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314141008/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-carreno-busta-barcelona-2022-final|archive-date=14 March 2023|access-date=24 April 2022|website=ATP Tour}}</ref> na putu do titule; ovo mu je, [[25. travnja]] [[2022.]] godine donijelo prvi ulazak među 10 najboljih tenisača svijeta,<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=ATP Barcelona: Carlos Alcaraz downs Stefanos Tsitsipas and writes history|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612145924/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_ATP_results_with/112794/atp-barcelona-carlos-alcaraz-downs-stefanos-tsitsipas-and-writes-history/|archive-date=12 June 2022|access-date=23 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas in Barcelona Open thriller to guarantee spot in world's top-10|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-barcelona/2022/carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-in-barcelona-open-thriller-to-guarantee-spot-in-world-s-top-_sto8896118/story.shtml|access-date=7 May 2022|work=Eurosport}}</ref> čime je postao najmlađi tenisač u toj grupi još od Nadala, koji je to postigao na isti dan 17 godina ranije.<ref>{{cite web |date=22 April 2022|title=Alcaraz Downs Tsitsipas Again, Reaches Barcelona Semis|url=http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220611054850/http://www.tennisnow.com/News/2022/April/Alcaraz-Downs-Tsitsipas-Again,-Reaches-Barcelona-S.aspx|archive-date=11 June 2022|access-date=7 May 2022|publisher=Tennis Now}}</ref><ref>{{cite web |title='Straight-A Student' Carlos Alcaraz Makes Historic Top 10 Breakthrough|url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620021504/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-top-10-feature-april-2022|archive-date=20 June 2022|access-date=25 April 2022|work=ATP Tour}}</ref> Dan nakon svog 19. rođendana, Alcaraz je pobijedio četvrtog igrača svijeta i trećeg nositelja Rafaela Nadala u četvrtfinalu [[Mutua Madrid Open|Madrid Opena]];<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Takes Out Rafael Nadal in Madrid|url=https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506172936/https://www.atptour.com/en/news/nadal-alcaraz-madrid-2022-friday|archive-date=6 May 2022|access-date=6 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> bila je to Alcarazova prva pobjeda nad Nadalom i njihov posljednji susret na ATP Touru. Sljedećeg dana, Alcaraz je igrao svoj prvi meč s tada prvim tenisačem svijeta, [[Novak Đoković|Novakom Đokovićem]]. Nakon tri sata i 36 minuta, Alcaraz je pobijedio Đokovića u tri seta i tako postao najmlađi igrač koji je pobijedio prvog tenisača svijeta još od Nadala [[2004.]] godine te jedini igrač koji je pobijedio Nadala i Đokovuća jednog za drugim na zemlji.<ref>{{Cite news |date=7 May 2022|title=Madrid Open: Carlos Alcaraz shocks Novak Djokovic to reach final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61364603|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu je uvjerljivo pobijedio branitelja naslova i trećeg igrača svijeta [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]] za samo 64 minute;<ref>{{Cite news |date=8 May 2022|title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763|access-date=9 March 2025|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> s 19 godina i 3 dana postao je najmlađi pobjednik turnira u historiji. U svibnju je došao do 6. mjesta na ATP ljestvici.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Defeats Alexander Zverev for Madrid Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220509071148/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-madrid-2022-final-sunday|archive-date=9 May 2022|access-date=8 May 2022|work=ATP Tour}}</ref> [[File:Wimbledon Day 1 - 2022 DSC05856 (52179956200).jpg|320px|thumb|Alcaraz na [[Wimbledon 2022.|Wimbledonu 2022.]] godine.]] Iako je bio jedan od favorita za naslov na [[Roland-Garros]]u te godine,<ref>{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=21 May 2022|title=Carlos Alcaraz Recently Beat Nadal and Djokovic on Clay. Could This French Open Be His?|url=https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530230744/https://www.nytimes.com/2022/05/21/sports/tennis/carlos-alcaraz-french-open.html|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> Alcaraz je ispao u četvrtfinalu od Zvereva,<ref>{{Cite web |last=Livaudais|first=Stephanie|date=28 May 2022|title=Alcaraz v Korda: Things We Learned|url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601055352/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2022-r3-carlos-alcaraz-v-sebastian-korda-things-we-learned|archive-date=1 June 2022|access-date=31 May 2022|website=[[French Open]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 May 2022|title=Alcaraz Breaks New Ground With Khachanov Win In Paris|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530163456/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-khachanov-roland-garros-2022-r4|archive-date=30 May 2022|access-date=31 May 2022|website=|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref name="RG2022QF2">{{Cite news |last=Clarey|first=Christopher|date=31 May 2022|title=Alexander Zverev Beats Carlos Alcaraz at the French Open|url=https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531184040/https://www.nytimes.com/2022/05/31/sports/tennis/alexander-zverev-carlos-alcaraz.html|archive-date=31 May 2022|access-date=31 May 2022|work=[[The New York Times]]}}</ref> dok je na [[Wimbledon (turnir)|Wimbledonu]] došao do četvrtog kola, gdje ga je izbacio [[Jannik Sinner]].<ref>{{cite web |title=Wimbledon 2022: Jannik Sinner holds on to sink Carlos Alcaraz to make quarter-finals at SW19|url=https://www.eurosport.com/tennis/wimbledon/2022/wimbledon-2022-jannik-sinner-holds-on-to-down-carlos-alcaraz-to-make-quarter-finals-at-sw19_sto9017773/story.shtml|access-date=21 July 2024|work=Eurosport}}</ref> Na [[Hamburg Open]]u došao je do finala, gdje ga je pobijedio [[Lorenzo Musetti]];<ref>{{cite web |date=24 July 2022|title=Musetti Stuns Alcaraz In Hamburg For His First ATP Tour Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724210823/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-hamburg-2022-final|archive-date=24 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> iako je to bio njegov prvi poraz u nekom ATP finalu, plasman ga je doveo do petog mjesta na ljestvici, čime je postao najmlađi igrač u top pet još od Nadala [[2005.]] godine.<ref>{{cite web |title=Top-5 Alcaraz Sets All-Next Gen Final with Musetti|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724073733/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-molcan-hamburg-2022-sf|archive-date=24 July 2022|access-date=24 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=25 July 2022|title=Alcaraz Makes History, Cracks Top 5: 'It's Pretty Amazing'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727133536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-top-5-pepperstone-atp-rankings-feature|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> U [[Umag]]u je igrao finale, ali je izgubio od Sinnera, mada je [[1. kolovoza]] postao četvrti tenisač na svijetu.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Rides Hot Start into Umag SFS|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730055941/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bagnis-umag-2022-friday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz Beats Giulio Zeppieri to Reach Umag Final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730195301/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zeppieri-umag-2022-saturday|archive-date=30 July 2022|access-date=30 July 2022|work=ATP Tour}}</ref> Iako mu je sjevernoamerička turneja startala loše,<ref>{{Cite web |title=TNT Sports is not available in your region|url=https://www.tntsports.co.uk/geoblocking.shtml|access-date=9 March 2025|website=www.tntsports.co.uk}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 August 2022|title=Cameron Norrie stuns Carlos Alcaraz to reach Cincinnati semi-final|url=https://www.theguardian.com/sport/2022/aug/20/cameron-norrie-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-cincinnati-semi-final|access-date=9 March 2025|work=The Observer|language=en-GB|issn=0029-7712}}</ref> zajedno s Nadalom, Ruudom, [[Danil Medvedev|Danilom Medvedevim]] i Cicipasom bio je jedan od kandidata za preuzimanje prvog mjesta na [[US Open]]u. U četvrtom kolu izbacio je bivšeg prvaka [[Marin Čilić|Marina Čilića]] u pet setova (čime je postao najmlađi igrač u ''Open'' eri koji je igrao dva uzastopna četvrtfinala US Opena),<ref>{{cite tweet |number=1567035942849888259|user=usopen|title=Carlitos is finding success in New York at a young age. https://t.co/fOpdx9ncC2|author=US Open Tennis|date=6 September 2022|access-date=12 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907041535/https://twitter.com/usopen/status/1567035942849888259|archive-date=7 September 2022|url-status=live}}</ref> u četvrtfinalu Sinnera također u pet setova (u meču od pet sezova koji je završio u 2:50 ujutro po lokalnom vremenu, čime je postao najkasnije završeni meč na turniru)<ref>{{Cite web |title=US Open: Carlos Alcaraz outlasts Jannik Sinner in five-hour epic to reach semi-finals|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12692535/us-open-carlos-alcaraz-outlasts-jannik-sinner-in-five-hour-epic-to-reach-semi-finals|access-date=9 March 2025|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te [[Frances Tiafoe|Francesa Tiafoea]] u polufinalu, također u pet setova. U finalu je u četiri seta pobijedio Ruuda, čime je ne samo osvojio svoj prvi Grand Slam naslov, već je i po prvi put u karijeri postao prvi tenisač svijeta. S 19 godina i 130 dana, Alcaraz je postao najmlađi tenisač na prvom mjestu ATP ljestvice u historiji te drugi najmlađi najbolji tenisač svijeta općenito, iza [[Lew Hoad|Lewa Hoada]],<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12">{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz becomes youngest world No. 1 in Pepperstone ATP rankings history|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912000636/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-climbs-to-world-no-1-us-open-2022|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name=":04">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Youngest Year-End ATP No. 1 Presented By Pepperstone In History |url=https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116111255/https://www.atptour.com/en/news/carlos-alcaraz-year-end-no-1-2022 |archive-date=16 November 2022 |access-date=26 November 2022 |website=ATP Tour}}</ref> a postao je i prvi tenisač rođen u [[21. vijek|XXI. vijeku]] s Grand Slam naslovom. Ostatak sezone završio je bez zapaženih rezultata,<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Carlos Alcaraz loses debut as world No. 1 to Félix Auger-Aliassime in Davis Cup Finals meeting |url=https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020537/https://www.tennis.com/news/articles/davis-cup-spain-leads-canada-1-0-alcaraz-next |archive-date=6 November 2022 |access-date=6 November 2022 |website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 October 2022|title=In-Form Felix Flies Past Alcaraz In Basel|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221030165358/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-auger-aliassime-basel-2022-saturday|archive-date=30 October 2022|access-date=30 October 2022|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 November 2022|title=Rune into Paris semis after Alcaraz retires, Djokovic advances|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106020525/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/rune-into-paris-semi-finals-after-alcaraz-retires-2022-11-04/|archive-date=6 November 2022|access-date=6 November 2022|work=Reuters}}</ref> a krajem godine objavio je da ide na šestotjednu pauzu zbog ozljede abdomena.<ref>{{cite web |last=Livie|first=Alex|date=6 November 2022|title=Carlos Alcaraz facing six weeks out with injury, will miss ATP Finals and Davis Cup in 'tough and painful' blow|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115070641/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2022/carlos-alcaraz-facing-six-weeks-out-with-injury-will-miss-atp-finals-and-davis-cup-in-tough-and-pain_sto9214903/story.shtml|archive-date=15 November 2022|access-date=6 November 2022|work=[[Eurosport]]}}</ref> Neovisno o tome, godinu je završio kao prvi tenisač svijeta, a time je s 19 godina i 214 dana postao najmlađi igrač i jedini tinejdžer u historiji ATP ljestvice koji je godinu završio na prvom mjestu.<ref>{{cite web |date=11 September 2022|title=Alcaraz wins US Open title & rises to world No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220912002152/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ruud-us-open-2022-final|archive-date=12 September 2022|access-date=12 September 2022|website=ATP Tour}}</ref><ref name="ATP12"/><ref name=":04"/> Početkom [[2023.]] otkazao je nastup na [[Australian Open]]u zbog ozljede<ref>{{cite web |date=7 January 2023|title=Australian Open 2023: World No. 1 Carlos Alcaraz withdraws from Grand Slam tournament due to leg injury|url=https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107033406/https://www.cbssports.com/tennis/news/wta-requiring-resolution-of-peng-shuai-case-for-womens-tennis-tournaments-return-to-china/|archive-date=7 January 2023|access-date=7 January 2023|website=cbssports.com}}</ref> te je nakon 20 tjedana izgubio prvo mjesto od osvajača Novaka Đokovića.<ref>{{cite web |date=30 January 2023|title=Djokovic Returns To No. 1, Mover Of Week|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208002730/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-pepperstone-atp-rankings-30-january-2023|archive-date=8 February 2023|access-date=8 February 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Prvi turnir te godine bio mu je [[Argentina Open]], koji je osvojio pobjedom u dva seta nad [[Cameron Norrie|Cameronom Norriejem]].<ref>{{Cite web |date=19 February 2023|title=Tennis, ATP – Argentina Open 2023: Alcaraz wins the final against Norrie|url=https://www.tennismajors.com/atp/argentina-open-alcaraz-wins-the-title-661801.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> Tjedan dana kasnije igrao je finale [[Rio Open]]a kao branitelj naslova i to opet protiv Norrieja, ali je izgubio zbog ozljede,<ref>{{Cite news |last=sport|first=Guardian|date=27 February 2023|title=Cameron Norrie beats world No 2 Carlos Alcaraz to claim Rio Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/feb/26/cameron-norrie-beats-world-no-2-carlos-alcaraz-to-claim-rio-open|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> zbog koje je otkazao nastup na [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Openu]].<ref>{{Cite web |date=1 March 2023|title=Both Alcaraz and Norrie withdraw from Acapulco|url=https://www.tennismajors.com/atp/both-alcaraz-and-norrie-withdraw-from-acapulco-663856.html|access-date=9 March 2025|website=Tennis Majors|language=en-US}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je u trećem kolu protiv [[Tallon Griekspoor|Tallona Griekspoora]] upisao svoju 100. pobjedu u karijetu, postavši tako drugi najbrži igrač koji je došao do 100 pobjeda, iza [[John McEnroe|Johna McEnroea]].<ref>{{cite web |date=15 March 2023 |title=Carlos Alcaraz 'really proud' to reach milestone before Djokovic, Nadal and Federer |url=https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315145121/https://tennishead.net/carlos-alcaraz-really-proud-to-reach-milestone-before-djokovic-nadal-and-federer/ |archive-date=15 March 2023 |access-date=16 March 2023 |website=tennishead.net}}</ref> U polufinalu je pobijedio Sinnera, a u finalu Medvedeva i tako osvojio Indian Wells po prvi put.<ref>{{cite web |date=17 March 2023|title=SF Preview: Alcaraz, Sinner Renew Rivalry In Indian Wells|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2023-sf-preview|access-date=25 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Postao je tako prvi tenisač nakon [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2017.]] godine koji je osvojio ovaj turnir bez izgubljenog seta te najmlađi osvajač tzv. [[Sunshine Double]]a. Posljedično, dana [[20. ožujka]] [[2023.]] vratio se na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |date=20 March 2023|title=Alcaraz Wins Indian Wells, Returns To World No. 1|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320085101/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2023-final|archive-date=20 March 2023|access-date=20 March 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Alcaraz se nadao obraniti titulu i u Miamiju, ali je izgubio od Sinnera u polufinalu te je ponovo pao na drugo mjesto.<ref>{{Cite web |title=Sinner Storms Back To Beat Alcaraz In Miami SF, Ending Spaniard's No. 1 Reign|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-miami-2023-sf|website=ATP Tour}}</ref><ref>{{cite web |date=1 April 2023|title=Jannik Sinner wins the point of the year, then ends Carlos Alcaraz's hopes for a Sunshine Double|url=https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402045713/https://www.tennis.com/news/articles/the-point-of-the-year-by-jannik-sinner-and-carlos-alcaraz|archive-date=2 April 2023|access-date=4 April 2023|website=Tennis.com}}</ref> Nakon što se zbog ozljede povukao s [[Monte Carlo Masters|Monte-Carlo Mastersa]],<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |title=Rafael Nadal, Carlos Alcaraz pull out of Monte Carlo Masters |date=4 April 2023 |access-date=9 September 2023 |archive-date=24 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524225356/https://www.tennis.com/news/articles/nadal-alcaraz-pull-out-of-clay-court-monte-carlo-masters |url-status=live|website=[[Tennis.com]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> obranio je titule u Barceloni<ref>{{cite web |date=23 April 2023|title=Barcelona Open: Carlos Alcaraz beats Stefanos Tsitsipas to retain title|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524235345/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12864374/barcelona-open-carlos-alcaraz-beats-stefanos-tsitsipas-to-retain-title|archive-date=24 May 2023|access-date=9 September 2023|work=[[Sky Sports]]}}</ref> i Madridu,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz Makes History with 10th Title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508000728/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-madrid-2023-final-reaction|archive-date=8 May 2023|access-date=8 May 2023}}</ref> a ulaskom u drugo kolo [[Internazionali d'Italia|Mastersa u Rimu]] vratio se na prvo mjesto. Međutim, u trećem je kolu iznenađujuće izgubio od 135. tenisača svijeta [[Fabian Marozsan|Fabiana Marozsana]], što će [[Jon Wertheim]] nazvati najvećim šokom godine.<ref>{{Cite web |title=Fabian Marozsan Beats Carlos Alcaraz in Rome Upset|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522152536/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-marozsan-rome-2023-monday/|archive-date=22 May 2023|access-date=22 May 2023}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|date=17 May 2023|title=Carlos Alcaraz's Italian Open Upset Is a Blessing in Disguise|url=https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010192049/https://www.si.com/tennis/2023/05/17/carlos-alcarazs-italian-open-upset-is-a-blessing-in-disguise|archive-date=10 October 2023|access-date=9 September 2023|magazine=[[Sports Illustrated]]}}</ref> Alcaraz je na putu do polufinala [[Roland-Garros]]a ispustio samo jedan set, a tamo ga je čekao dugo očekivani dvoboj s Novakom Đokovićem.<ref name="SiDjokovicSemi2">{{Cite magazine |last=Wertheim|first=Jon|author-link=Jon Wertheim|date=7 June 2023|title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal|url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal|archive-date=19 July 2024|access-date=1 June 2024|magazine=Sports Illustrated|language=en-us}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi2">{{Cite news |last=Carayol|first=Tumaini|date=8 June 2023|title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview|access-date=9 March 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Meč je bio kompetitivan do početka trećeg seta, kada je Alcaraz zbog psihičkog pritiska i fizičkog umora počeo dobivati grčeve, tako da je Đoković lagano pobijedio u četiri seta i vratio se na prvo mjesto ljestvice.<ref name="CrampVsDjokovic2">{{cite web |date=9 June 2023|title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final|access-date=23 August 2023|website=ESPN.com}}</ref> [[File:Carlos Alcaraz Wimbledon 2023 Gentlemen's Singles Trophy.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz drži pobjednički pehar na [[Wimbledon 2023.|Wimbledonu 2023.]] godine.]] U [[Queen's Club Championships|Queen's Clubu]] je osvojio svoj prvi naslov na travi, pobijedivši [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]] u finalu, a vratio se i na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref>{{cite web |last=Ingle|first=Sean|date=26 June 2023|title=Carlos Alcaraz wins Queen's and declares himself a 'favourite' for Wimbledon|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230706225946/https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/25/alcaraz-wins-queens-favourite-for-wimbledon|archive-date=6 July 2023|access-date=15 July 2023|work=The Guardian}}</ref> Iako očekivanja za [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] nisu bila visoka, Alcaraz je do finala s Đokovićem ispustio samo dva seta. Iako je Đoković uvjerljivo započeo meč pobjedom 6:1 u prvom setu, Alcaraz je izdržao te je na kraju pobijedio u pet setova. Meč je trajao 4 sata i 42 minute, a odmah je proglašen klasikom.<ref name="NYTimesWimbledon2">{{Cite news |last=Futterman|first=Matthew|date=16 July 2023|title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic|url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html|access-date=9 March 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Ovo je bio Alcarazov prvi naslov na Wimbledonu te drugi Grand Slam ukupno,<ref>{{cite web |date=16 July 2023 |title=Carlos Alcaraz beats Novak Djokovic to win Wimbledon title in final for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jul/16/carlos-alcaraz-novak-djokovic-wimbledon-final-singles-men-tennis |access-date=19 July 2023 |work=The Guardian}}</ref>a uz to je postao prvi osvajač Wimbledona izvan [[Velika četvorka (tenis)|Velike četvorke]] još od [[2002.]] godine, što je bilo prije njegova rođenja.<ref name="auto12">{{cite web |last=Gharib|first=Anthony|date=16 July 2023|title=Carlos Alcaraz wins Wimbledon, denies Novak Djokovic record 24th Grand Slam singles title|url=https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717061050/https://www.usatoday.com/story/sports/tennis/wimb/2023/07/16/novak-djokovic-carlos-alcaraz-wimbledon-mens-final-result/70417922007/|archive-date=17 July 2023|access-date=17 July 2023|website=USA Today}}</ref> U [[National Bank Open|Torontu]] je ispao od [[Tommy Paul|Tommyja Paula]],<ref>{{cite web |last=Carroll|first=Rory|date=12 August 2023|title=Alcaraz stunned by Paul in Toronto quarters|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/de-minaur-shocks-medvedev-reach-semis-toronto-2023-08-11/|access-date=20 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref> dok je u [[Western & Southern Open|Cincinnatiju]] izgubio u finalu od Đokovića u tri seta, iako je imao meč loptu u drugom setu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduži meč u historiji turnira, odnosno najduže finale na tri seta u historiji Masters turnira.<ref>{{Cite web |url=https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |title=Novak Djokovic saves championship point in thrilling Cincinnati final win over Carlos Alcaraz |website=Tennis.com |date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821015125/https://www.tennis.com/news/articles/novak-djokovic-carlos-alcaraz-cincinnati-final-championship-point |url-status=live|last=McGrogan|first=Ed}}</ref><ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=21 August 2023|title=Novak Djokovic overcomes Carlos Alcaraz to win Cincinnati title in instant classic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719021528/https://www.theguardian.com/sport/2023/aug/20/coco-gauff-karolina-muchova-cincinnati-open|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> Na [[US Open]] je došao kao branitelj naslova, ali je izgubio u polufinalu od Medvedeva<ref>{{cite web |last=Carayol|first=Tumaini|date=9 September 2023|title=Daniil Medvedev stuns Carlos Alcaraz to set up US Open final showdown with Novak Djokovic|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909040451/https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/daniil-medvedev-stuns-carlos-alcaraz-to-set-up-us-open-final-showdown-with-novak-djokovic|archive-date=9 September 2023|access-date=9 September 2023|work=[[The Guardian]]}}</ref> te je nakon turnira ponovo pao na drugo mjesto ljestvice.<ref>{{cite web |date=29 August 2023|title=Djokovic's Devastating Start To US Open|url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230829074008/https://www.atptour.com/en/news/djokovic-muller-us-open-2023-monday|archive-date=29 August 2023|access-date=9 September 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> Iako mu je cilj do kraja godine bio vratiti se na prvo mjesto,<ref>{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |title=Alcaraz: 'No. 1 Is One Of The Main Goals' |date=27 September 2023 |access-date=7 November 2023 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022031/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-beijing-2023-preview |url-status=live|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=5 October 2023|title=Alcaraz On No. 1 Battle: 'Djokovic Is On My Mind In Every Practice'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107053710/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-shanghai-2023-preview|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> ponovo je, kao i godinu ranije, loše odigrao posljednje turnire na tvrdoj podlozi<ref>{{cite web |date=4 October 2023|title=Sinner powers past Alcaraz to book Beijing final with Medvedev|url=https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107055215/https://www.reuters.com/sports/tennis/medvedev-into-china-open-final-after-routine-win-over-zverev-2023-10-03/|archive-date=7 November 2023|access-date=7 November 2023|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Southby|first=Ben|date=11 October 2023|title=Carlos Alcaraz suffers shock defeat to Grigor Dimitrov in latest Shanghai Masters upset – 'I knew what I had to do'|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022028/https://www.eurosport.com/tennis/atp-shanghai/2023/carlos-alcaraz-suffers-shock-defeat-to-grigor-dimitrov-in-latest-shanghai-masters-upset-i-knew-what-_sto9832953/story.shtml|archive-date=19 July 2024|access-date=7 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{cite web |date=31 October 2023|title=Alcaraz: 'A Lot Of Things To Improve'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-reaction-paris-2023|access-date=7 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> te je godinu završio porazom u polufinalu [[ATP Finals]]a od Đokovića,<ref>{{Cite web |last=Southby|first=Ben|date=19 November 2023|title='I'm not at his level' – Carlos Alcaraz admits 'unbelievable' Novak Djokovic is superior indoors after ATP Finals defeat|url=https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119135056/https://www.eurosport.com/tennis/atp-finals/2023/im-not-at-his-level-carlos-alcaraz-admits-unbelievable-novak-djokovic-is-superior-indoors-after-atp-_sto9889172/story.shtml|archive-date=19 November 2023|access-date=20 November 2023|work=[[Eurosport]]}}</ref> odnosno kao drugi tenisač svijeta.<ref>{{cite web |date=19 November 2023|title=Ferrero On Alcaraz's 'Extremely Good' Year|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022032/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-turin-2023-sf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=20 November 2023|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> === Novi Grand Slam naslovi i povratak na prvo mjesto (2024. – 2025.) === Novu sezonu Alcaraz je započeo dobrim nastupom na [[Australian Open]]u, gdje je po prvi put u karijeri došao do četvrtfinala;<ref>{{cite web |title=Alcaraz joins illustrious quarterfinal club|url=https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://ausopen.com/articles/news/alcaraz-joins-illustrious-quarterfinal-club|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|website=ausopen.com|language=en}}</ref> tamo je ispao od [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]].<ref>{{cite news |date=24 January 2024|title=Alcaraz wiped out in quarterfinal loss to Zverev|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051155/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39376735/carlos-alcaraz-crashes-aussie-open-loss-zverev|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Nakon toga, treću godinu za redom igrao je na južnoameričkoj zemlji; kao branitelj naslova na [[Argentina Open]]u ispao je u polufinalu od [[Nicolás Jarry|Nicolása Jarryja]],<ref>{{cite news |date=17 February 2024|title=Alcaraz moves on, gets Jarry in Argentina semis|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223051721/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39541489/top-seed-carlos-alcaraz-reaches-argentina-open-semifinals|archive-date=23 February 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref><ref>{{cite news |date=18 February 2024|title=Alcaraz upset by Jarry in Argentina Open semifinals|url=https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022034/https://sportstar.thehindu.com/tennis/carlos-alcaraz-beaten-by-by-nicolas-jarry-argentina-open/article67859895.ece|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=Sportstar|language=en}}</ref> dok je na [[Rio Open]]u predao svoj prvi meč nakon samo dva gema jer je izvrnuo zglob.<ref name="RioOpenAnkle2">{{cite news |date=21 February 2024|title=Alcaraz rolls ankle, exits Rio Open after 2 points.|url=https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022036/https://www.espn.in/tennis/story/_/id/39565422/carlos-alcaraz-injures-ankle-exits-rio-open-2-games|archive-date=19 July 2024|access-date=23 February 2024|work=ESPN|language=en}}</ref> Povratak u formu uslijedio je na [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]],<ref>{{cite web |date=15 March 2024|title=Alcaraz buzzing after seeing off bee invasion, Zverev in 'most unusual match'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022548/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-indian-wells-2024-thursday-qf-reaction|archive-date=19 July 2024|access-date=15 March 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> gdje je u polufinalu pobijedio [[Jannik Sinner|Jannika Sinnera]] (i tako prekinuo njegov niz od 19 uzastopnih pobjeda),<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |title=Carlos Alcaraz survives bee invasion to set up Indian Wells semi-final with Jannik Sinner |date=15 March 2024 |access-date=15 March 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022556/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/15/bee-invasion-forces-delay-of-alcaraz-zverev-quarter-final-at-indian-wells |url-status=live|work=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="atptour.com2">{{cite web |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |title=Carlos Alcaraz snaps Jannik Sinner's winning streak in Indian Wells SFs |access-date=17 March 2024 |archive-date=17 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317074750/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-sinner-indian-wells-2024-sf-report |url-status=live|website=ATP Tour|language=en}}</ref> a onda i [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]] u finalu, osvojivši tako svoju prvu titulu u osam mjeseci.<ref>{{cite web |date=17 March 2024|title=Carlos Alcaraz wins second straight Indian Wells title with victory over Medvedev in final|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317234703/https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-wins-second-straight-indian-wells-title-with-victory-over-medvedev-in-final|archive-date=17 March 2024|access-date=17 March 2024|work=[[tennis.com]]}}</ref> U [[Miami Open|Miamiju]] je ispao u četvrtfinalu od [[Grigor Dimitrov|Grigora Dimitrova]],<ref>{{cite web |date=27 March 2024|title=Miami Showtime Alcaraz ousts Musetti; Dimitrov buries his Miami 'kryptonite'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022552/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-musetti-miami-2024-tuesday|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref><ref>{{cite web |date=29 March 2024|title=Grigor Dimitrov stuns Carlos Alcaraz in straight sets to reach Miami Open semis|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022551/https://www.theguardian.com/sport/2024/mar/29/dimitrov-stuns-alcaraz-in-straight-sets-to-reach-miami-open-semi-finals|archive-date=19 July 2024|access-date=1 April 2024|work=[[The Guardian]]|agency=[[Reuters]]}}</ref> nakon čega je pao na treće mjesto ljestvice, iza [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i osvajača Miamija, Jannika Sinnera. [[File:Carlos Alcaraz - Vainqueur Roland Garros 2024.jpg|thumb|320px|Carlos Alcaraz s pobjedničkim peharom na [[Roland-Garros 2024.|Roland-Garrosu 2024.]] godine.]] Početak zemljane sezone bio mu je obilježen ozljedama. Zbog problema s desnom rukom otkazao je [[Monte Carlo Masters]] i [[Barcelona Open|Barcelonu]],<ref>{{cite web |date=9 April 2024|title=Carlos Alcaraz withdraws from Monte Carlo Masters with right forearm injury|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719022555/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13111526/carlos-alcaraz-withdraws-from-monte-carlo-masters-with-right-arm-injury|archive-date=19 July 2024|access-date=21 May 2024|work=[[Sky Sports]]}}</ref><ref>{{cite web |date=14 April 2024|title=Carlos Alcaraz: Spaniard withdraws from the Barcelona Open with injury|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/68812339|access-date=21 May 2024|work=[[BBC Sport]]}}</ref> u [[Madrid Open|Madridu]] se mučio s ozljedom i ispao u četvrtfinalu od [[Andrej Rubljov (teniser)|Andreja Rubljova]]<ref name=":14">{{Cite web |title=Jannik Sinner joins Carlos Alcaraz on the on sidelines ahead of Italian Open in Rome|url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/13128067/jannik-sinner-joins-carlos-alcaraz-on-the-on-sidelines-ahead-of-italian-open-in-rome|archive-date=19 July 2024|access-date=7 May 2024|website=Sky Sports|language=en}}</ref> te je otkazao [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]].<ref name=":14" /> Međutim, forma mu se vratila do [[Roland-Garros]]a. Iako je imao nekoliko teških mečeva na početku, došao je do polufinala, gdje je u pet setova pobijedio Sinnera i tako izborio svoje prvo pariško finale. Tamo je, također u pet sezova, pobijedio Zvereva i tako s 21 godinom i 35 dana postao najmlađi tenisač koji je osvojio Grand Slamove na tri različite podloge.<ref>{{Cite web |last=Ramsay|first=George|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz wins third major title with five-set victory at the French Open over Alexander Zverev|url=https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023054/https://www.cnn.com/2024/06/09/sport/french-open-final-mens-final-2024-spt-intl/index.html|archive-date=19 July 2024|access-date=9 June 2024|website=CNN|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Elbaba|first=Julia|date=9 June 2024|title=Carlos Alcaraz becomes the youngest man in complete the Surface Slam|url=https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607200013/https://www.nbclosangeles.com/news/sports/tennis/carlos-alcaraz-youngest-man-grand-slam-finals-3-surfaces/3431479/|archive-date=7 June 2024|access-date=9 June 2024|publisher=NBC Los Ángeles.com|language=EN}}</ref> U srpnju, uspješno je obranio titulu u [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]] protiv Đokovića u tri seta.<ref>{{cite web |date=14 July 2024|title=Alcaraz crushes Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8864j5815go|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719012819/https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c8864j5815go|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web |title=Wimbledon: Carlos Alcaraz bullies Novak Djokovic to win his second straight title at All England Club|url=https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023055/https://www.skysports.com/tennis/news/32498/13177804/wimbledon-carlos-alcaraz-bullies-novak-djokovic-to-win-his-second-straight-title-at-all-england-club|archive-date=19 July 2024|access-date=14 July 2024|work=Sky Sports}}</ref> te je s 21 godinom i 70 dana postao najmlađi tenisač u ''Open'' eri koji je kompletirao tzv. [[Kanalski Slam]] (osvojio je Roland-Garros i Wimbledon u istoj sezoni).<ref>{{Cite web |last=Roopanarine|first=Les|date=14 July 2024|title=Alcaraz sweeps past Djokovic to retain Wimbledon title|url=https://www.lovegametennis.com/carlos-alcaraz-sweeps-past-novak-djokovic-to-retain-wimbledon-title-tennis/|access-date=19 July 2024|website=Love Game Tennis|language=en-GB}}</ref> Uslijedile su [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] u [[Pariz]]u, gdje je Alcaraz nastupao i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški singlovi|singlu]] i u [[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama 2024. – muški parovi|parovima]]. U parovima je s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]] došao do četvrtfinala, dok je u singlovima došao do finala bez izgubljenog seta. Iako je u finalu protiv Đokovića bio veliki favorit, Alcaraz je tijesno izgubio u dva seta u meču u kojem nijedan igrač nije ispustio servis;<ref>{{Cite web |date=4 August 2024|title=Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to win Olympic tennis gold and seal 'Golden Slam'|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/articles/cjk33v1n8n4o|access-date=5 August 2024|website=[[BBC Sport]]|language=}}</ref> ovime je postao najmlađi osvajač srebrne medalje u muškim singlovima. [[National Bank Open|Toronto]] je propustio zbog umora, dok je u [[Cincinnati Open|Cincinnatiju]] iznenađujuće ispao u prvom kolu od [[Gaël Monfils|Gaëla Monfilsa]];<ref>{{cite web |date=16 August 2024|title=Monfils stuns Alcaraz in Cincinnati|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-monfils-cincinnati-2024-friday|access-date=16 August 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u tom je meču Alcaraz prvi put u svojoj karijeri razbio reket usred meča, što je izazvalo veliku medijsku pozornost i rezultiralo njegovom javnom isprikom zbog neprimjerenog ponašanja.<ref>{{Cite web |date=16 August 2024|title=El monumental cabreo de Alcaraz: destroza su raqueta tras perder en Cincinnati|url=https://www.elmundo.es/deportes/tenis/2024/08/16/66bfaa02e85ecea4598b459a.html|access-date=11 December 2024|website=ELMUNDO|language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez|first=Diego Fonseca|date=17 August 2024|title=Alcaraz: primera raqueta reventada, perdón público y foco en el US Open|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-08-17/alcaraz-primera-raqueta-reventada-perdon-publico-y-foco-en-el-us-open.html|access-date=11 December 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="RacquetSmash2">{{Cite web |url=https://edition.cnn.com/2024/08/17/sport/carlos-alcaraz-cincinnati-open-racket-spt-intl/index.html |title=Carlos Alcaraz apologizes for smashing and breaking racket in 'worst match' of his career |date=17 August 2024 |access-date=11 December 2024 |last=Ronald|first=Issy|last2=Schlachter|first2=Thomas|website=CNN|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u je također doživio šok kada je ispao u drugom kolu od [[Botic van de Zandschulp|Botica van de Zandschulpa]];<ref>{{Cite news |last1=Hansen|first1=James|last2=Eccleshare|first2=Charlie|title=Carlos Alcaraz knocked out of U.S. Open by Botic van de Zandschulp in major upset|url=https://www.nytimes.com/athletic/5733308/2024/08/30/carlos-alcaraz-us-open-result-van-de-zandschulp/|access-date=30 August 2024|work=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> bilo mu je to najranije ispadanje na Grand Slamu još od Wimbledona [[2021.]] godine. [[File:2024 Summer Olympics men's singles tennis tournament's podium, 2024-08-04 (59) (cropped).jpg|220px|thumb|left|Alcaraz prima srebrnu medalju na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u [[2024.]] godine.]] Međutim, unatoč seriji loših rezultata, Alcaraz se uspio oporaviti. Nakon uspješnih nastupa na [[Davis Cup]]u i [[Laver Cup]]u, pobijedio je Sinnera u finalu [[China Open]]a u [[Peking]]u; bio je to njegov treći susret sa Sinnerom te godine i treća pobjeda.<ref>{{Cite news |last=Media|first=P. A.|date=2 October 2024|title=Alcaraz ends Sinner's winning streak to land China Open|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/oct/02/carlos-alcaraz-ends-jannik-sinner-winning-streak-in-pulsating-encounter-to-land-china-open-tennis|access-date=24 October 2024|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Tom je pobjedom ponovo došao na drugo mjesto ljestvice, prestigavši Zvereva.<ref>{{Cite web |last=Brugnoli|first=Simone|date=30 September 2024|title=BREAKING: Carlos Alcaraz leapfrogs Zverev to No.2 in ATP ranking|url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/148635/breaking-carlos-alcaraz-leapfrogs-zverev-to-no2-in-atp-ranking/|access-date=24 October 2024|website=Tennis World USA|language=en}}</ref> Također je postao prvi igrač u historiji ATP-a koji je osvojio 500 turnir na svakoj od tri podloge.<ref>{{Cite web |last=Ciriza|first=Alejandro|date=2 October 2024|title=Carlos Alcaraz vence a Jannik Sinner y conquista el torneo de Pekín|url=https://elpais.com/deportes/tenis/2024-10-02/carlos-alcaraz-vence-a-jannik-sinner-y-conquista-el-torneo-de-pekin.html|access-date=2 October 2024|website=El País|language=es}}</ref><ref name="ChinaOpenSinner2">{{Cite web |date=2 October 2024|title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro|access-date=15 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> No, kraj sezone i ove godne bio mu je dosta klimav. U [[Shanghai Masters|Šangaju]] je ispao od [[Tomáš Macháč|Tomáša Macháča]] u četvrtfinalu, dok ga je u [[Rolex Paris Masters|Pariz]]u u osmini finala izbacio [[Ugo Humbert]].<ref>{{Cite web |date=10 October 2024|title=Carlos Alcaraz stunned by Tomas Machac at Shanghai Masters|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c5y0vjye5gpo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on Ugo Humbert defeat: 'I gave everything'|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-paris-2024-thursday-reaction|access-date=7 December 2024|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je bio ozlijeđen tijekom [[ATP FInals]]a nije se povukao te je ispao u grupi,<ref>{{Cite web |date=15 November 2024|title=ATP Finals: Carlos Alcaraz exits after losing to Alexander Zverev|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c3deml3xng2o|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> a na [[Davis Cup]]u je unatoč pobjedi u singlu ispao u čevrtfinalu turnira koji je ujedno bio i oproštajni za Rafaela Nadala. Iako je osvojio dva Grand Slama te sezone, Alcaraz je godinu završio kao treći tenisač svijeta, što je bio prvi takav slučaj u historiji.<ref>{{Cite web |date=19 November 2024|title=Rafael Nadal: Retiring superstar's career over after Spain lose to the Netherlands at Davis Cup|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0k82v4n25vo|access-date=7 December 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je sljedeću godinu započeo s nadom da bi mogao postati najmlađi tenisač koji je ostvario karijerni Grand Slam,<ref>{{cite web |url=https://ausopen.com/articles/news/carlos-quest-history-making-crown-ao-2025 |title=Carlos' quest for a history-making crown at AO 2025 |date=18 January 2025 |access-date=16 March 2025 |last=Ridge|first=Patric|website=ausopen.com}}</ref><ref>{{cite web |last=Zagoria|first=Adam|date=6 January 2025|title=Carlos Alcaraz Eyeing Career Slam At Australian Open: 'My Main Goal' For The Season|url=https://www.forbes.com/sites/adamzagoria/2025/01/06/carlos-alcaraz-eyeing-career-slam-at-australian-open-my-main-goal-for-the-season/|access-date=16 March 2025|work=[[Forbes]]}}</ref> ali ga je u četvrtfinalu [[Australian Open]]a zaustavio Đoković; komentatori su naveli kako je Alcaraz bio izrazito nervozan tijekom meča.<ref name=":52">{{Cite web |last=Jurejko|first=Jonathan|date=21 January 2025|title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne|url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo|website=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2025-01-21 |title=Novak Djokovic defies injury to stun Carlos Alcaraz at Australian Open |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jan/21/novak-djokovic-defies-injury-to-stun-carlos-alcaraz-at-australian-open-tennis |access-date=2026-03-09 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Nakon Australije, po prvi put u karijeri odlučio se igrati na tvrdim podlogama u Europi, što mu je donijelo naslov na [[Rotterdam Open]]u, gdje je pobijedio [[Alex de Minaur|Alexa de Minaura]].<ref>{{cite web |date=10 February 2025|title=Carlos Alcaraz wins Rotterdam Open for first indoor title|url=https://www.espn.com.au/tennis/story/_/id/43765633/carlos-alcaraz-wins-rotterdam-open-first-indoor-title|access-date=16 March 2025|publisher=[[ESPN]]|agency=[[Associated Press]]}}</ref> Uslijedila je serija slabijih nastupa – u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] ga je u četvrtfinalu izbacio [[Jiří Lehečka]],<ref>{{Cite web |title=Jiri Lehecka shocks Carlos Alcaraz in Doha|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-doha-2025-thursday|access-date=16 March 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u [[BNP Paribas Open|Indian Wellsu]] je kao dvostruki branitelj naslova ispao u polufinalu od [[Jack Draper|Jacka Drapera]],<ref>{{Cite web |last=John|first=Andrew|title=BNP Paribas Open: Jack Draper stuns Carlos Alcaraz to reach first Indian Wells final|url=https://www.desertsun.com/story/sports/tennis/bnp/2025/03/15/jack-draper-stuns-carlos-alcaraz-to-reach-indian-wells-final/82452718007/|access-date=16 March 2025|website=The Desert Sun|language=en-US}}</ref> a u [[Miami Open|Miamiju]] je ispao već u prvom kolu od [[David Goffin|Davida Goffina]].<ref>{{cite web |date=22 March 2025|title=Goffin upsets Alcaraz with stunning Miami comeback|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-goffin-miami-2025-friday}}</ref> [[File:P5261524-edit.jpg|thumb|320px|Alcaraz servira na [[Roland-Garros 2025.|Roland-Garrosu 2025.]] godine.]] Međutim, na zemljanim je terenima imao puno više uspjeha. Započeo ju je u [[Monte Carlo Masters|Monte Carlu]], gdje dotad nikada nije pobijedio ni u jednom meču;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz on clay: 100 matches and a legacy of greatness|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-clay-feature-monte-carlo-2025|access-date=13 April 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> nakon tri seta protiv [[Arthur Fils|Arthura Filsa]] u četvrtfinalu,<ref>{{Cite web |date=11 April 2025|title=Carlos Alcaraz: World number one has 'missed clay' after reaching semi-finals with win over Arthur Fils|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ckgr41p941no|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Alcaraz je u finalu pobijedio [[Lorenzo Musetti|Lorenza Musettija]] i tako došao do prvog Masters 1000 naslova nakon 13 mjeseci. Iako je u Barceloni lagano došao do finala, tamo ga je porazio [[Holger Rune]], a Alcaraz je nakon turnira otkazao nastup u Madridu zbog ozljeda nogu.<ref>{{cite web |date=20 April 2025|title=Holger Rune stuns Carlos Alcaraz to win Barcelona Open title|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/44766918/holger-rune-stuns-carlos-alcaraz-win-barcelona-open-title|access-date=21 April 2025|website=espn.com|publisher=Reuters}}</ref><ref>{{Cite news |last=Eccleshare|first=Charlie|date=24 April 2025|title=Carlos Alcaraz withdraws from Madrid Open with muscle injury|url=https://www.nytimes.com/athletic/6295860/2025/04/24/carlos-alcaraz-madrid-open-out-injury/|access-date=26 April 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> U [[Internazionali BNL d'Italia|Rimu]] je u finalu pobijedio Sinnera i tako osvojio novu Masters 1000 titulu, postavši tako prvi tenisač nakon Nadala i Đokovića koji je osvojio sve moderne velike turnire na zemlji (Roland-Garros, Monte Carlo, Madrid i Rim).<ref>{{Cite web |last=West|first=Ewan|date=18 May 2025|title=Carlos Alcaraz emulates Rafael Nadal & Novak Djokovic as he claims maiden Italian Open title|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-jannik-sinner-italian-open-clay-feat-rafael-nadal-novak-djokovic|access-date=18 May 2025|website=Tennis365|language=en}}</ref> Bio je to uvod u sjajan nastup na [[Roland-Garros]]u, gdje je Alcaraz ponovo došao do finala, gdje ga je čekao Sinner. Sinner je imao 2:0 u setovima, a u četvrtom je setu imao tri meč lopte na Alcarazov servis; Alcaraz je uspio spasiti 0:40 i odveo meč u peti set, gdje je uspio pobijediti i obraniti naslov u [[Pariz]]u. Meč je trajao 5 sati i 29 minuta i tako postao najduži finalni meč u historiji Roland-Garrosa te drugi najduži finalni meč na Grand Slamovima općenito.<ref>{{Cite web |date=8 June 2025|title=French Open 2025 results: Carlos Alcaraz fights back to beat Jannik Sinner in classic Roland Garros final|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c0eqjpzq972o|access-date=8 June 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Također, bio je to prvi put da je Alcaraz pobijedio meč u kojem je gubio 0:2 u setovima<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final...|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback|access-date=8 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> te je postao tek deveti igrač u historiji kojemu je to uspjelo u finalu nekog Grand Slama.<ref>{{Cite web |date= |title=Alcaraz joins this list of players to rally from two sets down in a Grand Slam final... |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-roland-garros-2025-final-two-set-comeback}}</ref> Mnogi su komentatori ovaj meč proglasili jednim od najboljiih svih vremena.<ref>{{Cite web |last=Tennis.com|title=Was the Carlos Alcaraz-Jannik Sinner Roland Garros match the best ever played?|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-jannik-sinner-2025-roland-garros-best-match-ever|access-date=3 October 2025|website=Tennis.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=I saw Alcaraz and Sinner's epic final – and it changed tennis forever|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-final-rivalry-b2766292.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=Alcaraz vs Sinner: Was this the greatest tennis match of the decade?|url=https://www.shortlist.com/sport/alcarez-vs-sinner-was-this-the-greatest-tennis-match-of-the-decade|access-date=3 October 2025|website=Shortlist|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2025|title=How Alcaraz broke his own limits – and Sinner – to win astonishing French Open final|url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/alcaraz-sinner-french-open-result-report-b2766076.html|access-date=3 October 2025|website=The Independent|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Flink|first=Steve|date=9 June 2025|title=Steve Flink: Alcaraz Somehow Stops Sinner in a Roland Garros Epic|url=https://www.ubitennis.net/2025/06/steve-flink-alcaraz-somehow-stops-sinner-in-a-roland-garros-epic/|access-date=3 October 2025|website=UBITENNIS|language=en-US}}</ref> Travnatu sezonu započeo je u Queensu, a njegova polufinalna pojeda protiv sunarodnjaka [[Roberto Bautista Agut|Roberta Bautiste Aguta]] bila mu je 250. u karijeri, čime je postao treći najbrži igrač koji je došao do te brojke;<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims 250th win, surges into Queen's Club final|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-bautista-agut-london-2025-saturday|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> u finalu Queensa pobijedio je Lehečku i osvojio svoj treći uzastopni naslov.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz outlasts Jiri Lehecka for second Queen's Club title|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-lehecka-london-2025-final|access-date=22 June 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> U prvom kolu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] neočekivano je igrao pet setova protiv veterana [[Fabio Fognini|Fabija Fogninija]], koji je već ranije najavio svoje umirovljenje i koji je bio bez ijedne ATP pobjede te sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz survives five-set scare from Fabio Fognini in Wimbledon opener|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fognini-wimbledon-2025-monday|access-date=11 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Iako je gubio setove tijekom turnira, došao je do finala, gdje je izgubio od Sinnera u četiri seta; bio je do njegov prvi poraz u finalu Grand Slama te prvi poraz od Sinnera od [[2023.]] godine, a ujedno je i prekinuo njegov osobni rekord od 24 pobjede za redom. Njih su se dvojica ponovo susreli u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Sinner, koji se mučio s formom, predao meč u prvom setu pri vodstvu Alcaraza od 5:0; Alcaraz je tako osvojio svoj treći Masters 1000 turnir te sezone.<ref name=":32">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires|url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final|access-date=19 August 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> Na [[US Open]]u, Alcaraz je lagano pobjeđivao u prvih šest mečeva,<ref>{{Cite web |date=29 August 2025|title=US Open 2025 results: Carlos Alcaraz cruises through to fourth round of US Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c15ljzy3dqjo|access-date=30 August 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> da bi u polufinalu pobijedio Đokovića po prvi put na tvrdoj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman|first1=Matthew|last2=Eccleshare|first2=Charlie|date=5 September 2025|title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final|url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/|access-date=6 September 2025|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> Do finala je došao bez izgubljenog seta, prvi tenisač kojemu je to uspjelo još od [[Roger Federer|Rogera Federera]] [[2015.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Sarkar|first=Rana|date=6 September 2025|title=Carlos Alcaraz follows Federer's 2015 path to US Open final, beats Djokovic without dropping a set|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/carlos-alcaraz-follows-federers-2015-path-to-us-open-final-beats-djokovic-without-dropping-a-set/articleshow/123728168.cms?from=mdr|access-date=6 September 2025|work=The Economic Times|issn=0013-0389}}</ref> U finalu ga je ponovo čekao Sinner (bio je ovo treći Grand Slam finale između njih dvojice za redom), a Alcaraz je dominantno pobijedio u četiri seta,<ref>{{Cite web |date=8 September 2025|title=US Open 2025 results: How Carlos Alcaraz produced 'faultless' performance to beat Jannik Sinner and win title|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/c9v7nld4we2o|access-date=3 October 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> čime se nakon dvije godine vratio na prvo mjesto ATP ljestvice.<ref name=":72">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph|url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025|access-date=7 September 2025|website=ATP Tour|language=en}}</ref> [[File:P20250907DT-0798 President Donald Trump attends the U.S. Open Men’s Championship.jpg|thumb|320px|left|Alcaraz tijekom finalnog meča na [[US Open 2025.|US Openu 2025.]] godine.]] Nakon [[New York (grad)|New Yorka]] debitirao je na [[Japan Open Tennis Championships|Japan Openu]], gdje je u prvom kolu protiv [[Sebastián Báez|Sebastiána Báeza]] izvrnuo zglob, ali je uspio odigrati meč do kraja i pobijediti.<ref>{{Cite web |date=25 September 2025|title=Carlos Alcaraz says he was "scared" after hurting ankle in first-round win at Japan Open|url=https://www.bbc.com/sport/tennis/articles/ce8467zl778o|access-date=28 September 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> U finalu turnira čekao ga je [[Taylor Fritz]], koji ga je deset dana ranije pobijedio na [[Laver Cup]]u, međutim Alcaraz je ovoga puta uvjerljivo pobijedio i osvojio svoju osmu titulu sezone.<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz exacts quick Taylor Fritz revenge, captures Tokyo title on debut |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-fritz-tokyo-2025-final |access-date=30 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Otkazao je nastup u [[Rolex Shanghai Masters|Šangaju]] zbog ozljede,<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz pulls out of Shanghai Masters just hours after winning Japan Open |url=https://www.independent.co.uk/sport/tennis/carlos-alcaraz-shanghai-masters-injury-withdraw-b2836573.html |access-date=30 September 2025 |website=The Independent |language=en|date=30 September 2025}}</ref> a u [[Rolex Paris Masters|Parizu]] ga je u prvom kolu izbacio [[Cameron Norrie]].<ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz first player to qualify for 2025 Nitto ATP Finals {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-nitto-atp-finals-2025-qualification |access-date=2025-12-18 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Na [[ATP Finals]]ima uspio je osigurati prvo mjesto na kraju godine, ali je u finalu izgubio od Sinnera.<ref name="bbc.co.uk2">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Na kraju godine otkazao je i nastup na [[Davis Cup]]u zbog ozljede.<ref>{{Cite web |date=2025-11-18 |title=Carlos Alcaraz: World number one withdraws from Spain's Davis Cup Finals team |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8z53330g6o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> === Karijerni Grand Slam (2026. – ''danas'') === Tijekom prosinačke predsezone, Alcaraz je prekinuo suradnju sa svojim dugogodišnjim trenerom [[Juan Carlos Ferrero|Juanom Carlosom Ferrerom]], što je teniska javnost dočekala s iznenađenjem.<ref name="Jurejko2">{{Cite web |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB|last=Jurejko|first=Jonathan}}</ref> Iako se špekuliralo koliko će taj raskid utjecati na njegovu igru, Alcaraz je na [[Australian Open]]u došao do polufinala bez izgubljenog seta.<ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Australian Open 2026 results: Carlos Alcaraz storms past Alex de Minaur and into semi-finals |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c8rm8jg5507o |access-date=2026-01-29 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U polufinalu je imao 2:0 u setovima protiv [[Alexander Zverev|Alexandera Zvereva]], ali je nakon problema s grčevima izgubio sljedeća dva seta prije nego se u petom uspio vratiti i pobijediti. Meč je trajao 5 sati i 27 minuta te je tako postao najduži polufinalni meč u historiji Australian Opena te treći najduži meč općenito na turniru.<ref>{{cite web |date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> Ulaskom u finale, Alcaraz je postao najmlađi igrač u historiji koji je igrao finala sva četiri Grand Slama, prestigavši rekord [[Jim Courier|Jima Couriera]] iz [[1993.]] godine.<ref>{{cite news |last=Tennis.com|date=30 January 2026|title=Carlos Alcaraz battles into first Australian Open final with marathon win over Zverev|url=https://www.tennis.com/news/articles/carlos-alcaraz-battles-into-first-australian-open-final-with-marathon-win-over-alexander-zverev-five-sets-cramping|access-date=30 January 2026|website=Tennis.com|language=en}}</ref> U finalu je lako pobijedio [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]] i tako postao najmlađi igrač koji je ostvario karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web |title=Carlos Alcaraz becomes youngest player to complete Career Grand Slam |url=https://www.khelwire.com/articles/carlos-alcaraz-becomes-youngest-player-to-complete-career-grand-slam |access-date=1 February 2026 |website=KhelWire |date=1 February 2026}}</ref> Odustao je od obrane naslova na [[Rotterdam Open]]u zbog umora, a na turniru u [[Qatar ExxonMobil Open|Kataru]] došao je do svoje druge titule u sezoni; u finalu je u samo 50 minuta pregazio [[Arthur Fils|Arthura Filsa]], što je njegov najbrže završeni meč u karijeri.<ref>{{Cite web |date=2026-02-21 |title=Qatar Open: Carlos Alcaraz demolishes Arthur Fils in 50 minutes to win title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cx28lxv7gedo |access-date=2026-02-21 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> U [[BNP Paribas Open|Indian Wells]]u ispao je u polufinalu protiv [[Danil Medvedev|Danila Medvedeva]],<ref>{{Cite web |title=Daniil Medvedev ends Carlos Alcaraz's perfect start to 2026 to reach Indian Wells final {{!}} ATP Tour {{!}} Tennis |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-medvedev-indian-wells-2026-sf |access-date=2026-03-15 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok ga je u trećem kolu [[Miami Open|Miamija]] iznenađujuće izbacio [[Sebastian Korda]].<ref>{{Cite web |date=2026-03-22 |title=Miami Open: World number one Carlos Alcaraz suffers surprise defeat to American Sebastian Korda in third round |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cg73g9m21n8o |access-date=2026-03-25 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> == Rivalstva == === Jannik Sinner === {{main|Rivalstvo Alcaraza i Sinnera}} Carlos Alcaraz i [[Jannik Sinner]] dosad su međusobno igrali 17 puta na ATP Touru, pri čemu Alcaraz vodi u ukupnim pobjedama 10:7.<ref>{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |title=Jannik Sinner VS Carlos Alcaraz {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=6 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |title=Closing Power: Alcaraz Fights off Sinner in Five for First French Open Final |date=7 June 2024 |access-date=7 June 2024 |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.tennisnow.com/News/2024/June/Closing-Power-Alcaraz-Fights-off-Sinner-in-Five-f.aspx |url-status=live}}</ref> Među značajnim ranim okršajima ističe se četvrtfinale [[US Open 2022.|US Opena 2022.]] godine, kada je Alcaraz slavio u pet setova na putu do titule, spasivši Sinnerovu meč loptu.<ref>{{Cite news |last=Media |first=P. A. |date=8 September 2022 |title=Carlos Alcaraz prevails over Jannik Sinner in latest ever US Open finish |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/sep/08/carlos-alcaraz-prevails-over-jannik-sinner-in-latest-ever-us-open-finish-tennis |access-date=5 February 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Tijekom [[2024.]] godine sastali su se tri puta, a Alcaraz je slavio u sva tri meča, uključujući i teško finale [[China Open]]a.<ref name="ChinaOpenSinner">{{Cite web |date=2 October 2024 |title=China Open: Carlos Alcaraz recovers to beat Jannik Sinner in dramatic final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/ce8v6560lnro |access-date=15 December 2024 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je te godine protiv Alcaraza izgubio jednak broj mečeva kao protiv svih drugih igrača na Touru zajedno. Tijekom [[2025.]] godine, Alcaraz i Sinner susreli su se u tri uzastopna Grand Slam finala. U prvom, na [[Roland-Garros]]u, Alcaraz je pobijedio u pet setova iako je Sinner u četvrtom setu imao čak tri meč lopte. ''[[The Guardian]]'' je ovaj meč opisao jednim od najvećih finalnih mečeva ikada, u bilo kojem sportu.<ref>{{Cite news |last=Harris |first=Daniel |date=8 June 2025 |title=Alcaraz fights back to beat Sinner in all-time classic French Open men's final – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/08/french-open-2025-mens-final-jannik-sinner-v-carlos-alcaraz-tennis-live |access-date=8 June 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Ponovo su se susreli u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Sinner slavio u četiri seta, dok je Alcaraz slavio u finalu [[US Open]]a, također u četiri seta.<ref name=":7">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz returns to World No. 1 following US Open triumph |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-no-1-return-september-2025 |access-date=7 September 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Bila je to druga godina za redom da su njih dvojica međusobno podijelili Grand Slam naslove, svaki po dva. Iste su godine igrali i dva Masters 1000 finala – [[Internazionali BNL d'Italia|Rim]] i [[Cincinnati Open|Cincinnati]] – oba koja je dobio Alcaraz,<ref>{{Cite web |title=Jannik Sinner on Rome run: 'I am closer than expected' |url=https://www.atptour.com/en/news/sinner-rome-2025-final-reaction |access-date=18 May 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Carlos Alcaraz claims first Cincinnati crown after Jannik Sinner retires |url=http://www.atptour.com/en/news/sinner-alcaraz-cincinnati-2025-final |access-date=19 August 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> dok je Sinner slavio u finalu [[ATP Finals]]a.<ref name="bbc.co.uk">{{Cite web |date=2025-11-16 |title=ATP Finals: Jannik Sinner beats Carlos Alcaraz to defend title in Turin |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c05147lz7g9o |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Sinner je [[2026.]] godine pobijedio Alcaraza u finalu [[Monte Carlo Masters|Monte Carla]] u dva seta, osvojivši tako svoj prvi Masters 1000 na zemlji; ovom je pobjedom ponovo zasjeo na prvo mjesto. Komentatori su njihovo rivalstvo opisali kao "potencijalno definirajuće za cijelu jednu eru".<ref>{{cite web |last1=Klosok |first1=Aleks |title=Friendly rivals Jannik Sinner and Carlos Alcaraz look set to dominate men's tennis. Is it time to call them the 'Big Two?' |url=https://edition.cnn.com/2024/11/12/sport/jannik-sinner-carlos-alcaraz-atp-finals-spt-intl/index.html |website=CNN |access-date=6 September 2025 |language=en |date=12 November 2024}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Sinner |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''5''' |2 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |1 |1 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="Sinner">{{cite web |title=Carlos Alcaraz vs Jannik Sinner |url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-jannik-sinner/a0e2/s0ag |access-date=4 June 2024 |publisher=[[Association of Tennis Professionals]]}}</ref> |'''10''' |7 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Sinner |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] |{{flagicon|FRA}} [[Rolex Paris Masters]] |ATP 1000 |Tvrda (d) |Drugo kolo |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(1)|7|5|-}} |align=center| 2:08 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Osmina finala |'''Sinner''' |{{tennis score|6|1|-|6|4|-|6|7|(8)|6|3|-}} |align=center| 3:35 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |- |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|HRV}} [[Croatia Open Umag]] |ATP 250 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(5)|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 2:26 |align=center| 1 |align=center| '''2''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Četvrtfinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|7|(7)|6|7|(0)|7|5|-|6|3|-}} |align=center| 5:15 |align=center| '''2''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|3|-}} |align=center| 1:52 |align=center| '''3''' |align=center| 2 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|SAD}} [[Miami Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|6|7|(4)|6|4|-|6|2|-}} |align=center| 3:02 |align=center| 3 |align=center| '''3''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Polufinale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|6|1|-}} |align=center| 1:55 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 2:05 |align=center| '''4''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |Polufinale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|3|-|3|6|-|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 4:09 |align=center| '''5''' |align=center| 4 |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] |{{flagicon|KIN}} [[China Open]] |ATP 500 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(6)|6|4|-|7|6|(3)}} |align=center| 3:21 |align=center| '''6''' |align=center| 4 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 11. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[Internazionali BNL d'Italia]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|1|-|}} |align=center| 1:43 |align=center| '''7''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] |Grand Slam |Zemlja |[[Finale Roland-Garrosa 2025. – muški singlovi|Finale]] |'''Alcaraz''' |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |align=center| '''5:29''' |align=center| '''8''' |align=center| 4 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Grand Slam |Trava |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|4|-|6|4|-}} |align=center| 3:04 |align=center| 8 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 14. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] |ATP 1000 |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{nowrap|5:0 pred.}} |align=center| 0:23 |align=center| '''9''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 15. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|SAD}} [[US Open]] |Grand Slam |Tvrda |Finale |'''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |align=center| 2:42 |align=center| '''10''' |align=center| 5 |-style="background:#ffc;" |align=center| 16. |align=center| [[2025.]] |{{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] |ATP Finals |Tvrda (d) |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(4)|7|5|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 17. |align=center| [[2026.]] |{{flagicon|MNK}} [[Monte Carlo Masters]] |ATP 1000 |Zemlja |Finale |'''Sinner''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|3|-}} |align=center| 2:15 |align=center| 10 |align=center| '''7''' |} === Alexander Zverev === Carlos Alcaraz i [[Alexander Zverev]] igrali su do sada 13 puta, pri čemu Alcaraz vodi 7:6 u međusobnim mečevima.<ref name="Zverev">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-alexander-zverev/a0e2/z355 |title=Carlos Alcaraz VS Alexander Zverev {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=15 March 2026 }}</ref> Alcaraz i Zverev prvi su se put sastali tijekom [[2021.]] godine, kada je Zverev u dva meča pregazio tada tinejdžera Alcaraza. Prvi značajni susret dogodio se u finalu [[Madrid Open]]u [[2022.]] godine, kada je Alcaraz pomeo branitelja naslova Zvereva u samo 64 minute.<ref>{{Cite news |date=2022-05-08 |title=Carlos Alcaraz beats Alexander Zverev to take Madrid Open title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/61373763 |access-date=2026-03-25 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nekoliko tjedana kasnije susreli su se u četvrfinalu [[Roland-Garros]]a, gdje je Zverev pobijedio u četiri seta.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2022-05-31 |title=Zverev eases into second French Open semi-final with win against Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/may/31/zverev-eases-into-second-french-open-semi-final-with-win-against-alcaraz |access-date=2026-03-25 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Značajne susrete imali su i u četvrtfinalu [[US Open]]a [[2023.]] (pobjeda Alcaraza) te u četvrtfinalu [[Australian Open]]a [[2024.]] (pobjeda Zvereva). Godine [[2024.]] susreli su se u finalu [[Roland-Garros]]a. Zverev je lovio svoj prvi Grand Slam naslov i imao je vodstvo od 2:1 u setovima, međutim Alcaraz je okrenuo meč i osvojio svoj prvi Grand Slam naslov u karijeri.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=2024-06-09 |title=Carlos Alcaraz outlasts Alex Zverev in five-set thriller to win French Open |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/09/carlos-alcaraz-outlasts-alex-zverev-in-five-set-thriller-to-win-french-open |access-date=2026-03-12 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Taj je meč ostao zapamćen po kontroverznoj odluci glavnog suca da promijeni odluku linijskog suca o tome da je Alcarazov drugi servis bio ''out''; elektronička provjera kasnije je potvrdila da je linijski sudac bio u pravu, ali odluka glavnog suca ostala je nepromijenjena.<ref>{{Cite news |title=Zverev frustrated by line call after French Open final heartbreak |url=https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610080003/https://www.reuters.com/sports/tennis/zverev-frustrated-by-line-call-after-french-open-final-heartbreak-2024-06-09/ |archive-date=2024-06-10 |access-date=2026-03-25 |work=Reuters |language=en-US |url-status=live }}</ref> Posebno je značajan meč bio i u polufinalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, gdje je Alcaraz lagano poveo 2:0 u setovima, ali je upao u probleme zbog grčeva, što je Zverevu omogućilo povratak u meč. U petom setu je uspio vratiti ''break'' te je pobijedio nakon 5 sati i 27 minuta igre, što mu je omogućilo osvajanje prvog [[Australian Open]]a i kompletiranje karijernog Grand Slama.<ref>{{cite web|date=30 January 2026|title=Alcaraz downs Zverev in Melbourne marathon, reaches maiden Australian Open final|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-zverev-australian-open-2026-sf|access-date=30 January 2026|website=atptour.com|publisher=ATPTour}}</ref> {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Zverev |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''3''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |'''4''' |0 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |'''2''' |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- |'''Ukupno'''<ref name="Zverev"/> |'''7''' |6 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Zverev |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 1. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|MEX}} [[Abierto Mexicano de Tenis|Mexican Open]] | ATP 500 | Tvrda | Prvo kolo | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:25 |align=center| 0 |align=center| '''1''' |-style="background:#d4f1c5;" |align=center| 2. |align=center| [[2021.]] | {{flagicon|AUT}} [[Erste Bank Open|Vienna Open]] | ATP 500 | Tvrda (d) | Polufinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|3|-|6|3|-}} |align=center| 1:09 |align=center| 0 |align=center| '''2''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 3. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:04 |align=center| '''1''' |align=center| 2 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 4. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|4|-|6|4|-|4|6|-|7|6|(7)}} |align=center| 3:18 |align=center| 1 |align=center| '''3''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Open|Madrid Masters]] | ATP 1000 | Zemlja | Osmina finala | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 1:23 |align=center| '''2''' |align=center| 3 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-|6|4|-}} |align=center| 2:30 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 7. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|6|7|(3)|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 2:31 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Zverev''' |{{tennis score|6|1|-|6|3|-|7|6|(2)|6|4|-}} |align=center| 3:05 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 9. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|SAD}} [[BNP Paribas Open|Indian Wells Masters]] | ATP 1000 | Tvrda | Četvrtfinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|6|1|-}} |align=center| 1:29 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |align=center| 4:19 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 11. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Grupna faza | '''Zverev''' |{{tennis score|7|6|(5)|6|4|-}} |align=center| 1:57 |align=center| 5 |align=center| '''6''' |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 12. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|6|3|-}} |align=center| 1:46 |align=center| '''6''' |align=center| 6 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 13. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(5)|6|7|(3)|6|7|(4)|7|5|-}} |align=center| '''5:27''' |align=center| '''7''' |align=center| 6 |} === Novak Đoković === Carlos Alcaraz i [[Novak Đoković]] do sada su međusobno igrali 10 puta; iako je među njima čak 16 godina razlike, njihovo je rivalstvo i dalje kompetitivno te je ukupni omjer 5:5.<ref name="ND">{{cite web|url=https://www.atptour.com/en/players/atp-head-2-head/carlos-alcaraz-vs-novak-djokovic/a0e2/d643 |title=Carlos Alcaraz VS Novak Djokovic {{!}} Head 2 Head |website=ATP Tour |access-date=16 November 2025 }}</ref> Devet od tih deset mečeva bilo je u polufinalima ili finalima "velikih" turnira, odnosno Grand Slamova (sva četiri), dva Masters 1000 turnira, ATP Finals i Olimpijske igre. Njihov prvi susret bio je na [[Madrid Masters|Madrid Openu]] [[2022.]] godine, gdje je Alcaraz slavio u tie-breaku odlučujućeg seta u polufinalu, postavši tako jedini igrač u historiji koji je dobio Đokovića i Nadala jednog za drugim na zemljanoj podlozi. Iako su cijelo vrijeme bili u utrci za prvo mjesto, nisu se ponovo susreli više od godinu dana. Njihov sljedeći susret uslijedio je u polufinalu [[Roland-Garros]]a [[2023.]] godine, u dugo očekivanom meču koji je dobio veliku medijsku promociju.<ref name="SiDjokovicSemi">{{Cite magazine |last=Wertheim |first=Jon |author-link=Jon Wertheim |date=7 June 2023 |title=Novak Djokovic, Carlos Alcaraz Face Off in Generation-Defining French Open Semifinal |url=https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |access-date=1 June 2024 |magazine=Sports Illustrated |language=en-us |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023057/https://www.si.com/tennis/2023/06/07/novak-djokovic-carlos-alcaraz-face-off-generation-defining-french-open-semifinal |url-status=live}}</ref><ref name="GuardianDjokovicSemi">{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=8 June 2023 |title=Djokovic and Alcaraz ready to serve up French Open feast for the ages |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/jun/08/tennis-french-open-carlos-alcaraz-novak-djokovic-preview |access-date=9 March 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kapetanakis |first=Arthur |date=8 June 2023 |title=SF Preview: Carlos Alcaraz vs. Novak Djokovic In Clash For The Ages |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |access-date=1 June 2024 |website=ATP Tour |language=en |archive-date=25 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925094747/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-roland-garros-2023-sf-preview |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cambers |first=Simon |date=8 June 2023 |title=Alcaraz v Djokovic: Where the match can be won |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |access-date=2 June 2024 |website=www.rolandgarros.com |language=en-us |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602182743/https://www.rolandgarros.com/en-us/article/rg2023-semi-final-preview-alcaraz-djokovic-tactical-breakdown |url-status=live}}</ref> Đoković je slavio u četiri seta, međutim meč je postao izrazito jednosmjeran nakon što je Alcaraz u trećem setu dobio grčeve po cijelom tijelu te je jedva odigrao meč do kraja.<ref name="CrampVsDjokovic">{{cite web |date=9 June 2023 |title=Djokovic beats cramping Alcaraz, into French final |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37826198/novak-djokovic-beats-carlos-alcaraz-reaches-french-open-final |access-date=23 August 2023 |website=ESPN.com}}</ref> Novi okršaj uslijedio je nekoliko tjedana kasnije u finalu [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]], gdje je Alcaraz slavio u pet setova u epskom meču koji je trajao 4 sata i 42 minute.<ref name="NYTimesWimbledon">{{Cite news |last=Futterman |first=Matthew |date=16 July 2023 |title=Alcaraz Wins Wimbledon in a Thrilling Comeback Against Djokovic |url=https://www.nytimes.com/2023/07/16/sports/tennis/wimbledon-carlos-alcaraz-novak-djokovic.html |access-date=9 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Mjesec dana kasnije susreli su se u finalu [[Cincinnati Open]]a, gdje je Đoković tijesno pobijedio u tri seta i to nakon što je spasio meč loptu. Meč je trajao 3 sata i 49 minuta te je postao najduže finale nekog [[ATP Tour|ATP turnira]] igrano u tri seta, najduži meč u historiji turnira te je odmah opisan kao jedan od najboljih mečeva ikada.<ref>{{cite web |last= |first= |date=21 August 2023 |title=Djokovic outlasts Alcaraz to win instant-classic final in Cincinnati |url=https://www.thescore.com/atp/news/2696096 |access-date=23 August 2023 |website=theScore.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Malinowski |first=Scoop |date=21 August 2023 |title=Djokovic and Carlos Produce the Highest Level of Tennis Ever Witnessed In Cincy – Tennis-Prose.com |url=https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |access-date=2 February 2024 |language=en-US |archive-date=19 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719023607/https://www.tennis-prose.com/articles/djokovic-and-carlos-produce-the-highest-level-of-tennis-ever-witnessed-in-cincy/ |url-status=live}}</ref> Na kraju godine susreli su se na [[ATP Finals]]ima, gdje je Đoković pobijedio u dva seta.<ref>{{Cite news |date=18 November 2023 |title=ATP Finals results 2023: Novak Djokovic beats Carlos Alcaraz to set up Jannik Sinner final |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/67461418 |access-date=5 February 2025 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Godine [[2024.]] odigrali su dva važna meča. Alcaraz je s laganih 3:0 u setovima pobijedio Đokovića u reprizi finala [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] i tako obranio naslov. Tri tjedna kasnije, Đoković je pobijedio Alcaraza u finalnom meču na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u. Đoković je pobijedio u dva tie-breaka u meču u kojem nijedan tenisač nije ispustio vlastiti servis.<ref>{{Cite web |title=Novak Djokovic defeats Carlos Alcaraz for first Olympic gold medal |url=https://www.atptour.com/en/news/djokovic-alcaraz-paris-olympics-2024-gold-medal-match |access-date=16 December 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Historičar sporta [[Steve Flink]] opisao je ovaj meč "najboljim mečom u dva seta koji sam ikada gledao".<ref>{{Cite web |last=manfred |date=4 August 2024 |title="The Best Two-Set Match I Have Ever Seen" – Steve Flink On Novak Djokovic – Carlos Alcaraz Olympic Final |url=https://worldtennismagazine.com/archives/23630 |access-date=15 December 2024 |website=World Tennis Magazine |language=en-US}}</ref> Portal ''[[Tennis.com]]'' ga je proglasio najboljim mečom [[2024.]] godine.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=20 December 2024 |title=TENNIS.com's 2024 ATP Match of the Year: Novak Djokovic conquers Carlos Alcaraz at the Olympics, and finally wins gold |url=https://www.tennis.com/news/articles/2024-tennis-atp-match-of-the-year-novak-djokovic-carlos-alcaraz-olympics-paris |access-date=30 August 2025 |website=Tennis.com}}</ref> Sljedeće su godine također igrali dva meča. Đoković je slavio na [[Australian Open]]u i tako nastavio svoju seriju pobjeda protiv Alcaraza na tvrdoj podlozi,<ref name=":5">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=21 January 2025 |title=Djokovic overcomes injury to stun Alcaraz in Melbourne |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/cvg8nz90xkjo |website=BBC Sport}}</ref> koja je završena kasnije te godine na [[US Open]]u, gdje je Alcaraz prvi put pobijedio Đokovića na toj podlozi.<ref>{{Cite news |last1=Futterman |first1=Matthew |last2=Eccleshare |first2=Charlie |date=5 September 2025 |title=Carlos Alcaraz overpowers Novak Djokovic to reach U.S. Open final |url=https://www.nytimes.com/athletic/6601703/2025/09/05/carlos-alcaraz-novak-djokovic-us-open-result-analysis/ |access-date=5 September 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ulaznice za taj meč bile su najskuplje u historiji US Opena.<ref>{{Cite web |last=SAM |date=4 September 2025 |title=US Open ticket prices soar to unprecedented level: How much does it cost to watch Carlos Alcaraz vs Novak Djokovic? |url=https://www.marca.com/en/tennis/us-open/2025/09/04/68b9f44146163fdd7c8b4581.html |access-date=6 September 2025 |website=MARCA |language=en}}</ref> U finalu [[Australian Open]]a [[2026.]] godine, Alcaraz je lagano pobijedio 3:1 u setovima i tako kompletirao karijerni Grand Slam.<ref>{{cite web|title=Alcaraz dents Djokovic's Melbourne final perfection, wins first Australian Open title|url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-australian-open-2026-final|website=ATPTour|date=1 February 2026|access-date=1 February 2026}}</ref> Uz [[Stan Wawrinka|Stana Wawrinku]], Alcaraz je jedini tenisač u historiji koji ima stopostotni uspjeh protiv Đokovića u finalima Grand Slamova. {| class="wikitable" align="right" style="text-align:center; width: 15em;" !Kategorija !Alcaraz !Đoković |-style="background:#f3e6d7;" |[[Grand Slam]] |'''4''' |2 |-style="background:#ffffcc;" |[[ATP Finals]] |0 |'''1''' |-style="background:#e9e9e9;" |[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000]] |1 |1 |-style="background:#d4f1c5;" |[[ATP 500 turniri|ATP 500]] |0 |0 |- |[[ATP 250 turniri|ATP 250]] |0 |0 |- style="background:#FFEA5C;" |{{nowrap|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]}} |0 |'''1''' |- |'''Ukupno'''<ref name="ND"/> |5 |5 |} ;Pregled međusobnih mečeva {|class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Br. !Godina !Turnir !Kategorija !Podloga !Faza !Pobjednik !class="unsortable"|Rezultat !Trajanje !class="unsortable"|Alcaraz !class="unsortable"|Đoković |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 1. |align=center| [[2022.]] | {{flagicon|ŠPA}} [[Madrid Masters|Madrid Open]] | ATP 1000 | Zemlja | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|7|(5)|7|5|-|7|6|(5)}} |align=center| 3:36 |align=center| '''1''' |align=center| 0 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 2. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|FRA}} [[Roland-Garros]] | Grand Slam | Zemlja | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|5|7|-|6|1|-|6|1|-}} |align=center| 3:23 |align=center| 1 |align=center| '''1''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 3. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |align=center| '''4:42''' |align=center| '''2''' |align=center| 1 |-style="background:#e9e9e9;" |align=center| 4. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|SAD}} [[Cincinnati Open]] | ATP 1000 | Tvrda | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|5|7|-|7|6|(7)|7|6|(4)}} |align=center| 3:49 |align=center| 2 |align=center| '''2''' |-style="background:#ffffcc;" |align=center| 5. |align=center| [[2023.]] | {{flagicon|ITA}} [[ATP Finals]] | ATP Finals | Tvrda (d) | Polufinale | '''Đoković''' |{{tennis score|6|3|-|6|2|-}} |align=center| 1:28 |align=center| 2 |align=center| '''3''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 6. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|UK}} [[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] | Grand Slam | Trava | Finiale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |align=center| 2:27 |align=center| '''3''' |align=center| 3 |-style="background:#FFEA5C;" |align=center| 7. |align=center| [[2024.]] | {{flagicon|FRA}} [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] | Olimpijske igre | Zemlja | Finale | '''Đoković''' |{{tennis score|7|6|(3)|7|6|(2)}} |align=center| 2:50 |align=center| 3 |align=center| '''4''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 8. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Četvrtfinale | '''Đoković''' |{{tennis score|4|6|-|6|4|-|6|3|-|6|4|-}} |align=center| 3:37 |align=center| 3 |align=center| '''5''' |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 9. |align=center| [[2025.]] | {{flagicon|SAD}} [[US Open]] | Grand Slam | Tvrda | Polufinale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|6|4|-|7|6|(4)|6|2|-}} |align=center| 2:23 |align=center| '''4''' |align=center| 5 |-style="background:#f3e6d7;" |align=center| 10. |align=center| [[2026.]] | {{flagicon|AUS}} [[Australian Open]] | Grand Slam | Tvrda | Finale | '''Alcaraz''' |{{tennis score|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |align=center| 3:02 |align=center| '''5''' |align=center| 5 |} == Stil igre == [[File:Carlos Alcaraz Argentina Open 2024.jpg|thumb|left|220px|Carlos Alcaraz tijekom [[Argentina Open]]a [[2022.]] godine.]] Carlos Alcaraz je ''all-round'' igrač, odnosno igrač koji je podjednako vješt u svim stilovima igre, ali primarno koristi napadački stil s osnovne crte. Poznat je po sjajnom pokrivanju terena te defenzivnim sposobnostima, koje često koristi kako bi defenzivnu situaciju pretvorio u priliku za napad tijekom izmjena udaraca. Forhend se smatra njegovim najjačim oružjem, a podjednako dobro udara i direktne udarce i udarce s puno spina. Bekend mu je dvoručni i udara izravnije. Zbog svog napadačkog stila, Alcaraz tijekom meča nerijetko ima i visok broj ''winnera'' i neprisiljenih pogrešaka, posebice forhendom. Za svoju visinu ima atipično snažan prvi servis; uglavnom servira brzinom od oko 185 do 190 km/h, a znao je pogoditi i servis od 217 km/h, s tim da mu je preciznost na razini prosjeka.<ref>{{Cite web |title=How Alcaraz's Scintillating Serve Toppled Djokovic's Return In The Wimbledon Final &#124; |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818230616/https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-djokovic-wimbledon-2023-final-brain-game |archive-date=18 August 2023 |access-date=18 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Carlos Alcaraz: The story behind his new & improved serve |url=http://www.atptour.com/en/news/alcaraz-serve-feature-wimbledon-2024 |access-date=27 July 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Pri drugom servisu, uglavnom dodaje topspin kako bi loptica dobila veći odskok i tako prisilila protivnika na slabiji ''return''; ovi servisi uglavnom dosežu brzone od 150 do 170 km/h.<ref>{{Cite web |title=CARLOS ALCARAZ VS. ALEX DE MINAUR &#124; LONDON 2023 |url=https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205433/https://www.atptour.com/en/scores/stats-centre/live/2022/403/MS001 |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Zbog slabije preciznosti, servis se nerijetko opisuje kao relativno slaba točka u Alcarazovoj igri.<ref>{{Cite web |date=11 January 2025 |title=Alcaraz says new serve still a work in progress as he targets Career Grand Slam |url=https://www.tennismajors.com/australian-open-news/alcaraz-says-new-serve-still-a-work-in-progress-as-he-targets-career-grand-slam-803085.html |access-date=5 February 2025 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Međutim, na primanju se smatra jednim od najboljih, posebice kada je u pitanju protivnikov prvi servis; tijekom [[2024.]] godine, Alcaraz je osvojio gotovo trećinu protivničkih servis gemova.<ref>{{Cite web |title=Leaderboard &#124; ATP Tour |url=https://www.atptour.com/en/stats/leaderboard?boardType=return&timeFrame=52week&surface=all&versusRank=all&formerNo1=false |access-date=5 February 2025 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz ima i impresivnu igru na mreži, pri čemu podsjednako dobro igra i ''drop'' i ''drive'' voleje, a nerijetko u odlučujućim trenucima koristi servis-volej kombinaciju.<ref>{{Cite web |date=14 January 2023 |title='Carlos Alcaraz can serve and volley at...', says former ATP ace |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704205432/https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Carlos_Alcaraz/126770/-carlos-alcaraz-can-serve-and-volley-at-says-former-atp-ace/ |archive-date=4 July 2023 |access-date=4 July 2023}}</ref> Njegov ''drop shot'', koji jako vješto skriva, ključ je njegove igre; agresivnim udarcima duboko na osnovnu crtu prisiljava protivnike da se povuku, nakon čega više ne mogu stići skraćenu loptu. Njegova preferencija prema forhend ''drop shotovima'' u odnosu na bekend varijantu opisana je kao neobična.<ref>{{Cite web |title=What Shot Has Carlos Alcaraz Popularised? |url=https://www.atptour.com/en/news/forehand-drop-shot-success-alcaraz-2023 |access-date=25 October 2024 |website=ATP Tour |language=en}}</ref> Alcaraz je hvaljen i zbog svoje kreativnosti na terenu.<ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 March 2023 |title=Carlos Alcaraz is the most exciting player in men's tennis and he will only get better |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/mar/27/carlos-alcaraz-is-the-best-in-the-world-and-he-is-only-going-to-get-better |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |last=Carayol |first=Tumaini |date=10 June 2024 |title=Carlos Alcaraz is already remarkable but has plenty of improvement still to come |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/jun/10/tennis-french-open-carlos-alcaraz |access-date=25 October 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Njegove fizičke i atletske vještine također su hvaljene. Zbog svoje brzine i kretanja često je uspoređivan s [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]]; njegove sposobnosti pokrivanja terena i kretanje u obrambenim situacijama uspoređivane su s onima [[Novak Đoković|Novaka Đokovića]]; konačno, njegov dodir uspoređivan je s onim [[Roger Federer|Rogera Federera]].<ref>{{Cite web |last1=Rouquette |first1=Cédric |last2=Bourrières |first2=Rémi |last3=Cambers |first3=Simon |date=17 October 2022 |title=From Carlitos to Alcaraz, Episode 3: Attack, defence, power, touch – Alcaraz the pioneer of "total tennis" |url=https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennismajors.com/atp/how-carlitos-became-alcaraz-episode-3-attack-defence-power-touch-alcaraz-the-pioneer-of-total-tennis-629786.html |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Davidov |first=Liya |date=13 July 2023 |title=TECH Talk: If the Big 3 had a baby, his name would be Carlos Alcaraz |url=https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125005151/https://www.tennis.com/baseline/articles/tech-talk-big-3-came-together-baby-name-carlos-alcaraz-federer-nadal-djokovic |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Đoković je jednom prilikom rekao da Alcaraz posjeduje "najbolje od svih triju svjetova".<ref>{{Cite news |title=Wimbledon: Novak Djokovic praises 'complete' champion Carlos Alcaraz as blend of Roger Federer, Rafael Nadal and himself after epic final |url=https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723081913/https://www.skysports.com/tennis/news/12110/12922029/wimbledon-novak-djokovic-praises-complete-champion-carlos-alcaraz-as-blend-of-roger-federer-rafael-nadal-and-himself-after-epic-final |archive-date=23 July 2024 |access-date=14 January 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live}}</ref> Također je poznat i po dobroj kondiciji; Alcaraz češće gubi kraće mečeve, dok u mečevima na pet setova ima omjer od 15:1 u pobjedana, čime drži rekord s 93.75% uspješnosti. Međutim, Alcaraz je često kritiziran zbog nedostatka konzistentnosti tijekom sezone,<ref>{{Cite web |title=Wilander's honest diagnosis of Alcaraz's problem: "He is going to be quite inconsistent" |url=https://www.puntodebreak.com/en/2025/04/01/wilanders-honest-diagnosis-of-alcarazs-problem-he-is-going-to-be-quite-inconsistent |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref> pri čemu bi najčešće drastično padao u posljednjim mjesecima nakon završetka Grand Slamova. Sam Alcaraz je rekao da mu je nemoguće igrati dobro ako ne uživa na terenu.<ref>{{Cite web |last=Ciriza |first=Alejandro |date=26 April 2023 |title=Carlos Alcaraz, the last great virtuoso of tennis |url=https://english.elpais.com/sports/2023-04-26/carlos-alcaraz-the-last-great-virtuoso-of-tennis.html |access-date=26 April 2025 |website=EL PAÍS English |language=en-us}}</ref> == Treneri i stožer == [[File:Damir Džumhur vs Carlos Alcaraz, 2025 Roland Garros, 2025-05-30 (1115) (Juan Carlos Ferrero).jpg|thumb|right|220px|Bivši svjetski broj 1 i osvajač [[Roland-Garros]]a, [[Juan Carlos Ferrero]] bio je Alcarazov trener od njegove 15. godine do kraja [[2025.]] godine. Njihov profesionalni razlaz šokirao je teniski svijet.]] Alcaraza su dok je bio dječak trenirali Kiko Navarro i Carlos Santos.<ref name="ChildhoodCoach">{{cite web |last=Carayol |first=Tumaini |date=27 May 2023 |title='This boy was born to be No 1': the making of Carlos Alcaraz |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601065251/https://www.theguardian.com/sport/2023/may/26/born-to-be-no-1-tennis-the-making-of-carlos-alcaraz |archive-date=1 June 2023 |access-date=7 November 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref> U rujnu [[2018.]] godine, tada petnaestogidšnji Alcaraz preselio se u [[Villena|Villenu]] kako bi trenirao u [[Teniska akademija Ferrero|Teniskoj akademiji Ferrero]] pod vodstvom [[Juan Carlos Ferrero|Juana Carlosa Ferrera]], koji je postao njegov osobni trener.<ref name=":2">{{cite web |date=7 August 2018 |title=Juan Carlos Ferrero será el nuevo coach de Carlos Alcaraz |url=https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626171617/https://www.equelite.com/jcferrerero-nuevo-coach-carlos-alcaraz/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=11 May 2022 |website=Equelite JC Ferrero Sport Academy |language=es}}</ref> Ferrero je odbio nekoliko ponuda vrhunskih profesionalnih igrača kako bi mogao raditi s Alcarazom.<ref>{{Cite web |date=2 July 2019 |title=Ferrero enjoying life as coach of rising star Alcaraz |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/ferrero-enjoying-life-as-coach-of-rising-star-alcaraz/ |access-date=11 December 2024 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cascales: "La clave es que Alcaraz no pierda la ambición" |url=https://www.puntodebreak.com/2024/11/14/cascales-clave-alcaraz-no-pierda-ambicion |access-date=11 December 2024 |website=Puntodebreak.com |language=es}}</ref> Njihova je suradnja naširoko hvaljena, a Ferrero je [[2022.]] i [[2025.]] godine dobio [[ATP nagrade|ATP-ovu nagradu za trenera godine]]. Međutim, u prosincu [[2025.]] godine, Alcaraz je iznenada objavio prekida suradnju s Ferrerom nakon sedam godina, što je izazvalo šok u teniskom svijetu.<ref>{{cite web |date=17 December 2025 |title=Alcaraz splits with Ferrero, who says 'I wish I could have continued' |url=https://www.atptour.com/en/news/alcaraz-ferrero-split-december-2025 |access-date=17 December 2025 |website=atptour.com |publisher=Association of Tennis Professionals}}</ref> U prosincu [[2024.]] godine objavljeno je kako će se [[Samuel López (teniski trener)|Samuel López]], bivši član Ferrerovog stručnog stožera, pridružiti timu i biti drugi trener uz Ferrera.<ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Alcaraz adds Samuel Lopez to his coaching team |url=https://www.tennismajors.com/atp/alcaraz-adds-samuel-lopez-to-his-coaching-team-798371.html |access-date=15 December 2024 |website=Tennis Majors |language=en-US}}</ref> Prekidom suradnje s Ferrerom, López je u siječnju [[2026.]] godine postao Alcarazov jedini trener.<ref name="Jurejko">{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=2025-12-17 |title=Carlos Alcaraz splits with coach Juan Carlos Ferrero after long partnership |url=https://www.bbc.co.uk/sport/tennis/articles/c0mpj8427pzo |access-date=2025-12-18 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Alcaraz je od svog debija na ATP Touru uglavnom imao nepromijenjen stručni stožer. Članovi stožera su kondicijski trener Alberto Lledó, fizioterapeut Juanjo Moreno, doktor Juanjo López i agent Albert Molina. Brat Álvaro bio mu je dugogodišnji sparing partner, a od [[2026.]] godine mu je i pomoćni trener.<ref>{{Cite web |title=This is how Carlos Alcaraz's team looks ahead to 2025 |url=https://www.puntodebreak.com/en/2024/12/13/this-is-how-carlos-alcarazs-team-looks-ahead-to-2025 |access-date=26 April 2025 |website=Puntodebreak.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Carlos Alcaraz reveals why brother Alvaro will 'take on more prominence' in his team|url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-reveals-brother-will-take-on-more-prominence-as-new-team-role-emerges|website=Tennis365|date=2026-01-23|access-date=2026-02-01|language=en|first=Oli Dickson|last=Jefford}}</ref> Tijekom [[2025.]] godine, prijatelj iz djetinjstva Fran Rubio pridružio se njegovom timu kao drugi fizioterapeut.<ref>{{Cite web |last=Jacobs |first=Shahida |date=5 February 2025 |title=Carlos Alcaraz adds close friend and trusted figure to his team |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/carlos-alcaraz-adds-close-friend-and-trusted-figure-to-his-coaching-team |access-date=26 April 2025 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> Alcaraz radi i sa sportskom psihologicom Isabel Balaguer.<ref>{{Cite news |last=Briggs |first=Simon |date=15 July 2023 |title=Carlos Alcaraz sees psychologist in bid to beat Novak Djokovic on Centre Court |url=https://www.telegraph.co.uk/tennis/2023/07/15/carlos-alcaraz-psychologist-novak-djokovic-wimbledon-final/ |access-date=22 August 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> == Statistike == {{Main|Statistike i rekordi Carlosa Alcaraza}} Ovdje se nalazi skraćeni pregled osnovnih statističkih podataka karijere Carlosa Alcaraza, a preuzeti su sa službenih stranica [[ATP Tour]]a<ref>{{cite web |url=http://www.atptour.com/ |title=ATP Tour |accessdate=13 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.atpworldtour.com/Reliability-Zone/Reliability-Overall-Current-List.aspx |title=FedEx ATP Reliability Index |publisher=Association of Tennis Professionals |accessdate=18 April 2011}}</ref> i [[ITF]]-a. {{Statistike legenda}} {|class="wikitable nowrap" style=text-align:center;font-size:95% !Turnir ![[2020.]] ![[2021.]] ![[2022.]] ![[2023.]] ![[2024.]] ![[2025.]] ![[2026.]] !Omjer !Pob.–Por. !%Pob. |- |colspan="11" align="left" |'''[[Grand Slam]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Australian Open]] |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|18–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=18|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Roland-Garros]] |style=background:#ecf2ff|Q1 |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|25–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=25|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|4K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[US Open]] |O |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|2 / 5 |style=background:#efefef|24–3 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=3|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |8–4 |16–3 |17–2 |19–2 |24–2 |7–0 |7 / 20 |91–13 |{{tennis win percentage|won=91|lost=13|integer=yes}} |- | colspan="11" align="left" |'''[[ATP Finals]]''' |- |bgcolor=efefef align=left|[[ATP Finals]] |colspan=2 style=color:#767676|DNQ |O{{Efn|Kvalificirao se, ali nije sudjelovao zbog ozljede.}} |style=background:yellow|PF |style=background:#afeeee|GF |style=background:thistle|F | |style=background:#efefef|0 / 3 |style=background:#efefef|7–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=5|integer=yes}} |- | colspan="17" align="left" |'''Reprezentativni nastupi''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Tenis na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]{{efn|name=SummerOlympics|[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre 2020.]] odgođene su i održane [[2021.]] godine zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije COVID-a 19]].}} |style=color:#767676|NO |A |colspan=2 style=color:#767676|Nisu održane |style=background:silver|S |colspan=2 style=color:#767676|NO |style=background:#efefef|0 / 1 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Davis Cup]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#ffebcd|ČF |O |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=1|integer=yes}} |- |colspan="11" align="left" |'''[[ATP Masters 1000 turniri|ATP 1000 turniri]]''' |- |align=left bgcolor=efefef|[[Indian Wells Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:yellow|PF |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:yellow|PF |style=background:#efefef|2 / 6 |style=background:#efefef|24–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=24|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Miami Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|1K |style=background:lime|'''P''' |style=background:yellow|PF |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#efefef|1 / 6 |style=background:#efefef|14–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=14|lost=5|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Monte-Carlo Masters]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |O |O |style=background:lime|'''P''' |style=background:thistle|F |style=background:#efefef|1 / 3 |style=background:#efefef|9–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=9|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Madrid Open]] |style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' |style=background:lime|'''P''' |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|2 / 4 |style=background:#efefef|15–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=15|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Italian Open]] |O |O |O |style=background:#afeeee|3K |O |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 2 |style=background:#efefef|7–1 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=7|lost=1|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Canadian Open]] |style=color:#767676|NO |O |style=background:#afeeee|2K |style=background:#ffebcd|ČF |O |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|2–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=2|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Cincinnati Open]] |O |style=background:#afeeee|1K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:thistle|F |style=background:#afeeee|2K |style=background:lime|'''P''' | |style=background:#efefef|1 / 5 |style=background:#efefef|12–4 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=12|lost=4|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Shanghai Masters]] |colspan=3 style=color:#767676|NO |style=background:#afeeee|4K |style=background:#ffebcd|ČF |O | |style=background:#efefef|0 / 2 |style=background:#efefef|5–2 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=2|integer=yes}} |- |align=left bgcolor=efefef|[[Paris Masters]] |O |style=background:#afeeee|3K |style=background:#ffebcd|ČF |style=background:#afeeee|2K |style=background:#afeeee|3K |style=background:#afeeee|2K | |style=background:#efefef|0 / 5 |style=background:#efefef|5–5 |style=background:#efefef|{{tennis win percentage|won=5|lost=5|integer=yes}} |-style=background:#efefef;font-weight:bold |style=text-align:left|Pobjeda–poraza |0–0 |3–5 |19–5 |25–6 |16–5 |21–3 |5–2 |8 / 34 |89–26 |{{tennis win percentage|won=89|lost=26|integer=yes}} |- | colspan="11" style="text-align:left" |'''Statistika karijere''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef | ||2020.||2021.||2022.||2023.||2024.||2025.||2026.|| colspan="3" |Karijera |-style=background:#efefef |align=left|Turniri |1 |19 |17 |17 |16 |16 |4 |colspan=3|'''Ukupno u karijeri: 90''' |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Naslovi |0 |1 |5 |6 |4 |8 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 26 |-style=font-weight:bold;background:#efefef |style=text-align:left|Finala |0 |1 |7 |8 |5 |11 |2 |colspan=3|Ukupno u karijeri: 34 |-style=background:#efefef |align=left|Tvrda podloga pobjeda–poraza |0–0 |20–10 |27–8 |28–9 |29–8 |38–7 |17–2 |11 / 52 |159–44 |{{tennis win percentage|won=159|lost=44|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Zemljana podloga pobjeda–poraza |1–1 |11–6 |27–4 |25–3 |17–4 |22–1 |0–0 |11 / 30 |103–19 |{{tennis win percentage|won=103|lost=19|integer=yes}} |-style=background:#efefef |align=left|Travnata podloga pobjeda–poraza |0–0 |1–1 |3–1 |12–0 |8–1 |11–1 |0–0 |4 / 8 |35–4 |{{tennis win percentage|won=35|lost=4|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Ukupno pobjeda–poraza |1–1 |32–17 |57–13 |65–12 |54–13 |71–9 |17–2 |26 / 90 |297–67 |{{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=font-weight:bold;background:#efefef |align=left|Postotak pobjeda |{{tennis win percentage|won=1|lost=1|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=32|lost=17|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=57|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=65|lost=12|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=54|lost=13|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=71|lost=9|integer=yes}} |{{tennis win percentage|won=17|lost=2|integer=yes}} |colspan=3|Ukupno u karijeri: {{tennis win percentage|won=297|lost=67|integer=yes}} |-style=background:#efefef |style=text-align:left|'''Ranking na kraju godine'''{{Efn|Ranking 2019. godine: 492.}} |141. |32. |style=background:lime|'''1.''' |style=background:thistle|2. |style=background:#99ccff|3. |style=background:lime|'''1.''' | |colspan=3|{{Tooltip|''' $64,336,028 '''|Career Prize Money – Singles & Doubles combined}} |} {{notelist}} === Finala === ==== Grand Slamovi ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|2|6|-|7|6|(1)|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|1|6|-|7|6|(6)|6|1|-|3|6|-|6|4|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|2|6|-|5|7|-|6|1|-|6|2|-}} |- ![[2024.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|6|2|-|7|6|(4)}} |- ![[2025.]] |style=background:#ebc2af|[[Roland-Garros]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{nowrap|4:6, 6:7{{sup|(4:7)}}, 6:4, 7:6{{sup|(7:3)}}, 7:6{{sup|(10:2)}}}} |- ![[2025.]] |style=background:#cfc|[[Wimbledon (tenis)|Wimbledon]] |Trava |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|4|-|4|6|-|4|6|-|4|6|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#ccf|[[US Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|2|-|3|6|-|6|1|-|6|4|-}} |- ![[2026.]] |style=background:#ffc|[[Australian Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|2|6|-|6|2|-|6|3|-|7|5|-}} |} ==== ATP Finals ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2025.]] |style=background:#ffffcc|[[ATP Finals]] |Tvrda (d) |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(4)|5|7|-}} |} ==== Masters 1000 turniri ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Miami Open]] |Tvrda |{{flagicon|NOR}} [[Casper Ruud]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|4|-}} |- ![[2022.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Alexander Zverev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|1|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|3|-|6|2|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Madrid Open]] |Zemlja |{{flagicon|GER}} [[Jan-Lennard Struff]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|6|4|-|3|6|-|6|3|-}} |- ![[2023.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|7|5|-|6|7|(7)|6|7|(4)}} |- ![[2024.]] |style=background:#e9e9e9|[[Indian Wells Open]] |Tvrda |{{flagicon|}} [[Danil Medvedev]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Musetti]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|3|6|-|6|1|-|6|0|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Italian Open]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|7|6|(5)|6|1|-}} |- ![[2025.]] |style=background:#e9e9e9|[[Cincinnati Open]] |Tvrda |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#98fb98|Pobjeda |{{Teniski rezultat|5|0|-|d=pred.}} |- ![[2026.]] |style=background:#e9e9e9|[[Monte-Carlo Masters]] |Zemlja |{{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]] |style=background:#ffa07a|Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(5)|3|6|-}} |} ==== Olimpijske igre ==== {|class="sortable wikitable" width="50%" |- ! Godina ! Turnir ! Podloga ! Protivnik ! Ishod ! class="unsortable" | Rezultat |- ![[2024.]] |style=background:#ffea5c|[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Pariz 2024.]] |Zemlja |{{flagicon|SRB}} [[Novak Đoković]] |bgcolor=FFA07A |Poraz |{{Teniski rezultat|6|7|(3)|6|7|(2)}} |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commons category|Carlos Alcaraz}} * {{ATP}} * {{Instagram}} {{Top 10 tenisera i teniserki|atpsinglovi=y}} {{Broj jedan teniseri}} {{Osvajači sve 4 GS titule}} {{Pobjednici Australian Opena}} {{Pobjednici Roland Garrosa}} {{Pobjednici Wimbledona}} {{Pobjednici US Opena}} {{Španski sportista godine}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2003||Alcaraz, Carlos}} [[Kategorija:Španski teniseri]] [[Kategorija:Pobjednici Australian Opena]] [[Kategorija:Pobjednici Roland-Garrosa]] [[Kategorija:Pobjednici Wimbledona]] [[Kategorija:Pobjednici US Opena]] [[Kategorija:Španski olimpijci]] [[Kategorija:Osvajači olimpijskih medalja u tenisu]] [[Kategorija:Olimpijci na Ljetnim olimpijskim igrama 2024.]] [[Kategorija:Olimpijski teniseri]] [[Kategorija:ATP brojevi 1]] 6f3gb20q0spvt50ph82yqeovrubl0d2 Agnieszka Holland 0 4721270 42580570 42580307 2026-04-12T16:08:44Z Edgar Allan Poe 29250 /* Biografija */ 42580570 wikitext text/x-wiki {{Infokutija filmska biografija | ime = Agnieszka Holland | profesija = redateljica, scenaristica | slika = MJK32681 Agnieszka Holland (Pokot, Berlinale 2017).jpg | veličina = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja i dob|1948|11|28|hr=da}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|NR Poljska}} [[Varšava]], [[Poljska]] | datum_smrti = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | mjesto_smrti = | počivalište = | pseudonim = | nacionalnost = | državljanstvo = | supružnik = [[Laco Adamík]] {{small|(razvod)}} | partner = | roditelji = [[Henryk Holland]]<br>Irena Rybczyńska | djeca = [[Kasia Adamik]] | rodbina = [[Magdalena Łazarkiewicz]] {{small|(sestra)}} | religija = | obrazovanje = [[Filmska i televizijska škola Akademije izvedbenih umjetnosti u Pragu]] | javna_funkcija = | period = [[1970.]] – ''danas'' | žanr = | znameniti_filmovi = {{Plainlist| * ''[[Bittere Ernte]]'' ([[1985.]]) * ''[[Hitlerjunge Salomon]]'' ([[1990.]]) * ''[[The Secret Garden (film, 1993)|The Secret Garden]]'' ([[1993.]]) * ''[[W ciemności]]'' ([[2011.]]) }} | znamenite_serije = | uticaj_od = | uticaj_na = | nagrade = {{Plainlist| * [[Zlatni globus za najbolji strani film]] ([[1991.]]) * [[Nagrada Alfred Bauer]] ([[2017.]]) * [[Posebna nagrada žirija (Venecijanski filmski festival)|Posebna nagrada žirija]] (Venecija, [[2023.]]) }} | potpis = Agnieszka Holland signature.svg }} '''Agnieszka Holland''' ({{IPA-pl|aɡˈɲɛʂka ˈxɔlant|lang}}; [[Varšava]], [[28. studenog]] [[1948.]]), [[poljska]] filmska i televizijska redateljica i scenaristica, jedna od najvažnijih [[Poljska kinematografija|poljskih filmašica]] svih vremena.<ref>{{cite web |title=Agnieszka Holland |url=http://www.imdb.com/name/nm0002140/ |access-date=1 February 2021 |publisher=[[IMDb]]}}</ref> Karijeru je započela kao pomoćnica redateljima [[Krzysztof Zanussi|Krzysztofu Zanussiju]] i [[Andrzej Wajda|Andrzeju Wajdi]], a [[1981.]] godine emigrirala je u [[Francuska|Francusku]] netom prije proglašenja [[Izvanredno stanje u Poljskoj|izvanrednog stanja]]. Holland je najpoznatija po svojim filmovima ''[[Bittere Ernte]]'' ([[1985.]]), ''[[Hitlerjunge Salomon]]'' ([[1990.]]), za koji je dobila [[Zlatni globus za najbolji strani film|Zlatni globus]] te nominaciju za [[Oscar za najbolji adaptirani scenarij]],<ref>{{cite web |url=http://awardsdatabase.oscars.org/Search/Nominations?nomineeId=5985&view=1-Nominee-Alpha |title=Browser Unsupported – Academy Awards Search |author=Academy of Motion Picture Arts & Sciences}}</ref> ''[[The Secret Garden (film, 1993)|The Secret Garden]]'' ([[1993.]]) i ratnu dramu ''[[W ciemności]]'' ([[2011.]]); ''Bittere Erbe'' i ''W ciemności'' dobili su nominacije za [[Oscar za najbolji međunarodni igrani film|Oscar za najbolji strani film]].<ref>{{cite web|url=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1986|title = The 58th Academy Awards &#124; 1986| date=4 October 2014 }}</ref><ref name="Nominees">{{cite news |title=Oscars 2012: Nominees in full |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16700124 |publisher=BBC News |date=27 February 2012 |access-date=24 November 2015}}</ref> Godine [[2017.]] dobila je [[Nagrada Alfred Bauer|Nagradu Alfred Bauer]] na [[Berlinale]]u za film ''[[Pokot]]''. Također je i četverostruka dobitnica glavne nagrade na [[Poljski filmski festival|Poljskom filmskom festivalu]] u [[Gdynia|Gdyniji]]. Godine [[2020.]] izabrana je za predsjednicu [[Europska filmska akademija|Europske filmske akademije]].<ref>{{cite news |title=Agnieszka Holland Elected New EFA President |url=https://www.europeanfilmacademy.org/News-detail.155.0.html?tx_ttnews%5Btt_news%5D=869&cHash=185a6b7378c32b7cf6e28ad0b4504d5c |access-date=14 December 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Polish director named president of European Film Academy |url=https://www.thefirstnews.com/article/polish-director-named-president-of-european-film-academy-18280|access-date=1 February 2021|website=thefirstnews.com}}</ref> Njezina drama ''[[Zielona granica]]'' ([[2023.]]) dobila je posebnu nagradu žirija na [[Venecijanski filmski festival|Venecijanskom filmskom festivalu]].<ref>{{cite web |last=Mouriquand |first=David |title=Venice Film Festival 2023: Yorgos Lanthimos' 'Poor Things' wins 80th edition's Golden Lion |url=https://www.euronews.com/culture/2023/09/09/venice-film-festival-2023-yorgos-lanthimos-poor-things-wins-80th-editions-golden-lion |publisher=Euronews |date=9 September 2023 |access-date=10 September 2023}}</ref> U svojim filmovima, Holland se često fokusira na individualna iskustva osoba koje se nađu na marginama velikih političkih zbivanja. Među čestim temama u njenin filmovima su [[Holokaust]] te [[Komunizam|komunistički]] zločini. == Biografija == Agnieszka Holland rođena je [[1948.]] godine u [[Varšava|Varšavi]]<ref>{{cite web|title=Agnieszka Holland|url=https://culture.pl/en/artist/agnieszka-holland|access-date=1 February 2021 |website=Culture.pl}}</ref> kao kći novinara Irene (''née'' Rybczyńska) i [[Henryk Holland|Henryka Hollanda]]; njezin otac je još od [[1935.]] godine bio prominentni [[komunizam|komunistički]] aktivist i satnik u [[Crvena armija|sovjetskoj vojsci]].<ref>[http://www.filmreference.com/film/12/Agnieszka-Holland.html Agnieszka Holland profile], FilmReference.com; accessed 24 November 2015.</ref><ref>{{cite web|title=Author Bio: Agnieszka Holland|url=https://www.heinemann.com/authors/183.aspx |access-date=1 February 2021 |website=heinemann.com}}</ref> Otac joj je bio [[judaizam|židov]], a majka [[katolicizam|katolkinja]], međutim Holland nije odgojena ni u jednoj vjeri.<ref>{{cite web |last=Bloom |first=Nate |title=Jewish Stars: Oscar time |url=https://www.clevelandjewishnews.com/archives/jewish-stars-oscar-time/article_6b7fda9a-581e-11e1-aeb2-001871e3ce6c.html |publisher=[[Cleveland Jewish News]] |date=15 February 2012}}</ref><ref name=NPRDowell>[https://www.npr.org/2012/02/19/146806258/polands-holland-exploring-holocaust-history-again NPR: "Poland's Holland, Exploring Holocaust History Again" by Pat Dowell], 13 February 2012</ref> Njezin otac izgubio je roditelje u [[Varšavski geto|getu]], dok je njezina majka sudjelovala u [[Varšavski ustanak|Varšavskom ustanku]] [[1944.]] godine kao članica [[Poljski pokret otpora u Drugom svjetskom ratu|pokreta otpora]]. Uz to, pomogla je i nekolicini [[Židovi|Židova]] tijekom rata, bog čega joj je [[izrael]]ski centar [[Jad Vašem]] uručio medalju [[Pravednik među narodima|Pravednika među narodima]].<ref name=NPRDowell /> S druge strane, otac joj je bio žestoki zagovornik komunizma, a njegovi napadački tekstovi protiv nekoliko profesora doveli su do njihovih smjena tijekom [[NR Poljska|komunizma]]. == Filmografija == {| class="wikitable" |- ! rowspan=2 | Godina ! rowspan=2 | Film ! rowspan=2 | Srpskohrvatski naslov ! colspan=3 | Uloga ! rowspan=2 | Država ! rowspan=2 | Napomene |- ! width=3% | [[Režiser|{{Abbr|R|Režija}}]] ! width=3% | [[Scenarist|{{Abbr|S|Scenarij}}]] ! width=3% | [[Producent|{{Abbr|P|Produkcija}}]] |- ! [[1970.]] | ''Hrích Boha'' | ''Božji grijeh'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Čehoslovačka}} | Kratkometražni film |- ! rowspan=2| [[1975.]] | ''Dziewczyna i „Akwarius”'' | ''Djevojka i "Vodenjak"'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | Segment [[omnibus film]]a ''[[Obrazki z życia]]'' |- | ''Wieczór u Abdona'' | ''Večer kod Abdona'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | Kratkometražni TV film |- ! rowspan=3| [[1977.]] | ''Niedzielne dzieci'' | ''Nedjeljna djeca'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | TV film |- | ''Zdjęcia próbne'' | ''Probe'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | Koautori i korežiseri [[Jerzy Domaradzki]] i [[Pawel Kedzierski]] |- | ''Coś za coś'' | ''Nešto za nešto'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | TV film |- ! [[1979.]] | ''[[Aktorzy prowincjonalni]]'' | ''Provincijski glumci'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | |- ! [[1981.]] | ''[[Gorączka]]'' | ''Groznica (Povijest jedne bombe)'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | |- ! [[1982.]] | ''Les cartes postales de Paris'' | ''Razglednice iz Pariza'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Francuska|1976}} | TV film |- ! rowspan=2| [[1985.]] | colspan=2| ''Kultura'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Francuska|1976}} | Dokumentarni film |- | ''[[Bittere Ernte]]'' | ''Gorka žetva'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Zapadna Njemačka}} | Nominacija za [[Oscar za najbolji strani film]] |- ! [[1987.]] | ''[[Kobieta samotna]]'' | ''Usamljena žena'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flagicon|NR Poljska}} [[Poljska]] | TV film, snimljen [[1981.]], zabranjen u [[NR Poljska|Poljskoj]] do [[1987.]] |- ! [[1988.]] | ''[[To Kill a Priest]]'' | ''Ubojstvo nedužnih'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Francuska|1976}} | Debitantski film na [[engleski jezik|engleskom jeziku]] |- ! [[1990.]] | ''[[Hitlerjunge Salomon]]'' | ''Europa Europa'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Francuska|1976}}<br>{{flag|Njemačka}}<br>{{flag|Poljska}} | Nominacija za [[Oscar za najbolji adaptirani scenarij]]<br>[[Zlatni globus za najbolji strani film]] |- ! [[1992.]] | colspan=2| ''[[Olivier, Olivier]]'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Francuska|1976}} | |- ! [[1993.]] | ''[[The Secret Garden (film, 1993)|The Secret Garden]]'' | ''Tajni vrt'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Poljska}}<br>{{flag|Sjedinjene Države}}<br>{{flag|Ujedinjeno Kraljevstvo}} | |- bgcolor=#CCCCFF ! [[1994.]] | ''[[Fallen Angels (američka TV serija)|Fallen Angels]]'' | ''Savršeni zločini'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "Red Wind" (epizoda 2.08), nije emitirana |- ! [[1995.]] | ''[[Total Eclipse (film)|Total Eclipse]]'' | ''Potpuna pomrčina'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Belgija}}<br>{{flag|Francuska|1976}}<br>{{flag|Italija|1946}}<br>{{flag|Sjedinjene Države}}<br>{{flag|Ujedinjeno Kraljevstvo}} | |- ! [[1997.]] | colspan=2| ''[[Washington Square (film)|Washington Square]]'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | |- ! [[1999.]] | ''[[The Third Miracle]]'' | ''Treće čudo'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | |- ! rowspan=2| [[2001.]] | ''[[Golden Dreams]]'' | ''Zlatni snovi'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | Kratkometražni dokumentarni film |- | ''[[Shot in the Heart (film)|Shot in the Heart]]'' | ''Pucanj u srce'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | TV film |- ! [[2002.]] | ''[[Julie Walking Home]]'' | ''Iscjelitelj'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Kanada}}<br>{{flag|Njemačka}}<br>{{flag|Poljska}} | |- bgcolor=#CCCCFF ! rowspan=2| [[2004.]] | ''[[Cold Case]]'' | ''Zaboravljeni slučaj'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizode "Hubris" (1.11) i "The Plan" (1.22) |- bgcolor=#CCCCFF | ''[[The Wire]]'' | ''Žica'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "[[Moral Midgetry]]" (3.08) |- ! rowspan=3| [[2006.]] | ''[[A Girl Like Me: The Gwen Araujo Story]]'' | ''Priča o Gwen Araujo'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | TV film |- bgcolor=#CCCCFF | ''[[The Wire]]'' | ''Žica'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "[[Corner Boys]]" (4.08) |- | ''[[Copying Beethoven]]'' | ''Beethoven'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | |- bgcolor=#CCCCFF ! rowspan=2| [[2007.]] | colspan=2| ''[[Ekipa (TV serija)|Ekipa]]'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Poljska}} | Koautorica, režirala šest epizoda |- bgcolor=#CCCCFF | ''[[Cold Case]]'' | ''Zaboravljeni slučaj'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "Justice" (5.10) |- bgcolor=#CCCCFF ! [[2008.]] | ''[[The Wire]]'' | ''Žica'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "[[React Quotes]]" (5.05) |- bgcolor=#CCCCFF ! rowspan=2| [[2009.]] | ''[[Cold Case]]'' | ''Zaboravljeni slučaj'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "Lotto Fever" (5.10) |- | ''[[Jánošík – Pravdivá história]]'' | ''Jánošík: Istinita priča'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Češka}}<br>{{flag|Mađarska}}<br>{{flag|Poljska}}<br>{{flag|Slovačka}} | Koredateljica [[Kasia Adamik]] |- bgcolor=#CCCCFF ! [[2010.]] | colspan=2|''[[Treme (TV serija)|Treme]]'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizode "Do You Know What It Means" (1.01) i "I'll Fly Away" (1.10) |- bgcolor=#CCCCFF ! rowspan=3| [[2011.]] | ''[[The Killing (američka TV serija)|The Killing]]'' | ''Ubojstvo'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizode "[[What You Have Left]]" (1.06) i "[[Undertow (The Killing)|Undertow]]" (1.09) |- bgcolor=#CCCCFF | colspan=2|''[[Treme (TV serija)|Treme]]'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "That's What Lovers Do" (2.10) |- | ''[[W ciemności]]'' | ''U tami'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Kanada}}<br>{{flag|Njemačka}}<br>{{flag|Poljska}} | Nominacija za [[Oscar za najbolji strani film]] |- bgcolor=#CCCCFF ! [[2012.]] | ''[[The Killing (američka TV serija)|The Killing]]'' | ''Ubojstvo'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "[[Reflections (The Killing)|Reflections]]" (2.01) |- bgcolor=#CCCCFF ! rowspan=3| [[2013.]] | ''[[Hořící keř]]'' | ''Gorući grm'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Češka}} | Miniserija, tri epizode |- bgcolor=#CCCCFF | ''[[Bez tajemnic]]'' | ''Bez tajni'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Poljska}} | epizode 3.05, 3.10, 3.30 i 3.35 ("Tomasz, piątek <nowiki>| 15:00</nowiki>") |- bgcolor=#CCCCFF | colspan=2|''[[Treme (TV serija)|Treme]]'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "...To Miss New Orleans" (4.05) |- bgcolor=#CCCCFF ! [[2014.]] | ''[[Rosemary's Baby (miniserija)|Rosemary's Baby]]'' | ''Rosemaryjina beba'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | Miniserija, dvije epizode |- bgcolor=#CCCCFF ! [[2015.]] | ''[[House of Cards]]'' | ''Kuća od karata'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizode "Chapter 36" (3.10) i "Chapter 37" (3.11) |- bgcolor=#CCCCFF ! rowspan=3| [[2017.]] | ''[[The Affair (TV serija)|The Affair]]'' | ''Afera'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizoda "306" (3.06) |- | ''[[Pokot]]'' | ''Tragovi'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Češka}}<br>{{flag|Njemačka}}<br>{{flag|Poljska}} | koscenaristica [[Olga Tokarczuk]]<br>[[Nagrada Alfred Bauer]] ([[Berlinale]]) |- bgcolor=#CCCCFF | ''[[House of Cards]]'' | ''Kuća od karata'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}} | epizode "Chapter 62" (5.10) i "Chapter 63" (5.11) |- bgcolor=#CCCCFF ! rowspan=2| [[2018.]] | ''[[The First (TV serija)|The First]]'' | ''Prvi'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Sjedinjene Države}}<br>{{flag|Ujedinjeno Kraljevstvo}} | epizode "Separation" (1.01) i "What's Needed" (1.02) |- bgcolor=#CCCCFF | colspan=2| ''[[1983 (TV serija)|1983]]'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Poljska}} | epizode "Uwikłanie" (1.01) i "Rollback" (1.02), koredateljica [[Kasia Adamik]] |- ! [[2019.]] | ''[[Mr. Jones (film, 2019)|Mr. Jones]]'' | ''Gospodin Jones'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Poljska}}<br>{{flag|Ujedinjeno Kraljevstvo}}<br>{{flag|Ukrajina}} | |- ! [[2020.]] | ''[[Šarlatán]]'' | ''Šarlatan'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Nominated|}} | {{flag|Češka}}<br>{{flag|Irska}}<br>{{flag|Poljska}}<br>{{flag|Slovačka}} | |- ! [[2023.]] | ''[[Zielona granica]]'' | ''Zelena granica'' | {{Won|}} | {{Won|}} | {{Won|}} | {{flag|Belgija}}<br>{{flag|Češka}}<br>{{flag|Francuska}}<br>{{flag|Poljska}} | [[Posebna nagrada žirija (Venecijanski filmski festival)|Posebna nagrada žirija]] ([[Venecijanski filmski festival]]) |- ! [[2025.]] | colspan=2| ''[[Franz (film, 2025)|Franz]]'' | {{Won|}} | {{Nominated|}} | {{Won|}} | {{flag|Češka}}<br>{{flag|Francuska}}<br>{{flag|Njemačka}}<br>{{flag|Poljska}}<br>{{flag|Turska}} | |} === Ostali projekti === Agnieszka Holland prevela je roman ''[[Nesnesitelná lehkost bytí|Nepodnošljiva lakoća postojanja]]'' [[Milan Kundera|Milana Kundere]] s [[češki|češkog]] na [[poljski jezik]]. Dobrovoljno je pristala na to nakon što se [[1982.]] godine upoznala s Kunderom i pročitala rukopis; oboje su u to doba živjeli u [[Pariz]]u. Holland je željela približiti roman poljskim čitateljima ne samo zato što ga je mogla usporediti s vlastitim iskustvom [[Invazija Varšavskog pakta na Čehoslovačku|invazije Varšavskog pakta na Čehoslovačku]] već i s iskustvom [[Štrajkovi u Poljskoj 1980.|štrajkova iz 1980.]] godine. Prijevod je izvorno tiskala [[london]]ska izdavačka kuća ''Aneks'', a od tada je doživio niz reizdanja.<ref>{{cite web |title=Agnieszka Holland: Mój Kundera |url=https://www.newsweek.pl/milan-kundera-we-wspomnieniach-agnieszki-holland/b7r3tes |website=Newsweek.pl |date=1 March 2018 |access-date=23 October 2018 |language=pl-PL}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=rQRKPgAACAAJ ''Nieznośna lekkość bytu'' on Google Books (modern edition)]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=cDGci0XxNIcC&q=Niezno%C5%9Bna+lekko%C5%9B%C4%87+bytu+aneks ''Nieznośna lekkość bytu'' on Google Books (original ''Aneks'' publication)]</ref> Godine [[2023.]] imala je gostujuću ulogu u [[Netflix]]ovoj seriji ''[[Absolutni debiutanci]]''.<ref>{{cite web |last1=Cieślak |first1=Jacek |title="Absolutni debiutanci" na Netflixie. Kolejne debiuty aż do śmierci |url=https://www.rp.pl/film/art39453371-absolutni-debiutanci-na-netflixie-kolejne-debiuty-az-do-smierci |website=Rzeczpospolita |access-date=28 November 2023 |language=pl |date=23 November 2023}}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline}} * {{IMDb name|2140|Agnieszka Holland}} * [https://web.archive.org/web/20120302060414/http://www.culture.pl/web/english/resources-film-full-page/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/agnieszka-holland Agnieszka Holland] at Culture.pl {{Agnieszka Holland}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1948||Holland, Agnieszka}} [[Kategorija:Poljski filmski režiseri]] [[Kategorija:Poljski scenaristi]] [[Kategorija:Dobitnici i dobitnice Zlatnog globusa]] [[Kategorija:Biografije, Varšava]] bwtlxp18dxdb5s8zppnnq6t6ltaa9oj Irma Čermošnik 0 4721350 42580555 2026-04-12T12:54:14Z Zavičajac 76707 Nova stranica: {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezide... 42580555 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Irma Čremošnik''' ([[Arad]], [[Rumunija]], 12. januar 1916. – [[Slano]] kraj [[Dubrovnik]]a, [[Hrvatska]], 29. juni 1990), bila je [[SFRJ|jugoslavenska]], [[Slovenija|slovenska]] i [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[Filologija|filologinja]] i [[Arheologija|arheologinja]]. Iako nije rođena u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], njena karijera istraživača i svi rezultati arheoloških iskopavanja, počeli su i završeni u Bosni i Hercegovini.<ref name="Irma">{{Cite web |url= https://www.enciklopedija.hr/clanak/cremosnik-irma |title= Čremošnik, Irma |work= Hrvatska enciklopedija -www.enciklopedija.hr |accessdate= 9. april 2026.}}</ref> Djetinjstvo je provela u [[Sarajevo|Sarajevu]], gdje je njezin otac, [[Gregor Čremošnik]], kao vrstan poznavalac srednjovjekovne istorije radio u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine]]. U Sarajevu je završila osnovnu školu i gimnaziju. Diplomirala je studij klasičnih jezika na Filozofskom fakultetu u [[Skoplje|Skoplju]]. Jedno vrijeme je radila kao srednjoškolski profesor u [[Tetevo|Tetovu]] (1940-1941), Skoplju (1941) i [[Niš]]u (1941-1942), zatim u Ministarstvu prosvjete u [[Beograd]]u (1942-1944) te u Umjetničkom muzeju u Beogradu (1945. do 1947). Godine 1947. sa ocem se vratila u Sarajevu i zaposlila u Zemaljekom muzeju gdje je radila do penzionisanja 1976. Doktorirala je u [[Ljubljana|Ljubljani]] na Filozofskom fakultetu 1952. god s tezom - "Tragovi [[Kelti|Kelta]] na nadgrobnim spomenicima iz rimskog perioda južno od rijeke Save). Nakon očeve smrti 1958. god. veliki dio njegove zaostavštine prepustila je Društvu istoričara u Ljubljani.<ref name="IrmaČ">{{Cite web |url= https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-T39GDUML/4b63fb08-1c43-4537-98a6-4021eb040e13/PDF |title= Ignacij Voje: Irma Čremošnik - In memoriam |work= ZGODOVINSKI ČASOPIS 44 . 1990 . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref><ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == Irma Čremošnik je obavila brojna istraživanja na arheološkim lokalitetima Bosne i Hercegovine. === Kod Bihaća === U okolini [[Bihać]]a ([[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubić]], Izačić, Privilica, Gata, Založje, Izačići) pronašla je brojne nalaze iz [[Antika|antičkog perioda]]. Iskopavanja su vršena 1954. godine, a sva relevantna građa je objavljena. Materijal se nalazi u [[Muzej Unsko-sanskog kantona|Regionalnom muzeju Unsko-sanskog kantona]] u Bihaću. Nalazi su: * ostaci jedne rimske stambene građevine većih dimenzija,<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://www.slideshare.net/edinveletovac/arheoloski-leksikon-tom-2 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 2 - Strana 15 - CRKVINA, Golubić, Bihać |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> * dobro očuvani ostaci trobrodne [[Ranokršćanske bazilike u Bosni i Hercegovini|kasnoantičke crkve]] dimenzija 21×11 metara, * nekoliko grobnica, sa 24 epigrafska spomenika iz Golubića i Založja koje je sama pročitala * [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|kamena ploča sa predstavom japodskih konjanika]], [[Japodi|japodski]] spomenik iz rimskog doba. Datirana je u period I-II stoljeća naše ere. Proglašena je za [[Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine|nacionalni spomenik]] === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu [[Rimski vojni logor Makljenovac|Gradina kod Doboja]] vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima i na lokalitetu [[Kastel]] kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> * Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= Naučni rad - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> == Vanjske veze == == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi]] [[Kategorija:Slovenija]] [[Kategorija:Jugoslavenski arheolozi]] m8wda1f45vvwtg9sm7jr5vynd9e1t4h 42580586 42580555 2026-04-12T20:27:20Z Zavičajac 76707 Preusmjereno na [[Irma Čremošnik]] 42580586 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Irma Čremošnik]] owv6ceiiu1zt4uh96eivgarf0uukkqg Kategorija:Azerbejdžanske organizacije 14 4721351 42580558 2026-04-12T14:00:26Z Kurcke 301233 Nova stranica: {{Commonscat|Organizations of Azerbaijan}} [[Kategorija:Društvo u Azerbejdžanu|Organizacije]] [[Kategorija:Organizacije po državama]] 42580558 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Organizations of Azerbaijan}} [[Kategorija:Društvo u Azerbejdžanu|Organizacije]] [[Kategorija:Organizacije po državama]] idbekm9q13k36psuh5qa3e2tdwl91e7 Body Art 0 4721352 42580563 2026-04-12T14:51:16Z Amherst99 14664 Amherst99 premješta stranicu [[Body Art]] na [[Body art]] 42580563 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Body art]] 3r6v68xlsb9vl149u6t8tis822jhfty Irma Čremošnik 0 4721354 42580584 2026-04-12T20:26:14Z Zavičajac 76707 Nova stranica: {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezide... 42580584 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Irma Čremošnik''' ([[Arad]], [[Rumunija]], 12. januar 1916. – [[Slano]] kraj [[Dubrovnik]]a, [[Hrvatska]], 29. juni 1990), bila je [[SFRJ|jugoslavenska]], [[Slovenija|slovenska]] i [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[Filologija|filologinja]] i [[Arheologija|arheologinja]]. Iako nije rođena u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], njena karijera istraživača i svi rezultati arheoloških iskopavanja, počeli su i završeni u Bosni i Hercegovini.<ref name="Irma">{{Cite web |url= https://www.enciklopedija.hr/clanak/cremosnik-irma |title= Čremošnik, Irma |work= Hrvatska enciklopedija -www.enciklopedija.hr |accessdate= 9. april 2026.}}</ref> Djetinjstvo je provela u [[Sarajevo|Sarajevu]], gdje je njezin otac, [[Gregor Čremošnik]], kao vrstan poznavalac srednjovjekovne istorije radio u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine]]. U Sarajevu je završila osnovnu školu i gimnaziju. Diplomirala je studij klasičnih jezika na Filozofskom fakultetu u [[Skoplje|Skoplju]]. Jedno vrijeme je radila kao srednjoškolski profesor u [[Tetevo|Tetovu]] (1940-1941), Skoplju (1941) i [[Niš]]u (1941-1942), zatim u Ministarstvu prosvjete u [[Beograd]]u (1942-1944) te u Umjetničkom muzeju u Beogradu (1945. do 1947). Godine 1947. sa ocem se vratila u Sarajevu i zaposlila u Zemaljekom muzeju gdje je radila do penzionisanja 1976. Doktorirala je u [[Ljubljana|Ljubljani]] na Filozofskom fakultetu 1952. god s tezom - "Tragovi [[Kelti|Kelta]] na nadgrobnim spomenicima iz rimskog perioda južno od rijeke Save). Nakon očeve smrti 1958. god. veliki dio njegove zaostavštine prepustila je Društvu istoričara u Ljubljani.<ref name="IrmaČ">{{Cite web |url= https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-T39GDUML/4b63fb08-1c43-4537-98a6-4021eb040e13/PDF |title= Ignacij Voje: Irma Čremošnik - In memoriam |work= ZGODOVINSKI ČASOPIS 44 . 1990 . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref><ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == Irma Čremošnik je obavila brojna istraživanja na arheološkim lokalitetima Bosne i Hercegovine. === Kod Bihaća === U okolini [[Bihać]]a ([[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubić]], Izačić, Privilica, Gata, Založje, Izačići) pronašla je brojne nalaze iz [[Antika|antičkog perioda]]. Iskopavanja su vršena 1954. godine, a sva relevantna građa je objavljena. Materijal se nalazi u [[Muzej Unsko-sanskog kantona|Regionalnom muzeju Unsko-sanskog kantona]] u Bihaću. Nalazi su: * ostaci jedne rimske stambene građevine većih dimenzija,<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://www.slideshare.net/edinveletovac/arheoloski-leksikon-tom-2 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 2 - Strana 15 - CRKVINA, Golubić, Bihać |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> * dobro očuvani ostaci trobrodne [[Ranokršćanske bazilike u Bosni i Hercegovini|kasnoantičke crkve]] dimenzija 21×11 metara, * nekoliko grobnica, sa 24 epigrafska spomenika iz Golubića i Založja koje je sama pročitala * [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|kamena ploča sa predstavom japodskih konjanika]], [[Japodi|japodski]] spomenik iz rimskog doba. Datirana je u period I-II stoljeća naše ere. Proglašena je za [[Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine|nacionalni spomenik]] === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu [[Rimski vojni logor Makljenovac|Gradina kod Doboja]] vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima i na lokalitetu [[Kastel]] kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> * Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= Naučni rad - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi]] [[Kategorija:Slovenija]] [[Kategorija:Jugoslavenski arheolozi]] 1swcvtrgjrdy4qie7h93n1puhntxyp6 42580601 42580584 2026-04-12T21:40:07Z Zavičajac 76707 42580601 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Irma Čremošnik''' ([[Arad]], [[Rumunija]], 12. januar 1916. – [[Slano]] kraj [[Dubrovnik]]a, [[Hrvatska]], 29. juni 1990), bila je [[SFRJ|jugoslavenska]], [[Slovenija|slovenska]] i [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[Filologija|filologinja]] i [[Arheologija|arheologinja]]. Iako nije rođena u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], njena karijera istraživača i svi rezultati arheoloških iskopavanja, počeli su i završeni u Bosni i Hercegovini.<ref name="Irma">{{Cite web |url= https://www.enciklopedija.hr/clanak/cremosnik-irma |title= Čremošnik, Irma |work= Hrvatska enciklopedija -www.enciklopedija.hr |accessdate= 9. april 2026.}}</ref> Djetinjstvo je provela u [[Sarajevo|Sarajevu]], gdje je njezin otac, [[Gregor Čremošnik]], kao vrstan poznavalac srednjovjekovne istorije radio u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine]]. U Sarajevu je završila osnovnu školu i gimnaziju. Diplomirala je studij klasičnih jezika na Filozofskom fakultetu u [[Skoplje|Skoplju]]. Jedno vrijeme je radila kao srednjoškolski profesor u [[Tetevo|Tetovu]] (1940-1941), Skoplju (1941) i [[Niš]]u (1941-1942), zatim u Ministarstvu prosvjete u [[Beograd]]u (1942-1944) te u Umjetničkom muzeju u Beogradu (1945. do 1947). Godine 1947. sa ocem se vratila u Sarajevu i zaposlila u Zemaljekom muzeju gdje je radila do penzionisanja 1976. Doktorirala je u [[Ljubljana|Ljubljani]] na Filozofskom fakultetu 1952. god s tezom - "Tragovi [[Kelti|Kelta]] na nadgrobnim spomenicima iz rimskog perioda južno od rijeke Save). Nakon očeve smrti 1958. god. veliki dio njegove zaostavštine prepustila je Društvu istoričara u Ljubljani.<ref name="IrmaČ">{{Cite web |url= https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-T39GDUML/4b63fb08-1c43-4537-98a6-4021eb040e13/PDF |title= Ignacij Voje: Irma Čremošnik - In memoriam |work= ZGODOVINSKI ČASOPIS 44 . 1990 . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref><ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == Irma Čremošnik je obavila brojna istraživanja na arheološkim lokalitetima Bosne i Hercegovine. === Kod Bihaća === U okolini [[Bihać]]a ([[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubić]], Izačić, Privilica, Gata, Založje, Izačići) pronašla je brojne nalaze iz [[Antika|antičkog perioda]]. Iskopavanja su vršena 1954. godine, a sva relevantna građa je objavljena. Materijal se nalazi u [[Muzej Unsko-sanskog kantona|Regionalnom muzeju Unsko-sanskog kantona]] u Bihaću. Nalazi su: * ostaci jedne rimske stambene građevine većih dimenzija,<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://www.slideshare.net/edinveletovac/arheoloski-leksikon-tom-2 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 2 - Strana 15 - CRKVINA, Golubić, Bihać |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> * dobro očuvani ostaci trobrodne [[Ranokršćanske bazilike u Bosni i Hercegovini|kasnoantičke crkve]] dimenzija 21×11 metara, * nekoliko grobnica, sa 24 epigrafska spomenika iz Golubića i Založja koje je sama pročitala * [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|kamena ploča sa predstavom japodskih konjanika]], [[Japodi|japodski]] spomenik iz rimskog doba. Datirana je u period I-II stoljeća naše ere. Proglašena je za [[Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine|nacionalni spomenik]] === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu [[Rimski vojni logor Makljenovac|Gradina kod Doboja]] vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima i na lokalitetu [[Kastel]] kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> * Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini<ref name="Prvi">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= http://av.zrc-sazu.si/pdf/21_22/Cremosnik_AV_21_22_1970_1971.pdf |title= Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini |work= Zemaljski muzej Sarajevo - av.zrc-sazu.si |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi]] [[Kategorija:Slovenija]] [[Kategorija:Jugoslavenski arheolozi]] b1yfkqljw1suinh110fbuugwmg1t6x8 42580602 42580601 2026-04-12T21:56:36Z Zavičajac 76707 42580602 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Irma Čremošnik''' ([[Arad]], [[Rumunija]], 12. januar 1916. – [[Slano]] kraj [[Dubrovnik]]a, [[Hrvatska]], 29. juni 1990), bila je [[SFRJ|jugoslavenska]], [[Slovenija|slovenska]] i [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[Filologija|filologinja]] i [[Arheologija|arheologinja]]. Iako nije rođena u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], njena karijera istraživača i svi rezultati arheoloških iskopavanja, počeli su i završeni u Bosni i Hercegovini.<ref name="Irma">{{Cite web |url= https://www.enciklopedija.hr/clanak/cremosnik-irma |title= Čremošnik, Irma |work= Hrvatska enciklopedija -www.enciklopedija.hr |accessdate= 9. april 2026.}}</ref> Djetinjstvo je provela u [[Sarajevo|Sarajevu]], gdje je njezin otac, [[Gregor Čremošnik]], kao vrstan poznavalac srednjovjekovne istorije radio u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine]]. U Sarajevu je završila osnovnu školu i gimnaziju. Diplomirala je studij klasičnih jezika na Filozofskom fakultetu u [[Skoplje|Skoplju]]. Jedno vrijeme je radila kao srednjoškolski profesor u [[Tetevo|Tetovu]] (1940-1941), Skoplju (1941) i [[Niš]]u (1941-1942), zatim u Ministarstvu prosvjete u [[Beograd]]u (1942-1944) te u Umjetničkom muzeju u Beogradu (1945. do 1947). Godine 1947. sa ocem se vratila u Sarajevu i zaposlila u Zemaljekom muzeju gdje je radila do penzionisanja 1976. Doktorirala je u [[Ljubljana|Ljubljani]] na Filozofskom fakultetu 1952. god s tezom - "Tragovi [[Kelti|Kelta]] na nadgrobnim spomenicima iz rimskog perioda južno od rijeke Save). Nakon očeve smrti 1958. god. veliki dio njegove zaostavštine prepustila je Društvu istoričara u Ljubljani.<ref name="IrmaČ">{{Cite web |url= https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-T39GDUML/4b63fb08-1c43-4537-98a6-4021eb040e13/PDF |title= Ignacij Voje: Irma Čremošnik - In memoriam |work= ZGODOVINSKI ČASOPIS 44 . 1990 . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref><ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == Irma Čremošnik je obavila brojna istraživanja na arheološkim lokalitetima Bosne i Hercegovine. === Kod Bihaća === U okolini [[Bihać]]a ([[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubić]], Izačić, Privilica, Gata, Založje, Izačići) pronašla je brojne nalaze iz [[Antika|antičkog perioda]]. Iskopavanja su vršena 1954. godine, a sva relevantna građa je objavljena. Materijal se nalazi u [[Muzej Unsko-sanskog kantona|Regionalnom muzeju Unsko-sanskog kantona]] u Bihaću. Nalazi su: * ostaci jedne rimske stambene građevine većih dimenzija,<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://www.slideshare.net/edinveletovac/arheoloski-leksikon-tom-2 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 2 - Strana 15 - CRKVINA, Golubić, Bihać |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> * dobro očuvani ostaci trobrodne [[Ranokršćanske bazilike u Bosni i Hercegovini|kasnoantičke crkve]] dimenzija 21×11 metara, * nekoliko grobnica, sa 24 epigrafska spomenika iz Golubića i Založja koje je sama pročitala * [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|kamena ploča sa predstavom japodskih konjanika]], [[Japodi|japodski]] spomenik iz rimskog doba. Datirana je u period I-II stoljeća naše ere. Proglašena je za [[Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine|nacionalni spomenik]] === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod Čapljine. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U Paniku, uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i freskama, zagrijavanje prostorija hipokaustom pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija Milanskim ediktom 313. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu [[Rimski vojni logor Makljenovac|Gradina kod Doboja]] vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima i na lokalitetu [[Kastel]] kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće) i Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće). Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Problematika rimske i postrimske keramike u Bosni i Hercegovini<ref name="Keramika">{{Cite web |url= https://ojs.zrc-sazu.si/av/article/view/9671 |title= Problematika rimske i postrimske keramike u Bosni i Hercegovini |work= Arheološki Vestnik, 26 - av.zrc-sazu.si |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> * Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu<ref name="Prvi">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= http://av.zrc-sazu.si/pdf/21_22/Cremosnik_AV_21_22_1970_1971.pdf |title= Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini |work= Zemaljski muzej Sarajevo - av.zrc-sazu.si |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi]] [[Kategorija:Slovenija]] [[Kategorija:Jugoslavenski arheolozi]] 7eed5uo25oeey60fiy8wesrptcucjdh 42580641 42580602 2026-04-13T07:56:34Z Zavičajac 76707 42580641 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Irma Čremošnik''' ([[Arad]], [[Rumunija]], 12. januar 1916. – [[Slano]] kraj [[Dubrovnik]]a, [[Hrvatska]], 29. juni 1990), bila je [[SFRJ|jugoslavenska]], [[Slovenija|slovenska]] i [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[Filologija|filologinja]] i [[Arheologija|arheologinja]]. Iako nije rođena u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], njena karijera istraživača i svi rezultati arheoloških iskopavanja, počeli su i završeni u Bosni i Hercegovini.<ref name="Irma">{{Cite web |url= https://www.enciklopedija.hr/clanak/cremosnik-irma |title= Čremošnik, Irma |work= Hrvatska enciklopedija -www.enciklopedija.hr |accessdate= 9. april 2026.}}</ref> Djetinjstvo je provela u [[Sarajevo|Sarajevu]], gdje je njezin otac, [[Gregor Čremošnik]], kao vrstan poznavalac srednjovjekovne istorije radio u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine]]. U Sarajevu je završila osnovnu školu i gimnaziju. Diplomirala je studij klasičnih jezika na Filozofskom fakultetu u [[Skoplje|Skoplju]]. Jedno vrijeme je radila kao srednjoškolski profesor u [[Tetovo|Tetovu]] (1940-1941), Skoplju (1941) i [[Niš]]u (1941-1942), zatim u Ministarstvu prosvjete u [[Beograd]]u (1942-1944) te u Umjetničkom muzeju u Beogradu (1945. do 1947). Godine 1947. sa ocem se vratila u Sarajevu i zaposlila u Zemaljekom muzeju gdje je radila do penzionisanja 1976. Doktorirala je u [[Ljubljana|Ljubljani]] na Filozofskom fakultetu 1952. god s tezom - "Tragovi [[Kelti|Kelta]] na nadgrobnim spomenicima iz rimskog perioda južno od rijeke Save). Nakon očeve smrti 1958. god. veliki dio njegove zaostavštine prepustila je Društvu istoričara u Ljubljani.<ref name="IrmaČ">{{Cite web |url= https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-T39GDUML/4b63fb08-1c43-4537-98a6-4021eb040e13/PDF |title= Ignacij Voje: Irma Čremošnik - In memoriam |work= ZGODOVINSKI ČASOPIS 44 . 1990 . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref><ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == Irma Čremošnik je obavila brojna istraživanja na arheološkim lokalitetima Bosne i Hercegovine. === Kod Bihaća === U okolini [[Bihać]]a ([[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubić]], Izačić, Privilica, Gata, Založje, Izačići) pronašla je brojne nalaze iz [[Antika|antičkog perioda]]. Iskopavanja su vršena 1954. godine, a sva relevantna građa je objavljena. Materijal se nalazi u [[Muzej Unsko-sanskog kantona|Regionalnom muzeju Unsko-sanskog kantona]] u Bihaću. Nalazi su: * ostaci jedne rimske stambene građevine većih dimenzija,<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://www.slideshare.net/edinveletovac/arheoloski-leksikon-tom-2 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 2 - Strana 15 - CRKVINA, Golubić, Bihać |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> * dobro očuvani ostaci trobrodne [[Ranokršćanske bazilike u Bosni i Hercegovini|kasnoantičke crkve]] dimenzija 21×11 metara, * nekoliko grobnica, sa 24 epigrafska spomenika iz Golubića i Založja koje je sama pročitala * [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|kamena ploča sa predstavom japodskih konjanika]], [[Japodi|japodski]] spomenik iz rimskog doba. Datirana je u period I-II stoljeća naše ere. Proglašena je za [[Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine|nacionalni spomenik]] === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod [[Čapljina|Čapljine]]. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu [[Slaveni]] su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U [[Rimsko naselje na Paniku kod Bileće|Panik]], uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i [[freska]]ma, zagrijavanje prostorija [[hipokaust]]om pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija [[Milanski edikt|Milanskim ediktom 313]]. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu [[Rimski vojni logor Makljenovac|Gradina kod Doboja]] vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima i na lokalitetu [[Kastel]] kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće), Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće) i [[Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu|Tutnjevcu]]. Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Problematika rimske i postrimske keramike u Bosni i Hercegovini<ref name="Keramika">{{Cite web |url= https://ojs.zrc-sazu.si/av/article/view/9671 |title= Problematika rimske i postrimske keramike u Bosni i Hercegovini |work= Arheološki Vestnik, 26 - av.zrc-sazu.si |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> * Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu<ref name="Prvi">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= http://av.zrc-sazu.si/pdf/21_22/Cremosnik_AV_21_22_1970_1971.pdf |title= Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini |work= Zemaljski muzej Sarajevo - av.zrc-sazu.si |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi]] [[Kategorija:Slovenija]] [[Kategorija:Jugoslavenski arheolozi]] r4r1jj8ekmx1jtx84eur0db3qha2olx 42580646 42580641 2026-04-13T08:01:59Z Zavičajac 76707 /* Slavenska naselja */ 42580646 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Irma Čremošnik | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 12. januar 1916. | mjesto_rođenja = [[Arad]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 29. juni 1990. | mjesto_smrti = [[Slano]], {{zastava|Hrvatska}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Kraljevina Jugoslavija}}, {{zastava|SFRJ}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = Univerzitet Ćirilo i Metodije u Skopju, Univerzitet u Ljubljani | poslodavac = | zanimanje = Filologinja, arheologinja | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = [[Gregor Čremošnik]] | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Irma Čremošnik''' ([[Arad]], [[Rumunija]], 12. januar 1916. – [[Slano]] kraj [[Dubrovnik]]a, [[Hrvatska]], 29. juni 1990), bila je [[SFRJ|jugoslavenska]], [[Slovenija|slovenska]] i [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[Filologija|filologinja]] i [[Arheologija|arheologinja]]. Iako nije rođena u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], njena karijera istraživača i svi rezultati arheoloških iskopavanja, počeli su i završeni u Bosni i Hercegovini.<ref name="Irma">{{Cite web |url= https://www.enciklopedija.hr/clanak/cremosnik-irma |title= Čremošnik, Irma |work= Hrvatska enciklopedija -www.enciklopedija.hr |accessdate= 9. april 2026.}}</ref> Djetinjstvo je provela u [[Sarajevo|Sarajevu]], gdje je njezin otac, [[Gregor Čremošnik]], kao vrstan poznavalac srednjovjekovne istorije radio u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine]]. U Sarajevu je završila osnovnu školu i gimnaziju. Diplomirala je studij klasičnih jezika na Filozofskom fakultetu u [[Skoplje|Skoplju]]. Jedno vrijeme je radila kao srednjoškolski profesor u [[Tetovo|Tetovu]] (1940-1941), Skoplju (1941) i [[Niš]]u (1941-1942), zatim u Ministarstvu prosvjete u [[Beograd]]u (1942-1944) te u Umjetničkom muzeju u Beogradu (1945. do 1947). Godine 1947. sa ocem se vratila u Sarajevu i zaposlila u Zemaljekom muzeju gdje je radila do penzionisanja 1976. Doktorirala je u [[Ljubljana|Ljubljani]] na Filozofskom fakultetu 1952. god s tezom - "Tragovi [[Kelti|Kelta]] na nadgrobnim spomenicima iz rimskog perioda južno od rijeke Save). Nakon očeve smrti 1958. god. veliki dio njegove zaostavštine prepustila je Društvu istoričara u Ljubljani.<ref name="IrmaČ">{{Cite web |url= https://www.dlib.si/stream/URN:NBN:SI:DOC-T39GDUML/4b63fb08-1c43-4537-98a6-4021eb040e13/PDF |title= Ignacij Voje: Irma Čremošnik - In memoriam |work= ZGODOVINSKI ČASOPIS 44 . 1990 . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref><ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Arheološka istraživanja == Irma Čremošnik je obavila brojna istraživanja na arheološkim lokalitetima Bosne i Hercegovine. === Kod Bihaća === U okolini [[Bihać]]a ([[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubić]], Izačić, Privilica, Gata, Založje, Izačići) pronašla je brojne nalaze iz [[Antika|antičkog perioda]]. Iskopavanja su vršena 1954. godine, a sva relevantna građa je objavljena. Materijal se nalazi u [[Muzej Unsko-sanskog kantona|Regionalnom muzeju Unsko-sanskog kantona]] u Bihaću. Nalazi su: * ostaci jedne rimske stambene građevine većih dimenzija,<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://www.slideshare.net/edinveletovac/arheoloski-leksikon-tom-2 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 2 - Strana 15 - CRKVINA, Golubić, Bihać |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> * dobro očuvani ostaci trobrodne [[Ranokršćanske bazilike u Bosni i Hercegovini|kasnoantičke crkve]] dimenzija 21×11 metara, * nekoliko grobnica, sa 24 epigrafska spomenika iz Golubića i Založja koje je sama pročitala * [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|kamena ploča sa predstavom japodskih konjanika]], [[Japodi|japodski]] spomenik iz rimskog doba. Datirana je u period I-II stoljeća naše ere. Proglašena je za [[Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine|nacionalni spomenik]] === Višići === Prvi značajniji lokalitet na kojem je Čremošnikova vršila iskopavanja, su Kućišta, u selu Višići kod [[Čapljina|Čapljine]]. Otkrivena je [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska vila]] (''Villa Rusticae'') u okviru koje je ustanovljeno postojanje mozaika i zidnog slikarstva. Rezultat tog istraživanja koji je trajao godinama ogleda se u studiji Irme Čremošnik koju je ona objavila u Glasniku Zemaljskog muzeja 1965. godine pod nazivom [[Rimska vila u Višićima]]. Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu [[Slaveni]] su razvili svoje naselje sa grobljem. Arheološko područje – Rimska vila (Villa Rusticae) u Višićima, (lokalitet „Kućišta“) sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje), općina Čapljina, proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="Komisija">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20210222012253/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1330 |title= Rimska vila u Višićima |work= Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |accessdate= 14. mart 2026.}}</ref> === Panik === U [[Rimsko naselje na Paniku kod Bileće|Panik]], uz rijeku [[Trebišnjica|Trebišnjicu]], 1967. i 1968. godine, Čremošnik je istraživala bogato naselje nastalo u rimsko doba na epihorskoj osnovi. Način građenja zidova ovog naselja, ukrašavanje njegovih prostorija mozaicima i [[freska]]ma, zagrijavanje prostorija [[hipokaust]]om pokazali su uticaj rimskog građevinarstva i na ove krajeve. Na mjestu lukusazne stambena građevina tipa rimske urbane vile pronašla je brojne fragmente geometrijskih i jednog figuralnog mozaika. Na osnovu analize, Čremošnik je dokazala da je [[hrišćanstvo]] bilo prisutno na ovim prostorima mnogo prije nego je ova religija [[Milanski edikt|Milanskim ediktom 313]]. godine zvanično proglašena legalnom. Na osnovama rezultata ispitivanja Irme Čremošnik u Paniku, [[Ivo Bojanovski]] je zaključio da je naselje u Paniku rimsko naselje [[Leusinium]]. <ref>{{Cite web |title=Ivo Bojanovski: Rimska cesta Narona Leusinium kao primjer saobraćajnog kontinuitete |url=http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf |access-date=2022-10-25 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620121303/http://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2010.pdf }}</ref> === Kod Doboja === Arheološka istraživanja na lokalitetu [[Rimski vojni logor Makljenovac|Gradina kod Doboja]] vršena su u više navrata i to u periodu 1961. - 1967. godine, prilikom kojkih su iskopani ostaci istočnog, centralnog i zapadnog dijela rimskog vojnog logora i glavni ulaz.<ref name="DobCastrum">{{Cite web |url= https://web.archive.org/web/20220804073511/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3737 |title= Arheološki lokalitet – Rimski logor i civilno naselje u Makljenovcu, opština Doboj, |work= Komisija za nacionalne spomenike |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Potom je vođeno i jedno manje zaštitno iskopavanje naselja-kanaba koje se prostiralo duž logora. Izvještaj je predstavila 1984. god<ref name="Doboj">{{Cite web |url= https://zemaljskimuzej.ba/app/uploads/glasnik/gzm-ns-a-39-1984.pdf |title= Irma Čremošnik: Rimski castrum kod Doboja |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1984. - zemaljskimuzej.ba |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Irma Čremošnik je rukovodila istraživanjima i na lokalitetu [[Kastel]] kod Banje Luke, 1972. i 1973 godine === Slavenska naselja === Dok je istraživala rimska nalazišta Irma Čremošnik je otkrila ostatke [[Slaveni|slavenskih]] naselja. To su nalazišta u Mušićama kod [[Višegrad]]a (VI. do VII. stoljeće), Jazbine kod [[Bijeljina|Bijeljine]] (VII do IX. stoljeće) i [[Rimska vila u Tutnjevcu|Tutnjevcu]]. Nalazi su po prvi put dali jasnu sliku najranije slavenske kulture u [[SFRJ|Jugoslaviji]]. Dokazala je da se datiranje ovih najstarijih naselja kao i ostali tragovi podudaraju sa podacima iz izvora i mišljenjima stručnjaka u nalazima okolnih slavenskih plemena u: [[Češka|Českoj]], [[Rumunija|Rumuniji]] i [[Ukrajina|Ukrajini]]. <ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Radovi == * Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica<ref name="Konjic">{{Cite web |url= https://books.google.de/books/about/Ne%C5%A1to_o_anti%C4%8Dkim_naseljima_u_okolici_K.html?id=iKPTOQAACAAJ&redir_esc=y |title= Nešto o antičkim naseljima u okolici Konjica |work= Zemaljski muzei, Sarajevo, 1954. - books.google.de |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Problematika rimske i postrimske keramike u Bosni i Hercegovini<ref name="Keramika">{{Cite web |url= https://ojs.zrc-sazu.si/av/article/view/9671 |title= Problematika rimske i postrimske keramike u Bosni i Hercegovini |work= Arheološki Vestnik, 26 - av.zrc-sazu.si |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Narodna simbolika na rimskim spomenicima u našim krajevima, GZM, N.S. Arheologija, XII. 217 – 234+Tbl. I. * Rimski spomenici iz okoline Bihaća, GZM, N.S. Arheologija, XII. 163 – 172+Tbl. I – III.<ref name="Antički ljudi">{{Cite web |url= http://www.academia.edu/3613310/ANTIQVI_HOMINES_BOSNAE_-Ancient_People_of_Bosnia |title= Salmedin Mesihović, ANTIQVI HOMINES BOSNAE |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Arheološka istraživanja u okolici Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIII, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 117-136. * Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Rimsko naselje na Paniku kod Bileće. * Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX. Sarajevo: 1965. * Mozaici i zidno slikarstvo rimskog doba u Bosni i Hercegovini, 1984. * Rimski castrum kod Doboja<ref name="Doboj"/> * Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu<ref name="Prvi">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> * Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= http://av.zrc-sazu.si/pdf/21_22/Cremosnik_AV_21_22_1970_1971.pdf |title= Prvi nalazi najstarijih slavenskih nastambi u Bosni i Hercegovini |work= Zemaljski muzej Sarajevo - av.zrc-sazu.si |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački arheolozi]] [[Kategorija:Slovenija]] [[Kategorija:Jugoslavenski arheolozi]] nhm94lc425wvreifpb4rqchv00lj6rh Razgovor:Irma Čremošnik 1 4721355 42580598 2026-04-12T21:16:48Z Zavičajac 76707 Nova stranica: {{CEE Spring 2026|korisnik=Zavičajac|država=Slovenija |država2=Bosna i Hercegovina |tema=kultura |tema2=historija}} 42580598 wikitext text/x-wiki {{CEE Spring 2026|korisnik=Zavičajac|država=Slovenija |država2=Bosna i Hercegovina |tema=kultura |tema2=historija}} 25pegikqz9xuwqwn36s82ww1pyph7ju Sveučilište u Zagrebu 0 4721356 42580615 2026-04-13T03:11:07Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Sveučilište u Zagrebu]] na [[Univerzitet u Zagrebu]] preko preusmjerenja 42580615 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Univerzitet u Zagrebu]] j42bsa6qkwa7c8yhp45240f9tuo0d45 Razgovor:Sveučilište u Zagrebu 1 4721357 42580617 2026-04-13T03:11:07Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Razgovor:Sveučilište u Zagrebu]] na [[Razgovor:Univerzitet u Zagrebu]] 42580617 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Razgovor:Univerzitet u Zagrebu]] 37ayg437hfn2e3xsuuzvyurxku0apkj 2012 DA14 0 4721358 42580635 2026-04-13T06:18:32Z Kwamikagami 4268 Kwamikagami premješta stranicu [[2012 DA14]] na [[367943 Duende]] 42580635 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[367943 Duende]] 77qt03cj1d4rmefuxtjx2diollfabd4 Razgovor:2012 DA14 1 4721359 42580637 2026-04-13T06:18:32Z Kwamikagami 4268 Kwamikagami premješta stranicu [[Razgovor:2012 DA14]] na [[Razgovor:367943 Duende]] 42580637 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Razgovor:367943 Duende]] 47nk3htso67r4ghb24ynh0hcmcpcned Rimska vila u Tutnjevcu 0 4721360 42580655 2026-04-13T08:22:05Z Zavičajac 76707 Nova stranica: '''Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu''' je [[Arheologija|arheološki]] lokalitet uz put Koraj - [[Bijeljina]], [[Bosna i Hercegovina]]. Danas se ne razaznaje jer se teren već dugo obrađuje. Registrovane su tri građevine manjih dimenzija. Krajem 19. stoljeća lokalitet su prekopavali arheolozi amateri i zabilježili zgradu dimenzija 11,5x10 m. sa nešto malo nalaza: zdjela, ulomci keramike i stakla i nekoliko kostiju. Kasnije je registrovana još jedna zgrada.... 42580655 wikitext text/x-wiki '''Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu''' je [[Arheologija|arheološki]] lokalitet uz put Koraj - [[Bijeljina]], [[Bosna i Hercegovina]]. Danas se ne razaznaje jer se teren već dugo obrađuje. Registrovane su tri građevine manjih dimenzija. Krajem 19. stoljeća lokalitet su prekopavali arheolozi amateri i zabilježili zgradu dimenzija 11,5x10 m. sa nešto malo nalaza: zdjela, ulomci keramike i stakla i nekoliko kostiju. Kasnije je registrovana još jedna zgrada. == Vila == Sredstvima [[Muzej Istočne Bosne Tuzla|Zavičajnog muzeja u Tuzli]] sredinom 20. stoljeća izvršena su iskopavanja koja je vodila [[Irma Čremošnik]].<ref name="Tutnjevac">{{Cite web |url= https://tutnjevac.info/wp-content/uploads/2017/11/Dr-Irma-%C4%8Cremo%C5%A1nik.pdf-Rimska-vila-u-Tutnjevcu.pdf |title= Rimska vila sa slavenskim naseljem u Tutnjevcu |work= Naučni rad - tutnjevac.info |accessdate= 9. mart 2026}}</ref> Pronađeni su temelji i treće, četvrtaste zgrade dimenzija 19x16 m, sa 4 prostorije različitih dimenzija. Bočni zidovi su produženi 2 m. prema jugu, što potvrđuje postojanje [[trijem]]a. Zidovi su debljine 50 - 60 cm, građeni od netesanog [[krečnjak]]a, oblutaka i pješčara na uglovima. Na mjestu gdje je bio trijem nađeni su ostaci cigala. Na lokalitetu su pronađeni odlomci posuda raznih veličina od [[Keramika|keramike]] crvene boje, rađene od dobro pročišćene i pečene zemlje, sa neznatnim odstupanjima od dobre tehnike rimske provincijske crvene keramike. Nijanse boja se kreću do svijetlo crvenkaste i sasvim svijetle. Po načinu građenja vila je tipično [[Rimske vile u Bosni i Hercegovini|rimska]], nastala u doba kasne [[Antika|antike]]. == Slavensko naselje == U jednoj od prostorija nađeno je ognjište duguljastog oblika i uz njega jama za otpadke.<ref name="Slaveni">{{Cite web |url= https://www.sistory.si/publication/13251 |title= Irma Čremošnik: Nalazi prvih ranoslovenskih naselja u Bosni i Hercegovini |work= Zveza zgodovinskih društev Slovenije, Ljubljana, 1981. |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> Pronađena je i druga vrsta keramike, gruba keramika jednoobrazne fakture, brojnija od crvene. Zastupljeni su fragmenti poklopaca, slavenskih lonaca gradišnog tipa, zdjela, a najviše je odlomaka lonaca loptastog oblika (''bonbentopfa'') koji se susreću i na drugim sličnim nalazištima. Keramika je rađena od slabije prečišćene i slabije pečene zemlje. Tankih je do vrlo debelih zidova, žuškaste je ili mrke boje (od dimljenja). Faktura oboda posuda zajednička je svim primjercima i po tome pripada jednoj epohi i porijeklom je iz jedne radionice, ali nije rad rimskih majstora. Ovakva keramika nije pronađena u rimskim vilama, pripada [[Srednji vijek|srednjovjekovnom]] dobu, i tipična je za slavenska naselja.<ref name="IrmaČrem">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/41067730/Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_i_njen_doprinos_u_oblasti_anti%C4%8Dke_arheologije_na_prostoru_Bosne_i_Hercegovine_Irma_%C4%8Cremo%C5%A1nik_and_Her_Contribution_to_the_Field_of_Ancient_Archaeology_in_the_Territory_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Edin Veletovac: IRMA ČREMOŠNIK I NJEN DOPRINOS U OBLASTI ANTIČKE ARHEOLOGIJE NA PROSTORU BOSNE I HERCEGOVINE |work= Zbornik radova / Naučna/Znanstvena konferencija Bosanskohercegovačke naučnice/znanstvenice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april/travanj 2018. godine . 3 - st.464 |accessdate= 9. april 2026}}</ref> == Izvori == {{Reflista}} [[Kategorija:Bosna i Hercegovina u rimsko doba]] [[Kategorija:Bijeljina]] lpq37sfr5qznedrxe128l9iy3y2zvdv