Wikipedija shwiki https://sh.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Mediji Posebno Razgovor Korisnik Razgovor s korisnikom Wikipedija Razgovor o Wikipediji Datoteka Razgovor o datoteci MediaWiki Razgovor o MediaWikiju Šablon Razgovor o šablonu Pomoć Razgovor o pomoći Kategorija Razgovor o kategoriji Portal Razgovor o portalu Nacrt Razgovor o nacrtu TimedText TimedText talk Modul Razgovor o modulu Event Event talk 0 1253 42591921 42583081 2026-05-12T11:28:45Z ~2026-28792-75 351258 nauka 42591921 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Chemicals in flasks.jpg|mini|desno|Hemija proučava sastav, [[Hemijska struktura|strukturu]] i osobine materije, kao i promene kroz koje ona prođe tokom [[hemijska reakcija|hemijskih reakcija]].]] [[Datoteka:VysokePece1.jpg|mini|desno|Hemija proučava i interakcije supstanci sa drugim supstancama i energijom.]] '''Hemija''' ili '''kemija''' ([[srednjovjekovni latinski jezik|srednjovj. lat.]] ''chemia'', ''chymia'' < [[grčki jezik|grč.]] ''χημεία'', ''χυμεία'': miješanje metala), dru[tvena nauka koja se bavi proučavanjem građe, osobina i promena supstanci kao i zakona po kojima se te promene dešavaju.<ref name=definition /><ref name="diction" /> Klasično se izdvajaju četiri ključna polja u hemiji, mada postoji daleko veći broj usko specijalizovanih grana: [[opšta hemija]], [[neorganska hemija]], [[organska hemija]] i [[biohemija]]. Hemija je jedna od elementarnih nauka, pored [[matematika|matematike]] bliska je i: [[fizika|fizici]], [[biologija|biologiji]], [[farmacija|farmaciji]], [[medicina|medicini]]. U mnogim poslovima kao i u svakodnevnom životu zastupljena je hemija. Hemija zauzima centralno mesto među [[prirodne nauke|prirodnim naukama]]. Između ostalog, bavi se i [[molekul]]ima, njihovom [[Hemijska struktura|strukturom]], osobinama i transformacijama, i principima na kojima se osobine molekula zasnivaju. Zbog ove svoje sveobuhvatnosti, hemija ima dosta zajedničkih tema sa drugim prirodnim naukama, kao što su [[fizika]], [[geologija]] i [[astronomija]], s jedne strane, i [[biologija]], [[fiziologija]] i [[medicina]], s druge.<ref name="theodore" /><ref name="carsten" /> Hemija je grana fizičkih nauka ali postoji određena razlika od fizike.<ref name="doi1556" /> Etimologija pojma ''hemija'' nije u potpunosti razjašnjena, pa je u tom pogledu tema određenih neslaganja. [[Historija hemije]] se može pratiti i preko određenih faza u njenom razvoju, poput [[alhemija|alhemije]], koja se praktikovala [[milenij|hiljadama godina]] u mnogim dijelovima svijeta. == Etimologija == Pojam ''hemija'' potječe od riječi ''[[alhemija]]'', ranijeg skupa aktivnosti koji su obuhvatali elemente iz moderne hemije, [[metalurgija|metalurgije]], [[filozofija|filozofije]], [[astrologija|astrologije]], [[astronomija|astronomije]], misticizma i [[medicina|medicine]]. Ona se obično smatrala kao potraga za načinom pretvaranja [[olovo (element)|olova]] ili nekog drugog uobičajenog materijala u [[zlato]].<ref name="alhemlab" /> Alhemija se počela praktikovati oko 330. godine, uključivala je proučavanje sastava vode, njenog kretanja, rasta, pridruživanja i izlučivanja iz drugih supstanci, izvlačenja ''duhova'' iz tijela kao i njihovim ''spajanjem'' unutar tijela ([[Zosim iz Panopolisa]]).<ref name="stratho" /> Alhemičari su se u narodnom govoru zvali ''[[hemičar]]i'', a kasniji sufiks ''-ija'' je dodan kako bi se opisala vještina hemičara kao ''hemija''. Riječ ''alhemija'' je izvedena iz [[arapski jezik|arapske]] riječi ''al-kimia'' (الکیمیاء). U korijenu, pojam je posuđen iz [[grčki jezik|grčkog]] χημία ili χημεία.<ref name=oed /><ref name="anawati" /> Dalje, ovaj pojam je možda i [[Stari Egipat|egipatskog]] porijekla. Mnogi vjeruju da je ''al-kimia'' izvedena iz grčkog χημία, a koja se opet dobila preko riječi ''chemi'' ili ''kimi'', što je drevno ime [[Egipat|Egipta]] u egipatskom jeziku.<ref name=oed /> Po drugom mišljenju, ''al-kimia'' je možda izvedena iz χημεία, u značenju ''izliti (spojiti) zajedno''.<ref name="ernest" /> == Definicija == Retrospektivno, definicija hemije se mijenjala kroz historiju, kako su nova otkrića i teorije dodavne nove funkcionalnosti u ovu nauku. Pojam ''hemija'', po mišljenju poznatog [[hemičar]]a [[Robert Boyle|Boyla]] 1661. koji je smatrao da je ona subjekat materijalnih principa mješanih (složenih) tijela.<ref name="boyle" /> Dvije godine kasnije, 1663. hemičar [[Christopher Glaser]] opisao je hemiju kao naučnu [[umjetnost]], koja izučava rastvorena tijela te iz njih izvlači različite supstance od kojih su ona izgrađena, kao i način kako da ih ponovno spojiti i dovesti ih do savršenosti višeg nivoa.<ref name="glaserc" /> Definicija riječi ''hemija'' iz 1730. koju je koristio [[Georg Ernst Stahl]] značila je ''umjetnost razdvajanja miješanih, agregatnih i spojenih tijela u njihove sastojke; kao i sastavljanje takvih tijela iz tih sastojaka''.<ref name="celiklondon" /> [[Jean-Baptiste Dumas]] je 1837. smatrao pojam ''hemije'' kao nauku koja izučava zakone i efekte molekularnih sila.<ref name="jbdumas" /> Ova definicija je kasnije evoluirala, pa se 1947. došlo do značenja nauke o supstancama: njihovoj strukturi, osobinama i reakcijama koje ih pretvaraju u druge supstance, a ovu karakterizaciju hemije prihvatio je i [[Linus Pauling]].<ref name="paulingener" /> U novije doba, 1998. profesor Raymond Chang proširio je tu definiciju na proučavanje materije i promjena koje se dešavaju s njom.<ref name="changray" /> == Pregled == [[Atomska teorija]] je osnova kemije. Ta teorija kaže da se sve tvari sastoje od vrlo malih čestica po imenu [[atom]]i. Jedan od prvih zakona koji je doveo do utemeljenja kemije kao znanosti bio je [[Zakon očuvanja mase]]. Taj zakon kaže da tijekom [[kemijska reakcija|kemijske reakcije]] nema primjetne promjene u količini tvari. (Moderna je fizika pokazala da se zapravo radi o očuvanju [[energija|energije]], te da su energija i masa povezane.) Jednostavno rečeno, ako na početku imate 10,000 atoma i napravite mnogo kemijskih reakcija, na kraju ćete opet imati 10,000 atoma. [[Masa]] je ostala ista ako uračunamo energiju koja se pritom izgubila ili stekla. Kemija proučava odnose među atomima: ponekad među pojedinačnim atomima, ali češće kad su atomi vezani uz druge atome i čine [[ion]]e i [[molekula|molekule]]. Atomi stupaju u odnos s drugim atomima (npr. logorska vatra je kombinacija atoma [[kisik|kiseonik]]a iz zraka s atomima [[ugljik]]a i [[vodik]]a iz drveta), a mogu imati odnos i sa [[svjetlo]]m (fotografija nastaje zbog promjena koje svjetlo izaziva na kemikalijama filmske vrpce) i drugim zračenjima. Neobično se brzo otkrilo da se atomi gotovo uvijek slažu u određenim omjerima: silicijski pijesak je struktura gdje omjer atoma [[silicij]]a i atoma kisika iznosi 1:2. Danas znamo da taj [[zakon određenih proporcija]] ima iznimke (npr. integrirani strujni krugovi). Drugo ključno otkriće: kad god se izvodi određena kemijska reakcija, količina stečene ili izgubljene energije uvijek je ista. To je dovelo do važnih pojmova kao što su [[ravnoteža]], [[termodinamika]] i [[kinetika]]. [[Fizikalna hemija]] zasniva se na modernoj [[fizika|fizici]], jer je ''u načelu'' moguće opisati sve kemijske sustave koristeći teoriju [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]]. Ta je teorija matematički složena i kosi se sa zdravim razumom. Ipak, u praksi se samo najjednostavniji kemijski sustavi mogu istraživati isključivo kroz kvantnu mehaniku, te se za praktične svrhe moraju raditi aproksimacije. Zato u većem dijelu kemije nije potrebno detaljno znanje kvantne mehanike, jer se važne posljedice te teorije (prvenstveno orbitalna aproksimacija) mogu razumjeti i primijeniti na jednostavniji način. Iako se ''kvantna mehanika'' često može zanemariti, njezin osnovni pojam - ''kvantizacija energije'' - mora se uzeti u obzir. Kemičari koriste kvantne efekte prilikom svih [[spektroskopija|spektroskopskih]] tehnika (i raznih drugih stvari), iako mnogi kemičari nisu svjesni toga! Osim toga, često se i fizika može zanemariti, a konačni rezultat (npr. [[nuklearna magnetska rezonancija|spektar NMR]]) svejedno može imati smisla. Potpun fizikalni opis kemije mora također uzeti u obzir [[teorija relativnosti|relativnost]], koja je druga glavna teorija moderne fizike, također matematički složena. Srećom, efekti relativiteta važni su samo u izuzetno preciznim izračunima atomske strukture, koji se uglavnom tiču težih elemenata, dok je u praksi relativnost nevažna za gotovo čitavu kemiju. Kemija se obično dijeli ovako: [[analitička hemija]], koja određuje sastav i dijelove tvari; [[organska hemija]], koja proučava ugljikove spojeve; [[anorganska hemija]], koja istražuje šire elemente koje organska hemija ne naglašava; [[biohemija]], proučavanje kemije u biološkom sustavu; i [[fizikalna hemija]], koja je osnova svih drugih grana jer obuhvaća fizikalne osobine tvari i teorije za njihovo istraživanje. Neke druge multidisciplinarne i specijalizirane grane: [[znanost materijala]], hemija [[polimer]]a, [[hemija životne sredine]], [[farmacija]]. == Istorija hemije == [[Datoteka:Epicurus Louvre.jpg|thumb|200px|[[Demokrit]]ovu atomističku filozofiju naknadno je usvojio i [[Epikur]] (341–270 p.n.e.)]] [[Datoteka:Alchemical Laboratory - Project Gutenberg eText 14218.jpg|mini|300px|Alhemičarska laboratorija]] Stare civilizacije, poput [[Stari Egipat|Egipćana]],<ref name="newscient" /> [[Mezopotamija|Babilonaca]] i [[Indija]]ca<ref name="textiles" /> stekle su ogromno praktično znanje o vještinama metalurgije, izrade [[grnčarija|grnčarije]] i pravljenja boja, ali o tome nisu razvili sistematsku teoriju. Osnovne hemijske [[Hipoteza|hipoteze]] prvo su se pojavile u [[Antička Grčka|klasičnoj Grčkoj]] u vidu teorije "četiri elementa" što je konačno uobličio [[Aristotel]] navodeći da su [[vatra]], [[zrak]], zemlja i [[voda]] četiri temeljna elementa čijim je kombiniranjem izgrađeno sve ostalo. Grčki atomizam potječe iz 440tih p.n.e., nastao u djelima filozofa kao što su [[Demokrit]] i [[Epikur]]. [[Rimsko carstvo|Rimski]] filozof Lukrecije je 50 p.n.e. razvio ovu teoriju u svojoj knjizi ''De rerum natura'' ("O prirodi stvari").<ref name="dererum" /><ref name="simpsons" /> Za razliku od modernog koncepta nauke, grčki atomizam je bio čisto filozofske prirode, sa vrlo slabim vezama sa iskustvenim posmatranjima i bez ikakvog osvrta na hemijske eksperimente.<ref name="strodach" /> Vještina alhemije je najprije doživjela procvat u helenističkom svijetu, gdje su se miješale [[magija]] i [[okultizam]] u proučavanje prirodnih supstanci, s krajnjim ciljem pretvaranja elemenata u [[zlato]] i otkrivanje napitka vječnog života.<ref name="labjour" /> Alhemija je otkrivena i praktikovana širom arapskog svijeta nakon pojave [[islam]]a,<ref name="klinem" /> a od tamo se prelila u srednjovjekovnu i [[renesansa|renesansnu]] Evropu preko latinskih prevoda.<ref name="herit" /> === Hemija kao nauka === Pod utjecajem [[naučna revolucija|novih iskustvenih metoda]] koje su predložili [[Francis Bacon]] i drugi, grupa hemičara na Univerzitetu u [[Oxford]]u, [[Robert Boyle]], [[Robert Hooke]] i [[John Mayow]] počeli su da iznova oblikuju stare alhemijske tradicije u naučnu disciplinu. Naročito se Boyle smatra za osnivača i "oca" hemije zbog svog najvažnije rada, teksta iz oblasti klasične hemije "Skeptični hemičar" (''[[The Sceptical Chymist]]'') gdje su navedene osnovne razlike između postavki alhemije i iskustvenih naučnih otkrića nove hemije.<ref name="bojler" /> On je, između ostalog, objavio i [[Boyle-Mariotteov zakon|Boyleov zakon]], čime je odbio klasične postavke "četiri elementa" i predložio mehanističke alternative atoma i [[Hemijska reakcija|hemijskih reakcija]] koje bi mogle biti subjekat strogih eksperimenata.<ref name="bbcok" /> [[Datoteka:David - Portrait of Monsieur Lavoisier (cropped).jpg|thumb|200px|[[Antoine-Laurent de Lavoisier]] se smatra "ocem moderne hemije".<ref name="babohemije" />]] Teoriju [[flogiston]]a (supstance koja je u osnovi svakog sagorijevanja) predložio je Nijemac [[Georg Ernst Stahl]] početkom 18. vijeka a tu teoriju je tek krajem tog vijeka opovrgnuo francuski hemičar [[Antoine Lavoisier]], "hemijski" pandan Newtonu u fizici; koji je učinio više od bilo koga drugog za osnivanje nove nauke na ispravnim teoretskim osnovama, tako što je rasvijetlio princip održanja mase i razvio novi sistem hemijske nomenklature, koji se i danas manje-više koristi.<ref name="afinit" /> Međutim, prije ovog njegovog rada, postignuta su mnoga važna otkrića, naročito u vezi prirode [[zrak]]a, za koji se ispostavilo da je sastavljen iz mnogih različitih gasova. Škotski hemičar [[Joseph Black]] (prvi eksperimentalni hemičar) i Holanđanin [[J. B. van Helmont]] otkrili su [[ugljik dioksid|ugljik-dioksid]], ili ono što je Black nazivao "fiksni zrak" 1754. godine; [[Henry Cavendish]] je otkrio [[vodik]] i rasvijetlio mnoge njegove osobine, dok su [[Joseph Priestley]] i, nezavisno od njega, [[Carl Wilhelm Scheele]] izdvojili čisti [[kisik]]. Engleski naučnik [[John Dalton]] postavio je modernu teoriju atoma; po kojoj su sve supstance sastavljene iz nevidljivih [[atom]]a materije i da različiti atomi imaju različite atomske težine. Razvoj [[Elektrohemija|elektrohemijske]] teorije hemijskih kombinacija desio se početkom 19. vijeka naročito kao rezultat rada dvojice naučnika [[Jacob Berzelius]]a i [[Humphry Davy|Humphryja Davyja]], a zasnovanog na ranijim otkrićima elektrostatičkog stuba koji je napravio [[Alessandro Volta]]. Davy je otkrio devet novih elemenata uključujući [[Alkalni metali|alkalne metale]] izdvajajući ih iz njihovih oksida pomoću električne struje.<ref name="davyhum" /> Britanac [[William Prout]] prvi je predložio sortiranje svih hemijskih elemenata prema njihovim atomskim težinama, tako što je sve poznate atome izrazio omjerom njihove težine prema atomskoj težini vodika. [[John Alexander Reina Newlands|Newlands]] je napravio prvobitni sistem elemenata, koji su kasnije razvili u moderni [[periodni sistem elemenata]]<ref name="WebElements_dot_com" /> Nijemac [[Lothar Meyer]] i Rus [[Dmitrij Ivanovič Mendeljejev]] tokom 1860tih.<ref name="aboutcom2" /> Inertne gasove, kasnije nazvani [[Plemeniti plinovi|plemeniti gasovi]], otkrio je [[William Ramsay]] u saradnji sa [[John William Strutt Rayleigh|Lordom Rayleighjem]] krajem 19. vijeka, pa su s tim otkrićem popunjene osnovne strukture tabele periodnog sistema. [[Organska hemija|Organsku hemiju]] razvio je [[Justus von Liebig]] i njegovi savremenici, nakon što je [[Friedrich Wöhler]] sintetizirao [[urea|ureu]] kojim je zapravo potvrđeno da se živi organizmi, teoretski, mogu posmatrati i svesti pod hemijske zakone.<ref name="develop" /> Druga važna otkrića 19. vijeka bila su, između ostalog, razumijevanje [[Valencija (hemija)|valencije]] veze ([[Edward Frankland]] 1852. godine) i primjena [[Termodinamika|termodinamike]] u hemiji ([[Josiah Willard Gibbs|J. W. Gibbs]] i [[Svante August Arrhenius|Svante Arrhenius]] tokom 1870tih). === Hemijska struktura === [[Datoteka:Rutherford gold foil experiment results.svg|desno|thumb|''gore:'' očekivani rezultati: alfa-čestice prolaze kroz model atoma ''pudinga od šljiva'' bez prepreka.<br /> ''dolje:'' dobijeni rezultati: manji dio čestica je odbijen, dajući indiciju da postoji malehni, koncentrični naboj (atomsko jezgro).]] Tek početkom 20. vijeka konačno su shvaćene teoretske osnove hemije nakon serije značajnih otkrića, koji su rezultat uspjelih pokusa u istraživanju prave prirode unutrašnje strukture atoma. Godine 1897. J. J. Thomson je na Univerzitetu [[Cambridge]] otkrio [[elektron]] a vrlo brzo njega je francuski naučnik Becquerel kao i bračni par [[Pierre Curie|Pierre]] i [[Marie Curie]] istraživali fenomen [[radioaktivnost]]i. U seriji pionirskih eksperimenata [[Ernest Rutherford]] je na Univerzitetu u [[Manchester]]u otkrio unutrašnju strukturu atoma i postojanje [[proton]]a, klasificirao je i objasnio različite vrste radioaktivnog zračenja i uspješno transmutirao prvi element bombardujući [[dušik]] alfa-česticama. Njegov rad na atomskoj strukturi razvili su i poboljšali njegovi učenici, danski fizičar [[Niels Bohr]] i Englez [[Henry Moseley]]. Elektronsku teoriju hemijskih veza i molekulskih orbitala razvili su američki naučnici [[Linus Pauling]] i [[Gilbert N. Lewis]]. Godinu 2011. [[Ujedinjeni narodi]] su proglasili Međunarodnom godinom hemije.<ref name="godina11" /> Godina je proglašena na inicijativu [[IUPAC]]-a (Međunarodne unije čiste i primijenjene hemije) te UN organizacije za nauku, obrazovanje i kulturu, a uključivao je hemijska društva, akademije i institucije u svijetu a zasnivala se na individualnim inicijativama za organiziranje lokalnih i regionalnih aktivnosti. == Podela == === Analitička hemija === {{poseban članak|Analitička hemija}} [[Datoteka:Lab bench.jpg|mini|Laboratorija za hemiju na Istitutu za biohemiju Univerziteta u Kelnu.]] [[Analitička hemija]] je [[nauka]] koja se bavi proučavanjem hemijskih i fizičkih procesa na osnovu kojih se može odrediti kvalitativni i kvantitativni sastav ispitivane [[hemijska supstanca|supstance]]. Zbog toga se ova nauka deli na dve oblasti: kvalitativnu i kvantitativnu [[analiza|analizu]]. Kvalitativna analiza po pravilu prethodi kvantitativnoj i njome se utvrđuje iz kojih se [[hemijski element|elemenata]], [[jon]]a, [[atom]]skih ([[funkcionalna grupa|funkcionalnih]]) grupa i [[molekul]]a sastoji ispitivana supstanca. Kvantitativna analiza se zasniva na utvrđivanju ili količina ispitivanih supstanci ili odnosa u kome se date supstance nalaze. [[naučna metoda|Metode]] kojima se pri tome analitička hemija koristi se mogu podeliti na hemijske, fizičke i fizičko-hemijske. === Neorganska hemija === {{poseban članak|Neorganska hemija}} Hemija je zapravo nauka koja proučava sastav i osobine supstanci, kao i pojave koje se dešavaju kada supstance reaguju jedna sa drugom. Neorganska hemija predstavlja veliki deo hemije jer ona proučava hemijska svojstva i [[hemijska reakcija|reakcije]] svih hemijskih elemenata i njihovih [[hemijsko jedinjenje|jedinjenja]] kao i hemijske procese koji se zbivaju među njima. Izuzetak čine jedinjenja (četvorovalentnog) [[ugljenik]]a koje izučava organska hemija. === Organska hemija === {{poseban članak|Organska hemija}} Organska hemija je, najopštije postavljeno, hemijska disciplina koja se bavi proučavanjem [[ugljenik]]a i njegovih jedinjenja.<ref>''K. Peter C. Vollhardt, Neil E. Schore: Organska hemija — struktura i funkcija'', 4. izdanje, Data Status, Beograd, 2004.</ref> Nešto konkretnije, to je [[nauka]] koja proučava svojstva, strukturu i reaktivnost [[organsko jedinjenje|organskih jedinjenja]], kao i načine na koji se ta saznanja mogu primeniti u [[hemijska sinteza|sintezi]] željenih jedinjenja. I pored sugestivnog naziva, spektar struktura kojima se bavi organska hemija nipošto nije ograničen na supstance poreklom iz živog sveta; naprotiv, organska sinteza bavi se dobijanjem novih organskih jedinjenja iz najrazličitijih prekursora. Ipak, za sva jedinjenja kojima se bavi organska hemija zajedničko je da sadrže [[valenca|četvorovalentni]] ugljenik. Početkom [[19. vek]]a iz [[biljke|biljaka]] su izolovane organske supstance koje su po svojim osobinama bile potpuno drugačije od svih do tada poznatih jedinjenja. Doktrina [[vitalizam|vitalizma]], koju je zastupao veliki broj hemičara tadašnjice, tvrdila je da je osobenost svih takvih jedinjenja prisustvo „životne sile“ ({{jez-lat|vis vitalis}}), bez čijeg učešća je ujedno i nemoguće sintetisati organsku materiju. Ovakav rigidan stav po kojem sinteza organskih struktura (koje su tada smatrane posebno složenima) može da se odigra samo u živim organizmima, a nikako u reakcionoj smeši, efektivno je zakočio dalji razvoj organske hemije. [[1828]]. godine, međutim, [[nemačka|nemački]] hemičar [[Fridrih Veler]] je sasvim slučajno, u pokušaju da dobije [[amonijum-cijanat]] iz [[cijanatna kiselina|cijanatne kiseline]] i [[amonijak]]a, dobio supstancu koju je uspešno identifikovao kao [[ureja|ureju]]. Ureja je danas poznata kao značajan finalni produkt [[metabolizam|metabolizma]] sisara, ali je i u Velerovo vreme bila klasifikovana kao organsko jedinjenje, jer je ranije bila izolovana iz [[urin]]a. [[Velerova sinteza|Velerovom sintezom]] srušen je postulat da je nemoguće dobiti organsko jedinjenje iz neorganskih prekursora. Ovo otkriće predstavljalo je prekretnicu u razvitku organske hemije koje je dovelo do njene velike ekspanzije. Tokom protekla dva veka naučna osnova organske hemije znatno je proširena, zahvaljujući i razvoju drugih hemijskih disciplina. Ima velike implikacije u brojnim drugim poljima nauke i privrede — [[petrohemija|petrohemiji]], [[farmacija|farmaciji]], industriji [[plastika|plastičnih masa]], [[prehrambena industrija|prehrambenoj industriji]], industriji [[boja (hemija)|boja]] i [[lak]]ova... Glavni akcenat u organskoj hemiji danas je na [[organska sinteza|organskoj]] i [[hiralna sinteza|hiralnoj sintezi]], zatim [[zelena hemija|zelenoj hemiji]], [[mikrotalasna hemija|mikrotalasnoj hemiji]] i hemiji [[fuleren]]a. === Fizička hemija === {{main|Fizička hemija}} Fizička hemija je nastala kombinovanjem znanja iz [[fizika|fizike]], hemije, [[termodinamika|termodinamike]] i [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]] da bi se opažene makroskopske pojave opisale na atomskom i molekulskom nivou, dakle, fizička hemija se bavi vezom između mikroskopskih i makroskopskih osobina materije. Na primer, veličina [[molekul]]a u tečnosti može da se odredi na osnovu merenja njenog indeksa prelamanja i [[gustina|gustine]], ili na osnovu toplotnog kapaciteta i površinskog napona. === Biohemija === {{main|Biohemija}} [[Datoteka:DNA orbit animated.gif|thumb|right|290px|Kompjuterski prikaz molekula [[DNK]] ({{PDB2|1D65}})<ref>{{Cite journal2 |title = Molecular structure of the B-DNA dodecamer d(CGCAAATTTGCG)2. An examination of propeller twist and minor-groove water structure at 2.2 A resolution |author = Edwards K.J., Brown D.G., Spink, N., Skelly J.V., Neidle S. |journal = J.Mol.Biol. |year= 1992 |volume = 226 |pmid = 1518049 |url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1518049?dopt=Abstract|pages=1161-1173}}</ref>]] Biohemija je most između [[biologija|biologije]] i hemije koji proučava kako kompleksne [[hemijska reakcija|hemijske reakcije]] stvaraju život. Biohemija je hibridni deo hemije koji konkretno proučava hemijske procese u živim organizmima. Ovaj članak diskutuje samo kopnenu biohemiju, koja počiva na [[ugljenik]]u i [[voda|vodi]]. Kako svi oblici života koje danas imamo na planeti imaju zajedničko poreklo, prema tome imaju i slične biohemije, kao što su [[genetički kod]] i [[stereohemija]] mnogih biomolekula. Nepoznato je da li su naizmenične biohemije uopšte i moguće. Biohemija proučava strukturu i fuknciju celularnih komponenti, kao što su [[protein]]i, [[ugljeni hidrat]]i, [[lipid]]i, [[nukleinska kiselina|nukleinske kiseline]] i ostali [[biomolekuli]]. Iako postoji ogroman broj različitih biomolekula, oni se često sastoje od istih jedinica koje se ponavljaju [[monomeri|monomera]], ali koji se ponavljaju u različitim sekvencima. Nedavno, biohemija je počela da se fokusira na proučavanje reakcija u kojima su [[kataliza]]tori [[enzim]]i, i na proučavanje osobina proteina. Biohemija [[metabolizam|metabolizma]] ćelije i biohemija [[endokrini sistem|endokrinog sistema]] su dva domena koja su intenzivno studirana. Druge oblasti koje spadaju pod pojam biohemije su genetički kod ([[DNK]], [[Ribonukleinska kiselina|RNK]]), [[sinteza proteina]], [[transport kroz ćelijsku membranu]] i [[Prenos signala (biologija)|transdukcija signala]]. === Teorijska hemija === {{main|Teorijska hemija}} Teorijska hemija je podoblast hemije koja koristi znanja iz fizike da se objasne ili predvide hemijski fenomeni. U prethodnim godinama činila ju je samo [[kvantna hemija]], tj. primena kvantne mehanike da bi se rešili problemi u hemiji. Gruba potpodela teorijske hemije su elektronske strukture, dinamika i statistička mehanika. U procesu rešavanja problema, sve tri potgrane mogu biti uključene u različitom stepenu. Od kraja [[Drugi svetski rat|Drugog svetskog rata]], razvoj [[računar]]a je omogućio sistematski razvoj [[računska hemija|računske hemije]], veštine ravijanja i primene računarskih programa za rešavanje hemijskih problema. Teorijska hemija se u velikoj meri preklapa sa (teorijskom ili eksperimentalnom) [[fizika kondenzovane materije|fizikom kondenzovane materije]] i [[molekularna fizika|molekularnom fizikom]]. == Principi moderne hemije == [[Datoteka:Lab bench.jpg|thumb|lijevo|250px|Laboratorija na institutu za biohemiju, [[Univerzitet u Kölnu]].]] Danas prihvaćeni model atomske strukture je [[kvantna mehanika|kvantnomehanički model]].<ref name="bonding" /> Tradicionalna hemija počinje proučavanjem elementarnih čestica, [[atom]]a, [[molekula]],<ref name="vizija" /> [[Hemijsko jedinjenje|hemijskih jedinjenja]], [[metal (hemija)|metala]], [[kristal]]a i drugih agregata materije. Ova materija se može proučavati u tri (uobičajena) agregatna stanja: čvrstom, tečnom ili gasovitom [[agregatno stanje|stanju]], bilo u pojedinačnom ili njihovoj kombinaciji. Međudjelovanja, reakcije i transformacije koje se proučavaju u hemiji obično su rezultat interakcije između atoma, koji dovode do reorganiziranja hemijskih veza koje drže atome povezane jedne s drugima. Takva ponašanja se ispituju u hemijskim laboratorijama. Prema stereotipskim mišljenjima, u hemijskim laboratorijama se koriste razni oblici [[Laboratorijsko posuđe|laboratorijskog posuđa]]. Međutim, posuđe nije osnovno u hemijskim naukama, a veliki broj eksperimenata u hemiji, kako primijenjenoj tako i u industrijskoj, izvodi se bez njega. [[Hemijska reakcija]] je transformacija nekih supstanci u jednu ili više drugačijih supstanci.<ref name="zlat" /> Osnova za takve hemijske transformacije je reorganiziranje elektrona u hemijskim vezama između atoma. One se simbolički mogu predstaviti pomoću hemijskih jednačina, koje obično uključuju atome kao subjekte. Broj atoma na lijevoj i na desnoj strani jednačine moraju biti jednaki. Samo u posebnim slučajevima kada broj atoma na suprotnim stranama jednačine nije isti, takva transformacija se naziva [[nuklearna reakcija]] ili [[radioaktivnost|radioaktivni]] raspad. Vrste hemijskih reakcija u koje mogu stupati supstance i promjene energije povezane sa njima obuhvaćene su određenim osnovnim pravilima, poznatim kao hemijski zakoni. Razmatranja o [[energija|energiji]] i [[entropija|entropiji]] su nezamjenjivo važna u gotovo svim oblastima hemije. Hemijske supstance se dijele po njihovoj strukturi, fazama, kao i po hemijskom sastavu. One se mogu analizirati koristeći alate hemijske analize kao što su [[spektroskopija]] i [[hromatografija]]. Naučnici koji se bave hemijskim istraživanjima nazivaju se [[hemičar]]ima.<ref name="calmis" /> Većina modernih hemičara se specijalizira u jednoj ili više podoblasti hemije. Za detaljno izučavanje hemije postoje brojni koncepti od nezamjenjivog značaja, a neki od njih su:<ref name="frostb" /> === Materija === {{Glavni|Materija}} [[Datoteka:Atom_Diagram.svg|thumb|170px|desno|Dijagram atoma zasnovan na Rutherfordovom modelu]] U hemiji, [[materija]] je definirana kao sve ono što ima masu u mirovanju i zapreminu (zauzima prostor) i sačinjeno je od čestica. Čestice koje sačinjavaju materiju također imaju vlastitu masu u mirovanju, ali je nemaju sve čestice, kao što su naprimjer [[foton]]i. Materija može biti čista supstanca ili smjesa dvije ili više supstanci.<ref name="james" /> === Atom === {{main|Atom}} [[Datoteka:Atom.svg|mini|Najprostiji model atoma helijuma, sa atomskim jezgrom koje se sastoji od dva protona i dva neutrona oko koga kruže dva elektrona.]] Atom ([[Grčki jezik|grčki]] άτομον (atomon) - nedeljiv) je najmanji delić [[hemijska supstanca|supstance]], tj. [[hemijski element|hemijskog elementa]] koji ispoljava sve osobine tog hemijskog elementa. Atom se sastoji iz jezgra i elektronskog omotača.<ref name="james" /> <u>Jezgro čine</u>: * [[Proton]]i, sa pozitivnim naelektrisanjem i jediničnom masom i * [[Neutron]]i, koji imaju jediničnu masu ali nisu naelektrisani. <u>Omotač čine</u>: * [[Elektron]]i, koji imaju negativno naelektrisanje i zanemarljivo malu masu. Hemijske osobine atoma određuje broj protona u njemu ([[redni broj]]) i taj broj je jedinstven za svaki element, a masu broj protona i broj neutrona. Atom kao celina je neutralan jer sadrži isti broj elektrona i protona. Atom postaje naeletrisan tako što primi ili otpusti jedan ili više elektrona i postaje [[jon]]. Hemijske osobine atoma ne zavise od broja neutrona, pa postoje atomi istog elementa sa različitim brojem neutrona - [[izotop]]i. === Molekul === {{main|Molekul}} [[Datoteka:H2o hq2 alpha.png|200px|mini|Molekulska struktura vode.]] [[Datoteka:Caffeine (1) 3D ball.png|210px|thumb|left|Model štapića i kugle molekule [[kofein]]a (C₈H₁₀N₄O₂).]] Molekul je najmanja jedinica [[hemijsko jedinjenje|hemijskog jedinjenja]] koja zadržava hemijski sastav i svojstva. Molekul se sastoji iz više [[atom]]a, istog [[hemijski element|hemijskog elementa]] kao kod [[kiseonik]]a, (O₂), ili iz različitih elemenata kao kod [[voda|vode]] (H₂O). Molekuli su suviše mali da bi se videli golim okom. Dimenzija su od 0,1 do 100 nanometara (0,0000000001 do 0,0000001 metara) mada ima i izuzetaka. Recimo [[makromolekul]] [[DNK]] kad bi se izvadio iz jedra ćelije i razmotao dostigao bi dužinu jednog do dva metra.<ref>[http://hypertextbook.com/facts/1998/StevenChen.shtml Length of a Human DNA Molecule], Pristupljeno 29. 4. 2013.</ref> Međutim i tada bi bio nevidljiv jer bi njegovo 'vlakno' bilo prečnika svega 0,000000005 m. Zato se za određivanje veličine i oblika molekula koriste posebne metode [[fizička hemija|fizičke hemije]] a naročito [[instrumentalne metode]]. Odnos elemenata koji grade jedinjenje, izražava se empirijskom formulom. Na primer, vodu grade [[vodonik]] i kiseonik u odnosu 2:1, H₂O, a etil [[alkohol]], ([[etanol]]) [[ugljenik]], vodonik i kiseonik u odnosu 2:6:1, C₂H₆O. Ovaj odnos ne mora uvek da određuje jedinstveni molekul - [[dimetil etar]] ima isti odnos kao etanol, na primer. Molekuli koji se sastoje od istih atoma, ali u različitom rasporedu se zovu [[Izomer (hemijski)|izomeri]]. [[Hemijska formula|Hemijska]] ili molekulska formula određuje tačnije redosled atoma koji grade molekul, pa je formula etanola CH₃CH₂OH a dimetiletra CH₃OCH₃. Za predstavljanje složenijih molekula gde atomi mogu biti različito raspoređeni u prostoru koriste se strukturne formule. [[Molekulska masa]] je zbir masa atoma koji čine molekul, i poput atomske, izražava se u atomskim jedinicama mase (atomska jedinica mase = 1/12 mase [[izotop]]a ¹²C). Dugo se mislilo da su dužine hemijski veza i njihovi uglovi u molekulu konstantni. Međutim, modernim strukturnim metodama nađeno je da se geometrija hemijske veze neznatno menja, naročito kod složenijih molekula. === Mol === {{main|Mol (jedinica)}} Mol (simbol: mol) je jedna od sedam [[Osnovne jedinice SI sistema|SI osnovnih jedinica]] koja meri [[količina supstance|količinu supstance]] [[sistem]]a. Jedan mol je količina [[hemijska supstanca|supstance]] koja sadrži toliko [[elementarna čestica|čestica]] koliko ima [[atom]]a u tačno 0,012 [[kilogram]]a [[ugljenik]]a [[izotop]]a C12. Ova količina je poznata kao [[Avogadrov broj]] i približno iznosi 6,0221415 × 10&sup2;&sup3;.<ref name="bimp" />{{sfn|Atkins|de Paula|2009|p=9}} Zbog veze [[jedinica atomske mase|jedinice atomske mase]] sa [[Avogadrov broj|Avogadrovim brojem]], praktični način iskazivanja ovoga za atome ili molekule je: ''Količina supstance koja sadrži isti broj [[kilogram|grama]] kao i broj [[relativna atomska masa|atomske mase]] supstance.'' Pošto [[gvožđe (hemijski element)|gvožđe]], na primer, ima atomsku masu od 55,845, u jednom molu gvožđa ima 55,845 grama (0,055845 kilograma). Kada se mol koristi da bi se odredila količina supstance, potrebno je navesti i o kojoj vrsti čestica se radi, jer to mogu biti atomi, [[molekul]]i, [[jon]]i... Na primer, 18 grama vode sadrži 1&nbsp;mol molekula, 2 mola atoma [[vodonik]]a, 1&nbsp;mol atoma [[kiseonik]]a ili ukupno 3 mola atoma. === Element === [[Datoteka:Carbon dioxide structure.png|thumb|desno|130px|[[Ugljen dioksid|Ugljen-dioksid]] (CO₂), primjer hemijskog spoja]] {{main|Hemijski element}} Hemijski element se karakteriše određenim brojem protona u [[atomsko jezgro|jezgru]] njegovih atoma. Ovaj broj se naziva [[atomski broj]] elementa. Na primer, svi atomi sa 6 protona u svom jezgru su atomi hemijskog elementa [[ugljenik]]a, a svi atomi sa 92 protona su atomi [[uranijum]]a. [[Izotop]]i nekog hemijskog elementa mogu imati različiti broj neutrona u svom jezgru, dok im je broj protona isti. Na primer, običan [[vodonik]] ima samo jedan proton u jegru, a njegovi izotopi [[deuterijum]] i [[tricijum]] imaju po jedan proton i po jedan, odnosno dva neutrona u svom jezgru.{{sfn|Housecroft|Sharpe|2008|p=2}} Najpogodniji način za prikaz hemijskih elemenata je [[periodni sistem elemenata]], u kom su elementi grupisani po svojim atomskim brojevima. Zahvaljujući njenom uređenju, grupe (vertikalne kolone) i periode (horizontalni redovi) elemenata u tabeli dele zajedničke hemijske osobine, ili prate određen trend u karakteristikama kao što su [[atomski radijus]], [[elektronegativnost]], itd.{{sfn|Burrows|2009|p=110}} === Jedinjenje === [[Datoteka:Benzene-2D-full.svg|thumb|150px|desno|Dvodimenzionalni skeletni model molekule [[benzen]]a (C₆H₆)]] {{main|Hemijsko jedinjenje}} Hemijsko jedinjenje je čista supstanca koja se sastoji iz dva ili više elemenata.{{sfn|Burrows|2009|p=12}} [[Atom]]i koji sačinjavaju jedinjenje su međusobno vezani [[hemijska veza|hemijskim vezama]] i čine [[molekul]] (ili [[kristalna rešetka|kristalnu rešetku]]). Sastav hemijskih jedinjenja je stalan bez obzira na način njihovog postanka (to znači da je odnos atoma koji su povezani hemijskim vezama uvek isti). Tradicionalno se hemijska jedinjenja dele na [[organska jedinjenja|organska]] i [[neorganska jedinjenja|neorganska]]. Osim ovih, postoje i razne potpodele (na [[kiselina|kiseline]], [[Baza (hemija)|baze]], [[so]]li, [[oksid]]e itd.) [[IUPAC|Međunarodna unija za čistu i primijenjenu hemiju]] (IUPAC) je postavila sistem standardne nomenklature za sve spojeve. Organski spojevi dobijaju ime u skladu sa sistemom organske nomenklature.<ref name="acdlhateher" /> [[Neorganska hemija|Neorganski spojevi]] dobijaju ime u skladu sa neorganskom nomenklaturom.<ref name="goldknjiga" /> Osim toga Servis hemijskih sažetaka (''Chemical Abstracts Service'') preporučuje metod indeksiranja hemijskih supstanci. Po toj shemi, svaka hemijska supstanca se može jedinstveno identificirati pomoću broja poznatog kao [[CAS registarski broj]]. === Smeša === {{main|Smeša}} [[Datoteka:LemonadeJuly2006.JPG|mini|left|[[Limunada]] je smeša.]] {{infokutija | podaci1 = [[Datoteka:Cín.png|100px]][[Datoteka:Sulfur-sample.jpg|100px]] | podaci2 = [[Datoteka:Diamants maclés 2(République d'Afrique du Sud).jpg|100px]][[Datoteka:Sugar 2xmacro.jpg|100px]] | podaci3 = [[Datoteka:Sal (close).jpg|100px]][[Datoteka:Sodium bicarbonate.jpg|100px]] | podaci5 = Primjeri čistih hemijskih supstanci. S lijeva na desno: elementi [[kalaj]] (Sn) i [[sumpor]] (S), [[dijamant]] (alotrop [[ugljik]]a), [[saharoza]] (čisti šećer) i [[natrijum-hlorid]] (so) i [[natrijum-hidrogenkarbonat]] (soda bikarbona), koje su ionski spojevi. }} Smeše su [[skup]]ovi dve ili više različitih [[hemijska supstanca|supstanci]], za razliku od [[čista supstanca|čistih]] (prostih) supstanci koje sačinjava samo jedan [[hemijski element|element]] ili jedno [[hemijsko jedinjenje|jedinjenje]]. [[osobina|Osobine]] smeša su aditivne, odnosno, ona zadržava osobine svih supstanci koje je čine.<ref name="katty" /> Tako će smeša [[gvožđe (hemijski element)|gvožđa]] i [[sumpor]]a imati osobine i jednog i drugog elementa (gvožđe će i dalje imati [[magnet]]na svojstva, a sumpor [[žuta boja|žutu boju]]).<ref name="magnezij" /> Smeše možemo podeliti na homogene i heterogene. One su obično [[heterogena supstanca|heterogene]], što znači da se jasno mogu uočiti razlike između supstanci koje ih čine. Međutim, dešava se da su sastojci neke smeše dovoljno mali da se ne mogu videti golim okom, pa takve smeše izgledaju homogeno. Takav je slučaj sa [[krv]]lju. Pod [[mikroskop]]om se vidi da krv sačinjava bezbojna [[tečnost]] sa suspendovanim [[elementarna čestica|česticama]]. [[Homogena supstanca|Homogena]] je ona supstanca kod koje jedan deo ima potpuno isti sastav i osobine kao svaki drugi deo. Primeri za prave homogene smeše (jer se heterogenost ne može dokazati) su neki vodeni [[rastvor]]i (šećera, [[so]]li itd.). Oslobađanje [[toplota|toplote]], [[toplotno zračenje|zračenja]] [[svetlost]]i ili stvaranje [[električna struja|struje]] su [[pojava|pojave]] koje obično prate neku [[hemijska reakcija|hemijsku reakciju]]. Ukoliko ne dođe do ovih pojava prilikom mešanja supstanci, pretpostavlja se da se nije desila [[hemijska reakcija]], već da se napravila smeša. Sastojci u smeši se razdvajaju korišćenjem [[fizička promena|fizičkih promena]] supstanci. Pri tome se mogu koristiti različita [[fizička svojstva]], kao što su [[magnetizam]], [[specifična težina]], (ne)[[rastvorljivost]] u odgovarajućim [[rastvarači]]ma, [[Talište|tačka topljenja]], kao i [[metoda|metode]]: [[destilacija]], [[likvacija]], [[difuzija]], [[elutracija]], [[flotacija]]. === Supstanca === {{main|Supstanca}} Supstanca je oblik postojanja [[materija|materije]] koji je dostupan ljudskim [[čulni organi|čulima]]. Karakteriše je [[masa mirovanja]]. Sastoji se od veoma sitnih [[elementarna čestica|čestica]] - [[atom]]a. Danas je poznato više od 40 milona različitih supstanci, od kojih su neke supstance pronađene u [[priroda|prirodi]], dok se druge proizvode veštačkim putem.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?term=all%5Bfilt%5D&cmd=search&db=pcsubstance PubChem], Pristupljeno 29. 4. 2013.</ref> Bez obzira na koji od ta dva načina pronađene, veliki broj njih, oko 100 hiljada ima praktičnu primenu.<ref>{{cite web |url=http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do;jsessionid=7B02588F7ECAC9725522A356C2E6AA6D?contentType=Article&hdAction=lnkhtml&contentId=871461 |title=Emerald &#124; Management of Environmental Quality: An International Journal &#124; A Swedish overview of selecting hazardous substances as pollution indicators in wastewater |doi=10.1108/14777830410523116 |publisher=Emeraldinsight.com |date= |accessdate=24. 6. 2010. }}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Svaka supstanca ima karakteristična svojstva po kojima se manje-više razlikuje od drugih supstanci, na primer: [[boja|boju]], [[miris]], [[gustina|gustinu]], [[tačka topljenja|temperaturu topljenja]], [[tačka ključanja|temperaturu ključanja]]. Navedena i slična svojstva supstanci, koja se određuju pomoću naših čula ili instrumenata, nazivaju se [[fizička svojstva]]. [[Hemijska svojstva]] supstanci ispoljavaju se pri njihovim [[hemijska reakcija|reakcijama]] sa drugim supstancama. === Hemijske veze === {{main|Hemijske veze}} Hemijska veza je privlačna sila između dva [[atom]]a nastala interakcijom njihovih perifernih ([[valentni elektroni|valentnih]]) [[elektron]]a. [[Sila]] je mnogo jača od [[energija|energije]] toplotnog [[kretanje|kretanja]] tako da su atomi trajno vezani obrazujući stabilnu grupu - [[molekul]]. Elektroni su istog naelektrisanja pa bi trebalo da se odbijaju, međutim, u elektronskim orbitalama sparivanje njihovih [[spin]]ova stabilizuje elektronske parove i ukupan efekat je obrazovanje stabilne veze. Dva osnovna tipa hemijske veze su jonska i kovalenta, ali se u prirodi sreću i 'mešane' veze, odnosno one koje imaju delimično jonski i delimično kovalentni karakter. U prilog tome ide i to što kovalentna veza može biti [[polarna veza|polarna]] i [[nepolarna veza|nepolarna]]. Poseban tip veze je [[metalna veza]] koja se stvara između atoma [[metal]]a. === Joni === {{main|Jon}} [[Datoteka:Selpologne.jpg|Kristal kuhinjske soli|mini]] Jon je [[naelektrisanje|naelektrisana]] čestica (atom ili molekul) koja primila ili izgubila jedan ili više elektrona. Pozitivno naelektrisani [[jon|katjoni]] (na primer [[natrijum]]ov katjon Na⁺) i negativno naelektrisani [[jon|anjoni]] (na primer [[hlor]]ov anjon Cl⁻) mogu da obrazuju [[kristalna rešetka|kristalnu rešetku]] neutralne [[so]]li (na primer [[kuhinjska so|natrijum hlorid]] ili kuhinjska so NaCl). Primeri višeatomskih jona koji se ne raspadaju tokom kiselinsko-baznih reakcija su [[hidroksid]]i (OH⁻) i [[fosfati]] (PO₄³⁻). Jonizovani gasovi se često nazivaju [[plazma (fizika)|plazma]]. === Hemijska reakcija === {{main|Hemijske reakcije}} [[Datoteka:Campfire 4213.jpg|[[plamen|Gorenje]] je jedna od najpoznatijih hemijskih reakcija|mini]] Hemijske reakcije predstavljaju trajne promene u strukturi polaznih [[hemijska supstanca|supstanci]] (reaktanata ili reagujućih supstanci) i nastajanje novih supstanci (proizvoda) koje se po sastavu i svojstvima razlikuju od polaznih supstanci. Hemijske reakcije se grubo mogu podeliti na: # [[Oksido-redukcija|Oksido-redukcione reakcije]]; # [[Komleksne reakcije]]; # Hemijske reakcije pri kojima dolazi do [[disocijacija (hemija)|disocijacije]] i [[asocijacija (hemija)|asocijacije]] molekula, atoma i jona. Hemijske reakcije odigravaju se sa promenom supstanci i sa određenim toplotnim efektom, pri čemu se oslobađa [[energija]] ili troši (vezuje ili otpušta). Ukoliko se prilikom reakcije troši ili oslobađa toplota onda se govori o [[Termohemijske reakcije|termohemijskim reakcijama]]. Količina [[Toplota|toplote]] koja se u toku hemijske reakcije oslobađa ili vezuje naziva se [[toplota reakcije]]. Hemijske reakcije koje se odigravaju oslobađanjem toplote nazivaju se [[egzotermne reakcije]]. Hemijske reakcije koje se odigravaju sa vezivanjem toplote nazivaju se [[endotermne reakcije]]. Ako je hemijska reakcija u jednom smeru endotermna u drugom je egzotermna i obrnuto. === Energija === {{main|Energija}} Neku [[hemijska reakcija|hemijsku reakciju]] uvek prati [[endotermna reakcija|povećanje]] ili [[egzotermna reakcija|gubitak]] energije supstanci koje učestvuju u reakciji. Deo energije se razmenjuje između okoline i reaktanata u obliku [[toplota|toplote]] ili [[svetlost]]i, tako da produkti reakcije mogu imati više ili manje energije od reaktanata. Za reakciju se kaže da je egzotermna ako je ukupna količina energije proizvoda reakcije niža od početne energije reaktanata, dok je kod endotermnih reakcija situacija obrnuta. Hemijske reakcije nisu moguće sve dok energija reaktanata ne pređe energetsku barijeru koja se naziva [[energija aktivacije]]. Brzina hemijske reakcije (na nekoj temperaturi T) je povezana sa energijom aktivacije E preko Bolcmanovog faktora <math>e^{-E/kT} </math> - što je verovatnoća da molekul ima energiju veću ili jednaku E na datoj temperaturi T. Ova eksponencijalna zavisnost brzine reakcije od temperature naziva se [[Arenijusova jednačina]]. Energija aktivacije potrebna za izvođenje hemijske reakcije može biti u obliku toplote, svetlosti, elektriciteta ili mehaničke sile u obliku ultrazvuka.<ref>Reilly, Michael. (2007). * [http://www.newscientisttech.com/article/dn11427 Mechanical force induces chemical reaction], NewScientist.com news service, Reilly</ref> Sa ovim je povezan koncept [[termodinamička slobodna energija|slobodne energije]], koja uključuje i pojam [[entropija|entropije]], a koje je vrlo korisno sredstvo za predviđanje izvodljivosti reakcije i određivanja stanja ravnoteže hemijske reakcije. Reakcija je izvodljiva samo ako je ukupna promena [[Gibsova slobodna energija|Gibsove slobodne entalpije]] negativna <math> \Delta G \le 0 \,</math>; ako je jednaka nuli za hemijsku reakciju se kaže da je u [[hemijska ravnoteža|ravnoteži]]. Postoje samo ograničena moguća stanja energije elektrona, atoma i molekula. Ona su određena pravilima [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]], koja zahteva [[kvantovanje]] energije. Za atome/molekule na višem energetskom stanju se kaže da su pobuđeni. Ti atomi/molekuli u pobuđenom stanju su često reaktivniji, što je preduslov za hemijske reakcije. [[Agregatna stanja|Agregatno stanje]] neke supstance je uvek određeno njenom energijom i energijom njene okoline. Kada su [[međumolekulske sile]] u supstanci takve da energija okruženja nije dovoljna da ih nadjača, supstanca se nalazi u uređenijim stanjima kao što su tečnosti i čvrsta tela, kao što je slučaj sa vodom (H₂O), koja je tečnost na sobnoj temperaturi, jer su njeni molekuli povezani [[vodonična veza|vodoničnim vezama]].<ref>[http://www.chem4kids.com/files/matter_changes.html Changing States of Matter] - Chemforkids.com</ref> Sa druge strane [[vodonik-sulfid|vodonik sulfid]] (H₂S) je gas na sobnoj temperaturi i normalnom pritisku, jer su njegovi molekuli povezani slabijom dipol-dipol interakcijom. Prelazak energije sa jedne supstance na drugu zavisi od veličine energetskog [[kvant]]a koji emituju supstance. Ipak, toplotna energija se lako prenosi sa skoro svake supstance na drugu jer su vibracioni i rotacioni energetski nivoi supstance smešteni vrlo blizu. Pošto elektronski energetski nivoi nisu blizu jedan drugog, [[ultraljubičasto zračenje|ultraljubičasto elektromagnetno zračenje]] se ne prenosi istom lakoćom, a slično je i sa električnom energijom. Postojanje karakterističnih linija energetskih prelaza različitih supstanci je korisno za njihovu identifikaciju analizom [[spektralne linije|spektralnih linija]] različitih vrsta spektara, koja se često koristi u hemijskoj [[spektroskopija|spektroskopiji]], kao na primer u [[infracrvena spektrospkopija|infracrvenoj]] ili [[miktrotalasna spektroskopija|mikrotalasnoj spektroskopiji]], [[nuklearna magnetna rezonancija|nuklearnoj magnetnoj rezonanciji]], [[rezonancija elektronskog spina|rezonanciji elektronskog spina]], itd. Ovo se koristi za identifikaciju sastava udaljenih objekata, kao što su zvezde ili udaljene galaksije, analizom njenog spektra. [[Datoteka:Emission spectrum-Fe.png|n|okvir|Emisioni spektar [[gvožđe (hemijski element)|gvožđa]]]] Termin hemijska energija se često koristi da se nagovesti potencijal supstance da izvrši tranformaciju putem hemijske rekacije odnosno sposobnost da preobrazi druge supstance. === Agregatno stanje === {{Glavni|Agregatno stanje}} [[Datoteka:Phase changes.svg|thumb|lijevo|250px|Primjeri promjene agregatnog stanja]] Pored specifičnih hemijskih osobina koji svrstavaju po različitim hemijskim klasifikacijama, hemikalije mogu postojati u nekoliko [[agregatno stanje|agregatnih stanja]]. U večini slučajeva, hemijske klasifikacije su nezavisne od ovih klasifikacija po stanju, međutim, određene egzotične faze nisu kompatibilne sa određenim hemijskim osobinama. ''Agregatno stanje'' je skup stanja hemijskog sistema u kojem on ima slične strukturne osobine, pod određenim uslovima okoline, od kojih su dva najznačajnija: [[pritisak]] i [[temperatura]]. Fizičke osobine, poput [[gustoća|gustoće]] i [[indeks prelamanja|indeksa prelamanja]] teže da se kreću unutar vrijednosti karakterističnih za određeno agregatno stanje. Stanje materije se definira kao ''fazni prijelaz'', u kojem, kada se energija dovede ili odvede iz sistema, prelazi u "preorganiziranje" strukture sistema, umjesto promjene općenitih uslova. Ponekad distikcija između faza može biti kontinuirana umjesto da ima jasnu granicu, u tom slučaju za materiju se kaže da je u superkritičnom stanju. Kada se tri stanja nalaze istovremeno pod određenim okolnostima, takvi uslovi se nazivaju [[trojna tačka]], a pošto je ona invarijanta, uobičajeno se ona definira kao skup određenih uslova. Najpoznatiji primjeri agregatnih stanja su čvrsta tijela, tekućine i [[plin|gasovi]]. Mnoge supstance mogu postojati u oblika u čvrstoj fazi. Naprimjer, postoje tri faze čvrstog [[željezo|željeza]] (alfa, gama i delta) koje variraju u odnosu na temperaturu i pritisak. Osnovna razlika između čvrstih faza je [[kristalna struktura]], ili aranžiranje atoma. Druga faza koja se obično javlja u studijama hemije je ''vodena'' odnosno tečna faza, koja je stanje supstance rastvorene u vodenom rastvoru (tj. u vodi). Nešto manje uobičajene faze su stanje [[plazma|plazme]], Bose-Einsteinovog kondenzata i fermionskog kondenzata, te [[paramagnetizam|paramagnetske]] i [[feromagnetizam|feromagnetske]] faze [[magnet]]ičnih materijala. Iako se većina uobičajenih stanja odnosi u trodimenzionalne sisteme, tako je moguće definirati i analoge u dvodimenzionalnim sistemima, koje imaju posebnu pažnju zbog njihove relevatnosti u [[biologija|biološkim]] sistemima. == Poznati hemičari == {{columns-list| *[[Marie Curie]] *[[Pierre Curie]] *[[John Dalton]] *[[Jöns Jakob Berzelius]] *[[Dmitrij Ivanovič Mendeljejev]] *[[Antoine Laurent de Lavoisier]] *Sir [[Ernest Rutherford]] *[[Louis Pasteur]] *Sir [[Humphry Davy]] *[[Fritz Haber]] *[[Robert Boyle]] *[[Michael Faraday]] *[[Linus Pauling]] *[[Vladimir Prelog]] *[[Leopold Ružička]] *[[Eduard Buchner]] *[[Mikhail Lomonosov]] *[[Axel Fredrik Cronstedt]] *[[Fritz Strassmann]] *[[Sima Lozanić]] }} == Povezano == * [[Periodni sustav elemenata]] * [[Nobelova nagrada za hemiju]] * [[Stehiometrija|Balansiranje hemijskih jednačina]] * [[Alhemija]] == Reference == {{reflist|2|refs= <ref name="bimp">{{cite web|url=http://www.bipm.org/en/si/base_units/ |title=Official SI Unit definitions |publisher=Bipm.org |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="magnezij">{{cite book |title=Magnesium and Magnesium Alloys |page=59 |author= M. M. Avedesian, Hugh Baker |publisher=ASM International}}</ref> <ref name="katty">{{Cite book|title= General Chemistry |author= Hill, J.W.; Petrucci, R.H.; McCreary, T.W.; Perry, S.S. |edition= 4. |publisher= Pearson Prentice Hall |location= Upper Saddle River, New Jersey |year= 2005 |page= 37}}</ref> <ref name="goldknjiga">[http://goldbook.iupac.org/reports/provisional/abstract04/connelly_310804.html IUPAC Provisional Recommendations for the Nomenclature of Inorganic Chemistry (2004)]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="acdlhateher">{{cite web|url=http://www.acdlabs.com/iupac/nomenclature/ |title=IUPAC Nomenclature of Organic Chemistry |publisher=Acdlabs.com |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="james">{{cite book |author=Armstrong, James |title=General, Organic, and Biochemistry: An Applied Approach |publisher=Brooks/Cole |year=2012 |isbn=978-0-534-49349-3 |page=48}}</ref> <ref name="vizija">[http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?mid=49 Matter: Atoms from Democritus to Dalton] autora: Anthony Carpi, prof.dr.</ref> <ref name="zlat">Zlatna knjiga IUPAC-a [http://goldbook.iupac.org/C01033.html definicija]</ref> <ref name="calmis">{{cite web |url=http://www.calmis.ca.gov/file/occguide/CHEMIST.HTM |title=California Occupational Guide Number 22: Chemists |publisher=Calmis.ca.gov |date=29.10.1999 |accessdate=12.6.2011 |archivedate=2011-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110610111332/http://www.calmis.ca.gov/file/occguide/CHEMIST.HTM |deadurl=yes }}</ref> <ref name="frostb">{{cite web|url=http://antoine.frostburg.edu/chem/senese/101/matter/ |title=General Chemistry Online - Companion Notes: Matter |publisher=Antoine.frostburg.edu |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="bonding">{{cite web|title=chemical bonding|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/684121/chemical-bonding/43383/The-quantum-mechanical-model|work=Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=1.11.2012}}</ref> <ref name="godina11">{{cite web |url=http://www.chem9istry2011.org |title=Chemistry |publisher=Chemistry2011.org |accessdate=10.3.2012 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="bbcok">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/boyle_robert.shtml |title=History - Robert Boyle (1627–1691) |publisher=BBC |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="bojler">Harry Sootin (2011), ''Robert Boyle, Founder of Modern Chemistry'', Literary Licensing, LLC, {{ISBN|978-1-258-11361-2}}</ref> <ref name="afinit">{{Cite book|title = Affinity, that Elusive Dream: A Genealogy of the Chemical Revolution |url = https://archive.org/details/affinitythatelus0000kimm | author = Mi Gyung Kim | publisher = MIT Press | year = 2003 |page = [https://archive.org/details/affinitythatelus0000kimm/page/440 440]|isbn = 0-262-11273-6}}</ref> <ref name="babohemije">{{Cite journal|author=Jennifer Sloan; Eagle, Cassandra T. |url=http://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00897980249a |title=Marie Anne Paulze Lavoisier: The Mother of Modern Chemistry |journal=The Chemical Educator |year=1998 |volume=3 |issue=5 |pages=1–18 |format=PDF |accessdate=2007-12-24 |doi=10.1007/s00897980249a | issn=1430-4171 }}</ref> <ref name="davyhum">{{cite journal|author=Humphry, Davy |title=On some new Phenomena of Chemical Changes produced by Electricity, particularly the Decomposition of the fixed Alkalies, and the Exhibition of the new Substances, which constitute their Bases|pages=1–45|issue=0|year=1808|volume=98|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society|url=http://books.google.com/?id=Kg9GAAAAMAAJ|doi=10.1098/rstl.1808.0001|publisher=Royal Society of London.}}</ref> <ref name="aboutcom2">[http://chemistry.about.com/library/weekly/aa030303a.htm Timeline of Element Discovery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090208130034/http://chemistry.about.com/library/weekly/aa030303a.htm |date=2009-02-08 }} - About.com</ref> <ref name="WebElements_dot_com">{{cite web| url = http://www.webelements.com/| title = WebElements: the periodic table on the web| author = Winter, Mark| publisher = The University of Sheffield| accessdate = 27.1.2014| archivedate = 2014-01-04| archiveurl = https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/| deadurl = no}}</ref> <ref name="develop">{{Cite book| title = The Development of Modern Chemistry | url = https://archive.org/details/developmentofmod0000ihde | author = Ihde, Aaron John | publisher = Courier Dover Publications | year = 1984 | page = [https://archive.org/details/developmentofmod0000ihde/page/164 164] | isbn = 0-486-64235-6}}</ref> <ref name="klinem">Morris Kline (1985) [http://books.google.com/books?id=f-e0bro-0FUC&pg=PA284&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false ''Mathematics for the nonmathematician'']. Courier Dover Publications. p. 284. {{ISBN|0-486-24823-2}}</ref> <ref name="labjour">{{cite web|url=http://www.laboratory-journal.com/science/chemistry-physics/international-year-chemistry-history-chemistry|title=International Year of Chemistry - The History of Chemistry|publisher=G.I.T. Laboratory Journal Europe|date=25.2.2011|accessdate=12.3.2013|archive-date=2013-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615150135/http://www.laboratory-journal.com/science/chemistry-physics/international-year-chemistry-history-chemistry|dead-url=yes}}</ref> <ref name="herit">{{cite web| url=http://www.chemheritage.org/explore/ancients-time.html| title=Ancients & Alchemists - Time line of achievement| publisher=Chemical Heritage Society| archiveurl=https://web.archive.org/web/20100620174035/https://chemheritage.org/explore/ancients-time.html| archivedate=2010-06-20| accessdate=23.3.2014| deadurl=yes}}</ref> <ref name="strodach">{{cite book|author=Strodach, George K.|title=The Art of Happiness|url=https://archive.org/details/artofhappiness0000epic|year=2012|publisher=Penguin Classics|isbn=0-14-310721-6|pages=[https://archive.org/details/artofhappiness0000epic/page/7 7]–8|location=New York}}</ref> <ref name="simpsons">{{cite web|author=Simpson, David |title=Lucretius (c. 99 - c. 55 BCE) |work=The Internet History of Philosophy |date=29.6.2005 |url=http://www.iep.utm.edu/l/lucretiu.htm |accessdate=9.1.2007}}</ref> <ref name="dererum">{{cite web|author=Lucretius|title=de Rerum Natura (On the Nature of Things)|work=The Internet Classics Archive|publisher=Massachusetts Institute of Technology|url=http://classics.mit.edu/Carus/nature_things.html|accessdate=9.1.2007}}</ref> <ref name="textiles">{{cite book|title=Textiles in Indian Ocean Societies|author=Ruth, Barnes|page=1|publisher=Routledge}}</ref> <ref name="newscient">[http://www.newscientist.com/article/mg16121734.300-first-chemists.html First chemists], 13. februar 1999, New Scientist</ref> <ref name="celiklondon">{{Cite book|author= Stahl, George, E. |title= Philosophical Principles of Universal Chemistry |location=London |year= 1730}}</ref> <ref name="jbdumas">Dumas, J. B. (1837). ''Affinite'' (predavanja), vii, str 4. "Statique chimique", Pariz: Académie des Sciences</ref> <ref name="paulingener">{{Cite book|author= Pauling, Linus |title= General Chemistry |publisher= Dover Publications, Inc. |year= 1947 |isbn= 0-486-65622-5}}</ref> <ref name="changray">{{Cite book|author=Chang, Raymond |title=Chemistry, 6. izd. |url=https://archive.org/details/chemistry0006chan |location=New York |publisher=McGraw Hill |year=1998 |isbn=0-07-115221-0}}</ref> <ref name="glaserc">{{Cite book|author=Glaser, Christopher |title= Traite de la chymie|url=https://archive.org/details/traitedelachymi00glasgoog |location=Pariz | year=1663}} citirano u: {{Cite book| author= Kim, Mi Gyung | title = Affinity, That Elusive Dream - A Genealogy of the Chemical Revolution | url= https://archive.org/details/affinitythatelus0000kimm | publisher = The MIT Press | year = 2003 | isbn = 0-262-11273-6}}</ref> <ref name="boyle">{{Cite book|author=Boyle, Robert |title =The Sceptical Chymist|location=New York | publisher=Dover Publications, Inc. (reprint) |year=1661|isbn=0-486-42825-7}}</ref> <ref name="ernest">Weekley, Ernest (1967). ''Etymological Dictionary of Modern English''. New York: Dover Publications. {{ISBN|0-486-21873-2}}</ref> <ref name=oed>Pojam "alhemija", u: ''The Oxford English Dictionary'', J. A. Simpson, E. S. C. Weiner, vol. 1, 2. izd., 1989, {{ISBN|0-19-861213-3}}.</ref> <ref name="anawati">"Arabic alchemy", Georges C. Anawati, str.&nbsp;853–885 u: ''Encyclopedia of the history of Arabic science'', ur. Roshdi Rashed i Régis Morelon, London: Routledge, 1996, vol. 3, {{ISBN|0-415-12412-3}}.</ref> <ref name="stratho">Strathern, P. (2000). ''Mendeleyev's Dream – the Quest for the Elements.'' New York: Berkley Books, {{ISBN|978-0-312-26204-4}}</ref> <ref name="alhemlab">{{cite web|url=http://www.alchemylab.com/history_of_alchemy.htm |title=History of Alchemy |publisher=Alchemy Lab |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="doi1556">{{cite doi|10.1007/BF01801556}}</ref> <ref name="carsten">Carsten Reinhardt. ''Chemical Sciences in the 20th Century: Bridging Boundaries''. Wiley-VCH, 2001. {{ISBN|3-527-30271-9}}. str&nbsp;1–2.</ref> <ref name="theodore">Theodore L. Brown, H. Eugene Lemay, Bruce Edward Bursten, H. Lemay. ''Chemistry: The Central Science''. Prentice Hall; 8. izd. (1999). {{ISBN|0-13-010310-1}}. str&nbsp;3–4.</ref> <ref name=definition>{{cite web |url=http://chemweb.ucc.ie/what_is_chemistry.htm |title=What is Chemistry? |publisher=Chemweb.ucc.ie |accessdate=12.6.2011 |archivedate=2018-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181003061822/http://chemweb.ucc.ie/what_is_chemistry.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="diction">[http://dictionary.reference.com/browse/Chemistry Hemija]. (n.d.). Merriam-Websterov medicinski rječnik, Pristupljeno 19. augusta 2007.</ref> }} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{cite book |ref=harv |last1=Atkins |first1=Peter |authorlink1= |last2=de Paula |first2=Julio |title=Elements of Physical Chemistry |edition=5th |year=2009 |origyear=1992 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=New York |isbn=978-0-19-922672-6}} * {{cite book |ref=harv |last1=Burrows |first1=Andrew |last2=Holman |first2=John |last3=Parsons |first3=Andrew |last4=Pilling |first4=Gwen |last5=Price |first5=Gareth |title=Chemistry³ |url=https://archive.org/details/chemistry3introd0000unse |year=2009 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=Italy |isbn=978-0-19-927789-6 }} * {{cite book |ref=harv |last1=Housecroft |first1=Catherine E. |last2=Sharpe |first2=Alan G. |title=Inorganic Chemistry |edition=3rd |year=2008 |origyear=2001 |publisher = Pearson Education |location=Harlow, Essex |isbn=978-0-13-175553-6 |oclc= |zbl= |doi= |id=}} * Atkins, P.W. ''Galileo's Finger'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-860941-8}} * Atkins, P.W. ''Atkins' Molecules'' (Cambridge University Press) {{ISBN|0-521-82397-8}} * Kean, Sam. ''The Disappearing Spoon - and other true tales from the Periodic Table ''(Black Swan) London, 2010 {{ISBN|978-0-552-77750-6}} * [[Primo Levi|Levi, Primo]] ''The Periodic Table'' (Penguin Books) [1975] translated from the Italian by Raymond Rosenthal (1984) {{ISBN|978-0-14-139944-7}} * Stwertka, A. ''A Guide to the Elements'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-515027-9}} * {{cite web|title=Dictionary of the History of Ideas|url=http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-04|access-date=2015-04-21|archive-date=2008-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080310214753/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-04|dead-url=}} * Atkins, P.W., Overton, T., Rourke, J., Weller, M. and Armstrong, F. ''Shriver and Atkins inorganic chemistry'' (4th edition) 2006 (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-926463-5}} * Chang, Raymond. ''Chemistry'' 6th ed. Boston: James M. Smith, 1998. {{ISBN|0-07-115221-0}}. * {{Clayden1st}} * {{VoetBiochemistry3rd}} * Atkins, P.W. ''Physical Chemistry'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-879285-9}} * Atkins, P.W. et al. ''Molecular Quantum Mechanics'' (Oxford University Press) * McWeeny, R. ''Coulson's Valence'' (Oxford Science Publications) {{ISBN|0-19-855144-4}} * Pauling, L. ''The Nature of the chemical bond'' (Cornell University Press) {{ISBN|0-8014-0333-2}} * Pauling, L., and Wilson, E. B. ''Introduction to Quantum Mechanics with Applications to Chemistry'' (Dover Publications) {{ISBN|0-486-64871-0}} * Smart and Moore ''Solid State Chemistry: An Introduction'' (Chapman and Hall) {{ISBN|0-412-40040-5}} * Stephenson, G. ''Mathematical Methods for Science Students'' (Longman) {{ISBN|0-582-44416-0}} * Charles E. Mortimer: ''Chemie – Das Basiswissen der Chemie''. Thieme, Stuttgart 2003, {{ISBN|3-13-484308-0}}. * Joachim Kranz, Manfred Kuballa: ''Chemie im Alltag.'' Cornelsen Scriptor, Berlin 2003, {{ISBN|3-589-21692-1}}. * Pedro Cintas: ''Der Weg zu chemischen Namen und Eponymen: Entdeckung, Priorität und Würdigung''. In: ''Angewandte Chemie.'' 116(44) (2004), {{ISSN|0044-8249}}, S. 6012–6018. * Wächter, Michael: Tabellenbuch der Chemie. Daten zur Analytik, Laborpraxis und Theorie, Wiley-VCH, Weinheim 2012, 1. Aufl., {{ISBN|978-3-527-32960-1}} * [http://runivers.ru/philosophy/lib/book6235/ Mendeleev D. I. Periodičeskiй zakon: V 3 t.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407182211/https://runivers.ru/philosophy/lib/book6235/ |date=2019-04-07 }} na saйte Runivers * Nekrasov B. V. Osnovы obщeй himii, t. 1. — M.: «Himiя», 1973 * Himičeskaя эnciklopediя, p. red. Knunяnc I. L., t. 5. — M.: «Sovetskaя эnciklopediя», 1988 * Himiя: Sprav. izd./ V. Šreter, K.-H. Lautenšleger, H. Bibrak i dr.: Per. s nem. — M.: Himiя, 1989 * {{cite book |author = Džon Mur. |title = Himiя dlя čaйnikov |isbn = 978-5-8459-1773-7 |year = 2011 |location = M. |publisher = Dialektika }} * {{cite book |author = N. L. Glinka. |title = Obщaя himiя |url = https://archive.org/details/obschayahimiya0000unse |location = M. |publisher = Integral-Press |god = 2008 |isbn = 5-89602-017-1 }} * {{cite book |author = Džua M. |title = Istoriя himii|mesto=M. |publisher = Mir |year = 1966 |pages = 452}} * Dubinskaя A. M., Prizment Э. L. Himičeskie эnciklopedii, v kn.: Himičeskiй эnciklopedičeskiй slovarь. — M., 1983 * Potapov V. M., Kočetova Э. K. Himičeskaя informaciя. Gde i kak iskatь himiku nužnыe svedeniя. — M., 1988 * Kuznecov, Vladimir Ivanovič [http://rushim.ru/books/obzor/kuznecov.djvu Obщaя himiя: tendencii razvitiя.] M.: Vыsšaя škola, 1989. {{refend}} == Vanjske veze == {{Drugi projekti | commons = Chemistry | wikispecies = | wiktionary = hemija }} {{Hemija-lat}} {{Prirodne nauke-lat}} [[Kategorija:Hemija]] k9hnjmyr234u0d5bwqgl5c617xxaxsz 42591922 42591921 2026-05-12T11:29:37Z ~2026-28792-75 351258 nauka 42591922 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Chemicals in flasks.jpg|mini|desno|Hemija proučava sastav, [[Hemijska struktura|strukturu]] i osobine materije, kao i promene kroz koje ona prođe tokom [[hemijska reakcija|hemijskih reakcija]].]] [[Datoteka:VysokePece1.jpg|mini|desno|Hemija proučava i interakcije supstanci sa drugim supstancama i energijom.]] '''Hemija''' ili '''kemija''' ([[srednjovjekovni latinski jezik|srednjovj. lat.]] ''chemia'', ''chymia'' < [[grčki jezik|grč.]] ''χημεία'', ''χυμεία'': miješanje metala), prirodna nauka koja se bavi proučavanjem građe, osobina i promena supstanci kao i zakona po kojima se te promene dešavaju.<ref name=definition /><ref name="diction" /> Klasično se izdvajaju četiri ključna polja u hemiji, mada postoji daleko veći broj usko specijalizovanih grana: [[opšta hemija]], [[neorganska hemija]], [[organska hemija]] i [[biohemija]]. Hemija je jedna od elementarnih nauka, pored [[matematika|matematike]] bliska je i: [[fizika|fizici]], [[biologija|biologiji]], [[farmacija|farmaciji]], [[medicina|medicini]]. U mnogim poslovima kao i u svakodnevnom životu zastupljena je hemija. Hemija zauzima centralno mesto među [[prirodne nauke|prirodnim naukama]]. Između ostalog, bavi se i [[molekul]]ima, njihovom [[Hemijska struktura|strukturom]], osobinama i transformacijama, i principima na kojima se osobine molekula zasnivaju. Zbog ove svoje sveobuhvatnosti, hemija ima dosta zajedničkih tema sa drugim prirodnim naukama, kao što su [[fizika]], [[geologija]] i [[astronomija]], s jedne strane, i [[biologija]], [[fiziologija]] i [[medicina]], s druge.<ref name="theodore" /><ref name="carsten" /> Hemija je grana fizičkih nauka ali postoji određena razlika od fizike.<ref name="doi1556" /> Etimologija pojma ''hemija'' nije u potpunosti razjašnjena, pa je u tom pogledu tema određenih neslaganja. [[Historija hemije]] se može pratiti i preko određenih faza u njenom razvoju, poput [[alhemija|alhemije]], koja se praktikovala [[milenij|hiljadama godina]] u mnogim dijelovima svijeta. == Etimologija == Pojam ''hemija'' potječe od riječi ''[[alhemija]]'', ranijeg skupa aktivnosti koji su obuhvatali elemente iz moderne hemije, [[metalurgija|metalurgije]], [[filozofija|filozofije]], [[astrologija|astrologije]], [[astronomija|astronomije]], misticizma i [[medicina|medicine]]. Ona se obično smatrala kao potraga za načinom pretvaranja [[olovo (element)|olova]] ili nekog drugog uobičajenog materijala u [[zlato]].<ref name="alhemlab" /> Alhemija se počela praktikovati oko 330. godine, uključivala je proučavanje sastava vode, njenog kretanja, rasta, pridruživanja i izlučivanja iz drugih supstanci, izvlačenja ''duhova'' iz tijela kao i njihovim ''spajanjem'' unutar tijela ([[Zosim iz Panopolisa]]).<ref name="stratho" /> Alhemičari su se u narodnom govoru zvali ''[[hemičar]]i'', a kasniji sufiks ''-ija'' je dodan kako bi se opisala vještina hemičara kao ''hemija''. Riječ ''alhemija'' je izvedena iz [[arapski jezik|arapske]] riječi ''al-kimia'' (الکیمیاء). U korijenu, pojam je posuđen iz [[grčki jezik|grčkog]] χημία ili χημεία.<ref name=oed /><ref name="anawati" /> Dalje, ovaj pojam je možda i [[Stari Egipat|egipatskog]] porijekla. Mnogi vjeruju da je ''al-kimia'' izvedena iz grčkog χημία, a koja se opet dobila preko riječi ''chemi'' ili ''kimi'', što je drevno ime [[Egipat|Egipta]] u egipatskom jeziku.<ref name=oed /> Po drugom mišljenju, ''al-kimia'' je možda izvedena iz χημεία, u značenju ''izliti (spojiti) zajedno''.<ref name="ernest" /> == Definicija == Retrospektivno, definicija hemije se mijenjala kroz historiju, kako su nova otkrića i teorije dodavne nove funkcionalnosti u ovu nauku. Pojam ''hemija'', po mišljenju poznatog [[hemičar]]a [[Robert Boyle|Boyla]] 1661. koji je smatrao da je ona subjekat materijalnih principa mješanih (složenih) tijela.<ref name="boyle" /> Dvije godine kasnije, 1663. hemičar [[Christopher Glaser]] opisao je hemiju kao naučnu [[umjetnost]], koja izučava rastvorena tijela te iz njih izvlači različite supstance od kojih su ona izgrađena, kao i način kako da ih ponovno spojiti i dovesti ih do savršenosti višeg nivoa.<ref name="glaserc" /> Definicija riječi ''hemija'' iz 1730. koju je koristio [[Georg Ernst Stahl]] značila je ''umjetnost razdvajanja miješanih, agregatnih i spojenih tijela u njihove sastojke; kao i sastavljanje takvih tijela iz tih sastojaka''.<ref name="celiklondon" /> [[Jean-Baptiste Dumas]] je 1837. smatrao pojam ''hemije'' kao nauku koja izučava zakone i efekte molekularnih sila.<ref name="jbdumas" /> Ova definicija je kasnije evoluirala, pa se 1947. došlo do značenja nauke o supstancama: njihovoj strukturi, osobinama i reakcijama koje ih pretvaraju u druge supstance, a ovu karakterizaciju hemije prihvatio je i [[Linus Pauling]].<ref name="paulingener" /> U novije doba, 1998. profesor Raymond Chang proširio je tu definiciju na proučavanje materije i promjena koje se dešavaju s njom.<ref name="changray" /> == Pregled == [[Atomska teorija]] je osnova kemije. Ta teorija kaže da se sve tvari sastoje od vrlo malih čestica po imenu [[atom]]i. Jedan od prvih zakona koji je doveo do utemeljenja kemije kao znanosti bio je [[Zakon očuvanja mase]]. Taj zakon kaže da tijekom [[kemijska reakcija|kemijske reakcije]] nema primjetne promjene u količini tvari. (Moderna je fizika pokazala da se zapravo radi o očuvanju [[energija|energije]], te da su energija i masa povezane.) Jednostavno rečeno, ako na početku imate 10,000 atoma i napravite mnogo kemijskih reakcija, na kraju ćete opet imati 10,000 atoma. [[Masa]] je ostala ista ako uračunamo energiju koja se pritom izgubila ili stekla. Kemija proučava odnose među atomima: ponekad među pojedinačnim atomima, ali češće kad su atomi vezani uz druge atome i čine [[ion]]e i [[molekula|molekule]]. Atomi stupaju u odnos s drugim atomima (npr. logorska vatra je kombinacija atoma [[kisik|kiseonik]]a iz zraka s atomima [[ugljik]]a i [[vodik]]a iz drveta), a mogu imati odnos i sa [[svjetlo]]m (fotografija nastaje zbog promjena koje svjetlo izaziva na kemikalijama filmske vrpce) i drugim zračenjima. Neobično se brzo otkrilo da se atomi gotovo uvijek slažu u određenim omjerima: silicijski pijesak je struktura gdje omjer atoma [[silicij]]a i atoma kisika iznosi 1:2. Danas znamo da taj [[zakon određenih proporcija]] ima iznimke (npr. integrirani strujni krugovi). Drugo ključno otkriće: kad god se izvodi određena kemijska reakcija, količina stečene ili izgubljene energije uvijek je ista. To je dovelo do važnih pojmova kao što su [[ravnoteža]], [[termodinamika]] i [[kinetika]]. [[Fizikalna hemija]] zasniva se na modernoj [[fizika|fizici]], jer je ''u načelu'' moguće opisati sve kemijske sustave koristeći teoriju [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]]. Ta je teorija matematički složena i kosi se sa zdravim razumom. Ipak, u praksi se samo najjednostavniji kemijski sustavi mogu istraživati isključivo kroz kvantnu mehaniku, te se za praktične svrhe moraju raditi aproksimacije. Zato u većem dijelu kemije nije potrebno detaljno znanje kvantne mehanike, jer se važne posljedice te teorije (prvenstveno orbitalna aproksimacija) mogu razumjeti i primijeniti na jednostavniji način. Iako se ''kvantna mehanika'' često može zanemariti, njezin osnovni pojam - ''kvantizacija energije'' - mora se uzeti u obzir. Kemičari koriste kvantne efekte prilikom svih [[spektroskopija|spektroskopskih]] tehnika (i raznih drugih stvari), iako mnogi kemičari nisu svjesni toga! Osim toga, često se i fizika može zanemariti, a konačni rezultat (npr. [[nuklearna magnetska rezonancija|spektar NMR]]) svejedno može imati smisla. Potpun fizikalni opis kemije mora također uzeti u obzir [[teorija relativnosti|relativnost]], koja je druga glavna teorija moderne fizike, također matematički složena. Srećom, efekti relativiteta važni su samo u izuzetno preciznim izračunima atomske strukture, koji se uglavnom tiču težih elemenata, dok je u praksi relativnost nevažna za gotovo čitavu kemiju. Kemija se obično dijeli ovako: [[analitička hemija]], koja određuje sastav i dijelove tvari; [[organska hemija]], koja proučava ugljikove spojeve; [[anorganska hemija]], koja istražuje šire elemente koje organska hemija ne naglašava; [[biohemija]], proučavanje kemije u biološkom sustavu; i [[fizikalna hemija]], koja je osnova svih drugih grana jer obuhvaća fizikalne osobine tvari i teorije za njihovo istraživanje. Neke druge multidisciplinarne i specijalizirane grane: [[znanost materijala]], hemija [[polimer]]a, [[hemija životne sredine]], [[farmacija]]. == Istorija hemije == [[Datoteka:Epicurus Louvre.jpg|thumb|200px|[[Demokrit]]ovu atomističku filozofiju naknadno je usvojio i [[Epikur]] (341–270 p.n.e.)]] [[Datoteka:Alchemical Laboratory - Project Gutenberg eText 14218.jpg|mini|300px|Alhemičarska laboratorija]] Stare civilizacije, poput [[Stari Egipat|Egipćana]],<ref name="newscient" /> [[Mezopotamija|Babilonaca]] i [[Indija]]ca<ref name="textiles" /> stekle su ogromno praktično znanje o vještinama metalurgije, izrade [[grnčarija|grnčarije]] i pravljenja boja, ali o tome nisu razvili sistematsku teoriju. Osnovne hemijske [[Hipoteza|hipoteze]] prvo su se pojavile u [[Antička Grčka|klasičnoj Grčkoj]] u vidu teorije "četiri elementa" što je konačno uobličio [[Aristotel]] navodeći da su [[vatra]], [[zrak]], zemlja i [[voda]] četiri temeljna elementa čijim je kombiniranjem izgrađeno sve ostalo. Grčki atomizam potječe iz 440tih p.n.e., nastao u djelima filozofa kao što su [[Demokrit]] i [[Epikur]]. [[Rimsko carstvo|Rimski]] filozof Lukrecije je 50 p.n.e. razvio ovu teoriju u svojoj knjizi ''De rerum natura'' ("O prirodi stvari").<ref name="dererum" /><ref name="simpsons" /> Za razliku od modernog koncepta nauke, grčki atomizam je bio čisto filozofske prirode, sa vrlo slabim vezama sa iskustvenim posmatranjima i bez ikakvog osvrta na hemijske eksperimente.<ref name="strodach" /> Vještina alhemije je najprije doživjela procvat u helenističkom svijetu, gdje su se miješale [[magija]] i [[okultizam]] u proučavanje prirodnih supstanci, s krajnjim ciljem pretvaranja elemenata u [[zlato]] i otkrivanje napitka vječnog života.<ref name="labjour" /> Alhemija je otkrivena i praktikovana širom arapskog svijeta nakon pojave [[islam]]a,<ref name="klinem" /> a od tamo se prelila u srednjovjekovnu i [[renesansa|renesansnu]] Evropu preko latinskih prevoda.<ref name="herit" /> === Hemija kao nauka === Pod utjecajem [[naučna revolucija|novih iskustvenih metoda]] koje su predložili [[Francis Bacon]] i drugi, grupa hemičara na Univerzitetu u [[Oxford]]u, [[Robert Boyle]], [[Robert Hooke]] i [[John Mayow]] počeli su da iznova oblikuju stare alhemijske tradicije u naučnu disciplinu. Naročito se Boyle smatra za osnivača i "oca" hemije zbog svog najvažnije rada, teksta iz oblasti klasične hemije "Skeptični hemičar" (''[[The Sceptical Chymist]]'') gdje su navedene osnovne razlike između postavki alhemije i iskustvenih naučnih otkrića nove hemije.<ref name="bojler" /> On je, između ostalog, objavio i [[Boyle-Mariotteov zakon|Boyleov zakon]], čime je odbio klasične postavke "četiri elementa" i predložio mehanističke alternative atoma i [[Hemijska reakcija|hemijskih reakcija]] koje bi mogle biti subjekat strogih eksperimenata.<ref name="bbcok" /> [[Datoteka:David - Portrait of Monsieur Lavoisier (cropped).jpg|thumb|200px|[[Antoine-Laurent de Lavoisier]] se smatra "ocem moderne hemije".<ref name="babohemije" />]] Teoriju [[flogiston]]a (supstance koja je u osnovi svakog sagorijevanja) predložio je Nijemac [[Georg Ernst Stahl]] početkom 18. vijeka a tu teoriju je tek krajem tog vijeka opovrgnuo francuski hemičar [[Antoine Lavoisier]], "hemijski" pandan Newtonu u fizici; koji je učinio više od bilo koga drugog za osnivanje nove nauke na ispravnim teoretskim osnovama, tako što je rasvijetlio princip održanja mase i razvio novi sistem hemijske nomenklature, koji se i danas manje-više koristi.<ref name="afinit" /> Međutim, prije ovog njegovog rada, postignuta su mnoga važna otkrića, naročito u vezi prirode [[zrak]]a, za koji se ispostavilo da je sastavljen iz mnogih različitih gasova. Škotski hemičar [[Joseph Black]] (prvi eksperimentalni hemičar) i Holanđanin [[J. B. van Helmont]] otkrili su [[ugljik dioksid|ugljik-dioksid]], ili ono što je Black nazivao "fiksni zrak" 1754. godine; [[Henry Cavendish]] je otkrio [[vodik]] i rasvijetlio mnoge njegove osobine, dok su [[Joseph Priestley]] i, nezavisno od njega, [[Carl Wilhelm Scheele]] izdvojili čisti [[kisik]]. Engleski naučnik [[John Dalton]] postavio je modernu teoriju atoma; po kojoj su sve supstance sastavljene iz nevidljivih [[atom]]a materije i da različiti atomi imaju različite atomske težine. Razvoj [[Elektrohemija|elektrohemijske]] teorije hemijskih kombinacija desio se početkom 19. vijeka naročito kao rezultat rada dvojice naučnika [[Jacob Berzelius]]a i [[Humphry Davy|Humphryja Davyja]], a zasnovanog na ranijim otkrićima elektrostatičkog stuba koji je napravio [[Alessandro Volta]]. Davy je otkrio devet novih elemenata uključujući [[Alkalni metali|alkalne metale]] izdvajajući ih iz njihovih oksida pomoću električne struje.<ref name="davyhum" /> Britanac [[William Prout]] prvi je predložio sortiranje svih hemijskih elemenata prema njihovim atomskim težinama, tako što je sve poznate atome izrazio omjerom njihove težine prema atomskoj težini vodika. [[John Alexander Reina Newlands|Newlands]] je napravio prvobitni sistem elemenata, koji su kasnije razvili u moderni [[periodni sistem elemenata]]<ref name="WebElements_dot_com" /> Nijemac [[Lothar Meyer]] i Rus [[Dmitrij Ivanovič Mendeljejev]] tokom 1860tih.<ref name="aboutcom2" /> Inertne gasove, kasnije nazvani [[Plemeniti plinovi|plemeniti gasovi]], otkrio je [[William Ramsay]] u saradnji sa [[John William Strutt Rayleigh|Lordom Rayleighjem]] krajem 19. vijeka, pa su s tim otkrićem popunjene osnovne strukture tabele periodnog sistema. [[Organska hemija|Organsku hemiju]] razvio je [[Justus von Liebig]] i njegovi savremenici, nakon što je [[Friedrich Wöhler]] sintetizirao [[urea|ureu]] kojim je zapravo potvrđeno da se živi organizmi, teoretski, mogu posmatrati i svesti pod hemijske zakone.<ref name="develop" /> Druga važna otkrića 19. vijeka bila su, između ostalog, razumijevanje [[Valencija (hemija)|valencije]] veze ([[Edward Frankland]] 1852. godine) i primjena [[Termodinamika|termodinamike]] u hemiji ([[Josiah Willard Gibbs|J. W. Gibbs]] i [[Svante August Arrhenius|Svante Arrhenius]] tokom 1870tih). === Hemijska struktura === [[Datoteka:Rutherford gold foil experiment results.svg|desno|thumb|''gore:'' očekivani rezultati: alfa-čestice prolaze kroz model atoma ''pudinga od šljiva'' bez prepreka.<br /> ''dolje:'' dobijeni rezultati: manji dio čestica je odbijen, dajući indiciju da postoji malehni, koncentrični naboj (atomsko jezgro).]] Tek početkom 20. vijeka konačno su shvaćene teoretske osnove hemije nakon serije značajnih otkrića, koji su rezultat uspjelih pokusa u istraživanju prave prirode unutrašnje strukture atoma. Godine 1897. J. J. Thomson je na Univerzitetu [[Cambridge]] otkrio [[elektron]] a vrlo brzo njega je francuski naučnik Becquerel kao i bračni par [[Pierre Curie|Pierre]] i [[Marie Curie]] istraživali fenomen [[radioaktivnost]]i. U seriji pionirskih eksperimenata [[Ernest Rutherford]] je na Univerzitetu u [[Manchester]]u otkrio unutrašnju strukturu atoma i postojanje [[proton]]a, klasificirao je i objasnio različite vrste radioaktivnog zračenja i uspješno transmutirao prvi element bombardujući [[dušik]] alfa-česticama. Njegov rad na atomskoj strukturi razvili su i poboljšali njegovi učenici, danski fizičar [[Niels Bohr]] i Englez [[Henry Moseley]]. Elektronsku teoriju hemijskih veza i molekulskih orbitala razvili su američki naučnici [[Linus Pauling]] i [[Gilbert N. Lewis]]. Godinu 2011. [[Ujedinjeni narodi]] su proglasili Međunarodnom godinom hemije.<ref name="godina11" /> Godina je proglašena na inicijativu [[IUPAC]]-a (Međunarodne unije čiste i primijenjene hemije) te UN organizacije za nauku, obrazovanje i kulturu, a uključivao je hemijska društva, akademije i institucije u svijetu a zasnivala se na individualnim inicijativama za organiziranje lokalnih i regionalnih aktivnosti. == Podela == === Analitička hemija === {{poseban članak|Analitička hemija}} [[Datoteka:Lab bench.jpg|mini|Laboratorija za hemiju na Istitutu za biohemiju Univerziteta u Kelnu.]] [[Analitička hemija]] je [[nauka]] koja se bavi proučavanjem hemijskih i fizičkih procesa na osnovu kojih se može odrediti kvalitativni i kvantitativni sastav ispitivane [[hemijska supstanca|supstance]]. Zbog toga se ova nauka deli na dve oblasti: kvalitativnu i kvantitativnu [[analiza|analizu]]. Kvalitativna analiza po pravilu prethodi kvantitativnoj i njome se utvrđuje iz kojih se [[hemijski element|elemenata]], [[jon]]a, [[atom]]skih ([[funkcionalna grupa|funkcionalnih]]) grupa i [[molekul]]a sastoji ispitivana supstanca. Kvantitativna analiza se zasniva na utvrđivanju ili količina ispitivanih supstanci ili odnosa u kome se date supstance nalaze. [[naučna metoda|Metode]] kojima se pri tome analitička hemija koristi se mogu podeliti na hemijske, fizičke i fizičko-hemijske. === Neorganska hemija === {{poseban članak|Neorganska hemija}} Hemija je zapravo nauka koja proučava sastav i osobine supstanci, kao i pojave koje se dešavaju kada supstance reaguju jedna sa drugom. Neorganska hemija predstavlja veliki deo hemije jer ona proučava hemijska svojstva i [[hemijska reakcija|reakcije]] svih hemijskih elemenata i njihovih [[hemijsko jedinjenje|jedinjenja]] kao i hemijske procese koji se zbivaju među njima. Izuzetak čine jedinjenja (četvorovalentnog) [[ugljenik]]a koje izučava organska hemija. === Organska hemija === {{poseban članak|Organska hemija}} Organska hemija je, najopštije postavljeno, hemijska disciplina koja se bavi proučavanjem [[ugljenik]]a i njegovih jedinjenja.<ref>''K. Peter C. Vollhardt, Neil E. Schore: Organska hemija — struktura i funkcija'', 4. izdanje, Data Status, Beograd, 2004.</ref> Nešto konkretnije, to je [[nauka]] koja proučava svojstva, strukturu i reaktivnost [[organsko jedinjenje|organskih jedinjenja]], kao i načine na koji se ta saznanja mogu primeniti u [[hemijska sinteza|sintezi]] željenih jedinjenja. I pored sugestivnog naziva, spektar struktura kojima se bavi organska hemija nipošto nije ograničen na supstance poreklom iz živog sveta; naprotiv, organska sinteza bavi se dobijanjem novih organskih jedinjenja iz najrazličitijih prekursora. Ipak, za sva jedinjenja kojima se bavi organska hemija zajedničko je da sadrže [[valenca|četvorovalentni]] ugljenik. Početkom [[19. vek]]a iz [[biljke|biljaka]] su izolovane organske supstance koje su po svojim osobinama bile potpuno drugačije od svih do tada poznatih jedinjenja. Doktrina [[vitalizam|vitalizma]], koju je zastupao veliki broj hemičara tadašnjice, tvrdila je da je osobenost svih takvih jedinjenja prisustvo „životne sile“ ({{jez-lat|vis vitalis}}), bez čijeg učešća je ujedno i nemoguće sintetisati organsku materiju. Ovakav rigidan stav po kojem sinteza organskih struktura (koje su tada smatrane posebno složenima) može da se odigra samo u živim organizmima, a nikako u reakcionoj smeši, efektivno je zakočio dalji razvoj organske hemije. [[1828]]. godine, međutim, [[nemačka|nemački]] hemičar [[Fridrih Veler]] je sasvim slučajno, u pokušaju da dobije [[amonijum-cijanat]] iz [[cijanatna kiselina|cijanatne kiseline]] i [[amonijak]]a, dobio supstancu koju je uspešno identifikovao kao [[ureja|ureju]]. Ureja je danas poznata kao značajan finalni produkt [[metabolizam|metabolizma]] sisara, ali je i u Velerovo vreme bila klasifikovana kao organsko jedinjenje, jer je ranije bila izolovana iz [[urin]]a. [[Velerova sinteza|Velerovom sintezom]] srušen je postulat da je nemoguće dobiti organsko jedinjenje iz neorganskih prekursora. Ovo otkriće predstavljalo je prekretnicu u razvitku organske hemije koje je dovelo do njene velike ekspanzije. Tokom protekla dva veka naučna osnova organske hemije znatno je proširena, zahvaljujući i razvoju drugih hemijskih disciplina. Ima velike implikacije u brojnim drugim poljima nauke i privrede — [[petrohemija|petrohemiji]], [[farmacija|farmaciji]], industriji [[plastika|plastičnih masa]], [[prehrambena industrija|prehrambenoj industriji]], industriji [[boja (hemija)|boja]] i [[lak]]ova... Glavni akcenat u organskoj hemiji danas je na [[organska sinteza|organskoj]] i [[hiralna sinteza|hiralnoj sintezi]], zatim [[zelena hemija|zelenoj hemiji]], [[mikrotalasna hemija|mikrotalasnoj hemiji]] i hemiji [[fuleren]]a. === Fizička hemija === {{main|Fizička hemija}} Fizička hemija je nastala kombinovanjem znanja iz [[fizika|fizike]], hemije, [[termodinamika|termodinamike]] i [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]] da bi se opažene makroskopske pojave opisale na atomskom i molekulskom nivou, dakle, fizička hemija se bavi vezom između mikroskopskih i makroskopskih osobina materije. Na primer, veličina [[molekul]]a u tečnosti može da se odredi na osnovu merenja njenog indeksa prelamanja i [[gustina|gustine]], ili na osnovu toplotnog kapaciteta i površinskog napona. === Biohemija === {{main|Biohemija}} [[Datoteka:DNA orbit animated.gif|thumb|right|290px|Kompjuterski prikaz molekula [[DNK]] ({{PDB2|1D65}})<ref>{{Cite journal2 |title = Molecular structure of the B-DNA dodecamer d(CGCAAATTTGCG)2. An examination of propeller twist and minor-groove water structure at 2.2 A resolution |author = Edwards K.J., Brown D.G., Spink, N., Skelly J.V., Neidle S. |journal = J.Mol.Biol. |year= 1992 |volume = 226 |pmid = 1518049 |url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1518049?dopt=Abstract|pages=1161-1173}}</ref>]] Biohemija je most između [[biologija|biologije]] i hemije koji proučava kako kompleksne [[hemijska reakcija|hemijske reakcije]] stvaraju život. Biohemija je hibridni deo hemije koji konkretno proučava hemijske procese u živim organizmima. Ovaj članak diskutuje samo kopnenu biohemiju, koja počiva na [[ugljenik]]u i [[voda|vodi]]. Kako svi oblici života koje danas imamo na planeti imaju zajedničko poreklo, prema tome imaju i slične biohemije, kao što su [[genetički kod]] i [[stereohemija]] mnogih biomolekula. Nepoznato je da li su naizmenične biohemije uopšte i moguće. Biohemija proučava strukturu i fuknciju celularnih komponenti, kao što su [[protein]]i, [[ugljeni hidrat]]i, [[lipid]]i, [[nukleinska kiselina|nukleinske kiseline]] i ostali [[biomolekuli]]. Iako postoji ogroman broj različitih biomolekula, oni se često sastoje od istih jedinica koje se ponavljaju [[monomeri|monomera]], ali koji se ponavljaju u različitim sekvencima. Nedavno, biohemija je počela da se fokusira na proučavanje reakcija u kojima su [[kataliza]]tori [[enzim]]i, i na proučavanje osobina proteina. Biohemija [[metabolizam|metabolizma]] ćelije i biohemija [[endokrini sistem|endokrinog sistema]] su dva domena koja su intenzivno studirana. Druge oblasti koje spadaju pod pojam biohemije su genetički kod ([[DNK]], [[Ribonukleinska kiselina|RNK]]), [[sinteza proteina]], [[transport kroz ćelijsku membranu]] i [[Prenos signala (biologija)|transdukcija signala]]. === Teorijska hemija === {{main|Teorijska hemija}} Teorijska hemija je podoblast hemije koja koristi znanja iz fizike da se objasne ili predvide hemijski fenomeni. U prethodnim godinama činila ju je samo [[kvantna hemija]], tj. primena kvantne mehanike da bi se rešili problemi u hemiji. Gruba potpodela teorijske hemije su elektronske strukture, dinamika i statistička mehanika. U procesu rešavanja problema, sve tri potgrane mogu biti uključene u različitom stepenu. Od kraja [[Drugi svetski rat|Drugog svetskog rata]], razvoj [[računar]]a je omogućio sistematski razvoj [[računska hemija|računske hemije]], veštine ravijanja i primene računarskih programa za rešavanje hemijskih problema. Teorijska hemija se u velikoj meri preklapa sa (teorijskom ili eksperimentalnom) [[fizika kondenzovane materije|fizikom kondenzovane materije]] i [[molekularna fizika|molekularnom fizikom]]. == Principi moderne hemije == [[Datoteka:Lab bench.jpg|thumb|lijevo|250px|Laboratorija na institutu za biohemiju, [[Univerzitet u Kölnu]].]] Danas prihvaćeni model atomske strukture je [[kvantna mehanika|kvantnomehanički model]].<ref name="bonding" /> Tradicionalna hemija počinje proučavanjem elementarnih čestica, [[atom]]a, [[molekula]],<ref name="vizija" /> [[Hemijsko jedinjenje|hemijskih jedinjenja]], [[metal (hemija)|metala]], [[kristal]]a i drugih agregata materije. Ova materija se može proučavati u tri (uobičajena) agregatna stanja: čvrstom, tečnom ili gasovitom [[agregatno stanje|stanju]], bilo u pojedinačnom ili njihovoj kombinaciji. Međudjelovanja, reakcije i transformacije koje se proučavaju u hemiji obično su rezultat interakcije između atoma, koji dovode do reorganiziranja hemijskih veza koje drže atome povezane jedne s drugima. Takva ponašanja se ispituju u hemijskim laboratorijama. Prema stereotipskim mišljenjima, u hemijskim laboratorijama se koriste razni oblici [[Laboratorijsko posuđe|laboratorijskog posuđa]]. Međutim, posuđe nije osnovno u hemijskim naukama, a veliki broj eksperimenata u hemiji, kako primijenjenoj tako i u industrijskoj, izvodi se bez njega. [[Hemijska reakcija]] je transformacija nekih supstanci u jednu ili više drugačijih supstanci.<ref name="zlat" /> Osnova za takve hemijske transformacije je reorganiziranje elektrona u hemijskim vezama između atoma. One se simbolički mogu predstaviti pomoću hemijskih jednačina, koje obično uključuju atome kao subjekte. Broj atoma na lijevoj i na desnoj strani jednačine moraju biti jednaki. Samo u posebnim slučajevima kada broj atoma na suprotnim stranama jednačine nije isti, takva transformacija se naziva [[nuklearna reakcija]] ili [[radioaktivnost|radioaktivni]] raspad. Vrste hemijskih reakcija u koje mogu stupati supstance i promjene energije povezane sa njima obuhvaćene su određenim osnovnim pravilima, poznatim kao hemijski zakoni. Razmatranja o [[energija|energiji]] i [[entropija|entropiji]] su nezamjenjivo važna u gotovo svim oblastima hemije. Hemijske supstance se dijele po njihovoj strukturi, fazama, kao i po hemijskom sastavu. One se mogu analizirati koristeći alate hemijske analize kao što su [[spektroskopija]] i [[hromatografija]]. Naučnici koji se bave hemijskim istraživanjima nazivaju se [[hemičar]]ima.<ref name="calmis" /> Većina modernih hemičara se specijalizira u jednoj ili više podoblasti hemije. Za detaljno izučavanje hemije postoje brojni koncepti od nezamjenjivog značaja, a neki od njih su:<ref name="frostb" /> === Materija === {{Glavni|Materija}} [[Datoteka:Atom_Diagram.svg|thumb|170px|desno|Dijagram atoma zasnovan na Rutherfordovom modelu]] U hemiji, [[materija]] je definirana kao sve ono što ima masu u mirovanju i zapreminu (zauzima prostor) i sačinjeno je od čestica. Čestice koje sačinjavaju materiju također imaju vlastitu masu u mirovanju, ali je nemaju sve čestice, kao što su naprimjer [[foton]]i. Materija može biti čista supstanca ili smjesa dvije ili više supstanci.<ref name="james" /> === Atom === {{main|Atom}} [[Datoteka:Atom.svg|mini|Najprostiji model atoma helijuma, sa atomskim jezgrom koje se sastoji od dva protona i dva neutrona oko koga kruže dva elektrona.]] Atom ([[Grčki jezik|grčki]] άτομον (atomon) - nedeljiv) je najmanji delić [[hemijska supstanca|supstance]], tj. [[hemijski element|hemijskog elementa]] koji ispoljava sve osobine tog hemijskog elementa. Atom se sastoji iz jezgra i elektronskog omotača.<ref name="james" /> <u>Jezgro čine</u>: * [[Proton]]i, sa pozitivnim naelektrisanjem i jediničnom masom i * [[Neutron]]i, koji imaju jediničnu masu ali nisu naelektrisani. <u>Omotač čine</u>: * [[Elektron]]i, koji imaju negativno naelektrisanje i zanemarljivo malu masu. Hemijske osobine atoma određuje broj protona u njemu ([[redni broj]]) i taj broj je jedinstven za svaki element, a masu broj protona i broj neutrona. Atom kao celina je neutralan jer sadrži isti broj elektrona i protona. Atom postaje naeletrisan tako što primi ili otpusti jedan ili više elektrona i postaje [[jon]]. Hemijske osobine atoma ne zavise od broja neutrona, pa postoje atomi istog elementa sa različitim brojem neutrona - [[izotop]]i. === Molekul === {{main|Molekul}} [[Datoteka:H2o hq2 alpha.png|200px|mini|Molekulska struktura vode.]] [[Datoteka:Caffeine (1) 3D ball.png|210px|thumb|left|Model štapića i kugle molekule [[kofein]]a (C₈H₁₀N₄O₂).]] Molekul je najmanja jedinica [[hemijsko jedinjenje|hemijskog jedinjenja]] koja zadržava hemijski sastav i svojstva. Molekul se sastoji iz više [[atom]]a, istog [[hemijski element|hemijskog elementa]] kao kod [[kiseonik]]a, (O₂), ili iz različitih elemenata kao kod [[voda|vode]] (H₂O). Molekuli su suviše mali da bi se videli golim okom. Dimenzija su od 0,1 do 100 nanometara (0,0000000001 do 0,0000001 metara) mada ima i izuzetaka. Recimo [[makromolekul]] [[DNK]] kad bi se izvadio iz jedra ćelije i razmotao dostigao bi dužinu jednog do dva metra.<ref>[http://hypertextbook.com/facts/1998/StevenChen.shtml Length of a Human DNA Molecule], Pristupljeno 29. 4. 2013.</ref> Međutim i tada bi bio nevidljiv jer bi njegovo 'vlakno' bilo prečnika svega 0,000000005 m. Zato se za određivanje veličine i oblika molekula koriste posebne metode [[fizička hemija|fizičke hemije]] a naročito [[instrumentalne metode]]. Odnos elemenata koji grade jedinjenje, izražava se empirijskom formulom. Na primer, vodu grade [[vodonik]] i kiseonik u odnosu 2:1, H₂O, a etil [[alkohol]], ([[etanol]]) [[ugljenik]], vodonik i kiseonik u odnosu 2:6:1, C₂H₆O. Ovaj odnos ne mora uvek da određuje jedinstveni molekul - [[dimetil etar]] ima isti odnos kao etanol, na primer. Molekuli koji se sastoje od istih atoma, ali u različitom rasporedu se zovu [[Izomer (hemijski)|izomeri]]. [[Hemijska formula|Hemijska]] ili molekulska formula određuje tačnije redosled atoma koji grade molekul, pa je formula etanola CH₃CH₂OH a dimetiletra CH₃OCH₃. Za predstavljanje složenijih molekula gde atomi mogu biti različito raspoređeni u prostoru koriste se strukturne formule. [[Molekulska masa]] je zbir masa atoma koji čine molekul, i poput atomske, izražava se u atomskim jedinicama mase (atomska jedinica mase = 1/12 mase [[izotop]]a ¹²C). Dugo se mislilo da su dužine hemijski veza i njihovi uglovi u molekulu konstantni. Međutim, modernim strukturnim metodama nađeno je da se geometrija hemijske veze neznatno menja, naročito kod složenijih molekula. === Mol === {{main|Mol (jedinica)}} Mol (simbol: mol) je jedna od sedam [[Osnovne jedinice SI sistema|SI osnovnih jedinica]] koja meri [[količina supstance|količinu supstance]] [[sistem]]a. Jedan mol je količina [[hemijska supstanca|supstance]] koja sadrži toliko [[elementarna čestica|čestica]] koliko ima [[atom]]a u tačno 0,012 [[kilogram]]a [[ugljenik]]a [[izotop]]a C12. Ova količina je poznata kao [[Avogadrov broj]] i približno iznosi 6,0221415 × 10&sup2;&sup3;.<ref name="bimp" />{{sfn|Atkins|de Paula|2009|p=9}} Zbog veze [[jedinica atomske mase|jedinice atomske mase]] sa [[Avogadrov broj|Avogadrovim brojem]], praktični način iskazivanja ovoga za atome ili molekule je: ''Količina supstance koja sadrži isti broj [[kilogram|grama]] kao i broj [[relativna atomska masa|atomske mase]] supstance.'' Pošto [[gvožđe (hemijski element)|gvožđe]], na primer, ima atomsku masu od 55,845, u jednom molu gvožđa ima 55,845 grama (0,055845 kilograma). Kada se mol koristi da bi se odredila količina supstance, potrebno je navesti i o kojoj vrsti čestica se radi, jer to mogu biti atomi, [[molekul]]i, [[jon]]i... Na primer, 18 grama vode sadrži 1&nbsp;mol molekula, 2 mola atoma [[vodonik]]a, 1&nbsp;mol atoma [[kiseonik]]a ili ukupno 3 mola atoma. === Element === [[Datoteka:Carbon dioxide structure.png|thumb|desno|130px|[[Ugljen dioksid|Ugljen-dioksid]] (CO₂), primjer hemijskog spoja]] {{main|Hemijski element}} Hemijski element se karakteriše određenim brojem protona u [[atomsko jezgro|jezgru]] njegovih atoma. Ovaj broj se naziva [[atomski broj]] elementa. Na primer, svi atomi sa 6 protona u svom jezgru su atomi hemijskog elementa [[ugljenik]]a, a svi atomi sa 92 protona su atomi [[uranijum]]a. [[Izotop]]i nekog hemijskog elementa mogu imati različiti broj neutrona u svom jezgru, dok im je broj protona isti. Na primer, običan [[vodonik]] ima samo jedan proton u jegru, a njegovi izotopi [[deuterijum]] i [[tricijum]] imaju po jedan proton i po jedan, odnosno dva neutrona u svom jezgru.{{sfn|Housecroft|Sharpe|2008|p=2}} Najpogodniji način za prikaz hemijskih elemenata je [[periodni sistem elemenata]], u kom su elementi grupisani po svojim atomskim brojevima. Zahvaljujući njenom uređenju, grupe (vertikalne kolone) i periode (horizontalni redovi) elemenata u tabeli dele zajedničke hemijske osobine, ili prate određen trend u karakteristikama kao što su [[atomski radijus]], [[elektronegativnost]], itd.{{sfn|Burrows|2009|p=110}} === Jedinjenje === [[Datoteka:Benzene-2D-full.svg|thumb|150px|desno|Dvodimenzionalni skeletni model molekule [[benzen]]a (C₆H₆)]] {{main|Hemijsko jedinjenje}} Hemijsko jedinjenje je čista supstanca koja se sastoji iz dva ili više elemenata.{{sfn|Burrows|2009|p=12}} [[Atom]]i koji sačinjavaju jedinjenje su međusobno vezani [[hemijska veza|hemijskim vezama]] i čine [[molekul]] (ili [[kristalna rešetka|kristalnu rešetku]]). Sastav hemijskih jedinjenja je stalan bez obzira na način njihovog postanka (to znači da je odnos atoma koji su povezani hemijskim vezama uvek isti). Tradicionalno se hemijska jedinjenja dele na [[organska jedinjenja|organska]] i [[neorganska jedinjenja|neorganska]]. Osim ovih, postoje i razne potpodele (na [[kiselina|kiseline]], [[Baza (hemija)|baze]], [[so]]li, [[oksid]]e itd.) [[IUPAC|Međunarodna unija za čistu i primijenjenu hemiju]] (IUPAC) je postavila sistem standardne nomenklature za sve spojeve. Organski spojevi dobijaju ime u skladu sa sistemom organske nomenklature.<ref name="acdlhateher" /> [[Neorganska hemija|Neorganski spojevi]] dobijaju ime u skladu sa neorganskom nomenklaturom.<ref name="goldknjiga" /> Osim toga Servis hemijskih sažetaka (''Chemical Abstracts Service'') preporučuje metod indeksiranja hemijskih supstanci. Po toj shemi, svaka hemijska supstanca se može jedinstveno identificirati pomoću broja poznatog kao [[CAS registarski broj]]. === Smeša === {{main|Smeša}} [[Datoteka:LemonadeJuly2006.JPG|mini|left|[[Limunada]] je smeša.]] {{infokutija | podaci1 = [[Datoteka:Cín.png|100px]][[Datoteka:Sulfur-sample.jpg|100px]] | podaci2 = [[Datoteka:Diamants maclés 2(République d'Afrique du Sud).jpg|100px]][[Datoteka:Sugar 2xmacro.jpg|100px]] | podaci3 = [[Datoteka:Sal (close).jpg|100px]][[Datoteka:Sodium bicarbonate.jpg|100px]] | podaci5 = Primjeri čistih hemijskih supstanci. S lijeva na desno: elementi [[kalaj]] (Sn) i [[sumpor]] (S), [[dijamant]] (alotrop [[ugljik]]a), [[saharoza]] (čisti šećer) i [[natrijum-hlorid]] (so) i [[natrijum-hidrogenkarbonat]] (soda bikarbona), koje su ionski spojevi. }} Smeše su [[skup]]ovi dve ili više različitih [[hemijska supstanca|supstanci]], za razliku od [[čista supstanca|čistih]] (prostih) supstanci koje sačinjava samo jedan [[hemijski element|element]] ili jedno [[hemijsko jedinjenje|jedinjenje]]. [[osobina|Osobine]] smeša su aditivne, odnosno, ona zadržava osobine svih supstanci koje je čine.<ref name="katty" /> Tako će smeša [[gvožđe (hemijski element)|gvožđa]] i [[sumpor]]a imati osobine i jednog i drugog elementa (gvožđe će i dalje imati [[magnet]]na svojstva, a sumpor [[žuta boja|žutu boju]]).<ref name="magnezij" /> Smeše možemo podeliti na homogene i heterogene. One su obično [[heterogena supstanca|heterogene]], što znači da se jasno mogu uočiti razlike između supstanci koje ih čine. Međutim, dešava se da su sastojci neke smeše dovoljno mali da se ne mogu videti golim okom, pa takve smeše izgledaju homogeno. Takav je slučaj sa [[krv]]lju. Pod [[mikroskop]]om se vidi da krv sačinjava bezbojna [[tečnost]] sa suspendovanim [[elementarna čestica|česticama]]. [[Homogena supstanca|Homogena]] je ona supstanca kod koje jedan deo ima potpuno isti sastav i osobine kao svaki drugi deo. Primeri za prave homogene smeše (jer se heterogenost ne može dokazati) su neki vodeni [[rastvor]]i (šećera, [[so]]li itd.). Oslobađanje [[toplota|toplote]], [[toplotno zračenje|zračenja]] [[svetlost]]i ili stvaranje [[električna struja|struje]] su [[pojava|pojave]] koje obično prate neku [[hemijska reakcija|hemijsku reakciju]]. Ukoliko ne dođe do ovih pojava prilikom mešanja supstanci, pretpostavlja se da se nije desila [[hemijska reakcija]], već da se napravila smeša. Sastojci u smeši se razdvajaju korišćenjem [[fizička promena|fizičkih promena]] supstanci. Pri tome se mogu koristiti različita [[fizička svojstva]], kao što su [[magnetizam]], [[specifična težina]], (ne)[[rastvorljivost]] u odgovarajućim [[rastvarači]]ma, [[Talište|tačka topljenja]], kao i [[metoda|metode]]: [[destilacija]], [[likvacija]], [[difuzija]], [[elutracija]], [[flotacija]]. === Supstanca === {{main|Supstanca}} Supstanca je oblik postojanja [[materija|materije]] koji je dostupan ljudskim [[čulni organi|čulima]]. Karakteriše je [[masa mirovanja]]. Sastoji se od veoma sitnih [[elementarna čestica|čestica]] - [[atom]]a. Danas je poznato više od 40 milona različitih supstanci, od kojih su neke supstance pronađene u [[priroda|prirodi]], dok se druge proizvode veštačkim putem.<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?term=all%5Bfilt%5D&cmd=search&db=pcsubstance PubChem], Pristupljeno 29. 4. 2013.</ref> Bez obzira na koji od ta dva načina pronađene, veliki broj njih, oko 100 hiljada ima praktičnu primenu.<ref>{{cite web |url=http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do;jsessionid=7B02588F7ECAC9725522A356C2E6AA6D?contentType=Article&hdAction=lnkhtml&contentId=871461 |title=Emerald &#124; Management of Environmental Quality: An International Journal &#124; A Swedish overview of selecting hazardous substances as pollution indicators in wastewater |doi=10.1108/14777830410523116 |publisher=Emeraldinsight.com |date= |accessdate=24. 6. 2010. }}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Svaka supstanca ima karakteristična svojstva po kojima se manje-više razlikuje od drugih supstanci, na primer: [[boja|boju]], [[miris]], [[gustina|gustinu]], [[tačka topljenja|temperaturu topljenja]], [[tačka ključanja|temperaturu ključanja]]. Navedena i slična svojstva supstanci, koja se određuju pomoću naših čula ili instrumenata, nazivaju se [[fizička svojstva]]. [[Hemijska svojstva]] supstanci ispoljavaju se pri njihovim [[hemijska reakcija|reakcijama]] sa drugim supstancama. === Hemijske veze === {{main|Hemijske veze}} Hemijska veza je privlačna sila između dva [[atom]]a nastala interakcijom njihovih perifernih ([[valentni elektroni|valentnih]]) [[elektron]]a. [[Sila]] je mnogo jača od [[energija|energije]] toplotnog [[kretanje|kretanja]] tako da su atomi trajno vezani obrazujući stabilnu grupu - [[molekul]]. Elektroni su istog naelektrisanja pa bi trebalo da se odbijaju, međutim, u elektronskim orbitalama sparivanje njihovih [[spin]]ova stabilizuje elektronske parove i ukupan efekat je obrazovanje stabilne veze. Dva osnovna tipa hemijske veze su jonska i kovalenta, ali se u prirodi sreću i 'mešane' veze, odnosno one koje imaju delimično jonski i delimično kovalentni karakter. U prilog tome ide i to što kovalentna veza može biti [[polarna veza|polarna]] i [[nepolarna veza|nepolarna]]. Poseban tip veze je [[metalna veza]] koja se stvara između atoma [[metal]]a. === Joni === {{main|Jon}} [[Datoteka:Selpologne.jpg|Kristal kuhinjske soli|mini]] Jon je [[naelektrisanje|naelektrisana]] čestica (atom ili molekul) koja primila ili izgubila jedan ili više elektrona. Pozitivno naelektrisani [[jon|katjoni]] (na primer [[natrijum]]ov katjon Na⁺) i negativno naelektrisani [[jon|anjoni]] (na primer [[hlor]]ov anjon Cl⁻) mogu da obrazuju [[kristalna rešetka|kristalnu rešetku]] neutralne [[so]]li (na primer [[kuhinjska so|natrijum hlorid]] ili kuhinjska so NaCl). Primeri višeatomskih jona koji se ne raspadaju tokom kiselinsko-baznih reakcija su [[hidroksid]]i (OH⁻) i [[fosfati]] (PO₄³⁻). Jonizovani gasovi se često nazivaju [[plazma (fizika)|plazma]]. === Hemijska reakcija === {{main|Hemijske reakcije}} [[Datoteka:Campfire 4213.jpg|[[plamen|Gorenje]] je jedna od najpoznatijih hemijskih reakcija|mini]] Hemijske reakcije predstavljaju trajne promene u strukturi polaznih [[hemijska supstanca|supstanci]] (reaktanata ili reagujućih supstanci) i nastajanje novih supstanci (proizvoda) koje se po sastavu i svojstvima razlikuju od polaznih supstanci. Hemijske reakcije se grubo mogu podeliti na: # [[Oksido-redukcija|Oksido-redukcione reakcije]]; # [[Komleksne reakcije]]; # Hemijske reakcije pri kojima dolazi do [[disocijacija (hemija)|disocijacije]] i [[asocijacija (hemija)|asocijacije]] molekula, atoma i jona. Hemijske reakcije odigravaju se sa promenom supstanci i sa određenim toplotnim efektom, pri čemu se oslobađa [[energija]] ili troši (vezuje ili otpušta). Ukoliko se prilikom reakcije troši ili oslobađa toplota onda se govori o [[Termohemijske reakcije|termohemijskim reakcijama]]. Količina [[Toplota|toplote]] koja se u toku hemijske reakcije oslobađa ili vezuje naziva se [[toplota reakcije]]. Hemijske reakcije koje se odigravaju oslobađanjem toplote nazivaju se [[egzotermne reakcije]]. Hemijske reakcije koje se odigravaju sa vezivanjem toplote nazivaju se [[endotermne reakcije]]. Ako je hemijska reakcija u jednom smeru endotermna u drugom je egzotermna i obrnuto. === Energija === {{main|Energija}} Neku [[hemijska reakcija|hemijsku reakciju]] uvek prati [[endotermna reakcija|povećanje]] ili [[egzotermna reakcija|gubitak]] energije supstanci koje učestvuju u reakciji. Deo energije se razmenjuje između okoline i reaktanata u obliku [[toplota|toplote]] ili [[svetlost]]i, tako da produkti reakcije mogu imati više ili manje energije od reaktanata. Za reakciju se kaže da je egzotermna ako je ukupna količina energije proizvoda reakcije niža od početne energije reaktanata, dok je kod endotermnih reakcija situacija obrnuta. Hemijske reakcije nisu moguće sve dok energija reaktanata ne pređe energetsku barijeru koja se naziva [[energija aktivacije]]. Brzina hemijske reakcije (na nekoj temperaturi T) je povezana sa energijom aktivacije E preko Bolcmanovog faktora <math>e^{-E/kT} </math> - što je verovatnoća da molekul ima energiju veću ili jednaku E na datoj temperaturi T. Ova eksponencijalna zavisnost brzine reakcije od temperature naziva se [[Arenijusova jednačina]]. Energija aktivacije potrebna za izvođenje hemijske reakcije može biti u obliku toplote, svetlosti, elektriciteta ili mehaničke sile u obliku ultrazvuka.<ref>Reilly, Michael. (2007). * [http://www.newscientisttech.com/article/dn11427 Mechanical force induces chemical reaction], NewScientist.com news service, Reilly</ref> Sa ovim je povezan koncept [[termodinamička slobodna energija|slobodne energije]], koja uključuje i pojam [[entropija|entropije]], a koje je vrlo korisno sredstvo za predviđanje izvodljivosti reakcije i određivanja stanja ravnoteže hemijske reakcije. Reakcija je izvodljiva samo ako je ukupna promena [[Gibsova slobodna energija|Gibsove slobodne entalpije]] negativna <math> \Delta G \le 0 \,</math>; ako je jednaka nuli za hemijsku reakciju se kaže da je u [[hemijska ravnoteža|ravnoteži]]. Postoje samo ograničena moguća stanja energije elektrona, atoma i molekula. Ona su određena pravilima [[kvantna mehanika|kvantne mehanike]], koja zahteva [[kvantovanje]] energije. Za atome/molekule na višem energetskom stanju se kaže da su pobuđeni. Ti atomi/molekuli u pobuđenom stanju su često reaktivniji, što je preduslov za hemijske reakcije. [[Agregatna stanja|Agregatno stanje]] neke supstance je uvek određeno njenom energijom i energijom njene okoline. Kada su [[međumolekulske sile]] u supstanci takve da energija okruženja nije dovoljna da ih nadjača, supstanca se nalazi u uređenijim stanjima kao što su tečnosti i čvrsta tela, kao što je slučaj sa vodom (H₂O), koja je tečnost na sobnoj temperaturi, jer su njeni molekuli povezani [[vodonična veza|vodoničnim vezama]].<ref>[http://www.chem4kids.com/files/matter_changes.html Changing States of Matter] - Chemforkids.com</ref> Sa druge strane [[vodonik-sulfid|vodonik sulfid]] (H₂S) je gas na sobnoj temperaturi i normalnom pritisku, jer su njegovi molekuli povezani slabijom dipol-dipol interakcijom. Prelazak energije sa jedne supstance na drugu zavisi od veličine energetskog [[kvant]]a koji emituju supstance. Ipak, toplotna energija se lako prenosi sa skoro svake supstance na drugu jer su vibracioni i rotacioni energetski nivoi supstance smešteni vrlo blizu. Pošto elektronski energetski nivoi nisu blizu jedan drugog, [[ultraljubičasto zračenje|ultraljubičasto elektromagnetno zračenje]] se ne prenosi istom lakoćom, a slično je i sa električnom energijom. Postojanje karakterističnih linija energetskih prelaza različitih supstanci je korisno za njihovu identifikaciju analizom [[spektralne linije|spektralnih linija]] različitih vrsta spektara, koja se često koristi u hemijskoj [[spektroskopija|spektroskopiji]], kao na primer u [[infracrvena spektrospkopija|infracrvenoj]] ili [[miktrotalasna spektroskopija|mikrotalasnoj spektroskopiji]], [[nuklearna magnetna rezonancija|nuklearnoj magnetnoj rezonanciji]], [[rezonancija elektronskog spina|rezonanciji elektronskog spina]], itd. Ovo se koristi za identifikaciju sastava udaljenih objekata, kao što su zvezde ili udaljene galaksije, analizom njenog spektra. [[Datoteka:Emission spectrum-Fe.png|n|okvir|Emisioni spektar [[gvožđe (hemijski element)|gvožđa]]]] Termin hemijska energija se često koristi da se nagovesti potencijal supstance da izvrši tranformaciju putem hemijske rekacije odnosno sposobnost da preobrazi druge supstance. === Agregatno stanje === {{Glavni|Agregatno stanje}} [[Datoteka:Phase changes.svg|thumb|lijevo|250px|Primjeri promjene agregatnog stanja]] Pored specifičnih hemijskih osobina koji svrstavaju po različitim hemijskim klasifikacijama, hemikalije mogu postojati u nekoliko [[agregatno stanje|agregatnih stanja]]. U večini slučajeva, hemijske klasifikacije su nezavisne od ovih klasifikacija po stanju, međutim, određene egzotične faze nisu kompatibilne sa određenim hemijskim osobinama. ''Agregatno stanje'' je skup stanja hemijskog sistema u kojem on ima slične strukturne osobine, pod određenim uslovima okoline, od kojih su dva najznačajnija: [[pritisak]] i [[temperatura]]. Fizičke osobine, poput [[gustoća|gustoće]] i [[indeks prelamanja|indeksa prelamanja]] teže da se kreću unutar vrijednosti karakterističnih za određeno agregatno stanje. Stanje materije se definira kao ''fazni prijelaz'', u kojem, kada se energija dovede ili odvede iz sistema, prelazi u "preorganiziranje" strukture sistema, umjesto promjene općenitih uslova. Ponekad distikcija između faza može biti kontinuirana umjesto da ima jasnu granicu, u tom slučaju za materiju se kaže da je u superkritičnom stanju. Kada se tri stanja nalaze istovremeno pod određenim okolnostima, takvi uslovi se nazivaju [[trojna tačka]], a pošto je ona invarijanta, uobičajeno se ona definira kao skup određenih uslova. Najpoznatiji primjeri agregatnih stanja su čvrsta tijela, tekućine i [[plin|gasovi]]. Mnoge supstance mogu postojati u oblika u čvrstoj fazi. Naprimjer, postoje tri faze čvrstog [[željezo|željeza]] (alfa, gama i delta) koje variraju u odnosu na temperaturu i pritisak. Osnovna razlika između čvrstih faza je [[kristalna struktura]], ili aranžiranje atoma. Druga faza koja se obično javlja u studijama hemije je ''vodena'' odnosno tečna faza, koja je stanje supstance rastvorene u vodenom rastvoru (tj. u vodi). Nešto manje uobičajene faze su stanje [[plazma|plazme]], Bose-Einsteinovog kondenzata i fermionskog kondenzata, te [[paramagnetizam|paramagnetske]] i [[feromagnetizam|feromagnetske]] faze [[magnet]]ičnih materijala. Iako se većina uobičajenih stanja odnosi u trodimenzionalne sisteme, tako je moguće definirati i analoge u dvodimenzionalnim sistemima, koje imaju posebnu pažnju zbog njihove relevatnosti u [[biologija|biološkim]] sistemima. == Poznati hemičari == {{columns-list| *[[Marie Curie]] *[[Pierre Curie]] *[[John Dalton]] *[[Jöns Jakob Berzelius]] *[[Dmitrij Ivanovič Mendeljejev]] *[[Antoine Laurent de Lavoisier]] *Sir [[Ernest Rutherford]] *[[Louis Pasteur]] *Sir [[Humphry Davy]] *[[Fritz Haber]] *[[Robert Boyle]] *[[Michael Faraday]] *[[Linus Pauling]] *[[Vladimir Prelog]] *[[Leopold Ružička]] *[[Eduard Buchner]] *[[Mikhail Lomonosov]] *[[Axel Fredrik Cronstedt]] *[[Fritz Strassmann]] *[[Sima Lozanić]] }} == Povezano == * [[Periodni sustav elemenata]] * [[Nobelova nagrada za hemiju]] * [[Stehiometrija|Balansiranje hemijskih jednačina]] * [[Alhemija]] == Reference == {{reflist|2|refs= <ref name="bimp">{{cite web|url=http://www.bipm.org/en/si/base_units/ |title=Official SI Unit definitions |publisher=Bipm.org |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="magnezij">{{cite book |title=Magnesium and Magnesium Alloys |page=59 |author= M. M. Avedesian, Hugh Baker |publisher=ASM International}}</ref> <ref name="katty">{{Cite book|title= General Chemistry |author= Hill, J.W.; Petrucci, R.H.; McCreary, T.W.; Perry, S.S. |edition= 4. |publisher= Pearson Prentice Hall |location= Upper Saddle River, New Jersey |year= 2005 |page= 37}}</ref> <ref name="goldknjiga">[http://goldbook.iupac.org/reports/provisional/abstract04/connelly_310804.html IUPAC Provisional Recommendations for the Nomenclature of Inorganic Chemistry (2004)]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="acdlhateher">{{cite web|url=http://www.acdlabs.com/iupac/nomenclature/ |title=IUPAC Nomenclature of Organic Chemistry |publisher=Acdlabs.com |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="james">{{cite book |author=Armstrong, James |title=General, Organic, and Biochemistry: An Applied Approach |publisher=Brooks/Cole |year=2012 |isbn=978-0-534-49349-3 |page=48}}</ref> <ref name="vizija">[http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?mid=49 Matter: Atoms from Democritus to Dalton] autora: Anthony Carpi, prof.dr.</ref> <ref name="zlat">Zlatna knjiga IUPAC-a [http://goldbook.iupac.org/C01033.html definicija]</ref> <ref name="calmis">{{cite web |url=http://www.calmis.ca.gov/file/occguide/CHEMIST.HTM |title=California Occupational Guide Number 22: Chemists |publisher=Calmis.ca.gov |date=29.10.1999 |accessdate=12.6.2011 |archivedate=2011-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110610111332/http://www.calmis.ca.gov/file/occguide/CHEMIST.HTM |deadurl=yes }}</ref> <ref name="frostb">{{cite web|url=http://antoine.frostburg.edu/chem/senese/101/matter/ |title=General Chemistry Online - Companion Notes: Matter |publisher=Antoine.frostburg.edu |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="bonding">{{cite web|title=chemical bonding|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/684121/chemical-bonding/43383/The-quantum-mechanical-model|work=Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=1.11.2012}}</ref> <ref name="godina11">{{cite web |url=http://www.chem9istry2011.org |title=Chemistry |publisher=Chemistry2011.org |accessdate=10.3.2012 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="bbcok">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/boyle_robert.shtml |title=History - Robert Boyle (1627–1691) |publisher=BBC |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="bojler">Harry Sootin (2011), ''Robert Boyle, Founder of Modern Chemistry'', Literary Licensing, LLC, {{ISBN|978-1-258-11361-2}}</ref> <ref name="afinit">{{Cite book|title = Affinity, that Elusive Dream: A Genealogy of the Chemical Revolution |url = https://archive.org/details/affinitythatelus0000kimm | author = Mi Gyung Kim | publisher = MIT Press | year = 2003 |page = [https://archive.org/details/affinitythatelus0000kimm/page/440 440]|isbn = 0-262-11273-6}}</ref> <ref name="babohemije">{{Cite journal|author=Jennifer Sloan; Eagle, Cassandra T. |url=http://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00897980249a |title=Marie Anne Paulze Lavoisier: The Mother of Modern Chemistry |journal=The Chemical Educator |year=1998 |volume=3 |issue=5 |pages=1–18 |format=PDF |accessdate=2007-12-24 |doi=10.1007/s00897980249a | issn=1430-4171 }}</ref> <ref name="davyhum">{{cite journal|author=Humphry, Davy |title=On some new Phenomena of Chemical Changes produced by Electricity, particularly the Decomposition of the fixed Alkalies, and the Exhibition of the new Substances, which constitute their Bases|pages=1–45|issue=0|year=1808|volume=98|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society|url=http://books.google.com/?id=Kg9GAAAAMAAJ|doi=10.1098/rstl.1808.0001|publisher=Royal Society of London.}}</ref> <ref name="aboutcom2">[http://chemistry.about.com/library/weekly/aa030303a.htm Timeline of Element Discovery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090208130034/http://chemistry.about.com/library/weekly/aa030303a.htm |date=2009-02-08 }} - About.com</ref> <ref name="WebElements_dot_com">{{cite web| url = http://www.webelements.com/| title = WebElements: the periodic table on the web| author = Winter, Mark| publisher = The University of Sheffield| accessdate = 27.1.2014| archivedate = 2014-01-04| archiveurl = https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/| deadurl = no}}</ref> <ref name="develop">{{Cite book| title = The Development of Modern Chemistry | url = https://archive.org/details/developmentofmod0000ihde | author = Ihde, Aaron John | publisher = Courier Dover Publications | year = 1984 | page = [https://archive.org/details/developmentofmod0000ihde/page/164 164] | isbn = 0-486-64235-6}}</ref> <ref name="klinem">Morris Kline (1985) [http://books.google.com/books?id=f-e0bro-0FUC&pg=PA284&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false ''Mathematics for the nonmathematician'']. Courier Dover Publications. p. 284. {{ISBN|0-486-24823-2}}</ref> <ref name="labjour">{{cite web|url=http://www.laboratory-journal.com/science/chemistry-physics/international-year-chemistry-history-chemistry|title=International Year of Chemistry - The History of Chemistry|publisher=G.I.T. Laboratory Journal Europe|date=25.2.2011|accessdate=12.3.2013|archive-date=2013-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615150135/http://www.laboratory-journal.com/science/chemistry-physics/international-year-chemistry-history-chemistry|dead-url=yes}}</ref> <ref name="herit">{{cite web| url=http://www.chemheritage.org/explore/ancients-time.html| title=Ancients & Alchemists - Time line of achievement| publisher=Chemical Heritage Society| archiveurl=https://web.archive.org/web/20100620174035/https://chemheritage.org/explore/ancients-time.html| archivedate=2010-06-20| accessdate=23.3.2014| deadurl=yes}}</ref> <ref name="strodach">{{cite book|author=Strodach, George K.|title=The Art of Happiness|url=https://archive.org/details/artofhappiness0000epic|year=2012|publisher=Penguin Classics|isbn=0-14-310721-6|pages=[https://archive.org/details/artofhappiness0000epic/page/7 7]–8|location=New York}}</ref> <ref name="simpsons">{{cite web|author=Simpson, David |title=Lucretius (c. 99 - c. 55 BCE) |work=The Internet History of Philosophy |date=29.6.2005 |url=http://www.iep.utm.edu/l/lucretiu.htm |accessdate=9.1.2007}}</ref> <ref name="dererum">{{cite web|author=Lucretius|title=de Rerum Natura (On the Nature of Things)|work=The Internet Classics Archive|publisher=Massachusetts Institute of Technology|url=http://classics.mit.edu/Carus/nature_things.html|accessdate=9.1.2007}}</ref> <ref name="textiles">{{cite book|title=Textiles in Indian Ocean Societies|author=Ruth, Barnes|page=1|publisher=Routledge}}</ref> <ref name="newscient">[http://www.newscientist.com/article/mg16121734.300-first-chemists.html First chemists], 13. februar 1999, New Scientist</ref> <ref name="celiklondon">{{Cite book|author= Stahl, George, E. |title= Philosophical Principles of Universal Chemistry |location=London |year= 1730}}</ref> <ref name="jbdumas">Dumas, J. B. (1837). ''Affinite'' (predavanja), vii, str 4. "Statique chimique", Pariz: Académie des Sciences</ref> <ref name="paulingener">{{Cite book|author= Pauling, Linus |title= General Chemistry |publisher= Dover Publications, Inc. |year= 1947 |isbn= 0-486-65622-5}}</ref> <ref name="changray">{{Cite book|author=Chang, Raymond |title=Chemistry, 6. izd. |url=https://archive.org/details/chemistry0006chan |location=New York |publisher=McGraw Hill |year=1998 |isbn=0-07-115221-0}}</ref> <ref name="glaserc">{{Cite book|author=Glaser, Christopher |title= Traite de la chymie|url=https://archive.org/details/traitedelachymi00glasgoog |location=Pariz | year=1663}} citirano u: {{Cite book| author= Kim, Mi Gyung | title = Affinity, That Elusive Dream - A Genealogy of the Chemical Revolution | url= https://archive.org/details/affinitythatelus0000kimm | publisher = The MIT Press | year = 2003 | isbn = 0-262-11273-6}}</ref> <ref name="boyle">{{Cite book|author=Boyle, Robert |title =The Sceptical Chymist|location=New York | publisher=Dover Publications, Inc. (reprint) |year=1661|isbn=0-486-42825-7}}</ref> <ref name="ernest">Weekley, Ernest (1967). ''Etymological Dictionary of Modern English''. New York: Dover Publications. {{ISBN|0-486-21873-2}}</ref> <ref name=oed>Pojam "alhemija", u: ''The Oxford English Dictionary'', J. A. Simpson, E. S. C. Weiner, vol. 1, 2. izd., 1989, {{ISBN|0-19-861213-3}}.</ref> <ref name="anawati">"Arabic alchemy", Georges C. Anawati, str.&nbsp;853–885 u: ''Encyclopedia of the history of Arabic science'', ur. Roshdi Rashed i Régis Morelon, London: Routledge, 1996, vol. 3, {{ISBN|0-415-12412-3}}.</ref> <ref name="stratho">Strathern, P. (2000). ''Mendeleyev's Dream – the Quest for the Elements.'' New York: Berkley Books, {{ISBN|978-0-312-26204-4}}</ref> <ref name="alhemlab">{{cite web|url=http://www.alchemylab.com/history_of_alchemy.htm |title=History of Alchemy |publisher=Alchemy Lab |accessdate=12.6.2011}}</ref> <ref name="doi1556">{{cite doi|10.1007/BF01801556}}</ref> <ref name="carsten">Carsten Reinhardt. ''Chemical Sciences in the 20th Century: Bridging Boundaries''. Wiley-VCH, 2001. {{ISBN|3-527-30271-9}}. str&nbsp;1–2.</ref> <ref name="theodore">Theodore L. Brown, H. Eugene Lemay, Bruce Edward Bursten, H. Lemay. ''Chemistry: The Central Science''. Prentice Hall; 8. izd. (1999). {{ISBN|0-13-010310-1}}. str&nbsp;3–4.</ref> <ref name=definition>{{cite web |url=http://chemweb.ucc.ie/what_is_chemistry.htm |title=What is Chemistry? |publisher=Chemweb.ucc.ie |accessdate=12.6.2011 |archivedate=2018-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181003061822/http://chemweb.ucc.ie/what_is_chemistry.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="diction">[http://dictionary.reference.com/browse/Chemistry Hemija]. (n.d.). Merriam-Websterov medicinski rječnik, Pristupljeno 19. augusta 2007.</ref> }} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{cite book |ref=harv |last1=Atkins |first1=Peter |authorlink1= |last2=de Paula |first2=Julio |title=Elements of Physical Chemistry |edition=5th |year=2009 |origyear=1992 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=New York |isbn=978-0-19-922672-6}} * {{cite book |ref=harv |last1=Burrows |first1=Andrew |last2=Holman |first2=John |last3=Parsons |first3=Andrew |last4=Pilling |first4=Gwen |last5=Price |first5=Gareth |title=Chemistry³ |url=https://archive.org/details/chemistry3introd0000unse |year=2009 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=Italy |isbn=978-0-19-927789-6 }} * {{cite book |ref=harv |last1=Housecroft |first1=Catherine E. |last2=Sharpe |first2=Alan G. |title=Inorganic Chemistry |edition=3rd |year=2008 |origyear=2001 |publisher = Pearson Education |location=Harlow, Essex |isbn=978-0-13-175553-6 |oclc= |zbl= |doi= |id=}} * Atkins, P.W. ''Galileo's Finger'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-860941-8}} * Atkins, P.W. ''Atkins' Molecules'' (Cambridge University Press) {{ISBN|0-521-82397-8}} * Kean, Sam. ''The Disappearing Spoon - and other true tales from the Periodic Table ''(Black Swan) London, 2010 {{ISBN|978-0-552-77750-6}} * [[Primo Levi|Levi, Primo]] ''The Periodic Table'' (Penguin Books) [1975] translated from the Italian by Raymond Rosenthal (1984) {{ISBN|978-0-14-139944-7}} * Stwertka, A. ''A Guide to the Elements'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-515027-9}} * {{cite web|title=Dictionary of the History of Ideas|url=http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-04|access-date=2015-04-21|archive-date=2008-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080310214753/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-04|dead-url=}} * Atkins, P.W., Overton, T., Rourke, J., Weller, M. and Armstrong, F. ''Shriver and Atkins inorganic chemistry'' (4th edition) 2006 (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-926463-5}} * Chang, Raymond. ''Chemistry'' 6th ed. Boston: James M. Smith, 1998. {{ISBN|0-07-115221-0}}. * {{Clayden1st}} * {{VoetBiochemistry3rd}} * Atkins, P.W. ''Physical Chemistry'' (Oxford University Press) {{ISBN|0-19-879285-9}} * Atkins, P.W. et al. ''Molecular Quantum Mechanics'' (Oxford University Press) * McWeeny, R. ''Coulson's Valence'' (Oxford Science Publications) {{ISBN|0-19-855144-4}} * Pauling, L. ''The Nature of the chemical bond'' (Cornell University Press) {{ISBN|0-8014-0333-2}} * Pauling, L., and Wilson, E. B. ''Introduction to Quantum Mechanics with Applications to Chemistry'' (Dover Publications) {{ISBN|0-486-64871-0}} * Smart and Moore ''Solid State Chemistry: An Introduction'' (Chapman and Hall) {{ISBN|0-412-40040-5}} * Stephenson, G. ''Mathematical Methods for Science Students'' (Longman) {{ISBN|0-582-44416-0}} * Charles E. Mortimer: ''Chemie – Das Basiswissen der Chemie''. Thieme, Stuttgart 2003, {{ISBN|3-13-484308-0}}. * Joachim Kranz, Manfred Kuballa: ''Chemie im Alltag.'' Cornelsen Scriptor, Berlin 2003, {{ISBN|3-589-21692-1}}. * Pedro Cintas: ''Der Weg zu chemischen Namen und Eponymen: Entdeckung, Priorität und Würdigung''. In: ''Angewandte Chemie.'' 116(44) (2004), {{ISSN|0044-8249}}, S. 6012–6018. * Wächter, Michael: Tabellenbuch der Chemie. Daten zur Analytik, Laborpraxis und Theorie, Wiley-VCH, Weinheim 2012, 1. Aufl., {{ISBN|978-3-527-32960-1}} * [http://runivers.ru/philosophy/lib/book6235/ Mendeleev D. I. Periodičeskiй zakon: V 3 t.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407182211/https://runivers.ru/philosophy/lib/book6235/ |date=2019-04-07 }} na saйte Runivers * Nekrasov B. V. Osnovы obщeй himii, t. 1. — M.: «Himiя», 1973 * Himičeskaя эnciklopediя, p. red. Knunяnc I. L., t. 5. — M.: «Sovetskaя эnciklopediя», 1988 * Himiя: Sprav. izd./ V. Šreter, K.-H. Lautenšleger, H. Bibrak i dr.: Per. s nem. — M.: Himiя, 1989 * {{cite book |author = Džon Mur. |title = Himiя dlя čaйnikov |isbn = 978-5-8459-1773-7 |year = 2011 |location = M. |publisher = Dialektika }} * {{cite book |author = N. L. Glinka. |title = Obщaя himiя |url = https://archive.org/details/obschayahimiya0000unse |location = M. |publisher = Integral-Press |god = 2008 |isbn = 5-89602-017-1 }} * {{cite book |author = Džua M. |title = Istoriя himii|mesto=M. |publisher = Mir |year = 1966 |pages = 452}} * Dubinskaя A. M., Prizment Э. L. Himičeskie эnciklopedii, v kn.: Himičeskiй эnciklopedičeskiй slovarь. — M., 1983 * Potapov V. M., Kočetova Э. K. Himičeskaя informaciя. Gde i kak iskatь himiku nužnыe svedeniя. — M., 1988 * Kuznecov, Vladimir Ivanovič [http://rushim.ru/books/obzor/kuznecov.djvu Obщaя himiя: tendencii razvitiя.] M.: Vыsšaя škola, 1989. {{refend}} == Vanjske veze == {{Drugi projekti | commons = Chemistry | wikispecies = | wiktionary = hemija }} {{Hemija-lat}} {{Prirodne nauke-lat}} [[Kategorija:Hemija]] 4hqvy0ih548wro4tmerr7z679w1k2ds 0 3139 42591818 42557603 2026-05-11T17:05:01Z Kxeon 175123 ü, c, y 42591818 wikitext text/x-wiki {{Kutijica za države | ime države = Republika Turska | izgovor izvornog imena države = -{Türkiye Cumhuriyeti}- | ime genitiv = Turske | eng ime = Turkey | zastava = Flag of Turkey.svg | grb = TurkishEmblem.svg | lokacija = Turkey (orthographic projection).svg| moto = ''Mir u kući, mir u svijetu.''<br /> ([[Turski jezik|turski]]: ''Yurtta Sulh, Cihanda Sulh'') | službeni jezik = [[Turski jezik|turski]] | glavni grad = [[Ankara]] | predsednik države množina = |vođa_titula1 = [[Predsjednik Turske|predsjednik]] |vođa_ime1 = [[Recep Tayyip Erdoğan]] |vođa_titula2 = [[Potpredsjednik Turske|potpredsjednik]] |vođa_ime2 = [[Fuat Oktay]] | površina poredak = 36 | površina = 780.580 | vode = 1,3 | stanovništvo poredak = 17 | stanovništvo = 69.660.559 | godina popisa = 2005 | gustina stanovništva = 86.2 | nezavisnost = [[29. 10.|29. oktobar]] [[1923]]. | valuta = [[Turska lira]] | stoti deo valute = 100 centi | vremenska zona = +2 | himna = İstiklâl Marşı | domen = .tr | pozivni broj = 90| komentar = | }} '''Turska''' ({{jez-tr|Türkiye}} – "'''Turkije'''" [[međunarodni fonetski alfabet|{{IPA|[ˈtyɾcije]}}]]; službeno '''Republika Turska''', {{lang|tr|Türkiye Cumhuriyeti}} – "'''Republika Turkije'''"), [[eurazija|euroazijska]] [[država]] smještena u jugoistočnoj [[Evropa|Europi]] (istočna [[Trakija|Tračka]]) i jugozapadnom dijelu [[Azija|Azije]] (Mala Azija). Turska graniči na istoku s [[Gruzija|Gruzijom]], [[Jermenija|Armenijom]], [[Azerbejdžan|Azerbajdžanom]] i [[Iran]]om, na jugu s [[Irak]]om i [[Sirija|Sirijom]], te na zapadu s [[Grčka|Grčkom]], [[Bugarska|Bugarskom]]. [[Sredozemno more]] i [[Cipar]] nalaze se na jugu, [[Egejsko more]] i [[Egejski otoci|otoci]] na zapadu, te [[Crno more]] na sjeveru. Europski i azijski dio turske dijeli [[Mramorno more]], te tjesnaci [[Bosfor|Bospor]] i [[Dardaneli]]. Zbog položaja države na dva kontinenta, turska kultura je jedinstven spoj istočnjačkih i zapadnjačkih običaja i tradicija. Položaj zemlje između [[Evropa|Europe]] na zapadu, [[srednja Azija|središnje Azije]] na istoku, [[Rusija|Rusije]] na sjeveru i [[Bliski Istok|Bliskog istoka]] na jugu, dao je Turskoj i veliku stratešku važnost. Turska je [[demokracija|demokratska]], [[sekularizam|sekularna]], unitarna, ustavna republika čiji je politički sustav [[1923]]. utemeljio [[Kemal Atatürk|Mustafa Kemal Atatürk]], nakon propasti [[Otomansko Carstvo|Osmanskog Carstva]] poslije [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]]. Od tada se politika države počela okretati zapadu, tako da je Turska danas članica mnogih zapadnih organizacija kao što su [[Savjet Evrope|Vijeće Europe]], [[NATO]], [[Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj|OECD]] i [[OSCE]]. Turska je 2005. počela pregovore za članstvo u [[Evropska unija|Europskoj uniji]]. Istovremeno država održava i pojačava svoje političke i gospodarske odnose s istočnjačkim zemljama. == Historija == {{glavni|Historija Turske}} === Historija Anatolije prije dolaska Turaka === [[Datoteka:Troy1.jpg|thumb|left|thumb|Dio zidova [[Troja|Troje]], gdje se oko 1200. pr. nr. odigrao [[Trojanski rat]]]] Poluotok [[Mala Azija]] koji čini veći dio teritorija današnje Turske je jedno od najstarijih stalno naseljenih područja svijeta. Ovdje pronađena naselja iz razdoblja [[neolit|mlađeg kamenog doba]] (Çatalhöyük, Çayönü, Nevali Cori, Hacilar, Göbekli Tepe i Mersin) smatraju se jednim od najranijih ljudskih naselja na svijetu.<ref name="AnatoliaNeolithic">{{cite paper|url=http://www.canew.org/files/Thissen%20lecture.pdf|title=Time trajectories for the Neolithic of Central Anatolia|author=Thissen, Laurens|publisher=CANeW - Central Anatolian Neolithic e-Workshop|format=[[Portable Document Format|PDF]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070605005726/http://www.canew.org/files/Thissen%20lecture.pdf |date=2007-06-05 }}</ref> [[Datoteka:Celsus-Bibliothek2.jpg|thumb|Celsiusova knjižnica u [[Efes|Efezu]] iz 135. godine]] [[Datoteka:Turkey.ancient.tombs.jpg|thumb|desno|Dalyan,Turska]] [[Hetiti|Hetitsko carstvo]] bilo je prvo veliko carstvo na ovom području, a trajalo je od 18. do 13. veka pr. ne. Kasnije utjecaj su stekli [[Frigija|Frigijci]] koji su bili indoeuropski narod i čije carstvo su u 7. veku pr. nr. uništili [[Kimerijci]]. Najznačajnije države nasljednice Frigije bile [[Lidija]], [[Karija]] i [[Likija]]. Jezici kojima su govorili Lidijci i Likijci bili su u osnovi indoeuropski, ali s mnogo neindoeuropskih elemenata koje su pokupili tijekom hetitskog i helenskog razdoblja. Negdje oko 1200. pr.ne. na zapadnoj obali Anatolije naselila su se grčka plemena. Ovo cijelo područje je u 6. i 5. pr.ne. osvojilo perzijsko [[Ahemenidska Monarhija|Ahemenidsko Carstvo]]. Kasnije je 334. pr. ne. ovo područje osvojio [[Aleksandar Veliki]]. Anatolija je zatim podijeljena u veliki broj manjih [[antička Grčka|grčkih]] država, kao što su Bitinija, Kapadokija, Pergam i Pont. Sva ova carstva pokorio je [[Rimsko Carstvo|Rim]] do sredine prvog stoljeća pr. ne. Godine 324., rimski car Konstantin I. Veliki izabrao je [[Bizantijum|Bizantion]] za novi glavni grad Rimskog Carstva (kasniji [[Istanbul|Carigrad]]). Nakon pada [[Zapadno Rimsko carstvo|Zapadnog rimskog carstva]] Carigrad je postao glavni grad [[Bizantsko Carstvo|Bizantskog carstva]]. === Turci i Osmansko Carstvo === {{glavni|Osmansko Carstvo|Hronologija Osmanskog carstva}} [[Datoteka:OttomanEmpireIn1683.png|thumb|left|thumb|Osmansko Carstvo na vrhuncu moći (oko 1680.)]] [[Datoteka:Blaue moschee 6minarette.jpg|thumb|Plava džamija je jedan od najpoznatijih primjera osmanske arhitekture]] U 10. stoljeću Turci [[Seldžuci]] koji su živjeli sjeverno od [[Kaspijsko more|Kaspijskog]] i [[Aralsko more|Aralskog jezera]] počeli su se seliti u istočna područja Anatolije. Seldžuci su bili ogranak Turaka Ouza, a Anatolija je postala njihova domovina nakon [[Bitka kod Mancikerta|Bitke kod Mancikerta]] [[1071]]. godine. Tom pobjedom počinje uspon anatolijskog seldžuskog sultanata ([[Rumski Sultanat|Sultanat Rum]]) koji je bio zasebni dio velikog Seldžuskog carstva koje je pokrivalo područje središnje Azije, Irana, Anatolije i jugozapadne Azije.<ref>{{cite book|title=The Oxford History of Byzantium|first=Cyril|last=Mango|publisher=Oxford University Press, USA|location= |year=2002| isbn = 0-19-814098-3}}</ref> Godine [[1243]]. [[Mongolsko Carstvo|Mongoli]] pobijeđuju Seldžuke, a njihovo carstvo se počinje raspadati. Turska Anatolija tada biva podijeljena u više manjih nezavisnih država zvanih gazi emirati. Do 1300. gazi emirati osvajaju većinu anatolijskih područja tada već oslabljenog [[Bizantsko Carstvo|Bizantskog Carstva]]. U to vrijeme počinje se izdizati gazi emirat kojeg je vodio [[Osman I]]. (po njemu je nazvano [[Otomansko Carstvo|Osmansko Carstvo]]) koji proširuje svoju državu sve do granica s Bizantom. Osmansko je Carstvo tijekom svoje 623 godine duge povijesti imalo doticaja i sa zapadnim i s istočnim kulturama. U 16. i 17. veku carstvo je bila najjača politička sila na svijetu koja se brzo širila prema centralnoj Evropi preko [[Balkan]]a. Uz vrlo jak utjecaj koji je carstvo imalo na promjene kopnenih granica u Europi, veliki značaj imalo je i na moru. Carstvo je bilo jedno od nekoliko sila koje se borilo za kontrolu nad Sredozemljem, a uz to često se sukobljavalo i s portugalskom flotom u [[Indijski ocean|Indijskom oceanu]], pokušavajući obraniti svoju dominaciju nad trgovačkim pravcima između istočne Azije i zapadne Europe. Važnost ovih pravaca opada otkrivanjem [[Rt dobre nade|Rta dobre nade]] 1488. godine. U prvoj polovici 19. veka počinje opadati utjecaj carstva, a konačan udarac dobiva porazom u [[Prvi svjetski rat|Prvom svjetskom ratu]] u koji je ušla u savezu s Njemačkom. [[Francuska]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velika Britanija]] prije su obećale stvaranje armenske države u istočnom dijelu Anatolije, što je osmanska vlast vidjela kao udar na teritorijalni integritet zemlje. Pod izgovorom preseljenja, veliki broj Armenaca je ubijen ili je umro od iscrpljenosti u sirijskoj pustinji. Sveukupno je između 1915. i 1917. ubijeno 1,5 milijun Armenaca. Turska vlada i danas službeno poriče [[Armenski genocid|genocid nad Armencima]]. Nakon rata sile [[Antanta|Antante]] podijelile su teritorij carstva [[Mirovni ugovor u Sèvresu|sporazumom u Sèvresu]] 1920. godine. Osmansko Carstvo izgubilo je sve teritorije izuzev [[Anatolija|Anatolije]] i [[Trakija|Tračke]]. Teritorij današnje Turske podijeljen je u više dijelova. [[Grčka|Grčkoj]] je obećana Smirna (današnji [[İzmir]]) i dio zapadne Anatolije, [[Italija]] je trebala dobiti područje [[Adana|Adane]], a [[Francuska|Francuskoj]] je uz [[Sirija|Siriju]] trebala pripasti i [[Kilikija]]. U istočnom dijelu današnje Turske gdje se nalaze gradovi [[Kars]], [[Ardahan]] i [[Erzurum]] trebala je biti osnovana armenska država. Južno i istočno od Eufrata trebala je biti stvorena autonomna [[Kurdi|kurdska]] regija. Svi ovi planovi na kraju nisu ostvareni. === Osnivanje republike === [[Datoteka:Atatürk vatandaşla sohbet ediyor (30 Aralık 1931).jpg|thumb|Mustafa Kemal Atatürk (1931)]] [[Kemal Atatürk|Mustafa Kemal-paša]] organizira [[19. 5.|19. svibnja]] [[1919]]. politički i vojni [[Turski rat za nezavisnost|ustanak]] protiv ovih planova. Posebno su 1920. vođene žestoke borbe s Grčkom. Rat je završen [[9. 9.|9. rujna]] [[1922]]. zauzimanjem Smirne koja je tada većinski bila naseljena Grcima. Turska pobjeda rezultirala je [[Grčko-turski rat 1919.-1922.|maloazijskom katastrofom]], u kojoj su mnogi Grci i Turci ostali bez svojih domova. Nakon pobjede Turaka, [[24. 7.|24.7.]] [[1923]]. [[Lozanski mir|sporazumom iz Lausanne]] promijenjen je prijašnji [[Mirovni ugovor u Sevresu|sporazum iz Sèvresa]]. Ovim ugovorom uspostavljene su današnje granice Turske. U isto vrijeme izvršena je i izmjena stanovništva s Grčkom. Nakon što su sve strane snage napustile Anatoliju, Mustafa Kemal je [[29. 10.|29. listopada]] [[1923]]. proglasio republiku. Za vrijeme svoga mandata Mustafa Kemal je pokrenuo niz političkih i društvenih reformi diljem zemlje, koje su pretvorili Tursku u modernu, sekularnu i europski orijentiranu državu. Smjernice njegove politike danas se nazivaju [[kemalizam|kemalizmom]]. Između ostalog [[1922]]. ukinut je [[sultanat]], a [[3. 3.]] [[1924]]. i [[kalifat]]. Iste godine ukinut je [[islamsko pravo|šerijatski zakon]], a [[1925]]. provedena je odjevna reforma kojom je zabranjen [[fes]] (tradicionalno tursko muško pokrivalo za glavu), te [[veo]] za žene, a uvedeno je skupno obrazovanje za oba spola. Godine [[1926]]. [[islamski kalendar]] zamijenjen je [[gregorijanski kalendar|gregorijanskim]], a uveden je i [[Međunarodni sistem mjernih jedinica|metrički sistem]]. Idućih godina cijeli pravosudni sustav promijenjen je po uzoru na europske zemlje. Uvedena je [[monogamija]], a 1928. provodi se [[sekularizacija]] i reforma pisma u kojoj je [[arapsko pismo]] zamijenjeno [[latinica|latinicom]]. Ovim reformama je [[1930]]. uvedeno pravo glasa ženama, a od [[1934]]. daje im se i pravo sudjelovanja na izborima. Provedena je i reforma imena građana u kojoj su svima dodijeljena prezimena. Turski parlament je Mustafi Kemalu dodijelio prezime „Atatürk“ (''otac Turaka'') koje je proglašeno posebnim prezimenom kojeg je nosio samo on. Manji broj Atatürkovih reformi je nakon njegove smrti ukinut, kao npr. reforma kojom je u džamijama umjesto na [[arapski jezik|arapskom]] molitva uvedena na [[turski jezik|turskom]]. Nakon Atatürkove smrti [[1938]]., predsjednik Turske je postao njegov bliski suradnik [[İsmet İnönü]]. Inönü je nastavio modernizaciju Turske, a na vanjskopolitičkom planu pokušao je održati neutralnost. Godine [[1939]]., Turskoj je pripojena [[Republika Hataj]] koja je postala turska [[Hatay (provincija)|provincija]]. === Nakon Drugog svjetskog rata === [[Datoteka:Anafartalar Boulevard, Köklü Office Building and shops, 1950s (16645159247).jpg|thumb|Ankara (1950-ih)]] Za vrijeme [[drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] Turska je očuvala svoju vanjskopolitičku neutralnost. U rat na strani [[savezničke sile|saveznika]] ulazi tek simbolički [[23. 2.|23. veljače]] [[1945]]. Iste godine potpisuje [[Povelja Ujedinjenih naroda|povelju UN-a]]. Godine 1946. u Turskoj je uvedeno višestranačje. Demokratska stranka (DP) je pod vodstvom [[Adnan Menderes|Adnana Menderesa]] na izborima 1950. osvojila većinu u parlamentu. Time je završena vladavina Republikanske narodne stranke (CHP) koja je trajala od osnivanja republike. Izbijanjem sukoba između istoka i zapada, te pokušajem utjecaja [[Sovjetski Savez|SSSR]]-a na Tursku, završeno je razdoblje politike neutralnosti za Tursku. Godine 1950. Turska sudjeluje kao dio UN-ovog kontingenta u [[Korejski rat|Korejskom ratu]], a 1952. ulazi u [[NATO]]. Godine 1960. premijer Menderes donosi zakon koji mu omogućuje ukidanje opozicije. Vojska tada organizira državni udar i uhićuje premijera i druge političare, koji su nakon suđenja obješeni u rujnu [[1961]]. na otoku [[İmralı]]. Nakon što je vojska iste godine uvela novi ustav, vratila je vlast narodu. Inönü je postao premijer i vladao je od 1961. do 1965. godine. U to vrijeme Turska postaje pridružena članica [[EEZ]]-a. To razdoblje obilježava i neefikasnost vlade i jačanje ljevičarskih i desničarskih terorističkih aktivnosti, što je dovelo do gospodarskog pada. Godine [[1971]]. vlast ponovo uzima vojska koja uvodi represivne mjere za stanovništvo. Nakon dugog niza godina međuetničkog nasilja na Cipru, Grci organiziraju vojni udar u srpnju [[1974]]. u kojem je svrgnut predsjednik [[Makarios III.]] i postavljen grčki nacionalist [[Nikos Sampson]] kao diktator. Turska se tada odlučuje za vojnu intervenciju na Cipru kojom zauzima sjeverni dio otoka. Devet godina kasnije na tom području uspostavljena je [[Turska Republika Sjeverni Kipar|Turska Republika Sjeverni Cipar]] koju je dosad priznala jedino Turska. Vojska [[12. 9.|12.9.]] [[1980]]. treći put oduzima moć civilno izabranoj vladi. Uzrok je bila politička i gospodarska nestabilnost zemlje u 1970-ima, kao i teroristički napadi ekstremne ljevice i desnice. Vojska je pod generalom [[Kenan Evren|Kenanom Evrenom]] uvela ratno pravo u zemlji i zabranila sve političke stranke. Hunta se prije snažno protivila kurdskim separatistima i lijevoj opoziciji. Dana [[7. 11.|7.11.]] [[1982]]. vojska je predstavila novi [[ustav]] koji je prihvaćen referendumom. Od sredine 1980-ih najvažnijim unutarnjim problemom zemlje smatra se sukob s Kurdima. Turska je dotad vodila politiku asimilacije koja je rezultirala potiskivanjem kurdske kulture i identiteta. Kao reakcija na ovu politiku [[1978]]. je osnovana [[Kurdska radnička partija]] (PKK) s [[Abdullah Öcalan|Abdullahom Ocalanom]] na čelu. Stranka je 1984. počela oružani sukob na jugoistoku Turske s ciljem osnivanja socijalističke države [[Kurdistan]]. Do 2007. godine u sukobima između turske vojske i PKK-a poginulo je oko 40.000 osoba. U veljači 1998. turska tajna služba (MIT) uhvatila je Abdullaha Öcalana u [[Kenija|Keniji]] i dovela ga u Tursku gdje je osuđen na smrtnu kaznu (koja je ukinućem smrtne kazne promijenjena u doživotni zatvor). Tada je PKK proglasio prekid vatre koji je prekršen 2004. godine. [[Datoteka:Erdogan et Bush.jpg|thumb|[[Recep Tayyip Erdogan]] s Georgeom W. Bushem u Bijeloj kući 8.6. 2005.]] Za vrijeme mandata premijera [[Bülent Ecevit|Ecevita]] (1999.–2002.) uvedene su nove reforme građanskog prava sa sveukupnim povećanjem ljudskih prava (kao što su npr. pravo na okupljanja i prosvjede). Ove reforme su kasnije nastavljene, a dovele su između ostalog i do ukinuća smrtne kazne, zabrane mučenja i uvođenja kulturnih sloboda kurdskom stanovništvu. Danas je dopuštena i upotreba kurdskih dijalekata u školstvu, kao i prijenos radijskih i televizijskih kanala na kurdskom. Turska državna televizija danas osim na turskom emitira i na [[kurdski jezik|kurdskom]], [[arapski jezik|arapskom]], [[bosanski jezik|bošnjačkom]] i drugim jezicima. U studenom [[2003]]. [[Al Kaida|Al-Kaida]] je izvela više bombaških napada u Istanbulu, čiji ciljevi su bile sinagoge, britanski konzulat i britanska banka HSBC. U napadima je poginulo 60 osoba. Od 2004. ponovo su izbili sukobi između turskih oružanih snaga i PKK-a. Turska je, nakon 40 godina pokušavanja približavanja, [[3. 10.|3.10.]] [[2005]]. započela pregovore o članstvu u [[Evropska unija|Europskoj uniji]]. == Geografija == === Položaj === [[Datoteka:Karte der Türkei.png|thumb|Položaj Turske]] Turska se zemljopisno proteže na dva kontinenta. [[Anatolija]], azijski dio države, zauzima oko 97% površine Turske. Europski dio koji se nalazi u istočnoj [[Trakija|Tračkoj]] zauzima oko 3% površine države (23.623&nbsp;km²). Sveukupne granice Turske dugačke su 9.850&nbsp;km, od čega 7.200&nbsp;km zauzimaju morske granice. Na zapadu Turska izlazi na [[Egejsko more]], na jugu ima izlaz na [[Sredozemno more]], te na sjeveru na [[Crno more]]. Na kopnu Turska graniči s osam zemalja sa sveukupnom dužinom kopnenih granica od 2.648&nbsp;km. Na sjeverozapadu graniči s [[Grčka|Grčkom]] (206&nbsp;km granice) i [[Bugarska|Bugarskom]] (240&nbsp;km), na sjeveroistoku s [[Gruzija|Gruzijom]] (252&nbsp;km), [[Jermenija|Armenijom]] (268&nbsp;km), [[Azerbejdžan|Azerbajdžanom]] ([[eksklava|eksklavom]] i autonomnom republikom [[Nahčivan|Nahičevan]], 9&nbsp;km), na istoku s [[Iran]]om (499&nbsp;km) te na jugu s [[Irak]]om (352&nbsp;km) i [[Sirija|Sirijom]] (822&nbsp;km). Nedaleko od obale Turske nalazi se i [[Cipar]] koji je politički podijeljen na međunarodno priznatu Republiku Cipar i samo od Turske priznatu [[Turska Republika Sjeverni Kipar|Tursku Republiku Sjeverni Cipar]]. Sjever Turske je jedno od sezmički najaktivnijih područja na svijetu s vrlo čestim potresima. Od većih gradova posebno je potresima ugrožen [[Istanbul]]. === Reljef === [[Datoteka:Turkey-areas.gif|thumb|250px|1. Mramorna regija, 2. Središnja Anatolija, 3. Egejska regija, 4. Sredozemna regija, 5. Crnomorska regija, 6. Jugoistočna Anatolija, 7. Istočna Anatolija]] [[Datoteka:Landschaft westlich Ankara.jpg|thumb|Krajolik zapadno od Ankare]] Turska je zemljopisno podijeljena u sedam regija. To su: [[Mramorna regija]], [[Egejska regija]], [[Crnomorska regija]], [[Središnja Anatolija]], [[Sredozemna regija]], [[Istočna Anatolija]] i [[Jugoistočna Anatolija]]. Ove regije se znatno razlikuju po vegetaciji i klimatskim uvjetima. [[Trakija|Tračka]] se nalazi zapadno od [[Bosfor|Bospora]] na europskoj strani zemlje. Na tračkoj strani rijeka [[Marica (rijeka)|Marica]] (''Meriç'') tvori granicu s Grčkom. Istočno od Bospora nalazi se Mramorna regija. [[Mramorno more]] dijeli Europu od Azije, te Egejsko more od Crnog mora. Na izlazu na Sredozemno more nalazi se tjesnac [[Dardaneli]] dugačak 60&nbsp;km. Na Bosporu se nalazi Istanbul koji je najveći turski grad. Ova brežuljkasta regija koja je gospodarsko središte Turske prekrivena je šumama i grmovitim biljem. Poljoprivreda u tom području je naročito razvijena. Nedaleko od grada [[Bursa]] nalazi se planina [[Uludağ]] koja je popularno turističko odredište. U Egejskoj regiji je također vrlo razvijena poljoprivreda. Iznimno brdoviti krajolik proteže se uzduž zapadne obale od [[Çanakkale]]a do [[Bodrum]]a. Obalno područje je jedno od turistički najrazvijenijih u Turskoj. Uz [[čempres]]e i [[maslina|masline]] ovdje se uzgaja i [[vinova loza]]. U ovoj regiji nalaze se mnogi gradovi iz starogrčkog razdoblja, kao npr. [[Troja]], [[Asos]], [[Pergamon]], [[Efes|Efez]], [[Priena]], [[Milet]], [[Didima]] i [[Euromos]]. Crnomorska regija zauzima sjeverno obalno područje Turske. Ovu regiju karakterizira blaga i vlažna klima. Planinsko područje ove regije prekriveno je šumama. Na ovom vrlo plodnom tlu uzgajaju se [[čaj]], [[duhan]], [[kukuruz]] i [[lješnjak|lješnjaci]]. Regija Središnje Anatolije obuhvaća visoravan u unutrašnjoj Anatoliji. Ovdje se nalazi [[slano jezero]] [[Tuz (jezero)|Tuz Gölü]], te planine koje dosežu do 3.900 metara. Na istoku se nalazi [[Kapadokija]] koja je poznata po zadivljujućim crkvama i nastambama u visokim planinskim predjelima. Unutrašnjom Anatolijom dominiraju [[stepa|stepe]], a to područje se smatra jednim od najsuših predjela Anatolije. Zbog toga poljoprivreda u tom dijelu zemlje nije toliko razvijena. Klimu ove regije karakteriziraju vruća i suha ljeta s hladnim noćima. Zimi temperatura zna pasti i ispod −20&nbsp;°C. Regija Sredozemnog mora proteže se od planina [[Taurus]] na sjeveru do planina [[Amanos]] na istoku. U ovoj regiji pretežito se uzgajaju [[agrumi|citrusi]], [[banana|banane]], [[rajčica|rajčice]], [[kikiriki]] i [[pamuk]]. Jugoistočna Anatolija je najstarija kulturna regija Turske. Proteže se od planina Taurus. Ovdje se nalaze rijeke [[Eufrat]] (''Fırat'') i [[Tigris]] (''Dicle''). Najzastupljenije poljoprivredne kulture su [[pšenica]], [[ječam]], [[vinova loza]], [[maslina|masline]] i [[pistacija]]. {|width="100%" |valign="top"| '''Najviši vrhovi''' * Veliki [[Ararat]] (Büyük Ağrı Dağı) – 5165 m * [[Buzul Dagı]] – 4116 m * [[Süphan Dagı]] – 4058 m * Mali [[Ararat]] (Küçük Ağrı Dağı) – 3925 m * [[Kačkar Dagı]] – 3932 m * [[Erciyes]] – 3917 m |valign="top"| '''Najveće rijeke''' * [[Kızıl]] 1355&nbsp;km * [[Eufrat]] (Fırat) * [[Sakarya (rijeka)|Sakarya]] * [[Murat]] i [[Karasu]] * [[Tigris]] (Dicle) * [[Seyhan (rijeka)|Seyhan]] * [[Ceyhan (rijeka)|Ceyhan]] * [[Goksu]] * Büyük Menderes |valign="top"| '''Jezera''' * [[Van (jezero)|Van Golu]] 3713&nbsp;km² * [[Tuz (jezero)|Tuz Golu]] 1500&nbsp;km² ([[Slano jezero]]) * [[Beyšehir Golu]] 656&nbsp;km² * [[Egridir Golu]] 468&nbsp;km² * [[Akšehir Golu]] 353&nbsp;km² * [[Iznik Golu]] 298&nbsp;km² |valign="top"| '''Otoci''' * [[Gokčeada]] 279&nbsp;km² * [[Marmara|Marmara Adası]] 117&nbsp;km² * [[Bozcaada]] 36&nbsp;km² * Uzunada 25&nbsp;km² * Alibey 23&nbsp;km² * Paşalimanı 21&nbsp;km² * Avşar 21&nbsp;km² |} === Politička podjela === {{glavni|Turske pokrajine}} {{Karta Turske}} Politički je teritorij Turske podijeljen na 81 [[turske provincije|pokrajinu]]. Iako su ove pokrajine radi potreba popisa stanovništva grupirane u već navedene regije, te regije nemaju nikakvu upravnu funkciju. Na čelu svake pokrajine (''il'') nalazi se namjesnik tj. valija (''vali''). U prošlosti su se pokrajine nazivale [[vilajet]]ima (''vilayet''). Pokrajine su podijeljene u [[Okruzi Turske|okruge]] (''ilçeler''). Broj okruga je različit u svakoj pokrajini. U središnjem okrugu (''merkez ilçe'') nalazi se upravno središte pokrajine (''il merkezi''). Pokrajine većinom nose imena svojih glavnih gradova, a iznimke su [[Hatay (provincija)|Hatay]] (glavni grad je [[Antakya]]), [[Kocaeli (provincija)|Kocaeli]] ([[İzmit]]) i [[Sakarya (provincija)|Sakarya]] ([[Adapazarı]]). Sveukupno 18 provincija imaju više od milijun stanovnika, a 21 provincija ima između pola milijuna i milijun stanovnika. Samo u dvije provincije živi ispod 100.000 stanovnika. Pet najmnogoljudnijih provincija u Turskoj su: [[Istanbul (provincija)|Istanbul]] (12.573.836 st.), [[Ankara (provincija)|Ankara]] (4.466.756 st.), [[İzmir (provincija)|İzmir]] (3.739.353 st.), [[Bursa (provincija)|Bursa]] (2.439.876 st.) i [[Adana (provincija)|Adana]] (2.006.650 st.). == Stanovništvo == [[Datoteka:Constan.jpg|thumb|Turkinja i dječak iz Carigrada, [[1873]]. godine]] Prema popisu stanovništva iz [[2000]]. godine Turska je imala 67.844.903 stanovnika, ili 87 stanovnika/km². Od toga je 10 milijuna živjelo na europskom, a 58 milijuna na azijskom dijelu države. === Etničke skupine === Zbog toga što se u Turskoj ne izvodi etnički popis stanovništva nego samo opredijeljenje po jeziku, teško je odrediti njen etnički sastav, jer neke [[Manjina|manjine]] govore uglavnom [[Turski jezik|turskim jezikom]]. Posebno je teško odrediti ukupan broj pripadnika [[Kurdi|kurdske]] i [[Zaza]] etničke skupine, budući da su one najsnažnije bile pogođene politikom asimilacije. Podaci o broju pripadnika pojidine etničke skupine snažno variraju od izvora do izvora. Stanovništvo Turske danas čine slijedeće etničke skupine: od 77%<ref>[http://www.milliyet.com.tr/2007/03/22/guncel/agun.html 55 milyon kişi 'etnik olarak' Türk ("55 milijuna osoba su 'etnički' Turci")]</ref> do 81%<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920072149/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |date=2017-09-20 }} CIA World Factbook - Turkey</ref> [[Turci]], od 15% do 20% [[Kurdi]], od 2% do 3% [[Zaza]], 2% [[Arapi]], 1% [[Albanci]], 0,5% [[Čerkezi]], 0,5 % [[Gruzijci|Gruzi]], te pripadnici ostalih etničkih skupina kao što su [[Abhazi]], [[Aramejci]], [[Jermeni|Armenci]], [[Bošnjaci]], [[Bugari]], [[Grci]], [[Lazi]], [[Čečeni]] i drugi. Pripadnici ostalih [[turkijski narodi|turkijskih naroda]] se također prema popisu stanovništva smatraju Turcima. Procjenjuje se da danas u Turskoj uz osmanske Turke živi i oko 2 do 5 milijuna [[Krimski Tatari|Krimskih Tatara]] i [[Tatari|Tatara]], od 0,5 do 2 milijuna [[Azeri|Azera]], oko 200.000 Mesketinskih Turaka, oko 100.000 Tahtacıja, oko 60.000 Karapapaka, između 14.000 i 20.000 Gagauza, oko 2.000 Uzbeka, te oko 1.000 Kazaha, Kirgiza, Kumica, Turkmena i 500 Ujgura. === Jezici === Nacionalni i jedini službeni jezik Turske je [[turski jezik]], koji je materinski jezik za preko 80% stanovništva zemlje, a kao drugi jezik govori ga od 10 do 15% stanovništva. Time je ovo najgovoreniji jezik u državi. Uz turski u zemlji se govori i oko 20-ak drugih jezika iz pet različitih [[Jezične porodice i jezici|jezičnih porodica]]. Manjinski jezici s najvećim brojem govornika su: * kurmandži ili sjeverno[[kurdski jezik|kurdski]] s oko 10 milijuna govornika ([[indoevropski jezici|indoeuropski]] jezik [[Indoiranski jezici|indoiranske]] skupine) * [[zazaki]] s između 1,2 i 2 milijuna govornika ([[indoevropski jezici|indoeuropski]] jezik [[Indoiranski jezici|indoiranske]] skupine) * [[arapski jezik|arapski]] (sjevernomezopatamijski arapski) s oko milijun govornika ([[afroazijski jezici|afrazijski]] jezik [[Semitski jezici|semitske]] skupine * [[azerski jezik|azerski]] s oko 550.000 govornika u Turskoj ([[Turkijski jezici|turkijski]] jezik oguske skupine) * [[kabardinski jezik|kabardinski]] ili istočnočerkeski s oko 550.000 govornika u Turskoj ([[Sjeverozapadni kavkaski jezici|zapadnokavkaski]] jezik) * [[adigejski jezik|adigejski]] ili zapadnočerkeski sa skoro 300.000 govornika ([[Sjeverozapadni kavkaski jezici|zapadnokavkaski]] jezik) * [[bugarski jezik|bugarski]] (pomački) s oko 300.000 govornika u Turskoj ([[indoevropski jezici|indoeuropski]] jezik [[slavenski jezici|slavenske]] skupine) [[Datoteka:Ataturk-September_20,_1928.jpg|thumb|180px|[[Mustafa Kemal Ataturk|Atatürk]] predstavlja novu tursku abecedu 1928. godine]] Oko 40.000 građana Turske govori [[jermenski jezik|armenski]], a oko 4.000 [[grčki jezik|grčki]] kao materinski jezik. Ova dva jezika bila su u prošlosti snažno rasprostranjena u Turskoj, budući da je početkom 20. stoljeća na području današnje Turske živjelo oko dva milijuna [[Jermeni|Armenaca]] i 1,5 milijuna [[Grci|Grka]]. Također u prošlosti su se na području Turske govorili i neki jezici koji danas praktički i nemaju govornika. Od manjinskih indoeuropskih jezika značajan broj govornika imaju [[albanski jezik|albanski]] (oko 15.000), [[romski]] (25.000) i domarski (30.000) jezik. Od [[Kartvelski jezici|kartvelskih]] jezika značajan broj govornika imaju gruzijski (40.000) i lazijski (30.000) jezik. Uz kabardinski i adigejski jezik, od zapadnokavkaskih jezika u Turskoj se govori i [[Abhaski jezik|abhaski]] (5.000) te [[abaski]] (10.000) jezik. Danas u Turskoj žive i male zajednice govornika raznih [[turkijski jezici|turkijskih jezika]] kao što su turkmenski, kazaški, kirgijski, uzbečki, ujgurski, kumički i krimski tatarski, te nekoliko stotina govornika kavkaskih jezika, kao što su čečenski, lakski i lezgijski, kao i određeni broj govornika osetskog i perzijskog koji spadaju pod iranske jezike. ==== Turski u Turskoj ==== Standardni jezik zemlje je istanbulski turski, koji se koristi u medijima i u školstvu. Također postoje mnoge dijalektalne razlike u jeziku diljem zemlje i izvan nje. Istraživanje turskih dijalekata provodi nekoliko sveučilišta i institucija, a najznačajnija je Turska jezična udruga (''Türk Dil Kurumu'') koja je službeno regulatorno tijelo zaduženo za turski jezik od 1932. godine. Službeni jezik [[Otomansko Carstvo|Osmanskog Carstva]] bio je [[osmanski turski]] koji se bitno razlikovao od govornog turskog jezika. Tijekom Atatürkove jezične reforme uklonjene su mnoge perzijske i arapske posuđenice koje su se koristile u službenom jeziku, a arabicu je zamijenila latinica. U tom razdoblju znatno je porasla i pismenost, koja je dotad među običnim stanovništvom bila rijetka. === Religija === [[Datoteka:Edirne 7333 Nevit.JPG|thumb|220px|[[Selimija]] u [[Jedrene|Odrinu]] je jedna od najistaknutijih povijesnih džamija u Turskoj]] [[Islam]] je religija s najviše sljedbenika u Turskoj, u kojoj se oko 99% stanovništva izjašnjava kao [[muslimani]].<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3432.htm Bureau of European and Eurasian Affairs - Background Note: Turkey]</ref> Između 80 i 85% muslimana su [[suniti]], a ostalih 15 do 20% čine većinom [[šijitizam|šijitski]] [[Aleviti]]<ref>{{cite book|title=The Alevis in Turkey: The Emergence of a Secular Islamic Tradition|first=David|last=Shankland|publisher=Routledge (UK)|location=|year=2003| isbn = 0-7007-1606-8|url= http://books.google.com/books?vid=ISBN0700716068&id=lFFRzTqLp6AC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=Religion+in+Turkey&sig=qrG576JrBxJ4LIBqD-41ALytcAI#PPP1,M1}}</ref>. Danas u Turskoj živi i oko 125.000 [[kršćani|kršćana]] (0,2%)<ref>[[Kirche in Not]]: [http://www.kirche-in-not.de/01_aktuelles/meldungen_2006_tuerkische_christen_fuer_eu_beitritt.php Christen in der Türkei hoffen auf EU-Beitritt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404213159/http://www.kirche-in-not.de/01_aktuelles/meldungen_2006_tuerkische_christen_fuer_eu_beitritt.php |date=2008-04-04 }} 22.9. 2006.</ref> i 23.000 [[judaizam|židova]] (0,04%). Početkom 20. stoljeća kršćani su činili oko 20% stanovništva u zemlji (većinom su to bili [[Jermeni|Armenci]] i [[Grci]]), a broj židova 1923. bio je 100.000. U Turskoj živi i malena zajednica [[Jazidi|Jazida]], koji su etnički većinom Kurdi. Diljem Turske postoje mnoga judaistička i kršćanska svetišta i povijesno važna mjesta za ove religije, tako da su diljem zemlje još aktivne mnoge povijesne [[džamija|džamije]], [[hrišćanska crkva|crkve]] i [[sinagoga|sinagoge]]. [[Hanefijski mezheb|Hanefijsko]] učenje sunitskog islama većinom organizira država kroz Direktorat vjerskih poslova (''Diyanet İşleri Başkanlığı'') koji kontrolira sve džamije i vjerske službenike (imame). Turska je prema ustavu [[sekularizam|sekularna]] država bez državne religije. Od osnivanja republike u Turskoj postoji snažna tradicija sekularizma koji je izgrađen prema francuskom modelu laicizma. Ustav zemlje osigurava vjerske slobode svima, a vjerske zajednice su stavljene pod zaštitu države. Zakonom je zabranjeno nošenje bilo kakve odjeće povezane s vjerom (kao [[hidžab]]) u javnim ustanovama, školama ili fakultetima. == Politički ustroj == Turska je svjetovna parlamentarna republika osnovana na načelu diobe vlasti na zakonodavnu, izvršnu i pravosudnu. [[Ustav]] je vrhovni zakon države. === Predsjednik === Predsjednik je šef države i izabire se najmanje dvotrećinskom većinom Velike turske narodne skupštine, poznatije kao [[medžlis]], na jednokratni, sedmogodišnji mandat. Da bi bio podoban za ovu funkciju, kandidat mora biti turski državljanin stariji od 40 godina, mora biti podoban za izbor u VTNS, te mora imati visoku stručnu spremu. Predsjednik predsjedava Nacionalnim vijećem za sigurnost i predstavlja ured Vrhovnog zapovjednika. U vrijeme rata, šef glavnog stožera vrši funkciju vrhovnog zapovjednika u ime predsjednika. Predsjednik je ovlašten proglašavati zakone ili ih slati natrag u [[parlament]] na ponovno razmatranje, raspisivati javne referendume, raspisivati parlamentarne izbore, imenovati premijera ili prihvatiti njegovu ostavku; ratificirati i objavljivati međunarodne sporazume itd. === Izvršna vlast === Izvršna vlast je u rukama predsjednika i Vijeća ministara, kojim predsjedava premijer. Premijera imenuje predsjednik odabirom između članova Velike turske narodne skupštine, te kandidira ministre, čije imenovanje mora odobriti Velika turska narodna skupština. Na premijerov prijedlog predsjednik razrješava ministre dužnosti i imenuje nove. U roku od tjedan dana od formiranja novog Vijeća ministara, premijer ili jedan od ministara predstavlja Vladin program pred Velikom turskom narodnom skupštinom, nakon čega se izglasava povjerenje. Prije općih izbora, ministri pravosuđa, unutarnjih poslova i komunikacija moraju se povući iz kabineta, a imenuju se neovisni i neutralni (bez političkih veza) ministri. Vijeće ministara izdaje pravila o primjeni zakona i ostalim pitanjima, uz uvjet da se ne kose s postojećim zakonima, koje tada provjerava Državno vijeće. Velika turska narodna skupština može raspustiti parlament izglasavanjem nepovjerenja. === Zakonodavna vlast === Prema ustavu iz [[1982]]., zakonodavna vlast pripada Velikoj turskoj narodnoj skupštini, koja zasjeda u [[Ankara|Ankari]]. To je jednodomno tijelo s 550 mjesta koje se bira po sustavu proporcionalne zastupljenosti općim pravom glasa odraslih, na petogodišnji mandat. U Skupštini su zastupljene samo stranke koje su sakupile više od 10 posto glasova u zemlji. Velika turska nacionalna skupština donosi, mijenja, dopunjava i opoziva zakone; nadgleda rad Vijeća ministara i ovlašćuje ga da izdaje odluke o posebnim pitanjima koje imaju snagu zakona; ratificira međunarodne sporazume i odluke vezane uz tiskanje novca, objave ratnog stanja, te sudjelovanje državnih oružanih snaga u operacijama u inozemstvu; odlučuje o pitanjima vezanim uz odobravanje amnestija i pomilovanja itd. === Pravosuđe === Ustavom iz [[1982]]. proglašena je neovisnost državnih sudova i sudaca. Turska ima jedinstveni pravni sustav građanskih i vojnih sudova, od kojih svaki ima prizivni sud sa sjedištem u [[Ankara|Ankari]]. Ustavni sud preispituje ustavnost zakona i odluka sa snagom zakona, kao i pravila procedure Velike turske nacionalne skupštine. Njegove se odluke odmah objavljuju u Službenom listu, te su obvezujuće za sve, uključujući zakonodavnu i izvršnu vlast. Suce imenuje predsjednik. Visoki prizivni sud je posljednji stupanj preispitivanja odluka i presuda koje su donijeli sudovi. Suce bira Vrhovno vijeće sudaca i tužitelja. Državno vijeće je najviši upravni tribunal. Tri četvrtine sudaca imenuje Vrhovno vijeće sudaca i tužitelja, a jednu četvrtinu predsjednik. Ustavom iz 1982. propisano je uspostavljanje sudova za sigurnost koji se bave napadima na nacionalni i teritorijalni integritet Turske, demokratski poredak, napade na unutarnju i vanjsku sigurnost države itd. Tu je još i mnogo manjih građanskih i vojnih sudova. === Međunarodni odnosi === [[Datoteka:Roosevelt_Inonu_Churchill.jpg|thumb|200px|[[Franklin D. Roosevelt|Roosevelt]], [[İsmet İnönü|İnönü]] i [[Winston Churchill|Churchill]] na drugoj konferenciji u Kairu održanoj u prosincu 1943. godine]] Turska je jedna od osnivačica [[Ujedinjeni narodi|Ujedinjenih naroda]] (1945.), [[Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj|Organizacije za ekonomsku suradnju i razvoj]] (1961.), [[OSCE|Organizacije za sigurnost i suradnju u Europi]] (1973.), te [[G20|Skupine 20 industrijski razvijenih zemalja]] (1999.). Od osnivanja turske republike, glavna tema turske vanjske politike su odnosi s Europom i zapadom općenito. Turska je bila jedna od osnivačica [[Savjet Evrope|Vijeća Europe]] 1949., a 1963. postala je pridružena članica [[EEZ|Europske ekonomske zajednice]]. Nakon višegodišnjih pregovora, Turska se 1987. prijavila za stalno članstvo u EEZ-u. Godine 1992., postala je pridruženi član [[Zapadnoeuropska unija|Zapadnoeuropske unije]], a 3.10. 2005. počela je [[Proširenje Europske unije|službene pregovore o članstvu]] u [[Evropska unija|Europskoj uniji]]. Smatra se da će ovi pregovori biti problematični i dugotrajni zbog brojnih nesuglasica u određenim pitanjima. Prvenstveno se to odnosi na odnos Turske sa [[Cipar|Ciprom]] koji je član EU-a i s kojim Turska nema službene odnose, nego samo s [[Turska Republika Sjeverni Kipar|Turskom Republikom Sjeverni Cipar]] koju ne priznaje nitko osim Turske. Drugi važan faktor vanjske politike Turske je odnos sa [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-om. Zbog moguće prijetnje [[Sovjetski Savez|SSSR]]-a, Turska 1952. ulazi u NATO čime se počinju razvijati bliski bilateralni odnosi s Washingtonom. Čak i nakon [[Hladni rat|Hladnog rata]] ovi odnosi su zadržani zbog blizine Turske nestabilnom Arapskom svijetu. Turska je važan saveznik SAD-a zbog dobrih odnosa s [[Izrael]]om, te zbog blizine NATO-vih baza u Turskoj sa [[Sirija|sirijskom]] i [[Irak|iračkom]] granicom. U zamjenu za potporu vanjskoj politici SAD-a, Turska je primila značajnu političku, gospodarsku i diplomatsku pomoć. Nakon stjecanja nezavisnosti turkijskih država koje su bile članice SSSR-a, Turska je proširila svoj politički i gospodarski utjecaj i na te zemlje s kojima dijeli kulturno i jezično naslijeđe.<ref>{{cite book|title=Turkish Foreign Policy In Post Cold War Era|first=Idris|last=Bal|publisher=Universal Publishers|location= |year=2004|isbn=1-5811-2423-6|url=http://books.google.com/books?vid=ISBN1581124236&id=vDzjkrTDKjYC&pg=PP1&lpg=PP1&ots=5PdqmRoyEn&dq=turkey+cold+war&sig=XoCrRT0pN70sZn6zvtnpdBF0HWw#PRA1-PA291,M1 }}</ref> Jedan od važnijih rezultata ovih odnosa je završetak vrijednog plinovoda koji vodi iz Bakua u [[Azerbejdžan]]u do turske luke Ceyhan. Od zemalja s kojima graniči Turska ima najlošije odnose s [[Jermenija|Armenijom]]. Granica s tom državom zatvorena je otkad je Armenija okupirala [[Nagorno-Karabah|Gorski Karabah]] u Azerbajdžanu. Odnosi s tom državom su napeti i zbog povijesnih nesuglasica o [[Armenski genocid|armenskom genocidu]] koji se dogodio tijekom Prvog Svjetskog rata. == Vojska == Turske oružane snage sastoje se od [[kopnena vojska|kopnene vojske]], [[ratna mornarica|mornarice]] i [[ratno zrakoplovstvo|zrakoplovstva]]. U mirnodopsko vrijeme [[žandarmerija]] i [[obalna straža]] funkcioniraju kao dio Ministarstva unutarnjih poslova, dok su u ratno vrijeme podređeni vojsci i funkcioniraju kao dio oružanih snaga.<ref name="TSK_Organisation">{{cite web|url=http://www.tsk.mil.tr/eng/genel_konular/savunmaorganizasyonu.htm|title=Organizacija obrane|publisher=Turske oružane snage|access-date=2010-09-28|archive-date=2007-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20071002051620/http://www.tsk.mil.tr/eng/genel_konular/savunmaorganizasyonu.htm|dead-url=yes}}</ref> Po broju su turske oružane snage druge u [[NATO]]-u, nakon [[Oružane snage SAD-a|snaga SAD-a]]. Sveukupno oružano osoblje turske vojske čini 1.043.550 pripadnika.<ref>Economist Intelligence Unit:Turkey, str.23 (2005.)</ref> Svaki sposoban [[heteroseksualnost|heteroseksualni]] muškarac s turskim državljanstvom obvezan je služiti vojni rok u razdoblju od tri tjedna pa do petnaest mjeseci. Dužina vojnog roka ovisi o obrazovanju i mjestu rada. [[Homoseksualnost|Homoseksualci]] mogu biti izuzeti od služenja vojnog roka na vlastiti zahtjev.<ref>{{cite web|url=http://www.unhcr.org/home/RSDCOI/3c1622484.pdf |title=Turska/vojna služba|author=UNHCR|format=PDF}}</ref> Turska sudjeluje u mirovnim i ostalim misijama UN-a i NATO-a od 1950-ih. To uključuje misije u [[Somalija|Somaliji]] i [[socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|bivšoj Jugoslaviji]], kao i sudjelovanje u [[Zaljevski rat|Zaljevskom ratu]]. Turska ima stalnu vojsku od 36.000 vojnika u [[Turska Republika Sjeverni Kipar|Turskoj Republici Sjeverni Cipar]], a njeni vojnici služe i u [[Afganistan]]u kao dio ISAF-a. Godine 2006., Turska je poslala svoje snage u mirovnu misiju u [[Libanon]], nakon [[Izraelsko-libanonski sukob 2006.|izraelskog napada]]. Na čelu vojnih snaga nalazi se general kojeg imenuje predsjednik, a koji je odgovoran premijeru. Vijeće ministara odgovorno je parlamentu za nacionalnu sigurnost i pripremu oružanih snaga za obranu zemlje. Odluku o slanju vojske u druge zemlje donosi parlament. Tradicionalno turska vojska ima snažan utjecaj na politiku zemlje, te smatra sebe čuvarom sekularne demokracije u zemlji. Tijekom povijesti vojska je nekoliko puta srušila izabranu vlast zbog vjerovanja da vlast odstupa od Atatürkovih načela koja su sadržana u ustavu zemlje. == Gradovi == {{glavni|Popis gradova u Turskoj}} Turska (odnosno [[Anadolija]] i [[Trakija]]) ima dugu istoriju gradova i broji među najstarijim naseljenim mjestima. Prvi gradovi na anadolskom tlu se spominju od [[neolit]]ika pa preko cijelog [[Antika|antičkog doba]]. Na jugo–istoku najstariji gradovi su bliski [[Alep]] i [[Damask]], a potom i [[Tars]], [[Antiohija]], [[İskenderun|Aleksandrija]], [[Edessa (Mezopotamija)|Edessa]]. U centralnoj Anadoliji, među najstarijim primjer je [[Çatalhöyük]] uz [[Hetiti|hetitske]] gradove [[Hattusa|Hatuša]], [[Gordion]], [[Ankara|Ankuwaš]] i druge. Na jonskoj obali su cvijetale grčke gradske sredine kao [[Smirna (drevni grad)|Smirna]], [[Klazomena]], [[Mitilene]], [[Milet]], [[Samos]], [[Efes]], [[Pergam]], [[Knid]], [[Klaros]], pa i unutarnji [[Kolofon]], [[Mira (Likija)|Mira]] i [[Apameja (Frigija)|Apameja]]. Također prema sjevero–zapadnoj obali, prema [[Troada|Troadi]], vrlo stari su bili centrovi kao [[Eskişehir|Dorilajon]], [[Nikomedija]], [[Troja]], [[Lampsak]], [[Kardija]], [[Kios]], [[Halkedon]] i [[Bizantijum]], [[Herakleja Pontska]].<br/> Stoga je stoljećima jedan grad turskog prostora bio primjer antičke/strednjovjekovne metropole i model gradske civilizacije, to jeste [[Bizantijum]] / [[Konstantinopolj]] / [[Istanbul]]. To će biti glavni grad [[Rimsko Carstvo|Rimskog carstva]] počevši od cara [[Konstantin Veliki|Konstantina]] (oko [[330.]]), pa [[Bizantsko Carstvo|Bizantskog carstva]] i napokon [[Osmansko Carstvo|Osmanskog carstva]] do [[1923.]]<br/> Danas Turska ima tri metropole ([[Istanbul]], [[Ankara]], [[İzmir]]) od kojih se Ankara može reći najmlađa po demografskom i urbanističkom razvoju, jer ona se ponovo rađa kao vojno središte [[Kemal Atatürk|Atatürk]]ove revolucije a zatim i kao industrijalno srce Anadolije. Pored navedene trojke, vrlo značajni su gradovi na južnoj obali ([[Adana]], [[Gaziantep]], [[Antalya]], [[Mersin]], [[Tarsus]], [[Osmaniye]]) dok glavni centrovi na [[Crno more|Crnom moru]] su [[Samsun]] i [[Trabzon]]. Takođe važni gradovi ostaju [[Bursa]], [[Konya]], [[Kayseri]], [[Eskişehir|Eskišehir]], [[Erzurum]], [[Van]] i po pitanju položaja [[Edirne]].<br/> Neki gradovi su usko povezani uz strateško–vojnu državnu strukturu ([[Ankara]], [[Konya]], [[Merzifon]], [[Kütahya]]), a neki gradovi gostuju vojne baze [[Ratno zrakoplovstvo Sjedinjenih Američkih Država|USAF–a]] ([[Adana]], [[Diyarbakır]], [[Malatya]], [[Antakya]], [[Didim]], [[Izmir]]).<br/> Ankara i Istanbul su najznačajniji gradovi Turske a istovremeno su i među najvećim svijetskim gradovima po stanovništvu. Sustav metropole [[Istanbul]]a broji u [[2021.]] oko 15.800.000 stanovnika (15° grad na svijetu), dok metropola [[Ankara]] iznosi oko 5.750.000 stanovnika. Među najprometnijim lukama u Europi danas se broje [[Istanbul]] (Ambarli i Haydarpaşa), [[Mersin]] i [[Izmit]]. Među najprometnijim zračnim lukama na svijetu danas je Istanbul sa novim [[Aerodrom Istanbul|Istanbulskim aerodromom]] (mjesto starog [[Aerodrom Atatürk Istanbul|Atatürk aerodroma]]) i [[Međunarodni aerodrom Sabiha Gökçen|Sabiha Gökçen aerodromom]]. Istanbul je također jedan od najvećih prometnih čvorova na svijetu kada je riječ o kopnenom prijevozu. == Gospodarstvo == Veći dio republikanskog razdoblja u povijest Turske, država je imala snažan utjecaj na gospodarstvo. U 1980-ima premijer Özal je započeo reforme kojima je gospodarstvo postalo više tržišno orijentirano. Reforme su omogućile ubrzani rast gospodarstva, ali taj rast su često remetile financijske krize od kojih su najznačajnije one 1994., 1999.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/422653.stm |title=Turkish quake hits shaky economy|author= |authorlink= |work=British Broadcasting Corporation}}</ref> i 2001.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1800869.stm |title='Worst over' for Turkey|author= |authorlink= |work=British Broadcasting Corporation}}</ref> godine. Između 1981. i 2003. prosječni godišnji rast BDP-a bio je 4%.<ref>{{cite web|url=http://siteresources.worldbank.org/INTTURKEY/Resources/361616-1144320150009/Labor_C2.pdf |title=Turkey Labor Market Study|author=Svjetska banka|publisher=Svjetska banka|format=PDF}}</ref> Veliki i rastući deficit javnog sektora, te neadekvatne reforme rezultirale su visokom inflacijom, korupcijom u svim sferama gospodarstva i slabljenjem bankarskog sektora.<ref>{{cite book|title=OECD Reviews of Regulatory Reform - Turkey: crucial support for economic recovery : 2002|first=Organisation for Economic Co-operation and Development|isbn=92-64-19808-3|url=http://books.google.com/books?vid=ISBN9264198083&id=ufYU_fR7mLgC&pg=PP1&lpg=PP1&ots=xxhe4iYB7B&dq=Turkey&sig=5WqjRxHbjn4ObFDJc_sQKuIB2sg#PPP1,M1}}</ref> Nakon krize 2001., tadašnji ministar financija [[Kemal Derviš]] pokrenuo je reforme zbog kojih je inflacija pala na jednoznamenkaste brojeve, a investicije su porasle i nezaposlenost je pala. Prognoze [[Međunarodni monetarni fond|MMF]]-a za 2008. govore o očekivanoj inflaciji od 6%<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=186&s=PCPIEPCH&grp=0&a=&pr.x=42&pr.y=10 IMF: World Economic Outlook Database, travanj 2008.]</ref> u Turskoj. Prema časopisu [[Forbes]] Istanbul je s 35 milijardera (stanje 2008.) četvrti grad u svijetu, nakon [[Moskva|Moskve]], [[New York]]a i [[London]]a. Od 1970-ih uloženi su mnogi napori u jačanju i diverzificiranju gospodarstva. U tome je vrlo važan bio Jugoistočno anatolijski projekt (''Güneydoğu Anadolu Projesi'' ili GAP) čiji je cilj bio iskorištavanje vode [[Eufrat]]a i [[Tigris]]a za navodnjavanje i proizvodnju hidroelektrične energije. Iako su se projektu snažno protivili Sirija i Irak, te kurdski separatisti, danas projekt ima devet brana i osam hidroelektričnih centrala. Cilj ovog projekta je pretvaranje suhog tla u jugoistočnoj Turskoj u plodno zemljište. Prosječna stopa rasta BDP-a između 2002. i 2007. bila je 7,4%<ref>{{cite web|url=http://www.die.gov.tr/english/SONIST/GSMH/111206.doc |title=GNP and GDP as of September 2006|author=Turski statistički institut|format=DOC}}</ref> što čini Tursku jednom od najbrže rastućih gospodarstava u svijetu. Dok su u prošlosti gospodarstvom dominirale poljoprivredne aktivnosti, danas najveći značaj imaju razvijeni industrijski kompleksi i razvijeni sektor usluga. Godine 2007., [[poljoprivreda]] je činila 8,9% BDP-a, dok je [[industrija]] činila 30,8%, a sektor usluga 59,3% BDP-a<ref>{{Cite web |title=CIA World Factbook 2008: Turkey - Economy |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |access-date=2010-09-28 |archive-date=2017-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920072149/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |dead-url=yes }}</ref>. [[Turizam]] čini vrlo važan dio turskog gospodarstva. Godine 2007. u Turskoj je bilo 27.214.988 posjetitelja koji su turskom gospodarstvu ostvarili 18,5 milijardi USD prihoda.<ref>{{cite news|url=http://www.ntvmsnbc.com/news/433661.asp |title=Turizm geliri 2007’de rekor kırdı|work=[[NTV-MSNBC]]}}</ref> [[Datoteka:Etox Zafer.jpg|thumb|Turski sportski automobil [[Etox]]]] Turska ima veliku i rastuću automobilsku industriju. Godine 2006. u Turskoj je proizvedeno 1.024.987<ref>{{Cite web |title=Turska udruga proizvođača motornih vozila |url=http://www.osd.org.tr/tskb.pdf |access-date=2010-09-28 |archivedate=2009-06-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090611233209/http://www.osd.org.tr/tskb.pdf |deadurl=yes }}</ref> motornih vozila što je čini šestim europskim proizvođačem motornih vozila. Nakon što je kronična inflacija stavljena pod kontrolu, uvedena je nova valuta kako bi se izbrisali podsjetnici na nestabilno gospodarstvo. [[1. 1.|1.1.]] [[2005]]. stara [[turska lira]] zamijenjena je [[turska nova lira|novom turskom lirom]] na čijim novčanicama je maknuto šest nula (1 YTL= 1.000.000 TL).<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4137469.stm |title=Turkey knocks six zeros off lira|work=[[BBC]]}}</ref> Nezaposlenost je 2005. iznosila 10,3%.<ref name="WorldBank_TRStat">{{cite web|url=http://www.worldbank.org.tr/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/TURKEYEXTN/0,,menuPK:361738~pagePK:141132~piPK:141109~theSitePK:361712,00.html|title=Data and Statistics for Turkey|publisher=Svjetska banka|access-date=2010-09-28|archive-date=2006-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20061130105806/http://www.worldbank.org.tr/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/TURKEYEXTN/0,,menuPK:361738~pagePK:141132~piPK:141109~theSitePK:361712,00.html|dead-url=yes}}</ref> {| class="prettytable" width="560" |- bgcolor="#dddddd" ! colspan="4" | Trgovački partneri (2005.) |- bgcolor="#f0f0f0" ! colspan="2" width="280" | Izvoz (%) ! bgcolor="#f0f0f0" colspan="2" width="280" | Uvoz (%) |---- | bgcolor="#e3e3e3" width="240" | Njemačka | align="right" | 13 | bgcolor="#e3e3e3" width="240" | Njemačka | bgcolor="#ffffff" align="right" | 12 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| Ujedinjeno Kraljevstvo | align="right" | 8 | bgcolor="#e3e3e3" | Rusija | bgcolor="#ffffff" align="right" | 11 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| Italija | align="right" | 8 | bgcolor="#e3e3e3" | Italija | bgcolor="#ffffff" align="right" | 7 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| SAD | align="right" | 7 | bgcolor="#e3e3e3" | Kina | bgcolor="#ffffff" align="right" | 6 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| Francuska | align="right" | 5 | bgcolor="#e3e3e3" | Francuska | bgcolor="#ffffff" align="right" | 5 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| Španjolska | align="right" | 4 | bgcolor="#e3e3e3" | SAD | bgcolor="#ffffff" align="right" | 5 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| Irak | align="right" | 4 | bgcolor="#e3e3e3" | Ujedinjeno Kraljevstvo | bgcolor="#ffffff" align="right" | 4 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| ostale države | align="right" | 52 | bgcolor="#e3e3e3" | ostale države | bgcolor="#ffffff" align="right" | 51 |---- | bgcolor="#e3e3e3"| sve EU zemlje zajedno | align="right" | 52 | bgcolor="#e3e3e3" | sve EU zemlje zajedno | bgcolor="#ffffff" align="right" | 42 |---- | bgcolor="#eeeeee" colspan="4" |<small>Izvor: bfai<ref name="Bfai">Vanjske trgovina Turske: [http://www.bfai.de/DE/Navigation/home/home.html bfai, 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208133150/http://www.bfai.de/DE/Navigation/home/home.html |date=2008-12-08 }}</ref></small> |} == Infrastruktura == Zbog važnog zemljopisnog položaja koji Tursku stavlja na križanje putova između Europe i Azije, [[promet]] je važan izvor prihoda za državu. Uz cestovne, pomorske, zračne i željezničke prijevozne usluge, važan dio prometa čine i razni cijevovodi. U međunarodnom prijevozu roba i putnika, Turska je 1999. zaradila 1,2 milijarde eura. Tuzemni prijevoz roba i putnika vrši se gotovo isključivo cestovnim prometom. Sa stranim zemljama robni prijevoz obavlja se obično pomorskim putem, dok se putnički prijevoz velikim dijelom vrši zračnim putem. Godine [[2000]]., sektor komunikacija i prometa činio je oko 14% ukuonog BDP-a države. 27,3% svih javnih investicija ide u ovaj sektor. === Cestovni promet === [[Datoteka:E-roads-Turkey.png|thumb|300px|Mreža E-cesta u Turskoj]] Ukupna dužina cestovne mreže u Turskoj je 413.724&nbsp;km. Od ovoga 62.000&nbsp;km čine ruralne ceste, 350.000&nbsp;km čine seoske ceste, a 1.800&nbsp;km su autoceste. Mreža autocesta je trenutno pod izgradnjom. Najvažniji prometni pravci su autocesta od [[Istanbul]]a do [[Ankara|Ankare]] (O-4), te O-52 od Adane do Gaziantepa. Druge važne autoceste su oko Izmira (O-31 i O-32), te u južnom dijelu zemlje (Mersin, İskenderun, Pozantı). Trenutno su u izgradnji autoceste od [[İzmir]]a do Manise, te pravci Adana-Ankara i Gaziantep-Şanlıurfa. [[Datoteka:Dolmuş.JPG|thumb|left|thumb|Dolmuši u [[Bodrum]]u]] Kao što je spomenuto, najveći dio prijevoza roba (89,2%) i putnika (95%) odvija se cestovnim putem. Za putovanja po zemlji najpopularniji su autobusi. Sigurnost u prometu još nije dosegla razinu većine europskih zemalje, tako da godišnje postoji veliki broj poginulh na cestama. U gradovima je javni prijevoz organiziran obično autobusima. Zbog nedovoljno razvijenog javnog prijevoza razvili su se zajednički taksiji (''dolmuş''). Ovi mali autobusi kreću samo ako su popunjena sva putnička mjesta, a kreću se obično već zacrtanim pravcima. Uz dolmuşe u mnogim gradovima je organizirana redovna taksi služba. === Željeznički promet === [[Datoteka:IMG 2614.jpg|thumb|200px|''Mavi Ekspres'' koji vozi od Istanbula do Adane]] Željeznička mreža u Turskoj nije dovoljno razvijena, jer se više pozornosti posvećivalo cestovnoj mreži. Veći dio tračnica datira iz 19. i početka 20. stoljeća. Od ukupne dužine od 10.500&nbsp;km tračnica, samo je 20% elektificirano. [[Željeznica]] čini oko 10% ukupnog prometa u zemlji (stanje 1999.). Vlakovi su česti samo na ruti između Istanbula i Ankare, dok drugdje putnički vlakovi voze jedanput ili dvaput na dan. Iako su putovanja vlakom sporija u usporedbi s razvijenom autobusnom mrežom, komfor je daleko veći u vlakovima. Trenutno je pri završetku izgradnja visokobrzinske tračnice između Istanbula i Ankare na kojoj bi vlakovi mogli postizati brzinu do 250&nbsp;km/h. U fazi izgradnje je i visokobrzinska tračnica između Ankare i Konye. Do 2010. trebala bi biti izgrađena i visokobrzinska veza željeznicom s Bugarskom. Ovim modelom pruge planira se povezati i [[Ankara]] i [[İzmir|Izmir]], te Ankara i [[Sivas]], pa Sivas i [[Kars]]. U Istanbulu je u fazi izgradnje projekt [[Marmaray]] kojim će se željezničkim putem Azija i Europa povezati tunelom. Završetkom tog projekta teoretski će se moći putovati od Londona do Ankare vlakom. === Zračni promet === [[Datoteka:Turkish.tc-jfn.2.750pix.jpg|thumb|230px|Turkish Airlines Boeing 737-800]] Državna avio kompanija je [[Turkish Airlines]] (Türk Hava Yolları THY) koji je osnovan 1933. i koji je do 1990-ih ima [[monopol]] u turskom zračnom prijevozu. Danas privatne avio kompanije (kao Atlasjet, Fly Air, MNG Air, Onur Air, SunExpress) drže oko 33% tržišnog udjela u zračnom prijevozu. Sveukupno Turska ima preko 117<ref>CIA: ''[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html The world factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920072149/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |date=2017-09-20 }}''. 15. mart 2007.</ref> aerodroma, od čega 15 međunarodnih. Najvažniji [[aerodrom]] je [[Međunarodni aerodrom Atatürk]] koja se nalazi u evropskom dijelu Istanbula i koja ima promet od 23 milijuna putnika (stanje 2007.). Na azijskoj strani grada nalazi se manji aerodrom Sabiha Gökçen koja također ima veliki promet. Za potrebe turizma važan je i aerodrom u Antalyi s prometom od oko 17 milijuna putnika (stanje 2007.). Druge veći aerodromi nalaze se u Izmiru i Ankari. === Pomorski promet === S dužinom obale od 8.333&nbsp;km i s 156 luka, Turska ima veliki potencijal u brodskom prijevozu. Ukupna tonaža turske trgovačke flote je 10.444.163 DWT. Lokalni pomorski promet posebno je razvijen u Istanbulu, gdje vožnja od europske do azijske strane grada traje između 20 i 40 minuta. Najvažnije luke na Sredozemnom moru su [[İskenderun]], [[Mersin]] i [[Antalya]]. Na Egejskom moru važna luka je [[İzmir]], dok su na Mramornom moru velike luke [[Gemlik]], [[Istanbul]] i [[İzmit]]. Crnomorske luke Turske su [[Hopa]], [[Samsun]], [[Trabzon]] i [[Zonguldak]]. === Cjevovodi === Prvi cjevovod za transport sirove nafte i naftnih derivata pušten je u promet [[1966]]. između [[Batman (grad)|Batmana]] i [[Dörtyol]]a. Godine [[1977]]. pušten je u promet važan naftovod između [[Irak]]a i Turske ukupne dužine od 981&nbsp;km (od čega 641&nbsp;km na teritoriju Turske). Ovaj naftovod nije bio funkcionalan od 1990. do 1997. zbog [[Zaljevski rat|rata]] i embarga. Od 2002. u funkciji je plinovod ''Blue Stream'' koji ide kroz Crno more, od [[Novorosijsk]]a do [[Samsun]]a, te onda do Ankare. Naftovod Baku-Tiflis-Ceyhan dostavlja naftu iz središnje Azije i Kavkaza preko Turske do zapadne Europe. Ovaj naftovod dugačak 1760&nbsp;km ima kapacitet od milijun barela godišnje. Paralelno uz ovaj naftovod ide i Južnokavkaski plinovod koji vodi od [[Baku]]a preko [[Tiflis]]a do [[Erzurum]]a. Ovaj plinovod dugačak je 690&nbsp;km i ima kapacitet od sedam milijardi kubičnih metara plina. Trenutno se između [[Ceyhan]]a u Turskoj i [[Haifa|Haife]] u Izraelu planira gradnja cjevovoda ''Med Stream'' kojim bi se transportirala električna energija, prirodni plin, sirova nafta i voda. === Telekomunikacije === Jedini pružatelj usluge fiksne telefonske linije u Turskoj je [[Türk-Telekom]]. Dok sektor fiksne telefonije stagnira, sektor mobilne telefonije ubrzano raste. Broj korisnika mobilnih telefona je porastao s 17,1 milijuna 2001. godine, na 43,6 milijuna 2005. godine. Međunarodne veze odvijaju se između ostalog i optičkim kabelima ispod Sredozemnog i Crnog mora. Internetska domena za Tursku je ''[[.tr]]''. Uz ovu veliki broj internetskih stranica koristi i domene ''.com'' ili ''.com.tr''. Za dodjelu IP-a i naziva zaduženo je Tehničko sveučilište Bliskog istoka (ODTÜ). Infrastruktura za širokopojasni internet je trenutno u izgradnji. Prema službenim statistikama iz 2005. godine, 12,75% stanovništva ima osobno računalo, a 8,66% kućanstava ima pristup internetu. == Kultura == [[Datoteka:Fuzuli Divan.jpg|thumb|200px|Stranica iz zbirke pjesama ''Dîvân-ı Fuzûlî'', iz 16. veka]] Kultura današnje Turske spoj je mnogih kultura, od kojih su najviše utjecaja imale kulture staroturkijskih naroda središnje Azije i Sibira, te kulture Osmanskog Carstva koja je bila pod utjecajem [[Bizantsko Carstvo|bizantske]], [[Perzija|perzijske]], [[Arapi|arapske]], [[kavkaz (region)|kavkaske]] i [[Kurdi|kurdske]] kulture. Od osnivanja republike za vrijeme [[Atatürk]]a, u tursku kulturu prodiru snažni [[evropa|europski]] utjecaji. Glavno kulturno središte države je [[Istanbul]]. Neki od najznačajnijih predstavnika moderne turske umjetnosti su filmski redatelj [[Yılmaz Güney]] ([[Zlatna palma]] 1982. za film „Put“), pjesnici [[Orhan Veli]] i [[Nâzım Hikmet]], te pisci [[Yaşar Kemal]], [[Orhan Pamuk]] ([[Nobelova nagrada za književnost]] 2006.) i [[Aziz Nesin]]. Međunarodno poznati turski pop glazbenici su [[Sezen Aksu]], [[Tarkan]] i [[Mustafa Sandal]]. [[Datoteka:Backgammon board.jpg|thumb|[[Tavla]]]] U Turskoj je vrlo popularna igra [[tavla]] koja se često igra uz čaj i [[nargila|nargilu]] u kafićima. === Književnost === {{glavni|Turska književnost}} Povijest turske književnosti počinje u predislamsko doba, a sastojala se od usmenog predaje, pjesama, legendi i izreka. Prvi pisani tragovi turske književnosti napisani su [[orhonsko pismo|orhonskim pismom]] u 6. ili 7. veku. Prihvaćanjem islama u 10. stoljeću, na tursku književnost počinju utjecati arapski i perzijski jezik. Islam je imao jak utjecaj na tursku književnost od 11. do sredine 19. veka. U ovom razdoblju mogu se razlikovati dva pravca razvijanja turske književnosti: divanska književnost visokih društvenih slojeva, te narodna književnost. Za vrijeme [[tanzimat]]a (skupa reformi u Carstvu u 19. veku) jačaju zapadni utjecaji u književnosti. To razdoblje počinje prijevodima zapadnjačkih književnih djela, a nakon nekog vremena počinju se javljati i prvi turski romani. Veliki utjecaj u ovom razdoblju imale su novine „Servet-i fünûn“ (''Bogatstvo znanja''). U vrijeme osnivanja republike dolazi do velikih promjena u književnosti. To razdoblje je obilježilo uvođenje [[latinica|latinice]] [[1928]]., te jezične reforme [[1932]]. godine. Nakon toga dolazi do drastičnih promjena u tematici književnosti, koja se počinje baviti društvenom i političkom kritikom. Državna vlast tada počinje [[cenzura|cenzurirati]] književna djela, a mnogi pisci bivaju uhićeni. Mnogi politički događaji (kao državni udari) obilježili su razvoj turske književnosti, koja je danas popularna i izvan granica matične države. === Film === {| class="prettytable" align="right" |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="8" align="center" | '''Proizvodnja kinofilmova u Turskoj'''<ref>[http://www.fafo.at/download/WorldFilmProduction06.pdf World Film Production] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706091418/http://www.fafo.at/download/WorldFilmProduction06.pdf |date=2011-07-06 }}, Screen Digest</ref> |- style="background:#efefef" align="center" ! Godina ! Broj |- align="center" | 1975. || 124 |- align="center" | 1985. || 185 |- align="center" | 1995. || nema podataka |- align="center" | 2005. || 30 |} Domaćom turskom kinematografijom dominiraju komedije i akcijski filmovi. Posebno su popularne komedije [[Kemal Sunal|Kemala Sunala]]. Predstavnik povijesnog i akcijskog žanra je [[Cüneyt Arkın]]. U novije vrijeme turski filmovi počinju se baviti i društvenim problemima. Iz toga se razvio ''kurdski'' film koji se bavi problemima [[Kurdi|kurdske]] zajednice u Turskoj. Jedan od novijih turskih filmova koji se međunarodno probio je [[Vizontele]] iz 2001. godine. Vjerojatno najpoznatiji i najutjecajniji turski redatelj je već spomenuti [[Yılmaz Güney]] koji je zbog svojih djela u domovini zatvarana i zabranjivan. Film [[Dolina vukova]] (''Kurtlar Vadisi – Irak'') iz 2006. smatra se najskupljim turskim filmom ikada snimljenim (8,4 milijuna eura). Film koji je snimljen prema istoimenoj seriji smatra se turskom verzijom „Ramba“ u kojem je pozitivac turski tajni agent, dok su negativci Amerikanci u Iraku. Film je u SAD-u okarakteriziran kao antiamerički. === Muzika === Glazba u Osmanskom Carstvu bila je pod jakim arapskim utjecajem. Osnivanjem republike vlada počinje promovirati ''tursku'' glazbu. Tada počinje sakupljanje i arhiviranje narodnih pjesama iz Anatolije. Do [[1953]]. prikupljeno je oko 10.000 narodnih pjesama. Uz narodnu glazbu, od 1990-ih glazbenom scenom počinju dominirati moderni glazbeni pravci, kao rock i pop. Vrlo često korišten instrument u turskoj narodnoj glazbi je [[saz]]. U ruralnim krajevima vrlo često se sviraju [[zurla]] i [[tapan]], pogotovo na svadbama. Iz Turske dolaze mnogi poznati izvođači klasične glazbe, kao što su operna pjevačica [[Leyla Gencer]], skaladatelj [[Cemal Reşit Rey]], pijanist i skladatelj [[Fazıl Say]], te pijanistice Güher i Süher Pekinel. === Gastronomija === [[Datoteka:Sütlaç.JPG|thumb|Sutlijaš (''sütlaç'')]] Turska kuhinja je rezultat višestoljetnog spajanja jednostavne nomadske kuhinje [[turkijski narodi|turkijskih plemena]] s indijskom, perzijskom, kurdskom i arapskom kuhinjom. Turska kuhinja je imala snažan utjecaj na kuhinje naroda koji su se nalazili pod Osmanskim Carstvom, a mnoge te kuhinje su i dodatno obogatile tursku gastronomiju. Vjerojatno najpoznatiji primjeri turskog utjecaja na kuhinje balkanskih zemalja su [[ćevapi|ćevapčići]] (''kebap şişi'') i [[sarma]]. Turska jela međunarodnog značaja su [[jogurt]] (''yoğurt'') kao i njegova razrijeđena i slana varijanta[[ayran]], te brza jela kao [[döner kebap]]. Vjerojatno najpoznatije piće koje se iz Turske proširilo Europom i svijetom je [[kava]] (''kahve''), međutim pije se u posebnim prilikama za razliku od [[čaj]]a (''çay'') koji se pije više puta dnevno u malim staklenim čašama u obliku tulipana. Nacionalno alkoholno piće je [[rakija]] (''rakı'') koja se obično konzumira kao aperitiv s mezom (''meze''), kombinacijom predjela. == Sport == Najpopularniji sport u Turskoj je [[fudbal|nogomet]]. Najjači nogometni klubovi u Turskoj su [[Galatasaray SK|Galatasaray]], [[Fenerbahçe SK (fudbal)|Fenerbahçe]] i [[Bešiktaš JK|Bešiktaš]]. Neki od novijih uspjeha [[turska nogometna reprezentacija|turske reprezentacije]] su treće mjesto na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|Svjetskom prvenstvu 2002. godine]] i dolazak do polufinala na [[UEFA Euro 2008|Europskom prvenstvu 2008. godine]]. Među najuspješnijim turskim nogometašima mogu se spomenuti: [[Rüştü Reçber|Reçber]], [[Necmi Mutlu|Mutlu]], [[Bülent Korkmaz|Korkmaz]], [[Emre Belözoğlu|Belözoğlu]], [[Tugay Kerimoğlu|Kerimoğlu]], [[Hakan Şükür|Şükür]], [[Metin Oktay|M. Oktay]], [[Gündüz Kılıç|Kılıç]], [[Tanju Çolak|Çolak]], [[Arif Erdem|Erdem]], [[Şükrü Gülesin|Gülesin]], [[Aykut Kocaman|Kocaman]], [[Selçuk Yula|Yula]], [[Cemil Turan|C. Turan]], [[Ertan Adatepe|Adatepe]], [[Zeki Rıza Sporel|Zeki Sporel]], [[Arda Turan|A. Turan]], [[Lefter Küçükandonyadis|Küçükandonyadis]]. Među drugim popularnijim sportovima su [[košarka]] i [[odbojka]]. Muška košarkaška reprezentacija osvojila je drugo mjesto na [[Europsko prvenstvo u košarci - Turska 2001.|Europskom prvenstvu 2001. godine]]. U odbojci za žene najviše uspjeha imali su klubovi Eczacıbaşı i Vakıfbank Güneş Sigorta koji su osvojili brojna europska prvenstva. U zadnje vrijeme veliku popularnost stekli su motorni sportovi. Turska je uvrštena u kalednar [[Svjetsko prvenstvo u reliju|Svjetskog prvenstva u reliju]] 2003., a [[Velika nagrada Turske]] u [[Formula 1|Formuli 1]] održava se od 2005. godine. Na trkalištu [[Istanbul Park]] održava se i Velika nagrada Turske u motociklizmu, WTCC, GP2 i Le Mans Series. Tradicionalni turski nacionalni sport koji je popularan još od osmanskih vremena je [[Yağlı güreş]].<ref>{{cite web|url=http://www.allaboutturkey.com/yagligures.htm |title=Oiled Wrestling|author=Burak Sansal|publisher=allaboutturkey.com}}</ref> U ovom sportu muškarci se hrvaju nauljeni maslinovim uljem. Ostali hrvački stilovi, kao slobodni ili grčko-rimski stil su također popularni. Turska je dala mnogo svjetskih i olimpijskih prvaka u hrvanju.<ref>{{Cite web |title=FILA |url=http://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbwrest/start.php |access-date=2010-09-28 |archivedate=2009-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090313024550/http://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbwrest/start.php |deadurl=yes }}</ref> Turska je imala velikog uspjeha i u [[dizanje utega|dizanju utega]] u kojem su turski sportaši, muški i ženski, srušili brojne rekorde i osvojili razna prvenstva. [[Naim Süleymanoğlu]] i [[Halil Mutlu]] su jedni od rijetkih dizača utega koji su osvojili tri medalje u tri OI. == Vanjske veze == == Napomene == {{notelist|2}} == Reference == {{reflist|2}} === Bibliografija === {{Commonscat|Turkey}} * Turska novinska agencija – ''Almanah Turske 2006'', Ankara 2006, {{ISBN|975-19-3898-8}} * Udo Steinbach – ''Die Türkei im 20. Jahrhundert. Schwieriger Partner Europas'', Gustav Lübbe Verlag, Bergisch Gladbach 1996, {{ISBN|3-7857-0828-9}} * Udo Steinbach – ''Geschichte der Türkei'', C.H. Beck Verlag, München 2003, {{ISBN|3-406-44743-0}} * Feroz Ahmad – ''Geschichte der Türkei''. Magnus Verlag, Essen 2005, {{ISBN|3-88400-433-6}} * Atatürk, Mustafa Kemal (1927). ''Nutuk'', Cilt 1-2-3, Türk Devrim Tarihi Enstitüsü, İstanbul 1970. * Bibliography [http://www.au.af.mil/au/aul/bibs/turkey07.htm ''Turkey''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080419142034/http://www.au.af.mil/au/aul/bibs/turkey07.htm |date=2008-04-19 }}, Muir S. Fairchild Research Information Center, Air University * Pope, Hugh; Pope, Nicole (2004). Turkey Unveiled. Overlook. {{ISBN|1-58567-581-4}}. {{Evropa}} {{Azija}} {{Turkijske države i regije}} [[Kategorija:Turska| ]] [[Kategorija:Države u Aziji]] [[Kategorija:Države u Evropi]] 0lcvsz0ld6jwsu5eukiwhu4t24gtkus 0 5370 42591810 42557881 2026-05-11T16:03:59Z CommonsDelinker 806 Zamjenjujem datoteku Public_Seal_of_Niue.svg datotekom [[:File:Public_Seal_of_Niue_(1974–2021).svg|Public_Seal_of_Niue_(1974–2021).svg]] (izvršilac: [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]; razlog: File:Public_Seal_of_Niue.svg merged with File:Public S 42591810 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Infokutija zemlja |domaće_ime = Niuē Fekai |ime_genitiv = Niuea |slika_zastave = Flag of Niue.svg |slika_grba =Public Seal of Niue (1974–2021).svg |slika_karte = LocationNiue.png |državna_himna = ''[[Ko e Iki he Lagi]]'' |glavni_grad = [[Alofi]] |demonim = Niueanci |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |najveći_grad = |službeni_jezici = [[Niue jezik|Niueanski]], [[engleski jezik|engleski]] |tip_vlasti = [[Ustavna monarhija]] |vođa_titula1 = [[Šef države|Državni poglavar]] |vođa_ime1 = [[Elizabeth II od Novog Zelanda|Kraljica Elizabeth II]] |vođa_titula2 = [[Premijer Niuea|Premijer]] |vođa_ime2 = [[Dalton Tagelagi]] |suverenitet_tip = [[Pridružena država]] |uspostava_događaj1 = [[Niue Constitution Act 1974 (NZ)|Ustavni zakon]] |uspostava_datum1 = [[19. 10.|19. oktobar]] [[1974]]. |površina_rang = |površina_magnituda = |površina_km2 = 260 |površina_sq_mi = 100 |postotak_voda = 0 |stanovništvo_proc = 1.398<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ne.html Niue], ''The World Factbook'', CIA. Pristup 14. april 2009.</ref> |stanovništvo_proc_godina = jul 2009. |stanovništvo_proc_rang = 218 |stanovništvo_popis = |stanovništvo_popis_godina = |stanovništvo_gustina_km2 =5,35 |stanovništvo_gustina_sq_mi =13,9 |stanovništvo_gustina_rang = n/a |GDP_PPP_godina = |GDP_PPP = 7,6 mil. US$ |GDP_PPP_rang = <small>nerangiran</small> |GDP_PPP_per_capita = |GDP_PPP_per_capita_rang = <small>nerangiran</small> |HDI_godina = |HDI = |HDI_rang = |HDI_kategorija = |valuta = [[Novozelandski dolar]] |valuta_kod = NZD |vremenska_zona = |utc_nadom = -11 |vremenska_zona_DST = |utc_nadom_DST = |vozi_na = lijeva |cctld = [[.nu]] |pozivni_broj = 683 |fusnote = }} '''Niue''' je otočna država smještena u Južnom [[Tihi ocean|Pacifiku]], 2400&nbsp;km sjeveroistočno od [[Novi Zeland|Novog Zelanda]], unutar trokuta između [[Tonga|Tonge]], [[Samoa|Samoe]] i [[Kukovi Otoci|Kukovih Otoka]]. Otok ima vlastitu vladu, ali se nalazi u [[Slobodna asocijacija|slobodnoj asocijaciji]] s Novim Zelandom. Prvi Evropljanin koji ga je otkrio bio je [[James Cook]] kome su domoroci godine [[1774]]. spriječili pristajanje, pa je nazvan "Divljim otokom". Tek godine [[1846]]. su se tamo iskrcali kršćanski misionari, nakon čega je otok postao [[ujedinjeno Kraljevstvo|britanskim]] protektoratom. Godine [[1901]]. upravu je preuzeo Novi Zeland, da bi godine [[1974]]. dobio samoupravu. Nieu je prilično siromašan resursima (iako se u posljednje vrijeme špekulira o naslagama [[uran]]a), pa je glavni izvor prihoda pomoć vlade Novog Zelanda te prodaja [[Internet nastavak]]a (.nu). Stanovnika ima 2000, od čega 80 % pripada [[Polinežani|polinežanskoj]] domorodačkoj [[Niue (narod)|etničkoj grupi]], dok ostatak otpada na Evropljane, [[Samoanci|Samoance]] i [[Tonganci|Tongance]]. Po vjeri su uglavnom [[Protestantizam|protestanti]], iako ima i nešto [[mormoni|mormona]]. == Geografija == Niue ima površinu od 260 [[kvadratni kilometar|km²]] i 13 naselja. Otok je najveći uzdignuti [[koral]]jni [[atol]] na svijetu. == Stanovništvo == Niue ima 2.166 stanovnika (stanje srpanj [[2005]]. Zbog snažnog iseljavanja u Novi Zeland, od [[1966]]. se broj stanovnika smanjio za više od 50%. [[Niue (narod)|Niujci]] (Niueanci) govore vlastitim [[polinezijski jezici|polinezijskim jezikom]] koji je najbliži [[tonganski jezik|tonganskom]]. Uz njega, kao drugi jezik se govori [[engleski jezik|engleski]]. Niueanci, polinežanski narod, danas (2006) broje u domovini tek 1,200 duša, no zato ih na [[Novi Zeland|Novom Zelandu]] ima 20,000, i nešto na [[Kukova Ostrva|Kukovom otočju]] (200) i 30 na [[Tonga|Tongi]]. [[Anglo-Novozelanđana]] ima 70, nadalje 10 [[Kinezi|Kineza]] i oko 100 pripadnika sa drugih pacifičkih otoka. Niue 2006. ima svega 1,400 duša, prema UN-ovoj procjeni, dok ''CIA World Factbook'', daje podatke o 2,166 stanovnika (za srpanj 2006; [http://www.indexmundi.com/niue/population.html Niue Population]) == Historija == Niue su naselili [[Polinežani]] sa [[Tonga|Tonge]], [[Samoa|Samoe]] i [[Kukova Ostrva|Kukovih otoka]]. Kako kasnije gotovo da nisu imali više kontakte sa susjednim [[ostrvo|otocima]], razvijao se samostalno. To se ogleda u velikim razlikama između jezika i kulture susjednih otoka i Nuie. Na otok je prvi došao [[James Cook]] [[1774]]. Zbog neprijateljski raspoloženog domaćeg stanovništva nije pristao, a otoku je dao ime ''Otok divljaka''. Oko [[1846]]. su engleski [[misionarstvo|misionari]] preveli na [[hrišćanstvo|kršćanstvo]] veći dio stanovništva. Od [[20. 4.|20. travnja]] [[1900]]. do [[11. 6.|11. lipnja]] [[1901]]. Niue je bio dio [[Britanska zapadnopacifička podraučja|Britanskih zapadnopacifičkih područja]]. 11. lipnja 1901. je [[Novi Zeland]] [[aneksija|anektirao]] Niue kao dio [[Kukova Ostrva|Kukovog otočja]]. [[1904]]. se Niue odvojio od Kukovih otoka. [[1974]]. je sklopljen ugovor o asocijaciji sa Novim Zelandom. [[Ciklona|Ciklon]] ''Heta'' je [[6. 1.|6. siječnja]] [[2004]]. teško opustošio ovaj [[tihi ocean|pacifički otok]]. Jedna je osoba poginula, a 200 otočana je ostalo bez krova nad glavom.[http://www.niueisland.com/CycloneRec/cycloneupdates.htm Slike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060107063435/http://www.niueisland.com/CycloneRec/cycloneupdates.htm |date=2006-01-07 }} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Niue}} * [http://www.niueisland.nu/ The Official Website of the People of Niue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100605160024/http://www.niueisland.nu/ |date=2010-06-05 }} * [http://www.electionworld.org/niue.htm Electionworld file on Niue] * [http://www.seafriends.org.nz/niue/history.htm History of Niue] * [http://www.niue.nu/ Internet Users Society Niue site] * [http://www.mapsouthpacific.com/niue/index.html Map of Niue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051213230459/http://www.mapsouthpacific.com/niue/index.html |date=2005-12-13 }} * [http://www.niue.nu/ Internet Users Society of Niue] * [http://www.gov.nu/ Niuean Government site] * [http://www.gov.nu/telecom/policy.htm Niue National Telecommunications Policy 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060107145107/http://www.gov.nu/telecom/policy.htm |date=2006-01-07 }} * [http://www.nunames.nu/about/about.cfm .nu domain name registry site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061002080445/http://www.nunames.nu/about/about.cfm |date=2006-10-02 }} * [http://www.theregister.co.uk/2004/01/15/niue_is_dead_long_live/ Register article which mentions the impact of the cyclone] * [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ne.html World Factbook entry on Niue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060111063227/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ne.html |date=2006-01-11 }} * [http://www.biodiversity.nu Environment Department] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210724141312/https://www.biodiversity.nu/ |date=2021-07-24 }} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Niue| ]] [[Kategorija:Države u Oceaniji]] [[Kategorija:Administrativna podjela Novog Zelanda]] [[Kategorija:Nesamostalni teritoriji u Oceaniji]] [[Kategorija:Polinezija]] [[Kategorija:Male arhipelaške države u razvoju]] aqriz97egcufppmxy9ec0w8nh68gt1w 0 12677 42591917 42515107 2026-05-12T10:01:26Z ~2026-28603-67 351230 pogresno izracunato 42591917 wikitext text/x-wiki {{Grad RH | ime = Virovitica | slika = Virovitica-2.JPG | opis_slike = | zastava = | grb = | županija = [[Virovitičko-podravska županija|Virovitičko-podravska]] | broj stanovnika = 22.618 | poštanski broj = 33000 | pozivni broj = 033 | registarska oznaka = VT | gradonačelnik = [[Ivica Kirin]] ([[Hrvatska demokratska zajednica|HDZ]]) | z. širina = 45.53 | z. dužina = 17.39 }} '''Virovitica''' je grad u [[Hrvatska|Hrvatskoj]] koji predstavlja administrativno sjedište [[Virovitičko-podravska županija|Virovitičko-podravske županije]]. == Geografija == == Stanovništvo == {| {{prettytable}} ! style="background:silver; color:blue" |Naselje ! style="background:silver; color:blue" |1991. g. ! style="background:silver; color:blue" |2001. g. |- | [[Čemernica (Virovitica)|Čemernica]] | align="center" | 510 | align="center" | 672 |- | [[Golo Brdo (Virovitica)|Golo Brdo]] | align="center" | 361 | align="center" | 364 |- | [[Jasenaš]] | align="center" | 222 | align="center" | 110 |- | [[Korija]] | align="center" | 860 | align="center" | 888 |- | [[Milanovac]] | align="center" | 1612 | align="center" | 1680 |- | [[Podgorje (Virovitica)|Podgorje]] | align="center" | 779 | align="center" | 830 |- | [[Požari]] | align="center" | 95 | align="center" | 228 |- | [[Rezovac]] | align="center" | 1289 | align="center" | 1345 |- | [[Rezovačke Krčevine]] | align="center" | 398 | align="center" | 365 |- | [[Sveti Georgije|Sveti Đurađ]] | align="center" | 638 | align="center" | 624 |- | Virovitica | align="center" | 16 167 | align="center" | 16 073 |- | style="background:yellow; color:blue" |Ukupno | align="center" style="background:yellow; color:blue" | 22 931 | align="center" style="background:yellow; color:blue" | 23 179 |- |} [[Datoteka:Dvorac Pejačević, Virovitica - jugozapad.JPG|thumb|295px|Dvorac Pejačević u centru grada]] == Uprava == == Historija == 1234. godine, kralj [[Bela IV.]] je dao Virovitici povlasticu slobodnog kraljevskog grada. 1242 godine opet isti kralj je dao istu povlasticu Zagrebu,poznatiju kao "zlatna bula", koja je također izdana u Virovitici. == Gospodarstvo == == Značajne osobe == * [[Ivica Kirin]], bivši ministar unutarnjih poslova Republike Hrvatske, diplomirani inženjer geotehnike * [[Đuro Dečak]], umirovljeni general pukovnik hrvatske vojske, saborski zastupnik (2 mandata), predsjednik Hrvatskog lovačkog saveza, predsjednik Udruge dragovoljaca i veterana domovinskog rata * [[Ivan Šibl]], učesnik Narodnooslobodilačke borbe, rezervni general-potpukovnik, društveno-politički radnik SR Hrvatske i SFRJ i narodni heroj Jugoslavije * [[Slavko Šajber]] , hrvatski političar , nogometni čelnik i predsjednik nogometnog saveza Jugoslavije * [[Dražen Kühn]], hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac * [[Zrinko Ogresta]], hrvatski scenarist i filmski redatelj * [[Jasenko Houra]], hrvatski pjevač * [[Ksenija Marinković]], hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica == Spomenici i znamenitosti == == Obrazovanje == Osnovne škole * Osnovna škola "Vladimir Nazor" * Osnovna škola Ivane Brlić Mažuranić * Osnovna škola Virovitica Srednje škole * Gimnazija Petra Preradovića * Strukovna škola Virovitica * Industrijsko-obrtnička škola Virovitica * Tehnička škola Virovitica == Kultura == * Grupa [[Vatra (sastav)|Vatra]] == Sport == * [[NK Virovitica]]: Treća županijska liga u sezoni 2005/2006 * [[NK Tvin]]: Treća liga u sezoni 2005/2006 * [[ŽRK Tvin]]: prva hrvatska rukometna liga-žene * [[KK Virovitica]]: A2 košarkaška liga - muški * [[RK Viro]]: druga hrvatska rukometna liga-muški * [[Plivački klub Virovitica]] * [[Kuglački klub Zanatlija]] * [[Kuglački klub Sloboda]] * [[Karate klub Virovitica]] == Gradovi Prijatelji == Gradovi prijatelji Virovitice su:<ref>{{Cite web|accessdate=19.XI.2024.|title=Gradovi prijatelji - Grad Virovitica|url=https://www.virovitica.hr/gradovi-prijatelji/}}</ref> {{Div col|content=*{{flagicon| Mađarska}}[[Barcs]], [[Mađarska]] *{{flagicon| Njemačka}}[[Traunreut]], [[Njemačka]] *{{flagicon| Češka}}[[Vyškov]], [[Češka]] *{{flagicon| Hrvatska}}[[Pakrac]], [[Hrvatska]] *{{flagicon| Hrvatska}}[[Poreč]], [[Hrvatska]] *{{flagicon| Bosna i Hercegovina}}[[Jajce]], [[Bosna i Hercegovina]]|colwidth=25em}} == Zanimljivosti == [[Đorđe Balašević]], dio čije rodbine potječe iz Virovitice, je skladao pjesmu ''Virovitica'' koja je bila popularna 1980-ih. == Vanjske veze == {{Commonscat|Virovitica}} * [http://www.virovitica.hr/ Dobro došli u Viroviticu] * [http://www.virovitica.net/ Grad Virovitica] * [http://www.kazalistevirovitica.hr/ Kazalište Virovitica] * [http://www.knjiznicavirovitica.hr/ Gradska knjižnica i čitaonica Virovitica] {{Virovitica}} {{Virovitičko-podravska županija}} {{Hrvatski gradovi}} {{Normativna kontrola}} {{Stub-grad-hrv}} [[Kategorija:Virovitica| ]] [[Kategorija:Gradovi u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Gradovi u Virovitičko-podravskoj županiji]] s3ltzr5v6oundrwtnxk2fwr5w2hxtxb 0 13491 42591895 42562728 2026-05-11T22:59:06Z Alekol 2231 /* Događaji */ 42591895 wikitext text/x-wiki {{godina nav}} {{godina u drugim kalendarima|1987}} __NOTOC__ Godina '''1987''' ('''[[Rimski brojevi|MCMLXXXVII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]] (link pokazuje kalendar). <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1987''': <br /> [[1987#Januar/Siječanj|<1>]] • [[1987#Februar/Veljača|<2>]] • [[1987#Mart/Ožujak|<3>]] • [[1987#April/Travanj|<4>]] • [[1987#Maj/Svibanj|<5>]] • [[1987#Jun/Juni/Lipanj|<6>]] <br /> [[1987#Jul/Juli/Srpanj|<7>]] • [[1987#Avgust/August/Kolovoz|<8>]] • [[1987#Septembar/Rujan|<9>]] • [[1987#Oktobar/Listopad|<10>]] • [[1987#Novembar/Studeni|<11>]] • [[1987#Decembar/Prosinac|<12>]] <br /> [[1987#Rođenja|Rođenja]] • [[1987#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[2. 1.]] - [[Čadsko-libijski konflikt]]: u odlučujućoj [[bitka kod Fade|bitci kod Fade]] na severu zemlje, [[čad]]ska armija uništava [[libija|libijsku]] oklopnu brigadu. Ova faza rata je poznata i kao [[Toyota rat]] jer su se čadske snage prevozile Toyotinim pick-upovima. * [[5. 1.]] - Prvo izdanje emisije "Argument više" na Radio Beogradu. * [[7. 1.]] - Presedan: državne novine objavile odlomke iz božićne poslanice [[Patrijarh German|srpskog patrijarha Germana]]<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/01/07/Newspapers-break-precedent-print-Christmas-message/4291536994000/ Newspapers break precedent, print Christmas message]. upi.com Archives Jan. 7, 1987</ref>. * [[8. 1.]] - [[26. 2.]] - [[Iračko-iranski rat]]: Iranska ofanziva Karbala 5 ili Opsada [[Basra|Basre]] je najveća bitka rata - veliki gubici i razoren grad, koji ostaje u iračkim rukama. Istovremeno i diverziona ofanziva Karbala 6 na centralnom frontu. * [[10. 1.]] - Prikazana je prva epizoda serije "[[Bolji život]]" - 82 epizode u tri sezone (1987, 1987/88 i 1990/91), kao i [[Bolji život: Novogodišnji specijal|novogodišnji specijal]] 1987. i [[Bolji život (film)|film]] 1989. * [[11. 1.|11]] - [[14. 1.]] - "Veliko zaleđivanje" u Engleskoj, sneg u Veneciji, oluje i mećave u Grčkoj. U Beogradu 12-tog najviša dnevna -12, vetar 4-6&nbsp;m/s.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870113|page:1 "Borba", 13. jan. 1987]</ref> * [[14. 1.]] - Japanski premijer [[Jasuhiro Nakasone]] stigao u posetu Jugoslaviji tokom turneje po istoku Evrope. * [[16. 1.]] - Generalni sekretar CK [[Komunistička partija Kine|KP Kine]] [[Hu Yaobang]] podneo ostavku, prihvativši krivicu za političke greške koje su izazvale studentske nemire. Funkciju generalnog sekretara Partije preuzima [[Zhao Ziyang]] (do 1989) koji sprovodi reforme. [[Datoteka:Zajednice općina od 1987-01-01 do 1990-07-25.png|mini|120px|[[Zajednica općina|ZO]] u [[SR Hrvatska|SRH]]]] * 16. 1. - [[Ekvador]]skog predsednika [[León Febres Cordero|Leóna Febresa Cordera]] otele pristalice zatvorenog generala [[Frank Vargas Pazzos|Vargasa]], koji zahvaljujući tome biva oslobođen. * 16. 1. - [[Michel Camdessus]] novi upravni direktor [[MMF]] (do 2000). * [[18. 1.]] - U [[Politika (novine)|Politici]] objavljena humoreska "[[Vojko i Savle]]" - izaziva višemesečna negodovanja. * [[19. 1.]] - [[Milovan Đilas]] dobio pasoš. * [[20. 1.]] - U [[Libanon]]u kidnapovan [[Terry Waite]], specijalni izaslanik Kenterberijskog nadbiskupa, u zatočeništvu je do novembra 1991. * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], blagajnik države Pensilvanija, izvršio samoubistvo u živom prenosu pres-konferencije nakon što je, izgleda nepravedno, osuđen za primanje mita. * [[24. 1.]] - Stupaju na snagu izmene carinskih propisa, npr. dozvoljeno unošenje računara vrednosti do 230.000 dinara, oko 1000 DEM.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870124|page:13 "Borba", 24. jan. 1987, str. 13]</ref> * [[25. 1.]] - Poslednji izbori u [[Zapadna Njemačka|Zapadnoj Njemačkoj]] prije [[Ujedinjenje Njemačke|Ujedinjenja]], CDU/CSU i liberali zadržavaju većinu. * 26 - 27. 1. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS generalni sekretar Gorbačov pokreće neke političke reforme - izbori sa više kandidata i nepartijski ljudi na državnim pozicijama. === Februar/Veljača === * [[2. 2.]] - Sudar autobusa i kamiona kod [[Doljevac|Doljevca]], južno od Niša - 24 mrtvih<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/02/02/Car-truck-crash-kills-24/3452539240400/ Car-truck crash kills 24]. upi.com Archives Feb. 2, 1987</ref>. * [[3. 2.]] - [[Mateja Svet]] je prva Jugoslovenka sa medaljom u [[alpsko skijanje|alpskom skijanju]], bronzom na Svetskom šampionatu u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], [[Švajcarska]] (osvaja još jednu bronzu i srebro). * 3. 2. - Mustafa Bouyali, vođa [[Alžir]]skog islamskog oružanog pokreta, stradao u zasedi - pokret se raspada, ali neki pripadnici će [[Alžirski građanski rat|nastaviti aktivnosti]] 1990-tih. * [[3. 2.|3]] - [[8. 2.]] - Evropski šampionat u [[umetničko klizanje|umetničkom klizanju]] održan u [[Sarajevo|Sarajevu]] - dominiraju [[sovjetski Savez|sovjetski]] takmičari i [[Katarina Witt]] iz [[Nemačka Demokratska Republika|Istočne Nemačke]]. * [[4. 2.]] - [[Zdravko Čolić]] uhapšen u [[Ohrid]]u, osumnjičen za trgovinu devizama. * [[11. 2.]] - [[Tačerizam]]: [[British Airways]] je privatizovan. * [[februar]] - Predsedništvo SKJ predstavilo republikama Predlog za promenu Ustava SFRJ - neke ingerencije bi se vratile na savezni nivo. * [[17. 2.]] - U Italiji ratificiran sporazum o ribolovu u Tršćanskom zaljevu - slovenački ribari protestiraju. * ≤ 19. 2. - Slovenačka "[[Nova revija]]" br. 57 objavljuje ''[[Prilozi za slovenački nacionalni program|Priloge za slovenački nacionalni program]]'' - za nezavisnu i demokratsku [[Slovenija|Sloveniju]]. Prilozi nazvani i "Slovenački memorandum" po [[Memorandum SANU|Memorandumu SANU]] od prošlog septembra. [[Datoteka:Yugo Sana AKA Florida.jpg|mini|200px|[[Zastava Florida]]]] * [[19. 2.]] - U Kragujevcu predstavljena [[Zastava Florida]]. * [[20. 2.]] - Roman "[[Seobe]]" [[Miloš Crnjanski|Miloša Crnjanskog]] proglašen za najbolji strani roman objavljen u Francuskoj 1986. * 20. 2. - [[Libanski građanski rat]]: sirijska vojska se vraća u zapadni Bejrut kako bi smirila sukob frakcija, primirje u aprilu. * 20. 2. - [[Mizoram]] ("Zemlja gorštaka") i [[Arunachal Pradesh]] ("Zemlja zorom osvetljenih planina") su nove države [[Indija|Indije]], na [[Severoistočna Indija|severoistoku zemlje]]. * [[22. 2.]] - [[Sporazum iz Louvra]]: vlade SAD, Japana, Zapadne Nemačke, Francuske, Velike Britanije i Kanade dogovorile da će zaustaviti pad kursa dolara, zacrtan [[Sporazum iz Plaze|Sporazumom iz Plaze]] 1985. - dolar će se oporaviti 1988-89. * 22. 2. - {{flagicon|Etiopija|1987}} [[Mengistu Haile Mariam]] proglasio [[Narodna Demokratska Republika Etiopija|Narodnu Demokratsku Republiku Etiopiju]] u kojoj vladajući koordinacioni komitet vojske i policije, [[Derg]], formalno prepušta vlast civilnoj vladi (režim pao 1991). * [[23. 2.]] - U južnom sazvežđu [[Zlatna riba (zviježđe)|Zlatna riba]] opažena [[supernova]] [[SN 1987A]], prvi vidljiva golim okom od [[1604]]. * [[25. 2.]] - Zemljotres na Kopaoniku magnitude 4,1, ima manje materijalne štete. * 25. 2. - Početak [[Fosforitni rat|Fosforitnog rata]] u [[Estonska Sovjetska Socijalistička Republika|Estonskoj SSR]], uspešna kampanja protiv rudnika fosforita, anticipacija pokreta za nezavisnost. * [[26. 2.]] - Skandal sa posterom za [[Dan mladosti]]: ''[[Neue Slowenische Kunst]]'' prilagodila nacistički poster. * 26. 2. - U skladu sa smernicama [[Međunarodni monetarni fond|MMF]]-a, u SFRJ zamrznute plate na četiri meseca, osim u slučaju povećane produktivnosti - u martu dolazi do talasa štrajkova <ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/25/Wage-freeze-law-to-be-modified/2772543646800/ Wage-freeze law to be modified]. upi.com Archives March 25, 1987</ref> (u jednom slovenačkom restoranu zbog štrajka nisu uslužili premijera [[Branko Mikulić|Mikulića]]). * 26. 2. - [[Iran-Kontra afera]]: izveštaj Towerove komisije kaže da je predsednik Reagan odgovoran za labav stil upravljanja i nezainteresovanost za detalje politike. * [[28. 2.]] - Petorica poginulih u čeličani Štore kod Celja kada se prevrnuo sud sa rastopljenim železom. === Mart/Ožujak === * [[2. 3.]] - U Beogradu otvorena Poliklinika Kliničkog centra Medicinskog fakulteta. * 3 - 13. 3. - Ledeni talas u Grčkoj, sa najgorim snežnim padavinama u 100 godina<ref>An extreme cold surge over the Greek peninsula, by K. LAGOUVARDOS, V. KOTRONI and G. KALLO, 1998</ref>. * [[4. 3.]] - Četvrtfinale [[Kup šampiona|Kupa šampiona]], Crvena Zvezda - Real Madrid 4:2 (Real će u revanšu pobediti sa 2:0 i otići dalje; [[Borislav Cvetković|Boro Cvetković]] sa 7 golova ostao najbolji strelac Kupa). * 4. 3. - U obraćanju naciji predsednik SAD [[Ronald Reagan]] priznaje greške u vezi afere [[Iran-Kontra afera|Iran-Kontra]]. * [[6. 3.]] - Feribot ''MS Herald of Free Enterprise'' potonuo ispred belgijske luke [[Zeebrugge]] zbog otvorenih pramčanih vrata, 193 mrtvih. * 6. 3. - Razoran zemljotres na severu [[Ekvador]]a, oko 1.000 mrtvih. * [[7. 3.]] - [[Tajvan]]ski vojnici na ostrvu [[Lieyu]] ubili 19 vijetnamskih migranata jer su sledili direktivu "Nema zarobljenih u ratnoj zoni". * [[9. 3.]] - Peti album grupe [[U2 (grupa)|U2]], ''[[The Joshua Tree]]'', njihov je kritički i komercijalno najuspešniji, postaju superzvezde. * [[16. 3.]] - Slovenačko udruženje književnika organizovalo veliki skup u Cankarjevom domu protiv Predloga za promenu ustava SFRJ. * [[20. 3.]] - [[Zidovudin]] (AZT) odobren u SAD za lečenje [[HIV]]/[[AIDS]]. * [[22. 3.]] - Povodom talasa štrajkova, predsednik SIV Branko Mikulić izjavljuje da će ustavni poredak biti branjen po svaku cenu, uključujući i armiju. * [[23. 3.]] - Dragoljub Ćetković, nekadašnje čudo od deteta, uhapšen u SAD nakon što je ubacio cijanid u kesicu čaja u supermarketu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/24/Cyanide-suspect-described-as-boy-genius-gone-bad/2115543560400/ Cyanide suspect described as boy genius gone bad]. upi.com Archives March 24, 1987</ref><ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/29/The-downfall-of-a-boy-genius/5964543992400/ The downfall of a boy genius]. upi.com Archives March 29, 1987</ref> (u novembru dobio pet godina zatvora). * [[25. 3.]] - SFRJ: zamrznute cene hrane i nekih drugih proizvoda na 90 dana. * [[mart]] - U [[Beč]]u na konferenciji o sporazumima iz Helsinkija, Jugoslavija i Kanada se založili za zaštitu manjinskih prava, podržala ih Mađarska (prvi put istočna zemlja podržava zapadni predlog). * [[26. 3.]] - Predsjednik SIV [[Branko Mikulić]] u posjeti Zapadnoj Njemačkoj, potpisan sporazum o izbjegavanju dvostrukog oporezovanja. * [[28. 3.]] - Iz popravnog doma [[Stolac]] pobeglo 40 štićenika, vandalizovali automobile i izloge pre nego što su pohvatani<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/30/Foreign-News-Briefs/9347544078800/ Foreign News Briefs]. upi.com Archives March 30, 1987</ref>. * [[30. 3.]] - [[59. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Platoon (film)|Platoon]]'', ukupno 4 nagrade od osam nominacija, ''[[A Room with a View (film)|A Room with a View]]'' i ''[[Hannah and Her Sisters]]'' po tri nagrade od osam odn. sedam nominacija. * [[31. 3.]] - Britanska premijerka [[Margaret Thatcher]] daje intervju uživo za sovjetsku televiziju. [[Datoteka:RP1357 p110 Mir base block (left) and Kvant (right) (1987).svg|150px|mini|[[Svemirska stanica Mir|Mir]]: bazni blok (levo), Kvant 1 (desno) i treći solarni kolektor (gore)]] * 31. 3. - [[Svemirska stanica Mir]] dobila prvi dodatak, astrofizički modul [[Kvant-1]]. Od prošlog februara do aprila 1989. na stanici se smenjuju tri ekspedicije (posade). === April/Travanj === * [[1. 4.]] - Magnus festival, međunarodni festival gej i lezbejskog filma, neće biti održan u Ljubljani 25. maja, na Dan mladosti; odložen za oktobar pa decembar, nije održan<ref>{{sl}} [http://www.magnus.si/html/1987.html Leto 1987: odpoved] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125020729/http://www.magnus.si/html/1987.html |date=2021-01-25 }}. magnus.si (pristup. 2.2.2016.)</ref>. * [[2. 4.]] - Svetska banka odobrila Ljubljanskoj banci kredit od 90 miliona dolara za racionalnije korišćenje energije, uglavnom za mala i srednja preduzeća u Sloveniji. * [[8. 4.]] - Počinje štrajk u [[Istarski ugljenokopi|labinskim rudnicima uglja]]. * [[13. 4.]] - [[Portugal]] i [[Narodna Republika Kina|NR Kina]] potpisali sporazum o povratku [[Makao]]a matici [[1999]]. * 13. 4. - Sudar vlaka i autobusa u [[Stubičke Toplice|Stubičkim Toplicama]], (najmanje) pet mrtvih. * [[14. 4.]] - [[Pristupanje Turske Europskoj uniji]]: Turska aplicirala za članstvo u Europskoj ekonomskoj zajednici (kandidat od 1999, pregovori od 2005). * [[15. 4.]] - ''[[Carapintadas]]'' ("Obojena lica"): vojno osoblje diglo pobunu u nekoliko kasarni u [[Argentina|Argentini]], traže prekid suđenja u vezi [[Prljavi rat|Prljavog rata]]. * [[april]] - VII plenum CK SKJ u [[Beograd]]u - rasprava o krizi ekonomskog i političkog sistema. * april - [[JVC]] uvodi u Japanu poboljšani video format [[S-VHS]], na šta će Sony odgovoriti sa Video Hi8. * [[16. 4.]] - [[Zvonko Bušić]] pobegao iz zatvora u SAD, uhvaćen dva dana kasnije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/18/Escaped-terrorist-captured/6285545716800/ Escaped terrorist captured]. upi.com Archives April 18, 1987</ref>. * 16. 4. - [[Afera Bofors]] u Indiji: švedski radio tvrdi da je firma [[Bofors]] plaćala mito švedskim i stranim političarima za prodaju oružja - slučaj nije razrešen ni u 21. veku, impliciran i premijer [[Rajiv Gandhi]]. * [[19. 4.]] - Porodica [[The Simpsons|Simpson]] se prvi put pojavila u ''The Tracey Ullman Show''. [[Datoteka:Zagrebačka džamija.jpg|mini|150px|left|Zagrebačka džamija]] * [[21. 4.]] - SFRJ: U toku novi talas štrajkova (npr. Železara Smederevo i Fabrika vagona u Kraljevu). * 21. 4. - [[Šrilankanski građanski rat]]: eksplozija auto-bombe na glavnoj autobuskoj stanici u [[Colombo|Colombu]], stradalo 113 civila. * [[23. 4.]] - Antinuklearni protesti u Ljubljani u organizaciji Socijalističke omladine, u Zagrebu i Beogradu 26. i 27. (nezvanično, SFRJ planira gradnju osam nuklearki do 2000)<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/24/Rare-nuclear-protest-staged/1597546235200/ Rare nuclear protest staged]. upi.com Archives April 24, 1987</ref>. * [[24. 4.]] - [[Zagrebačka džamija]] primila prve vernike (svečano otvaranje 6. septembra). * 24 - [[25. 4.]] - Zbor komunista [[Kosovo Polje|Kosova Polja]], kome prisustvuju čelnici republičkog i pokrajinskog SK [[Slobodan Milošević]] i [[Azem Vlasi]]. Masa okupljena ispred Doma kulture pokušava ući unutra što izaziva intervenciju milicije. Milošević: '''"[[Niko ne sme da vas bije!]]"''' Razgovor Srba i Crnogoraca sa rukovodiocima se nastavlja u Domu kulture cele noći, što se završava Miloševićevim govorom, protiv iseljavanja i za povratak na Kosovo. Miloševićevo povezivanje sa masama predstavlja prekretnicu.<ref>Jović 2003, 385</ref> * [[27. 4.]] - Austrijski predsednik [[Kurt Waldheim]] proglašen za nepoželjnog stranca od strane vlade SAD (osumnjičen za ratne zločine tokom Drugog svetskog rata, uključujući Jugoslaviju). === Maj/Svibanj === [[Datoteka:Dinar 20 000a.jpg|mini|250px|Novčanica od 20.000 dinara ("dva miliona" starih)]] * [[1. 5.]] - Datum izdanja novčanice od 20.000 [[jugoslovenski dinar|dinara]] (smeđa, lik rudara sa šlemom, u opticaju od septembra). * [[5. 5.]] - Sud saopštio da je izvršenje smrtne kazne nad [[Andrija Artuković|Andrijom Artukovićem]] odloženo iz zdravstvenih razloga (umro sledećeg januara). * [[6. 5.]] - Udruženje [[Pamjat]] demonstriralo u Moskvi protiv projekta spomenika na [[Poklonaja gora|Poklonoj gori]], primio ih je šef gradske partije [[Boris Jeljcin]] - najesen osnovan Nacionalno-patriotski front. * [[8. 5.]] - [[Gary Hart]], pretendent za kandidata [[Demokratska stranka SAD|Demokrata]] na izborima 1988, povlači se iz trke zbog otkrivene vanbračne veze sa manekenkom Donnom Rice. * 8. 5. - Zaseda u Loughgallu (Operacija Judy): osmorica pripadnika Privremene IRA-e napala stanicu Kraljevskog alsterskog redarstva, da bi bili pobijeni od britanskih specijalaca koji su ih čekali - najgori poraz IRA-e u [[Sjevernoirski sukob|Nevoljama]]. * [[9. 5.]] - Finale [[Kup maršala Tita|Kupa maršala Tita]]: [[HNK Hajduk Split|Hajduk]] - [[HNK Rijeka|Rijeka]] 9:8 na penale. * 9. 5. - LOT Flight 5055: poljski avion pao u šumu blizu Varšave, 183 mrtvih. * 9. 5. - [[Pesma Evrovizije 1987.|Pesma Evrovizije]] u Briselu: [[Johnny Logan]] (''Hold me now'') je prvi, [[Novi fosili]] ("Ja sam za ples") osvajaju 4. mesto. * [[11. 5.]] - U rudniku Raša kod [[Labin]]a završen 33-dnevni štrajk - dobili povišicu do 46%, smenjeni neki direktori. * [[14. 5.]] - Potpukovnik [[Sitiveni Rabuka]] izveo nenasilni puč na [[Fidži]]ju, nakon što su prošlog meseca na izborima pobedile partije [[Indo-fidžijci|Indo-fidžijaca]]. * [[15. 5.]] - [[Lazar Mojsov]] preuzima [[Predsjedništvo SFRJ|Predsedništvo SFRJ]] od Sinana Hasanija. * [[15. 5.|15]] - [[23. 5.]] - Protestne večeri "O Kosovu - za Kosovo" u [[Udruženje književnika Srbije|Udruženju književnika Srbije]] (Francuska 7). * [[maj]] - Slučaj "Student" - napadi na ovaj beogradski časopis zbog navodnog antititoizma (naslovna strana "Noć vampira" 2. 5.)<ref>[http://www.yurope.com/nasa-borba/arhiva/Maj97/1105/1105_6.HTM Bal vampira ili lov na vestice]</ref>. * maj - Operacija Karbala 10: Iranci i Kurdi ostvarili mali napredak na severnom frontu. Zatim i ofanziva Nasr 4, jedan od najvećih iranskih uspeha u ratu - opkoljena [[Sulejmanija (grad)|Sulejmanija]], pretnja [[Kirkuk]]u. * [[17. 5.]] - Dve rakete [[Exocet]] ispaljene sa iračkog aviona pogodile američki brod ''USS Stark'', poginulo 37 mornara. * [[20. 5.]] - Naftni derivati u SFRJ poskupeli 22%, drugo poskupljenje ove godine. * [[22. 5.]] - Hindusko-muslimanski neredi u [[Meerut]]u, [[Utar Pradeš]], u Hašimpurskom masakru ubijeno 42 muslimana. * [[25. 5.]] - Poslednje nošenje štafete za [[Štafeta mladosti|Dan mladosti]] (pod senkom skandala sa posterom). * [[26. 5.]] - Počinje Operacija Vadamarachchi, ofanziva šrilankanske vojske protiv [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], prva konvencionalna operacija rata - opkoljen grad [[Jaffna]]. * [[27. 5.]] - Predsedništvo CK SK Srbije usvojilo operativni program za idejnu i kadrovsku diferencijaciju u SANU, raznim institucijama i javnim glasilima - ideološka ofanziva protiv "napada na Tita". (kritička inteligencija u ovo vreme je "snažna jezgra opozicijskog pokreta", koja kontrolira neke nacionalne institucije, većinu medija i kulturnih tokova<ref>Jović 2003, 370</ref>). [[Datoteka:Flugroute von Mathias Rust.svg|mini|200px|Putanja [[Mathias Rust|Mathiasa Rusta]]]] * [[28. 5.]] - Zapadni Nemac [[Mathias Rust]] (19) sleteo Cesnom na Crveni trg u [[Moskva|Moskvi]]. * [[30. 5.]] - Posledice Rustove afere: sovjetski ministar odbrane [[Sergej Sokolov (komandant)|Sergej Sokolov]] zamenjen [[Dmitrij Jazov|Dmitrijem Jazovim]] (do 1991), smenjen glavnokomandujući protivvazdušne odbrane [[Aleksandar Koldunov]] itd. * 30. 5. - [[Goa]] je nova indijska država. === Jun/Juni/Lipanj === [[Datoteka:Cibona Tower 2006.jpg|mini|150px|[[Cibonin toranj]]]] * [[3. 6.]] - Potpisan Sporazum sa jezera Meech: kanadski predsednik vlade [[Brian Mulroney]] i provincijski premijeri dogovorili ustavne izmene kako bi [[Kvebek]] bio reintegrisan u [[Kanada|Kanadu]] - nije ratifikovan, pokret za suverenost Kvebeka jača. * [[3. 6.|3]] - [[14. 6.]] - [[Datoteka:Basketball pictogram.svg|25px]] [[Europsko prvenstvo u košarci - Atena 1987.|Evropsko prvenstvo u košarci]], Atina - Grčka 1, SSSR 2, Jugoslavija uzima bronzu; [[MVP]] [[Nikos Galis]]. * [[8. 6.]] - Zakon o [[Novi Zeland|novozelandskoj]] beznuklearnoj zoni, razoružanju i kontroli naoružanja. * [[11. 6.]] - Britanska [[Konzervativna stranka (UK)|konzervativna]] premijerka [[Margaret Thatcher]] dobila i treći mandat na izborima. * [[12. 6.]] - [[Ronald Reagan]] u [[Berlin]]u: "Gospodine [[Mihail Gorbačov|Gorbačov]], srušite ovaj [[Berlinski zid|zid]]!". * 12. 6. - [[SIV]] iznenada povećao za oko 25% porez na promet na "luksuzne" proizvode: benzin, piće, cigarete i automobile. * 12. 6. - Bivši car [[Centralnoafrička republika|Centrafrike]] [[Jean-Bédel Bokassa]] osuđen na smrt po više osnova - amnestiran 1993. * [[14. 6.]] - [[Opći izbori u Italiji 1987|Izbori]] za [[italija]]nski parlament na kojima zastupnicom, kao kandidat [[Radikalna stranka (Italija)|Radikalne stranke]], postaje [[pornografija|porno]]-glumica Illona Staller alias [[Ilona Štaler|Cicciolina]]. * [[15. 6.]] - Usvojen [[ERASMUS]], evropski program razmene studenata. * jun? - [[FK Vardar]] završio [[Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1986/87.|fudbalsko prvenstvo]] na prvom mestu zahvaljujući tome što su neki timovi započeli takmičenje sa -6 bodova (tzv. [[Afera Šajber]]). Nakon što je Vrhovni sud to poništio, na prvom mestu se našao [[FK Partizan]]. * [[19. 6.]] - Najgori napad [[ETA]]-e: od auto-bombe u tržnom centru Hipercor u [[Barcelona|Barceloni]] stradala 21 osoba. * 23 - [[26. 6.]] - Operacija Rajiv: Indijci preoteli Pakistancima najviši vrh na himalajskom [[Glečer Sijačen|glečeru Sijačen]]. * [[25. 6.]] - [[Ivan Pavao II.|Papa]] primio u audijenciju austrijskog predsednika [[Kurt Valdhajm|Kurta Valdhajma]], do tog trenutka u diplomatskoj izolaciji zbog njegovog učešća u ratu na Balkanu; jevrejski lideri zgroženi. * 25 - 26. 6. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS Gorbačov izložio "osnovne teze", politički temelj ekonomske reforme. [[Aleksandar Jakovljev]], zagovornik reformi, ulazi u Politbiro. * [[26. 6.]] - Hiljadu Srba i Crnogoraca sa Kosova dolazi u Beograd da protestuje tokom zasedanja CK zbog progona od strane tamošnjih Albanaca. * [[27. 6.]] - CK SKJ raspravlja o kosovskoj situaciji, milicija se sukobila sa srpskim demonstrantima sa Kosova. * [[28. 6.]] - [[Iračko-iranski rat]]: irački avioni bacili [[iperit]] na grad [[Sardašt]]. * [[29. 6.]] - Junski demokratski pokret u [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]]: favorizovani predsednički kandidat [[Roh Tae-woo]] obećava široke reforme, izbori u decembru. * [[30. 6.]] - [[Boško Krunić]] novi predsednik Predsedništva CK [[SKJ]] (do 1988). * jun - Godišnja inflacija u SFRJ iznosi 100,6%.<ref>"Inflacija probila stotku", Borba, 4. jul 1987</ref> === Jul/Juli/Srpanj === * [[1. 7.]] - SFRJ: Novi zakon o stečaju želi da eliminiše gubitaška preduzeća. * 1. 7. - SFRJ je među devet zemalja kojima je ukinut bescarinski tretman za uvoz nekih proizvoda u SAD, jer im više "ne treba takva zaštita". * 1. 7. - U SAP Vojvodini je zabranjeno pušenje u javnim i radnim prostorijama - prvi takav zakon u SFRJ. * 1. 7. - {{flagicon|Evropa}} Stupio na snagu [[Jedinstveni europski akt]] - jedinstveno tržište do kraja [[1992]]. * 1. 7. - Ubijen libanski premijer [[Rašid Karami]] za šta će biti osuđen [[Samir Geagea]]; sledi [[Selim Hoss]] (do 1990). * [[4. 7.]] - Ratni zločinac iz Drugog svetskog rata [[Klaus Barbie]], lokalni šef [[Gestapo]]a, nazvan „kasapin iz Liona“, osuđen u Francuskoj na doživotnu robiju (umro 1991). * [[5. 7.]] - [[Crni tigrovi (OTTE)|Crni tigrovi]], samoubilačko krilo [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], izveli prvi napad - malim kamionom sa eksplozivom ubijeno najmanje 39 vojnika u kampu kod Džafne. * [[7. 7.]] - [[Afera Iran-Kontra]]: 23-ećeg dana ispitivanja pred kongresnim komitetom, potpukovnik [[Oliver North]] počinje svedočenje. [[Datoteka:Zagi.jpg|thumb|120px|Zagi]] * [[8. 7.|8]] - [[19. 7.]] - [[Ljetna univerzijada 1987.]] u [[Zagreb]]u. Jugoslavija osvojila 19 medalja, po 7 zlatnih i srebrnih i 5 brončanih. * [[11. 7.]] - [[Ujedinjeni narodi|UN]] su za petomilijarditog stanovnika planete proglasile Mateja Gaspara, dečaka novorođenog u [[Zagreb]]u (šestomilijarditi će zvanično biti rođen u Sarajevu oktobra [[1999]].). * jul - Istraga povodom "pljačke od '300 miliona dinara'" u titovoužičkom preduzeću "Jelova gora", uhapšeno 12 osumnjičenih.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:14 "Borba", 15. dec. 1987, str. 14]</ref> * jul - Vrhovni Sovjet SSSR doneo Zakon o državnom preduzeću: veća sloboda za preduzeća, ali moraju se sama finansirati. * jul - Militantni Siki iz [[khalistan]]skog pokreta ubili 34 Hindusa u dva autobusa u državi [[Haryana]]. [[Datoteka:Muzej Mimara.jpg|mini|200px|[[Muzej Mimara]]]] * [[17. 7.]] - [[Muzej Mimara]] u Zagrebu otvoren za javnost, kolekcija ima preko 3.700 predmeta. * 17. 7. - Prikazan film ''[[RoboCop]]''. * [[18. 7.|18]] - [[25. 7.]] - 34. [[Pulski filmski festival]]: [[Velika zlatna arena za najbolji film|Velika zlatna arena]] za film "[[Već viđeno]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ 34. Pulski filmski festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120161930/http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ |date=2021-01-20 }}. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>. * [[20. 7.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: objavljeno da će se Sovjeti povući iz Afganistana (završeno 1989). * [[20. 7.|20]] - [[31. 7.]] - Talas vrućine u Grčkoj s temperaturama preko 40 C, više od 1.000 mrtvih. * [[22. 7.]] - [[Mihail Gorbačov]] izjavljuje da je spreman prihvatiti opciju duplo nula (''double-zero option''), eliminaciju svih američkih i sovjetskih raketa srednjeg dometa u Evropi i Aziji (u toku su pregovori u Ženevi). * 22. 7. - U Londonu ubijen palestinski karikaturista [[Nadži al-Ali]]. * [[23. 7.]] - Masakr u Jean-Rabelu na severu [[Haiti]]ja: najmanje 139 bezemljaša ubijeno po nalogu zemljoposednika. * 23. - 24. 7. - [[Krimski Tatari]] defiluju u Moskvi za povratak na Krim. [[Datoteka:Earnest Will Gas King.jpg|mini|250px|Operacija Earnest Will: pratnja tankera u Zalivu]] * [[24. 7.]] - Počinje [[Operacija Earnest Will]]: američke snage štite tankere u kuvajtskom vlasništvu od iranskih napada u Persijskom zalivu (do septembra 1988), jedan tanker, MV Bridgeton, već prvog dana oštećen od mine. * [[25. 7.]] - Sekretar za trgovinu SAD [[Malcolm Baldrige Jr.]] poginuo na rodeu. * [[28. 7.]] - Obrušavanje stenja kod [[Valtellina|Valtelline]] na severu Italije, 53 poginulih. * [[29. 7.]] - Potpisan sporazum između Indije i Šri Lanke: primirje u građanskom ratu, dolaze indijski mirotvorci (do 1990, [[Rajiv Gandhi]] će zbog ovoga biti ubijen 1991). * [[30. 7.]] - Pripadnik šrilankanske počasne straže udario puškom indijskog premijera Rajiva Gandhija. * [[31. 7.]] - Tokom [[Hadždž]]a u Meki došlo do sukoba iranskih hodočasnika i saudijskih redarstvenika i stampeda u kome je stradalo 400 ljudi. * 31. 7. - U Australiji objavljena knjiga ''[[Spycatcher]]'' bivšeg službenika [[MI5]]: pokušaji britanske vlade da je zabrane je čine još prodanijom. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - Pokrenut je MTV Europe (od 2021. [[MTV Global]]), prvi prikazani spot je ''[[Money for Nothing]]''. * 1. 8. - [[Mike Tyson]] (21) osvojio IBF titulu - od marta ima WBA a od prošle godine i WBC titulu, tako da postaje prvi teškaš sa sva tri pojasa, u medijima vlada "Tyson manija". * [[4. 8.]] - Federalna komisija za komunikacije SAD ukinula Doktrinu pravičnosti, kojom se od RTV stanica zahtevalo da pravično i balansirano prenose kontroverzna pitanja. * [[5. 8.]] - Svetski šampionat u košarci za mlađe od 19 u Bormiju: Jugoslavija pobedila SAD u finalu ([[Toni Kukoč|Kukoč]], [[Aleksandar Đorđević (košarkaš)|Đorđević]], [[Vlade Divac|Divac]], [[Dino Rađa|Rađa]]...). * [[7. 8.]] - [[Vevčanski slučaj]]: Sukob [[Narodna milicija SFRJ|milicije]] i meštana u selu [[Vevčani]] u [[SR Makedonija|SR Makedoniji]]. * 7. 8. - [[Lynne Cox]] preplivala između ostrva u [[Beringov moreuz|Beringovom moreuzu]], američkog [[Mali Diomed|Malog]] i sovjetskog [[Veliki Diomed|Velikog Diomeda]]. * 7. 8. - U [[Gvatemala|Gvatemali]] potpisan [[Esquipulaski mirovni sporazum]] za [[Centralna Amerika|Centralnu Ameriku]]. Kostarikanski predsednik [[Óscar Arias]] će dobiti Nobelovu nagradu za mir. * [[9. 8.]] - Granični spor između [[Kolumbija|Kolumbije]] i [[Venezuela|Venezuele]]: kolumbijska korveta ulazi u Venecuelanski zaliv, što izaziva krizu do 19. 8. kada su u područje poslati venecuelanski avioni. * 9. 8. - Propali vojni kadet (19) ubio sedam ljudi u [[Melbourne|Melbournu]]. * [[11. 8.]] - [[Alan Greenspan]] je novi šef [[Federalne rezerve]] SAD nakon [[Paul Volcker|Paula Volckera]] (do 2006). * [[14. 8.]] - Zemljotres u području [[Kraljevo]] - [[Bogutovačka Banja]]. [[Datoteka:Agrokomerc.jpg|mini]] * [[15. 8.]] - "[[Borba (novine)|Borba]]" piše da je "[[Agrokomerc]]" emitovao menice bez pokrića u iznosu od 22.000 milijardi starih dinara - kombinat iz Velike Kladuše je prethodnih godina smatran za "giganta na jakim temeljima".<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870815|page:1 "Borba", 15. avg. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[16. 8.]] - Northwest Airlines Flight 255: avion pao na poletanju iz [[Detroit, Michigan|Detroita]], 156 mrtvih. * 16. - [[17. 8.]] - [[Harmonička konvergencija]], globalni meditacioni događaj. * [[17. 8.]] - [[Rudolf Hess]] (93) pronađen mrtav u ćeliji zatvora Špandau. * 17. 8. - [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] prebacuje 2700, vrhunac ''bull marketa'' 1982-87. * 17. 8. - [[Steffi Graf]] prvi put broj 1 na WTA listi, umesto [[Martina Navratilova|Martine Navratilove]] - s prekidima do 1997, smenjuje se sa [[Monika Seleš|Monikom Seleš]] i [[Arantxa Sánchez Vicario|Arantxom Sánchez Vicario]]. * [[18. 8.]] - Prva žrtva strogog novog zakona o stečajima u SFRJ je građevinsko preduzeće Titogradski Kombinat (?) - od 2600 radnika otpušteno 1600<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavian-workers-threatened-by-free-market-reforms/1553559108800/ Yugoslavian workers threatened by free-market reforms]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[19. 8.]] - [[Hungerford]]ski masakr: pojedinac ubio 16 ljudi u Engleskoj. * [[23. 8.]] - Sastanak u Hirveparku u Estoniji na godišnjicu Pakta Molotov-Ribentrop, jedno od prvih protestnih okupljanja protiv režima. * [[26. 8.]] - Dogovoren [[Montrealski protokol]] na [[Bečka konvencija o zaštiti ozonskog omotača|Bečku konvenciju o zaštiti ozonskog omotača]] iz 1985, navedeni su pravno obavezujući ciljevi redukcije hemijskih agenasa (na snazi od 1989). * [[28. 8.]] - [[Afera Agrokomerc]]: uhapšen direktor Interne banke Agrokomerc, još 17 pod istragom - novine pišu o menicama bez pokrića u [[Velika Kladuša|kladuškom]] gigantu [[Agrokomerc]] i luksuznom životu [[Fikret Abdić|Fikreta Abdića]]; predsednik SIV Mikulić juče izjavio da neće biti savezne pomoći za firmu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/08/28/One-arrested-in-Yugoslavias-worst-economic-scandal/4608557121600/ One arrested in Yugoslavia's worst economic scandal]. upi.com Archives Aug. 28, 1987</ref>. * [[30. 8.]] - Devetoro mrtvih u sudaru dva automobila kod Zaprešića.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870831|page:14 "Borba", 31. avg. 1987, str. 14]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[31. 8.]] - [[Michael Jackson]] izdao uspešan album ''[[Bad (album)|Bad]]'', pet godina posle ''Thriller''-a. === Septembar/Rujan === * [[3. 9.]] - [[Paraćinski masakr]]: [[Aziz Keljmendi]], ubija rano ujutro četvoricu i ranjava petoricu kolega, zatim se ubija. Dolazi do provale [[Albanofobija|antialbanskog]] raspoloženja u SFRJ, pogotovo u Srbiji. Ubijeni: Srđan Simić (Beograd), Hazim Džananović (Vitez), Safet Dudaković (Bos. Gradiška), Goran Begić (Zagreb). ** Nove napetosti na Kosovu: Srbi se okupljaju i prete da će krenuti na Beograd ako se ne vrate red i zakon, vlasti žele da uvećaju integraciju Albanaca u jugoslovensko društvo, što ovi smatraju asimilacijom<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/01/Ethnic-tensions-continue-to-plague-Yugoslavia/5084560059200/ Ethnic tensions continue to plague Yugoslavia]. upi.com Archives Oct. 1, 1987</ref>. ** Sahrani Srđana Simića na beogradskom Novom groblju 5. 9. prisustvuje "oko dvadeset hiljada građana",<ref>"Još jedna opomena", Borba, 7. sept. 1987, str. 14</ref> među parolama su "Hoćemo slobodu", "Kosovo je Srbija"; posećuju i grob Aleksandra Rankovića.<ref>Jović 2003, 390</ref> * 3. 9. - Nenasilni vojni udar u [[Burundi]]ju: major [[Pierre Buyoya]] uzima vlast od predsednika [[Jean-Baptiste Bagaza|J-B. Bagaze]], koji je u poseti Kanadi (obojica [[Tutsi]]ji, Buyoya vlada 1987-93 i 1996-2003). * [[7. 9.]] - [[Erich Honecker]] stigao u posetu Zapadnoj Nemačkoj, prva takva poseta sa [[Istočna Njemačka|Istoka]]. * [[9. 9.]] - '''[[Afera Agrokomerc]]''': uhapšen direktor "Agrokomerca" [[Fikret Abdić]] (takođe je i član CK SKBiH i savezni delegat). Oko milijarda dolara je izdata u menicama bez pokrića za preko 60 banaka<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavias-economic-scandals-threaten-chaos/5493559108800/ Yugoslavia's economic scandals threaten chaos]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[10. 9.]] - Usvojena inicijativa promene ustava [[SR Srbija|SR Srbije]]. * [[11. 9.]] - [[Dragiša Pavlović]], lider beogradskog Saveza komunista, kritikuje "olako obećanu brzinu" i nacionalizam. Ovo je shvaćeno kao napad na CK SK Srbije i protivno jedinstvu u partiji (tekst u "Politici Ekspres" 14. 9., navodno napisan u Miloševićevom stanu).<ref>Jović 2003, 393-4</ref> * 11. 9. - Okončan [[Čadsko-libijski konflikt]]. * [[13. 9.]] - Gojanijski akcident: radioterapijska kapsula ukradena u [[brazil]]skom gradu [[Goiânia]] ozračila 249 ljudi, četvoro umrlo. * [[14. 9.]] - [[Narodna Republika Mađarska|Mađarska]] obnovila diplomatske odnose sa [[Izrael]]om. * [[15. 9.]] - [[Hamdija Pozderac]], šef Savezne ustavne komisije i potpredsednik predsedništva SFRJ, dao ostavku pod pritiskom afere Agrokomerc. Iz istog razloga dao ostavku i Metod Rotar, direktor [[Nova Ljubljanska banka|Ljubljanske banke]]. * [[18. 9.]] - Prikazan film ''[[Fatal Attraction]]''. * [[21. 9.]] - Američke Foke zarobile iranski minopolagač ''Iran Ajr''. * [[22. 9.]] - Prva epizoda komedije ''[[Full House]]'' (do 1995). * [[23. 9.|23]] - [[24. 9.|24]]/25. 9. - [[Osma sednica CK SKS|Osma sjednica CK SK Srbije]]: [[Dragiša Pavlović]] je razrešen članstva u Predsedništvu CK [[Savez komunista Srbije|SK Srbije]] (na čelu gradske partije će ga zameniti [[Radoš Smiljković]]); kritikovan je i predsednik Predsedništva SRS [[Ivan Stambolić]]. Dominaciju u SK Srbije ima struja Slobodana Miloševića. * [[27. 9.]] - Osnovan [[Mađarski demokratski forum]], populistička umerena opozicija [[Mađarska socijalistička radnička partija|vladajućoj partiji]] u [[Narodna Republika Mađarska|NR Mađarskoj]]. * 27. 9. - Otvoren [[Kairski metro]]. * [[28. 9.]] - Prva epizoda ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (do 1994). * 28. 9. - Potpukovnik Rabuka ponovo izveo puč na Fidžiju, sledećeg meseca proglašava republiku. Indo-fidžijci su izloženi progonima. * [[30. 9.]] - Partizan ispao od Fljamurtarija iz [[Valona|Valone]] (2:0 za Fljamurtari u Valoni i 2:1 za Partizan u Beogradu). * 30. 9. - {{flagicon|Afganistan|1987}} [[Mohamad Nadžibula]] je novi predsednik [[Demokratska Republika Afganistan|Afganistana]] (od jula se ponovo zove Republika Afganistan, umesto Demokratska R. A.). Zemlja je ove godine dobila novi ustav === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Evropski savet odbio po geografskom osnovu zahtev [[Maroko|Maroka]] za priključenje Evropskoj zajednici. * 1. 10. - Neredi u [[Lhasa|Lhasi]] na [[Tibet]]u, šest mrtvih. * [[4. 10.]] - Dogovoren Sporazum o slobodnoj trgovini između SAD i Kanade (ratifikovan sledeće godine). * [[11. 10.]] - Drugi nacionalni marš na Vašington za gej i lezbijska prava - u [[LGBT]] zajednici poznat i kao "Veliki marš" - kasnije Nacionalni ''coming-out'' dan, tj. [[Dan izlaska iz ormara]]. * 11. 10. - [[Uwe Barschel]], donedavni predsednik vlade nemačkog [[Schleswig-Holstein]]a, pronađen mrtav u Ženevi - nalazio se u središtu skandala zbog optužbi da je želeo špijunirati SPD. * [[15. 10.]] - Južnu Englesku i severnu Francusku uveče pogodila uraganska oluja sa 22 žrtve (poznata po tome što je TV meteorolog nekoliko sati ranije najavio samo vetrovito vreme). * 15. 10. - Predsednik [[Burkina Faso|Burkine Faso]] [[Thomas Sankara]] ubijen tokom državnog udara na čelu sa njegovim bivšim saradnikom [[Blaise Compaoré|Blaiseom Compaoréom]] - preokreće Sankarinu marksističku politiku i ostaje na vlasti do puča 2014. (osuđen na doživotni zatvor 2022). [[Datoteka:Belgrade old town.jpg|mini|220px|[[Knez Mihailova]]]] * [[oktobar]] - Završena rekonstrukcija Knez Mihailove ulice u Beogradu. * [[16. 10.]] - Protesti Srpkinja i Crnogorki u Prištini - [[Fadil Hoxha]] je prošle godine ispričao vic o silovanju na račun Srpkinja i drugih ne-Albanki a što je objavljeno prošle nedelje<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/17/Former-Yugoslav-Vice-President-Fadil-Hoxha-an-ethnic-Albanian/9492561441600/ Former Yugoslav Vice President Fadil Hoxha, an ethnic Albanian...]. upi.com Archives Oct. 17, 1987</ref> - biće isključen iz [[SKJ]], poslate specijalne milicijske snage u pokrajinu (300 pripadnika<ref>[http://www.upi.com/Archives/1988/09/13/Police-reinforcements-sent-to-troubled-province/3989590126400/ Police reinforcements sent to troubled province]. upi.com Archives Sept. 13, 1988</ref>), za svaki slučaj. * 16. 10. - Mala [[Jessica McClure]] spasena iz bunara u koji je upala u [[Midland, Texas]], posle dva dana napora i intenzivnog TV praćenja preko [[CNN]]-a. * [[17. 10.]] - Sudar teretnog voza i šinobusa kod Rajca u Srbiji - 10 mrtvih. * 17. 10. - Otac Joseph Wresinski okupio 100.000 ljudi na pariskom Trokaderu za žrtve siromaštva, gladi, nasilja i straha - kasnije [[Međunarodni dan za iskorenjivanje siromaštva]]. [[Datoteka:Black Monday Dow Jones.svg|mini|200px|Dow Jones, jul 1987 - januar 1988]] * [[19. 10.]] - [[Crni ponedeljak (1987)|Crni ponedeljak]] - veliki pad na berzama širom sveta, [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] pao za 508 poena odn. 22,61%. * 19. 10. - Operacija Nimble Archer: tri dana nakon što su Iranci gađali raketama tanker ''MV Sea Isle City'', Amerikanci napali dve iranske naftne platforme. * 19. 10. - Sudar dva voza u Bintaru kod [[Džakarta|Džakarte]], 156 mrtvih. * [[23. 10.]] - Uskraćena potvrda konzervativnom kandidatu za Vrhovni sud SAD [[Robert Bork|Robertu Borku]] nakon velike medijske i stranačke kampanje od nominacije prošlog jula. * 23. 10. - U Italiji prikazan film ''[[The Last Emperor]]''. * [[25. 10.]] - [[Datoteka:Football pictogram.svg|25px]] [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u nogometu - Čile 1987.]]: mlada reprezentacija Jugoslavije postala prvak svijeta, pobjedom nad Njemačkom (1:1, [[Zvonimir Boban]] dao gol, pa 5:4 na penale). Prva i poslednja titula za ju-reprezentaciju. * 25. 10. - 1. 11. - 13. Nacionalni kongres KP Kine: potvrđena politika ekonomskih reformi i Otvorenih vrata usvojena 1978, [[Zhao Ziyang]] i zvanično generalni sekretar, vođstvo podmlađeno tehnokratama pristalicama reforme. * [[26. 10.]] - [[Slobodan Živojinović]] dostiže 19. mesto na ATP listi, svoj najbolji plasman. * 26. 10. - [[Salvadorski građanski rat]]: ubijen [[Herbert Anaya]], predsednik Komisije za ljudska prava [[El Salvador]]a - ranije tokom meseca su počeli razgovori između vlade i gerile, dva dana kasnije parlament odobrio amnestiju za 400 političkih zatvorenika. * [[27. 10.]] - Plenum CK KPSS: [[Boris Jeljcin]] izražava nezadovoljstvo sporošću reformi i servilnošću prema generalnom sekretaru Gorbačovu, daje ostavku bez presedana u Politbirou - postaje poznat kao pobunjenik. * 27. 10. - Operacija Lalang u [[Malezija|Maleziji]]: hapšenje 107 osoba iz NVO, opozicionara, intelektualaca, umetnika i dr. uz obrazloženje prevencije rasnih nereda. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Britanski voz ''[[InterCity 125]]'' postigao svetski rekord za dizel vuču, 238&nbsp;km/h. * [[4. 11.]] - [[Li Peng]] je v.d. premijera NR Kine, umesto Zhao Ziyanga (zvanično od sledećeg marta, ostaje do 1998). * [[6. 11.]] - Nakon što je [[Yasuhiro Nakasone]] morao dati ostavku zbog pokušaja uvođenja [[PDV]], novi japanski premijer je [[Noboru Takeshita]] (do 1989). * [[7. 11.]] - [[Habib Bourguiba]] je uklonjen sa vlasti u [[Tunis]]u, nasleđuje ga [[Zine El Abidine Ben Ali]] (do [[2011]]). [[Datoteka:Vuk Karadžić 1987 Yugoslavia stamp2.jpg|mini|200px|Vuk na markici: [[Vuk Karadžić (TV serija)|TV serija]] se emituje od novembra do februara]] * [[8. 11.]] - Povodom 200-godišnjice rođenja [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuka Stefanovića Karadžića]], prikazana prva od 16 epizoda TV serije "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]". * 8. 11. - Bomba Privremene IRA-e ubila 11 ljudi tokom ceremonije Dana sećanja u [[Enniskillen]]u. * [[10. 11.]] - Umro predsednik [[Niger]]a gen. [[Seyni Kountché]], sledi [[Ali Saibou]] (do 1993). * [[11. 11.]] - Na Gorbačovljevu inicijativu, moskovski partijski komitet smenjuje Jeljcina s položaja Prvog sekretara, dva dana nakon što je ovaj, izgleda, pokušao da se ubije - zapečaćen rivalitet njih dvojice. * [[15. 11.]] - SFRJ: od ponoći (po sugestiji MMF?) opet zamrznute plate i znatan skok cena nekih proizvoda (prehrana, benzin, energija, saobraćaj itd.), inflacija je 168%<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/15/Yugoslavia-increases-food-fuel-prices/5686563950800/ Yugoslavia increases food, fuel prices]. upi.com Archives Nov. 15, 1987</ref>. * 15. 11. - [[Brašovska pobuna]]: revolt radnika fabrike kamiona u rumunskom [[Brašov]]u, ugušen do kraja dana - u zemlji je nestašica hrane i energije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/12/Romanias-workers-grind-through-a-tough-cold-winter/3238566283600/ Romania's workers grind through a tough cold winter]. upi.com Archives Dec. 12, 1987</ref>. * [[novembar]] - Osnovan [[Helsinški odbor za ljudska prava]] Jugoslavije. * [[16. 11.]] - Devalvacija dinara za 24,6% - 1.299 dinara za dolar, prema 433 prošle godine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/17/Yugoslavia-devalues-currency-by-nearly-25-percent/2838564123600/ Yugoslavia devalues currency by nearly 25 percent]. upi.com Archives Nov. 17, 1987</ref>. * [[18. 11.]] - Zapalile se pokretne stepenice u londonskoj metro-stanici King's Cross, 31 žrtva u požaru. * [[19. 11.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: počinje [[Operacija Magistral]], Sovjeti i afganska vojska čiste put od [[Gardez]]a do [[Opsada Kosta|opkoljenog Hosta]] (do januara). * [[25. 11.]] - Tajfun Nina pogodio [[Filipini|Filipine]], stradalo preko 1000 ljudi. * 25. 11. - [[Noć jedrilica]]: dvojica palestinskih gerilaca ušli [[Zmajarstvo|zmajevima]] iz južnog Libana u Izrael, jedan od njih ubio šestoricu izraelskih vojnika. * [[28. 11.]] - South African Airways Flight 295: avion zbog požara pao u Indijski okean blizu Mauricijusa, 159 mrtvih. * [[29. 11.]] - [[Korean Air let 858]]: Južnokorejski avion "[[Boeing 707]]" sa 115 putnika i članova posade srušio se iznad [[Mianmar|Burme]]. U [[Bahrein]]u je potom uhapšena jedna žena koja je priznala da je sjevernokorejski agent i da je postavila eksploziv u avion prema nalogu njene vlade kako bi bile onemogućene Olimpijske igre u [[Seoul|Seulu]] 1988. * 29. 11. - Neuspeli referendum u Poljskoj o radikalnoj ekonomskoj reformi i o demokratizaciji društva - odgovori pozitivni ali s manje od 50% ukupnog broja birača. * 29. 11. - Izbori na [[Haiti]]ju poništeni nakon što je vojska ubila nepoznat broj birača. === Decembar/Prosinac === [[Datoteka:Reagan and Gorbachev signing.jpg|mini|220px|Gorbačov i Regan potpisuju INF ugovor]] * [[2. 12.]] - Otvoren Urgentni centar u Beogradu. * 2. 12. - [[Adria Airways]] uvela letove za [[Izrael]]. * [[7. 12.]] - Pacific Southwest Airlines Flight 1771: avion pao u Kaliforniji nakon što je bivši zaposlenik ubio pilote - 43 poginulih. * [[8. 12.|8]] - [[10. 12.]] - [[Vašingtonski samit (1987)|Vašingtonski samit]]: Regan i Gorbačov potpisali [[Ugovor o nuklearnim snagama prelaznog dometa]] (INF, suspendovan 2019). * 8. 12. - U [[Pojas Gaze i Zapadna obala|Pojasu Gaze i Zapadnoj obali]] počinje [[Prva Intifada]] (do 1993). * 8. 12. - XI sednica CK [[Komunistička partija Jugoslavije|SKJ]] na kojoj je razmatran ustavni položaj SR Srbije. Posle masovnih demonstracija Srpkinja i Crnogorki s Kosova, iz SK isključen [[Fadil Hoxha|Fadilj Hodža]]. * 8. 12. - Masakr u ''Queeen Street'', u [[Melbourne]]u: Frank Vitkovic ubio osam ljudi u pošti pa skočio sa 11. sprata. * [[9. 12.]] - Počeo štrajk u [[ljubljana|ljubljanskom]] [[Litostroj]]u, traže se nezavisni [[sindikat]]i i politička pluralizacija. Događaj se smatra početkom pluralizacije u Sloveniji. * 9. 12. - [[Microsoft]] izdao [[Windows 2.0]]. * [[10. 12.]] - Nemački magazin ''Der Stern'' objavljuje jugoslovenske dokumente koji navodno dokazuju da je [[Kurt Waldheim]] bio umešan u ratne zločine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/10/Waldheim-link-to-war-crimes-reported/9793566110800/ Waldheim link to war crimes reported]. upi.com Archives Dec. 10, 1987</ref>; kasnije tokom meseca londonski ''Sunday Express'' tvrdi da je Jugoslavija znala za Waldheimovu prošlost, što je korišćeno za pritisak<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/26/Report-Yugoslavia-had-evidence-linking-Waldheim-to-war-crimes/2772567493200/ Report: Yugoslavia had evidence linking Waldheim to war crimes]. upi.com Archives Dec. 26, 1987</ref>. * 10. 12. - [[Miro Barešić]] pušten na uslovnu slobodu u Švedskoj i proteran u Paragvaj. * 10. 12. - Sudar autobusa i voza kod Glogovca - osam mrtvih, 51 povređeni. * [[11. 12.]] - [[Husein Mujić]] postaje reis-ul-ulema Islamske zajednice u SFRJ (do 1989). * 11. 12. - Svetska komisija o okolišu i razvoju ili Brundtlandina komisija objavila izveštaj "Naša zajednička budućnost", definisan pojam [[održivi razvoj]]. * 11. 12. - ETA postavila auto-bombu pored kasarne Civilne garde u [[Saragosa|Saragosi]], 11 poginulih, uključujući petoro dece. * [[14. 12.]] - Predsednik Predsedništva SR Srbije [[Ivan Stambolić]] razrešen dužnosti,<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:1 "Borba", 15. dec. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> zameniće ga [[Petar Gračanin]] (do 1989). * [[16. 12.]] - U [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]] održani prvi direktni predsednički izbori, izabran [[Roh Tae-woo]] - sa revizijom [[Ustav Južne Koreje|ustava]] u oktobru, to se smatra početkom demokratične Šeste republike. * [[17. 12.]] - [[Miloš Jakeš]] postaje generalni sekretar [[Komunistička partija Čehoslovačke|KP Čehoslovačke]] umesto [[Gustáv Husák|Gustáva Husáka]], koji ostaje predsednik zemlje (obojica do 1989). * [[18. 12.]] - Izmišljen programski jezik [[Perl]]. * 18. 12. - U Japanu izdata prva kompjuterska igra iz franšize ''[[Final Fantasy]]''. * [[20. 12.]] - U najtežoj mirnodopskoj nesreći na moru, sudar filipinskog feribota ''MV Doña Paz'' i jednog tankera preživelo 11 od 4.397 putnika i članova posade feribota. "Dona Paz" bio registrovan za prevoz najviše 1.500 ljudi. * ca. [[25. 12.]] - [[Stefan Milenković]] nastupa na Božićnom koncertu u Beloj kući, pred [[Ronald Reagan|Ronaldom Reganom]]. * [[30. 12.]] - Prvi blok [[Termoelektrana Kostolac|Termoelektrane Kostolac]] B snage 348,5 MW ulazi u proizvodnju, ove godine je otvoren i novi kop Drmno. === Kroz godinu === * [[Unska pruga]] elektrificirana do [[Knin]]a. * [[WHO|Svetska zdravstvena organizacija]] rangirala Beograd kao peti najzagađeniji grad na svetu, 15% stanovnika ima [[bronhitis]]. * Prema Ticinoj proceni, GDP po glavi Hrvatske je porastao 452% od 1950. do 1987, prosečna stopa rasta 4,16% je u Evropi niža samo od Španije i Grčke; odnos sa američkim GDP PC je porastao sa 19 na 38%; preteknuta je većina centralnoevropskih zemalja. Od ove godine sledi pad.<ref>Tica, Josip [https://hrcak.srce.hr/file/56298 The Estimation of 1910-1989 Per Capita GDP in Croatia] (2004). hrcak.srce.hr</ref> * Iz kaveza u beogradskom zoo-vrtu pobegla ženka jaguara (nije izašla van vrta). * [[Glasnost]] iz SSSR utiče i na istočnu Evropu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/18/Glasnosts-waves-send-Eastern-Europe-into-a-dither/4614566802000/ Glasnost's waves send Eastern Europe into a dither]. upi.com Archives Dec. 18, 1987</ref>. * Nagibni voz [[Pendolino]] debituje u [[Italija|Italiji]]. * Prva verzija patika [[Nike Air Max]]. * Braća Thomas i John Knoll napravili software ''[[Adobe Photoshop|Photoshop]]'', dogodine prodali licencu Adobe-u. * [[Starbucks]] počinje širenje van [[Seattle]]a. == U popularnoj kulturi == * [[Đorđe Balašević]] se osvrće na godinu u pesmi "1987" na albumu ''U tvojim molitvama'' (refren: "Jadna i bedna, osamdeset sedma"). == 1987. u temama == * [[Televizija]]. TV serije: "[[Bolji život]] 1", "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]" (1987-88), "Deco, pevajte sa nama", "I to se zove sreća", "Sazvežđe belog duda", "Soba 405" (TV Beograd); "Čovek u srebrnoj jakni", "Poslednje leto detinjstva" (TV Novi Sad). * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Oktoberfest (film)|Oktoberfest]]", "[[Lager Niš (film)|Lager Niš]]", "[[Na putu za Katangu]]", "[[Dogodilo se na današnji dan]]", "[[Hajde da se volimo]]", "[[Slučaj Harms (film)|Slučaj Harms]]", "[[U ime naroda]]", "[[Već viđeno]]", "[[Uvek spremne žene]]", "[[Anđeo čuvar (film)|Anđeo čuvar]]", "[[Kraljeva završnica]]", "[[Ovo malo duše]]", "[[Oficir s ružom]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1987.]]). * Neki domaći muzički/glazbeni albumi<ref>[https://www.discogs.com/search/?format_exact=LP&format_exact=Album&year=1987&decade=1980&country_exact=Yugoslavia Explore Yugoslavia LP Album from 1987 on Discogs]. discogs.com (pristup. 16. 7. 2016.)</ref> (→ [[:Kategorija:Albumi 1987.]]): ** Pop/rock: <small>[[Riblja čorba]]</small>: "[[Ujed za dušu]]"; <small>[[Ekatarina Velika]]</small>: "Ljubav"; <small>[[Disciplina kičme]]</small>: "Dečija pesma" i "Uživo! Najlepši hitovi!"; <small>[[Nebojša Krstić|Krstić]] i [[Srđan Šaper|Šaper]]</small>: "Poslednja mladost u Jugoslaviji"; <small>[[Zabranjeno pušenje]]</small>: "Pozdrav iz zemlje Safari"; <small>[[Parni valjak]]</small>: "Anđeli se dosađuju?"; <small>[[Osmi putnik (sastav)|Osmi putnik]]</small>: "Glasno, glasnije"; <small>[[Azra]]</small>: "Između krajnosti"; <small>[[Dino Merlin|Merlin]]</small>: "Merlin"; <small>[[Crvena jabuka (bend)|Crvena jabuka]]</small>: "Za sve ove godine"; <small>[[Oktobar 1864]]</small>: "Oktobar 1864"; <small>[[Valentino (sastav)|Valentino]]</small>: "No.3"; <small>[[Yu grupa]]</small>: "Od zlata jabuka"; <small>[[Leb i sol]]</small>: "Kao kakao"; <small>[[Film (glazbeni sastav)|Film]]</small>: "Sunce sja!"; <small>[[Cacadou Look]]</small>: "Tko mari za čari"; <small>[[Bombaj štampa]]</small>: "Bombaj štampa"; <small>[[Dejan Cukić]]</small>: "Spori ritam"; <small>[[Đavoli (glazbeni sastav)|Đavoli]]</small>: "Hallo Lulu 22"; <small>[[Massimo Savić|Massimo]]</small>: "Stranac u noći"; <small>[[Poslednja igra leptira]]</small>: "Zajedno smo piškili u pesku"; <small>[[Piloti]]</small>: "Kao ptica na mom dlanu"; <small>[[Tutti Frutti Band]]</small>: "Gore iznad oblaka"; <small>[[Marina Perazić]]</small>: "Marina"; <small>[[Alisa (muzička grupa)|Alisa]]</small>: "Da li si čula pesmu umornih slavuja"; <small>[[Laibach]]</small>: "Opus dei"; <small>[[Tonny Montano]]</small>: "Talični Tom je mrtav"; <small>[[Zana (grupa)|Zana]]</small>: "Otkinimo noćas zajedno"; <small>[[Vlada Divljan]]</small>: "Tajni život A.P. Šandorova" ** Zabavni: <small>[[Novi fosili]]</small>: "Dijete sreće"; <small>[[Arsen Dedić]]</small>: "Kino Sloboda"; <small>[[Neda Ukraden]]</small>: "Došlo doba da se rastajemo"; <small>[[Boris Novković]]</small>: "Jači od sudbine"; <small>[[Magazin (sastav)|Magazin]]</small>: "Magazin"; <small>[[Mišo Kovač]]</small>: "Malo mi je jedan život s tobom"; <small>[[Josipa Lisac]]</small>: "Boginja"; <small>[[Zdravko Čolić]]</small>: "Rodi me majko sretnog"; ** Folk: <small>[[Lepa Brena]] i Slatki greh</small>: "Hajde da se volimo"; <small>[[Toma Zdravković]]</small>: "Dal' je moguće"; <small>[[Radiša Urošević]]</small>: "Tebi za ljubav"; <small>[[Milan Babić (pevač)|Milan Babić]]</small>: "Bilo pa prošlo"; <small>[[Halid Bešlić]]</small>: "Eh, kad bi ti rekla mi, volim te"; <small>[[Slobodan Mulina]]</small>: "Zlatibore pitaj Taru"; ** Debitantski albumi (ne mora biti početak karijere): Oktobar 1864, [[Jasmin Stavros]], Cacadou Look, Bombaj štampa, Dejan Cukić (solo), Marina Perazić (solo), [[Bel Tempo]]... * Neka vozila uvedena 1987: <gallery> Peugeot 405 front.jpg|[[Peugeot 405]] (Evropski auto godine '88) F40 Ferrari 20090509.jpg|[[Ferrari F40]] 2014 Škoda Museum, Škoda Favorit 136 L typ 781 1989 01.JPG|[[Škoda Favorit]] Toyota Corolla (22562865978).jpg|[[Toyota Corolla]] (E90) 1991 Yugo Florida 1.3 EFI.jpg|[[Zastava Florida]] </gallery> == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[2. 1.]] - [[Nađa Higl]], plivačica, svetska šampionka * [[7. 1.]] - [[Sirušo]], jermenska pevačica * [[8. 1.]] - [[Cynthia Erivo]], glumica i pevačica * [[17. 1.]] - [[Oleksandr Usik]], bokser, objedinjeni prvak u teškoj kategoriji * [[18. 1.]] - [[Stefan Filipović]], crnogorski pjevač * [[21. 1.]] - [[Aida Hadžialić]], švedska političarka * [[24. 1.]] - [[Luis Suárez]], urugvajski fudbaler * [[25. 1.]] - [[Ivana Vuković]], glumica * [[26. 1.]] - [[Rigoberto Urán]], biciklista * [[27. 1.]] - [[Lupe Fuentes]], glumica * [[5. 2.]] - [[Hana Selimović]], glumica * [[8. 2.]] - [[Carolina Kostner]], italijanska klizačica * [[9. 2.]] - [[Michael B. Jordan]], glumac * [[14. 2.]] - [[Edinson Cavani]], urugvajski fudbaler * [[18. 2.]] - [[Skin Diamond]], glumica * [[21. 2.]] - Ellen/[[Elliot Page]], glumac * [[23. 2.]] - [[Marija Petronijević]], glumica, TV voditelj * [[24. 2.]] - [[Marko Đurković]], srpski košarkaš. * [[27. 2.]] - [[Milenko Tepić]], srpski košarkaš. * [[1. 3.]] - [[Kesha]], američka pevačica * [[6. 3.]] - [[Kevin-Prince Boateng]], fudbaler * [[19. 3.]] - [[Miloš Teodosić]], košarkaš * [[28. 3.]] - [[Kagney Linn Karter]], erotska glumica († [[2024]]) * [[29. 3.]] - [[Dimitri Payet]], francuski fudbaler === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 4.]] - [[Filip Kapisoda]], maneken († [[2010]]) * [[4. 4.]] - [[Sami Khedira]], nemački fudbaler * [[10. 4.]] - [[Hayley Westenra]], novozelandska pevačica * [[19. 4.]] - [[Marija Šarapova]], ruska teniserka * [[20. 4.]] - [[Dragan Labović]], košarkaš († [[2025]]) * [[28. 4.]] - [[Andrija Prlainović]], vaterpolista * [[29. 4.]] - [[Sara Errani]], italijanska teniserka * [[1. 5.]] - [[Leonardo Bonucci]], fudbaler * [[2. 5.]] - [[Filip Filipović (vaterpolista)|Filip Filipović]], srpski vaterpolista. * [[4. 5.]] - [[Cesc Fàbregas]], fudbaler * [[5. 5.]] - [[Marija Šestić]], bh. pjevačica * [[10. 5.]] - [[Allie Haze]], glumica * [[13. 5.]] - [[Marianne Vos]], holandska biciklistkinja * [[15. 5.]] - [[Andy Murray]], teniser * [[22. 5.]] - [[Novak Đoković]], srpski teniser * [[23. 5.]] - [[Filip Križan]], hrvatski glumac * [[8. 6.]] - [[Matea Ferk]], hrvatska skijašica * 8. 6. - [[Samantha Saint]], glumica * [[17. 6.]] - [[Kendrick Lamar]], reper * [[24. 6.]] - [[Lionel Messi]], argentinski fudbaler * [[26. 6.]] - [[Lucija Zaninović]], tekvondoašica * 26. 6. - [[Luka Lončar]], vaterpolist === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[2. 7.]] - [[Ruslana Koršunova]], kazahstanski model († [[2008]]) * [[3. 7.]] - [[Sebastian Vettel]], vozač F1 * [[17. 7.]] - [[Ivan Strinić]], nogometaš * [[1. 8.]] - [[Jakov Fak]], biatlonac * [[14. 8.]] - [[Tim Tebow]], igrač američkog fudbala * [[16. 8.]] - [[Ana Mandić]], glumica * [[24. 8.]] - [[Zoran Tošić]], srpski fudbaler. * [[25. 8.]] - [[Amy Macdonald]], kantautorka * 25. 8. - [[Rona Nishliu]], kosovska pevačica * [[26. 8.]] - [[Riley Steele]], glumica * [[5. 9.]] - [[Admir Ćatović]], bosanskohercegovački nogometaš * [[6. 9.]] - [[Andrea Lekić]], srpska rukometašica * [[7. 9.]] - [[Evan Rachel Wood]], glumica * [[9. 9.]] - [[Milan Stanković]], pevač * 9. 9. - [[Andrea Petković]], nemačka teniserka * 9. 9. - [[Nicole Aniston]], erotski model, glumica * [[24. 9.]] - [[Milojko Spajić]], premijer Crne Gore * [[28. 9.]] - [[Hilary Duff]], glumica, pevačica * [[30. 9.]] - [[Dragana Dabović]], glumica === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 10.]] - [[Maro Joković]], hrvatski vaterpolist * [[18. 10.]] - [[Zac Efron]], glumac * [[25. 10.]] - [[Black Angelika]], glumica * [[6. 11.]] - [[Ana Ivanović]], srpska teniserka * [[23. 11.]] - [[Snooki]], učesnica ''Jersey Shore'' * [[17. 12.]] - [[Bradley Manning|Bradley/Chelsea Manning]], dostavljač dokumenata WikiLeaksu * [[18. 12.]] - [[Miki Ando]], japanska klizačica * [[19. 12.]] - [[Karim Benzema]], fudbaler == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Februar/Veljača === * [[18. 1.]] - [[Sergio Blažić]], hrvatski pjevač i član rock grupe [[Atomsko sklonište]] * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], pensilvanijski političar (* [[1939]]) * [[25. 1.]] - [[Asim Ferhatović]], fudbaler Bosne i Hercegovine (* [[1933]]) * 25. 1. - [[Predrag Milosavljević]] Peđa, srpski slikar, diplomata, akademik (* [[1908]]) * [[29. 1.]] - [[Đuro Kladarin]], društveno-politički radnik SRH i SFRJ, narodni heroj (* [[1916]]) * 29. 1. - [[Ivo Lhotka Kalinski]], skladatelj (* [[1913]]) * [[2. 2.]] - [[Alistair MacLean]], pisac (* [[1922]]) * [[3. 2.]] - [[Vladimir Mošin]], sveštenik, istoričar (* [[1894]]) * [[4. 2.]] - [[Liberace]], američki pijanista, zabavljač (* [[1919]]) * [[5. 2.]] - [[Živojin Lazić]], solunski ratnik (* [[1892]]) * [[6. 2.]] - [[Nikola Cvejić]], operski pevač (* [[1896]]) * [[7. 2.]] - [[Claudio Villa]], italijanski pjevač (* [[1926]].) * 7. 2. - [[Jovan Kašić]], srpski lingvista (* [[1933]]) * [[19. 2.]] - [[Josip Seissel]], slikar, urbanist i arhitekt (* [[1904]]) * [[20. 2.]] - [[Ivan Brkanović]], hrvatski skladatelj (* [[1906]].) * [[22. 2.]] - [[Andy Warhol]], američki slikar, dizajner i filmski stvaratelj (* [[1928]].) * [[25. 2.]] - [[James Coco]], američki glumac (* [[1930]].) === Mart/Ožujak &ndash; April/Travanj === * [[2. 3.]] - [[Zećir Musić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[3. 3.]] - [[Danny Kaye]], američki pozorišni i filmski glumac (* [[1911]].) * [[19. 3.]] - [[Louis-Victor de Broglie]], francuski fizičar. (* [[1892]].) * [[21. 3.]] - [[Robert Preston]], glumac (* [[1918]]) * [[27. 3.]] - [[Stane Kavčič]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Slovenije (* [[1919]]) * [[28. 3.]] - [[Maria von Trapp]], inspiracija za "Moje pesme, moji snovi" (* [[1905]]) * [[9. 4.]] - [[James Leroy Bondsteel]], vojnik SAD, dobitnik Medalje časti (* [[1947]]) * [[11. 4.]] - [[Erskine Caldwell]], američki književnik (* [[1903]].) * 11. 4. - [[Primo Levi]], hemičar, književnik (* [[1919]]) * [[19. 4.]] - [[Stole Janković]], filmski režiser, scenarista (* [[1925]]) * [[23. 4.]] - [[Balint Vujkov]], hrvatski književnik (* [[1912]].) * [[28. 4.]] - [[Ben Linder]], inženjer ubijen od kontraša u Nikaragvi (* [[1959]]) === Maj/Svibanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 5.]] - [[Dalida]], francuska pevačica (* [[1933]]) * [[4. 5.]] - [[Cathryn Damon]], glumica (* [[1930]]) * [[6. 5.]] - [[William J. Casey]], bivši direktor CIA (* [[1913]]) * [[11. 5.]] - [[James Jesus Angleton]], američki obaveštajac (* [[1917]]) * [[14. 5.]] - [[Rita Hayworth]], glumica (* [[1918]]) * [[18. 5.]] - [[Zdenko Kolacio]], urbanist, arhitekt (* [[1912]]) * [[22. 5.]] - [[Milenko Bojanić]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Srbije (* [[1924]]) * [[26. 5.]] - [[Aleksa Čelebonović]], slikar (* [[1917]]) * [[27. 5.]] - [[John Howard Northrop]], hemičar, nobelovac (* [[1891]]) * [[28. 5.]] - [[Kosta Petković]], srpski geolog (* [[1903]]) * [[1. 6.]] - [[Rashid Karami]], premijer Libana (* [[1921]]) * [[2. 6.]] - [[Andrés Segovia]], španski gitarist (* [[1893]].) * [[3. 6.]] - [[Will Sampson]], slikar, glumac (* [[1933]]) * [[6. 6.]] - [[Branislav Kojić]], arhitekta (* [[1899]]) * 6. 6. - [[Dragan Sotirović]], bivši pripadnik JVuO i poljskog pokreta otpora (* [[1913]]) * [[13. 6.]] - [[Geraldine Page]], glumica (* [[1924]]) * [[22. 6.]] - [[Fred Astaire]], glumac, plesač, pevač (* [[1899]]) * [[24. 6.]] - [[Jackie Gleason]], glumac, komičar (* [[1916]]) * [[28. 6.]] - [[Ratomir Dugonjić|Rato Dugonjić]], bivši predsednik predsedništva SR BiH, narodni heroj (* [[1916]]) * [[29. 6.]] - [[Mile Uzelac]], general-potpukovnik JNA, narodni heroj (* [[1913]]) === Jul/Srpanj &ndash; Avgust/Kolovoz === * [[3. 7.]] - [[Naim Hadžiabdić]], vrhovni poglavar IZ u SFRJ (* [[1918]]) * [[4. 7.]] - [[Albert Kinert]], hrvatski slikar i grafičar (* [[1919]].) * [[8. 7.]] - [[Franjo Wölfl]], hrvatski nogometaš (* [[1918]].) * 8. 7. - [[Ivan Raos]], književnik (* [[1921]]) * [[10. 7.]] - [[John Hammond (producent)|John Hammond]], muzički producent (* [[1910]]) * [[28. 7.]] - [[Šime Vučetić]], hrvatski književnik (* [[1909]].) * 28. 7. - [[Ismet Alajbegović Šerbo]], bh. harmonikaš (* [[1925]]) * [[30. 7.]] - [[Antonije Marinković]], srpski književnik (* [[1917]]) * [[1. 8.]] - [[Pola Negri]], glumica (* [[1897]]) * [[4. 8.]] - [[Dragiša Vitošević]], književnik (* [[1935]]) * [[7. 8.]] - [[Camille Chamoun]], libanski političar, bivši predsednik (* [[1900]]) * 7. 8. - [[Mihajlo Apostolski]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[8. 8.]] - [[Danilo Blanuša]], matematičar, profesor (* [[1903]]) * 8. 8. - [[Mirko Kujačić]], slikar (* [[1901]]) * [[9. 8.]] - [[Marija Kon]], bh. germanistica (* [[1894]]) * [[17. 8.]] - [[Oktavijan Miletić]], hrvatski filmski režiser (* [[1902]].) * 17. 8. - [[Rudolf Hess]], Hitlerov zamenik do [[1941]]. (* [[1894]]) * [[26. 8.]] - [[Radovan Vukanović]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[28. 8.]] - [[John Huston]], filmski režiser, glumac (* [[1906]]) * [[29. 8.]] - [[Lee Marvin]], glumac (* [[1924]]) === Septembar/Rujan &ndash; Oktobar/Listopad === * [[1. 9.]] - [[Gerhard Fieseler]], letački as, proizvođač aviona (* [[1896]]) * [[3. 9.]] - Četvorica vojnika u Paraćinu (Srđan Simić, Hazim Džananović, Safet Dudaković, Goran Begić) i napadač [[Aziz Keljmendi]] (* [[1967]]) * 3. 9. - [[Viktor Njekrasov]], književnik (* [[1911]]) * [[4. 9.]] - [[Richard Marquand]], filmski režiser (* [[1937]]) * [[5. 9.]] - [[Petar Lisičar]], arheolog, povjesničar (* [[1908]]) * [[10. 9.]] - [[Đorđe Pura]], glumac (* [[1923]]) * [[11. 9.]] - [[Peter Tosh]], jamajkanski pevač i muzičar (* [[1944]]) * [[13. 9.]] - [[Mervyn LeRoy]], filmski režiser, producent (* [[1900]]) * [[20. 9.]] - [[Mladen Đuričić]], kapetan rečne plovidbe, književnik (* [[1889]]) * [[23. 9.]] - [[Bob Fosse]], filmski režiser, koreograf (* [[1927]]) * 23. 9. - [[Karlo Mrazović]], učesnik Španskog rata i NOB, društveno-politički radnik, narodni heroj (* [[1902]]) * [[25. 9.]] - [[Mary Astor]], glumica (* [[1906]]) * [[29. 9.]] - [[Časlav Đaja]], matematičar (* [[1922]]) * [[3. 10.]] - [[Jean Anouilh]], francuski književnik (* [[1910]].) * [[7. 10.]] - [[Ivica Belošević]], hrvatski nogometaš (* [[1909]].) * [[9. 10.]] - [[Vladimir Ruždjak]], hrvatski operni pjevač (* [[1922]].) * [[13. 10.]] - [[Walter Houser Brattain]], supronalazač tranzistora, nobelovac (* [[1902]]) * [[15. 10.]] - [[Thomas Sankara]], predsednik Burkine Faso (* [[1949]]) * [[18. 10.]] - [[Josip Roglić]], geograf, akademik (* [[1906]]) * [[20. 10.]] - [[Andrej Kolmogorov]], matematičar (* [[1903]]) * [[22. 10.]] - [[Lino Ventura]], italijanski glumac (* [[1919]].) * [[24. 10.]] - [[Ino Perišić]], dirigent i skladatelj (* [[1920]]) * [[28. 10.]] - [[André Masson]], slikar (* [[1896]]) === Novembar/Studeni &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 11.]] - [[Melita Lorković]], pijanistica (* [[1907]]) * [[2. 11.]] - [[Anka Krizmanić]], hrvatska slikarica i grafičarka (* [[1896]].) * [[5. 11.]] - [[Georges Franju]], francuski režiser, scenarista (* [[1912]]) * [[8. 11.]] - [[Alija Nametak]], bosanskohercegovački pripovjedač, dramatičar i folklorist (* [[1906]]) * [[10. 11.]] - [[Seyni Kountché]], predsednik Nigera (* [[1931]]) * [[16. 11.]] - [[Muhamed Pašić Mašura]], pjevač sevdalinki (* [[1930]]) * [[18. 11.]] - [[Jacques Anquetil]], biciklista (* [[1934]]) * [[22. 11.]] - [[Gedeon Bogdanović]], general-major JNA, narodni heroj (* [[1912]]) * [[30. 11.]] - [[James Baldwin]], američki pisac (* [[1924]].) * 30. 11. - [[Boško Karalić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[4. 12.]] - [[Rouben Mamoulian]], filmski i pozorišni režiser (* [[1897]]) * 4. 12. - [[Borivoje Ilić]], kompozitor, dirigent (* [[1918]]) * [[10. 12.]] - [[Jascha Heifetz]], violinista (* [[1901]]) * [[14. 12.]] - [[Olga Stanisavljević]], glumica (* [[1930]]) * [[17. 12.]] - [[Marguerite Yourcenar]], belgijska spisateljica (* [[1903]].) * [[18. 12.]] - [[Dimitrije Bašičević Mangelos]], umjetnik, kritičar, kustos (* [[1921]]) === Kroz godinu === * [[Hakija Kulenović]], slikar (* [[1905]]) * [[Dragutin Čolić]], kompozitor (* [[1907]]) == Nobelova nagrada za 1987. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Georg Bednorz]] i [[K. Alex Müller]] (važan proboj u otkriću [[visokotemperaturna superprovodljivost|superprovodljivosti]] u keramičkim materijalima) * [[nobelova nagrada za hemiju|'''Kemija''']]: [[Donald J. Cram]], [[Jean-Marie Lehn]] i [[Charles Pedersen]] (razvoj i upotreba [[Domaćin-gost hemija|molekula sa strukturno-specifičnim]] interakcijama visoke selektivnosti) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Susumu Tonegawa]] (otkriće genetskog principa za stvaranje diverziteta [[Antitelo|antitela]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Joseph Brodsky]] (za sveobuhvatno autorstvo, prožeto jasnoćom misli i poetskim intenzitetom) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Óscar Arias]] (za rad na miru u Centralnoj Americi, čiji su napori doveli do [[Esquipulaski sporazum|sporazuma]] potpisanog u Gvatemali 7. avgusta ove godine) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[Robert Solow]] (doprinos teoriji [[Ekonomski rast|ekonomskog rasta]]) == Dani sećanja == * == Povezano == * [[Hronologija raspada SFRJ|Kronologija raspada SFRJ]] == Reference == {{reflist|2}} ;Literatura * Collier's Year Book 1987 (Microsoft Encarta 2004). * [http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, S.Stanković OSA-RFE == Vanjske veze == * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, Stanković, Open Society Archives - Radio Free Europe * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml Chernobyl and Eastern Europe: One year after the Acfcident] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524100651/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml |date=2012-05-24 }}, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml Eastern Europe Inching Toward Resumption of Relations with Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060313/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml |date=2011-07-28 }}, Vladimir Socor, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml Gorbachev's Mediterranean Proposals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060305/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml |date=2011-07-28 }}, Douglas Clarke, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml Chinese Albanian-Language Broadcasters In Pristina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060256/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml |date=2011-07-28 }}, Louis Zanga, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml Joint Ventures in Eastern Europe and China] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060331/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml |date=2011-07-28 }}, OSA-RFE {{commonscat|1987}} [[Kategorija:1987.]] bb2w0vk43sh0f0hwm349txvhtqj28cb 42591898 42591895 2026-05-11T23:07:06Z Alekol 2231 /* Reference */ 42591898 wikitext text/x-wiki {{godina nav}} {{godina u drugim kalendarima|1987}} __NOTOC__ Godina '''1987''' ('''[[Rimski brojevi|MCMLXXXVII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]] (link pokazuje kalendar). <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1987''': <br /> [[1987#Januar/Siječanj|<1>]] • [[1987#Februar/Veljača|<2>]] • [[1987#Mart/Ožujak|<3>]] • [[1987#April/Travanj|<4>]] • [[1987#Maj/Svibanj|<5>]] • [[1987#Jun/Juni/Lipanj|<6>]] <br /> [[1987#Jul/Juli/Srpanj|<7>]] • [[1987#Avgust/August/Kolovoz|<8>]] • [[1987#Septembar/Rujan|<9>]] • [[1987#Oktobar/Listopad|<10>]] • [[1987#Novembar/Studeni|<11>]] • [[1987#Decembar/Prosinac|<12>]] <br /> [[1987#Rođenja|Rođenja]] • [[1987#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[2. 1.]] - [[Čadsko-libijski konflikt]]: u odlučujućoj [[bitka kod Fade|bitci kod Fade]] na severu zemlje, [[čad]]ska armija uništava [[libija|libijsku]] oklopnu brigadu. Ova faza rata je poznata i kao [[Toyota rat]] jer su se čadske snage prevozile Toyotinim pick-upovima. * [[5. 1.]] - Prvo izdanje emisije "Argument više" na Radio Beogradu. * [[7. 1.]] - Presedan: državne novine objavile odlomke iz božićne poslanice [[Patrijarh German|srpskog patrijarha Germana]]<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/01/07/Newspapers-break-precedent-print-Christmas-message/4291536994000/ Newspapers break precedent, print Christmas message]. upi.com Archives Jan. 7, 1987</ref>. * [[8. 1.]] - [[26. 2.]] - [[Iračko-iranski rat]]: Iranska ofanziva Karbala 5 ili Opsada [[Basra|Basre]] je najveća bitka rata - veliki gubici i razoren grad, koji ostaje u iračkim rukama. Istovremeno i diverziona ofanziva Karbala 6 na centralnom frontu. * [[10. 1.]] - Prikazana je prva epizoda serije "[[Bolji život]]" - 82 epizode u tri sezone (1987, 1987/88 i 1990/91), kao i [[Bolji život: Novogodišnji specijal|novogodišnji specijal]] 1987. i [[Bolji život (film)|film]] 1989. * [[11. 1.|11]] - [[14. 1.]] - "Veliko zaleđivanje" u Engleskoj, sneg u Veneciji, oluje i mećave u Grčkoj. U Beogradu 12-tog najviša dnevna -12, vetar 4-6&nbsp;m/s.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870113|page:1 "Borba", 13. jan. 1987]</ref> * [[14. 1.]] - Japanski premijer [[Jasuhiro Nakasone]] stigao u posetu Jugoslaviji tokom turneje po istoku Evrope. * [[16. 1.]] - Generalni sekretar CK [[Komunistička partija Kine|KP Kine]] [[Hu Yaobang]] podneo ostavku, prihvativši krivicu za političke greške koje su izazvale studentske nemire. Funkciju generalnog sekretara Partije preuzima [[Zhao Ziyang]] (do 1989) koji sprovodi reforme. [[Datoteka:Zajednice općina od 1987-01-01 do 1990-07-25.png|mini|120px|[[Zajednica općina|ZO]] u [[SR Hrvatska|SRH]]]] * 16. 1. - [[Ekvador]]skog predsednika [[León Febres Cordero|Leóna Febresa Cordera]] otele pristalice zatvorenog generala [[Frank Vargas Pazzos|Vargasa]], koji zahvaljujući tome biva oslobođen. * 16. 1. - [[Michel Camdessus]] novi upravni direktor [[MMF]] (do 2000). * [[18. 1.]] - U [[Politika (novine)|Politici]] objavljena humoreska "[[Vojko i Savle]]" - izaziva višemesečna negodovanja. * [[19. 1.]] - [[Milovan Đilas]] dobio pasoš. * [[20. 1.]] - U [[Libanon]]u kidnapovan [[Terry Waite]], specijalni izaslanik Kenterberijskog nadbiskupa, u zatočeništvu je do novembra 1991. * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], blagajnik države Pensilvanija, izvršio samoubistvo u živom prenosu pres-konferencije nakon što je, izgleda nepravedno, osuđen za primanje mita. * [[24. 1.]] - Stupaju na snagu izmene carinskih propisa, npr. dozvoljeno unošenje računara vrednosti do 230.000 dinara, oko 1000 DEM.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870124|page:13 "Borba", 24. jan. 1987, str. 13]</ref> * [[25. 1.]] - Poslednji izbori u [[Zapadna Njemačka|Zapadnoj Njemačkoj]] prije [[Ujedinjenje Njemačke|Ujedinjenja]], CDU/CSU i liberali zadržavaju većinu. * 26 - 27. 1. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS generalni sekretar Gorbačov pokreće neke političke reforme - izbori sa više kandidata i nepartijski ljudi na državnim pozicijama. === Februar/Veljača === * [[2. 2.]] - Sudar autobusa i kamiona kod [[Doljevac|Doljevca]], južno od Niša - 24 mrtvih<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/02/02/Car-truck-crash-kills-24/3452539240400/ Car-truck crash kills 24]. upi.com Archives Feb. 2, 1987</ref>. * [[3. 2.]] - [[Mateja Svet]] je prva Jugoslovenka sa medaljom u [[alpsko skijanje|alpskom skijanju]], bronzom na Svetskom šampionatu u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], [[Švajcarska]] (osvaja još jednu bronzu i srebro). * 3. 2. - Mustafa Bouyali, vođa [[Alžir]]skog islamskog oružanog pokreta, stradao u zasedi - pokret se raspada, ali neki pripadnici će [[Alžirski građanski rat|nastaviti aktivnosti]] 1990-tih. * [[3. 2.|3]] - [[8. 2.]] - Evropski šampionat u [[umetničko klizanje|umetničkom klizanju]] održan u [[Sarajevo|Sarajevu]] - dominiraju [[sovjetski Savez|sovjetski]] takmičari i [[Katarina Witt]] iz [[Nemačka Demokratska Republika|Istočne Nemačke]]. * [[4. 2.]] - [[Zdravko Čolić]] uhapšen u [[Ohrid]]u, osumnjičen za trgovinu devizama. * [[11. 2.]] - [[Tačerizam]]: [[British Airways]] je privatizovan. * [[februar]] - Predsedništvo SKJ predstavilo republikama Predlog za promenu Ustava SFRJ - neke ingerencije bi se vratile na savezni nivo. * [[17. 2.]] - U Italiji ratificiran sporazum o ribolovu u Tršćanskom zaljevu - slovenački ribari protestiraju. * ≤ 19. 2. - Slovenačka "[[Nova revija]]" br. 57 objavljuje ''[[Prilozi za slovenački nacionalni program|Priloge za slovenački nacionalni program]]'' - za nezavisnu i demokratsku [[Slovenija|Sloveniju]]. Prilozi nazvani i "Slovenački memorandum" po [[Memorandum SANU|Memorandumu SANU]] od prošlog septembra. [[Datoteka:Yugo Sana AKA Florida.jpg|mini|200px|[[Zastava Florida]]]] * [[19. 2.]] - U Kragujevcu predstavljena [[Zastava Florida]]. * [[20. 2.]] - Roman "[[Seobe]]" [[Miloš Crnjanski|Miloša Crnjanskog]] proglašen za najbolji strani roman objavljen u Francuskoj 1986. * 20. 2. - [[Libanski građanski rat]]: sirijska vojska se vraća u zapadni Bejrut kako bi smirila sukob frakcija, primirje u aprilu. * 20. 2. - [[Mizoram]] ("Zemlja gorštaka") i [[Arunachal Pradesh]] ("Zemlja zorom osvetljenih planina") su nove države [[Indija|Indije]], na [[Severoistočna Indija|severoistoku zemlje]]. * [[22. 2.]] - [[Sporazum iz Louvra]]: vlade SAD, Japana, Zapadne Nemačke, Francuske, Velike Britanije i Kanade dogovorile da će zaustaviti pad kursa dolara, zacrtan [[Sporazum iz Plaze|Sporazumom iz Plaze]] 1985. - dolar će se oporaviti 1988-89. * 22. 2. - {{flagicon|Etiopija|1987}} [[Mengistu Haile Mariam]] proglasio [[Narodna Demokratska Republika Etiopija|Narodnu Demokratsku Republiku Etiopiju]] u kojoj vladajući koordinacioni komitet vojske i policije, [[Derg]], formalno prepušta vlast civilnoj vladi (režim pao 1991). * [[23. 2.]] - U južnom sazvežđu [[Zlatna riba (zviježđe)|Zlatna riba]] opažena [[supernova]] [[SN 1987A]], prvi vidljiva golim okom od [[1604]]. * [[25. 2.]] - Zemljotres na Kopaoniku magnitude 4,1, ima manje materijalne štete. * 25. 2. - Početak [[Fosforitni rat|Fosforitnog rata]] u [[Estonska Sovjetska Socijalistička Republika|Estonskoj SSR]], uspešna kampanja protiv rudnika fosforita, anticipacija pokreta za nezavisnost. * [[26. 2.]] - Skandal sa posterom za [[Dan mladosti]]: ''[[Neue Slowenische Kunst]]'' prilagodila nacistički poster. * 26. 2. - U skladu sa smernicama [[Međunarodni monetarni fond|MMF]]-a, u SFRJ zamrznute plate na četiri meseca, osim u slučaju povećane produktivnosti - u martu dolazi do talasa štrajkova <ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/25/Wage-freeze-law-to-be-modified/2772543646800/ Wage-freeze law to be modified]. upi.com Archives March 25, 1987</ref> (u jednom slovenačkom restoranu zbog štrajka nisu uslužili premijera [[Branko Mikulić|Mikulića]]). * 26. 2. - [[Iran-Kontra afera]]: izveštaj Towerove komisije kaže da je predsednik Reagan odgovoran za labav stil upravljanja i nezainteresovanost za detalje politike. * [[28. 2.]] - Petorica poginulih u čeličani Štore kod Celja kada se prevrnuo sud sa rastopljenim železom. === Mart/Ožujak === * [[2. 3.]] - U Beogradu otvorena Poliklinika Kliničkog centra Medicinskog fakulteta. * 3 - 13. 3. - Ledeni talas u Grčkoj, sa najgorim snežnim padavinama u 100 godina<ref>An extreme cold surge over the Greek peninsula, by K. LAGOUVARDOS, V. KOTRONI and G. KALLO, 1998</ref>. * [[4. 3.]] - Četvrtfinale [[Kup šampiona|Kupa šampiona]], Crvena Zvezda - Real Madrid 4:2 (Real će u revanšu pobediti sa 2:0 i otići dalje; [[Borislav Cvetković|Boro Cvetković]] sa 7 golova ostao najbolji strelac Kupa). * 4. 3. - U obraćanju naciji predsednik SAD [[Ronald Reagan]] priznaje greške u vezi afere [[Iran-Kontra afera|Iran-Kontra]]. * [[6. 3.]] - Feribot ''MS Herald of Free Enterprise'' potonuo ispred belgijske luke [[Zeebrugge]] zbog otvorenih pramčanih vrata, 193 mrtvih. * 6. 3. - Razoran zemljotres na severu [[Ekvador]]a, oko 1.000 mrtvih. * [[7. 3.]] - [[Tajvan]]ski vojnici na ostrvu [[Lieyu]] ubili 19 vijetnamskih migranata jer su sledili direktivu "Nema zarobljenih u ratnoj zoni". * [[9. 3.]] - Peti album grupe [[U2 (grupa)|U2]], ''[[The Joshua Tree]]'', njihov je kritički i komercijalno najuspešniji, postaju superzvezde. * [[16. 3.]] - Slovenačko udruženje književnika organizovalo veliki skup u Cankarjevom domu protiv Predloga za promenu ustava SFRJ. * [[20. 3.]] - [[Zidovudin]] (AZT) odobren u SAD za lečenje [[HIV]]/[[AIDS]]. * [[22. 3.]] - Povodom talasa štrajkova, predsednik SIV Branko Mikulić izjavljuje da će ustavni poredak biti branjen po svaku cenu, uključujući i armiju. * [[23. 3.]] - Dragoljub Ćetković, nekadašnje čudo od deteta, uhapšen u SAD nakon što je ubacio cijanid u kesicu čaja u supermarketu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/24/Cyanide-suspect-described-as-boy-genius-gone-bad/2115543560400/ Cyanide suspect described as boy genius gone bad]. upi.com Archives March 24, 1987</ref><ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/29/The-downfall-of-a-boy-genius/5964543992400/ The downfall of a boy genius]. upi.com Archives March 29, 1987</ref> (u novembru dobio pet godina zatvora). * [[25. 3.]] - SFRJ: zamrznute cene hrane i nekih drugih proizvoda na 90 dana. * [[mart]] - U [[Beč]]u na konferenciji o sporazumima iz Helsinkija, Jugoslavija i Kanada se založili za zaštitu manjinskih prava, podržala ih Mađarska (prvi put istočna zemlja podržava zapadni predlog). * [[26. 3.]] - Predsjednik SIV [[Branko Mikulić]] u posjeti Zapadnoj Njemačkoj, potpisan sporazum o izbjegavanju dvostrukog oporezovanja. * [[28. 3.]] - Iz popravnog doma [[Stolac]] pobeglo 40 štićenika, vandalizovali automobile i izloge pre nego što su pohvatani<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/30/Foreign-News-Briefs/9347544078800/ Foreign News Briefs]. upi.com Archives March 30, 1987</ref>. * [[30. 3.]] - [[59. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Platoon (film)|Platoon]]'', ukupno 4 nagrade od osam nominacija, ''[[A Room with a View (film)|A Room with a View]]'' i ''[[Hannah and Her Sisters]]'' po tri nagrade od osam odn. sedam nominacija. * [[31. 3.]] - Britanska premijerka [[Margaret Thatcher]] daje intervju uživo za sovjetsku televiziju. [[Datoteka:RP1357 p110 Mir base block (left) and Kvant (right) (1987).svg|150px|mini|[[Svemirska stanica Mir|Mir]]: bazni blok (levo), Kvant 1 (desno) i treći solarni kolektor (gore)]] * 31. 3. - [[Svemirska stanica Mir]] dobila prvi dodatak, astrofizički modul [[Kvant-1]]. Od prošlog februara do aprila 1989. na stanici se smenjuju tri ekspedicije (posade). === April/Travanj === * [[1. 4.]] - Magnus festival, međunarodni festival gej i lezbejskog filma, neće biti održan u Ljubljani 25. maja, na Dan mladosti; odložen za oktobar pa decembar, nije održan<ref>{{sl}} [http://www.magnus.si/html/1987.html Leto 1987: odpoved] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125020729/http://www.magnus.si/html/1987.html |date=2021-01-25 }}. magnus.si (pristup. 2.2.2016.)</ref>. * [[2. 4.]] - Svetska banka odobrila Ljubljanskoj banci kredit od 90 miliona dolara za racionalnije korišćenje energije, uglavnom za mala i srednja preduzeća u Sloveniji. * [[8. 4.]] - Počinje štrajk u [[Istarski ugljenokopi|labinskim rudnicima uglja]]. * [[13. 4.]] - [[Portugal]] i [[Narodna Republika Kina|NR Kina]] potpisali sporazum o povratku [[Makao]]a matici [[1999]]. * 13. 4. - Sudar vlaka i autobusa u [[Stubičke Toplice|Stubičkim Toplicama]], (najmanje) pet mrtvih. * [[14. 4.]] - [[Pristupanje Turske Europskoj uniji]]: Turska aplicirala za članstvo u Europskoj ekonomskoj zajednici (kandidat od 1999, pregovori od 2005). * [[15. 4.]] - ''[[Carapintadas]]'' ("Obojena lica"): vojno osoblje diglo pobunu u nekoliko kasarni u [[Argentina|Argentini]], traže prekid suđenja u vezi [[Prljavi rat|Prljavog rata]]. * [[april]] - VII plenum CK SKJ u [[Beograd]]u - rasprava o krizi ekonomskog i političkog sistema. * april - [[JVC]] uvodi u Japanu poboljšani video format [[S-VHS]], na šta će Sony odgovoriti sa Video Hi8. * [[16. 4.]] - [[Zvonko Bušić]] pobegao iz zatvora u SAD, uhvaćen dva dana kasnije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/18/Escaped-terrorist-captured/6285545716800/ Escaped terrorist captured]. upi.com Archives April 18, 1987</ref>. * 16. 4. - [[Afera Bofors]] u Indiji: švedski radio tvrdi da je firma [[Bofors]] plaćala mito švedskim i stranim političarima za prodaju oružja - slučaj nije razrešen ni u 21. veku, impliciran i premijer [[Rajiv Gandhi]]. * [[19. 4.]] - Porodica [[The Simpsons|Simpson]] se prvi put pojavila u ''The Tracey Ullman Show''. [[Datoteka:Zagrebačka džamija.jpg|mini|150px|left|Zagrebačka džamija]] * [[21. 4.]] - SFRJ: U toku novi talas štrajkova (npr. Železara Smederevo i Fabrika vagona u Kraljevu). * 21. 4. - [[Šrilankanski građanski rat]]: eksplozija auto-bombe na glavnoj autobuskoj stanici u [[Colombo|Colombu]], stradalo 113 civila. * [[23. 4.]] - Antinuklearni protesti u Ljubljani u organizaciji Socijalističke omladine, u Zagrebu i Beogradu 26. i 27. (nezvanično, SFRJ planira gradnju osam nuklearki do 2000)<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/24/Rare-nuclear-protest-staged/1597546235200/ Rare nuclear protest staged]. upi.com Archives April 24, 1987</ref>. * [[24. 4.]] - [[Zagrebačka džamija]] primila prve vernike (svečano otvaranje 6. septembra). * 24 - [[25. 4.]] - Zbor komunista [[Kosovo Polje|Kosova Polja]], kome prisustvuju čelnici republičkog i pokrajinskog SK [[Slobodan Milošević]] i [[Azem Vlasi]]. Masa okupljena ispred Doma kulture pokušava ući unutra što izaziva intervenciju milicije. Milošević: '''"[[Niko ne sme da vas bije!]]"''' Razgovor Srba i Crnogoraca sa rukovodiocima se nastavlja u Domu kulture cele noći, što se završava Miloševićevim govorom, protiv iseljavanja i za povratak na Kosovo. Miloševićevo povezivanje sa masama predstavlja prekretnicu.<ref>Jović 2003, 385</ref> * [[27. 4.]] - Austrijski predsednik [[Kurt Waldheim]] proglašen za nepoželjnog stranca od strane vlade SAD (osumnjičen za ratne zločine tokom Drugog svetskog rata, uključujući Jugoslaviju). === Maj/Svibanj === [[Datoteka:Dinar 20 000a.jpg|mini|250px|Novčanica od 20.000 dinara ("dva miliona" starih)]] * [[1. 5.]] - Datum izdanja novčanice od 20.000 [[jugoslovenski dinar|dinara]] (smeđa, lik rudara sa šlemom, u opticaju od septembra). * [[5. 5.]] - Sud saopštio da je izvršenje smrtne kazne nad [[Andrija Artuković|Andrijom Artukovićem]] odloženo iz zdravstvenih razloga (umro sledećeg januara). * [[6. 5.]] - Udruženje [[Pamjat]] demonstriralo u Moskvi protiv projekta spomenika na [[Poklonaja gora|Poklonoj gori]], primio ih je šef gradske partije [[Boris Jeljcin]] - najesen osnovan Nacionalno-patriotski front. * [[8. 5.]] - [[Gary Hart]], pretendent za kandidata [[Demokratska stranka SAD|Demokrata]] na izborima 1988, povlači se iz trke zbog otkrivene vanbračne veze sa manekenkom Donnom Rice. * 8. 5. - Zaseda u Loughgallu (Operacija Judy): osmorica pripadnika Privremene IRA-e napala stanicu Kraljevskog alsterskog redarstva, da bi bili pobijeni od britanskih specijalaca koji su ih čekali - najgori poraz IRA-e u [[Sjevernoirski sukob|Nevoljama]]. * [[9. 5.]] - Finale [[Kup maršala Tita|Kupa maršala Tita]]: [[HNK Hajduk Split|Hajduk]] - [[HNK Rijeka|Rijeka]] 9:8 na penale. * 9. 5. - LOT Flight 5055: poljski avion pao u šumu blizu Varšave, 183 mrtvih. * 9. 5. - [[Pesma Evrovizije 1987.|Pesma Evrovizije]] u Briselu: [[Johnny Logan]] (''Hold me now'') je prvi, [[Novi fosili]] ("Ja sam za ples") osvajaju 4. mesto. * [[11. 5.]] - U rudniku Raša kod [[Labin]]a završen 33-dnevni štrajk - dobili povišicu do 46%, smenjeni neki direktori. * [[14. 5.]] - Potpukovnik [[Sitiveni Rabuka]] izveo nenasilni puč na [[Fidži]]ju, nakon što su prošlog meseca na izborima pobedile partije [[Indo-fidžijci|Indo-fidžijaca]]. * [[15. 5.]] - [[Lazar Mojsov]] preuzima [[Predsjedništvo SFRJ|Predsedništvo SFRJ]] od Sinana Hasanija. * [[15. 5.|15]] - [[23. 5.]] - Protestne večeri "O Kosovu - za Kosovo" u [[Udruženje književnika Srbije|Udruženju književnika Srbije]] (Francuska 7). * [[maj]] - Slučaj "Student" - napadi na ovaj beogradski časopis zbog navodnog antititoizma (naslovna strana "Noć vampira" 2. 5.)<ref>[http://www.yurope.com/nasa-borba/arhiva/Maj97/1105/1105_6.HTM Bal vampira ili lov na vestice]</ref>. * maj - Operacija Karbala 10: Iranci i Kurdi ostvarili mali napredak na severnom frontu. Zatim i ofanziva Nasr 4, jedan od najvećih iranskih uspeha u ratu - opkoljena [[Sulejmanija (grad)|Sulejmanija]], pretnja [[Kirkuk]]u. * [[17. 5.]] - Dve rakete [[Exocet]] ispaljene sa iračkog aviona pogodile američki brod ''USS Stark'', poginulo 37 mornara. * [[20. 5.]] - Naftni derivati u SFRJ poskupeli 22%, drugo poskupljenje ove godine. * [[22. 5.]] - Hindusko-muslimanski neredi u [[Meerut]]u, [[Utar Pradeš]], u Hašimpurskom masakru ubijeno 42 muslimana. * [[25. 5.]] - Poslednje nošenje štafete za [[Štafeta mladosti|Dan mladosti]] (pod senkom skandala sa posterom). * [[26. 5.]] - Počinje Operacija Vadamarachchi, ofanziva šrilankanske vojske protiv [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], prva konvencionalna operacija rata - opkoljen grad [[Jaffna]]. * [[27. 5.]] - Predsedništvo CK SK Srbije usvojilo operativni program za idejnu i kadrovsku diferencijaciju u SANU, raznim institucijama i javnim glasilima - ideološka ofanziva protiv "napada na Tita". (kritička inteligencija u ovo vreme je "snažna jezgra opozicijskog pokreta", koja kontrolira neke nacionalne institucije, većinu medija i kulturnih tokova<ref>Jović 2003, 370</ref>). [[Datoteka:Flugroute von Mathias Rust.svg|mini|200px|Putanja [[Mathias Rust|Mathiasa Rusta]]]] * [[28. 5.]] - Zapadni Nemac [[Mathias Rust]] (19) sleteo Cesnom na Crveni trg u [[Moskva|Moskvi]]. * [[30. 5.]] - Posledice Rustove afere: sovjetski ministar odbrane [[Sergej Sokolov (komandant)|Sergej Sokolov]] zamenjen [[Dmitrij Jazov|Dmitrijem Jazovim]] (do 1991), smenjen glavnokomandujući protivvazdušne odbrane [[Aleksandar Koldunov]] itd. * 30. 5. - [[Goa]] je nova indijska država. === Jun/Juni/Lipanj === [[Datoteka:Cibona Tower 2006.jpg|mini|150px|[[Cibonin toranj]]]] * [[3. 6.]] - Potpisan Sporazum sa jezera Meech: kanadski predsednik vlade [[Brian Mulroney]] i provincijski premijeri dogovorili ustavne izmene kako bi [[Kvebek]] bio reintegrisan u [[Kanada|Kanadu]] - nije ratifikovan, pokret za suverenost Kvebeka jača. * [[3. 6.|3]] - [[14. 6.]] - [[Datoteka:Basketball pictogram.svg|25px]] [[Europsko prvenstvo u košarci - Atena 1987.|Evropsko prvenstvo u košarci]], Atina - Grčka 1, SSSR 2, Jugoslavija uzima bronzu; [[MVP]] [[Nikos Galis]]. * [[8. 6.]] - Zakon o [[Novi Zeland|novozelandskoj]] beznuklearnoj zoni, razoružanju i kontroli naoružanja. * [[11. 6.]] - Britanska [[Konzervativna stranka (UK)|konzervativna]] premijerka [[Margaret Thatcher]] dobila i treći mandat na izborima. * [[12. 6.]] - [[Ronald Reagan]] u [[Berlin]]u: "Gospodine [[Mihail Gorbačov|Gorbačov]], srušite ovaj [[Berlinski zid|zid]]!". * 12. 6. - [[SIV]] iznenada povećao za oko 25% porez na promet na "luksuzne" proizvode: benzin, piće, cigarete i automobile. * 12. 6. - Bivši car [[Centralnoafrička republika|Centrafrike]] [[Jean-Bédel Bokassa]] osuđen na smrt po više osnova - amnestiran 1993. * [[14. 6.]] - [[Opći izbori u Italiji 1987|Izbori]] za [[italija]]nski parlament na kojima zastupnicom, kao kandidat [[Radikalna stranka (Italija)|Radikalne stranke]], postaje [[pornografija|porno]]-glumica Illona Staller alias [[Ilona Štaler|Cicciolina]]. * [[15. 6.]] - Usvojen [[ERASMUS]], evropski program razmene studenata. * jun? - [[FK Vardar]] završio [[Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1986/87.|fudbalsko prvenstvo]] na prvom mestu zahvaljujući tome što su neki timovi započeli takmičenje sa -6 bodova (tzv. [[Afera Šajber]]). Nakon što je Vrhovni sud to poništio, na prvom mestu se našao [[FK Partizan]]. * [[19. 6.]] - Najgori napad [[ETA]]-e: od auto-bombe u tržnom centru Hipercor u [[Barcelona|Barceloni]] stradala 21 osoba. * 23 - [[26. 6.]] - Operacija Rajiv: Indijci preoteli Pakistancima najviši vrh na himalajskom [[Glečer Sijačen|glečeru Sijačen]]. * [[25. 6.]] - [[Ivan Pavao II.|Papa]] primio u audijenciju austrijskog predsednika [[Kurt Valdhajm|Kurta Valdhajma]], do tog trenutka u diplomatskoj izolaciji zbog njegovog učešća u ratu na Balkanu; jevrejski lideri zgroženi. * 25 - 26. 6. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS Gorbačov izložio "osnovne teze", politički temelj ekonomske reforme. [[Aleksandar Jakovljev]], zagovornik reformi, ulazi u Politbiro. * [[26. 6.]] - Hiljadu Srba i Crnogoraca sa Kosova dolazi u Beograd da protestuje tokom zasedanja CK zbog progona od strane tamošnjih Albanaca. * [[27. 6.]] - CK SKJ raspravlja o kosovskoj situaciji, milicija se sukobila sa srpskim demonstrantima sa Kosova. * [[28. 6.]] - [[Iračko-iranski rat]]: irački avioni bacili [[iperit]] na grad [[Sardašt]]. * [[29. 6.]] - Junski demokratski pokret u [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]]: favorizovani predsednički kandidat [[Roh Tae-woo]] obećava široke reforme, izbori u decembru. * [[30. 6.]] - [[Boško Krunić]] novi predsednik Predsedništva CK [[SKJ]] (do 1988). * jun - Godišnja inflacija u SFRJ iznosi 100,6%.<ref>"Inflacija probila stotku", Borba, 4. jul 1987</ref> === Jul/Juli/Srpanj === * [[1. 7.]] - SFRJ: Novi zakon o stečaju želi da eliminiše gubitaška preduzeća. * 1. 7. - SFRJ je među devet zemalja kojima je ukinut bescarinski tretman za uvoz nekih proizvoda u SAD, jer im više "ne treba takva zaštita". * 1. 7. - U SAP Vojvodini je zabranjeno pušenje u javnim i radnim prostorijama - prvi takav zakon u SFRJ. * 1. 7. - {{flagicon|Evropa}} Stupio na snagu [[Jedinstveni europski akt]] - jedinstveno tržište do kraja [[1992]]. * 1. 7. - Ubijen libanski premijer [[Rašid Karami]] za šta će biti osuđen [[Samir Geagea]]; sledi [[Selim Hoss]] (do 1990). * [[4. 7.]] - Ratni zločinac iz Drugog svetskog rata [[Klaus Barbie]], lokalni šef [[Gestapo]]a, nazvan „kasapin iz Liona“, osuđen u Francuskoj na doživotnu robiju (umro 1991). * [[5. 7.]] - [[Crni tigrovi (OTTE)|Crni tigrovi]], samoubilačko krilo [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], izveli prvi napad - malim kamionom sa eksplozivom ubijeno najmanje 39 vojnika u kampu kod Džafne. * [[7. 7.]] - [[Afera Iran-Kontra]]: 23-ećeg dana ispitivanja pred kongresnim komitetom, potpukovnik [[Oliver North]] počinje svedočenje. [[Datoteka:Zagi.jpg|thumb|120px|Zagi]] * [[8. 7.|8]] - [[19. 7.]] - [[Ljetna univerzijada 1987.]] u [[Zagreb]]u. Jugoslavija osvojila 19 medalja, po 7 zlatnih i srebrnih i 5 brončanih. * [[11. 7.]] - [[Ujedinjeni narodi|UN]] su za petomilijarditog stanovnika planete proglasile Mateja Gaspara, dečaka novorođenog u [[Zagreb]]u (šestomilijarditi će zvanično biti rođen u Sarajevu oktobra [[1999]].). * jul - Istraga povodom "pljačke od '300 miliona dinara'" u titovoužičkom preduzeću "Jelova gora", uhapšeno 12 osumnjičenih.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:14 "Borba", 15. dec. 1987, str. 14]</ref> * jul - Vrhovni Sovjet SSSR doneo Zakon o državnom preduzeću: veća sloboda za preduzeća, ali moraju se sama finansirati. * jul - Militantni Siki iz [[khalistan]]skog pokreta ubili 34 Hindusa u dva autobusa u državi [[Haryana]]. [[Datoteka:Muzej Mimara.jpg|mini|200px|[[Muzej Mimara]]]] * [[17. 7.]] - [[Muzej Mimara]] u Zagrebu otvoren za javnost, kolekcija ima preko 3.700 predmeta. * 17. 7. - Prikazan film ''[[RoboCop]]''. * [[18. 7.|18]] - [[25. 7.]] - 34. [[Pulski filmski festival]]: [[Velika zlatna arena za najbolji film|Velika zlatna arena]] za film "[[Već viđeno]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ 34. Pulski filmski festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120161930/http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ |date=2021-01-20 }}. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>. * [[20. 7.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: objavljeno da će se Sovjeti povući iz Afganistana (završeno 1989). * [[20. 7.|20]] - [[31. 7.]] - Talas vrućine u Grčkoj s temperaturama preko 40 C, više od 1.000 mrtvih. * [[22. 7.]] - [[Mihail Gorbačov]] izjavljuje da je spreman prihvatiti opciju duplo nula (''double-zero option''), eliminaciju svih američkih i sovjetskih raketa srednjeg dometa u Evropi i Aziji (u toku su pregovori u Ženevi). * 22. 7. - U Londonu ubijen palestinski karikaturista [[Nadži al-Ali]]. * [[23. 7.]] - Masakr u Jean-Rabelu na severu [[Haiti]]ja: najmanje 139 bezemljaša ubijeno po nalogu zemljoposednika. * 23. - 24. 7. - [[Krimski Tatari]] defiluju u Moskvi za povratak na Krim. [[Datoteka:Earnest Will Gas King.jpg|mini|250px|Operacija Earnest Will: pratnja tankera u Zalivu]] * [[24. 7.]] - Počinje [[Operacija Earnest Will]]: američke snage štite tankere u kuvajtskom vlasništvu od iranskih napada u Persijskom zalivu (do septembra 1988), jedan tanker, MV Bridgeton, već prvog dana oštećen od mine. * [[25. 7.]] - Sekretar za trgovinu SAD [[Malcolm Baldrige Jr.]] poginuo na rodeu. * [[28. 7.]] - Obrušavanje stenja kod [[Valtellina|Valtelline]] na severu Italije, 53 poginulih. * [[29. 7.]] - Potpisan sporazum između Indije i Šri Lanke: primirje u građanskom ratu, dolaze indijski mirotvorci (do 1990, [[Rajiv Gandhi]] će zbog ovoga biti ubijen 1991). * [[30. 7.]] - Pripadnik šrilankanske počasne straže udario puškom indijskog premijera Rajiva Gandhija. * [[31. 7.]] - Tokom [[Hadždž]]a u Meki došlo do sukoba iranskih hodočasnika i saudijskih redarstvenika i stampeda u kome je stradalo 400 ljudi. * 31. 7. - U Australiji objavljena knjiga ''[[Spycatcher]]'' bivšeg službenika [[MI5]]: pokušaji britanske vlade da je zabrane je čine još prodanijom. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - Pokrenut je MTV Europe (od 2021. [[MTV Global]]), prvi prikazani spot je ''[[Money for Nothing]]''. * 1. 8. - [[Mike Tyson]] (21) osvojio IBF titulu - od marta ima WBA a od prošle godine i WBC titulu, tako da postaje prvi teškaš sa sva tri pojasa, u medijima vlada "Tyson manija". * [[4. 8.]] - Federalna komisija za komunikacije SAD ukinula Doktrinu pravičnosti, kojom se od RTV stanica zahtevalo da pravično i balansirano prenose kontroverzna pitanja. * [[5. 8.]] - Svetski šampionat u košarci za mlađe od 19 u Bormiju: Jugoslavija pobedila SAD u finalu ([[Toni Kukoč|Kukoč]], [[Aleksandar Đorđević (košarkaš)|Đorđević]], [[Vlade Divac|Divac]], [[Dino Rađa|Rađa]]...). * [[7. 8.]] - [[Vevčanski slučaj]]: Sukob [[Narodna milicija SFRJ|milicije]] i meštana u selu [[Vevčani]] u [[SR Makedonija|SR Makedoniji]]. * 7. 8. - [[Lynne Cox]] preplivala između ostrva u [[Beringov moreuz|Beringovom moreuzu]], američkog [[Mali Diomed|Malog]] i sovjetskog [[Veliki Diomed|Velikog Diomeda]]. * 7. 8. - U [[Gvatemala|Gvatemali]] potpisan [[Esquipulaski mirovni sporazum]] za [[Centralna Amerika|Centralnu Ameriku]]. Kostarikanski predsednik [[Óscar Arias]] će dobiti Nobelovu nagradu za mir. * [[9. 8.]] - Granični spor između [[Kolumbija|Kolumbije]] i [[Venezuela|Venezuele]]: kolumbijska korveta ulazi u Venecuelanski zaliv, što izaziva krizu do 19. 8. kada su u područje poslati venecuelanski avioni. * 9. 8. - Propali vojni kadet (19) ubio sedam ljudi u [[Melbourne|Melbournu]]. * [[11. 8.]] - [[Alan Greenspan]] je novi šef [[Federalne rezerve]] SAD nakon [[Paul Volcker|Paula Volckera]] (do 2006). * [[14. 8.]] - Zemljotres u području [[Kraljevo]] - [[Bogutovačka Banja]]. [[Datoteka:Agrokomerc.jpg|mini]] * [[15. 8.]] - "[[Borba (novine)|Borba]]" piše da je "[[Agrokomerc]]" emitovao menice bez pokrića u iznosu od 22.000 milijardi starih dinara - kombinat iz Velike Kladuše je prethodnih godina smatran za "giganta na jakim temeljima".<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870815|page:1 "Borba", 15. avg. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[16. 8.]] - Northwest Airlines Flight 255: avion pao na poletanju iz [[Detroit, Michigan|Detroita]], 156 mrtvih. * 16. - [[17. 8.]] - [[Harmonička konvergencija]], globalni meditacioni događaj. * [[17. 8.]] - [[Rudolf Hess]] (93) pronađen mrtav u ćeliji zatvora Špandau. * 17. 8. - [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] prebacuje 2700, vrhunac ''bull marketa'' 1982-87. * 17. 8. - [[Steffi Graf]] prvi put broj 1 na WTA listi, umesto [[Martina Navratilova|Martine Navratilove]] - s prekidima do 1997, smenjuje se sa [[Monika Seleš|Monikom Seleš]] i [[Arantxa Sánchez Vicario|Arantxom Sánchez Vicario]]. * [[18. 8.]] - Prva žrtva strogog novog zakona o stečajima u SFRJ je građevinsko preduzeće Titogradski Kombinat (?) - od 2600 radnika otpušteno 1600<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavian-workers-threatened-by-free-market-reforms/1553559108800/ Yugoslavian workers threatened by free-market reforms]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[19. 8.]] - [[Hungerford]]ski masakr: pojedinac ubio 16 ljudi u Engleskoj. * [[23. 8.]] - Sastanak u Hirveparku u Estoniji na godišnjicu Pakta Molotov-Ribentrop, jedno od prvih protestnih okupljanja protiv režima. * [[26. 8.]] - Dogovoren [[Montrealski protokol]] na [[Bečka konvencija o zaštiti ozonskog omotača|Bečku konvenciju o zaštiti ozonskog omotača]] iz 1985, navedeni su pravno obavezujući ciljevi redukcije hemijskih agenasa (na snazi od 1989). * [[28. 8.]] - [[Afera Agrokomerc]]: uhapšen direktor Interne banke Agrokomerc, još 17 pod istragom - novine pišu o menicama bez pokrića u [[Velika Kladuša|kladuškom]] gigantu [[Agrokomerc]] i luksuznom životu [[Fikret Abdić|Fikreta Abdića]]; predsednik SIV Mikulić juče izjavio da neće biti savezne pomoći za firmu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/08/28/One-arrested-in-Yugoslavias-worst-economic-scandal/4608557121600/ One arrested in Yugoslavia's worst economic scandal]. upi.com Archives Aug. 28, 1987</ref>. * [[30. 8.]] - Devetoro mrtvih u sudaru dva automobila kod Zaprešića.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870831|page:14 "Borba", 31. avg. 1987, str. 14]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[31. 8.]] - [[Michael Jackson]] izdao uspešan album ''[[Bad (album)|Bad]]'', pet godina posle ''Thriller''-a. === Septembar/Rujan === * [[3. 9.]] - [[Paraćinski masakr]]: [[Aziz Keljmendi]], ubija rano ujutro četvoricu i ranjava petoricu kolega, zatim se ubija. Dolazi do provale [[Albanofobija|antialbanskog]] raspoloženja u SFRJ, pogotovo u Srbiji. Ubijeni: Srđan Simić (Beograd), Hazim Džananović (Vitez), Safet Dudaković (Bos. Gradiška), Goran Begić (Zagreb). ** Nove napetosti na Kosovu: Srbi se okupljaju i prete da će krenuti na Beograd ako se ne vrate red i zakon, vlasti žele da uvećaju integraciju Albanaca u jugoslovensko društvo, što ovi smatraju asimilacijom<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/01/Ethnic-tensions-continue-to-plague-Yugoslavia/5084560059200/ Ethnic tensions continue to plague Yugoslavia]. upi.com Archives Oct. 1, 1987</ref>. ** Sahrani Srđana Simića na beogradskom Novom groblju 5. 9. prisustvuje "oko dvadeset hiljada građana",<ref>"Još jedna opomena", Borba, 7. sept. 1987, str. 14</ref> među parolama su "Hoćemo slobodu", "Kosovo je Srbija"; posećuju i grob Aleksandra Rankovića.<ref>Jović 2003, 390</ref> * 3. 9. - Nenasilni vojni udar u [[Burundi]]ju: major [[Pierre Buyoya]] uzima vlast od predsednika [[Jean-Baptiste Bagaza|J-B. Bagaze]], koji je u poseti Kanadi (obojica [[Tutsi]]ji, Buyoya vlada 1987-93 i 1996-2003). * [[7. 9.]] - [[Erich Honecker]] stigao u posetu Zapadnoj Nemačkoj, prva takva poseta sa [[Istočna Njemačka|Istoka]]. * [[9. 9.]] - '''[[Afera Agrokomerc]]''': uhapšen direktor "Agrokomerca" [[Fikret Abdić]] (takođe je i član CK SKBiH i savezni delegat). Oko milijarda dolara je izdata u menicama bez pokrića za preko 60 banaka<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavias-economic-scandals-threaten-chaos/5493559108800/ Yugoslavia's economic scandals threaten chaos]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[10. 9.]] - Usvojena inicijativa promene ustava [[SR Srbija|SR Srbije]]. * [[11. 9.]] - [[Dragiša Pavlović]], lider beogradskog Saveza komunista, kritikuje "olako obećanu brzinu" i nacionalizam. Ovo je shvaćeno kao napad na CK SK Srbije i protivno jedinstvu u partiji (tekst u "Politici Ekspres" 14. 9., navodno napisan u Miloševićevom stanu).<ref>Jović 2003, 393-4</ref> * 11. 9. - Okončan [[Čadsko-libijski konflikt]]. * [[13. 9.]] - Gojanijski akcident: radioterapijska kapsula ukradena u [[brazil]]skom gradu [[Goiânia]] ozračila 249 ljudi, četvoro umrlo. * [[14. 9.]] - [[Narodna Republika Mađarska|Mađarska]] obnovila diplomatske odnose sa [[Izrael]]om. * [[15. 9.]] - [[Hamdija Pozderac]], šef Savezne ustavne komisije i potpredsednik predsedništva SFRJ, dao ostavku pod pritiskom afere Agrokomerc. Iz istog razloga dao ostavku i Metod Rotar, direktor [[Nova Ljubljanska banka|Ljubljanske banke]]. * [[18. 9.]] - Prikazan film ''[[Fatal Attraction]]''. * [[21. 9.]] - Američke Foke zarobile iranski minopolagač ''Iran Ajr''. * [[22. 9.]] - Prva epizoda komedije ''[[Full House]]'' (do 1995). * [[23. 9.|23]] - [[24. 9.|24]]/25. 9. - [[Osma sednica CK SKS|Osma sjednica CK SK Srbije]]: [[Dragiša Pavlović]] je razrešen članstva u Predsedništvu CK [[Savez komunista Srbije|SK Srbije]] (na čelu gradske partije će ga zameniti [[Radoš Smiljković]]); kritikovan je i predsednik Predsedništva SRS [[Ivan Stambolić]]. Dominaciju u SK Srbije ima struja Slobodana Miloševića. * [[27. 9.]] - Osnovan [[Mađarski demokratski forum]], populistička umerena opozicija [[Mađarska socijalistička radnička partija|vladajućoj partiji]] u [[Narodna Republika Mađarska|NR Mađarskoj]]. * 27. 9. - Otvoren [[Kairski metro]]. * [[28. 9.]] - Prva epizoda ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (do 1994). * 28. 9. - Potpukovnik Rabuka ponovo izveo puč na Fidžiju, sledećeg meseca proglašava republiku. Indo-fidžijci su izloženi progonima. * [[30. 9.]] - Partizan ispao od Fljamurtarija iz [[Valona|Valone]] (2:0 za Fljamurtari u Valoni i 2:1 za Partizan u Beogradu). * 30. 9. - {{flagicon|Afganistan|1987}} [[Mohamad Nadžibula]] je novi predsednik [[Demokratska Republika Afganistan|Afganistana]] (od jula se ponovo zove Republika Afganistan, umesto Demokratska R. A.). Zemlja je ove godine dobila novi ustav === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Evropski savet odbio po geografskom osnovu zahtev [[Maroko|Maroka]] za priključenje Evropskoj zajednici. * 1. 10. - Neredi u [[Lhasa|Lhasi]] na [[Tibet]]u, šest mrtvih. * [[4. 10.]] - Dogovoren Sporazum o slobodnoj trgovini između SAD i Kanade (ratifikovan sledeće godine). * [[11. 10.]] - Drugi nacionalni marš na Vašington za gej i lezbijska prava - u [[LGBT]] zajednici poznat i kao "Veliki marš" - kasnije Nacionalni ''coming-out'' dan, tj. [[Dan izlaska iz ormara]]. * 11. 10. - [[Uwe Barschel]], donedavni predsednik vlade nemačkog [[Schleswig-Holstein]]a, pronađen mrtav u Ženevi - nalazio se u središtu skandala zbog optužbi da je želeo špijunirati SPD. * [[15. 10.]] - Južnu Englesku i severnu Francusku uveče pogodila uraganska oluja sa 22 žrtve (poznata po tome što je TV meteorolog nekoliko sati ranije najavio samo vetrovito vreme). * 15. 10. - Predsednik [[Burkina Faso|Burkine Faso]] [[Thomas Sankara]] ubijen tokom državnog udara na čelu sa njegovim bivšim saradnikom [[Blaise Compaoré|Blaiseom Compaoréom]] - preokreće Sankarinu marksističku politiku i ostaje na vlasti do puča 2014. (osuđen na doživotni zatvor 2022). [[Datoteka:Belgrade old town.jpg|mini|220px|[[Knez Mihailova]]]] * [[oktobar]] - Završena rekonstrukcija Knez Mihailove ulice u Beogradu. * [[16. 10.]] - Protesti Srpkinja i Crnogorki u Prištini - [[Fadil Hoxha]] je prošle godine ispričao vic o silovanju na račun Srpkinja i drugih ne-Albanki a što je objavljeno prošle nedelje<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/17/Former-Yugoslav-Vice-President-Fadil-Hoxha-an-ethnic-Albanian/9492561441600/ Former Yugoslav Vice President Fadil Hoxha, an ethnic Albanian...]. upi.com Archives Oct. 17, 1987</ref> - biće isključen iz [[SKJ]], poslate specijalne milicijske snage u pokrajinu (300 pripadnika<ref>[http://www.upi.com/Archives/1988/09/13/Police-reinforcements-sent-to-troubled-province/3989590126400/ Police reinforcements sent to troubled province]. upi.com Archives Sept. 13, 1988</ref>), za svaki slučaj. * 16. 10. - Mala [[Jessica McClure]] spasena iz bunara u koji je upala u [[Midland, Texas]], posle dva dana napora i intenzivnog TV praćenja preko [[CNN]]-a. * [[17. 10.]] - Sudar teretnog voza i šinobusa kod Rajca u Srbiji - 10 mrtvih. * 17. 10. - Otac Joseph Wresinski okupio 100.000 ljudi na pariskom Trokaderu za žrtve siromaštva, gladi, nasilja i straha - kasnije [[Međunarodni dan za iskorenjivanje siromaštva]]. [[Datoteka:Black Monday Dow Jones.svg|mini|200px|Dow Jones, jul 1987 - januar 1988]] * [[19. 10.]] - [[Crni ponedeljak (1987)|Crni ponedeljak]] - veliki pad na berzama širom sveta, [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] pao za 508 poena odn. 22,61%. * 19. 10. - Operacija Nimble Archer: tri dana nakon što su Iranci gađali raketama tanker ''MV Sea Isle City'', Amerikanci napali dve iranske naftne platforme. * 19. 10. - Sudar dva voza u Bintaru kod [[Džakarta|Džakarte]], 156 mrtvih. * [[23. 10.]] - Uskraćena potvrda konzervativnom kandidatu za Vrhovni sud SAD [[Robert Bork|Robertu Borku]] nakon velike medijske i stranačke kampanje od nominacije prošlog jula. * 23. 10. - U Italiji prikazan film ''[[The Last Emperor]]''. * [[25. 10.]] - [[Datoteka:Football pictogram.svg|25px]] [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u nogometu - Čile 1987.]]: mlada reprezentacija Jugoslavije postala prvak svijeta, pobjedom nad Njemačkom (1:1, [[Zvonimir Boban]] dao gol, pa 5:4 na penale). Prva i poslednja titula za ju-reprezentaciju. * 25. 10. - 1. 11. - 13. Nacionalni kongres KP Kine: potvrđena politika ekonomskih reformi i Otvorenih vrata usvojena 1978, [[Zhao Ziyang]] i zvanično generalni sekretar, vođstvo podmlađeno tehnokratama pristalicama reforme. * [[26. 10.]] - [[Slobodan Živojinović]] dostiže 19. mesto na ATP listi, svoj najbolji plasman. * 26. 10. - [[Salvadorski građanski rat]]: ubijen [[Herbert Anaya]], predsednik Komisije za ljudska prava [[El Salvador]]a - ranije tokom meseca su počeli razgovori između vlade i gerile, dva dana kasnije parlament odobrio amnestiju za 400 političkih zatvorenika. * [[27. 10.]] - Plenum CK KPSS: [[Boris Jeljcin]] izražava nezadovoljstvo sporošću reformi i servilnošću prema generalnom sekretaru Gorbačovu, daje ostavku bez presedana u Politbirou - postaje poznat kao pobunjenik. * 27. 10. - Operacija Lalang u [[Malezija|Maleziji]]: hapšenje 107 osoba iz NVO, opozicionara, intelektualaca, umetnika i dr. uz obrazloženje prevencije rasnih nereda. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Britanski voz ''[[InterCity 125]]'' postigao svetski rekord za dizel vuču, 238&nbsp;km/h. * [[4. 11.]] - [[Li Peng]] je v.d. premijera NR Kine, umesto Zhao Ziyanga (zvanično od sledećeg marta, ostaje do 1998). * [[6. 11.]] - Nakon što je [[Yasuhiro Nakasone]] morao dati ostavku zbog pokušaja uvođenja [[PDV]], novi japanski premijer je [[Noboru Takeshita]] (do 1989). * [[7. 11.]] - [[Habib Bourguiba]] je uklonjen sa vlasti u [[Tunis]]u, nasleđuje ga [[Zine El Abidine Ben Ali]] (do [[2011]]). [[Datoteka:Vuk Karadžić 1987 Yugoslavia stamp2.jpg|mini|200px|Vuk na markici: [[Vuk Karadžić (TV serija)|TV serija]] se emituje od novembra do februara]] * [[8. 11.]] - Povodom 200-godišnjice rođenja [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuka Stefanovića Karadžića]], prikazana prva od 16 epizoda TV serije "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]". * 8. 11. - Bomba Privremene IRA-e ubila 11 ljudi tokom ceremonije Dana sećanja u [[Enniskillen]]u. * [[10. 11.]] - Umro predsednik [[Niger]]a gen. [[Seyni Kountché]], sledi [[Ali Saibou]] (do 1993). * [[11. 11.]] - Na Gorbačovljevu inicijativu, moskovski partijski komitet smenjuje Jeljcina s položaja Prvog sekretara, dva dana nakon što je ovaj, izgleda, pokušao da se ubije - zapečaćen rivalitet njih dvojice. * [[15. 11.]] - SFRJ: od ponoći (po sugestiji MMF?) opet zamrznute plate i znatan skok cena nekih proizvoda (prehrana, benzin, energija, saobraćaj itd.), inflacija je 168%<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/15/Yugoslavia-increases-food-fuel-prices/5686563950800/ Yugoslavia increases food, fuel prices]. upi.com Archives Nov. 15, 1987</ref>. * 15. 11. - [[Brašovska pobuna]]: revolt radnika fabrike kamiona u rumunskom [[Brašov]]u, ugušen do kraja dana - u zemlji je nestašica hrane i energije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/12/Romanias-workers-grind-through-a-tough-cold-winter/3238566283600/ Romania's workers grind through a tough cold winter]. upi.com Archives Dec. 12, 1987</ref>. * [[novembar]] - Osnovan [[Helsinški odbor za ljudska prava]] Jugoslavije. * [[16. 11.]] - Devalvacija dinara za 24,6% - 1.299 dinara za dolar, prema 433 prošle godine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/17/Yugoslavia-devalues-currency-by-nearly-25-percent/2838564123600/ Yugoslavia devalues currency by nearly 25 percent]. upi.com Archives Nov. 17, 1987</ref>. * [[18. 11.]] - Zapalile se pokretne stepenice u londonskoj metro-stanici King's Cross, 31 žrtva u požaru. * [[19. 11.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: počinje [[Operacija Magistral]], Sovjeti i afganska vojska čiste put od [[Gardez]]a do [[Opsada Kosta|opkoljenog Hosta]] (do januara). * [[25. 11.]] - Tajfun Nina pogodio [[Filipini|Filipine]], stradalo preko 1000 ljudi. * 25. 11. - [[Noć jedrilica]]: dvojica palestinskih gerilaca ušli [[Zmajarstvo|zmajevima]] iz južnog Libana u Izrael, jedan od njih ubio šestoricu izraelskih vojnika. * [[28. 11.]] - South African Airways Flight 295: avion zbog požara pao u Indijski okean blizu Mauricijusa, 159 mrtvih. * [[29. 11.]] - [[Korean Air let 858]]: Južnokorejski avion "[[Boeing 707]]" sa 115 putnika i članova posade srušio se iznad [[Mianmar|Burme]]. U [[Bahrein]]u je potom uhapšena jedna žena koja je priznala da je sjevernokorejski agent i da je postavila eksploziv u avion prema nalogu njene vlade kako bi bile onemogućene Olimpijske igre u [[Seoul|Seulu]] 1988. * 29. 11. - Neuspeli referendum u Poljskoj o radikalnoj ekonomskoj reformi i o demokratizaciji društva - odgovori pozitivni ali s manje od 50% ukupnog broja birača. * 29. 11. - Izbori na [[Haiti]]ju poništeni nakon što je vojska ubila nepoznat broj birača. === Decembar/Prosinac === [[Datoteka:Reagan and Gorbachev signing.jpg|mini|220px|Gorbačov i Regan potpisuju INF ugovor]] * [[2. 12.]] - Otvoren Urgentni centar u Beogradu. * 2. 12. - [[Adria Airways]] uvela letove za [[Izrael]]. * [[7. 12.]] - Pacific Southwest Airlines Flight 1771: avion pao u Kaliforniji nakon što je bivši zaposlenik ubio pilote - 43 poginulih. * [[8. 12.|8]] - [[10. 12.]] - [[Vašingtonski samit (1987)|Vašingtonski samit]]: Regan i Gorbačov potpisali [[Ugovor o nuklearnim snagama prelaznog dometa]] (INF, suspendovan 2019). * 8. 12. - U [[Pojas Gaze i Zapadna obala|Pojasu Gaze i Zapadnoj obali]] počinje [[Prva Intifada]] (do 1993). * 8. 12. - XI sednica CK [[Komunistička partija Jugoslavije|SKJ]] na kojoj je razmatran ustavni položaj SR Srbije. Posle masovnih demonstracija Srpkinja i Crnogorki s Kosova, iz SK isključen [[Fadil Hoxha|Fadilj Hodža]]. * 8. 12. - Masakr u ''Queeen Street'', u [[Melbourne]]u: Frank Vitkovic ubio osam ljudi u pošti pa skočio sa 11. sprata. * [[9. 12.]] - Počeo štrajk u [[ljubljana|ljubljanskom]] [[Litostroj]]u, traže se nezavisni [[sindikat]]i i politička pluralizacija. Događaj se smatra početkom pluralizacije u Sloveniji. * 9. 12. - [[Microsoft]] izdao [[Windows 2.0]]. * [[10. 12.]] - Nemački magazin ''Der Stern'' objavljuje jugoslovenske dokumente koji navodno dokazuju da je [[Kurt Waldheim]] bio umešan u ratne zločine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/10/Waldheim-link-to-war-crimes-reported/9793566110800/ Waldheim link to war crimes reported]. upi.com Archives Dec. 10, 1987</ref>; kasnije tokom meseca londonski ''Sunday Express'' tvrdi da je Jugoslavija znala za Waldheimovu prošlost, što je korišćeno za pritisak<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/26/Report-Yugoslavia-had-evidence-linking-Waldheim-to-war-crimes/2772567493200/ Report: Yugoslavia had evidence linking Waldheim to war crimes]. upi.com Archives Dec. 26, 1987</ref>. * 10. 12. - [[Miro Barešić]] pušten na uslovnu slobodu u Švedskoj i proteran u Paragvaj. * 10. 12. - Sudar autobusa i voza kod Glogovca - osam mrtvih, 51 povređeni. * [[11. 12.]] - [[Husein Mujić]] postaje reis-ul-ulema Islamske zajednice u SFRJ (do 1989). * 11. 12. - Svetska komisija o okolišu i razvoju ili Brundtlandina komisija objavila izveštaj "Naša zajednička budućnost", definisan pojam [[održivi razvoj]]. * 11. 12. - ETA postavila auto-bombu pored kasarne Civilne garde u [[Saragosa|Saragosi]], 11 poginulih, uključujući petoro dece. * [[14. 12.]] - Predsednik Predsedništva SR Srbije [[Ivan Stambolić]] razrešen dužnosti,<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:1 "Borba", 15. dec. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> zameniće ga [[Petar Gračanin]] (do 1989). * [[16. 12.]] - U [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]] održani prvi direktni predsednički izbori, izabran [[Roh Tae-woo]] - sa revizijom [[Ustav Južne Koreje|ustava]] u oktobru, to se smatra početkom demokratične Šeste republike. * [[17. 12.]] - [[Miloš Jakeš]] postaje generalni sekretar [[Komunistička partija Čehoslovačke|KP Čehoslovačke]] umesto [[Gustáv Husák|Gustáva Husáka]], koji ostaje predsednik zemlje (obojica do 1989). * [[18. 12.]] - Izmišljen programski jezik [[Perl]]. * 18. 12. - U Japanu izdata prva kompjuterska igra iz franšize ''[[Final Fantasy]]''. * [[20. 12.]] - U najtežoj mirnodopskoj nesreći na moru, sudar filipinskog feribota ''MV Doña Paz'' i jednog tankera preživelo 11 od 4.397 putnika i članova posade feribota. "Dona Paz" bio registrovan za prevoz najviše 1.500 ljudi. * ca. [[25. 12.]] - [[Stefan Milenković]] nastupa na Božićnom koncertu u Beloj kući, pred [[Ronald Reagan|Ronaldom Reganom]]. * [[30. 12.]] - Prvi blok [[Termoelektrana Kostolac|Termoelektrane Kostolac]] B snage 348,5 MW ulazi u proizvodnju, ove godine je otvoren i novi kop Drmno. === Kroz godinu === * [[Unska pruga]] elektrificirana do [[Knin]]a. * [[WHO|Svetska zdravstvena organizacija]] rangirala Beograd kao peti najzagađeniji grad na svetu, 15% stanovnika ima [[bronhitis]]. * Prema Ticinoj proceni, GDP po glavi Hrvatske je porastao 452% od 1950. do 1987, prosečna stopa rasta 4,16% je u Evropi niža samo od Španije i Grčke; odnos sa američkim GDP PC je porastao sa 19 na 38%; preteknuta je većina centralnoevropskih zemalja. Od ove godine sledi pad.<ref>Tica, Josip [https://hrcak.srce.hr/file/56298 The Estimation of 1910-1989 Per Capita GDP in Croatia] (2004). hrcak.srce.hr</ref> * Iz kaveza u beogradskom zoo-vrtu pobegla ženka jaguara (nije izašla van vrta). * [[Glasnost]] iz SSSR utiče i na istočnu Evropu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/18/Glasnosts-waves-send-Eastern-Europe-into-a-dither/4614566802000/ Glasnost's waves send Eastern Europe into a dither]. upi.com Archives Dec. 18, 1987</ref>. * Nagibni voz [[Pendolino]] debituje u [[Italija|Italiji]]. * Prva verzija patika [[Nike Air Max]]. * Braća Thomas i John Knoll napravili software ''[[Adobe Photoshop|Photoshop]]'', dogodine prodali licencu Adobe-u. * [[Starbucks]] počinje širenje van [[Seattle]]a. == U popularnoj kulturi == * [[Đorđe Balašević]] se osvrće na godinu u pesmi "1987" na albumu ''U tvojim molitvama'' (refren: "Jadna i bedna, osamdeset sedma"). == 1987. u temama == * [[Televizija]]. TV serije: "[[Bolji život]] 1", "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]" (1987-88), "Deco, pevajte sa nama", "I to se zove sreća", "Sazvežđe belog duda", "Soba 405" (TV Beograd); "Čovek u srebrnoj jakni", "Poslednje leto detinjstva" (TV Novi Sad). * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Oktoberfest (film)|Oktoberfest]]", "[[Lager Niš (film)|Lager Niš]]", "[[Na putu za Katangu]]", "[[Dogodilo se na današnji dan]]", "[[Hajde da se volimo]]", "[[Slučaj Harms (film)|Slučaj Harms]]", "[[U ime naroda]]", "[[Već viđeno]]", "[[Uvek spremne žene]]", "[[Anđeo čuvar (film)|Anđeo čuvar]]", "[[Kraljeva završnica]]", "[[Ovo malo duše]]", "[[Oficir s ružom]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1987.]]). * Neki domaći muzički/glazbeni albumi<ref>[https://www.discogs.com/search/?format_exact=LP&format_exact=Album&year=1987&decade=1980&country_exact=Yugoslavia Explore Yugoslavia LP Album from 1987 on Discogs]. discogs.com (pristup. 16. 7. 2016.)</ref> (→ [[:Kategorija:Albumi 1987.]]): ** Pop/rock: <small>[[Riblja čorba]]</small>: "[[Ujed za dušu]]"; <small>[[Ekatarina Velika]]</small>: "Ljubav"; <small>[[Disciplina kičme]]</small>: "Dečija pesma" i "Uživo! Najlepši hitovi!"; <small>[[Nebojša Krstić|Krstić]] i [[Srđan Šaper|Šaper]]</small>: "Poslednja mladost u Jugoslaviji"; <small>[[Zabranjeno pušenje]]</small>: "Pozdrav iz zemlje Safari"; <small>[[Parni valjak]]</small>: "Anđeli se dosađuju?"; <small>[[Osmi putnik (sastav)|Osmi putnik]]</small>: "Glasno, glasnije"; <small>[[Azra]]</small>: "Između krajnosti"; <small>[[Dino Merlin|Merlin]]</small>: "Merlin"; <small>[[Crvena jabuka (bend)|Crvena jabuka]]</small>: "Za sve ove godine"; <small>[[Oktobar 1864]]</small>: "Oktobar 1864"; <small>[[Valentino (sastav)|Valentino]]</small>: "No.3"; <small>[[Yu grupa]]</small>: "Od zlata jabuka"; <small>[[Leb i sol]]</small>: "Kao kakao"; <small>[[Film (glazbeni sastav)|Film]]</small>: "Sunce sja!"; <small>[[Cacadou Look]]</small>: "Tko mari za čari"; <small>[[Bombaj štampa]]</small>: "Bombaj štampa"; <small>[[Dejan Cukić]]</small>: "Spori ritam"; <small>[[Đavoli (glazbeni sastav)|Đavoli]]</small>: "Hallo Lulu 22"; <small>[[Massimo Savić|Massimo]]</small>: "Stranac u noći"; <small>[[Poslednja igra leptira]]</small>: "Zajedno smo piškili u pesku"; <small>[[Piloti]]</small>: "Kao ptica na mom dlanu"; <small>[[Tutti Frutti Band]]</small>: "Gore iznad oblaka"; <small>[[Marina Perazić]]</small>: "Marina"; <small>[[Alisa (muzička grupa)|Alisa]]</small>: "Da li si čula pesmu umornih slavuja"; <small>[[Laibach]]</small>: "Opus dei"; <small>[[Tonny Montano]]</small>: "Talični Tom je mrtav"; <small>[[Zana (grupa)|Zana]]</small>: "Otkinimo noćas zajedno"; <small>[[Vlada Divljan]]</small>: "Tajni život A.P. Šandorova" ** Zabavni: <small>[[Novi fosili]]</small>: "Dijete sreće"; <small>[[Arsen Dedić]]</small>: "Kino Sloboda"; <small>[[Neda Ukraden]]</small>: "Došlo doba da se rastajemo"; <small>[[Boris Novković]]</small>: "Jači od sudbine"; <small>[[Magazin (sastav)|Magazin]]</small>: "Magazin"; <small>[[Mišo Kovač]]</small>: "Malo mi je jedan život s tobom"; <small>[[Josipa Lisac]]</small>: "Boginja"; <small>[[Zdravko Čolić]]</small>: "Rodi me majko sretnog"; ** Folk: <small>[[Lepa Brena]] i Slatki greh</small>: "Hajde da se volimo"; <small>[[Toma Zdravković]]</small>: "Dal' je moguće"; <small>[[Radiša Urošević]]</small>: "Tebi za ljubav"; <small>[[Milan Babić (pevač)|Milan Babić]]</small>: "Bilo pa prošlo"; <small>[[Halid Bešlić]]</small>: "Eh, kad bi ti rekla mi, volim te"; <small>[[Slobodan Mulina]]</small>: "Zlatibore pitaj Taru"; ** Debitantski albumi (ne mora biti početak karijere): Oktobar 1864, [[Jasmin Stavros]], Cacadou Look, Bombaj štampa, Dejan Cukić (solo), Marina Perazić (solo), [[Bel Tempo]]... * Neka vozila uvedena 1987: <gallery> Peugeot 405 front.jpg|[[Peugeot 405]] (Evropski auto godine '88) F40 Ferrari 20090509.jpg|[[Ferrari F40]] 2014 Škoda Museum, Škoda Favorit 136 L typ 781 1989 01.JPG|[[Škoda Favorit]] Toyota Corolla (22562865978).jpg|[[Toyota Corolla]] (E90) 1991 Yugo Florida 1.3 EFI.jpg|[[Zastava Florida]] </gallery> == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[2. 1.]] - [[Nađa Higl]], plivačica, svetska šampionka * [[7. 1.]] - [[Sirušo]], jermenska pevačica * [[8. 1.]] - [[Cynthia Erivo]], glumica i pevačica * [[17. 1.]] - [[Oleksandr Usik]], bokser, objedinjeni prvak u teškoj kategoriji * [[18. 1.]] - [[Stefan Filipović]], crnogorski pjevač * [[21. 1.]] - [[Aida Hadžialić]], švedska političarka * [[24. 1.]] - [[Luis Suárez]], urugvajski fudbaler * [[25. 1.]] - [[Ivana Vuković]], glumica * [[26. 1.]] - [[Rigoberto Urán]], biciklista * [[27. 1.]] - [[Lupe Fuentes]], glumica * [[5. 2.]] - [[Hana Selimović]], glumica * [[8. 2.]] - [[Carolina Kostner]], italijanska klizačica * [[9. 2.]] - [[Michael B. Jordan]], glumac * [[14. 2.]] - [[Edinson Cavani]], urugvajski fudbaler * [[18. 2.]] - [[Skin Diamond]], glumica * [[21. 2.]] - Ellen/[[Elliot Page]], glumac * [[23. 2.]] - [[Marija Petronijević]], glumica, TV voditelj * [[24. 2.]] - [[Marko Đurković]], srpski košarkaš. * [[27. 2.]] - [[Milenko Tepić]], srpski košarkaš. * [[1. 3.]] - [[Kesha]], američka pevačica * [[6. 3.]] - [[Kevin-Prince Boateng]], fudbaler * [[19. 3.]] - [[Miloš Teodosić]], košarkaš * [[28. 3.]] - [[Kagney Linn Karter]], erotska glumica († [[2024]]) * [[29. 3.]] - [[Dimitri Payet]], francuski fudbaler === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 4.]] - [[Filip Kapisoda]], maneken († [[2010]]) * [[4. 4.]] - [[Sami Khedira]], nemački fudbaler * [[10. 4.]] - [[Hayley Westenra]], novozelandska pevačica * [[19. 4.]] - [[Marija Šarapova]], ruska teniserka * [[20. 4.]] - [[Dragan Labović]], košarkaš († [[2025]]) * [[28. 4.]] - [[Andrija Prlainović]], vaterpolista * [[29. 4.]] - [[Sara Errani]], italijanska teniserka * [[1. 5.]] - [[Leonardo Bonucci]], fudbaler * [[2. 5.]] - [[Filip Filipović (vaterpolista)|Filip Filipović]], srpski vaterpolista. * [[4. 5.]] - [[Cesc Fàbregas]], fudbaler * [[5. 5.]] - [[Marija Šestić]], bh. pjevačica * [[10. 5.]] - [[Allie Haze]], glumica * [[13. 5.]] - [[Marianne Vos]], holandska biciklistkinja * [[15. 5.]] - [[Andy Murray]], teniser * [[22. 5.]] - [[Novak Đoković]], srpski teniser * [[23. 5.]] - [[Filip Križan]], hrvatski glumac * [[8. 6.]] - [[Matea Ferk]], hrvatska skijašica * 8. 6. - [[Samantha Saint]], glumica * [[17. 6.]] - [[Kendrick Lamar]], reper * [[24. 6.]] - [[Lionel Messi]], argentinski fudbaler * [[26. 6.]] - [[Lucija Zaninović]], tekvondoašica * 26. 6. - [[Luka Lončar]], vaterpolist === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[2. 7.]] - [[Ruslana Koršunova]], kazahstanski model († [[2008]]) * [[3. 7.]] - [[Sebastian Vettel]], vozač F1 * [[17. 7.]] - [[Ivan Strinić]], nogometaš * [[1. 8.]] - [[Jakov Fak]], biatlonac * [[14. 8.]] - [[Tim Tebow]], igrač američkog fudbala * [[16. 8.]] - [[Ana Mandić]], glumica * [[24. 8.]] - [[Zoran Tošić]], srpski fudbaler. * [[25. 8.]] - [[Amy Macdonald]], kantautorka * 25. 8. - [[Rona Nishliu]], kosovska pevačica * [[26. 8.]] - [[Riley Steele]], glumica * [[5. 9.]] - [[Admir Ćatović]], bosanskohercegovački nogometaš * [[6. 9.]] - [[Andrea Lekić]], srpska rukometašica * [[7. 9.]] - [[Evan Rachel Wood]], glumica * [[9. 9.]] - [[Milan Stanković]], pevač * 9. 9. - [[Andrea Petković]], nemačka teniserka * 9. 9. - [[Nicole Aniston]], erotski model, glumica * [[24. 9.]] - [[Milojko Spajić]], premijer Crne Gore * [[28. 9.]] - [[Hilary Duff]], glumica, pevačica * [[30. 9.]] - [[Dragana Dabović]], glumica === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 10.]] - [[Maro Joković]], hrvatski vaterpolist * [[18. 10.]] - [[Zac Efron]], glumac * [[25. 10.]] - [[Black Angelika]], glumica * [[6. 11.]] - [[Ana Ivanović]], srpska teniserka * [[23. 11.]] - [[Snooki]], učesnica ''Jersey Shore'' * [[17. 12.]] - [[Bradley Manning|Bradley/Chelsea Manning]], dostavljač dokumenata WikiLeaksu * [[18. 12.]] - [[Miki Ando]], japanska klizačica * [[19. 12.]] - [[Karim Benzema]], fudbaler == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Februar/Veljača === * [[18. 1.]] - [[Sergio Blažić]], hrvatski pjevač i član rock grupe [[Atomsko sklonište]] * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], pensilvanijski političar (* [[1939]]) * [[25. 1.]] - [[Asim Ferhatović]], fudbaler Bosne i Hercegovine (* [[1933]]) * 25. 1. - [[Predrag Milosavljević]] Peđa, srpski slikar, diplomata, akademik (* [[1908]]) * [[29. 1.]] - [[Đuro Kladarin]], društveno-politički radnik SRH i SFRJ, narodni heroj (* [[1916]]) * 29. 1. - [[Ivo Lhotka Kalinski]], skladatelj (* [[1913]]) * [[2. 2.]] - [[Alistair MacLean]], pisac (* [[1922]]) * [[3. 2.]] - [[Vladimir Mošin]], sveštenik, istoričar (* [[1894]]) * [[4. 2.]] - [[Liberace]], američki pijanista, zabavljač (* [[1919]]) * [[5. 2.]] - [[Živojin Lazić]], solunski ratnik (* [[1892]]) * [[6. 2.]] - [[Nikola Cvejić]], operski pevač (* [[1896]]) * [[7. 2.]] - [[Claudio Villa]], italijanski pjevač (* [[1926]].) * 7. 2. - [[Jovan Kašić]], srpski lingvista (* [[1933]]) * [[19. 2.]] - [[Josip Seissel]], slikar, urbanist i arhitekt (* [[1904]]) * [[20. 2.]] - [[Ivan Brkanović]], hrvatski skladatelj (* [[1906]].) * [[22. 2.]] - [[Andy Warhol]], američki slikar, dizajner i filmski stvaratelj (* [[1928]].) * [[25. 2.]] - [[James Coco]], američki glumac (* [[1930]].) === Mart/Ožujak &ndash; April/Travanj === * [[2. 3.]] - [[Zećir Musić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[3. 3.]] - [[Danny Kaye]], američki pozorišni i filmski glumac (* [[1911]].) * [[19. 3.]] - [[Louis-Victor de Broglie]], francuski fizičar. (* [[1892]].) * [[21. 3.]] - [[Robert Preston]], glumac (* [[1918]]) * [[27. 3.]] - [[Stane Kavčič]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Slovenije (* [[1919]]) * [[28. 3.]] - [[Maria von Trapp]], inspiracija za "Moje pesme, moji snovi" (* [[1905]]) * [[9. 4.]] - [[James Leroy Bondsteel]], vojnik SAD, dobitnik Medalje časti (* [[1947]]) * [[11. 4.]] - [[Erskine Caldwell]], američki književnik (* [[1903]].) * 11. 4. - [[Primo Levi]], hemičar, književnik (* [[1919]]) * [[19. 4.]] - [[Stole Janković]], filmski režiser, scenarista (* [[1925]]) * [[23. 4.]] - [[Balint Vujkov]], hrvatski književnik (* [[1912]].) * [[28. 4.]] - [[Ben Linder]], inženjer ubijen od kontraša u Nikaragvi (* [[1959]]) === Maj/Svibanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 5.]] - [[Dalida]], francuska pevačica (* [[1933]]) * [[4. 5.]] - [[Cathryn Damon]], glumica (* [[1930]]) * [[6. 5.]] - [[William J. Casey]], bivši direktor CIA (* [[1913]]) * [[11. 5.]] - [[James Jesus Angleton]], američki obaveštajac (* [[1917]]) * [[14. 5.]] - [[Rita Hayworth]], glumica (* [[1918]]) * [[18. 5.]] - [[Zdenko Kolacio]], urbanist, arhitekt (* [[1912]]) * [[22. 5.]] - [[Milenko Bojanić]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Srbije (* [[1924]]) * [[26. 5.]] - [[Aleksa Čelebonović]], slikar (* [[1917]]) * [[27. 5.]] - [[John Howard Northrop]], hemičar, nobelovac (* [[1891]]) * [[28. 5.]] - [[Kosta Petković]], srpski geolog (* [[1903]]) * [[1. 6.]] - [[Rashid Karami]], premijer Libana (* [[1921]]) * [[2. 6.]] - [[Andrés Segovia]], španski gitarist (* [[1893]].) * [[3. 6.]] - [[Will Sampson]], slikar, glumac (* [[1933]]) * [[6. 6.]] - [[Branislav Kojić]], arhitekta (* [[1899]]) * 6. 6. - [[Dragan Sotirović]], bivši pripadnik JVuO i poljskog pokreta otpora (* [[1913]]) * [[13. 6.]] - [[Geraldine Page]], glumica (* [[1924]]) * [[22. 6.]] - [[Fred Astaire]], glumac, plesač, pevač (* [[1899]]) * [[24. 6.]] - [[Jackie Gleason]], glumac, komičar (* [[1916]]) * [[28. 6.]] - [[Ratomir Dugonjić|Rato Dugonjić]], bivši predsednik predsedništva SR BiH, narodni heroj (* [[1916]]) * [[29. 6.]] - [[Mile Uzelac]], general-potpukovnik JNA, narodni heroj (* [[1913]]) === Jul/Srpanj &ndash; Avgust/Kolovoz === * [[3. 7.]] - [[Naim Hadžiabdić]], vrhovni poglavar IZ u SFRJ (* [[1918]]) * [[4. 7.]] - [[Albert Kinert]], hrvatski slikar i grafičar (* [[1919]].) * [[8. 7.]] - [[Franjo Wölfl]], hrvatski nogometaš (* [[1918]].) * 8. 7. - [[Ivan Raos]], književnik (* [[1921]]) * [[10. 7.]] - [[John Hammond (producent)|John Hammond]], muzički producent (* [[1910]]) * [[28. 7.]] - [[Šime Vučetić]], hrvatski književnik (* [[1909]].) * 28. 7. - [[Ismet Alajbegović Šerbo]], bh. harmonikaš (* [[1925]]) * [[30. 7.]] - [[Antonije Marinković]], srpski književnik (* [[1917]]) * [[1. 8.]] - [[Pola Negri]], glumica (* [[1897]]) * [[4. 8.]] - [[Dragiša Vitošević]], književnik (* [[1935]]) * [[7. 8.]] - [[Camille Chamoun]], libanski političar, bivši predsednik (* [[1900]]) * 7. 8. - [[Mihajlo Apostolski]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[8. 8.]] - [[Danilo Blanuša]], matematičar, profesor (* [[1903]]) * 8. 8. - [[Mirko Kujačić]], slikar (* [[1901]]) * [[9. 8.]] - [[Marija Kon]], bh. germanistica (* [[1894]]) * [[17. 8.]] - [[Oktavijan Miletić]], hrvatski filmski režiser (* [[1902]].) * 17. 8. - [[Rudolf Hess]], Hitlerov zamenik do [[1941]]. (* [[1894]]) * [[26. 8.]] - [[Radovan Vukanović]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[28. 8.]] - [[John Huston]], filmski režiser, glumac (* [[1906]]) * [[29. 8.]] - [[Lee Marvin]], glumac (* [[1924]]) === Septembar/Rujan &ndash; Oktobar/Listopad === * [[1. 9.]] - [[Gerhard Fieseler]], letački as, proizvođač aviona (* [[1896]]) * [[3. 9.]] - Četvorica vojnika u Paraćinu (Srđan Simić, Hazim Džananović, Safet Dudaković, Goran Begić) i napadač [[Aziz Keljmendi]] (* [[1967]]) * 3. 9. - [[Viktor Njekrasov]], književnik (* [[1911]]) * [[4. 9.]] - [[Richard Marquand]], filmski režiser (* [[1937]]) * [[5. 9.]] - [[Petar Lisičar]], arheolog, povjesničar (* [[1908]]) * [[10. 9.]] - [[Đorđe Pura]], glumac (* [[1923]]) * [[11. 9.]] - [[Peter Tosh]], jamajkanski pevač i muzičar (* [[1944]]) * [[13. 9.]] - [[Mervyn LeRoy]], filmski režiser, producent (* [[1900]]) * [[20. 9.]] - [[Mladen Đuričić]], kapetan rečne plovidbe, književnik (* [[1889]]) * [[23. 9.]] - [[Bob Fosse]], filmski režiser, koreograf (* [[1927]]) * 23. 9. - [[Karlo Mrazović]], učesnik Španskog rata i NOB, društveno-politički radnik, narodni heroj (* [[1902]]) * [[25. 9.]] - [[Mary Astor]], glumica (* [[1906]]) * [[29. 9.]] - [[Časlav Đaja]], matematičar (* [[1922]]) * [[3. 10.]] - [[Jean Anouilh]], francuski književnik (* [[1910]].) * [[7. 10.]] - [[Ivica Belošević]], hrvatski nogometaš (* [[1909]].) * [[9. 10.]] - [[Vladimir Ruždjak]], hrvatski operni pjevač (* [[1922]].) * [[13. 10.]] - [[Walter Houser Brattain]], supronalazač tranzistora, nobelovac (* [[1902]]) * [[15. 10.]] - [[Thomas Sankara]], predsednik Burkine Faso (* [[1949]]) * [[18. 10.]] - [[Josip Roglić]], geograf, akademik (* [[1906]]) * [[20. 10.]] - [[Andrej Kolmogorov]], matematičar (* [[1903]]) * [[22. 10.]] - [[Lino Ventura]], italijanski glumac (* [[1919]].) * [[24. 10.]] - [[Ino Perišić]], dirigent i skladatelj (* [[1920]]) * [[28. 10.]] - [[André Masson]], slikar (* [[1896]]) === Novembar/Studeni &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 11.]] - [[Melita Lorković]], pijanistica (* [[1907]]) * [[2. 11.]] - [[Anka Krizmanić]], hrvatska slikarica i grafičarka (* [[1896]].) * [[5. 11.]] - [[Georges Franju]], francuski režiser, scenarista (* [[1912]]) * [[8. 11.]] - [[Alija Nametak]], bosanskohercegovački pripovjedač, dramatičar i folklorist (* [[1906]]) * [[10. 11.]] - [[Seyni Kountché]], predsednik Nigera (* [[1931]]) * [[16. 11.]] - [[Muhamed Pašić Mašura]], pjevač sevdalinki (* [[1930]]) * [[18. 11.]] - [[Jacques Anquetil]], biciklista (* [[1934]]) * [[22. 11.]] - [[Gedeon Bogdanović]], general-major JNA, narodni heroj (* [[1912]]) * [[30. 11.]] - [[James Baldwin]], američki pisac (* [[1924]].) * 30. 11. - [[Boško Karalić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[4. 12.]] - [[Rouben Mamoulian]], filmski i pozorišni režiser (* [[1897]]) * 4. 12. - [[Borivoje Ilić]], kompozitor, dirigent (* [[1918]]) * [[10. 12.]] - [[Jascha Heifetz]], violinista (* [[1901]]) * [[14. 12.]] - [[Olga Stanisavljević]], glumica (* [[1930]]) * [[17. 12.]] - [[Marguerite Yourcenar]], belgijska spisateljica (* [[1903]].) * [[18. 12.]] - [[Dimitrije Bašičević Mangelos]], umjetnik, kritičar, kustos (* [[1921]]) === Kroz godinu === * [[Hakija Kulenović]], slikar (* [[1905]]) * [[Dragutin Čolić]], kompozitor (* [[1907]]) == Nobelova nagrada za 1987. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Georg Bednorz]] i [[K. Alex Müller]] (važan proboj u otkriću [[visokotemperaturna superprovodljivost|superprovodljivosti]] u keramičkim materijalima) * [[nobelova nagrada za hemiju|'''Kemija''']]: [[Donald J. Cram]], [[Jean-Marie Lehn]] i [[Charles Pedersen]] (razvoj i upotreba [[Domaćin-gost hemija|molekula sa strukturno-specifičnim]] interakcijama visoke selektivnosti) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Susumu Tonegawa]] (otkriće genetskog principa za stvaranje diverziteta [[Antitelo|antitela]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Joseph Brodsky]] (za sveobuhvatno autorstvo, prožeto jasnoćom misli i poetskim intenzitetom) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Óscar Arias]] (za rad na miru u Centralnoj Americi, čiji su napori doveli do [[Esquipulaski sporazum|sporazuma]] potpisanog u Gvatemali 7. avgusta ove godine) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[Robert Solow]] (doprinos teoriji [[Ekonomski rast|ekonomskog rasta]]) == Dani sećanja == * == Povezano == * [[Hronologija raspada SFRJ|Kronologija raspada SFRJ]] == Reference == {{reflist|2}} ;Literatura * Collier's Year Book 1987 (Microsoft Encarta 2004). * Jović, Dejan. ''Jugoslavija Država koja je odumrla''. Prometej Zagreb 2003 * [http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, S.Stanković OSA-RFE == Vanjske veze == * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, Stanković, Open Society Archives - Radio Free Europe * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml Chernobyl and Eastern Europe: One year after the Acfcident] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524100651/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml |date=2012-05-24 }}, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml Eastern Europe Inching Toward Resumption of Relations with Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060313/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml |date=2011-07-28 }}, Vladimir Socor, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml Gorbachev's Mediterranean Proposals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060305/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml |date=2011-07-28 }}, Douglas Clarke, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml Chinese Albanian-Language Broadcasters In Pristina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060256/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml |date=2011-07-28 }}, Louis Zanga, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml Joint Ventures in Eastern Europe and China] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060331/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml |date=2011-07-28 }}, OSA-RFE {{commonscat|1987}} [[Kategorija:1987.]] 9ftar5axc0y7f4c4r8br754uz7gx328 42591920 42591898 2026-05-12T11:25:43Z Alekol 2231 /* Događaji */ 42591920 wikitext text/x-wiki {{godina nav}} {{godina u drugim kalendarima|1987}} __NOTOC__ Godina '''1987''' ('''[[Rimski brojevi|MCMLXXXVII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]] (link pokazuje kalendar). <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1987''': <br /> [[1987#Januar/Siječanj|<1>]] • [[1987#Februar/Veljača|<2>]] • [[1987#Mart/Ožujak|<3>]] • [[1987#April/Travanj|<4>]] • [[1987#Maj/Svibanj|<5>]] • [[1987#Jun/Juni/Lipanj|<6>]] <br /> [[1987#Jul/Juli/Srpanj|<7>]] • [[1987#Avgust/August/Kolovoz|<8>]] • [[1987#Septembar/Rujan|<9>]] • [[1987#Oktobar/Listopad|<10>]] • [[1987#Novembar/Studeni|<11>]] • [[1987#Decembar/Prosinac|<12>]] <br /> [[1987#Rođenja|Rođenja]] • [[1987#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[2. 1.]] - [[Čadsko-libijski konflikt]]: u odlučujućoj [[bitka kod Fade|bitci kod Fade]] na severu zemlje, [[čad]]ska armija uništava [[libija|libijsku]] oklopnu brigadu. Ova faza rata je poznata i kao [[Toyota rat]] jer su se čadske snage prevozile Toyotinim pick-upovima. * [[5. 1.]] - Prvo izdanje emisije "Argument više" na Radio Beogradu. * [[7. 1.]] - Presedan: državne novine objavile odlomke iz božićne poslanice [[Patrijarh German|srpskog patrijarha Germana]]<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/01/07/Newspapers-break-precedent-print-Christmas-message/4291536994000/ Newspapers break precedent, print Christmas message]. upi.com Archives Jan. 7, 1987</ref>. * [[8. 1.]] - [[26. 2.]] - [[Iračko-iranski rat]]: Iranska ofanziva Karbala 5 ili Opsada [[Basra|Basre]] je najveća bitka rata - veliki gubici i razoren grad, koji ostaje u iračkim rukama. Istovremeno i diverziona ofanziva Karbala 6 na centralnom frontu. * [[10. 1.]] - Prikazana je prva epizoda serije "[[Bolji život]]" - 82 epizode u tri sezone (1987, 1987/88 i 1990/91), kao i [[Bolji život: Novogodišnji specijal|novogodišnji specijal]] 1987. i [[Bolji život (film)|film]] 1989. * [[11. 1.|11]] - [[14. 1.]] - "Veliko zaleđivanje" u Engleskoj, sneg u Veneciji, oluje i mećave u Grčkoj. U Beogradu 12-tog najviša dnevna -12, vetar 4-6&nbsp;m/s.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870113|page:1 "Borba", 13. jan. 1987]</ref> * [[14. 1.]] - Japanski premijer [[Jasuhiro Nakasone]] stigao u posetu Jugoslaviji tokom turneje po istoku Evrope. * [[16. 1.]] - Generalni sekretar CK [[Komunistička partija Kine|KP Kine]] [[Hu Yaobang]] podneo ostavku, prihvativši krivicu za političke greške koje su izazvale studentske nemire. Funkciju generalnog sekretara Partije preuzima [[Zhao Ziyang]] (do 1989) koji sprovodi reforme. [[Datoteka:Zajednice općina od 1987-01-01 do 1990-07-25.png|mini|120px|[[Zajednica općina|ZO]] u [[SR Hrvatska|SRH]]]] * 16. 1. - [[Ekvador]]skog predsednika [[León Febres Cordero|Leóna Febresa Cordera]] otele pristalice zatvorenog generala [[Frank Vargas Pazzos|Vargasa]], koji zahvaljujući tome biva oslobođen. * 16. 1. - [[Michel Camdessus]] novi upravni direktor [[MMF]] (do 2000). * [[18. 1.]] - U [[Politika (novine)|Politici]] objavljena humoreska "[[Vojko i Savle]]" - izaziva višemesečna negodovanja. * [[19. 1.]] - [[Milovan Đilas]] dobio pasoš. * [[20. 1.]] - U [[Libanon]]u kidnapovan [[Terry Waite]], specijalni izaslanik Kenterberijskog nadbiskupa, u zatočeništvu je do novembra 1991. * [[21. 1.]] - Predsedništvo SFRJ predlaže da se pristupi promeni [[Ustav SFRJ 1974|Ustava]]<ref>Borba, 23. jan. 1987</ref> (Savezno veće Skupštine usvaja 11. 2., zatim se saglasnost, do kraja marta, daju skupštine republika i pokrajina). * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], blagajnik države Pensilvanija, izvršio samoubistvo u živom prenosu pres-konferencije nakon što je, izgleda nepravedno, osuđen za primanje mita. * [[24. 1.]] - Stupaju na snagu izmene carinskih propisa, npr. dozvoljeno unošenje računara vrednosti do 230.000 dinara, oko 1000 DEM.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870124|page:13 "Borba", 24. jan. 1987, str. 13]</ref> * [[25. 1.]] - Poslednji izbori u [[Zapadna Njemačka|Zapadnoj Njemačkoj]] prije [[Ujedinjenje Njemačke|Ujedinjenja]], CDU/CSU i liberali zadržavaju većinu. * 26 - 27. 1. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS generalni sekretar Gorbačov pokreće neke političke reforme - izbori sa više kandidata i nepartijski ljudi na državnim pozicijama. === Februar/Veljača === * [[2. 2.]] - Sudar autobusa i kamiona kod [[Doljevac|Doljevca]], južno od Niša - 24 mrtvih<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/02/02/Car-truck-crash-kills-24/3452539240400/ Car-truck crash kills 24]. upi.com Archives Feb. 2, 1987</ref>. * [[3. 2.]] - [[Mateja Svet]] je prva Jugoslovenka sa medaljom u [[alpsko skijanje|alpskom skijanju]], bronzom na Svetskom šampionatu u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], [[Švajcarska]] (osvaja još jednu bronzu i srebro). * 3. 2. - Mustafa Bouyali, vođa [[Alžir]]skog islamskog oružanog pokreta, stradao u zasedi - pokret se raspada, ali neki pripadnici će [[Alžirski građanski rat|nastaviti aktivnosti]] 1990-tih. * [[3. 2.|3]] - [[8. 2.]] - Evropski šampionat u [[umetničko klizanje|umetničkom klizanju]] održan u [[Sarajevo|Sarajevu]] - dominiraju [[sovjetski Savez|sovjetski]] takmičari i [[Katarina Witt]] iz [[Nemačka Demokratska Republika|Istočne Nemačke]]. * [[4. 2.]] - [[Zdravko Čolić]] uhapšen u [[Ohrid]]u, osumnjičen za trgovinu devizama. * [[11. 2.]] - [[Tačerizam]]: [[British Airways]] je privatizovan. * [[februar]] - Predsedništvo SKJ predstavilo republikama Predlog za promenu Ustava SFRJ - neke ingerencije bi se vratile na savezni nivo. * [[17. 2.]] - U Italiji ratificiran sporazum o ribolovu u Tršćanskom zaljevu - slovenački ribari protestiraju. * ≤ 19. 2. - Slovenačka "[[Nova revija]]" br. 57 objavljuje ''[[Prilozi za slovenački nacionalni program|Priloge za slovenački nacionalni program]]'' - za nezavisnu i demokratsku [[Slovenija|Sloveniju]]. Prilozi nazvani i "Slovenački memorandum" po [[Memorandum SANU|Memorandumu SANU]] od prošlog septembra, mada je nastao nezavisno. I stanovništvo [[Socijalistička Republika Slovenija|Slovenije]] počinje razmišljati o nezavisnosti.<ref>Jović 2003, 433</ref> [[Datoteka:Yugo Sana AKA Florida.jpg|mini|200px|[[Zastava Florida]]]] * [[19. 2.]] - U Kragujevcu predstavljena [[Zastava Florida]]. * [[20. 2.]] - Roman "[[Seobe]]" [[Miloš Crnjanski|Miloša Crnjanskog]] proglašen za najbolji strani roman objavljen u Francuskoj 1986. * 20. 2. - [[Libanski građanski rat]]: sirijska vojska se vraća u zapadni Bejrut kako bi smirila sukob frakcija, primirje u aprilu. * 20. 2. - [[Mizoram]] ("Zemlja gorštaka") i [[Arunachal Pradesh]] ("Zemlja zorom osvetljenih planina") su nove države [[Indija|Indije]], na [[Severoistočna Indija|severoistoku zemlje]]. * [[22. 2.]] - [[Sporazum iz Louvra]]: vlade SAD, Japana, Zapadne Nemačke, Francuske, Velike Britanije i Kanade dogovorile da će zaustaviti pad kursa dolara, zacrtan [[Sporazum iz Plaze|Sporazumom iz Plaze]] 1985. - dolar će se oporaviti 1988-89. * 22. 2. - {{flagicon|Etiopija|1987}} [[Mengistu Haile Mariam]] proglasio [[Narodna Demokratska Republika Etiopija|Narodnu Demokratsku Republiku Etiopiju]] u kojoj vladajući koordinacioni komitet vojske i policije, [[Derg]], formalno prepušta vlast civilnoj vladi (režim pao 1991). * [[23. 2.]] - U južnom sazvežđu [[Zlatna riba (zviježđe)|Zlatna riba]] opažena [[supernova]] [[SN 1987A]], prvi vidljiva golim okom od [[1604]]. * [[25. 2.]] - Zemljotres na Kopaoniku magnitude 4,1, ima manje materijalne štete. * 25. 2. - Početak [[Fosforitni rat|Fosforitnog rata]] u [[Estonska Sovjetska Socijalistička Republika|Estonskoj SSR]], uspešna kampanja protiv rudnika fosforita, anticipacija pokreta za nezavisnost. * [[26. 2.]] - Skandal sa posterom za [[Dan mladosti]]: ''[[Neue Slowenische Kunst]]'' prilagodila nacistički poster. * 26. 2. - U skladu sa smernicama [[Međunarodni monetarni fond|MMF]]-a, u SFRJ zamrznute plate na četiri meseca, osim u slučaju povećane produktivnosti - u martu dolazi do talasa štrajkova <ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/25/Wage-freeze-law-to-be-modified/2772543646800/ Wage-freeze law to be modified]. upi.com Archives March 25, 1987</ref> (u jednom slovenačkom restoranu zbog štrajka nisu uslužili premijera [[Branko Mikulić|Mikulića]]). * 26. 2. - [[Iran-Kontra afera]]: izveštaj Towerove komisije kaže da je predsednik Reagan odgovoran za labav stil upravljanja i nezainteresovanost za detalje politike. * [[28. 2.]] - Petorica poginulih u čeličani Štore kod Celja kada se prevrnuo sud sa rastopljenim železom. === Mart/Ožujak === * [[2. 3.]] - U Beogradu otvorena Poliklinika Kliničkog centra Medicinskog fakulteta. * 3 - 13. 3. - Ledeni talas u Grčkoj, sa najgorim snežnim padavinama u 100 godina<ref>An extreme cold surge over the Greek peninsula, by K. LAGOUVARDOS, V. KOTRONI and G. KALLO, 1998</ref>. * [[4. 3.]] - Četvrtfinale [[Kup šampiona|Kupa šampiona]], Crvena Zvezda - Real Madrid 4:2 (Real će u revanšu pobediti sa 2:0 i otići dalje; [[Borislav Cvetković|Boro Cvetković]] sa 7 golova ostao najbolji strelac Kupa). * 4. 3. - U obraćanju naciji predsednik SAD [[Ronald Reagan]] priznaje greške u vezi afere [[Iran-Kontra afera|Iran-Kontra]]. * [[6. 3.]] - Feribot ''MS Herald of Free Enterprise'' potonuo ispred belgijske luke [[Zeebrugge]] zbog otvorenih pramčanih vrata, 193 mrtvih. * 6. 3. - Razoran zemljotres na severu [[Ekvador]]a, oko 1.000 mrtvih. * [[7. 3.]] - [[Tajvan]]ski vojnici na ostrvu [[Lieyu]] ubili 19 vijetnamskih migranata jer su sledili direktivu "Nema zarobljenih u ratnoj zoni". * [[9. 3.]] - Peti album grupe [[U2 (grupa)|U2]], ''[[The Joshua Tree]]'', njihov je kritički i komercijalno najuspešniji, postaju superzvezde. * [[16. 3.]] - Slovenačko udruženje književnika organizovalo veliki skup u Cankarjevom domu protiv Predloga za promenu ustava SFRJ. * [[20. 3.]] - [[Zidovudin]] (AZT) odobren u SAD za lečenje [[HIV]]/[[AIDS]]. * [[22. 3.]] - Povodom talasa štrajkova, predsednik SIV Branko Mikulić izjavljuje da će ustavni poredak biti branjen po svaku cenu, uključujući i armiju. * [[23. 3.]] - Dragoljub Ćetković, nekadašnje čudo od deteta, uhapšen u SAD nakon što je ubacio cijanid u kesicu čaja u supermarketu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/24/Cyanide-suspect-described-as-boy-genius-gone-bad/2115543560400/ Cyanide suspect described as boy genius gone bad]. upi.com Archives March 24, 1987</ref><ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/29/The-downfall-of-a-boy-genius/5964543992400/ The downfall of a boy genius]. upi.com Archives March 29, 1987</ref> (u novembru dobio pet godina zatvora). * [[25. 3.]] - SFRJ: zamrznute cene hrane i nekih drugih proizvoda na 90 dana. * [[mart]] - U [[Beč]]u na konferenciji o sporazumima iz Helsinkija, Jugoslavija i Kanada se založili za zaštitu manjinskih prava, podržala ih Mađarska (prvi put istočna zemlja podržava zapadni predlog). * [[26. 3.]] - Predsjednik SIV [[Branko Mikulić]] u posjeti Zapadnoj Njemačkoj, potpisan sporazum o izbjegavanju dvostrukog oporezovanja. * [[28. 3.]] - Iz popravnog doma [[Stolac]] pobeglo 40 štićenika, vandalizovali automobile i izloge pre nego što su pohvatani<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/30/Foreign-News-Briefs/9347544078800/ Foreign News Briefs]. upi.com Archives March 30, 1987</ref>. * [[30. 3.]] - [[59. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Platoon (film)|Platoon]]'', ukupno 4 nagrade od osam nominacija, ''[[A Room with a View (film)|A Room with a View]]'' i ''[[Hannah and Her Sisters]]'' po tri nagrade od osam odn. sedam nominacija. * 30. 3. - Savezno veće Skupštine SFRJ odlučuje da se pristupi promeni Ustava SFRJ (nacrti amandmana se predviđaju do polovine godine, javna rasprava za oktobar-februar). * [[31. 3.]] - Britanska premijerka [[Margaret Thatcher]] daje intervju uživo za sovjetsku televiziju. [[Datoteka:RP1357 p110 Mir base block (left) and Kvant (right) (1987).svg|150px|mini|[[Svemirska stanica Mir|Mir]]: bazni blok (levo), Kvant 1 (desno) i treći solarni kolektor (gore)]] * 31. 3. - [[Svemirska stanica Mir]] dobila prvi dodatak, astrofizički modul [[Kvant-1]]. Od prošlog februara do aprila 1989. na stanici se smenjuju tri ekspedicije (posade). === April/Travanj === * [[1. 4.]] - Magnus festival, međunarodni festival gej i lezbejskog filma, neće biti održan u Ljubljani 25. maja, na Dan mladosti; odložen za oktobar pa decembar, nije održan<ref>{{sl}} [http://www.magnus.si/html/1987.html Leto 1987: odpoved] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125020729/http://www.magnus.si/html/1987.html |date=2021-01-25 }}. magnus.si (pristup. 2.2.2016.)</ref>. * [[2. 4.]] - Svetska banka odobrila Ljubljanskoj banci kredit od 90 miliona dolara za racionalnije korišćenje energije, uglavnom za mala i srednja preduzeća u Sloveniji. * [[8. 4.]] - Počinje štrajk u [[Istarski ugljenokopi|labinskim rudnicima uglja]]. * [[13. 4.]] - [[Portugal]] i [[Narodna Republika Kina|NR Kina]] potpisali sporazum o povratku [[Makao]]a matici [[1999]]. * 13. 4. - Sudar vlaka i autobusa u [[Stubičke Toplice|Stubičkim Toplicama]], (najmanje) pet mrtvih. * [[14. 4.]] - [[Pristupanje Turske Europskoj uniji]]: Turska aplicirala za članstvo u Europskoj ekonomskoj zajednici (kandidat od 1999, pregovori od 2005). * [[15. 4.]] - ''[[Carapintadas]]'' ("Obojena lica"): vojno osoblje diglo pobunu u nekoliko kasarni u [[Argentina|Argentini]], traže prekid suđenja u vezi [[Prljavi rat|Prljavog rata]]. * [[april]] - VII plenum CK SKJ u [[Beograd]]u - rasprava o krizi ekonomskog i političkog sistema. * april - [[JVC]] uvodi u Japanu poboljšani video format [[S-VHS]], na šta će Sony odgovoriti sa Video Hi8. * [[16. 4.]] - [[Zvonko Bušić]] pobegao iz zatvora u SAD, uhvaćen dva dana kasnije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/18/Escaped-terrorist-captured/6285545716800/ Escaped terrorist captured]. upi.com Archives April 18, 1987</ref>. * 16. 4. - [[Afera Bofors]] u Indiji: švedski radio tvrdi da je firma [[Bofors]] plaćala mito švedskim i stranim političarima za prodaju oružja - slučaj nije razrešen ni u 21. veku, impliciran i premijer [[Rajiv Gandhi]]. * [[19. 4.]] - Porodica [[The Simpsons|Simpson]] se prvi put pojavila u ''The Tracey Ullman Show''. [[Datoteka:Zagrebačka džamija.jpg|mini|150px|left|Zagrebačka džamija]] * [[21. 4.]] - SFRJ: U toku novi talas štrajkova (npr. Železara Smederevo i Fabrika vagona u Kraljevu). * 21. 4. - [[Šrilankanski građanski rat]]: eksplozija auto-bombe na glavnoj autobuskoj stanici u [[Colombo|Colombu]], stradalo 113 civila. * [[23. 4.]] - Antinuklearni protesti u Ljubljani u organizaciji Socijalističke omladine, u Zagrebu i Beogradu 26. i 27. (nezvanično, SFRJ planira gradnju osam nuklearki do 2000)<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/24/Rare-nuclear-protest-staged/1597546235200/ Rare nuclear protest staged]. upi.com Archives April 24, 1987</ref>. * [[24. 4.]] - [[Zagrebačka džamija]] primila prve vernike (svečano otvaranje 6. septembra). * 24 - [[25. 4.]] - Zbor komunista [[Kosovo Polje|Kosova Polja]], kome prisustvuju čelnici republičkog i pokrajinskog SK [[Slobodan Milošević]] i [[Azem Vlasi]]. Masa okupljena ispred Doma kulture pokušava ući unutra što izaziva intervenciju milicije. Milošević: '''"[[Niko ne sme da vas bije!]]"''' Razgovor Srba i Crnogoraca sa rukovodiocima se nastavlja u Domu kulture cele noći, što se završava Miloševićevim govorom, protiv iseljavanja i za povratak na Kosovo. Miloševićevo povezivanje sa masama predstavlja prekretnicu.<ref>Jović 2003, 385</ref> * [[27. 4.]] - Austrijski predsednik [[Kurt Waldheim]] proglašen za nepoželjnog stranca od strane vlade SAD (osumnjičen za ratne zločine tokom Drugog svetskog rata, uključujući Jugoslaviju). === Maj/Svibanj === [[Datoteka:Dinar 20 000a.jpg|mini|250px|Novčanica od 20.000 dinara ("dva miliona" starih)]] * [[1. 5.]] - Datum izdanja novčanice od 20.000 [[jugoslovenski dinar|dinara]] (smeđa, lik rudara sa šlemom, u opticaju od septembra). * [[5. 5.]] - Sud saopštio da je izvršenje smrtne kazne nad [[Andrija Artuković|Andrijom Artukovićem]] odloženo iz zdravstvenih razloga (umro sledećeg januara). * [[6. 5.]] - Udruženje [[Pamjat]] demonstriralo u Moskvi protiv projekta spomenika na [[Poklonaja gora|Poklonoj gori]], primio ih je šef gradske partije [[Boris Jeljcin]] - najesen osnovan Nacionalno-patriotski front. * [[8. 5.]] - [[Gary Hart]], pretendent za kandidata [[Demokratska stranka SAD|Demokrata]] na izborima 1988, povlači se iz trke zbog otkrivene vanbračne veze sa manekenkom Donnom Rice. * 8. 5. - Zaseda u Loughgallu (Operacija Judy): osmorica pripadnika Privremene IRA-e napala stanicu Kraljevskog alsterskog redarstva, da bi bili pobijeni od britanskih specijalaca koji su ih čekali - najgori poraz IRA-e u [[Sjevernoirski sukob|Nevoljama]]. * [[9. 5.]] - Finale [[Kup maršala Tita|Kupa maršala Tita]]: [[HNK Hajduk Split|Hajduk]] - [[HNK Rijeka|Rijeka]] 9:8 na penale. * 9. 5. - LOT Flight 5055: poljski avion pao u šumu blizu Varšave, 183 mrtvih. * 9. 5. - [[Pesma Evrovizije 1987.|Pesma Evrovizije]] u Briselu: [[Johnny Logan]] (''Hold me now'') je prvi, [[Novi fosili]] ("Ja sam za ples") osvajaju 4. mesto. * [[11. 5.]] - U rudniku Raša kod [[Labin]]a završen 33-dnevni štrajk - dobili povišicu do 46%, smenjeni neki direktori. * [[14. 5.]] - Potpukovnik [[Sitiveni Rabuka]] izveo nenasilni puč na [[Fidži]]ju, nakon što su prošlog meseca na izborima pobedile partije [[Indo-fidžijci|Indo-fidžijaca]]. * [[15. 5.]] - [[Lazar Mojsov]] preuzima [[Predsjedništvo SFRJ|Predsedništvo SFRJ]] od Sinana Hasanija. * [[15. 5.|15]] - [[23. 5.]] - Protestne večeri "O Kosovu - za Kosovo" u [[Udruženje književnika Srbije|Udruženju književnika Srbije]] (Francuska 7). * [[maj]] - Slučaj "Student" - napadi na ovaj beogradski časopis zbog navodnog antititoizma (naslovna strana "Noć vampira" 2. 5.)<ref>[http://www.yurope.com/nasa-borba/arhiva/Maj97/1105/1105_6.HTM Bal vampira ili lov na vestice]</ref>. * maj - Operacija Karbala 10: Iranci i Kurdi ostvarili mali napredak na severnom frontu. Zatim i ofanziva Nasr 4, jedan od najvećih iranskih uspeha u ratu - opkoljena [[Sulejmanija (grad)|Sulejmanija]], pretnja [[Kirkuk]]u. * [[17. 5.]] - Dve rakete [[Exocet]] ispaljene sa iračkog aviona pogodile američki brod ''USS Stark'', poginulo 37 mornara. * [[20. 5.]] - Naftni derivati u SFRJ poskupeli 22%, drugo poskupljenje ove godine. * [[22. 5.]] - Hindusko-muslimanski neredi u [[Meerut]]u, [[Utar Pradeš]], u Hašimpurskom masakru ubijeno 42 muslimana. * [[25. 5.]] - Poslednje nošenje štafete za [[Štafeta mladosti|Dan mladosti]] (pod senkom skandala sa posterom). * [[26. 5.]] - Počinje Operacija Vadamarachchi, ofanziva šrilankanske vojske protiv [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], prva konvencionalna operacija rata - opkoljen grad [[Jaffna]]. * [[27. 5.]] - Predsedništvo CK SK Srbije usvojilo operativni program za idejnu i kadrovsku diferencijaciju u SANU, raznim institucijama i javnim glasilima - ideološka ofanziva protiv "napada na Tita". (kritička inteligencija u ovo vreme je "snažna jezgra opozicijskog pokreta", koja kontrolira neke nacionalne institucije, većinu medija i kulturnih tokova<ref>Jović 2003, 370</ref>). [[Datoteka:Flugroute von Mathias Rust.svg|mini|200px|Putanja [[Mathias Rust|Mathiasa Rusta]]]] * [[28. 5.]] - Zapadni Nemac [[Mathias Rust]] (19) sleteo Cesnom na Crveni trg u [[Moskva|Moskvi]]. * [[30. 5.]] - Posledice Rustove afere: sovjetski ministar odbrane [[Sergej Sokolov (komandant)|Sergej Sokolov]] zamenjen [[Dmitrij Jazov|Dmitrijem Jazovim]] (do 1991), smenjen glavnokomandujući protivvazdušne odbrane [[Aleksandar Koldunov]] itd. * 30. 5. - [[Goa]] je nova indijska država. === Jun/Juni/Lipanj === [[Datoteka:Cibona Tower 2006.jpg|mini|150px|[[Cibonin toranj]]]] * [[3. 6.]] - Potpisan Sporazum sa jezera Meech: kanadski predsednik vlade [[Brian Mulroney]] i provincijski premijeri dogovorili ustavne izmene kako bi [[Kvebek]] bio reintegrisan u [[Kanada|Kanadu]] - nije ratifikovan, pokret za suverenost Kvebeka jača. * [[3. 6.|3]] - [[14. 6.]] - [[Datoteka:Basketball pictogram.svg|25px]] [[Europsko prvenstvo u košarci - Atena 1987.|Evropsko prvenstvo u košarci]], Atina - Grčka 1, SSSR 2, Jugoslavija uzima bronzu; [[MVP]] [[Nikos Galis]]. * [[8. 6.]] - Zakon o [[Novi Zeland|novozelandskoj]] beznuklearnoj zoni, razoružanju i kontroli naoružanja. * [[11. 6.]] - Britanska [[Konzervativna stranka (UK)|konzervativna]] premijerka [[Margaret Thatcher]] dobila i treći mandat na izborima. * [[12. 6.]] - [[Ronald Reagan]] u [[Berlin]]u: "Gospodine [[Mihail Gorbačov|Gorbačov]], srušite ovaj [[Berlinski zid|zid]]!". * 12. 6. - [[SIV]] iznenada povećao za oko 25% porez na promet na "luksuzne" proizvode: benzin, piće, cigarete i automobile. * 12. 6. - Bivši car [[Centralnoafrička republika|Centrafrike]] [[Jean-Bédel Bokassa]] osuđen na smrt po više osnova - amnestiran 1993. * [[14. 6.]] - [[Opći izbori u Italiji 1987|Izbori]] za [[italija]]nski parlament na kojima zastupnicom, kao kandidat [[Radikalna stranka (Italija)|Radikalne stranke]], postaje [[pornografija|porno]]-glumica Illona Staller alias [[Ilona Štaler|Cicciolina]]. * [[15. 6.]] - Usvojen [[ERASMUS]], evropski program razmene studenata. * jun? - [[FK Vardar]] završio [[Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1986/87.|fudbalsko prvenstvo]] na prvom mestu zahvaljujući tome što su neki timovi započeli takmičenje sa -6 bodova (tzv. [[Afera Šajber]]). Nakon što je Vrhovni sud to poništio, na prvom mestu se našao [[FK Partizan]]. * [[19. 6.]] - Najgori napad [[ETA]]-e: od auto-bombe u tržnom centru Hipercor u [[Barcelona|Barceloni]] stradala 21 osoba. * 23 - [[26. 6.]] - Operacija Rajiv: Indijci preoteli Pakistancima najviši vrh na himalajskom [[Glečer Sijačen|glečeru Sijačen]]. * 24 - 26. 6. - U "Borbi" objavljeno "Pismo srpskom prijatelju" [[Taras Kermauner|Tarasa Kermaunera]]: "strahovito razočaranje" u srpskim kulturnim krugovima, jer u njemu vide separatizam.<ref>Jović 2003, 427-8</ref> * [[25. 6.]] - [[Ivan Pavao II.|Papa]] primio u audijenciju austrijskog predsednika [[Kurt Valdhajm|Kurta Valdhajma]], do tog trenutka u diplomatskoj izolaciji zbog njegovog učešća u ratu na Balkanu; jevrejski lideri zgroženi. * 25 - 26. 6. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS Gorbačov izložio "osnovne teze", politički temelj ekonomske reforme. [[Aleksandar Jakovljev]], zagovornik reformi, ulazi u Politbiro. * [[26. 6.]] - Hiljadu Srba i Crnogoraca sa Kosova dolazi u Beograd da protestuje tokom zasedanja CK zbog progona od strane tamošnjih Albanaca. * [[27. 6.]] - CK SKJ raspravlja o kosovskoj situaciji, milicija se sukobila sa srpskim demonstrantima sa Kosova. * [[28. 6.]] - [[Iračko-iranski rat]]: irački avioni bacili [[iperit]] na grad [[Sardašt]]. * [[29. 6.]] - Junski demokratski pokret u [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]]: favorizovani predsednički kandidat [[Roh Tae-woo]] obećava široke reforme, izbori u decembru. * [[30. 6.]] - [[Boško Krunić]] novi predsednik Predsedništva CK [[SKJ]] (do 1988). * jun - Godišnja inflacija u SFRJ iznosi 100,6%.<ref>"Inflacija probila stotku", Borba, 4. jul 1987</ref> === Jul/Juli/Srpanj === * [[1. 7.]] - SFRJ: Novi zakon o stečaju želi da eliminiše gubitaška preduzeća. * 1. 7. - SFRJ je među devet zemalja kojima je ukinut bescarinski tretman za uvoz nekih proizvoda u SAD, jer im više "ne treba takva zaštita". * 1. 7. - U SAP Vojvodini je zabranjeno pušenje u javnim i radnim prostorijama - prvi takav zakon u SFRJ. * 1. 7. - {{flagicon|Evropa}} Stupio na snagu [[Jedinstveni europski akt]] - jedinstveno tržište do kraja [[1992]]. * 1. 7. - Ubijen libanski premijer [[Rašid Karami]] za šta će biti osuđen [[Samir Geagea]]; sledi [[Selim Hoss]] (do 1990). * [[4. 7.]] - Ratni zločinac iz Drugog svetskog rata [[Klaus Barbie]], lokalni šef [[Gestapo]]a, nazvan „kasapin iz Liona“, osuđen u Francuskoj na doživotnu robiju (umro 1991). * [[5. 7.]] - [[Crni tigrovi (OTTE)|Crni tigrovi]], samoubilačko krilo [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], izveli prvi napad - malim kamionom sa eksplozivom ubijeno najmanje 39 vojnika u kampu kod Džafne. * [[7. 7.]] - [[Afera Iran-Kontra]]: 23-ećeg dana ispitivanja pred kongresnim komitetom, potpukovnik [[Oliver North]] počinje svedočenje. [[Datoteka:Zagi.jpg|thumb|120px|Zagi]] * [[8. 7.|8]] - [[19. 7.]] - [[Ljetna univerzijada 1987.]] u [[Zagreb]]u. Jugoslavija osvojila 19 medalja, po 7 zlatnih i srebrnih i 5 brončanih. * [[11. 7.]] - [[Ujedinjeni narodi|UN]] su za petomilijarditog stanovnika planete proglasile Mateja Gaspara, dečaka novorođenog u [[Zagreb]]u (šestomilijarditi će zvanično biti rođen u Sarajevu oktobra [[1999]].). * jul - Istraga povodom "pljačke od '300 miliona dinara'" u titovoužičkom preduzeću "Jelova gora", uhapšeno 12 osumnjičenih.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:14 "Borba", 15. dec. 1987, str. 14]</ref> * jul - Vrhovni Sovjet SSSR doneo Zakon o državnom preduzeću: veća sloboda za preduzeća, ali moraju se sama finansirati. * jul - Militantni Siki iz [[khalistan]]skog pokreta ubili 34 Hindusa u dva autobusa u državi [[Haryana]]. [[Datoteka:Muzej Mimara.jpg|mini|200px|[[Muzej Mimara]]]] * [[17. 7.]] - [[Muzej Mimara]] u Zagrebu otvoren za javnost, kolekcija ima preko 3.700 predmeta. * 17. 7. - Prikazan film ''[[RoboCop]]''. * [[18. 7.|18]] - [[25. 7.]] - 34. [[Pulski filmski festival]]: [[Velika zlatna arena za najbolji film|Velika zlatna arena]] za film "[[Već viđeno]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ 34. Pulski filmski festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120161930/http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ |date=2021-01-20 }}. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>. * [[20. 7.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: objavljeno da će se Sovjeti povući iz Afganistana (završeno 1989). * [[20. 7.|20]] - [[31. 7.]] - Talas vrućine u Grčkoj s temperaturama preko 40 C, više od 1.000 mrtvih. * [[22. 7.]] - [[Mihail Gorbačov]] izjavljuje da je spreman prihvatiti opciju duplo nula (''double-zero option''), eliminaciju svih američkih i sovjetskih raketa srednjeg dometa u Evropi i Aziji (u toku su pregovori u Ženevi). * 22. 7. - U Londonu ubijen palestinski karikaturista [[Nadži al-Ali]]. * [[23. 7.]] - Masakr u Jean-Rabelu na severu [[Haiti]]ja: najmanje 139 bezemljaša ubijeno po nalogu zemljoposednika. * 23. - 24. 7. - [[Krimski Tatari]] defiluju u Moskvi za povratak na Krim. [[Datoteka:Earnest Will Gas King.jpg|mini|250px|Operacija Earnest Will: pratnja tankera u Zalivu]] * [[24. 7.]] - Počinje [[Operacija Earnest Will]]: američke snage štite tankere u kuvajtskom vlasništvu od iranskih napada u Persijskom zalivu (do septembra 1988), jedan tanker, MV Bridgeton, već prvog dana oštećen od mine. * [[25. 7.]] - Sekretar za trgovinu SAD [[Malcolm Baldrige Jr.]] poginuo na rodeu. * [[28. 7.]] - Obrušavanje stenja kod [[Valtellina|Valtelline]] na severu Italije, 53 poginulih. * [[29. 7.]] - Potpisan sporazum između Indije i Šri Lanke: primirje u građanskom ratu, dolaze indijski mirotvorci (do 1990, [[Rajiv Gandhi]] će zbog ovoga biti ubijen 1991). * [[30. 7.]] - Pripadnik šrilankanske počasne straže udario puškom indijskog premijera Rajiva Gandhija. * [[31. 7.]] - Tokom [[Hadždž]]a u Meki došlo do sukoba iranskih hodočasnika i saudijskih redarstvenika i stampeda u kome je stradalo 400 ljudi. * 31. 7. - U Australiji objavljena knjiga ''[[Spycatcher]]'' bivšeg službenika [[MI5]]: pokušaji britanske vlade da je zabrane je čine još prodanijom. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - Pokrenut je MTV Europe (od 2021. [[MTV Global]]), prvi prikazani spot je ''[[Money for Nothing]]''. * 1. 8. - [[Mike Tyson]] (21) osvojio IBF titulu - od marta ima WBA a od prošle godine i WBC titulu, tako da postaje prvi teškaš sa sva tri pojasa, u medijima vlada "Tyson manija". * [[4. 8.]] - Federalna komisija za komunikacije SAD ukinula Doktrinu pravičnosti, kojom se od RTV stanica zahtevalo da pravično i balansirano prenose kontroverzna pitanja. * [[5. 8.]] - Svetski šampionat u košarci za mlađe od 19 u Bormiju: Jugoslavija pobedila SAD u finalu ([[Toni Kukoč|Kukoč]], [[Aleksandar Đorđević (košarkaš)|Đorđević]], [[Vlade Divac|Divac]], [[Dino Rađa|Rađa]]...). * [[7. 8.]] - [[Vevčanski slučaj]]: Sukob [[Narodna milicija SFRJ|milicije]] i meštana u selu [[Vevčani]] u [[SR Makedonija|SR Makedoniji]]. * 7. 8. - [[Lynne Cox]] preplivala između ostrva u [[Beringov moreuz|Beringovom moreuzu]], američkog [[Mali Diomed|Malog]] i sovjetskog [[Veliki Diomed|Velikog Diomeda]]. * 7. 8. - U [[Gvatemala|Gvatemali]] potpisan [[Esquipulaski mirovni sporazum]] za [[Centralna Amerika|Centralnu Ameriku]]. Kostarikanski predsednik [[Óscar Arias]] će dobiti Nobelovu nagradu za mir. * [[9. 8.]] - Granični spor između [[Kolumbija|Kolumbije]] i [[Venezuela|Venezuele]]: kolumbijska korveta ulazi u Venecuelanski zaliv, što izaziva krizu do 19. 8. kada su u područje poslati venecuelanski avioni. * 9. 8. - Propali vojni kadet (19) ubio sedam ljudi u [[Melbourne|Melbournu]]. * [[11. 8.]] - [[Alan Greenspan]] je novi šef [[Federalne rezerve]] SAD nakon [[Paul Volcker|Paula Volckera]] (do 2006). * [[14. 8.]] - Zemljotres u području [[Kraljevo]] - [[Bogutovačka Banja]]. [[Datoteka:Agrokomerc.jpg|mini]] * [[15. 8.]] - "[[Borba (novine)|Borba]]" piše da je "[[Agrokomerc]]" emitovao menice bez pokrića u iznosu od 22.000 milijardi starih dinara - kombinat iz Velike Kladuše je prethodnih godina smatran za "giganta na jakim temeljima".<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870815|page:1 "Borba", 15. avg. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[16. 8.]] - Northwest Airlines Flight 255: avion pao na poletanju iz [[Detroit, Michigan|Detroita]], 156 mrtvih. * 16. - [[17. 8.]] - [[Harmonička konvergencija]], globalni meditacioni događaj. * [[17. 8.]] - [[Rudolf Hess]] (93) pronađen mrtav u ćeliji zatvora Špandau. * 17. 8. - [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] prebacuje 2700, vrhunac ''bull marketa'' 1982-87. * 17. 8. - [[Steffi Graf]] prvi put broj 1 na WTA listi, umesto [[Martina Navratilova|Martine Navratilove]] - s prekidima do 1997, smenjuje se sa [[Monika Seleš|Monikom Seleš]] i [[Arantxa Sánchez Vicario|Arantxom Sánchez Vicario]]. * [[18. 8.]] - Prva žrtva strogog novog zakona o stečajima u SFRJ je građevinsko preduzeće Titogradski Kombinat (?) - od 2600 radnika otpušteno 1600<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavian-workers-threatened-by-free-market-reforms/1553559108800/ Yugoslavian workers threatened by free-market reforms]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[19. 8.]] - [[Hungerford]]ski masakr: pojedinac ubio 16 ljudi u Engleskoj. * [[23. 8.]] - Sastanak u Hirveparku u Estoniji na godišnjicu Pakta Molotov-Ribentrop, jedno od prvih protestnih okupljanja protiv režima. * [[26. 8.]] - Dogovoren [[Montrealski protokol]] na [[Bečka konvencija o zaštiti ozonskog omotača|Bečku konvenciju o zaštiti ozonskog omotača]] iz 1985, navedeni su pravno obavezujući ciljevi redukcije hemijskih agenasa (na snazi od 1989). * [[28. 8.]] - [[Afera Agrokomerc]]: uhapšen direktor Interne banke Agrokomerc, još 17 pod istragom - novine pišu o menicama bez pokrića u [[Velika Kladuša|kladuškom]] gigantu [[Agrokomerc]] i luksuznom životu [[Fikret Abdić|Fikreta Abdića]]; predsednik SIV Mikulić juče izjavio da neće biti savezne pomoći za firmu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/08/28/One-arrested-in-Yugoslavias-worst-economic-scandal/4608557121600/ One arrested in Yugoslavia's worst economic scandal]. upi.com Archives Aug. 28, 1987</ref>. * [[30. 8.]] - Devetoro mrtvih u sudaru dva automobila kod Zaprešića.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870831|page:14 "Borba", 31. avg. 1987, str. 14]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[31. 8.]] - [[Michael Jackson]] izdao uspešan album ''[[Bad (album)|Bad]]'', pet godina posle ''Thriller''-a. === Septembar/Rujan === * [[3. 9.]] - [[Paraćinski masakr]]: [[Aziz Keljmendi]], ubija rano ujutro četvoricu i ranjava petoricu kolega, zatim se ubija. Dolazi do provale [[Albanofobija|antialbanskog]] raspoloženja u SFRJ, pogotovo u Srbiji. Ubijeni: Srđan Simić (Beograd), Hazim Džananović (Vitez), Safet Dudaković (Bos. Gradiška), Goran Begić (Zagreb). ** Nove napetosti na Kosovu: Srbi se okupljaju i prete da će krenuti na Beograd ako se ne vrate red i zakon, vlasti žele da uvećaju integraciju Albanaca u jugoslovensko društvo, što ovi smatraju asimilacijom<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/01/Ethnic-tensions-continue-to-plague-Yugoslavia/5084560059200/ Ethnic tensions continue to plague Yugoslavia]. upi.com Archives Oct. 1, 1987</ref>. ** Sahrani Srđana Simića na beogradskom Novom groblju 5. 9. prisustvuje "oko dvadeset hiljada građana",<ref>"Još jedna opomena", Borba, 7. sept. 1987, str. 14</ref> među parolama su "Hoćemo slobodu", "Kosovo je Srbija"; posećuju i grob Aleksandra Rankovića.<ref>Jović 2003, 390</ref> * 3. 9. - Nenasilni vojni udar u [[Burundi]]ju: major [[Pierre Buyoya]] uzima vlast od predsednika [[Jean-Baptiste Bagaza|J-B. Bagaze]], koji je u poseti Kanadi (obojica [[Tutsi]]ji, Buyoya vlada 1987-93 i 1996-2003). * [[7. 9.]] - [[Erich Honecker]] stigao u posetu Zapadnoj Nemačkoj, prva takva poseta sa [[Istočna Njemačka|Istoka]]. * [[9. 9.]] - '''[[Afera Agrokomerc]]''': uhapšen direktor "Agrokomerca" [[Fikret Abdić]] (takođe je i član CK SKBiH i savezni delegat). Oko milijarda dolara je izdata u menicama bez pokrića za preko 60 banaka<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavias-economic-scandals-threaten-chaos/5493559108800/ Yugoslavia's economic scandals threaten chaos]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[10. 9.]] - Usvojena inicijativa promene ustava [[SR Srbija|SR Srbije]]. * [[11. 9.]] - [[Dragiša Pavlović]], lider beogradskog Saveza komunista, kritikuje "olako obećanu brzinu" i nacionalizam. Ovo je shvaćeno kao napad na CK SK Srbije i protivno jedinstvu u partiji (tekst u "Politici Ekspres" 14. 9., navodno napisan u Miloševićevom stanu).<ref>Jović 2003, 393-4</ref> * 11. 9. - Okončan [[Čadsko-libijski konflikt]]. * [[13. 9.]] - Gojanijski akcident: radioterapijska kapsula ukradena u [[brazil]]skom gradu [[Goiânia]] ozračila 249 ljudi, četvoro umrlo. * [[14. 9.]] - [[Narodna Republika Mađarska|Mađarska]] obnovila diplomatske odnose sa [[Izrael]]om. * [[15. 9.]] - [[Hamdija Pozderac]], šef Savezne ustavne komisije i potpredsednik predsedništva SFRJ, dao ostavku pod pritiskom afere Agrokomerc. Iz istog razloga dao ostavku i Metod Rotar, direktor [[Nova Ljubljanska banka|Ljubljanske banke]]. * [[18. 9.]] - Prikazan film ''[[Fatal Attraction]]''. * [[21. 9.]] - Američke Foke zarobile iranski minopolagač ''Iran Ajr''. * [[22. 9.]] - Prva epizoda komedije ''[[Full House]]'' (do 1995). * [[23. 9.]] - Sednica komiteta organizacije SKJ u JNA, savezni sekretar [[Branko Mamula]] tvrdi da je 1981-87. u JNA otkriveno 216 ilegalnih grupa sa 1.435 pripadnika albanske narodnosti, neke su planirale "najgrublje akcije"; za 3.792 vojnika sa Kosova nisu dati bitni podaci - "Armija više ne može sjediti na bombi" (Mamula kasnije tvrdi da je vojska bila spremna i na vojni udar).<ref>Jović 2003, 412</ref> * [[23. 9.|23]] - [[24. 9.|24]]/25. 9. - [[Osma sednica CK SKS|Osma sjednica CK SK Srbije]]: [[Dragiša Pavlović]] je razrešen članstva u Predsedništvu CK [[Savez komunista Srbije|SK Srbije]] (na čelu gradske partije će ga zameniti [[Radoš Smiljković]]); kritikovan je i predsednik Predsedništva SRS [[Ivan Stambolić]]. Dominaciju u SK Srbije ima struja Slobodana Miloševića. * [[27. 9.]] - Osnovan [[Mađarski demokratski forum]], populistička umerena opozicija [[Mađarska socijalistička radnička partija|vladajućoj partiji]] u [[Narodna Republika Mađarska|NR Mađarskoj]]. * 27. 9. - Otvoren [[Kairski metro]]. * [[28. 9.]] - Prva epizoda ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (do 1994). * 28. 9. - Potpukovnik Rabuka ponovo izveo puč na Fidžiju, sledećeg meseca proglašava republiku. Indo-fidžijci su izloženi progonima. * [[30. 9.]] - Partizan ispao od Fljamurtarija iz [[Valona|Valone]] (2:0 za Fljamurtari u Valoni i 2:1 za Partizan u Beogradu). * 30. 9. - {{flagicon|Afganistan|1987}} [[Mohamad Nadžibula]] je novi predsednik [[Demokratska Republika Afganistan|Afganistana]] (od jula se ponovo zove Republika Afganistan, umesto Demokratska R. A.). Zemlja je ove godine dobila novi ustav === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Evropski savet odbio po geografskom osnovu zahtev [[Maroko|Maroka]] za priključenje Evropskoj zajednici. * 1. 10. - Neredi u [[Lhasa|Lhasi]] na [[Tibet]]u, šest mrtvih. * [[4. 10.]] - Dogovoren Sporazum o slobodnoj trgovini između SAD i Kanade (ratifikovan sledeće godine). * [[11. 10.]] - Drugi nacionalni marš na Vašington za gej i lezbijska prava - u [[LGBT]] zajednici poznat i kao "Veliki marš" - kasnije Nacionalni ''coming-out'' dan, tj. [[Dan izlaska iz ormara]]. * 11. 10. - [[Uwe Barschel]], donedavni predsednik vlade nemačkog [[Schleswig-Holstein]]a, pronađen mrtav u Ženevi - nalazio se u središtu skandala zbog optužbi da je želeo špijunirati SPD. * [[15. 10.]] - Južnu Englesku i severnu Francusku uveče pogodila uraganska oluja sa 22 žrtve (poznata po tome što je TV meteorolog nekoliko sati ranije najavio samo vetrovito vreme). * 15. 10. - Predsednik [[Burkina Faso|Burkine Faso]] [[Thomas Sankara]] ubijen tokom državnog udara na čelu sa njegovim bivšim saradnikom [[Blaise Compaoré|Blaiseom Compaoréom]] - preokreće Sankarinu marksističku politiku i ostaje na vlasti do puča 2014. (osuđen na doživotni zatvor 2022). [[Datoteka:Belgrade old town.jpg|mini|220px|[[Knez Mihailova]]]] * [[oktobar]] - Završena rekonstrukcija Knez Mihailove ulice u Beogradu. * [[16. 10.]] - Protesti Srpkinja i Crnogorki u Prištini - [[Fadil Hoxha]] je prošle godine ispričao vic o silovanju na račun Srpkinja i drugih ne-Albanki a što je objavljeno prošle nedelje<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/17/Former-Yugoslav-Vice-President-Fadil-Hoxha-an-ethnic-Albanian/9492561441600/ Former Yugoslav Vice President Fadil Hoxha, an ethnic Albanian...]. upi.com Archives Oct. 17, 1987</ref> - biće isključen iz [[SKJ]], poslate specijalne milicijske snage u pokrajinu (300 pripadnika<ref>[http://www.upi.com/Archives/1988/09/13/Police-reinforcements-sent-to-troubled-province/3989590126400/ Police reinforcements sent to troubled province]. upi.com Archives Sept. 13, 1988</ref>), za svaki slučaj. * 16. 10. - Mala [[Jessica McClure]] spasena iz bunara u koji je upala u [[Midland, Texas]], posle dva dana napora i intenzivnog TV praćenja preko [[CNN]]-a. * [[17. 10.]] - Sudar teretnog voza i šinobusa kod Rajca u Srbiji - 10 mrtvih. * 17. 10. - Otac Joseph Wresinski okupio 100.000 ljudi na pariskom Trokaderu za žrtve siromaštva, gladi, nasilja i straha - kasnije [[Međunarodni dan za iskorenjivanje siromaštva]]. [[Datoteka:Black Monday Dow Jones.svg|mini|200px|Dow Jones, jul 1987 - januar 1988]] * [[19. 10.]] - [[Crni ponedeljak (1987)|Crni ponedeljak]] - veliki pad na berzama širom sveta, [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] pao za 508 poena odn. 22,61%. * 19. 10. - Operacija Nimble Archer: tri dana nakon što su Iranci gađali raketama tanker ''MV Sea Isle City'', Amerikanci napali dve iranske naftne platforme. * 19. 10. - Sudar dva voza u Bintaru kod [[Džakarta|Džakarte]], 156 mrtvih. * [[23. 10.]] - Uskraćena potvrda konzervativnom kandidatu za Vrhovni sud SAD [[Robert Bork|Robertu Borku]] nakon velike medijske i stranačke kampanje od nominacije prošlog jula. * 23. 10. - U Italiji prikazan film ''[[The Last Emperor]]''. * [[25. 10.]] - [[Datoteka:Football pictogram.svg|25px]] [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u nogometu - Čile 1987.]]: mlada reprezentacija Jugoslavije postala prvak svijeta, pobjedom nad Njemačkom (1:1, [[Zvonimir Boban]] dao gol, pa 5:4 na penale). Prva i poslednja titula za ju-reprezentaciju. * 25. 10. - 1. 11. - 13. Nacionalni kongres KP Kine: potvrđena politika ekonomskih reformi i Otvorenih vrata usvojena 1978, [[Zhao Ziyang]] i zvanično generalni sekretar, vođstvo podmlađeno tehnokratama pristalicama reforme. * [[26. 10.]] - [[Slobodan Živojinović]] dostiže 19. mesto na ATP listi, svoj najbolji plasman. * 26. 10. - [[Salvadorski građanski rat]]: ubijen [[Herbert Anaya]], predsednik Komisije za ljudska prava [[El Salvador]]a - ranije tokom meseca su počeli razgovori između vlade i gerile, dva dana kasnije parlament odobrio amnestiju za 400 političkih zatvorenika. * [[27. 10.]] - Plenum CK KPSS: [[Boris Jeljcin]] izražava nezadovoljstvo sporošću reformi i servilnošću prema generalnom sekretaru Gorbačovu, daje ostavku bez presedana u Politbirou - postaje poznat kao pobunjenik. * 27. 10. - Operacija Lalang u [[Malezija|Maleziji]]: hapšenje 107 osoba iz NVO, opozicionara, intelektualaca, umetnika i dr. uz obrazloženje prevencije rasnih nereda. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Britanski voz ''[[InterCity 125]]'' postigao svetski rekord za dizel vuču, 238&nbsp;km/h. * [[4. 11.]] - [[Li Peng]] je v.d. premijera NR Kine, umesto Zhao Ziyanga (zvanično od sledećeg marta, ostaje do 1998). * [[6. 11.]] - Nakon što je [[Yasuhiro Nakasone]] morao dati ostavku zbog pokušaja uvođenja [[PDV]], novi japanski premijer je [[Noboru Takeshita]] (do 1989). * [[7. 11.]] - [[Habib Bourguiba]] je uklonjen sa vlasti u [[Tunis]]u, nasleđuje ga [[Zine El Abidine Ben Ali]] (do [[2011]]). [[Datoteka:Vuk Karadžić 1987 Yugoslavia stamp2.jpg|mini|200px|Vuk na markici: [[Vuk Karadžić (TV serija)|TV serija]] se emituje od novembra do februara]] * [[8. 11.]] - Povodom 200-godišnjice rođenja [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuka Stefanovića Karadžića]], prikazana prva od 16 epizoda TV serije "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]". * 8. 11. - Bomba Privremene IRA-e ubila 11 ljudi tokom ceremonije Dana sećanja u [[Enniskillen]]u. * [[10. 11.]] - Umro predsednik [[Niger]]a gen. [[Seyni Kountché]], sledi [[Ali Saibou]] (do 1993). * [[11. 11.]] - Na Gorbačovljevu inicijativu, moskovski partijski komitet smenjuje Jeljcina s položaja Prvog sekretara, dva dana nakon što je ovaj, izgleda, pokušao da se ubije - zapečaćen rivalitet njih dvojice. * [[15. 11.]] - SFRJ: od ponoći (po sugestiji MMF?) opet zamrznute plate i znatan skok cena nekih proizvoda (prehrana, benzin, energija, saobraćaj itd.), inflacija je 168%<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/15/Yugoslavia-increases-food-fuel-prices/5686563950800/ Yugoslavia increases food, fuel prices]. upi.com Archives Nov. 15, 1987</ref>. * 15. 11. - [[Brašovska pobuna]]: revolt radnika fabrike kamiona u rumunskom [[Brašov]]u, ugušen do kraja dana - u zemlji je nestašica hrane i energije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/12/Romanias-workers-grind-through-a-tough-cold-winter/3238566283600/ Romania's workers grind through a tough cold winter]. upi.com Archives Dec. 12, 1987</ref>. * [[novembar]] - Osnovan [[Helsinški odbor za ljudska prava]] Jugoslavije. * [[16. 11.]] - Devalvacija dinara za 24,6% - 1.299 dinara za dolar, prema 433 prošle godine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/17/Yugoslavia-devalues-currency-by-nearly-25-percent/2838564123600/ Yugoslavia devalues currency by nearly 25 percent]. upi.com Archives Nov. 17, 1987</ref>. * [[18. 11.]] - Zapalile se pokretne stepenice u londonskoj metro-stanici King's Cross, 31 žrtva u požaru. * [[19. 11.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: počinje [[Operacija Magistral]], Sovjeti i afganska vojska čiste put od [[Gardez]]a do [[Opsada Kosta|opkoljenog Hosta]] (do januara). * [[25. 11.]] - Tajfun Nina pogodio [[Filipini|Filipine]], stradalo preko 1000 ljudi. * 25. 11. - [[Noć jedrilica]]: dvojica palestinskih gerilaca ušli [[Zmajarstvo|zmajevima]] iz južnog Libana u Izrael, jedan od njih ubio šestoricu izraelskih vojnika. * [[28. 11.]] - South African Airways Flight 295: avion zbog požara pao u Indijski okean blizu Mauricijusa, 159 mrtvih. * [[29. 11.]] - [[Korean Air let 858]]: Južnokorejski avion "[[Boeing 707]]" sa 115 putnika i članova posade srušio se iznad [[Mianmar|Burme]]. U [[Bahrein]]u je potom uhapšena jedna žena koja je priznala da je sjevernokorejski agent i da je postavila eksploziv u avion prema nalogu njene vlade kako bi bile onemogućene Olimpijske igre u [[Seoul|Seulu]] 1988. * 29. 11. - Neuspeli referendum u Poljskoj o radikalnoj ekonomskoj reformi i o demokratizaciji društva - odgovori pozitivni ali s manje od 50% ukupnog broja birača. * 29. 11. - Izbori na [[Haiti]]ju poništeni nakon što je vojska ubila nepoznat broj birača. === Decembar/Prosinac === [[Datoteka:Reagan and Gorbachev signing.jpg|mini|220px|Gorbačov i Regan potpisuju INF ugovor]] * [[2. 12.]] - Otvoren Urgentni centar u Beogradu. * 2. 12. - [[Adria Airways]] uvela letove za [[Izrael]]. * [[7. 12.]] - Pacific Southwest Airlines Flight 1771: avion pao u Kaliforniji nakon što je bivši zaposlenik ubio pilote - 43 poginulih. * [[8. 12.|8]] - [[10. 12.]] - [[Vašingtonski samit (1987)|Vašingtonski samit]]: Regan i Gorbačov potpisali [[Ugovor o nuklearnim snagama prelaznog dometa]] (INF, suspendovan 2019). * 8. 12. - U [[Pojas Gaze i Zapadna obala|Pojasu Gaze i Zapadnoj obali]] počinje [[Prva Intifada]] (do 1993). * 8. 12. - XI sednica CK [[Komunistička partija Jugoslavije|SKJ]] na kojoj je razmatran ustavni položaj SR Srbije. Posle masovnih demonstracija Srpkinja i Crnogorki s Kosova, iz SK isključen [[Fadil Hoxha|Fadilj Hodža]]. * 8. 12. - Masakr u ''Queeen Street'', u [[Melbourne]]u: Frank Vitkovic ubio osam ljudi u pošti pa skočio sa 11. sprata. * [[9. 12.]] - Počeo štrajk u [[ljubljana|ljubljanskom]] [[Litostroj]]u, traže se nezavisni [[sindikat]]i i politička pluralizacija. Događaj se smatra početkom pluralizacije u Sloveniji. * 9. 12. - [[Microsoft]] izdao [[Windows 2.0]]. * [[10. 12.]] - Nemački magazin ''Der Stern'' objavljuje jugoslovenske dokumente koji navodno dokazuju da je [[Kurt Waldheim]] bio umešan u ratne zločine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/10/Waldheim-link-to-war-crimes-reported/9793566110800/ Waldheim link to war crimes reported]. upi.com Archives Dec. 10, 1987</ref>; kasnije tokom meseca londonski ''Sunday Express'' tvrdi da je Jugoslavija znala za Waldheimovu prošlost, što je korišćeno za pritisak<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/26/Report-Yugoslavia-had-evidence-linking-Waldheim-to-war-crimes/2772567493200/ Report: Yugoslavia had evidence linking Waldheim to war crimes]. upi.com Archives Dec. 26, 1987</ref>. * 10. 12. - [[Miro Barešić]] pušten na uslovnu slobodu u Švedskoj i proteran u Paragvaj. * 10. 12. - Sudar autobusa i voza kod Glogovca - osam mrtvih, 51 povređeni. * [[11. 12.]] - [[Husein Mujić]] postaje reis-ul-ulema Islamske zajednice u SFRJ (do 1989). * 11. 12. - Svetska komisija o okolišu i razvoju ili Brundtlandina komisija objavila izveštaj "Naša zajednička budućnost", definisan pojam [[održivi razvoj]]. * 11. 12. - ETA postavila auto-bombu pored kasarne Civilne garde u [[Saragosa|Saragosi]], 11 poginulih, uključujući petoro dece. * [[14. 12.]] - Predsednik Predsedništva SR Srbije [[Ivan Stambolić]] razrešen dužnosti,<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:1 "Borba", 15. dec. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> zameniće ga [[Petar Gračanin]] (do 1989). * [[16. 12.]] - U [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]] održani prvi direktni predsednički izbori, izabran [[Roh Tae-woo]] - sa revizijom [[Ustav Južne Koreje|ustava]] u oktobru, to se smatra početkom demokratične Šeste republike. * [[17. 12.]] - [[Miloš Jakeš]] postaje generalni sekretar [[Komunistička partija Čehoslovačke|KP Čehoslovačke]] umesto [[Gustáv Husák|Gustáva Husáka]], koji ostaje predsednik zemlje (obojica do 1989). * [[18. 12.]] - Izmišljen programski jezik [[Perl]]. * 18. 12. - U Japanu izdata prva kompjuterska igra iz franšize ''[[Final Fantasy]]''. * [[20. 12.]] - U najtežoj mirnodopskoj nesreći na moru, sudar filipinskog feribota ''MV Doña Paz'' i jednog tankera preživelo 11 od 4.397 putnika i članova posade feribota. "Dona Paz" bio registrovan za prevoz najviše 1.500 ljudi. * ca. [[25. 12.]] - [[Stefan Milenković]] nastupa na Božićnom koncertu u Beloj kući, pred [[Ronald Reagan|Ronaldom Reganom]]. * [[30. 12.]] - Prvi blok [[Termoelektrana Kostolac|Termoelektrane Kostolac]] B snage 348,5 MW ulazi u proizvodnju, ove godine je otvoren i novi kop Drmno. * 30. 12. - U Skupštini SFRJ prvi put nisu usvojeni budžet i rezolucija o razvoju<ref>Borba, 4. jan. 1987</ref> - blokirano iz Slovenije.<ref>Jović 2003, 450</ref> === Kroz godinu === * [[Unska pruga]] elektrificirana do [[Knin]]a. * [[WHO|Svetska zdravstvena organizacija]] rangirala Beograd kao peti najzagađeniji grad na svetu, 15% stanovnika ima [[bronhitis]]. * Prema Ticinoj proceni, GDP po glavi Hrvatske je porastao 452% od 1950. do 1987, prosečna stopa rasta 4,16% je u Evropi niža samo od Španije i Grčke; odnos sa američkim GDP PC je porastao sa 19 na 38%; preteknuta je većina centralnoevropskih zemalja. Od ove godine sledi pad.<ref>Tica, Josip [https://hrcak.srce.hr/file/56298 The Estimation of 1910-1989 Per Capita GDP in Croatia] (2004). hrcak.srce.hr</ref> * Iz kaveza u beogradskom zoo-vrtu pobegla ženka jaguara (nije izašla van vrta). * [[Glasnost]] iz SSSR utiče i na istočnu Evropu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/18/Glasnosts-waves-send-Eastern-Europe-into-a-dither/4614566802000/ Glasnost's waves send Eastern Europe into a dither]. upi.com Archives Dec. 18, 1987</ref>. * Nagibni voz [[Pendolino]] debituje u [[Italija|Italiji]]. * Prva verzija patika [[Nike Air Max]]. * Braća Thomas i John Knoll napravili software ''[[Adobe Photoshop|Photoshop]]'', dogodine prodali licencu Adobe-u. * [[Starbucks]] počinje širenje van [[Seattle]]a. == U popularnoj kulturi == * [[Đorđe Balašević]] se osvrće na godinu u pesmi "1987" na albumu ''U tvojim molitvama'' (refren: "Jadna i bedna, osamdeset sedma"). == 1987. u temama == * [[Televizija]]. TV serije: "[[Bolji život]] 1", "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]" (1987-88), "Deco, pevajte sa nama", "I to se zove sreća", "Sazvežđe belog duda", "Soba 405" (TV Beograd); "Čovek u srebrnoj jakni", "Poslednje leto detinjstva" (TV Novi Sad). * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Oktoberfest (film)|Oktoberfest]]", "[[Lager Niš (film)|Lager Niš]]", "[[Na putu za Katangu]]", "[[Dogodilo se na današnji dan]]", "[[Hajde da se volimo]]", "[[Slučaj Harms (film)|Slučaj Harms]]", "[[U ime naroda]]", "[[Već viđeno]]", "[[Uvek spremne žene]]", "[[Anđeo čuvar (film)|Anđeo čuvar]]", "[[Kraljeva završnica]]", "[[Ovo malo duše]]", "[[Oficir s ružom]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1987.]]). * Neki domaći muzički/glazbeni albumi<ref>[https://www.discogs.com/search/?format_exact=LP&format_exact=Album&year=1987&decade=1980&country_exact=Yugoslavia Explore Yugoslavia LP Album from 1987 on Discogs]. discogs.com (pristup. 16. 7. 2016.)</ref> (→ [[:Kategorija:Albumi 1987.]]): ** Pop/rock: <small>[[Riblja čorba]]</small>: "[[Ujed za dušu]]"; <small>[[Ekatarina Velika]]</small>: "Ljubav"; <small>[[Disciplina kičme]]</small>: "Dečija pesma" i "Uživo! Najlepši hitovi!"; <small>[[Nebojša Krstić|Krstić]] i [[Srđan Šaper|Šaper]]</small>: "Poslednja mladost u Jugoslaviji"; <small>[[Zabranjeno pušenje]]</small>: "Pozdrav iz zemlje Safari"; <small>[[Parni valjak]]</small>: "Anđeli se dosađuju?"; <small>[[Osmi putnik (sastav)|Osmi putnik]]</small>: "Glasno, glasnije"; <small>[[Azra]]</small>: "Između krajnosti"; <small>[[Dino Merlin|Merlin]]</small>: "Merlin"; <small>[[Crvena jabuka (bend)|Crvena jabuka]]</small>: "Za sve ove godine"; <small>[[Oktobar 1864]]</small>: "Oktobar 1864"; <small>[[Valentino (sastav)|Valentino]]</small>: "No.3"; <small>[[Yu grupa]]</small>: "Od zlata jabuka"; <small>[[Leb i sol]]</small>: "Kao kakao"; <small>[[Film (glazbeni sastav)|Film]]</small>: "Sunce sja!"; <small>[[Cacadou Look]]</small>: "Tko mari za čari"; <small>[[Bombaj štampa]]</small>: "Bombaj štampa"; <small>[[Dejan Cukić]]</small>: "Spori ritam"; <small>[[Đavoli (glazbeni sastav)|Đavoli]]</small>: "Hallo Lulu 22"; <small>[[Massimo Savić|Massimo]]</small>: "Stranac u noći"; <small>[[Poslednja igra leptira]]</small>: "Zajedno smo piškili u pesku"; <small>[[Piloti]]</small>: "Kao ptica na mom dlanu"; <small>[[Tutti Frutti Band]]</small>: "Gore iznad oblaka"; <small>[[Marina Perazić]]</small>: "Marina"; <small>[[Alisa (muzička grupa)|Alisa]]</small>: "Da li si čula pesmu umornih slavuja"; <small>[[Laibach]]</small>: "Opus dei"; <small>[[Tonny Montano]]</small>: "Talični Tom je mrtav"; <small>[[Zana (grupa)|Zana]]</small>: "Otkinimo noćas zajedno"; <small>[[Vlada Divljan]]</small>: "Tajni život A.P. Šandorova" ** Zabavni: <small>[[Novi fosili]]</small>: "Dijete sreće"; <small>[[Arsen Dedić]]</small>: "Kino Sloboda"; <small>[[Neda Ukraden]]</small>: "Došlo doba da se rastajemo"; <small>[[Boris Novković]]</small>: "Jači od sudbine"; <small>[[Magazin (sastav)|Magazin]]</small>: "Magazin"; <small>[[Mišo Kovač]]</small>: "Malo mi je jedan život s tobom"; <small>[[Josipa Lisac]]</small>: "Boginja"; <small>[[Zdravko Čolić]]</small>: "Rodi me majko sretnog"; ** Folk: <small>[[Lepa Brena]] i Slatki greh</small>: "Hajde da se volimo"; <small>[[Toma Zdravković]]</small>: "Dal' je moguće"; <small>[[Radiša Urošević]]</small>: "Tebi za ljubav"; <small>[[Milan Babić (pevač)|Milan Babić]]</small>: "Bilo pa prošlo"; <small>[[Halid Bešlić]]</small>: "Eh, kad bi ti rekla mi, volim te"; <small>[[Slobodan Mulina]]</small>: "Zlatibore pitaj Taru"; ** Debitantski albumi (ne mora biti početak karijere): Oktobar 1864, [[Jasmin Stavros]], Cacadou Look, Bombaj štampa, Dejan Cukić (solo), Marina Perazić (solo), [[Bel Tempo]]... * Neka vozila uvedena 1987: <gallery> Peugeot 405 front.jpg|[[Peugeot 405]] (Evropski auto godine '88) F40 Ferrari 20090509.jpg|[[Ferrari F40]] 2014 Škoda Museum, Škoda Favorit 136 L typ 781 1989 01.JPG|[[Škoda Favorit]] Toyota Corolla (22562865978).jpg|[[Toyota Corolla]] (E90) 1991 Yugo Florida 1.3 EFI.jpg|[[Zastava Florida]] </gallery> == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[2. 1.]] - [[Nađa Higl]], plivačica, svetska šampionka * [[7. 1.]] - [[Sirušo]], jermenska pevačica * [[8. 1.]] - [[Cynthia Erivo]], glumica i pevačica * [[17. 1.]] - [[Oleksandr Usik]], bokser, objedinjeni prvak u teškoj kategoriji * [[18. 1.]] - [[Stefan Filipović]], crnogorski pjevač * [[21. 1.]] - [[Aida Hadžialić]], švedska političarka * [[24. 1.]] - [[Luis Suárez]], urugvajski fudbaler * [[25. 1.]] - [[Ivana Vuković]], glumica * [[26. 1.]] - [[Rigoberto Urán]], biciklista * [[27. 1.]] - [[Lupe Fuentes]], glumica * [[5. 2.]] - [[Hana Selimović]], glumica * [[8. 2.]] - [[Carolina Kostner]], italijanska klizačica * [[9. 2.]] - [[Michael B. Jordan]], glumac * [[14. 2.]] - [[Edinson Cavani]], urugvajski fudbaler * [[18. 2.]] - [[Skin Diamond]], glumica * [[21. 2.]] - Ellen/[[Elliot Page]], glumac * [[23. 2.]] - [[Marija Petronijević]], glumica, TV voditelj * [[24. 2.]] - [[Marko Đurković]], srpski košarkaš. * [[27. 2.]] - [[Milenko Tepić]], srpski košarkaš. * [[1. 3.]] - [[Kesha]], američka pevačica * [[6. 3.]] - [[Kevin-Prince Boateng]], fudbaler * [[19. 3.]] - [[Miloš Teodosić]], košarkaš * [[28. 3.]] - [[Kagney Linn Karter]], erotska glumica († [[2024]]) * [[29. 3.]] - [[Dimitri Payet]], francuski fudbaler === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 4.]] - [[Filip Kapisoda]], maneken († [[2010]]) * [[4. 4.]] - [[Sami Khedira]], nemački fudbaler * [[10. 4.]] - [[Hayley Westenra]], novozelandska pevačica * [[19. 4.]] - [[Marija Šarapova]], ruska teniserka * [[20. 4.]] - [[Dragan Labović]], košarkaš († [[2025]]) * [[28. 4.]] - [[Andrija Prlainović]], vaterpolista * [[29. 4.]] - [[Sara Errani]], italijanska teniserka * [[1. 5.]] - [[Leonardo Bonucci]], fudbaler * [[2. 5.]] - [[Filip Filipović (vaterpolista)|Filip Filipović]], srpski vaterpolista. * [[4. 5.]] - [[Cesc Fàbregas]], fudbaler * [[5. 5.]] - [[Marija Šestić]], bh. pjevačica * [[10. 5.]] - [[Allie Haze]], glumica * [[13. 5.]] - [[Marianne Vos]], holandska biciklistkinja * [[15. 5.]] - [[Andy Murray]], teniser * [[22. 5.]] - [[Novak Đoković]], srpski teniser * [[23. 5.]] - [[Filip Križan]], hrvatski glumac * [[8. 6.]] - [[Matea Ferk]], hrvatska skijašica * 8. 6. - [[Samantha Saint]], glumica * [[17. 6.]] - [[Kendrick Lamar]], reper * [[24. 6.]] - [[Lionel Messi]], argentinski fudbaler * [[26. 6.]] - [[Lucija Zaninović]], tekvondoašica * 26. 6. - [[Luka Lončar]], vaterpolist === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[2. 7.]] - [[Ruslana Koršunova]], kazahstanski model († [[2008]]) * [[3. 7.]] - [[Sebastian Vettel]], vozač F1 * [[17. 7.]] - [[Ivan Strinić]], nogometaš * [[1. 8.]] - [[Jakov Fak]], biatlonac * [[14. 8.]] - [[Tim Tebow]], igrač američkog fudbala * [[16. 8.]] - [[Ana Mandić]], glumica * [[24. 8.]] - [[Zoran Tošić]], srpski fudbaler. * [[25. 8.]] - [[Amy Macdonald]], kantautorka * 25. 8. - [[Rona Nishliu]], kosovska pevačica * [[26. 8.]] - [[Riley Steele]], glumica * [[5. 9.]] - [[Admir Ćatović]], bosanskohercegovački nogometaš * [[6. 9.]] - [[Andrea Lekić]], srpska rukometašica * [[7. 9.]] - [[Evan Rachel Wood]], glumica * [[9. 9.]] - [[Milan Stanković]], pevač * 9. 9. - [[Andrea Petković]], nemačka teniserka * 9. 9. - [[Nicole Aniston]], erotski model, glumica * [[24. 9.]] - [[Milojko Spajić]], premijer Crne Gore * [[28. 9.]] - [[Hilary Duff]], glumica, pevačica * [[30. 9.]] - [[Dragana Dabović]], glumica === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 10.]] - [[Maro Joković]], hrvatski vaterpolist * [[18. 10.]] - [[Zac Efron]], glumac * [[25. 10.]] - [[Black Angelika]], glumica * [[6. 11.]] - [[Ana Ivanović]], srpska teniserka * [[23. 11.]] - [[Snooki]], učesnica ''Jersey Shore'' * [[17. 12.]] - [[Bradley Manning|Bradley/Chelsea Manning]], dostavljač dokumenata WikiLeaksu * [[18. 12.]] - [[Miki Ando]], japanska klizačica * [[19. 12.]] - [[Karim Benzema]], fudbaler == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Februar/Veljača === * [[18. 1.]] - [[Sergio Blažić]], hrvatski pjevač i član rock grupe [[Atomsko sklonište]] * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], pensilvanijski političar (* [[1939]]) * [[25. 1.]] - [[Asim Ferhatović]], fudbaler Bosne i Hercegovine (* [[1933]]) * 25. 1. - [[Predrag Milosavljević]] Peđa, srpski slikar, diplomata, akademik (* [[1908]]) * [[29. 1.]] - [[Đuro Kladarin]], društveno-politički radnik SRH i SFRJ, narodni heroj (* [[1916]]) * 29. 1. - [[Ivo Lhotka Kalinski]], skladatelj (* [[1913]]) * [[2. 2.]] - [[Alistair MacLean]], pisac (* [[1922]]) * [[3. 2.]] - [[Vladimir Mošin]], sveštenik, istoričar (* [[1894]]) * [[4. 2.]] - [[Liberace]], američki pijanista, zabavljač (* [[1919]]) * [[5. 2.]] - [[Živojin Lazić]], solunski ratnik (* [[1892]]) * [[6. 2.]] - [[Nikola Cvejić]], operski pevač (* [[1896]]) * [[7. 2.]] - [[Claudio Villa]], italijanski pjevač (* [[1926]].) * 7. 2. - [[Jovan Kašić]], srpski lingvista (* [[1933]]) * [[19. 2.]] - [[Josip Seissel]], slikar, urbanist i arhitekt (* [[1904]]) * [[20. 2.]] - [[Ivan Brkanović]], hrvatski skladatelj (* [[1906]].) * [[22. 2.]] - [[Andy Warhol]], američki slikar, dizajner i filmski stvaratelj (* [[1928]].) * [[25. 2.]] - [[James Coco]], američki glumac (* [[1930]].) === Mart/Ožujak &ndash; April/Travanj === * [[2. 3.]] - [[Zećir Musić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[3. 3.]] - [[Danny Kaye]], američki pozorišni i filmski glumac (* [[1911]].) * [[19. 3.]] - [[Louis-Victor de Broglie]], francuski fizičar. (* [[1892]].) * [[21. 3.]] - [[Robert Preston]], glumac (* [[1918]]) * [[27. 3.]] - [[Stane Kavčič]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Slovenije (* [[1919]]) * [[28. 3.]] - [[Maria von Trapp]], inspiracija za "Moje pesme, moji snovi" (* [[1905]]) * [[9. 4.]] - [[James Leroy Bondsteel]], vojnik SAD, dobitnik Medalje časti (* [[1947]]) * [[11. 4.]] - [[Erskine Caldwell]], američki književnik (* [[1903]].) * 11. 4. - [[Primo Levi]], hemičar, književnik (* [[1919]]) * [[19. 4.]] - [[Stole Janković]], filmski režiser, scenarista (* [[1925]]) * [[23. 4.]] - [[Balint Vujkov]], hrvatski književnik (* [[1912]].) * [[28. 4.]] - [[Ben Linder]], inženjer ubijen od kontraša u Nikaragvi (* [[1959]]) === Maj/Svibanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 5.]] - [[Dalida]], francuska pevačica (* [[1933]]) * [[4. 5.]] - [[Cathryn Damon]], glumica (* [[1930]]) * [[6. 5.]] - [[William J. Casey]], bivši direktor CIA (* [[1913]]) * [[11. 5.]] - [[James Jesus Angleton]], američki obaveštajac (* [[1917]]) * [[14. 5.]] - [[Rita Hayworth]], glumica (* [[1918]]) * [[18. 5.]] - [[Zdenko Kolacio]], urbanist, arhitekt (* [[1912]]) * [[22. 5.]] - [[Milenko Bojanić]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Srbije (* [[1924]]) * [[26. 5.]] - [[Aleksa Čelebonović]], slikar (* [[1917]]) * [[27. 5.]] - [[John Howard Northrop]], hemičar, nobelovac (* [[1891]]) * [[28. 5.]] - [[Kosta Petković]], srpski geolog (* [[1903]]) * [[1. 6.]] - [[Rashid Karami]], premijer Libana (* [[1921]]) * [[2. 6.]] - [[Andrés Segovia]], španski gitarist (* [[1893]].) * [[3. 6.]] - [[Will Sampson]], slikar, glumac (* [[1933]]) * [[6. 6.]] - [[Branislav Kojić]], arhitekta (* [[1899]]) * 6. 6. - [[Dragan Sotirović]], bivši pripadnik JVuO i poljskog pokreta otpora (* [[1913]]) * [[13. 6.]] - [[Geraldine Page]], glumica (* [[1924]]) * [[22. 6.]] - [[Fred Astaire]], glumac, plesač, pevač (* [[1899]]) * [[24. 6.]] - [[Jackie Gleason]], glumac, komičar (* [[1916]]) * [[28. 6.]] - [[Ratomir Dugonjić|Rato Dugonjić]], bivši predsednik predsedništva SR BiH, narodni heroj (* [[1916]]) * [[29. 6.]] - [[Mile Uzelac]], general-potpukovnik JNA, narodni heroj (* [[1913]]) === Jul/Srpanj &ndash; Avgust/Kolovoz === * [[3. 7.]] - [[Naim Hadžiabdić]], vrhovni poglavar IZ u SFRJ (* [[1918]]) * [[4. 7.]] - [[Albert Kinert]], hrvatski slikar i grafičar (* [[1919]].) * [[8. 7.]] - [[Franjo Wölfl]], hrvatski nogometaš (* [[1918]].) * 8. 7. - [[Ivan Raos]], književnik (* [[1921]]) * [[10. 7.]] - [[John Hammond (producent)|John Hammond]], muzički producent (* [[1910]]) * [[28. 7.]] - [[Šime Vučetić]], hrvatski književnik (* [[1909]].) * 28. 7. - [[Ismet Alajbegović Šerbo]], bh. harmonikaš (* [[1925]]) * [[30. 7.]] - [[Antonije Marinković]], srpski književnik (* [[1917]]) * [[1. 8.]] - [[Pola Negri]], glumica (* [[1897]]) * [[4. 8.]] - [[Dragiša Vitošević]], književnik (* [[1935]]) * [[7. 8.]] - [[Camille Chamoun]], libanski političar, bivši predsednik (* [[1900]]) * 7. 8. - [[Mihajlo Apostolski]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[8. 8.]] - [[Danilo Blanuša]], matematičar, profesor (* [[1903]]) * 8. 8. - [[Mirko Kujačić]], slikar (* [[1901]]) * [[9. 8.]] - [[Marija Kon]], bh. germanistica (* [[1894]]) * [[17. 8.]] - [[Oktavijan Miletić]], hrvatski filmski režiser (* [[1902]].) * 17. 8. - [[Rudolf Hess]], Hitlerov zamenik do [[1941]]. (* [[1894]]) * [[26. 8.]] - [[Radovan Vukanović]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[28. 8.]] - [[John Huston]], filmski režiser, glumac (* [[1906]]) * [[29. 8.]] - [[Lee Marvin]], glumac (* [[1924]]) === Septembar/Rujan &ndash; Oktobar/Listopad === * [[1. 9.]] - [[Gerhard Fieseler]], letački as, proizvođač aviona (* [[1896]]) * [[3. 9.]] - Četvorica vojnika u Paraćinu (Srđan Simić, Hazim Džananović, Safet Dudaković, Goran Begić) i napadač [[Aziz Keljmendi]] (* [[1967]]) * 3. 9. - [[Viktor Njekrasov]], književnik (* [[1911]]) * [[4. 9.]] - [[Richard Marquand]], filmski režiser (* [[1937]]) * [[5. 9.]] - [[Petar Lisičar]], arheolog, povjesničar (* [[1908]]) * [[10. 9.]] - [[Đorđe Pura]], glumac (* [[1923]]) * [[11. 9.]] - [[Peter Tosh]], jamajkanski pevač i muzičar (* [[1944]]) * [[13. 9.]] - [[Mervyn LeRoy]], filmski režiser, producent (* [[1900]]) * [[20. 9.]] - [[Mladen Đuričić]], kapetan rečne plovidbe, književnik (* [[1889]]) * [[23. 9.]] - [[Bob Fosse]], filmski režiser, koreograf (* [[1927]]) * 23. 9. - [[Karlo Mrazović]], učesnik Španskog rata i NOB, društveno-politički radnik, narodni heroj (* [[1902]]) * [[25. 9.]] - [[Mary Astor]], glumica (* [[1906]]) * [[29. 9.]] - [[Časlav Đaja]], matematičar (* [[1922]]) * [[3. 10.]] - [[Jean Anouilh]], francuski književnik (* [[1910]].) * [[7. 10.]] - [[Ivica Belošević]], hrvatski nogometaš (* [[1909]].) * [[9. 10.]] - [[Vladimir Ruždjak]], hrvatski operni pjevač (* [[1922]].) * [[13. 10.]] - [[Walter Houser Brattain]], supronalazač tranzistora, nobelovac (* [[1902]]) * [[15. 10.]] - [[Thomas Sankara]], predsednik Burkine Faso (* [[1949]]) * [[18. 10.]] - [[Josip Roglić]], geograf, akademik (* [[1906]]) * [[20. 10.]] - [[Andrej Kolmogorov]], matematičar (* [[1903]]) * [[22. 10.]] - [[Lino Ventura]], italijanski glumac (* [[1919]].) * [[24. 10.]] - [[Ino Perišić]], dirigent i skladatelj (* [[1920]]) * [[28. 10.]] - [[André Masson]], slikar (* [[1896]]) === Novembar/Studeni &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 11.]] - [[Melita Lorković]], pijanistica (* [[1907]]) * [[2. 11.]] - [[Anka Krizmanić]], hrvatska slikarica i grafičarka (* [[1896]].) * [[5. 11.]] - [[Georges Franju]], francuski režiser, scenarista (* [[1912]]) * [[8. 11.]] - [[Alija Nametak]], bosanskohercegovački pripovjedač, dramatičar i folklorist (* [[1906]]) * [[10. 11.]] - [[Seyni Kountché]], predsednik Nigera (* [[1931]]) * [[16. 11.]] - [[Muhamed Pašić Mašura]], pjevač sevdalinki (* [[1930]]) * [[18. 11.]] - [[Jacques Anquetil]], biciklista (* [[1934]]) * [[22. 11.]] - [[Gedeon Bogdanović]], general-major JNA, narodni heroj (* [[1912]]) * [[30. 11.]] - [[James Baldwin]], američki pisac (* [[1924]].) * 30. 11. - [[Boško Karalić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[4. 12.]] - [[Rouben Mamoulian]], filmski i pozorišni režiser (* [[1897]]) * 4. 12. - [[Borivoje Ilić]], kompozitor, dirigent (* [[1918]]) * [[10. 12.]] - [[Jascha Heifetz]], violinista (* [[1901]]) * [[14. 12.]] - [[Olga Stanisavljević]], glumica (* [[1930]]) * [[17. 12.]] - [[Marguerite Yourcenar]], belgijska spisateljica (* [[1903]].) * [[18. 12.]] - [[Dimitrije Bašičević Mangelos]], umjetnik, kritičar, kustos (* [[1921]]) === Kroz godinu === * [[Hakija Kulenović]], slikar (* [[1905]]) * [[Dragutin Čolić]], kompozitor (* [[1907]]) == Nobelova nagrada za 1987. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Georg Bednorz]] i [[K. Alex Müller]] (važan proboj u otkriću [[visokotemperaturna superprovodljivost|superprovodljivosti]] u keramičkim materijalima) * [[nobelova nagrada za hemiju|'''Kemija''']]: [[Donald J. Cram]], [[Jean-Marie Lehn]] i [[Charles Pedersen]] (razvoj i upotreba [[Domaćin-gost hemija|molekula sa strukturno-specifičnim]] interakcijama visoke selektivnosti) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Susumu Tonegawa]] (otkriće genetskog principa za stvaranje diverziteta [[Antitelo|antitela]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Joseph Brodsky]] (za sveobuhvatno autorstvo, prožeto jasnoćom misli i poetskim intenzitetom) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Óscar Arias]] (za rad na miru u Centralnoj Americi, čiji su napori doveli do [[Esquipulaski sporazum|sporazuma]] potpisanog u Gvatemali 7. avgusta ove godine) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[Robert Solow]] (doprinos teoriji [[Ekonomski rast|ekonomskog rasta]]) == Dani sećanja == * == Povezano == * [[Hronologija raspada SFRJ|Kronologija raspada SFRJ]] == Reference == {{reflist|2}} ;Literatura * Collier's Year Book 1987 (Microsoft Encarta 2004). * Jović, Dejan. ''Jugoslavija Država koja je odumrla''. Prometej Zagreb 2003 * [http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, S.Stanković OSA-RFE == Vanjske veze == * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, Stanković, Open Society Archives - Radio Free Europe * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml Chernobyl and Eastern Europe: One year after the Acfcident] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524100651/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml |date=2012-05-24 }}, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml Eastern Europe Inching Toward Resumption of Relations with Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060313/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml |date=2011-07-28 }}, Vladimir Socor, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml Gorbachev's Mediterranean Proposals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060305/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml |date=2011-07-28 }}, Douglas Clarke, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml Chinese Albanian-Language Broadcasters In Pristina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060256/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml |date=2011-07-28 }}, Louis Zanga, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml Joint Ventures in Eastern Europe and China] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060331/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml |date=2011-07-28 }}, OSA-RFE {{commonscat|1987}} [[Kategorija:1987.]] hxzsndqahs0idkpbd0mpk5ts5zbotao 42591923 42591920 2026-05-12T11:32:51Z Alekol 2231 /* Maj/Svibanj */ 42591923 wikitext text/x-wiki {{godina nav}} {{godina u drugim kalendarima|1987}} __NOTOC__ Godina '''1987''' ('''[[Rimski brojevi|MCMLXXXVII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]] (link pokazuje kalendar). <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1987''': <br /> [[1987#Januar/Siječanj|<1>]] • [[1987#Februar/Veljača|<2>]] • [[1987#Mart/Ožujak|<3>]] • [[1987#April/Travanj|<4>]] • [[1987#Maj/Svibanj|<5>]] • [[1987#Jun/Juni/Lipanj|<6>]] <br /> [[1987#Jul/Juli/Srpanj|<7>]] • [[1987#Avgust/August/Kolovoz|<8>]] • [[1987#Septembar/Rujan|<9>]] • [[1987#Oktobar/Listopad|<10>]] • [[1987#Novembar/Studeni|<11>]] • [[1987#Decembar/Prosinac|<12>]] <br /> [[1987#Rođenja|Rođenja]] • [[1987#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[2. 1.]] - [[Čadsko-libijski konflikt]]: u odlučujućoj [[bitka kod Fade|bitci kod Fade]] na severu zemlje, [[čad]]ska armija uništava [[libija|libijsku]] oklopnu brigadu. Ova faza rata je poznata i kao [[Toyota rat]] jer su se čadske snage prevozile Toyotinim pick-upovima. * [[5. 1.]] - Prvo izdanje emisije "Argument više" na Radio Beogradu. * [[7. 1.]] - Presedan: državne novine objavile odlomke iz božićne poslanice [[Patrijarh German|srpskog patrijarha Germana]]<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/01/07/Newspapers-break-precedent-print-Christmas-message/4291536994000/ Newspapers break precedent, print Christmas message]. upi.com Archives Jan. 7, 1987</ref>. * [[8. 1.]] - [[26. 2.]] - [[Iračko-iranski rat]]: Iranska ofanziva Karbala 5 ili Opsada [[Basra|Basre]] je najveća bitka rata - veliki gubici i razoren grad, koji ostaje u iračkim rukama. Istovremeno i diverziona ofanziva Karbala 6 na centralnom frontu. * [[10. 1.]] - Prikazana je prva epizoda serije "[[Bolji život]]" - 82 epizode u tri sezone (1987, 1987/88 i 1990/91), kao i [[Bolji život: Novogodišnji specijal|novogodišnji specijal]] 1987. i [[Bolji život (film)|film]] 1989. * [[11. 1.|11]] - [[14. 1.]] - "Veliko zaleđivanje" u Engleskoj, sneg u Veneciji, oluje i mećave u Grčkoj. U Beogradu 12-tog najviša dnevna -12, vetar 4-6&nbsp;m/s.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870113|page:1 "Borba", 13. jan. 1987]</ref> * [[14. 1.]] - Japanski premijer [[Jasuhiro Nakasone]] stigao u posetu Jugoslaviji tokom turneje po istoku Evrope. * [[16. 1.]] - Generalni sekretar CK [[Komunistička partija Kine|KP Kine]] [[Hu Yaobang]] podneo ostavku, prihvativši krivicu za političke greške koje su izazvale studentske nemire. Funkciju generalnog sekretara Partije preuzima [[Zhao Ziyang]] (do 1989) koji sprovodi reforme. [[Datoteka:Zajednice općina od 1987-01-01 do 1990-07-25.png|mini|120px|[[Zajednica općina|ZO]] u [[SR Hrvatska|SRH]]]] * 16. 1. - [[Ekvador]]skog predsednika [[León Febres Cordero|Leóna Febresa Cordera]] otele pristalice zatvorenog generala [[Frank Vargas Pazzos|Vargasa]], koji zahvaljujući tome biva oslobođen. * 16. 1. - [[Michel Camdessus]] novi upravni direktor [[MMF]] (do 2000). * [[18. 1.]] - U [[Politika (novine)|Politici]] objavljena humoreska "[[Vojko i Savle]]" - izaziva višemesečna negodovanja. * [[19. 1.]] - [[Milovan Đilas]] dobio pasoš. * [[20. 1.]] - U [[Libanon]]u kidnapovan [[Terry Waite]], specijalni izaslanik Kenterberijskog nadbiskupa, u zatočeništvu je do novembra 1991. * [[21. 1.]] - Predsedništvo SFRJ predlaže da se pristupi promeni [[Ustav SFRJ 1974|Ustava]]<ref>Borba, 23. jan. 1987</ref> (Savezno veće Skupštine usvaja 11. 2., zatim se saglasnost, do kraja marta, daju skupštine republika i pokrajina). * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], blagajnik države Pensilvanija, izvršio samoubistvo u živom prenosu pres-konferencije nakon što je, izgleda nepravedno, osuđen za primanje mita. * [[24. 1.]] - Stupaju na snagu izmene carinskih propisa, npr. dozvoljeno unošenje računara vrednosti do 230.000 dinara, oko 1000 DEM.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870124|page:13 "Borba", 24. jan. 1987, str. 13]</ref> * [[25. 1.]] - Poslednji izbori u [[Zapadna Njemačka|Zapadnoj Njemačkoj]] prije [[Ujedinjenje Njemačke|Ujedinjenja]], CDU/CSU i liberali zadržavaju većinu. * 26 - 27. 1. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS generalni sekretar Gorbačov pokreće neke političke reforme - izbori sa više kandidata i nepartijski ljudi na državnim pozicijama. === Februar/Veljača === * [[2. 2.]] - Sudar autobusa i kamiona kod [[Doljevac|Doljevca]], južno od Niša - 24 mrtvih<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/02/02/Car-truck-crash-kills-24/3452539240400/ Car-truck crash kills 24]. upi.com Archives Feb. 2, 1987</ref>. * [[3. 2.]] - [[Mateja Svet]] je prva Jugoslovenka sa medaljom u [[alpsko skijanje|alpskom skijanju]], bronzom na Svetskom šampionatu u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], [[Švajcarska]] (osvaja još jednu bronzu i srebro). * 3. 2. - Mustafa Bouyali, vođa [[Alžir]]skog islamskog oružanog pokreta, stradao u zasedi - pokret se raspada, ali neki pripadnici će [[Alžirski građanski rat|nastaviti aktivnosti]] 1990-tih. * [[3. 2.|3]] - [[8. 2.]] - Evropski šampionat u [[umetničko klizanje|umetničkom klizanju]] održan u [[Sarajevo|Sarajevu]] - dominiraju [[sovjetski Savez|sovjetski]] takmičari i [[Katarina Witt]] iz [[Nemačka Demokratska Republika|Istočne Nemačke]]. * [[4. 2.]] - [[Zdravko Čolić]] uhapšen u [[Ohrid]]u, osumnjičen za trgovinu devizama. * [[11. 2.]] - [[Tačerizam]]: [[British Airways]] je privatizovan. * [[februar]] - Predsedništvo SKJ predstavilo republikama Predlog za promenu Ustava SFRJ - neke ingerencije bi se vratile na savezni nivo. * [[17. 2.]] - U Italiji ratificiran sporazum o ribolovu u Tršćanskom zaljevu - slovenački ribari protestiraju. * ≤ 19. 2. - Slovenačka "[[Nova revija]]" br. 57 objavljuje ''[[Prilozi za slovenački nacionalni program|Priloge za slovenački nacionalni program]]'' - za nezavisnu i demokratsku [[Slovenija|Sloveniju]]. Prilozi nazvani i "Slovenački memorandum" po [[Memorandum SANU|Memorandumu SANU]] od prošlog septembra, mada je nastao nezavisno. I stanovništvo [[Socijalistička Republika Slovenija|Slovenije]] počinje razmišljati o nezavisnosti.<ref>Jović 2003, 433</ref> [[Datoteka:Yugo Sana AKA Florida.jpg|mini|200px|[[Zastava Florida]]]] * [[19. 2.]] - U Kragujevcu predstavljena [[Zastava Florida]]. * [[20. 2.]] - Roman "[[Seobe]]" [[Miloš Crnjanski|Miloša Crnjanskog]] proglašen za najbolji strani roman objavljen u Francuskoj 1986. * 20. 2. - [[Libanski građanski rat]]: sirijska vojska se vraća u zapadni Bejrut kako bi smirila sukob frakcija, primirje u aprilu. * 20. 2. - [[Mizoram]] ("Zemlja gorštaka") i [[Arunachal Pradesh]] ("Zemlja zorom osvetljenih planina") su nove države [[Indija|Indije]], na [[Severoistočna Indija|severoistoku zemlje]]. * [[22. 2.]] - [[Sporazum iz Louvra]]: vlade SAD, Japana, Zapadne Nemačke, Francuske, Velike Britanije i Kanade dogovorile da će zaustaviti pad kursa dolara, zacrtan [[Sporazum iz Plaze|Sporazumom iz Plaze]] 1985. - dolar će se oporaviti 1988-89. * 22. 2. - {{flagicon|Etiopija|1987}} [[Mengistu Haile Mariam]] proglasio [[Narodna Demokratska Republika Etiopija|Narodnu Demokratsku Republiku Etiopiju]] u kojoj vladajući koordinacioni komitet vojske i policije, [[Derg]], formalno prepušta vlast civilnoj vladi (režim pao 1991). * [[23. 2.]] - U južnom sazvežđu [[Zlatna riba (zviježđe)|Zlatna riba]] opažena [[supernova]] [[SN 1987A]], prvi vidljiva golim okom od [[1604]]. * [[25. 2.]] - Zemljotres na Kopaoniku magnitude 4,1, ima manje materijalne štete. * 25. 2. - Početak [[Fosforitni rat|Fosforitnog rata]] u [[Estonska Sovjetska Socijalistička Republika|Estonskoj SSR]], uspešna kampanja protiv rudnika fosforita, anticipacija pokreta za nezavisnost. * [[26. 2.]] - Skandal sa posterom za [[Dan mladosti]]: ''[[Neue Slowenische Kunst]]'' prilagodila nacistički poster. * 26. 2. - U skladu sa smernicama [[Međunarodni monetarni fond|MMF]]-a, u SFRJ zamrznute plate na četiri meseca, osim u slučaju povećane produktivnosti - u martu dolazi do talasa štrajkova <ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/25/Wage-freeze-law-to-be-modified/2772543646800/ Wage-freeze law to be modified]. upi.com Archives March 25, 1987</ref> (u jednom slovenačkom restoranu zbog štrajka nisu uslužili premijera [[Branko Mikulić|Mikulića]]). * 26. 2. - [[Iran-Kontra afera]]: izveštaj Towerove komisije kaže da je predsednik Reagan odgovoran za labav stil upravljanja i nezainteresovanost za detalje politike. * [[28. 2.]] - Petorica poginulih u čeličani Štore kod Celja kada se prevrnuo sud sa rastopljenim železom. === Mart/Ožujak === * [[2. 3.]] - U Beogradu otvorena Poliklinika Kliničkog centra Medicinskog fakulteta. * 3 - 13. 3. - Ledeni talas u Grčkoj, sa najgorim snežnim padavinama u 100 godina<ref>An extreme cold surge over the Greek peninsula, by K. LAGOUVARDOS, V. KOTRONI and G. KALLO, 1998</ref>. * [[4. 3.]] - Četvrtfinale [[Kup šampiona|Kupa šampiona]], Crvena Zvezda - Real Madrid 4:2 (Real će u revanšu pobediti sa 2:0 i otići dalje; [[Borislav Cvetković|Boro Cvetković]] sa 7 golova ostao najbolji strelac Kupa). * 4. 3. - U obraćanju naciji predsednik SAD [[Ronald Reagan]] priznaje greške u vezi afere [[Iran-Kontra afera|Iran-Kontra]]. * [[6. 3.]] - Feribot ''MS Herald of Free Enterprise'' potonuo ispred belgijske luke [[Zeebrugge]] zbog otvorenih pramčanih vrata, 193 mrtvih. * 6. 3. - Razoran zemljotres na severu [[Ekvador]]a, oko 1.000 mrtvih. * [[7. 3.]] - [[Tajvan]]ski vojnici na ostrvu [[Lieyu]] ubili 19 vijetnamskih migranata jer su sledili direktivu "Nema zarobljenih u ratnoj zoni". * [[9. 3.]] - Peti album grupe [[U2 (grupa)|U2]], ''[[The Joshua Tree]]'', njihov je kritički i komercijalno najuspešniji, postaju superzvezde. * [[16. 3.]] - Slovenačko udruženje književnika organizovalo veliki skup u Cankarjevom domu protiv Predloga za promenu ustava SFRJ. * [[20. 3.]] - [[Zidovudin]] (AZT) odobren u SAD za lečenje [[HIV]]/[[AIDS]]. * [[22. 3.]] - Povodom talasa štrajkova, predsednik SIV Branko Mikulić izjavljuje da će ustavni poredak biti branjen po svaku cenu, uključujući i armiju. * [[23. 3.]] - Dragoljub Ćetković, nekadašnje čudo od deteta, uhapšen u SAD nakon što je ubacio cijanid u kesicu čaja u supermarketu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/24/Cyanide-suspect-described-as-boy-genius-gone-bad/2115543560400/ Cyanide suspect described as boy genius gone bad]. upi.com Archives March 24, 1987</ref><ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/29/The-downfall-of-a-boy-genius/5964543992400/ The downfall of a boy genius]. upi.com Archives March 29, 1987</ref> (u novembru dobio pet godina zatvora). * [[25. 3.]] - SFRJ: zamrznute cene hrane i nekih drugih proizvoda na 90 dana. * [[mart]] - U [[Beč]]u na konferenciji o sporazumima iz Helsinkija, Jugoslavija i Kanada se založili za zaštitu manjinskih prava, podržala ih Mađarska (prvi put istočna zemlja podržava zapadni predlog). * [[26. 3.]] - Predsjednik SIV [[Branko Mikulić]] u posjeti Zapadnoj Njemačkoj, potpisan sporazum o izbjegavanju dvostrukog oporezovanja. * [[28. 3.]] - Iz popravnog doma [[Stolac]] pobeglo 40 štićenika, vandalizovali automobile i izloge pre nego što su pohvatani<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/03/30/Foreign-News-Briefs/9347544078800/ Foreign News Briefs]. upi.com Archives March 30, 1987</ref>. * [[30. 3.]] - [[59. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Platoon (film)|Platoon]]'', ukupno 4 nagrade od osam nominacija, ''[[A Room with a View (film)|A Room with a View]]'' i ''[[Hannah and Her Sisters]]'' po tri nagrade od osam odn. sedam nominacija. * 30. 3. - Savezno veće Skupštine SFRJ odlučuje da se pristupi promeni Ustava SFRJ (nacrti amandmana se predviđaju do polovine godine, javna rasprava za oktobar-februar). * [[31. 3.]] - Britanska premijerka [[Margaret Thatcher]] daje intervju uživo za sovjetsku televiziju. [[Datoteka:RP1357 p110 Mir base block (left) and Kvant (right) (1987).svg|150px|mini|[[Svemirska stanica Mir|Mir]]: bazni blok (levo), Kvant 1 (desno) i treći solarni kolektor (gore)]] * 31. 3. - [[Svemirska stanica Mir]] dobila prvi dodatak, astrofizički modul [[Kvant-1]]. Od prošlog februara do aprila 1989. na stanici se smenjuju tri ekspedicije (posade). === April/Travanj === * [[1. 4.]] - Magnus festival, međunarodni festival gej i lezbejskog filma, neće biti održan u Ljubljani 25. maja, na Dan mladosti; odložen za oktobar pa decembar, nije održan<ref>{{sl}} [http://www.magnus.si/html/1987.html Leto 1987: odpoved] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125020729/http://www.magnus.si/html/1987.html |date=2021-01-25 }}. magnus.si (pristup. 2.2.2016.)</ref>. * [[2. 4.]] - Svetska banka odobrila Ljubljanskoj banci kredit od 90 miliona dolara za racionalnije korišćenje energije, uglavnom za mala i srednja preduzeća u Sloveniji. * [[8. 4.]] - Počinje štrajk u [[Istarski ugljenokopi|labinskim rudnicima uglja]]. * [[13. 4.]] - [[Portugal]] i [[Narodna Republika Kina|NR Kina]] potpisali sporazum o povratku [[Makao]]a matici [[1999]]. * 13. 4. - Sudar vlaka i autobusa u [[Stubičke Toplice|Stubičkim Toplicama]], (najmanje) pet mrtvih. * [[14. 4.]] - [[Pristupanje Turske Europskoj uniji]]: Turska aplicirala za članstvo u Europskoj ekonomskoj zajednici (kandidat od 1999, pregovori od 2005). * [[15. 4.]] - ''[[Carapintadas]]'' ("Obojena lica"): vojno osoblje diglo pobunu u nekoliko kasarni u [[Argentina|Argentini]], traže prekid suđenja u vezi [[Prljavi rat|Prljavog rata]]. * [[april]] - VII plenum CK SKJ u [[Beograd]]u - rasprava o krizi ekonomskog i političkog sistema. * april - [[JVC]] uvodi u Japanu poboljšani video format [[S-VHS]], na šta će Sony odgovoriti sa Video Hi8. * [[16. 4.]] - [[Zvonko Bušić]] pobegao iz zatvora u SAD, uhvaćen dva dana kasnije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/18/Escaped-terrorist-captured/6285545716800/ Escaped terrorist captured]. upi.com Archives April 18, 1987</ref>. * 16. 4. - [[Afera Bofors]] u Indiji: švedski radio tvrdi da je firma [[Bofors]] plaćala mito švedskim i stranim političarima za prodaju oružja - slučaj nije razrešen ni u 21. veku, impliciran i premijer [[Rajiv Gandhi]]. * [[19. 4.]] - Porodica [[The Simpsons|Simpson]] se prvi put pojavila u ''The Tracey Ullman Show''. [[Datoteka:Zagrebačka džamija.jpg|mini|150px|left|Zagrebačka džamija]] * [[21. 4.]] - SFRJ: U toku novi talas štrajkova (npr. Železara Smederevo i Fabrika vagona u Kraljevu). * 21. 4. - [[Šrilankanski građanski rat]]: eksplozija auto-bombe na glavnoj autobuskoj stanici u [[Colombo|Colombu]], stradalo 113 civila. * [[23. 4.]] - Antinuklearni protesti u Ljubljani u organizaciji Socijalističke omladine, u Zagrebu i Beogradu 26. i 27. (nezvanično, SFRJ planira gradnju osam nuklearki do 2000)<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/04/24/Rare-nuclear-protest-staged/1597546235200/ Rare nuclear protest staged]. upi.com Archives April 24, 1987</ref>. * [[24. 4.]] - [[Zagrebačka džamija]] primila prve vernike (svečano otvaranje 6. septembra). * 24 - [[25. 4.]] - Zbor komunista [[Kosovo Polje|Kosova Polja]], kome prisustvuju čelnici republičkog i pokrajinskog SK [[Slobodan Milošević]] i [[Azem Vlasi]]. Masa okupljena ispred Doma kulture pokušava ući unutra što izaziva intervenciju milicije. Milošević: '''"[[Niko ne sme da vas bije!]]"''' Razgovor Srba i Crnogoraca sa rukovodiocima se nastavlja u Domu kulture cele noći, što se završava Miloševićevim govorom, protiv iseljavanja i za povratak na Kosovo. Miloševićevo povezivanje sa masama predstavlja prekretnicu.<ref>Jović 2003, 385</ref> * [[27. 4.]] - Austrijski predsednik [[Kurt Waldheim]] proglašen za nepoželjnog stranca od strane vlade SAD (osumnjičen za ratne zločine tokom Drugog svetskog rata, uključujući Jugoslaviju). === Maj/Svibanj === [[Datoteka:Dinar 20 000a.jpg|mini|250px|Novčanica od 20.000 dinara ("dva miliona" starih)]] * [[1. 5.]] - Datum izdanja novčanice od 20.000 [[jugoslovenski dinar|dinara]] (smeđa, lik rudara sa šlemom, u opticaju od septembra; inspiracija za lik je Nedeljko Lubarda iz Lazarevca<ref>"Ti dani, te godine", Borba, 12. sept. 1987, str. 4</ref>). * [[5. 5.]] - Sud saopštio da je izvršenje smrtne kazne nad [[Andrija Artuković|Andrijom Artukovićem]] odloženo iz zdravstvenih razloga (umro sledećeg januara). * [[6. 5.]] - Udruženje [[Pamjat]] demonstriralo u Moskvi protiv projekta spomenika na [[Poklonaja gora|Poklonoj gori]], primio ih je šef gradske partije [[Boris Jeljcin]] - najesen osnovan Nacionalno-patriotski front. * [[8. 5.]] - [[Gary Hart]], pretendent za kandidata [[Demokratska stranka SAD|Demokrata]] na izborima 1988, povlači se iz trke zbog otkrivene vanbračne veze sa manekenkom Donnom Rice. * 8. 5. - Zaseda u Loughgallu (Operacija Judy): osmorica pripadnika Privremene IRA-e napala stanicu Kraljevskog alsterskog redarstva, da bi bili pobijeni od britanskih specijalaca koji su ih čekali - najgori poraz IRA-e u [[Sjevernoirski sukob|Nevoljama]]. * [[9. 5.]] - Finale [[Kup maršala Tita|Kupa maršala Tita]]: [[HNK Hajduk Split|Hajduk]] - [[HNK Rijeka|Rijeka]] 9:8 na penale. * 9. 5. - LOT Flight 5055: poljski avion pao u šumu blizu Varšave, 183 mrtvih. * 9. 5. - [[Pesma Evrovizije 1987.|Pesma Evrovizije]] u Briselu: [[Johnny Logan]] (''Hold me now'') je prvi, [[Novi fosili]] ("Ja sam za ples") osvajaju 4. mesto. * [[11. 5.]] - U rudniku Raša kod [[Labin]]a završen 33-dnevni štrajk - dobili povišicu do 46%, smenjeni neki direktori. * [[14. 5.]] - Potpukovnik [[Sitiveni Rabuka]] izveo nenasilni puč na [[Fidži]]ju, nakon što su prošlog meseca na izborima pobedile partije [[Indo-fidžijci|Indo-fidžijaca]]. * [[15. 5.]] - [[Lazar Mojsov]] preuzima [[Predsjedništvo SFRJ|Predsedništvo SFRJ]] od Sinana Hasanija. * [[15. 5.|15]] - [[23. 5.]] - Protestne večeri "O Kosovu - za Kosovo" u [[Udruženje književnika Srbije|Udruženju književnika Srbije]] (Francuska 7). * [[maj]] - Slučaj "Student" - napadi na ovaj beogradski časopis zbog navodnog antititoizma (naslovna strana "Noć vampira" 2. 5.)<ref>[http://www.yurope.com/nasa-borba/arhiva/Maj97/1105/1105_6.HTM Bal vampira ili lov na vestice]</ref>. * maj - Operacija Karbala 10: Iranci i Kurdi ostvarili mali napredak na severnom frontu. Zatim i ofanziva Nasr 4, jedan od najvećih iranskih uspeha u ratu - opkoljena [[Sulejmanija (grad)|Sulejmanija]], pretnja [[Kirkuk]]u. * [[17. 5.]] - Dve rakete [[Exocet]] ispaljene sa iračkog aviona pogodile američki brod ''USS Stark'', poginulo 37 mornara. * [[20. 5.]] - Naftni derivati u SFRJ poskupeli 22%, drugo poskupljenje ove godine. * [[22. 5.]] - Hindusko-muslimanski neredi u [[Meerut]]u, [[Utar Pradeš]], u Hašimpurskom masakru ubijeno 42 muslimana. * [[25. 5.]] - Poslednje nošenje štafete za [[Štafeta mladosti|Dan mladosti]] (pod senkom skandala sa posterom). * [[26. 5.]] - Počinje Operacija Vadamarachchi, ofanziva šrilankanske vojske protiv [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], prva konvencionalna operacija rata - opkoljen grad [[Jaffna]]. * [[27. 5.]] - Predsedništvo CK SK Srbije usvojilo operativni program za idejnu i kadrovsku diferencijaciju u SANU, raznim institucijama i javnim glasilima - ideološka ofanziva protiv "napada na Tita". (kritička inteligencija u ovo vreme je "snažna jezgra opozicijskog pokreta", koja kontrolira neke nacionalne institucije, većinu medija i kulturnih tokova<ref>Jović 2003, 370</ref>). [[Datoteka:Flugroute von Mathias Rust.svg|mini|200px|Putanja [[Mathias Rust|Mathiasa Rusta]]]] * [[28. 5.]] - Zapadni Nemac [[Mathias Rust]] (19) sleteo Cesnom na Crveni trg u [[Moskva|Moskvi]]. * [[30. 5.]] - Posledice Rustove afere: sovjetski ministar odbrane [[Sergej Sokolov (komandant)|Sergej Sokolov]] zamenjen [[Dmitrij Jazov|Dmitrijem Jazovim]] (do 1991), smenjen glavnokomandujući protivvazdušne odbrane [[Aleksandar Koldunov]] itd. * 30. 5. - [[Goa]] je nova indijska država. === Jun/Juni/Lipanj === [[Datoteka:Cibona Tower 2006.jpg|mini|150px|[[Cibonin toranj]]]] * [[3. 6.]] - Potpisan Sporazum sa jezera Meech: kanadski predsednik vlade [[Brian Mulroney]] i provincijski premijeri dogovorili ustavne izmene kako bi [[Kvebek]] bio reintegrisan u [[Kanada|Kanadu]] - nije ratifikovan, pokret za suverenost Kvebeka jača. * [[3. 6.|3]] - [[14. 6.]] - [[Datoteka:Basketball pictogram.svg|25px]] [[Europsko prvenstvo u košarci - Atena 1987.|Evropsko prvenstvo u košarci]], Atina - Grčka 1, SSSR 2, Jugoslavija uzima bronzu; [[MVP]] [[Nikos Galis]]. * [[8. 6.]] - Zakon o [[Novi Zeland|novozelandskoj]] beznuklearnoj zoni, razoružanju i kontroli naoružanja. * [[11. 6.]] - Britanska [[Konzervativna stranka (UK)|konzervativna]] premijerka [[Margaret Thatcher]] dobila i treći mandat na izborima. * [[12. 6.]] - [[Ronald Reagan]] u [[Berlin]]u: "Gospodine [[Mihail Gorbačov|Gorbačov]], srušite ovaj [[Berlinski zid|zid]]!". * 12. 6. - [[SIV]] iznenada povećao za oko 25% porez na promet na "luksuzne" proizvode: benzin, piće, cigarete i automobile. * 12. 6. - Bivši car [[Centralnoafrička republika|Centrafrike]] [[Jean-Bédel Bokassa]] osuđen na smrt po više osnova - amnestiran 1993. * [[14. 6.]] - [[Opći izbori u Italiji 1987|Izbori]] za [[italija]]nski parlament na kojima zastupnicom, kao kandidat [[Radikalna stranka (Italija)|Radikalne stranke]], postaje [[pornografija|porno]]-glumica Illona Staller alias [[Ilona Štaler|Cicciolina]]. * [[15. 6.]] - Usvojen [[ERASMUS]], evropski program razmene studenata. * jun? - [[FK Vardar]] završio [[Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1986/87.|fudbalsko prvenstvo]] na prvom mestu zahvaljujući tome što su neki timovi započeli takmičenje sa -6 bodova (tzv. [[Afera Šajber]]). Nakon što je Vrhovni sud to poništio, na prvom mestu se našao [[FK Partizan]]. * [[19. 6.]] - Najgori napad [[ETA]]-e: od auto-bombe u tržnom centru Hipercor u [[Barcelona|Barceloni]] stradala 21 osoba. * 23 - [[26. 6.]] - Operacija Rajiv: Indijci preoteli Pakistancima najviši vrh na himalajskom [[Glečer Sijačen|glečeru Sijačen]]. * 24 - 26. 6. - U "Borbi" objavljeno "Pismo srpskom prijatelju" [[Taras Kermauner|Tarasa Kermaunera]]: "strahovito razočaranje" u srpskim kulturnim krugovima, jer u njemu vide separatizam.<ref>Jović 2003, 427-8</ref> * [[25. 6.]] - [[Ivan Pavao II.|Papa]] primio u audijenciju austrijskog predsednika [[Kurt Valdhajm|Kurta Valdhajma]], do tog trenutka u diplomatskoj izolaciji zbog njegovog učešća u ratu na Balkanu; jevrejski lideri zgroženi. * 25 - 26. 6. - [[Perestrojka]]: na plenumu CK KPSS Gorbačov izložio "osnovne teze", politički temelj ekonomske reforme. [[Aleksandar Jakovljev]], zagovornik reformi, ulazi u Politbiro. * [[26. 6.]] - Hiljadu Srba i Crnogoraca sa Kosova dolazi u Beograd da protestuje tokom zasedanja CK zbog progona od strane tamošnjih Albanaca. * [[27. 6.]] - CK SKJ raspravlja o kosovskoj situaciji, milicija se sukobila sa srpskim demonstrantima sa Kosova. * [[28. 6.]] - [[Iračko-iranski rat]]: irački avioni bacili [[iperit]] na grad [[Sardašt]]. * [[29. 6.]] - Junski demokratski pokret u [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]]: favorizovani predsednički kandidat [[Roh Tae-woo]] obećava široke reforme, izbori u decembru. * [[30. 6.]] - [[Boško Krunić]] novi predsednik Predsedništva CK [[SKJ]] (do 1988). * jun - Godišnja inflacija u SFRJ iznosi 100,6%.<ref>"Inflacija probila stotku", Borba, 4. jul 1987</ref> === Jul/Juli/Srpanj === * [[1. 7.]] - SFRJ: Novi zakon o stečaju želi da eliminiše gubitaška preduzeća. * 1. 7. - SFRJ je među devet zemalja kojima je ukinut bescarinski tretman za uvoz nekih proizvoda u SAD, jer im više "ne treba takva zaštita". * 1. 7. - U SAP Vojvodini je zabranjeno pušenje u javnim i radnim prostorijama - prvi takav zakon u SFRJ. * 1. 7. - {{flagicon|Evropa}} Stupio na snagu [[Jedinstveni europski akt]] - jedinstveno tržište do kraja [[1992]]. * 1. 7. - Ubijen libanski premijer [[Rašid Karami]] za šta će biti osuđen [[Samir Geagea]]; sledi [[Selim Hoss]] (do 1990). * [[4. 7.]] - Ratni zločinac iz Drugog svetskog rata [[Klaus Barbie]], lokalni šef [[Gestapo]]a, nazvan „kasapin iz Liona“, osuđen u Francuskoj na doživotnu robiju (umro 1991). * [[5. 7.]] - [[Crni tigrovi (OTTE)|Crni tigrovi]], samoubilačko krilo [[Tamilski tigrovi|Tamilskih tigrova]], izveli prvi napad - malim kamionom sa eksplozivom ubijeno najmanje 39 vojnika u kampu kod Džafne. * [[7. 7.]] - [[Afera Iran-Kontra]]: 23-ećeg dana ispitivanja pred kongresnim komitetom, potpukovnik [[Oliver North]] počinje svedočenje. [[Datoteka:Zagi.jpg|thumb|120px|Zagi]] * [[8. 7.|8]] - [[19. 7.]] - [[Ljetna univerzijada 1987.]] u [[Zagreb]]u. Jugoslavija osvojila 19 medalja, po 7 zlatnih i srebrnih i 5 brončanih. * [[11. 7.]] - [[Ujedinjeni narodi|UN]] su za petomilijarditog stanovnika planete proglasile Mateja Gaspara, dečaka novorođenog u [[Zagreb]]u (šestomilijarditi će zvanično biti rođen u Sarajevu oktobra [[1999]].). * jul - Istraga povodom "pljačke od '300 miliona dinara'" u titovoužičkom preduzeću "Jelova gora", uhapšeno 12 osumnjičenih.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:14 "Borba", 15. dec. 1987, str. 14]</ref> * jul - Vrhovni Sovjet SSSR doneo Zakon o državnom preduzeću: veća sloboda za preduzeća, ali moraju se sama finansirati. * jul - Militantni Siki iz [[khalistan]]skog pokreta ubili 34 Hindusa u dva autobusa u državi [[Haryana]]. [[Datoteka:Muzej Mimara.jpg|mini|200px|[[Muzej Mimara]]]] * [[17. 7.]] - [[Muzej Mimara]] u Zagrebu otvoren za javnost, kolekcija ima preko 3.700 predmeta. * 17. 7. - Prikazan film ''[[RoboCop]]''. * [[18. 7.|18]] - [[25. 7.]] - 34. [[Pulski filmski festival]]: [[Velika zlatna arena za najbolji film|Velika zlatna arena]] za film "[[Već viđeno]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ 34. Pulski filmski festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120161930/http://arhiv.pulafilmfestival.hr/34-pulski-filmski-festival/ |date=2021-01-20 }}. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>. * [[20. 7.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: objavljeno da će se Sovjeti povući iz Afganistana (završeno 1989). * [[20. 7.|20]] - [[31. 7.]] - Talas vrućine u Grčkoj s temperaturama preko 40 C, više od 1.000 mrtvih. * [[22. 7.]] - [[Mihail Gorbačov]] izjavljuje da je spreman prihvatiti opciju duplo nula (''double-zero option''), eliminaciju svih američkih i sovjetskih raketa srednjeg dometa u Evropi i Aziji (u toku su pregovori u Ženevi). * 22. 7. - U Londonu ubijen palestinski karikaturista [[Nadži al-Ali]]. * [[23. 7.]] - Masakr u Jean-Rabelu na severu [[Haiti]]ja: najmanje 139 bezemljaša ubijeno po nalogu zemljoposednika. * 23. - 24. 7. - [[Krimski Tatari]] defiluju u Moskvi za povratak na Krim. [[Datoteka:Earnest Will Gas King.jpg|mini|250px|Operacija Earnest Will: pratnja tankera u Zalivu]] * [[24. 7.]] - Počinje [[Operacija Earnest Will]]: američke snage štite tankere u kuvajtskom vlasništvu od iranskih napada u Persijskom zalivu (do septembra 1988), jedan tanker, MV Bridgeton, već prvog dana oštećen od mine. * [[25. 7.]] - Sekretar za trgovinu SAD [[Malcolm Baldrige Jr.]] poginuo na rodeu. * [[28. 7.]] - Obrušavanje stenja kod [[Valtellina|Valtelline]] na severu Italije, 53 poginulih. * [[29. 7.]] - Potpisan sporazum između Indije i Šri Lanke: primirje u građanskom ratu, dolaze indijski mirotvorci (do 1990, [[Rajiv Gandhi]] će zbog ovoga biti ubijen 1991). * [[30. 7.]] - Pripadnik šrilankanske počasne straže udario puškom indijskog premijera Rajiva Gandhija. * [[31. 7.]] - Tokom [[Hadždž]]a u Meki došlo do sukoba iranskih hodočasnika i saudijskih redarstvenika i stampeda u kome je stradalo 400 ljudi. * 31. 7. - U Australiji objavljena knjiga ''[[Spycatcher]]'' bivšeg službenika [[MI5]]: pokušaji britanske vlade da je zabrane je čine još prodanijom. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - Pokrenut je MTV Europe (od 2021. [[MTV Global]]), prvi prikazani spot je ''[[Money for Nothing]]''. * 1. 8. - [[Mike Tyson]] (21) osvojio IBF titulu - od marta ima WBA a od prošle godine i WBC titulu, tako da postaje prvi teškaš sa sva tri pojasa, u medijima vlada "Tyson manija". * [[4. 8.]] - Federalna komisija za komunikacije SAD ukinula Doktrinu pravičnosti, kojom se od RTV stanica zahtevalo da pravično i balansirano prenose kontroverzna pitanja. * [[5. 8.]] - Svetski šampionat u košarci za mlađe od 19 u Bormiju: Jugoslavija pobedila SAD u finalu ([[Toni Kukoč|Kukoč]], [[Aleksandar Đorđević (košarkaš)|Đorđević]], [[Vlade Divac|Divac]], [[Dino Rađa|Rađa]]...). * [[7. 8.]] - [[Vevčanski slučaj]]: Sukob [[Narodna milicija SFRJ|milicije]] i meštana u selu [[Vevčani]] u [[SR Makedonija|SR Makedoniji]]. * 7. 8. - [[Lynne Cox]] preplivala između ostrva u [[Beringov moreuz|Beringovom moreuzu]], američkog [[Mali Diomed|Malog]] i sovjetskog [[Veliki Diomed|Velikog Diomeda]]. * 7. 8. - U [[Gvatemala|Gvatemali]] potpisan [[Esquipulaski mirovni sporazum]] za [[Centralna Amerika|Centralnu Ameriku]]. Kostarikanski predsednik [[Óscar Arias]] će dobiti Nobelovu nagradu za mir. * [[9. 8.]] - Granični spor između [[Kolumbija|Kolumbije]] i [[Venezuela|Venezuele]]: kolumbijska korveta ulazi u Venecuelanski zaliv, što izaziva krizu do 19. 8. kada su u područje poslati venecuelanski avioni. * 9. 8. - Propali vojni kadet (19) ubio sedam ljudi u [[Melbourne|Melbournu]]. * [[11. 8.]] - [[Alan Greenspan]] je novi šef [[Federalne rezerve]] SAD nakon [[Paul Volcker|Paula Volckera]] (do 2006). * [[14. 8.]] - Zemljotres u području [[Kraljevo]] - [[Bogutovačka Banja]]. [[Datoteka:Agrokomerc.jpg|mini]] * [[15. 8.]] - "[[Borba (novine)|Borba]]" piše da je "[[Agrokomerc]]" emitovao menice bez pokrića u iznosu od 22.000 milijardi starih dinara - kombinat iz Velike Kladuše je prethodnih godina smatran za "giganta na jakim temeljima".<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870815|page:1 "Borba", 15. avg. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[16. 8.]] - Northwest Airlines Flight 255: avion pao na poletanju iz [[Detroit, Michigan|Detroita]], 156 mrtvih. * 16. - [[17. 8.]] - [[Harmonička konvergencija]], globalni meditacioni događaj. * [[17. 8.]] - [[Rudolf Hess]] (93) pronađen mrtav u ćeliji zatvora Špandau. * 17. 8. - [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] prebacuje 2700, vrhunac ''bull marketa'' 1982-87. * 17. 8. - [[Steffi Graf]] prvi put broj 1 na WTA listi, umesto [[Martina Navratilova|Martine Navratilove]] - s prekidima do 1997, smenjuje se sa [[Monika Seleš|Monikom Seleš]] i [[Arantxa Sánchez Vicario|Arantxom Sánchez Vicario]]. * [[18. 8.]] - Prva žrtva strogog novog zakona o stečajima u SFRJ je građevinsko preduzeće Titogradski Kombinat (?) - od 2600 radnika otpušteno 1600<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavian-workers-threatened-by-free-market-reforms/1553559108800/ Yugoslavian workers threatened by free-market reforms]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[19. 8.]] - [[Hungerford]]ski masakr: pojedinac ubio 16 ljudi u Engleskoj. * [[23. 8.]] - Sastanak u Hirveparku u Estoniji na godišnjicu Pakta Molotov-Ribentrop, jedno od prvih protestnih okupljanja protiv režima. * [[26. 8.]] - Dogovoren [[Montrealski protokol]] na [[Bečka konvencija o zaštiti ozonskog omotača|Bečku konvenciju o zaštiti ozonskog omotača]] iz 1985, navedeni su pravno obavezujući ciljevi redukcije hemijskih agenasa (na snazi od 1989). * [[28. 8.]] - [[Afera Agrokomerc]]: uhapšen direktor Interne banke Agrokomerc, još 17 pod istragom - novine pišu o menicama bez pokrića u [[Velika Kladuša|kladuškom]] gigantu [[Agrokomerc]] i luksuznom životu [[Fikret Abdić|Fikreta Abdića]]; predsednik SIV Mikulić juče izjavio da neće biti savezne pomoći za firmu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/08/28/One-arrested-in-Yugoslavias-worst-economic-scandal/4608557121600/ One arrested in Yugoslavia's worst economic scandal]. upi.com Archives Aug. 28, 1987</ref>. * [[30. 8.]] - Devetoro mrtvih u sudaru dva automobila kod Zaprešića.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870831|page:14 "Borba", 31. avg. 1987, str. 14]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> * [[31. 8.]] - [[Michael Jackson]] izdao uspešan album ''[[Bad (album)|Bad]]'', pet godina posle ''Thriller''-a. === Septembar/Rujan === * [[3. 9.]] - [[Paraćinski masakr]]: [[Aziz Keljmendi]], ubija rano ujutro četvoricu i ranjava petoricu kolega, zatim se ubija. Dolazi do provale [[Albanofobija|antialbanskog]] raspoloženja u SFRJ, pogotovo u Srbiji. Ubijeni: Srđan Simić (Beograd), Hazim Džananović (Vitez), Safet Dudaković (Bos. Gradiška), Goran Begić (Zagreb). ** Nove napetosti na Kosovu: Srbi se okupljaju i prete da će krenuti na Beograd ako se ne vrate red i zakon, vlasti žele da uvećaju integraciju Albanaca u jugoslovensko društvo, što ovi smatraju asimilacijom<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/01/Ethnic-tensions-continue-to-plague-Yugoslavia/5084560059200/ Ethnic tensions continue to plague Yugoslavia]. upi.com Archives Oct. 1, 1987</ref>. ** Sahrani Srđana Simića na beogradskom Novom groblju 5. 9. prisustvuje "oko dvadeset hiljada građana",<ref>"Još jedna opomena", Borba, 7. sept. 1987, str. 14</ref> među parolama su "Hoćemo slobodu", "Kosovo je Srbija"; posećuju i grob Aleksandra Rankovića.<ref>Jović 2003, 390</ref> * 3. 9. - Nenasilni vojni udar u [[Burundi]]ju: major [[Pierre Buyoya]] uzima vlast od predsednika [[Jean-Baptiste Bagaza|J-B. Bagaze]], koji je u poseti Kanadi (obojica [[Tutsi]]ji, Buyoya vlada 1987-93 i 1996-2003). * [[7. 9.]] - [[Erich Honecker]] stigao u posetu Zapadnoj Nemačkoj, prva takva poseta sa [[Istočna Njemačka|Istoka]]. * [[9. 9.]] - '''[[Afera Agrokomerc]]''': uhapšen direktor "Agrokomerca" [[Fikret Abdić]] (takođe je i član CK SKBiH i savezni delegat). Oko milijarda dolara je izdata u menicama bez pokrića za preko 60 banaka<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/09/20/Yugoslavias-economic-scandals-threaten-chaos/5493559108800/ Yugoslavia's economic scandals threaten chaos]. upi.com Archives Sept. 20, 1987</ref>. * [[10. 9.]] - Usvojena inicijativa promene ustava [[SR Srbija|SR Srbije]]. * [[11. 9.]] - [[Dragiša Pavlović]], lider beogradskog Saveza komunista, kritikuje "olako obećanu brzinu" i nacionalizam. Ovo je shvaćeno kao napad na CK SK Srbije i protivno jedinstvu u partiji (tekst u "Politici Ekspres" 14. 9., navodno napisan u Miloševićevom stanu).<ref>Jović 2003, 393-4</ref> * 11. 9. - Okončan [[Čadsko-libijski konflikt]]. * [[13. 9.]] - Gojanijski akcident: radioterapijska kapsula ukradena u [[brazil]]skom gradu [[Goiânia]] ozračila 249 ljudi, četvoro umrlo. * [[14. 9.]] - [[Narodna Republika Mađarska|Mađarska]] obnovila diplomatske odnose sa [[Izrael]]om. * [[15. 9.]] - [[Hamdija Pozderac]], šef Savezne ustavne komisije i potpredsednik predsedništva SFRJ, dao ostavku pod pritiskom afere Agrokomerc. Iz istog razloga dao ostavku i Metod Rotar, direktor [[Nova Ljubljanska banka|Ljubljanske banke]]. * [[18. 9.]] - Prikazan film ''[[Fatal Attraction]]''. * [[21. 9.]] - Američke Foke zarobile iranski minopolagač ''Iran Ajr''. * [[22. 9.]] - Prva epizoda komedije ''[[Full House]]'' (do 1995). * [[23. 9.]] - Sednica komiteta organizacije SKJ u JNA, savezni sekretar [[Branko Mamula]] tvrdi da je 1981-87. u JNA otkriveno 216 ilegalnih grupa sa 1.435 pripadnika albanske narodnosti, neke su planirale "najgrublje akcije"; za 3.792 vojnika sa Kosova nisu dati bitni podaci - "Armija više ne može sjediti na bombi" (Mamula kasnije tvrdi da je vojska bila spremna i na vojni udar).<ref>Jović 2003, 412</ref> * [[23. 9.|23]] - [[24. 9.|24]]/25. 9. - [[Osma sednica CK SKS|Osma sjednica CK SK Srbije]]: [[Dragiša Pavlović]] je razrešen članstva u Predsedništvu CK [[Savez komunista Srbije|SK Srbije]] (na čelu gradske partije će ga zameniti [[Radoš Smiljković]]); kritikovan je i predsednik Predsedništva SRS [[Ivan Stambolić]]. Dominaciju u SK Srbije ima struja Slobodana Miloševića. * [[27. 9.]] - Osnovan [[Mađarski demokratski forum]], populistička umerena opozicija [[Mađarska socijalistička radnička partija|vladajućoj partiji]] u [[Narodna Republika Mađarska|NR Mađarskoj]]. * 27. 9. - Otvoren [[Kairski metro]]. * [[28. 9.]] - Prva epizoda ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' (do 1994). * 28. 9. - Potpukovnik Rabuka ponovo izveo puč na Fidžiju, sledećeg meseca proglašava republiku. Indo-fidžijci su izloženi progonima. * [[30. 9.]] - Partizan ispao od Fljamurtarija iz [[Valona|Valone]] (2:0 za Fljamurtari u Valoni i 2:1 za Partizan u Beogradu). * 30. 9. - {{flagicon|Afganistan|1987}} [[Mohamad Nadžibula]] je novi predsednik [[Demokratska Republika Afganistan|Afganistana]] (od jula se ponovo zove Republika Afganistan, umesto Demokratska R. A.). Zemlja je ove godine dobila novi ustav === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Evropski savet odbio po geografskom osnovu zahtev [[Maroko|Maroka]] za priključenje Evropskoj zajednici. * 1. 10. - Neredi u [[Lhasa|Lhasi]] na [[Tibet]]u, šest mrtvih. * [[4. 10.]] - Dogovoren Sporazum o slobodnoj trgovini između SAD i Kanade (ratifikovan sledeće godine). * [[11. 10.]] - Drugi nacionalni marš na Vašington za gej i lezbijska prava - u [[LGBT]] zajednici poznat i kao "Veliki marš" - kasnije Nacionalni ''coming-out'' dan, tj. [[Dan izlaska iz ormara]]. * 11. 10. - [[Uwe Barschel]], donedavni predsednik vlade nemačkog [[Schleswig-Holstein]]a, pronađen mrtav u Ženevi - nalazio se u središtu skandala zbog optužbi da je želeo špijunirati SPD. * [[15. 10.]] - Južnu Englesku i severnu Francusku uveče pogodila uraganska oluja sa 22 žrtve (poznata po tome što je TV meteorolog nekoliko sati ranije najavio samo vetrovito vreme). * 15. 10. - Predsednik [[Burkina Faso|Burkine Faso]] [[Thomas Sankara]] ubijen tokom državnog udara na čelu sa njegovim bivšim saradnikom [[Blaise Compaoré|Blaiseom Compaoréom]] - preokreće Sankarinu marksističku politiku i ostaje na vlasti do puča 2014. (osuđen na doživotni zatvor 2022). [[Datoteka:Belgrade old town.jpg|mini|220px|[[Knez Mihailova]]]] * [[oktobar]] - Završena rekonstrukcija Knez Mihailove ulice u Beogradu. * [[16. 10.]] - Protesti Srpkinja i Crnogorki u Prištini - [[Fadil Hoxha]] je prošle godine ispričao vic o silovanju na račun Srpkinja i drugih ne-Albanki a što je objavljeno prošle nedelje<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/17/Former-Yugoslav-Vice-President-Fadil-Hoxha-an-ethnic-Albanian/9492561441600/ Former Yugoslav Vice President Fadil Hoxha, an ethnic Albanian...]. upi.com Archives Oct. 17, 1987</ref> - biće isključen iz [[SKJ]], poslate specijalne milicijske snage u pokrajinu (300 pripadnika<ref>[http://www.upi.com/Archives/1988/09/13/Police-reinforcements-sent-to-troubled-province/3989590126400/ Police reinforcements sent to troubled province]. upi.com Archives Sept. 13, 1988</ref>), za svaki slučaj. * 16. 10. - Mala [[Jessica McClure]] spasena iz bunara u koji je upala u [[Midland, Texas]], posle dva dana napora i intenzivnog TV praćenja preko [[CNN]]-a. * [[17. 10.]] - Sudar teretnog voza i šinobusa kod Rajca u Srbiji - 10 mrtvih. * 17. 10. - Otac Joseph Wresinski okupio 100.000 ljudi na pariskom Trokaderu za žrtve siromaštva, gladi, nasilja i straha - kasnije [[Međunarodni dan za iskorenjivanje siromaštva]]. [[Datoteka:Black Monday Dow Jones.svg|mini|200px|Dow Jones, jul 1987 - januar 1988]] * [[19. 10.]] - [[Crni ponedeljak (1987)|Crni ponedeljak]] - veliki pad na berzama širom sveta, [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] pao za 508 poena odn. 22,61%. * 19. 10. - Operacija Nimble Archer: tri dana nakon što su Iranci gađali raketama tanker ''MV Sea Isle City'', Amerikanci napali dve iranske naftne platforme. * 19. 10. - Sudar dva voza u Bintaru kod [[Džakarta|Džakarte]], 156 mrtvih. * [[23. 10.]] - Uskraćena potvrda konzervativnom kandidatu za Vrhovni sud SAD [[Robert Bork|Robertu Borku]] nakon velike medijske i stranačke kampanje od nominacije prošlog jula. * 23. 10. - U Italiji prikazan film ''[[The Last Emperor]]''. * [[25. 10.]] - [[Datoteka:Football pictogram.svg|25px]] [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u nogometu - Čile 1987.]]: mlada reprezentacija Jugoslavije postala prvak svijeta, pobjedom nad Njemačkom (1:1, [[Zvonimir Boban]] dao gol, pa 5:4 na penale). Prva i poslednja titula za ju-reprezentaciju. * 25. 10. - 1. 11. - 13. Nacionalni kongres KP Kine: potvrđena politika ekonomskih reformi i Otvorenih vrata usvojena 1978, [[Zhao Ziyang]] i zvanično generalni sekretar, vođstvo podmlađeno tehnokratama pristalicama reforme. * [[26. 10.]] - [[Slobodan Živojinović]] dostiže 19. mesto na ATP listi, svoj najbolji plasman. * 26. 10. - [[Salvadorski građanski rat]]: ubijen [[Herbert Anaya]], predsednik Komisije za ljudska prava [[El Salvador]]a - ranije tokom meseca su počeli razgovori između vlade i gerile, dva dana kasnije parlament odobrio amnestiju za 400 političkih zatvorenika. * [[27. 10.]] - Plenum CK KPSS: [[Boris Jeljcin]] izražava nezadovoljstvo sporošću reformi i servilnošću prema generalnom sekretaru Gorbačovu, daje ostavku bez presedana u Politbirou - postaje poznat kao pobunjenik. * 27. 10. - Operacija Lalang u [[Malezija|Maleziji]]: hapšenje 107 osoba iz NVO, opozicionara, intelektualaca, umetnika i dr. uz obrazloženje prevencije rasnih nereda. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Britanski voz ''[[InterCity 125]]'' postigao svetski rekord za dizel vuču, 238&nbsp;km/h. * [[4. 11.]] - [[Li Peng]] je v.d. premijera NR Kine, umesto Zhao Ziyanga (zvanično od sledećeg marta, ostaje do 1998). * [[6. 11.]] - Nakon što je [[Yasuhiro Nakasone]] morao dati ostavku zbog pokušaja uvođenja [[PDV]], novi japanski premijer je [[Noboru Takeshita]] (do 1989). * [[7. 11.]] - [[Habib Bourguiba]] je uklonjen sa vlasti u [[Tunis]]u, nasleđuje ga [[Zine El Abidine Ben Ali]] (do [[2011]]). [[Datoteka:Vuk Karadžić 1987 Yugoslavia stamp2.jpg|mini|200px|Vuk na markici: [[Vuk Karadžić (TV serija)|TV serija]] se emituje od novembra do februara]] * [[8. 11.]] - Povodom 200-godišnjice rođenja [[Vuk Stefanović Karadžić|Vuka Stefanovića Karadžića]], prikazana prva od 16 epizoda TV serije "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]". * 8. 11. - Bomba Privremene IRA-e ubila 11 ljudi tokom ceremonije Dana sećanja u [[Enniskillen]]u. * [[10. 11.]] - Umro predsednik [[Niger]]a gen. [[Seyni Kountché]], sledi [[Ali Saibou]] (do 1993). * [[11. 11.]] - Na Gorbačovljevu inicijativu, moskovski partijski komitet smenjuje Jeljcina s položaja Prvog sekretara, dva dana nakon što je ovaj, izgleda, pokušao da se ubije - zapečaćen rivalitet njih dvojice. * [[15. 11.]] - SFRJ: od ponoći (po sugestiji MMF?) opet zamrznute plate i znatan skok cena nekih proizvoda (prehrana, benzin, energija, saobraćaj itd.), inflacija je 168%<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/15/Yugoslavia-increases-food-fuel-prices/5686563950800/ Yugoslavia increases food, fuel prices]. upi.com Archives Nov. 15, 1987</ref>. * 15. 11. - [[Brašovska pobuna]]: revolt radnika fabrike kamiona u rumunskom [[Brašov]]u, ugušen do kraja dana - u zemlji je nestašica hrane i energije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/12/Romanias-workers-grind-through-a-tough-cold-winter/3238566283600/ Romania's workers grind through a tough cold winter]. upi.com Archives Dec. 12, 1987</ref>. * [[novembar]] - Osnovan [[Helsinški odbor za ljudska prava]] Jugoslavije. * [[16. 11.]] - Devalvacija dinara za 24,6% - 1.299 dinara za dolar, prema 433 prošle godine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/11/17/Yugoslavia-devalues-currency-by-nearly-25-percent/2838564123600/ Yugoslavia devalues currency by nearly 25 percent]. upi.com Archives Nov. 17, 1987</ref>. * [[18. 11.]] - Zapalile se pokretne stepenice u londonskoj metro-stanici King's Cross, 31 žrtva u požaru. * [[19. 11.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: počinje [[Operacija Magistral]], Sovjeti i afganska vojska čiste put od [[Gardez]]a do [[Opsada Kosta|opkoljenog Hosta]] (do januara). * [[25. 11.]] - Tajfun Nina pogodio [[Filipini|Filipine]], stradalo preko 1000 ljudi. * 25. 11. - [[Noć jedrilica]]: dvojica palestinskih gerilaca ušli [[Zmajarstvo|zmajevima]] iz južnog Libana u Izrael, jedan od njih ubio šestoricu izraelskih vojnika. * [[28. 11.]] - South African Airways Flight 295: avion zbog požara pao u Indijski okean blizu Mauricijusa, 159 mrtvih. * [[29. 11.]] - [[Korean Air let 858]]: Južnokorejski avion "[[Boeing 707]]" sa 115 putnika i članova posade srušio se iznad [[Mianmar|Burme]]. U [[Bahrein]]u je potom uhapšena jedna žena koja je priznala da je sjevernokorejski agent i da je postavila eksploziv u avion prema nalogu njene vlade kako bi bile onemogućene Olimpijske igre u [[Seoul|Seulu]] 1988. * 29. 11. - Neuspeli referendum u Poljskoj o radikalnoj ekonomskoj reformi i o demokratizaciji društva - odgovori pozitivni ali s manje od 50% ukupnog broja birača. * 29. 11. - Izbori na [[Haiti]]ju poništeni nakon što je vojska ubila nepoznat broj birača. === Decembar/Prosinac === [[Datoteka:Reagan and Gorbachev signing.jpg|mini|220px|Gorbačov i Regan potpisuju INF ugovor]] * [[2. 12.]] - Otvoren Urgentni centar u Beogradu. * 2. 12. - [[Adria Airways]] uvela letove za [[Izrael]]. * [[7. 12.]] - Pacific Southwest Airlines Flight 1771: avion pao u Kaliforniji nakon što je bivši zaposlenik ubio pilote - 43 poginulih. * [[8. 12.|8]] - [[10. 12.]] - [[Vašingtonski samit (1987)|Vašingtonski samit]]: Regan i Gorbačov potpisali [[Ugovor o nuklearnim snagama prelaznog dometa]] (INF, suspendovan 2019). * 8. 12. - U [[Pojas Gaze i Zapadna obala|Pojasu Gaze i Zapadnoj obali]] počinje [[Prva Intifada]] (do 1993). * 8. 12. - XI sednica CK [[Komunistička partija Jugoslavije|SKJ]] na kojoj je razmatran ustavni položaj SR Srbije. Posle masovnih demonstracija Srpkinja i Crnogorki s Kosova, iz SK isključen [[Fadil Hoxha|Fadilj Hodža]]. * 8. 12. - Masakr u ''Queeen Street'', u [[Melbourne]]u: Frank Vitkovic ubio osam ljudi u pošti pa skočio sa 11. sprata. * [[9. 12.]] - Počeo štrajk u [[ljubljana|ljubljanskom]] [[Litostroj]]u, traže se nezavisni [[sindikat]]i i politička pluralizacija. Događaj se smatra početkom pluralizacije u Sloveniji. * 9. 12. - [[Microsoft]] izdao [[Windows 2.0]]. * [[10. 12.]] - Nemački magazin ''Der Stern'' objavljuje jugoslovenske dokumente koji navodno dokazuju da je [[Kurt Waldheim]] bio umešan u ratne zločine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/10/Waldheim-link-to-war-crimes-reported/9793566110800/ Waldheim link to war crimes reported]. upi.com Archives Dec. 10, 1987</ref>; kasnije tokom meseca londonski ''Sunday Express'' tvrdi da je Jugoslavija znala za Waldheimovu prošlost, što je korišćeno za pritisak<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/26/Report-Yugoslavia-had-evidence-linking-Waldheim-to-war-crimes/2772567493200/ Report: Yugoslavia had evidence linking Waldheim to war crimes]. upi.com Archives Dec. 26, 1987</ref>. * 10. 12. - [[Miro Barešić]] pušten na uslovnu slobodu u Švedskoj i proteran u Paragvaj. * 10. 12. - Sudar autobusa i voza kod Glogovca - osam mrtvih, 51 povređeni. * [[11. 12.]] - [[Husein Mujić]] postaje reis-ul-ulema Islamske zajednice u SFRJ (do 1989). * 11. 12. - Svetska komisija o okolišu i razvoju ili Brundtlandina komisija objavila izveštaj "Naša zajednička budućnost", definisan pojam [[održivi razvoj]]. * 11. 12. - ETA postavila auto-bombu pored kasarne Civilne garde u [[Saragosa|Saragosi]], 11 poginulih, uključujući petoro dece. * [[14. 12.]] - Predsednik Predsedništva SR Srbije [[Ivan Stambolić]] razrešen dužnosti,<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19871215|page:1 "Borba", 15. dec. 1987]. istorijskenovine.unilib.rs</ref> zameniće ga [[Petar Gračanin]] (do 1989). * [[16. 12.]] - U [[Južna Koreja|Južnoj Koreji]] održani prvi direktni predsednički izbori, izabran [[Roh Tae-woo]] - sa revizijom [[Ustav Južne Koreje|ustava]] u oktobru, to se smatra početkom demokratične Šeste republike. * [[17. 12.]] - [[Miloš Jakeš]] postaje generalni sekretar [[Komunistička partija Čehoslovačke|KP Čehoslovačke]] umesto [[Gustáv Husák|Gustáva Husáka]], koji ostaje predsednik zemlje (obojica do 1989). * [[18. 12.]] - Izmišljen programski jezik [[Perl]]. * 18. 12. - U Japanu izdata prva kompjuterska igra iz franšize ''[[Final Fantasy]]''. * [[20. 12.]] - U najtežoj mirnodopskoj nesreći na moru, sudar filipinskog feribota ''MV Doña Paz'' i jednog tankera preživelo 11 od 4.397 putnika i članova posade feribota. "Dona Paz" bio registrovan za prevoz najviše 1.500 ljudi. * ca. [[25. 12.]] - [[Stefan Milenković]] nastupa na Božićnom koncertu u Beloj kući, pred [[Ronald Reagan|Ronaldom Reganom]]. * [[30. 12.]] - Prvi blok [[Termoelektrana Kostolac|Termoelektrane Kostolac]] B snage 348,5 MW ulazi u proizvodnju, ove godine je otvoren i novi kop Drmno. * 30. 12. - U Skupštini SFRJ prvi put nisu usvojeni budžet i rezolucija o razvoju<ref>Borba, 4. jan. 1987</ref> - blokirano iz Slovenije.<ref>Jović 2003, 450</ref> === Kroz godinu === * [[Unska pruga]] elektrificirana do [[Knin]]a. * [[WHO|Svetska zdravstvena organizacija]] rangirala Beograd kao peti najzagađeniji grad na svetu, 15% stanovnika ima [[bronhitis]]. * Prema Ticinoj proceni, GDP po glavi Hrvatske je porastao 452% od 1950. do 1987, prosečna stopa rasta 4,16% je u Evropi niža samo od Španije i Grčke; odnos sa američkim GDP PC je porastao sa 19 na 38%; preteknuta je većina centralnoevropskih zemalja. Od ove godine sledi pad.<ref>Tica, Josip [https://hrcak.srce.hr/file/56298 The Estimation of 1910-1989 Per Capita GDP in Croatia] (2004). hrcak.srce.hr</ref> * Iz kaveza u beogradskom zoo-vrtu pobegla ženka jaguara (nije izašla van vrta). * [[Glasnost]] iz SSSR utiče i na istočnu Evropu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/12/18/Glasnosts-waves-send-Eastern-Europe-into-a-dither/4614566802000/ Glasnost's waves send Eastern Europe into a dither]. upi.com Archives Dec. 18, 1987</ref>. * Nagibni voz [[Pendolino]] debituje u [[Italija|Italiji]]. * Prva verzija patika [[Nike Air Max]]. * Braća Thomas i John Knoll napravili software ''[[Adobe Photoshop|Photoshop]]'', dogodine prodali licencu Adobe-u. * [[Starbucks]] počinje širenje van [[Seattle]]a. == U popularnoj kulturi == * [[Đorđe Balašević]] se osvrće na godinu u pesmi "1987" na albumu ''U tvojim molitvama'' (refren: "Jadna i bedna, osamdeset sedma"). == 1987. u temama == * [[Televizija]]. TV serije: "[[Bolji život]] 1", "[[Vuk Karadžić (TV serija)|Vuk Karadžić]]" (1987-88), "Deco, pevajte sa nama", "I to se zove sreća", "Sazvežđe belog duda", "Soba 405" (TV Beograd); "Čovek u srebrnoj jakni", "Poslednje leto detinjstva" (TV Novi Sad). * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Oktoberfest (film)|Oktoberfest]]", "[[Lager Niš (film)|Lager Niš]]", "[[Na putu za Katangu]]", "[[Dogodilo se na današnji dan]]", "[[Hajde da se volimo]]", "[[Slučaj Harms (film)|Slučaj Harms]]", "[[U ime naroda]]", "[[Već viđeno]]", "[[Uvek spremne žene]]", "[[Anđeo čuvar (film)|Anđeo čuvar]]", "[[Kraljeva završnica]]", "[[Ovo malo duše]]", "[[Oficir s ružom]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1987.]]). * Neki domaći muzički/glazbeni albumi<ref>[https://www.discogs.com/search/?format_exact=LP&format_exact=Album&year=1987&decade=1980&country_exact=Yugoslavia Explore Yugoslavia LP Album from 1987 on Discogs]. discogs.com (pristup. 16. 7. 2016.)</ref> (→ [[:Kategorija:Albumi 1987.]]): ** Pop/rock: <small>[[Riblja čorba]]</small>: "[[Ujed za dušu]]"; <small>[[Ekatarina Velika]]</small>: "Ljubav"; <small>[[Disciplina kičme]]</small>: "Dečija pesma" i "Uživo! Najlepši hitovi!"; <small>[[Nebojša Krstić|Krstić]] i [[Srđan Šaper|Šaper]]</small>: "Poslednja mladost u Jugoslaviji"; <small>[[Zabranjeno pušenje]]</small>: "Pozdrav iz zemlje Safari"; <small>[[Parni valjak]]</small>: "Anđeli se dosađuju?"; <small>[[Osmi putnik (sastav)|Osmi putnik]]</small>: "Glasno, glasnije"; <small>[[Azra]]</small>: "Između krajnosti"; <small>[[Dino Merlin|Merlin]]</small>: "Merlin"; <small>[[Crvena jabuka (bend)|Crvena jabuka]]</small>: "Za sve ove godine"; <small>[[Oktobar 1864]]</small>: "Oktobar 1864"; <small>[[Valentino (sastav)|Valentino]]</small>: "No.3"; <small>[[Yu grupa]]</small>: "Od zlata jabuka"; <small>[[Leb i sol]]</small>: "Kao kakao"; <small>[[Film (glazbeni sastav)|Film]]</small>: "Sunce sja!"; <small>[[Cacadou Look]]</small>: "Tko mari za čari"; <small>[[Bombaj štampa]]</small>: "Bombaj štampa"; <small>[[Dejan Cukić]]</small>: "Spori ritam"; <small>[[Đavoli (glazbeni sastav)|Đavoli]]</small>: "Hallo Lulu 22"; <small>[[Massimo Savić|Massimo]]</small>: "Stranac u noći"; <small>[[Poslednja igra leptira]]</small>: "Zajedno smo piškili u pesku"; <small>[[Piloti]]</small>: "Kao ptica na mom dlanu"; <small>[[Tutti Frutti Band]]</small>: "Gore iznad oblaka"; <small>[[Marina Perazić]]</small>: "Marina"; <small>[[Alisa (muzička grupa)|Alisa]]</small>: "Da li si čula pesmu umornih slavuja"; <small>[[Laibach]]</small>: "Opus dei"; <small>[[Tonny Montano]]</small>: "Talični Tom je mrtav"; <small>[[Zana (grupa)|Zana]]</small>: "Otkinimo noćas zajedno"; <small>[[Vlada Divljan]]</small>: "Tajni život A.P. Šandorova" ** Zabavni: <small>[[Novi fosili]]</small>: "Dijete sreće"; <small>[[Arsen Dedić]]</small>: "Kino Sloboda"; <small>[[Neda Ukraden]]</small>: "Došlo doba da se rastajemo"; <small>[[Boris Novković]]</small>: "Jači od sudbine"; <small>[[Magazin (sastav)|Magazin]]</small>: "Magazin"; <small>[[Mišo Kovač]]</small>: "Malo mi je jedan život s tobom"; <small>[[Josipa Lisac]]</small>: "Boginja"; <small>[[Zdravko Čolić]]</small>: "Rodi me majko sretnog"; ** Folk: <small>[[Lepa Brena]] i Slatki greh</small>: "Hajde da se volimo"; <small>[[Toma Zdravković]]</small>: "Dal' je moguće"; <small>[[Radiša Urošević]]</small>: "Tebi za ljubav"; <small>[[Milan Babić (pevač)|Milan Babić]]</small>: "Bilo pa prošlo"; <small>[[Halid Bešlić]]</small>: "Eh, kad bi ti rekla mi, volim te"; <small>[[Slobodan Mulina]]</small>: "Zlatibore pitaj Taru"; ** Debitantski albumi (ne mora biti početak karijere): Oktobar 1864, [[Jasmin Stavros]], Cacadou Look, Bombaj štampa, Dejan Cukić (solo), Marina Perazić (solo), [[Bel Tempo]]... * Neka vozila uvedena 1987: <gallery> Peugeot 405 front.jpg|[[Peugeot 405]] (Evropski auto godine '88) F40 Ferrari 20090509.jpg|[[Ferrari F40]] 2014 Škoda Museum, Škoda Favorit 136 L typ 781 1989 01.JPG|[[Škoda Favorit]] Toyota Corolla (22562865978).jpg|[[Toyota Corolla]] (E90) 1991 Yugo Florida 1.3 EFI.jpg|[[Zastava Florida]] </gallery> == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[2. 1.]] - [[Nađa Higl]], plivačica, svetska šampionka * [[7. 1.]] - [[Sirušo]], jermenska pevačica * [[8. 1.]] - [[Cynthia Erivo]], glumica i pevačica * [[17. 1.]] - [[Oleksandr Usik]], bokser, objedinjeni prvak u teškoj kategoriji * [[18. 1.]] - [[Stefan Filipović]], crnogorski pjevač * [[21. 1.]] - [[Aida Hadžialić]], švedska političarka * [[24. 1.]] - [[Luis Suárez]], urugvajski fudbaler * [[25. 1.]] - [[Ivana Vuković]], glumica * [[26. 1.]] - [[Rigoberto Urán]], biciklista * [[27. 1.]] - [[Lupe Fuentes]], glumica * [[5. 2.]] - [[Hana Selimović]], glumica * [[8. 2.]] - [[Carolina Kostner]], italijanska klizačica * [[9. 2.]] - [[Michael B. Jordan]], glumac * [[14. 2.]] - [[Edinson Cavani]], urugvajski fudbaler * [[18. 2.]] - [[Skin Diamond]], glumica * [[21. 2.]] - Ellen/[[Elliot Page]], glumac * [[23. 2.]] - [[Marija Petronijević]], glumica, TV voditelj * [[24. 2.]] - [[Marko Đurković]], srpski košarkaš. * [[27. 2.]] - [[Milenko Tepić]], srpski košarkaš. * [[1. 3.]] - [[Kesha]], američka pevačica * [[6. 3.]] - [[Kevin-Prince Boateng]], fudbaler * [[19. 3.]] - [[Miloš Teodosić]], košarkaš * [[28. 3.]] - [[Kagney Linn Karter]], erotska glumica († [[2024]]) * [[29. 3.]] - [[Dimitri Payet]], francuski fudbaler === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 4.]] - [[Filip Kapisoda]], maneken († [[2010]]) * [[4. 4.]] - [[Sami Khedira]], nemački fudbaler * [[10. 4.]] - [[Hayley Westenra]], novozelandska pevačica * [[19. 4.]] - [[Marija Šarapova]], ruska teniserka * [[20. 4.]] - [[Dragan Labović]], košarkaš († [[2025]]) * [[28. 4.]] - [[Andrija Prlainović]], vaterpolista * [[29. 4.]] - [[Sara Errani]], italijanska teniserka * [[1. 5.]] - [[Leonardo Bonucci]], fudbaler * [[2. 5.]] - [[Filip Filipović (vaterpolista)|Filip Filipović]], srpski vaterpolista. * [[4. 5.]] - [[Cesc Fàbregas]], fudbaler * [[5. 5.]] - [[Marija Šestić]], bh. pjevačica * [[10. 5.]] - [[Allie Haze]], glumica * [[13. 5.]] - [[Marianne Vos]], holandska biciklistkinja * [[15. 5.]] - [[Andy Murray]], teniser * [[22. 5.]] - [[Novak Đoković]], srpski teniser * [[23. 5.]] - [[Filip Križan]], hrvatski glumac * [[8. 6.]] - [[Matea Ferk]], hrvatska skijašica * 8. 6. - [[Samantha Saint]], glumica * [[17. 6.]] - [[Kendrick Lamar]], reper * [[24. 6.]] - [[Lionel Messi]], argentinski fudbaler * [[26. 6.]] - [[Lucija Zaninović]], tekvondoašica * 26. 6. - [[Luka Lončar]], vaterpolist === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[2. 7.]] - [[Ruslana Koršunova]], kazahstanski model († [[2008]]) * [[3. 7.]] - [[Sebastian Vettel]], vozač F1 * [[17. 7.]] - [[Ivan Strinić]], nogometaš * [[1. 8.]] - [[Jakov Fak]], biatlonac * [[14. 8.]] - [[Tim Tebow]], igrač američkog fudbala * [[16. 8.]] - [[Ana Mandić]], glumica * [[24. 8.]] - [[Zoran Tošić]], srpski fudbaler. * [[25. 8.]] - [[Amy Macdonald]], kantautorka * 25. 8. - [[Rona Nishliu]], kosovska pevačica * [[26. 8.]] - [[Riley Steele]], glumica * [[5. 9.]] - [[Admir Ćatović]], bosanskohercegovački nogometaš * [[6. 9.]] - [[Andrea Lekić]], srpska rukometašica * [[7. 9.]] - [[Evan Rachel Wood]], glumica * [[9. 9.]] - [[Milan Stanković]], pevač * 9. 9. - [[Andrea Petković]], nemačka teniserka * 9. 9. - [[Nicole Aniston]], erotski model, glumica * [[24. 9.]] - [[Milojko Spajić]], premijer Crne Gore * [[28. 9.]] - [[Hilary Duff]], glumica, pevačica * [[30. 9.]] - [[Dragana Dabović]], glumica === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 10.]] - [[Maro Joković]], hrvatski vaterpolist * [[18. 10.]] - [[Zac Efron]], glumac * [[25. 10.]] - [[Black Angelika]], glumica * [[6. 11.]] - [[Ana Ivanović]], srpska teniserka * [[23. 11.]] - [[Snooki]], učesnica ''Jersey Shore'' * [[17. 12.]] - [[Bradley Manning|Bradley/Chelsea Manning]], dostavljač dokumenata WikiLeaksu * [[18. 12.]] - [[Miki Ando]], japanska klizačica * [[19. 12.]] - [[Karim Benzema]], fudbaler == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1987.}} === Januar/Siječanj &ndash; Februar/Veljača === * [[18. 1.]] - [[Sergio Blažić]], hrvatski pjevač i član rock grupe [[Atomsko sklonište]] * [[22. 1.]] - [[R. Budd Dwyer]], pensilvanijski političar (* [[1939]]) * [[25. 1.]] - [[Asim Ferhatović]], fudbaler Bosne i Hercegovine (* [[1933]]) * 25. 1. - [[Predrag Milosavljević]] Peđa, srpski slikar, diplomata, akademik (* [[1908]]) * [[29. 1.]] - [[Đuro Kladarin]], društveno-politički radnik SRH i SFRJ, narodni heroj (* [[1916]]) * 29. 1. - [[Ivo Lhotka Kalinski]], skladatelj (* [[1913]]) * [[2. 2.]] - [[Alistair MacLean]], pisac (* [[1922]]) * [[3. 2.]] - [[Vladimir Mošin]], sveštenik, istoričar (* [[1894]]) * [[4. 2.]] - [[Liberace]], američki pijanista, zabavljač (* [[1919]]) * [[5. 2.]] - [[Živojin Lazić]], solunski ratnik (* [[1892]]) * [[6. 2.]] - [[Nikola Cvejić]], operski pevač (* [[1896]]) * [[7. 2.]] - [[Claudio Villa]], italijanski pjevač (* [[1926]].) * 7. 2. - [[Jovan Kašić]], srpski lingvista (* [[1933]]) * [[19. 2.]] - [[Josip Seissel]], slikar, urbanist i arhitekt (* [[1904]]) * [[20. 2.]] - [[Ivan Brkanović]], hrvatski skladatelj (* [[1906]].) * [[22. 2.]] - [[Andy Warhol]], američki slikar, dizajner i filmski stvaratelj (* [[1928]].) * [[25. 2.]] - [[James Coco]], američki glumac (* [[1930]].) === Mart/Ožujak &ndash; April/Travanj === * [[2. 3.]] - [[Zećir Musić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[3. 3.]] - [[Danny Kaye]], američki pozorišni i filmski glumac (* [[1911]].) * [[19. 3.]] - [[Louis-Victor de Broglie]], francuski fizičar. (* [[1892]].) * [[21. 3.]] - [[Robert Preston]], glumac (* [[1918]]) * [[27. 3.]] - [[Stane Kavčič]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Slovenije (* [[1919]]) * [[28. 3.]] - [[Maria von Trapp]], inspiracija za "Moje pesme, moji snovi" (* [[1905]]) * [[9. 4.]] - [[James Leroy Bondsteel]], vojnik SAD, dobitnik Medalje časti (* [[1947]]) * [[11. 4.]] - [[Erskine Caldwell]], američki književnik (* [[1903]].) * 11. 4. - [[Primo Levi]], hemičar, književnik (* [[1919]]) * [[19. 4.]] - [[Stole Janković]], filmski režiser, scenarista (* [[1925]]) * [[23. 4.]] - [[Balint Vujkov]], hrvatski književnik (* [[1912]].) * [[28. 4.]] - [[Ben Linder]], inženjer ubijen od kontraša u Nikaragvi (* [[1959]]) === Maj/Svibanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[3. 5.]] - [[Dalida]], francuska pevačica (* [[1933]]) * [[4. 5.]] - [[Cathryn Damon]], glumica (* [[1930]]) * [[6. 5.]] - [[William J. Casey]], bivši direktor CIA (* [[1913]]) * [[11. 5.]] - [[James Jesus Angleton]], američki obaveštajac (* [[1917]]) * [[14. 5.]] - [[Rita Hayworth]], glumica (* [[1918]]) * [[18. 5.]] - [[Zdenko Kolacio]], urbanist, arhitekt (* [[1912]]) * [[22. 5.]] - [[Milenko Bojanić]], bivši predsednik Izvršnog veća SR Srbije (* [[1924]]) * [[26. 5.]] - [[Aleksa Čelebonović]], slikar (* [[1917]]) * [[27. 5.]] - [[John Howard Northrop]], hemičar, nobelovac (* [[1891]]) * [[28. 5.]] - [[Kosta Petković]], srpski geolog (* [[1903]]) * [[1. 6.]] - [[Rashid Karami]], premijer Libana (* [[1921]]) * [[2. 6.]] - [[Andrés Segovia]], španski gitarist (* [[1893]].) * [[3. 6.]] - [[Will Sampson]], slikar, glumac (* [[1933]]) * [[6. 6.]] - [[Branislav Kojić]], arhitekta (* [[1899]]) * 6. 6. - [[Dragan Sotirović]], bivši pripadnik JVuO i poljskog pokreta otpora (* [[1913]]) * [[13. 6.]] - [[Geraldine Page]], glumica (* [[1924]]) * [[22. 6.]] - [[Fred Astaire]], glumac, plesač, pevač (* [[1899]]) * [[24. 6.]] - [[Jackie Gleason]], glumac, komičar (* [[1916]]) * [[28. 6.]] - [[Ratomir Dugonjić|Rato Dugonjić]], bivši predsednik predsedništva SR BiH, narodni heroj (* [[1916]]) * [[29. 6.]] - [[Mile Uzelac]], general-potpukovnik JNA, narodni heroj (* [[1913]]) === Jul/Srpanj &ndash; Avgust/Kolovoz === * [[3. 7.]] - [[Naim Hadžiabdić]], vrhovni poglavar IZ u SFRJ (* [[1918]]) * [[4. 7.]] - [[Albert Kinert]], hrvatski slikar i grafičar (* [[1919]].) * [[8. 7.]] - [[Franjo Wölfl]], hrvatski nogometaš (* [[1918]].) * 8. 7. - [[Ivan Raos]], književnik (* [[1921]]) * [[10. 7.]] - [[John Hammond (producent)|John Hammond]], muzički producent (* [[1910]]) * [[28. 7.]] - [[Šime Vučetić]], hrvatski književnik (* [[1909]].) * 28. 7. - [[Ismet Alajbegović Šerbo]], bh. harmonikaš (* [[1925]]) * [[30. 7.]] - [[Antonije Marinković]], srpski književnik (* [[1917]]) * [[1. 8.]] - [[Pola Negri]], glumica (* [[1897]]) * [[4. 8.]] - [[Dragiša Vitošević]], književnik (* [[1935]]) * [[7. 8.]] - [[Camille Chamoun]], libanski političar, bivši predsednik (* [[1900]]) * 7. 8. - [[Mihajlo Apostolski]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[8. 8.]] - [[Danilo Blanuša]], matematičar, profesor (* [[1903]]) * 8. 8. - [[Mirko Kujačić]], slikar (* [[1901]]) * [[9. 8.]] - [[Marija Kon]], bh. germanistica (* [[1894]]) * [[17. 8.]] - [[Oktavijan Miletić]], hrvatski filmski režiser (* [[1902]].) * 17. 8. - [[Rudolf Hess]], Hitlerov zamenik do [[1941]]. (* [[1894]]) * [[26. 8.]] - [[Radovan Vukanović]], general-pukovnik JNA, narodni heroj (* [[1906]]) * [[28. 8.]] - [[John Huston]], filmski režiser, glumac (* [[1906]]) * [[29. 8.]] - [[Lee Marvin]], glumac (* [[1924]]) === Septembar/Rujan &ndash; Oktobar/Listopad === * [[1. 9.]] - [[Gerhard Fieseler]], letački as, proizvođač aviona (* [[1896]]) * [[3. 9.]] - Četvorica vojnika u Paraćinu (Srđan Simić, Hazim Džananović, Safet Dudaković, Goran Begić) i napadač [[Aziz Keljmendi]] (* [[1967]]) * 3. 9. - [[Viktor Njekrasov]], književnik (* [[1911]]) * [[4. 9.]] - [[Richard Marquand]], filmski režiser (* [[1937]]) * [[5. 9.]] - [[Petar Lisičar]], arheolog, povjesničar (* [[1908]]) * [[10. 9.]] - [[Đorđe Pura]], glumac (* [[1923]]) * [[11. 9.]] - [[Peter Tosh]], jamajkanski pevač i muzičar (* [[1944]]) * [[13. 9.]] - [[Mervyn LeRoy]], filmski režiser, producent (* [[1900]]) * [[20. 9.]] - [[Mladen Đuričić]], kapetan rečne plovidbe, književnik (* [[1889]]) * [[23. 9.]] - [[Bob Fosse]], filmski režiser, koreograf (* [[1927]]) * 23. 9. - [[Karlo Mrazović]], učesnik Španskog rata i NOB, društveno-politički radnik, narodni heroj (* [[1902]]) * [[25. 9.]] - [[Mary Astor]], glumica (* [[1906]]) * [[29. 9.]] - [[Časlav Đaja]], matematičar (* [[1922]]) * [[3. 10.]] - [[Jean Anouilh]], francuski književnik (* [[1910]].) * [[7. 10.]] - [[Ivica Belošević]], hrvatski nogometaš (* [[1909]].) * [[9. 10.]] - [[Vladimir Ruždjak]], hrvatski operni pjevač (* [[1922]].) * [[13. 10.]] - [[Walter Houser Brattain]], supronalazač tranzistora, nobelovac (* [[1902]]) * [[15. 10.]] - [[Thomas Sankara]], predsednik Burkine Faso (* [[1949]]) * [[18. 10.]] - [[Josip Roglić]], geograf, akademik (* [[1906]]) * [[20. 10.]] - [[Andrej Kolmogorov]], matematičar (* [[1903]]) * [[22. 10.]] - [[Lino Ventura]], italijanski glumac (* [[1919]].) * [[24. 10.]] - [[Ino Perišić]], dirigent i skladatelj (* [[1920]]) * [[28. 10.]] - [[André Masson]], slikar (* [[1896]]) === Novembar/Studeni &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 11.]] - [[Melita Lorković]], pijanistica (* [[1907]]) * [[2. 11.]] - [[Anka Krizmanić]], hrvatska slikarica i grafičarka (* [[1896]].) * [[5. 11.]] - [[Georges Franju]], francuski režiser, scenarista (* [[1912]]) * [[8. 11.]] - [[Alija Nametak]], bosanskohercegovački pripovjedač, dramatičar i folklorist (* [[1906]]) * [[10. 11.]] - [[Seyni Kountché]], predsednik Nigera (* [[1931]]) * [[16. 11.]] - [[Muhamed Pašić Mašura]], pjevač sevdalinki (* [[1930]]) * [[18. 11.]] - [[Jacques Anquetil]], biciklista (* [[1934]]) * [[22. 11.]] - [[Gedeon Bogdanović]], general-major JNA, narodni heroj (* [[1912]]) * [[30. 11.]] - [[James Baldwin]], američki pisac (* [[1924]].) * 30. 11. - [[Boško Karalić]], narodni heroj (* [[1919]]) * [[4. 12.]] - [[Rouben Mamoulian]], filmski i pozorišni režiser (* [[1897]]) * 4. 12. - [[Borivoje Ilić]], kompozitor, dirigent (* [[1918]]) * [[10. 12.]] - [[Jascha Heifetz]], violinista (* [[1901]]) * [[14. 12.]] - [[Olga Stanisavljević]], glumica (* [[1930]]) * [[17. 12.]] - [[Marguerite Yourcenar]], belgijska spisateljica (* [[1903]].) * [[18. 12.]] - [[Dimitrije Bašičević Mangelos]], umjetnik, kritičar, kustos (* [[1921]]) === Kroz godinu === * [[Hakija Kulenović]], slikar (* [[1905]]) * [[Dragutin Čolić]], kompozitor (* [[1907]]) == Nobelova nagrada za 1987. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Georg Bednorz]] i [[K. Alex Müller]] (važan proboj u otkriću [[visokotemperaturna superprovodljivost|superprovodljivosti]] u keramičkim materijalima) * [[nobelova nagrada za hemiju|'''Kemija''']]: [[Donald J. Cram]], [[Jean-Marie Lehn]] i [[Charles Pedersen]] (razvoj i upotreba [[Domaćin-gost hemija|molekula sa strukturno-specifičnim]] interakcijama visoke selektivnosti) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Susumu Tonegawa]] (otkriće genetskog principa za stvaranje diverziteta [[Antitelo|antitela]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Joseph Brodsky]] (za sveobuhvatno autorstvo, prožeto jasnoćom misli i poetskim intenzitetom) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Óscar Arias]] (za rad na miru u Centralnoj Americi, čiji su napori doveli do [[Esquipulaski sporazum|sporazuma]] potpisanog u Gvatemali 7. avgusta ove godine) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[Robert Solow]] (doprinos teoriji [[Ekonomski rast|ekonomskog rasta]]) == Dani sećanja == * == Povezano == * [[Hronologija raspada SFRJ|Kronologija raspada SFRJ]] == Reference == {{reflist|2}} ;Literatura * Collier's Year Book 1987 (Microsoft Encarta 2004). * Jović, Dejan. ''Jugoslavija Država koja je odumrla''. Prometej Zagreb 2003 * [http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, S.Stanković OSA-RFE == Vanjske veze == * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml Debates Begin on Amending the Yugoslav Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060249/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-3-17.shtml |date=2011-07-28 }}, Stanković, Open Society Archives - Radio Free Europe * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml Chernobyl and Eastern Europe: One year after the Acfcident] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524100651/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/69-7-122.shtml |date=2012-05-24 }}, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml Eastern Europe Inching Toward Resumption of Relations with Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060313/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/101-4-99.shtml |date=2011-07-28 }}, Vladimir Socor, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml Gorbachev's Mediterranean Proposals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060305/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/70-1-173.shtml |date=2011-07-28 }}, Douglas Clarke, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml Chinese Albanian-Language Broadcasters In Pristina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060256/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-4-46.shtml |date=2011-07-28 }}, Louis Zanga, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml Joint Ventures in Eastern Europe and China] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728060331/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/128-5-148.shtml |date=2011-07-28 }}, OSA-RFE {{commonscat|1987}} [[Kategorija:1987.]] mrqq4uys3a9dy45hkteth023dwg28rc 0 15680 42591486 42350966 2026-05-11T12:05:58Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591486 wikitext text/x-wiki {{Chembox-lat | Name = Mravlja kiselina | ImageFileL1 = Formic acid.svg | ImageSizeL1 = 120px | ImageNameL1 = Struktura kiseline | ImageFileR1 = Formic-acid-3D-balls-B.png | ImageSizeR1 = 120px | ImageNameR1 = 3D model | IUPACName = Metanska kiselina | OtherNames = Vodonik-karboksilna kiselina<br />Formijatna kiselina<br />Aminska kiselina | Section1 = {{Chembox Identifiers | SMILES = O=CO | CASNo = 64-18-6 | CASNo_Ref = {{cascite}} | ChemSpiderID = 278 | RTECS = LQ4900000 | MeSHName=Formic+acid }} | Section2 = {{Chembox Properties | Formula = CH₂O₂<br />HCOOH | MolarMass = 46.0254 g/mol | Appearance = bezbojna tečnost | Density = 1.22 g/mL, tečna | Solubility = rastvorljiva | MeltingPt = 8.4&nbsp;°C | BoilingPt = 101&nbsp;°C | pKa = 3.744 | Viscosity = 1.57 cP na 26&nbsp;°C }} | Section3 = {{Chembox Structure | MolShape = planarna | Dipole = 1.41 [[Debaj|D]](gas) }} | Section7 = {{Chembox Hazards | ExternalMSDS = [http://sciencelab.com/msds.php?msdsId=9924098 ScienceLab.com] | MainHazards = korozivna; škodljiva | NFPA-H = 3 | NFPA-F = 2 | NFPA-R = 1 | FlashPt = 69&nbsp;°C (156&nbsp;°F) | RPhrases = {{R10}}, {{R35}} | SPhrases = {{S1/2}}, {{S23}}, {{S26}}, {{S45}} }} | Section8 = {{Chembox Related | Function = karboksilne kiseline | OtherFunctn = [[sirćetna kiselina]]<br />[[propanska kiselina]] | OtherCpds = [[formaldehid]]<br />[[metanol]]}} }} '''Mravlja kiselina''' (ili '''metanska kiselina''') je najjednostavnija [[karboksilne kiseline|karboksilna kiselina]]. Njena [[formula]] je [[Vodik|H]][[ugljenik|C]][[kiseonik|O]]OH ili CH₂O₂. Značajna je kao posrednik hemijske sinteze i javlja se u prirodi, najčešće u otrovu [[pčela|pčele]] ili žaoci [[mrav]]a kao i u [[kopriva]]ma. U [[priroda|prirodi]] se nalazi u žaokama mnogih insekata reda [[Hymenoptera]], uglavnom [[mrav]]a. Takođe je značajan proizvod sagorevanja vozila sa alternativnim [[goriva|gorivom]] u kojima se [[metanol]] sagoreva. Naziv "formijatna kiselina" je izveden iz [[Latinski jezik|latinske]] reči koja znači mrav (''formica'') zbog toga što se nekada izolovala destilacijom tela mrava. [[Hemijsko jedinjenje]] kao so dobijena [[neutralizacija|neutralizacijom]] mravlje kiseline [[hidroksid|bazom]] ili [[estar]] dobijen iz mravlje kiseline se označava kao '''[[formijat]]''' (ili '''[[metanoat]]'''). Formijatni [[jon]] ima formulu HCOO⁻. == Svojstva == Mravlja kiselina se može rastvoriti u [[voda|vodi]] kao i u mnogim polarnim organskim [[otapalo|rastvaračima]]. Delimično je rastvorna i u [[ugljikovodici|ugljovodonicima]]. Kada je rastvorena u ugljovodonicima ili kada je u fazi [[Agregatna stanja|pare]], izgrađena je od [[Polimer|dimera]] vezanih zajedno [[vodonične veze|vodoničnim vezama]]. U fazi [[gas]]a, zbog prisustva vodoničnih veza veoma odstupa od [[Idealni gas|idealnog gasnog zakona]]. Tečna i čvrsta mravlja kiselina se sastoji od [[molekula]] vezanih vodoničnom vezom. == Reakcije == Mravlja kiselina ima slične osobine kao i druge karboksilne kiseline iako pri normalnim uslovima ne formira ni [[acil-hlorid]] ni [[Kiselinski anhidrid|anhidrid]]. Svi pokušaji da se ovo uradi nisu bili uspešni sve dok [[Džordž Olah]] nije 1979. godine objavio četiri uspešne metode. Jedna se sastojala iz reakcije [[formil-fluorid]]a sa [[natrijum-formijat]]om. Za druge tri bilo je potrebno koristiti dehidratacione agense. Formijatni anhidrid je samo stabilan u rastvoru [[Etri|etra]], a razlaže se pri pokušaju izolovanja.<ref>{{cite journal | journal = [[Angew. Chem. Int. Ed. Engl.]] | doi = 10.1002/anie.197906141 | author = [[George A. Olah]]; Yashwant D. Vankar; Massoud Arvanaghi; Jean Sommer | volume = 18 | issue = 8 | pages = 614 | title = Formic Anhydride | year = 1979}}</ref> [[Toplota]] takođe uzrokuje da se mravlja kiselina razloži na [[ugljen monoksid|ugljen-monoksid]] i vodu. Mravlja kiselina deli neke redukcione osobine aldehida. Mravlja kiselina je jedinstvena zbog toga što je jedina [[kiselina]] koja može da se [[Adicija|adira]] na [[Alkeni|alkene]]. Mravlja kiselina i alkeni odmah reaguju da bi nagradili formijatni [[Estri|estar]]. U prisustvu određenih kiselina ([[Sumporna kiselina|sumporna]], [[fluorovodonik|fluorovodonična]]...), jedna varijanta [[Kohova reakcija|Kohove reakcije]] se odigrava umesto toga, i dobija se jedna viša karboksilna kiselina. Najjednostavniji formijati su rastvorni u vodi. == Dobijanje == Značajna količina mravlje kiseline se dobija kao međuproizvod u proizvodnji drugih hemikalija (npr. [[sirćetna kiselina]]). Ovakva proizvodnja je nedovoljna da zadovolji trenutnu tražnju za mravljom kiselinom, tako da se mravlja kiselina mora proizvoditi baš sa tim ciljem. Kada su [[metanol]] i [[ugljen monoksid|ugljen-monoksid]] spojeni u prisustvu jake baze, derivat mravlje kiseline [[metil-formijat]] se nagradi, prema reakciji: :[[metanol|CH₃OH]] + [[Ugljen monoksid|CO]] → [[metil-formijat|HCOOCH₃]] U industriji, ova reakcija se odvija u tečnoj fazi pri povišenom [[tlak|pritisku]]. Tipični uslovi za reakciju su 80&nbsp;°C i 40 atm. Najšire korišćena baza je natrijum-metoksid (natrijum-metanolat). Hidroliza metil-formijata nagrađuje mravlju kiselinu: :[[metil-formijat|HCOOCH₃]] + [[voda|H₂O]] → HCOOH + [[metanol|CH₃OH]] Direktna hidroliza metil-formijata zahteva ogroman izvor vode da bi reakcija tekla efikasno. Neki proizvođači izvode je indirektnim putem reagujući metil-formijat prvo sa amonijakom da bi se nagradio [[formamid]], nakon čega hidrolizuju formamid sa sumpornom kiselinom da bi se nagradila mravlja kiselina: :[[metil-formijat|HCOOCH₃]] + [[amonijak|NH₃]] → [[formamid|HCONH₂]] + [[metanol|CH₃OH]] :[[formamid|HCONH₂]] + [[voda|H₂O]] + ½[[sumporna kiselina|H₂SO₄]] → HCOOH + ½[[amonijum-sulfat|(NH₄)₂SO₄]] Ova tehnika ima svojih problema, najviše zbog toga što je nezgodno reciklirati [[amonijum-sulfat]]. Laboratorijski, mravlja kiselina se može dobiti zagrevanjem [[Oksalna kiselina|oksalne kiseline]] u anhidrovanom glicerolu i ekstrakcijom pomoću parne destilacije. Još jedan način (koji se mora izvoditi pod kapelom) je kisela hidroliza etil-izonitrila koristeći rastvor [[hlorovodonična kiselina|HCl]].<ref name="cohen">Cohen, Julius B.: ''Practical Organic Chemistry'' MacMillan 1930</ref> ::[[etil-izonitril|C₂H₅NC]] + 2[[voda|H₂O]] → [[etil-amin|C₂H₅NH₂]] + HCOOH Izonitril se može dobiti reakcijom etil-amina sa hloroformom (kapela je samo potrebna zbog veoma jakog mirisa izonitrila) == Upotrebe == Glavna upotreba mravlje kiseline je kao antibakterijski agens u prehrani stoke. Kada se prska na svežu [[slama|slamu]], uzrokuje da se nutritivna vrednost duže zadrži, i zbog toga se koristi da bi se hrana sačuvala preko zime za prehranu [[krava]]. Druge upotrebe: * Koristi se za pretvaranje organskog [[lateks]]a u [[sirova guma|sirovu gumu]]. * [[Pčelar]]i koriste mravlju kiselinu kao [[insekticid]] protiv [[Acarapis woodi]] vaši i [[Varroa destructor|Varroa vaši]]. * Od manje je važnosti u [[tekstilna industrija|tekstilnoj industriji]] i za [[štavljenje kože]]. * Neki formijatni [[Estar|estri]] se koriste za veštačke arome parfema. * Bitniji je sastojak u tečnosti za uklanjanje [[kamenac (naslaga)|kamenca]]. * Koristi se u laboratorijama za kliničku [[Patologija|patologiju]] da bi dezinfikovala aktivnost [[prion]]a u uzorcima mozga. [[Datoteka:Formic-acid.JPG|thumb|275px|left|Boca industrijske mravlje kiseline i menzura koja pokazuje izgled mravlje kiseline u tečnom stanju]] U organskoj sintezi, mravlja kiselina se često koristi kao izvor hidridnog [[jon]]a. U Ešvajler-Klarkovoj reakciji i u Leukart-Valahovoj reakciji mravlja kiselina ima upravu tu ulogu. U laboratoriji, mravlja kiselina se takođe koristi kao izvor za [[ugljen monoksid|ugljen-monoksid]], koji se oslobađa adicijom sumporne kiseline.<ref>{{OrgSynth | ''N''-Methylformanilide | collvol = 3 | collvolpages = 590 | year = 1955 | prep = cv3p0590 | author = [[Louis Fieser|L. F. Fieser]] and J. E. Jones }}</ref> == Historija == Neki [[alkemija|alhemičari]] i [[prirodna istorija|prirodnjaci]] su bili svesni da su mravinjaci davali kisele pare čak u 15. veku. Prva osoba koja je opisala izolaciju ove supstance (destilacijom ogromnog broja mrava) je bio [[Engleska|engleski]] prirodnjak [[Džon Rej]] 1671. godine. Mravi luče mravlju kiselinu u svrhe napada i odbrane. Mravlju kiselinu je prvu sintetisao [[Francuska|francuski]] hemičar [[Džozef Gej-Lisak]]. 1855. godine još jedan francuski hemičar, [[Marselin Bertelo]], je razvio sintezu iz [[ugljen monoksid|ugljen-monoksida]] koja je slična današnjoj. Mravlja kiselina je dugo razmatrana kao [[hemijsko jedinjenje]] veoma malog značaja u hemijskoj industriji. Bilo kako bilo, značajne količine ove kiseline postale su dostupne kao međuproizvod u proizvodnji sirćetne kiseline. == Sigurnost == Glavna opasnost od mravlje kiseline je dodir sa [[koža|kožom]] i [[oko|očima]] kada je ona u tečnom stanju ili kada su u pitanju njene pare. Bilo koji od ovih izloženja uzrokuju značajnije hemijske rane a izloženost oka rezultuje u trajnim štetnim posledicama. Udahnute pare takođe moku škoditi disajnom traktu. Mravlja kiselina se konstantno metaboliše i eliminiše iz tela. Nasuprot tome, ima specifične toksične efekte: mravlja kiselina i [[formaldehid]] dobijeni sintezom [[metanol]]a su odgovorni za štetu na optičkom nervu što zapravo uzrokuje slepilo.<ref>{{cite web|url=http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/chem03/chem03561.htm|title=Methanol and Blindness|publisher=Ask A Scientist, Chemistry Archive|dateformat=dmy|accessdate=22. 5. 2007.|archivedate=2013-06-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HRc7qQDf?url=http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/chem03/chem03561.htm|deadurl=yes}}</ref> Neki hronični efekti izloženosti mravljoj kiselini su dokumentovani. Nepogodnosti rastvora mravlje kiseline zavise od koncentracije. Sledeća tabela ilustruje [[Direktiva 67/548/EEC|EU klasifikaciju]] rastvora mravlje kiseline: {| class = "wikitable" ! [[koncentracija]] ([[maseni udeo]]) ! Klasifikacija ! [[Lista R-fraza|R-fraza]] |- | 2%&ndash;10% | Iritantno('''Xi''') | {{R36/38}} |- | 10%&ndash;90% | Korozivno('''C''') | {{R34}} |- | >90% | Korozivno('''C''') | {{R35}} |- |} == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Formic acid|Formic acid}} * [http://ecb.jrc.it/ European Chemicals Bureau]. * [http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/cis/products/icsc/dtasht/_icsc04/icsc0485.htm Internacionalna hemijska sigurnosna kartica 0485]. * [http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0296.html NIOSH Džepni priručnik hemijskim nepogodama]. * [http://chemsub.online.fr/chemsearch/cas_number_64-18-6.html ChemSub onlajn(Mravlja kiselina)]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [[Kategorija:Karboksilne kiseline]] 046xyjzvtm6mdnkdtdt409cx7naeabb 0 23512 42591899 42587561 2026-05-11T23:10:08Z Alekol 2231 /* April/Travanj */ 42591899 wikitext text/x-wiki {{Year dab|1986}} {{godina nav}} {{Godina u drugim kalendarima|1986}} Godina '''1986''' bila je [[redovna godina koja počinje u srijedu]] (link pokazuje kalendar). * Međunarodna godina mira (UN) __NOTOC__ <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1986''': <br /> [[1986#Januar/Siječanj|<1>]] • [[1986#Februar/Veljača|<2>]] • [[1986#Mart/Ožujak|<3>]] • [[1986#April/Travanj|<4>]] • [[1986#Maj/Svibanj|<5>]] • [[1986#Jun/Juni/Lipanj|<6>]] <br /> [[1986#Jul/Juli/Srpanj|<7>]] • [[1986#Avgust/August/Kolovoz|<8>]] • [[1986#Septembar/Rujan|<9>]] • [[1986#Oktobar/Listopad|<10>]] • [[1986#Novembar/Studeni|<11>]] • [[1986#Decembar/Prosinac|<12>]] <br /> [[1986#Rođenja|Rođenja]] • [[1986#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === [[Datoteka:EC12-1986 European Community map.svg|mini|left|150px|[[Evropska zajednica]] 1986-90]] * [[1. 1.]] - {{flagicon|Evropa}} [[Španija]] i [[Portugal]] se priključuju [[Evropska zajednica|Evropskoj zajednici]] (današnja [[Evropska unija]]). * [[6. 1.]] - [[Franjo Komarica]] novi pomoćni banjolučki biskup. * 6. 1. - [[Liberija]] dobila novi ustav umesto prvog iz 1847. [[Datoteka:Сиви дом.jpg|120px|mini|lijevo|"[[Sivi dom]]"]] * [[12. 1.]] - Prikazana prva od 12 epizoda serije "[[Sivi dom]]". * [[13. 1.|13]] - [[24. 1.]] - Pokušaj državnog udara se pretvara u kratak ali krvav građanski rat u [[Južni Jemen|Južnom Jemenu]]. * [[14. 1.]] - [[Vinicio Cerezo]] je novi predsednik [[Gvatemala|Gvatemale]] - prvi civil i demokratski izabrani predsednik od 1966, ali nasilje i [[Gvatemalski građanski rat|građanski rat]] se ipak nastavljaju. * [[15. 1.]] - [[Libanski građanski rat]], puč u hrišćanskim Libanskim snagama: nakon što je prošlog meseca potpisao Trojni sporazum sa šiitima i druzima, [[Elie Hobeika]] napadnut od [[Samir Geagea|Samira Geagee]] i preds. [[Amine Gemayel|Amina Gemayela]], sklanja se u Siriju. * [[16. 1.]] - Član Predsedništva SFRJ [[Branko Mikulić]] imenovan za mandatara [[Savezno izvršno vijeće|Saveznog izvršnog veća]]. * 16. 1. - Gorbačovljeva deklaracija predlaže ukidanje sveg nuklearnog oružja u tri faze do 2000 - neprihvatljivo za NATO zbog ogromne istočne prednosti u konvencionalnom naoružanju. * [[januar]] - Beogradski okružni sud odustao od optužnice protiv [[Gordan Jovanović|Gordana Jovanovića]] i [[Vladimir Mijanović|Vladimira Mijanovića]] (dvojica od "[[Beogradska šestorica|Beogradske šestorice]]"). * januar - Uhapšen sociolog [[Tomaž Mastnak]] zbog "povrede ugleda" mandatora vlade [[Branko Mikulić|Branka Mikulića]]. * januar - Peticija 212 beogradskih intelektalaca poslata saveznoj i republičkoj skupštini protiv "genocida nad Srbima" na Kosovu i drakonskog kažnjavanja mladih Albanaca, poziv na duboke društvene i političke promene. * 17. 1. - [[Mali]] i [[Burkina Faso]] postigli mir nakon Rata za pojas Agacher - normalizacija odnosa tokom godine, a Međunarodni sud u decembru podelio spornu teritoriju napola. * [[19. 1.]] - Počinje širenje [[(c)Brain]]-a, prvog [[Kompjuterski virus|virusa]] za [[MS-DOS]]. * [[20. 1.]] - [[Margaret Thatcher]] i [[François Mitterrand]] objavili u Lillu da će biti izgrađen [[Eurotunel|tunel ispod Lamanša]] (ugovor potpisan u Canterburyjy 12. 2., odrađeno 1987-93, saobraćaj od 1994). * [[24. 1.]] - [[Voyager 2]] u najbližem prilazu [[Uran (planeta)|Uranu]]. * [[25. 1.]] - Gerilska armija [[Yoweri Museveni|Yowerija Musevenija]] preuzela vlast nad [[Uganda|Ugandom]] posle petogodišnje borbe (položio zakletvu [[29. 1.]], još uvek je na vlasti 2017). [[Datoteka:Challenger explosion.jpg|thumb|180px|left|''Challenger'']] * [[28. 1.]] - [[Space Shuttle]] ''Challenger'' se raspao 73 sekunde od lansiranja, gine 7 astronauta. * Početkom godine u [[Bugarska|bugarskim]] diskotekama dozvoljena [[muzika]] samo iz socijalističkih zemalja, a zabranjena romska i ona sa Zapada, uključujući i Jugoslaviju. === Februar/Veljača === * [[1. 2.]] - Najgore snežne padavine na jugu Francuske i u Austriji za nekoliko decenija, treća najveća poplava u Veneciji od početka stoleća. * 1. 2. - Skinuti katanci sa kapije džamije [[Babri Masjid]] u [[Ayodhya|Ayodhyi]], severna Indija, i dozvoljen pristup hinduistima na ovo legendarno mesto [[Rama (hinduizam)|Raminog]] rođenja. Spor će kulminirati 1992. rušenjem džamije. * [[3. 2.]] - Grafički studio ''[[Pixar]]'' se osamostalio, glavni deoničar je [[Steve Jobs]]. * [[4. 2.]] - Umro [[Branko Pešić]], potpredsednik Predsedništva [[SR Srbija|SR Srbije]] i bivši gradonačelnik [[Beograd]]a. * [[7. 2.]] - [[Jean-Claude Duvalier]] ("Baby Doc") pobegao sa [[Haiti]]ja posle 15 godina svoje i 28 godina [[François Duvalier|porodične]] vladavine. General [[Henri Namphy]] se nalazi na čelu prelazne vlade (do 1988) a u zemlji ubrzo dolazi do nereda i pljački. [[Datoteka:Corazon Aquino 1986.jpg|mini|150px|[[Corazon Aquino]]]] * 7. 2. - Vanredni predsednički izbori na [[Filipini]]ma: prema izbornoj komisiji pobeđuje autoritarni predsednik [[Ferdinand Marcos]] a prema opoziciji [[Corazon Aquino]] - dolazi do protesta i revolucije. * [[9. 2.]] - [[Halejeva kometa]] u [[perihel]]u, najbližoj tački Suncu, tokom druge posete Sunčevom sistemu u 20. veku. * 9. 2. - SFRJ uputila protestnu notu Švajcarskoj zbog proterivanja sekretara bernske ambasade i optužila je da pruža gostoprimstvo antijugoslovenskim teroristima. * [[11. 2.]] - [[Iračko-iranski rat]]: Operacija Zora 8, [[Prva bitka za Fao]], Iranci zauzimaju poluostrvo [[Fao]] na čelu Persijskog zaliva, Iračani imaju velike gubitke u protivnapadima sledećih mesec dana. * 11. 12. - Razmena zapadnih i istočnih špijuna na mostu Glienicke, oslobođen je sovjetski disident Anatolij Ščaranski, koji odlazi u Izrael i uzima ime [[Natan Šaranski]]. * [[12. 2.]] - Američke vlasti izručile Jugoslaviji [[Andrija Artuković|Andriju Artukovića]] (proglašen ratnim zločincem [[1946]]). * 13/[[14. 2.]] - [[Čadsko-libijski konflikt]]: počinje francuska [[operacija Épervier]] protiv libijskog nadiranja u [[Čad]]u (traje do 2014. kada je zamenjena operacijom Barkhane). * [[16. 2.]] - Francuski avion gađao libijsku bazu Uadi Dum na severu [[Čad]]a. * 16. 2. - Kod Novog Zelanda potonuo sovjetski putnički brod "Mihail Ljermontov" uz pogibiju jednog člana posade. * [[17. 2.]] i [[28. 2.]] - U Luksemburgu odn. Hagu potpisan [[Jedinstveni europski akt]] kojim je određeno stvaranje [[jedinstveno tržište|jedinstvenog tržišta]] do 31. 12. [[1992]] - stupa na snagu 1. 7. [[1987]] (→ [[Delorova komisija]]). [[Datoteka:RP1357 p103 Mir base block.svg|mini|200px|DOS-7, bazni blok stanice [[Mir (svemirska stanica)|Mir]]]] * [[19. 2.]] - [[SSSR]] lansira bazni blok svemirske stanice ''[[Mir (svemirska stanica)|Mir]]'' - moduli se dodaju do 1996. a stanica radi do 2001. * [[20. 2.]] - [[Silvio Berlusconi]] kupio [[A.C. Milan]]. * [[25. 2.]] - Revolucija narodne snage: na [[Filipini]]ma zbačen [[Ferdinand Marcos]] posle 20 godina autoritarne vlasti. Corazon Aquino je predsednica do 1992, prva žena predsednik u Aziji. * 25. 2. - Egipatski redarstvenici, nezadovoljni plaćom, pale hotele u blizini Piramida. * [[25. 2.]] - [[6. 3.]] - [[XXVII kongres KPSS]], generalni sekretar [[Mihail Gorbačov]] govori o [[glasnost]]i i [[Perestrojka|perestrojci]], izrazio je želju za povlačenjem iz Afganistana. Sekretar moskovske partije [[Boris Jeljcin]] prvi put privukao pažnju. * [[26. 2.]] - Grupa od 106 Srba sa Kosova dolazi u Skupštinu Jugoslavije (predvode ih Boško Budimirović i [[Miroslav Šolević]]). * 26 - 27. 2. - Stražar KPD Zenica Mile Matić, paranoidni šizofreničar, ubio devetoro ljudi između Doboja, Zenice i Donje Koprivne. * [[27. 2.]] - U [[Brazil]]u uveden antiinflacioni ''Plan Cruzado'', zamrznute cene i plate, uvedena valuta cruzado umesto cruzeira - privremen uspeh. * krajem februara - Slučaj zamene beba u srebreničkom porodilištu 1983: mala M. koja je živela sa porodicom H. dodeljena porodici M., u kojoj ostaje i devojčica N. jer veštačenje nije utvrdilo da ona pripada porodici H. Na veštačenje u Zagreb je poslato još pet parova koji su dobili devojčice u Srebrenici novembra 1983. [[Datoteka:Olof Palme 1974 (cropped).jpg|mini|150px|left|† [[Olof Palme]]]] * [[28. 2.]] - [[Švedska|Švedski]] premijer [[Olof Palme]] ubijen dok se vraćao iz bioskopa (proglašen mrtvim malo iza ponoći). * [[28. 2.]] - [[19. 4.]] - [[Afgansko-sovjetski rat]]: Druga bitka za bazu Zhawar: afganske i sovjetske snage uspevaju da uz velike gubitke nakratko zauzmu mudžahedinsku bazu u Zhawaru, prov. [[Paktijska pokrajina|Paktija]], blizu pakistanske granice. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Lspn comet halley.jpg|mini|180px|[[Halleyeva kometa]]]] * [[mart]] (od januara?) - Peticija preko 200 srpskih intelektualaca Skupštini u kojima se osuđuju "genocidne" namere prema Srbima i ostalim ne-Albancima na Kosovu i traži čvršći stav prema separatistima . * [[3. 3.]] - Objavljen prvi rad koji opisuje [[Mikroskopija atomskim silama|mikroskopiju atomskim silama]]. * [[4. 3.]] - Svetski jevrejski kongres optužuje bivšeg generalnog sekretara [[Kurt Waldheim|Kurta Waldheima]] za umešanost u ratne zločine. * [[6. 3.]] - Počelo emitovanje Jutarnjeg programa na TV Beograd. * 6. 3. - "[[Vjesnik]]" optužuje Kurta Valdhajma (bivšeg genseka [[UN]], sada kandidata za predsednika [[Austrija|Austrije]]) za učešće u operacijama protiv partizana, za šta je odlikovan Redom krune kralja Zvonimira<ref>[http://www.upi.com/Archives/1986/03/06/Newspaper-Waldheim-received-high-Nazi-award/4069510469200/ Newspaper: Waldheim received high Nazi award]. upi.com Archives March 6, 1986</ref>. * [[8. 3.]] - [[Datoteka:Handball pictogram.svg|25px]] Završeno svetsko [[rukomet]]no prvenstvo u Švajcarskoj - Jugoslavija je prvak. * [[10. 3.]] - [[Vojislav Šešelj]] pušten iz zatvora posle nepune dve godine. * [[12. 3.]] - Referendum o ostanku Španije u NATO-u: 56,9% je za (Katalonija i Baskija su bile protiv). * [[13. 3.]] - Okružno javno tužilaštvo u [[Gnjilane|Gnjilanu]] smatra da nije dokazano da je [[Đorđe Martinović]] nasilno povređen [[1985]]. * 13. 3. - Incident u Crnom moru: pozivajući se na pravo nevinog prolaza, američki razarač i krstarica ušli u sovjetske vode kod Krima. * 13. 3. - U Parizu otvoren ''[[Cité des Sciences et de l'Industrie]]'', najveći muzej nauke u Evropi. * [[14. 3.]] - ''[[Microsoft]]'' izlazi na berzu, što od trojice pravi milijardere a od 12.000 zaposlenih milionere. * [[16.3.|16.]] - [[23. 3.]] - U [[Francuska|Francuskoj]] održani [[Parlamentarni izbori u Francuskoj 1986|parlamentarni izbori]] na kojima tijesnu većinu u [[Nacionalna skupština (Francuska)|Nacionalnoj skupštini]] osvaja desnica; s obzirom da [[Socijalistička partija (Francuska)|socijalističkom]] predsjedniku [[Francois Mitterand|Mitterandu]] mandat ističe tek 1988. godine, temeljem izbora nastaje prva [[kohabitacija (politika)|kohabitacija]] u historiji [[Peta francuska republika|Pete republike]]. [[Nacionalni front (Francuska)|Nacionalni front]] ušao u parlament zahvaljujući proporcionalnom sistemu. * [[17. 3.]] - Osnovana navijačka skupina [[Bad Blue Boys]]. * [[23. 3.]] - Američka [[Šesta flota SAD|Šesta flota]] počinje manevre u [[Zaliv Sidra|zalivu Sidra]], kojeg Libija smatra u celosti svojom akvatorijom - dolazi do razmene vatre 24-25. * [[24. 3.]] - Peticija [[Odbor za odbranu slobode misli i izražavanja|Odbora za odbranu slobode misli i izražavanja]] između ostalog traži ukidanje člana 133 Krivičnog zakona ("širenje neprijateljske propagande" i "lažno predstavljanje stanja u Jugoslaviji"). * 24. 3. - [[58. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Out of Africa (film)|Out of Africa]]'' ("Moja Afrika"), ukupno sedam nagrada od 11 nominacija, ''[[Witness (film, 1985)|Witness]]'' tri od osam, ''[[The Color Purple (film)|The Color Purple]]'' ništa od 11, u užem izboru za najbolji strani film bio "[[Otac na službenom putu]]". * 24. 3. - Švedska firma [[Bofors]] i indijska vlada potpisali ugovor za 410 haubica od 155mm za 285 miliona dolara - iz toga će se izroditi [[afera Bofors|afera]] koja nije razrešena ni u 21. veku. * [[26. 3.]] - Članak u ''[[New York Times]]''-u optužuje [[Kurt Valdhajm|Kurta Valdhajma]] za umešanost u zločine na Balkanu tokom Drugog svetskog rata. I "[[Večernje novosti]]" objavljuju da je Jugoslavija [[1947]]. tražila Valdhajma kao ratnog zločinca. * [[31. 3.]] - Mexicana Flight 940: avion udario u planinu u Meksiku, 167 mrtvih. * 31. 3. - Požar u palati [[Hampton Court Palace|Hampton Court]]. * mart-april - Niz protestnih večeri u Udruženju književnika Srbije povodom zatvaranja novosadskog profesora Dragoljuba Petrovića, ali Kosovo glavna tema. === April/Travanj === [[Datoteka:Slobodan Milošević i Ivan Stambolić, 1986.jpg|mini|[[Slobodan Milošević]] i [[Ivan Stambolić]] u maju: budući šef republičke partije odn. predsedništva Srbije]] * [[1. 4.]] - Sektorski incident: jedna komunistička frakcija pokušava da pokrene pobunu u [[Nepal]]u. * [[2. 4.]] - Predsednik predsedništva SFRJ [[Radovan Vlajković]] stigao u posetu Pekingu, nakon Severne Koreje. * 2. 4. - TWA Flight 840: u avionu iz SAD, iznad Grčke eksplodirala bomba, četvoro putnika izletelo iz letelice. * [[3. 4.]] - Finale FIBA Evropskog kupa šampiona u Budimpešti: [[Cibona]] - [[Žalgiris]] 94:82, Cibona je odbranila titulu. * 3. 4. - [[IBM]] predstavio [[IBM PC Convertible|PC Convertible]], prvi [[laptop]] računar te firme, naslednik [[IBM Portable Personal Computer|IBM Portabla]], koristi novi format [[flopi disk]]a od 3,5 inča - slabo se prodaje. * [[4. 4.]] - Hapšenje [[Kosta Bulatović|Koste Bulatovića]] i Radoja Spasića zbog peticije "2016" (započete prethodne jeseni) izaziva masovno okupljanje Srba u [[Kosovo Polje|Kosovu Polju]] (Bulatović pušten sutradan). * [[5. 4.]] - Bomba u berlinskoj diskoteci ''La Belle'' koju često posećuju američki vojnici - 3 mrtvih i 230 ranjenih (od čega 2 odn. 79 vojnika), SAD smatra Libiju odgovornom za ovo. * 5. 4. - [[Jean Michel Jarre]] održao koncert ''Rendez-vous Houston'' sa 1 - 1,5 miliona gledalaca. * [[6. 4.]] - Predsednik [[Spisak predsednika Srbije|Predsedništva]] SR Srbije, [[Ivan Stambolić]], posetio Kosovo Polje i Prištinu, gde je razgovarao sa kosovskim Srbima i pokrajinskim vlastima. * [[7. 4.]] - Par stotina kosovskih Srba zbog nacionalnih problema na [[Kosovo|Kosovu]] došlo u Beograd, gde ih je primio član [[Predsedništvo SFRJ|saveznog predsedništva]], [[Lazar Mojsov]]: žale se na diskriminaciju i neefikasnost sistema. * 12. 4. - 10. 5. - [[Datoteka:Emblem of Yugoslavia (1963–1992).svg|25px]] Završetak izbornih aktivnosti u SFRJ, započetih zimus u [[OOUR]]-ima i mesnim zajednicama: izbori delegata za Veće opština, Veće udruženog rada i Društveno-političko veće po skupštinama republika i pokrajina; izbori delegata za [[Savezno vijeće SFRJ|Savezno veće]] [[Skupština SFRJ|Skupštine SFRJ]]; konstituisanje skupština republika i pokrajina; izbori delegacija za Veće republika i pokrajina Skupštine SFRJ.<ref>"Izborni kalendar", Borba, 11. jan. 1986, str. 7</ref><ref>[http://www.upi.com/Archives/1986/04/05/UPI-NewsFeatureNEWLNNew-leaders-new-hopes-in-Yugoslav-elections/1433513061200/ UPI NewsFeature;NEWLN:New leaders, new hopes in Yugoslav elections]. upi.com Archives April 5, 1986</ref> Ovo su poslednji jednostranački izbori po republikama (u SR Srbiji i 1989.) i poslednji uopšte za federaciju. * [[13. 4.]] - Papa [[Ivan Pavao II.]] posjetio Veliku rimsku sinagogu. * [[14. 4.]] - U Zagrebu počelo suđenje [[Andrija Artuković|Andriji Artukoviću]]. * 14. 4. - U [[bangladeš]]kom distriktu Gopalganj padao grad/tuča od 1&nbsp;kg - 92 mrtvih. [[Datoteka:RonaldReaganLibya1986.jpg|mini|240px|[[Ronald Reagan|Reagan]] na brifingu tijekom [[Operacija Kanjon El Dorado|bombardiranja Libije]]]] * [[15. 4.]] - [[Operacija Kanjon El Dorado]]: američki avioni bombarduju [[Libija|Libiju]] (odmazda za bombu u ''La Belle''). * april - Sastanak kosovskog SK - [[Fadilj Hodža]] nije kandidovan za CK SKJ, [[Azem Vlasi]] na čelu pokrajinske partije. * [[17. 4.]] - Afera Hindawi - trudnoj Irkinji pre ukrcavanja u [[El Al]]-ov avion u Londonu pronađena bomba, koju je navodno podmetnuo njen verenik Jordanac. * [[20. 4.]] - Završen 10. kongres [[SK Slovenije]]: predsedsnik CK SKS je [[Milan Kučan]] (do 1989). * 20. 4. - Šri Lanka: pukla brana Kantale, između 120 i 180 poginulih. * 24. 4. - Po troškovima života za poslovne ljude u dolarima, najjeftiniji gradovi na svetu su [[Asunción]], [[Caracas]] i Beograd<ref>[http://www.upi.com/Archives/1986/04/24/Survey-shows-Tokyo-worlds-most-expensive-city/2845514702800/ Survey shows Tokyo world's most expensive city]. upi.com Archives April 24, 1986</ref>. * 24. 4. - Film ''[["Crocodile" Dundee]]'' prikazan u Australiji. * [[25. 4.]] - [[Mswati III]] je novi kralj [[Svazilend]]a. [[Datoteka:View of Chernobyl taken from Pripyat zoomed.JPG|mini|280px|Pogled na Černobiljsku elektranu iz Pripjata]] [[Datoteka:Chornobyl radiation map.jpg|mini|Područje radijacije oko Černobilja]] * [[26. 4.]] - '''[[Černobilska katastrofa]]''' u Ukrajinskoj SSR, tragovi radijacije pronađeni u "skoro svakoj zemlji severne hemisfere". Kasnije u Jugoslaviji: gubici za poljoprivredu, protesti protiv nuklearne energije. * [[28. 4.]] - Radijacija detektovana u Švedskoj. * 28. 4. - [[Metaloplastika]] ([[Šabac]]) odbranila evropsku rukometašku titulu. === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - Predstavljen prijedlog za novčanicu od 10.000 dinara (lik Vuka Karadžića, ljubičasta nijansa) koja nije izdata. * 1 - 4. 5. - Vojnik [[Bojan Plut]] pobegao iz ljubljanske kasarne sa automatskom puškom i municijom - tokom potere ubio dvojicu milicionera, izvršio samoubistvo između Zaboka i Zagreba.<ref>"Begunac se ubio", Borba, 6. maj 1986, str. 16</ref> * [[2. 5.]] - U Japanu prvi put emitovan TV-šou ''[[Takeshi's Castle]]'' * [[2. 5.]] - [[13. 10.]] - [[Expo 86]] u [[Vancouver]]u: "Transport i komunikacija: Svet u pokretu - Svet u dodiru". * [[3. 5.]] - [[Pesma Evrovizije 1986.|Pesma Evrovizije]] u [[Bergen]]u, Norveška: prva je [[Sandra Kim]] (13) iz Belgije, [[Doris Dragović]] ("Željo moja") je 11. * 3. 5. - China Airlines Flight 334: tajvanski pilot prebegao sa teretnim avionom u NR Kinu - razgovori o povratku aviona i ostatka posade se smatraju prekretnicom u odnosima dva entiteta. * [[4. 5.]] - [[Mohammad Najibullah]] je novi generalni sekretar CK [[Narodna demokratska partija Afganistana|Narodne demokratske partije Afganistana]] (do [[1992]]) umesto [[Babrak Karmal|Babraka Karmala]], koji do novembra ostaje šef države. [[Datoteka:Sinan Hasani.png|mini|120px|[[Sinan Hasani]]]] * [[7. 5.]] - [[Bukurešt]]anska [[Steaua]] osvaja u Sevilji evropski Kup šampiona, pobedom na penale nad Barselonom - [[Helmut Duckadam|Duckadam]] je odbranio sva četiri udarca. * [[12. 5.]] - Zabranjen uvoz hrane u Evropsku zajednicu iz istočne Evrope i Jugoslavije. * [[14. 5.]] - [[Andrija Artuković]], ministar unutarnjih poslova [[NDH]], osuđen u Zagrebu na smrt za ratne zločine. * 14. 5. - Svetski jevrejski kongres objavljuje dokumenta da je poručnik [[Kurt Waldheim]] povezan sa represalijama u Jugoslaviji oktobra [[1944]] (ali nije dokazano njegovo učešće). * 14. 5. - Finale [[Kup Maršala Tita|Kupa Maršala Tita]]: [[FK Velež]] - [[NK Dinamo Zagreb]] 3:1. * [[15. 5.]] - Rotacija u [[Predsedništvo SFRJ|predsedništvu SFRJ]], na čelu je [[Sinan Hasani]] nakon [[Radovan Vlajković|Radovana Vlajkovića]], potpredsednik [[Lazar Mojsov]] (početak dužnosti sutradan). * 15. 5. - Prvi sastanak novog delegatskog sastava [[Skupština SFRJ|Skupštine SFRJ]], četvrtog po [[Ustav SFRJ 1974|ovom sistemu]]; izabrani su funkcioneri, sa jednogodišnjim mandatom (poslednja savezna skupština). * [[16. 5.]] - [[Branko Mikulić]] je izabran za [[Spisak predsednika vlada Jugoslavije#Druga Jugoslavija, FNRJ i SFRJ, 1945-91|predsjednika]] [[Savezno izvršno vijeće|Saveznog izvršnog vijeća]], poslije [[Milka Planinc|Milke Planinc]] (do 1988/89). [[Datoteka:Branko Mikulić.jpg|mini|150px|[[Branko Mikulić]], predsjednik SIV 1986-89]] * [[maj]] - Osuđeno 46 kosovskih Albanaca za dela neprijateljske propagande i članstvo u nelegalnoj organizaciji. * maj - Organizovan "Fond solidarnosti", prva svejugoslovenska nezavisna organizacija, čiji je cilj pomoć onima čija je "egzistencija ugrožena zbog kritičkih pogleda i socijalnog aktivizma".<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/10/29/A-solidarity-fund-threatens-Yugoslavias-control-over-intellectualsUPI-NewsFeature/9549562482000/ A 'solidarity fund' threatens Yugoslavia's control over intellectualsUPI NewsFeature]. upi.com Archives Oct. 29, 1987</ref> * [[16. 5.]] - U SAD prikazan film ''[[Top Gun]]'', najunosniji film ove godine. Istog dana u Kanu prikazana "[[Misija (film)|Misija]]", koja dobija [[Zlatna palma|Zlatnu palmu]]. * [[18. 5.]] - Na proslavi 800-godišnjice [[Studenica|Studenice]], Kosta Bulatović traži promenu Ustava i ukidanje pokrajine Kosovo. * [[23. 5.]] - [[Somalija|Somalski]] predsednik [[Siad Barre]] teško povređen u saobraćajnoj nesreći - nedoumice oko njegovog mogućeg nasledstva dovode do pojačane represije i [[Somalski građanski rat|građanskog rata]], naročito od 1988. * [[25. 5.]] - [[Dan mladosti]] pod sloganom "Probudi se, nešto se dešava, tvoja se sudbina rešava" (stihovi [[Duško Trifunović|Duška Trifunovića]]). * 25. 5. - ''Hands Across America'': oko 6,5 miliona ljudi pravi živi lanac preko SAD. * [[27. 5.]] - Feribot ''Shamia'' potonuo u Bangladešu, procenjeno 600 mrtvih. * [[28. 5.]] - Argentinci potopili tajvansku ribaricu ''Chian-der 3'' blizu britanske Zone totalne ekskluzije oko Folklanda. [[Datoteka:Centralna proslava 8 vekova manastira Studenica, 18-maj-1986 - Patrijarh German - 03.jpg|mini|240px|Sa proslave 800 godina Studenice]] * [[28. 5.]] - Na X Kongresu [[SK Srbije]], [[Slobodan Milošević]] izabran za predsednika Predsedništva CK SK Srbije (do 1989; zatim na čelu Srbije do 1997. i SRJ do 2000.). * [[29. 5.]] - [[Zastava Evropske Unije|Zastava Evrope]], ranije obeležje Saveta Evrope, prvi put istaknuta u Briselu ispred sedišta Evropske komisije. * [[31. 5.]] - [[29. 6.]] - [[Datoteka:Football pictogram.svg|25px]] [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svetsko prvenstvo u fudbalu]] održano u Meksiku - dobija Argentina, Jugoslavija se nije plasirala. * maj - jun - Bitka za Mehran, Operacija Karbala 1: Iračani u maju po treći put zauzeli iranski grad, Iranci ga povratili u junu. === Jun/Juni/Lipanj === * 3 - 4. 6. - Kongres Saveza književnika Jugoslavije u [[Maribor]]u: [[Miodrag Bulatović]], kandidat iz Srbije za predsednika saveza, blokiran je glasovima delegacija iz SL, HR, CG i KS. Raspadanje ulazi i u institucije civilnog društva.<ref> Jović 2003, 429</ref> * [[8. 6.]] - [[Kurt Waldheim]] izabran za predsednika Austrije, uprkos optužbama za učešće u ratnim zločinima u Jugoslaviji i Grčkoj za vreme Drugog svetskog rata. Kancelar [[Fred Sinowatz]] daje ostavku, naslediće ga [[Franz Vranitzky]] (do 1997). * [[12. 6.]] - Vanredno stanje u celoj Južnoj Africi. * 12 - 14. 6. - Dvanaesti kongres [[Savez socijalističke omladine Jugoslavije|SSOJ]]: odbačeni su svi slovenački predlozi (ukidanje smrtne kazne, čl. 133 KZ tj. "verbalnog delikta" i Štafete mladosti te uvođenje civilnog vojnog roka) - pokazatelj opasnosti od postajanja manjinom u eventualno centralizovanom sistemu.<ref> Jović 2003, 445</ref> * [[14. 6.]] - Poslednje kolo [[Prvenstvo Jugoslavije u fudbalu 1985/86.|fudbalskog prvenstva Jugoslavije]], obeleženo mnogim nameštanjima<ref>[http://www.mozzartsport.com/vesti/premotavanje-afera-sajber-tri-decenije-kasnije-ko-je-profitirao-a-ko-je-ostecen-da-li-je-iko-bio-posten/105248 PREMOTAVANJE: Afera Šajber, tri decenije kasnije – ko je profitirao, a ko je oštećen? Da li je iko bio pošten?]. mozzartsport.com 11.05.2015</ref>: Sarajevo-Crvena Zvezda 0:4, Partizan-Željezničar 4:0, Vojvodina-Dinamo Zg. 1:7... - Partizan postaje prvak na osnovu bolje gol-razlike. * [[jun]] - Odbor za odbranu slobode misli i izražavanja protestuje zbog preterane represije nad kosovskim Albancima, jer se time "namerno stvaraju mučenici". [[Datoteka:Maradona scoring england 1986.jpg|mini|230px|Maradona postiže "Gol stoleća"]] * [[17. 6.]] - [[Portland Trail Blazers]] draftovali [[Dražen Petrović|Dražena Petrovića]], pridružiće im se 1989, nakon Reala. [[Boston Celtics]] draftovali zvezdu iz koledža [[Len Bias|Lena Biasa]], ali on umire dva dana kasnije od predoziranja kokainom. * [[18. 6.]] - Pobuna zatvorenika optuženih da su pripadnici [[Sendero Luminoso]] u tri zatvora oko Lime u Peruu - u sutrašnjoj vojnoj intervenciji ubijeno je oko 250 zatvorenika.<ref>[https://pages.uoregon.edu/caguirre/Aguirre_Punishment%20and%20Extermination.pdf Punishment and Extermination: The Massacre of Political Prisoners in Lima, Peru, June 1986]. Carlos Aguirre pages.uoregon.edu </ref> * 18. 6. - [[Volkswagen Group|Volkswagen]] kupio španski [[SEAT]]. * [[20. 6.]] - Srbi najavljuju masovno iseljavanje sa Kosova, više hiljada ih kreće prema Beogradu, ali milicija ih zaustavlja kod [[Kosovo Polje|Kosova Polja]]. * 20. 6. - Predsedništvo [[Fudbalski savez Jugoslavije|FSJ]] na čelu sa [[Slavko Šajber]]om donosi odluku da se poništi poslednje kolo prvenstva 1985/86 i da se u sledećoj sezoni oduzme šest bodova timovima navodno povezanim sa nameštanjem utakmica. Crvena Zvezda postaje prvak umesto Partizana, koji nije želeo odigrati novu utakmicu - ali posle odluke Ustavnog suda sledeće godine, Partizanu će biti vraćena titula. * [[22. 6.]] - Četvrtfinale Mondijala, Argentina - Engleska 2:1 - [[Diego Maradona]] dao oba gola, "Božjom rukom" u 51. minutu i "Gol stoleća" u 55. * 22. 6. - Slovenački sociolog [[Dimitrij Rupel]] u intervjuu časopisu "Duga" (deo polemike sa [[Ljubomir Tadić|Ljubomirom Tadićem]] o centralizovanosti Jugoslavije) implicitno odbacuje srpska prava na Kosovo - burne reakcije. * 22. 6. - Izbori u Španiji: [[Felipe González|Gonzálezovi]] socijalisti gube nekoliko mesta, ali zadržavaju apsolutnu većinu. * [[24. 6.]] - U SFRJ uvedene nove antiinflacione mere, deo cena na ledu, dinar devalviran sa 371 na 409 za dolar, bankarske i finansijske regulacije... (životni standard pao oko 45% u prošlih šest godina, zvanična stopa inflacije 84%, najviša u Evropi, milion nezaposlenih, 20 milijardi dolara duga)<ref>[http://www.upi.com/Archives/1986/06/24/Yugoslavia-tries-to-lower-inflation/6792519969600/ Yugoslavia tries to lower inflation]. upi.com Archives June 24, 1986</ref>. * [[25.6.|25]] - [[28. 6.]] - XIII Kongres [[SKJ]] u "sumornom" raspoloženju; podmlađen sastav Centralnog komiteta (127 novih članova od 165) i predsedništvo partije (17 novih od 23). Indirektno se kritikuje i Titov period zaduživanja<ref>[http://www.upi.com/Archives/1986/06/25/Communist-officials-criticize-Tito-condemn-terrorism/8851520056000/ Communist officials criticize Tito, condemn terrorism]. upi.com Archives June 25, 1986</ref>. * 25 - [[30. 6.]] - Sastanak ministara [[OPEC]]-a na [[Brioni]]ma - nisu uspeli postići sporazum o smanjenju proizvodnje. * [[27. 6.]] - [[Međunarodni sud pravde]] presudio u slučaju ''Nicaragua v. United States'' u korist Nikaragve: SAD prekršile međunarodno pravo podrškom za [[kontraši|kontraše]], miniranjem luka, trgovačkim embargom i dr. * [[28. 6.]] - [[Milanko Renovica]] novi jednogodišnji predsednik Predsedništva CK [[SKJ]] nakon [[Vidoje Žarković|Vidoja Žarkovića]]. * [[29. 6.]] - Finale Mondijala: Argentina - Zapadna Nemačka 3:2. === Jul/Juli/Srpanj === * [[2. 7.]] - Slučaj Quemados: vojnici spalili žive dvojicu mladih protivnika Pinocheta. * [[3. 7.]] - [[Iran-Kontra afera]]: jedan teretni Boeing sa 23 tone američke vojne opreme za iransko vazduhoplovstvo navodno poleteo iz [[Rijeka (grad)|Rijeke]]. * [[4. 7.]] - [[Run–D.M.C.]] izdali obradu pesme ''[[Walk This Way]]'', za koju se smatra da je uvela [[hip hop]] u mejnstrim. * [[5. 7.|5]] - [[20. 7.]] - U Moskvi se održavaju [[Igre dobre volje (1986)|Igre dobre volje]] na kojima učestvuju i američki sportisti. * [[5. 7.|5]] - [[20. 7.]] - [[Datoteka:Basketball pictogram.svg|25px]] [[Svjetsko prvenstvo u košarci - Španjolska 1986.]]: SAD 1, SSSR 2, Jugoslavija 3; [[Dražen Petrović]] je MVP. Polufinale 17. jula: SSSR - Jugoslavija 91:90 nakon produžetaka. * [[7. 7.]] - U SSSR uhapšen dvostruki agent [[Dmitrij Poljakov]] (streljan 1988). * [[10. 7.]] - Pred kraj prelaznog roka, [[Dragan Stojković]] Piksi prelazi iz niškog Radničkog u [[FK Crvena Zvezda]] a [[Milko Đurovski]] iz Zvezde u Partizan. * [[14. 7.]] - [[ETA]]-ina auto-bomba ubila 12 pripadnika Civilne garde na Plaza República Dominicana u [[Madrid]]u. * [[jul]] - Dr [[Marko Veselica]] pušten iz zatvora poslije pet godina. * jul - Savezni i republički organi nadziru istrage i presude u konfliktima između Albanaca i ostalih, Albancima uskraćeno pravo da kupuju imovinu od Srba i Crnogoraca (?). * jul - Cena [[nafta|nafte]] u SAD pala u jednom trenutku ispod 10 dolara, sa 23 dolara prošlog decembra (sa 51 na 22 dolara u ekvivalentima iz 2016). Problem za sovjetski budžet. * [[17. 7.]] - [[Miodrag Milić]] započinje odsluženje zatvorske kazne (1,5 godina), jedini od [[Beogradska šestorica|Beogradske šestorice]]. * [[17. 7.|17]] - [[25. 7.]] - 33. [[Pulski filmski festival]]: [[Velika zlatna arena za najbolji film|Velika zlatna arena]] za film "[[Srećna nova '49]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/33-pulski-filmski-festival/ 33. Pulski filmski festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210512011057/http://arhiv.pulafilmfestival.hr/33-pulski-filmski-festival/ |date=2021-05-12 }}. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>. * [[23. 7.]] - Venčali se princ Andrew, vojvoda od Yorka i Sarah Ferguson (rastavili se 1992). * [[24. 7.]] - Proglašeni novi članovi Predsedništva SFRJ: [[Hamdija Pozderac]] (iz SR BiH, zamena za Mikulića) i [[Milanko Renovica]] (po funkciji šefa SKJ). * [[27. 7.]] - Amerikanac [[Greg LeMond]] pobedio prvi od tri puta na [[Tour de France]], prvi pobednik van Evrope. * [[28. 7.]] - Gorbačovljev govor u Vladivostoku: izlaže azijsku agendu, naročito u vezi Kine. Najavljuje redukciju snaga u Afganistanu - šest pukova odlazi u oktobru. * Spoljna trgovina Jugoslavije u prvih sedam meseci 1986: uvoz 6,7 milijardi dolara, izvoz 5,6 milijardi. === Avgust/August/Kolovoz === * [[6. 8.]] - Otvoren jugoslovenski deo pruge Titograd-Skadar, jedine železničke veze Albanije sa ostatkom sveta. * [[10. 8.]] - Prva trka Formule-1 na [[Hungaroring]]u i u nekoj zemlji istočnog bloka. * [[20. 8.]] - Radnik pošte u [[Edmond, Oklahoma]] upucao 20 kolega, 14 smrtno, pre nego što se i sam ubio. * [[21. 8.]] - Katastrofa na [[jezero Nyos|jezeru Nyos]] u [[Kamerun]]u: oslobođeni [[ugljen-dioksid]] ubio 1.700 ljudi. * [[23. 8.]] - [[Datoteka:Water polo pictogram.svg|25px]] U [[Madrid]]u završeno svetsko prvenstvo u [[vaterpolo|vaterpolu]], Jugoslavija osvojila prvu titulu pobedivši Italiju 12:11 u zadnjoj sekundi četvrtog produžetka ([[Igor Milanović]]). * 26/27. 8. - Velike eksplozije u skladištu oružja nadomak Kabula. * 30/[[31. 8.]] - Jak zemljotres u Vranči u Rumuniji osetio se i u susednim zemljama. * [[31. 8.]] - Sovjetski putnički brod "Admiral Nahimov" se sudario sa teretnjakom kod Novorosijska u Crnom moru i potonuo - 423 mrtvih (objavljeno posle pet dana). * 31. 8. - Teretnjak ''Khian Sea'' kreće iz [[Filadelfija|Filadelfije]], SAD, sa 14.000 tona toksičnog tereta - sledećih 16 meseci neće naći mesto istovara (pristajali i u Jugoslaviji). * avgust - U okviru reklamne turističke kampanje ''[[Slovenija, moja dežela]]'' snima se video spot ''Gostje prihajajo'' - slogan kampanje, ranije usvojeni lipov list kao simbol (1984) i prizori ovog spota, zapaženog i u ostatku zemlje, smatraju se inicijacijom osećanja za nezavisnost u [[Socijalistička Republika Slovenija|SR Sloveniji]]. === Septembar/Rujan === * [[1. 9.]] - Zvaničan početak teretnog saobraćaja na pruzi [[Titograd]]-[[Skadar]] (putnički nikada nije uspostavljen). * 1 - 6. 9. - Osmi samit [[Pokret nesvrstanih|Pokreta nesvrstanih]] u [[Harare]]u. * [[5. 9.]] - Pan Am Flight 73: [[Abu Nidal]]ovi teroristi oteli avion u Karačiju, poginulo 20 putnika. * [[6. 9.]] - [[Abu Nidal]]ovi teroristi ubili 22 Jevrejina u istanbulskoj sinagogi Neve Šalom. * [[7. 9.]] - [[Desmond Tutu]] postaje prvi crni [[Anglikanska zajednica|anglikanski]] biskup u [[Južna Afrika|Južnoj Africi]]. [[Datoteka:Prva postava Crvene jabuke.jpg|mini|180px|Prva postava "[[Crvena jabuka (bend)|Crvene jabuke]]"]] * 7. 9. - Čileanski diktator [[Augusto Pinochet]] preživeo atentat u organizaciji [[Patriotski front Manuel Rodríguez|Patriotskog fronta Manuel Rodríguez]] (FPMR), poginula petorica telohranitelja. * [[8. 9.]] - Prva emisija ''[[The Oprah Winfrey Show]]'', emituje se do 2011. * 8. 9. - Bugarska atletičarka [[Jordanka Donkova]] postavila u Ljubljani jedan od svojih svetskih rekorda na 100 metara sa preponama (12,26 sekundi). * [[9. 9.]] - [[Compaq]] uvodi ''Compaq Deskpro 386'', prvi personalni kompjuter sa 32-bitnim [[Intel]]ovim procesorom [[Intel 80386|80386]]; najjeftiniji model košta 6.499 dolara (ekvivalent 18.065 u 2024). * [[11. 9.]] - U [[Poljska Narodna Republika|Poljskoj]] pušteno 225 političkih zatvorenika, krajem meseca amnestija. * [[13. 9.]] - Zemljotres pogađa grčku [[Kalamata|Kalamatu]], 20 mrtvih i velika razaranja. * 13. 9. - Sindikat danskih pomoraca objavio da su izraelski trgovci prevozili oružje za Iran<ref>[http://www.upi.com/Archives/1986/09/13/Danes-say-Israel-ships-weapons-to-Iran/1847526968000/ Danes say Israel ships weapons to Iran]. upi.com Archives Sept. 13, 1986</ref>. * 13. 9. - [[Jörg Haider]] dolazi na čelo [[Slobodarska stranka Austrije|Slobodarske stranke Austrije]] umesto vicekancelara Norberta Stegera - to izaziva vanredne izbore. * [[14. 9.]] - [[Rat protiv droge]]: prva dama SAD [[Nancy Reagan]] se obraća naciji, pokreće kampanju ''[[Just Say No]]''. * 14 - [[22. 9.]] - Bitka u ulici Ryesgade: ulične tuče između skvotera i policije u [[Kopenhagen]]u. * [[15. 9.]] - Počinje [[Urugvajska runda]] međunarodnih trgovačkih pregovora u okviru [[GATT]]-a - traje do 1994. i vodi osnivanju [[Svetska trgovinska organizacija|Svetske trgovinske organizacije]] * septembar - U [[DR Afganistan|Afganistanu]] osnovana Komisija nacionalnog kompromisa s ciljem kontakta između vlade i pobunjenika. * [[17. 9.]] - Bomba u pariskoj ulici Rennes ispred robne kuće Tati - sedam mrtvih, pripisano Hezbolahu i libanskim grupama. * [[18. 9.]] - Tri člana grupe [[Crvena jabuka (bend)|Crvena jabuka]] doživeli saobraćajnu nesreću kod [[Jablanica (BiH)|Jablanice]] - fatalnu za [[Dražen Ričl|Dražena Ričla]] († 1. 10.) i [[Aljoša Buha|Aljošu Buhu]]. [[Datoteka:Zgrada SANU u Knez Mihailovoj 02.JPG|mini|240px|Zgrada [[SANU]]]] * [[24.9.|24]] - [[25. 9.]] - Beogradske ''[[Večernje novosti]]'' objavljuju nacrt '''[[Memorandum SANU|Memoranduma SANU]]'''. * [[25. 9.]] - [[Operacija Ciklon]]: u Afganistanu prvi put upotrebljen "[[FIM-92 Stinger|stinger]]" - oboren jedan sovjetski [[Mil Mi-24]], što se obično smatra prekretnicom rata. === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Predsednik SAD Regan potpisao ''Goldwater–Nichols Act'' - važne promene u departmanu odbrane. * [[2. 10.]] - Počele su sankcije [[SAD]] protiv [[apartheid]]a u [[Južnoafrička Republika|Južnoj Africi]]. * [[3. 10.]] - Eksplozija na sovjetskoj podmornici [[K-219]] u Atlantiku, tone tri dana kasnije. * [[5. 10.]] - Islamizacija Pakistana pod [[Muhammad Zia-ul-Haq|Zia-ul-Haqom]]: donesen zakon o blasfemiji. * [[8. 10.]] - Američki državljanin Petar Ivezaj osuđen u Titogradu na sedam godina zatvora zbog "neprijateljskih aktivnosti" (demonstracije u SAD 1982), neki kongresmeni traže zabranu trgovine sa Jugoslavijom zbog ovakvih slučajeva<ref>[http://www.upi.com/Archives/1986/10/08/A-judge-sentenced-a-naturalized-American-citizen-to-seven/4819529128000/ A judge sentenced a naturalized American citizen to seven...]. upi.com Archives Oct. 8, 1986</ref> - Ivezaj oslobođen i vraća se u SAD već 16-og. * [[9. 10.]] - U SAD pokrenuta ''[[Fox Broadcasting Company]]'', prvi uspešan konkurent tri velike TV mreže. * [[10. 10.]] - Zemljotres u [[El Salvador]]u, 1.500 mrtvih. * [[11. 10.|11]] - [[12. 10.]] - [[Samit u Rejkjaviku]], drugi sastanak Regana i Gorbačova - Gorbačov predložio eliminisanje sveg nuklearnog oružja u roku od deset godina, pod uslovom da istraživanje za [[Strateška obrambena inicijativa|SDI]] bude ograničeno na laboratorije, što je Regan odbio. * [[12. 10.]] - Otvoren civilni aerodrom u [[Niš]]u ("Car Konstantin"). * oktobar - Kongres slovenačkih novinara: iz statuta izbačena odredba o privrženosti marksizmu-lenjinizmu. * [[17. 10.]] - [[Beograd]] ne uspeva da dobije [[Olimpijada 1992|Olimpijske igre 1992.]] - u prva dva kruga glasanja su ispali [[Amsterdam]] i [[Birmingham]], a Beograd je imao više glasova i od [[Brisbane]]-a. U trećem i odlučujućem krugu najviše glasova ima [[Barcelona]], zatim [[Pariz]], Brizbejn pa Beograd. * [[19. 10.]] - Prvi predsednik [[Mozambik]]a [[Samora Machel]] poginuo u avionskoj nesreći. Naslediće ga [[Joaquim Chissano]] (do 2005). * [[21. 10.]] - {{flag|Maršalovi Otoci}} postaju suverena država u slobodnoj asocijaciji sa SAD. * 21. 10. - SAD naredile proterivanje 55 sovjetskih diplomata - u martu su zatražili da se za 170 ljudi smanji broj personala u sovjetskoj, ukrajinskoj i beloruskoj misiji pri UN, koje smatraju žarištem špijuna. * [[24. 10.]] - U [[New York Times]]-u objavljen članak "Srbi žale svoju sudbinu u jugoslovenskoj federaciji": svi od domaćica do akademika se žale na ekonomski i politički položaj svog naroda<ref>Binder, David (October 24, 1986). [http://www.nytimes.com/1986/10/24/world/serbs-bewail-their-lot-in-the-yugoslav-federation.html Serbs Bewail Their Lot in the Yugoslav Federation]. '' New York Times''</ref>. * [[26. 10.]] - Posle 41 godine gradnje, posvećena crkva [[Hallgrímskirkja]] ("Hallgrímurova crkva") u [[Reykjavik]]u. * [[27. 10.]] - "Big Bang" na [[London Stock Exchange|londonskoj berzi]]: promena pravila, deregulacija, uvod u elektronsko poslovanje. * 27. 10. - [[Rat protiv droge]] u SAD: stupio na snagu Zakon protiv zloupotrebe droge, naročito je oštar za korisnike [[crack]]a (obično crnci), za razliku od korisnika [[kokain]]a (obično bogati belci). * 27. 10. - Prvi verski susret u [[Assisi]]ju. * jesen - Specijalni broj "Nove revije", sa prilozima za slovenački nacionalni program, koji se priprema od 1985, spreman je za štampu, što je odloženo do januara zbog negativnih reakcija na Memorandum SANU. Promene ustava su prihvatljive samo u pravcu veće samostalnosti Slovenije, ideal je nezavisnost.<ref> Jović 2003, 432</ref> === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Požar u [[Sandoz]]ovom skladištu agrohemikalija kod Bazela izaziva ekološku katastrofu u [[Rajna|Rajni]] (spekulacije o umešanosti [[KGB]]-a). * 1. 11. - Izašao prvi broj [[Politika (novine)|Politikinog]] magazina "Ana" (ugašen 2008. godine) * [[2. 11.]] - Grupa Islamski džihad u Bejrutu oslobodila jednog američkog taoca. * [[3. 11.]] - [[Iran-Kontra afera]]: jedan libanski magazin objavljuje da su Amerikanci tajno prodavali oružje Iranu, u zamenu za oslobađanje sedam američkih talaca u Libanu. * 3. 11. - {{flagicon|Mikronezija}} [[Savezne Države Mikronezije]] postaju suverene u [[Sporazum o slobodnom udruživanju|Sporazumu o slobodnom udruživanju]] sa SAD. * [[4. 11.]] - Kongresni izbori u SAD: demokrati dobili većinu u Senatu i povećali je u Predstavničkom domu. Među novim senatorima su [[John McCain]], [[Harry Reid]] i [[Tom Daschle]]. * 4. 11. - [[Sjeverni Marijanski Otoci]] postaju [[komonvelt (ostrvsko područje SAD)|komonvelt SAD]] (najjužniji otok [[Guam]] je od ranije zasebna teritorija SAD). * [[6. 11.]] - Civilni [[Boeing CH-47 Chinook]] pao u more kod [[Shetland]]a - sa 45 mrtvih, to je najgora civilna helikopterska nesreća. * [[10. 11.]] - U [[Frankfurt]]u ubijen [[Ljubomir Magaš]] - Ljuba Zemunac. * [[11. 11.]] - [[Sperry Corporation|Sperry]] i [[Burroughs Corporation|Burroughs]] se ujedinili u [[Unisys]]. * [[14. 11.]] - Sudar voza i autobusa kod [[Aleksa Šantić (Sombor)|Alekse Šantića]] blizu Sombora - devet mrtvih. U somborskoj stanici šinobus udario u lokomotivu, ima pet teže povređenih. * [[17. 11.]] - U Parizu ubijen direktor Renaulta Georges Besse, leva radikalna organizacija ''Action Directe'' preuzima odgovornost ali poriče na suđenju. [[Datoteka:Lloyd's building from Leadenhall Street.jpg|mini|160px|[[Lloyd's building]]]] * [[18. 11.]] - U Londonu otvorena inovativna [[Lloyd's building]], nazvana i ''the Inside-Out Building'' - već 2011. stavljena na listu zgrada od istorijskog ili arhitektonskog značaja. * [[20. 11.]] - Protesti u [[Kraljevo|Kraljevu]] zbog [[fenol]]a i teških metala u [[Ibar|Ibru]] (vodosnabdevanje otežano od [[1984]]). * [[22. 11.]] - [[Mike Tyson]] (20) osvojio svoju prvu titulu, u organizaciji WBC. * [[23. 11.]] - Vanredni izbori u Austriji: [[Socijaldemokratska partija Austrije|socijaldemokrati]] gube mesta ali ostaju najveća partija, u januaru će formirati veliku koaliciju sa [[Austrijska narodna stranka|narodnjacima]]. * [[24. 11.]] - [[Babrak Karmal]] smenjen s položaja predsednika Prezidijuma Revolucionarnog veća Afganistana, dobija stan i daču u Moskvi. Novi ustav Afganistana, usvojen 29. 11., ukinuo apsolutni veto šefa države. * 24. 11. - Bankrot ''McLean Industries'' [[Malcom McLean|Malcoma McLeana]], vlasnika ''[[United States Lines]]'' - dug 1,2 milijarde dolara, dotad najveći bankrot u američkoj istoriji. Ekspanzija flote štedljivim ali sporim brodovima se pokazala neekonomičnom u vreme jeftine nafte. * [[25. 11.]] - Jak zemljotres u [[knin]]sko-[[Bosansko Grahovo|grahovskom]] području, ima materijalne štete i povređenih. * 25. 11. - Državni tužilac SAD objavljuje da je profit od prodaje oružja Iranu bio nelegalno usmeravan nikaragvanskim kontrašima ([[Oliver North|Northova]] ideja). Savetnik za nacionalnu sigurnost [[John Poindexter]] daje ostavku. * 25. 11. - Zvanično otvoren [[Most kralja Fahda]]: niz mostova i uzdignutih puteva dužine 25&nbsp;km povezuje [[Saudi Arabija|Saudi Arabiju]] i [[Bahrein]]. * [[26. 11.]] - Afera [[Iran-Kontra afera|Iran-Kontra]]: predsednik Regan objavljuje stvaranje komisije, nazvana Towerova komisija, koja će ispitati skandal i poriče svoju umešanost. * [[28. 11.]] - Održana zvanična proslava otvorenja [[visoko|visočke]] dvorane utakmicom između [[RK Bosna (Visoko)]] i [[RK Borac (Banja Luka)]]. === Decembar/Prosinac === [[Datoteka:Main hall of the Musée d'Orsay, Paris 13 June 2015.jpg|mini|200px|''[[Musée d'Orsay]]'', Glavna dvorana]] * [[1. 12.]] - U Parizu otvoren ''[[Musée d'Orsay]]'' s najvećom kolekcijom impresionista i postimpresionista. * [[5. 12.]] - [[Narodna banka Jugoslavije]] će zbog visoke inflacije povući sitne kovanice iz opticaja i uvesti veću novčanicu. * 5. 12. - U kineskom gradu Hefeiu počinju studentske demonstracije zbog inflacije i korupcije, šire se i u neke druge gradove, traju do polovine januara - generalni sekretar KPK [[Hu Yaobang]] će biti smenjen zbog "liberalnog" stava. * [[6. 12.]] - Afera Malik Oussekine: student uhapšen u Parizu tokom protesta zbog predložene reforme univerziteta i ograničenja imigracije, umro u pritvoru - pojačani protesti i napuštanje predloga. * [[7. 12.]] - Razoran zemljotres u bugarskoj [[Stražica (Bugarska)|Stražici]]. * [[8. 12.]] - Šef SKS Slobodan Milošević u Kragujevcu: Srbija ne traži da bude više republika od drugih ali ni manje; za izlazak iz krize su potrebni promena Ustava i Zakona o odruženom radu. * ca. 13. 12. - "Naci žur" ili "bal crnih košulja"<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19870131|page:7 "Borba", 31. jan. 1987, str. 7]</ref> kod [[Isidora Bjelica|Isidore Bjelice]] u Sarajevu izaziva kontroverze. * [[14. 12.|14]] - [[23. 12.]] - Eksperimentalni avion [[Rutan Voyager]] obleteo svet bez zaustavljanja i dopunjavanja. * 15 - [[18. 12.]] - Na VI kongresu KP Vijetnama pokrenuta politika ''[[Đổi mới]]'' ("Obnova") unošenja tržišnih principa umesto komandne ekonomije. * decembar - U službi je [[LGM-118 Peacekeeper]], ranije poznata kao MX, američka interkontinentalna balistička raketa s više bojevih glava (do 2005). * [[16. 12.]] - Zemljotres kod [[Novi Vinodolski|Novog Vinodolskog]], manja materijalna šteta. * 16. 12. - Smenjen Prvi sekretar KP Kazahstana Dinmuhamed Kunajev i zamenjen Genadijem Kolbinom, čovekom van republike - to izaziva trodnevne proteste "[[Želtoksan]]" sa ljudskim žrtvama. * [[18. 12.]] - Osnovana Grupa iz Rija, od 2010. [[Zajednica latinoameričkih i karipskih država]]. * [[19. 12.]] - Sovjetskom disidentu [[Andrej Saharov|Andreju Saharovu]] dozvoljen povratak u Moskvu posle šestogodišnjeg unutrašnjeg egzila u [[Nižnji Novgorod|Gorki]]. * 19. 12. - Prikazan film ''[[Platoon (film)|Platoon]]''. * [[20. 12.]] - Otvorena je nova [[brana Marib]] u Jemenu, nedaleko od stare. * [[23. 12.]] - Predsedništvo SFRJ odbilo molbu za pomilovanje Andrije Artukovića. * [[24. 12.]] - Presedan: ljubljanski nadbiskup [[Alojzij Šuštar]] poželeo srećan Božić preko radija, a predsednik republičkog Socijalističkog saveza [[Jože Smole]] juče čestitao vernicima preko televizije<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/01/07/Newspapers-break-precedent-print-Christmas-message/4291536994000/ Newspapers break precedent, print Christmas message]. upi.com Archives Jan. 7, 1987</ref>. U splitskom brodogradilištu pored mesnog obroka nude i ribu (još 1983. je 47% anketiranih želelo posni obrok za blagdan).<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19861229|page:4 "Borba", 29. dec. 1986, str. 4]</ref> * 24. 12. - U Argentini donesen zakon br. 23492, poznatiji kao ''Ley de Punto Final'', jer se njima stavlja tačka na istragu i procesuiranje za političko nasilje u [[Proces nacionalne reorganizacije|vreme diktature]] (opozvan 2003). * [[31. 12.]] - Nezadovoljni zaposlenici podmetnuli požar u hotel Dupont Plaza u [[San Juan]]u na Portoriku, 96 mrtvih. === Kroz godinu === * Prosečna kupovna moć Jugoslovena se vratila u [[1968]]. ("Večernje novosti") * "Finansijski kolaps" u Crnoj Gori, Makedoniji i na Kosovu: prezaduženost nerazvijenih.<ref>[https://istorijskenovine.unilib.rs/view/index.html#panel:pp|issue:UB_00064_19861213|page:5 "Borba", 13. dec. 1986, str. 5]</ref> * U SFRJ je bilo 927 štrajkova sa 93.794 sudionika.<ref> Jović 2003, 405</ref> * Izgrađene [[UNITIC poslovno upravne zgrade]] u [[Sarajevo|Sarajevu]]. * '' Yugo America Inc.'' prodao 35.959 automobila Yugo GV ove godine u SAD, prvobitni cilj od 60.000 nije dostignut jer je bilo potrebno napraviti 170 izmena<ref>[http://www.upi.com/Archives/1987/01/06/Yugo-says-1986-sales-hampered-by-availability/1797536907600/ Yugo says 1986 sales hampered by availability]. upi.com Archives Jan. 6, 1987</ref>. * Finansijske usluge su pretekle proizvodnju po udelu u BDP Sjedinjenih Država - ekonomski i populaciono depresirani bivši industrijski krajevi se nazivaju ''[[Rust Belt]]''. == 1986. u temama == * [[Televizija]]. TV serije: "[[Sivi dom]]" (snim. 1984-85), "Noć punog meseca", "Frka", "Odlazak ratnika, povratak maršala", "Smešne i druge priče", "16 puta Bojan", "Daj mi krila jedan krug" (snim. 1985), "Znamenite žene srpske prošlosti" (TV Beograd); "Dosije", "Putovanje u Vučjak" 1986-87 (TV Zagreb); "Misija majora Atertona", "Mak i Zak", "Vrijeme prošlo - vrijeme sadašnje", "Znak" (TV Sarajevo). * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Šmeker (film)|Šmeker]]", "[[Majstor i Šampita]]", "[[Crna Marija]]", "[[Sekula i njegove žene]]", "[[Lepota poroka]]", "[[Dobrovoljci (film)|Dobrovoljci]]", "[[Lijepe žene prolaze kroz grad]]", "[[Srećna nova ‘49]]", "[[Posljednji skretničar uzanog kolosjeka]]", "[[Večernja zvona]]", "[[Obećana zemlja (1986)|Obećana zemljа]]", "[[Od zlata jabuka (film)|Od zlata jabuka]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1986.]]). * Neki domaći muzički/glazbeni albumi<ref>[https://www.discogs.com/search/?format_exact=LP&format_exact=Album&year=1986&decade=1980&country_exact=Yugoslavia Explore Yugoslavia LP Album from 1986 on Discogs]. discogs.com (pristup. 5. 7. 2016.)</ref>: ** Pop/rock: <small>[[Riblja čorba]]</small>: "Osmi nervni slom"; <small>[[Bijelo dugme]]</small>: "Pljuni i zapjevaj, moja Jugoslavijo"; <small>[[Električni orgazam]]</small>: "Distorzija"; <small>[[Disciplina kičme]]</small>: "Svi za mnom!"; <small>[[Ekatarina Velika]]</small>: "S’ vetrom uz lice"; <small>[[Bajaga i instruktori]]</small>: "Jahači magle"; <small>[[Kerber (muzička grupa)|Kerber]]</small>: "Seobe"; <small>[[Merlin]]</small>: "Teško meni sa tobom (a još teže bez tebe)"; <small>[[Osmi putnik (sastav)|Osmi putnik]]</small>: "Ulična molitva"; <small>[[Crvena jabuka]]</small>: "Crvena jabuka"; <small>[[Đavoli (glazbeni sastav)|Đavoli]]</small>: "Ljubav i moda"; <small>[[Plavi orkestar]]</small>: "Smrt fašizmu"; <small>[[Leb i sol]]</small>: "Zvučni zid"; <small>[[Đorđe Balašević]]</small>: "Bezdan"; <small>[[Galija (muzička grupa)|Galija]]</small>: "Digni ruku"; <small>[[Tonny Montano]]</small>: "Tonny Montano"; <small>[[Poslednja igra leptira]]</small>: "Grudi moje balkanske"; <small>[[Neki to vole vruće (bend)|Neki to vole vruće]]</small>: "Jeans generacija"; <small>[[Zana Nimani]]</small>: "Noćas pevam samo tebi"; <small>[[Jakarta (muzička grupa)|Jakarta]]</small>: "Bomba u grudima"; ** Zabavni: <small>[[Hari Mata Hari]]</small>: "Ne bi te odbranila ni cijela Jugoslavija"; <small>[[Boris Novković]]</small>: "Kuda idu izgubljene djevojke"; <small>[[Magazin (grupa)|Magazin]]</small>: "Put putujem"; [[Novi fosili]]: "Za dobra stara vremena"; <small>[[Neda Ukraden]]</small>: "Šaj, šaj"; <small>[[Doris Dragović]]</small>: "Željo moja"; ** Folk: <small>[[Nervozni poštar]]</small>: "Zapamti, ja sam gazda"; <small>[[Dragana Mirković]]</small>: "Spasi me samoće"; <small>[[Miroslav Ilić]]</small>: "Tebi"; <small>[[Lepa Brena]] & Slatki greh</small>: "Voli me, voli" i "Uske pantalone"; <small>[[Halid Muslimović]]</small>: "Mama ne da da te diram"; <small>[[Ljubiša Stojanović Louis|Louis]]</small>: "Srcem i dušom"; <small>[[Ljuba Aličić]]</small>: "Samo ona može u život da me vrati"; <small>[[Dobrivoje Topalović]]</small>: "Crno vino"; <small>[[Zorica Marković]]</small>: "Otrove moj"; <small>[[Rade Jorović]]</small>: "Tiha voda ruši stene"; <small>[[Halid Bešlić]]</small>: "Otrov" i "Zajedno smo jači". ** Debitantski albumi (ne mora biti početak karijere): Osmi putnik, Tonny Montano, Crvena jabuka, [[Tutti Frutti Band]], Boris Novković, Đavoli, [[Mira Kosovka]], [[Dragan Kojić Keba]], [[Suzana Perović]], [[Kaliopi]], [[Van Gogh (muzički sastav)|Van Gogh]]... (→ [[:Kategorija:Albumi 1986.]]) * Neka vozila uvedena 1986: <gallery> Opel Omega A front 20090430.jpg|[[Opel Omega]] (Evropski auto godine '87) Audi 80 B3 front 20081201.jpg|[[Audi 80]] B3 ALEKO M-2141S (front view).jpg|[[Moskvič-2141 Aleko]] 1992 Jeep YJ.JPG|[[Jeep Wrangler]] YJ Citroen AX rear 20080320.jpg|[[Citroën AX]] Ford Escort MK4 front 20081215.jpg|[[Ford Escort]] 4. gen. 1989 FIAT Panda.jpg|[[Fiat Panda]] facelift </gallery> == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1986.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[2. 1.]] - [[Asa Akira]], glumica, model * 2. 1. - [[Igor Marenić]], jedriličar * [[3. 1.]] - [[Nikola Peković]], crnogorski košarkaš * [[6. 1.]] - [[Irina Šejk]], ruski model * [[19. 1.]] - [[Šime Fantela]], jedriličar * [[24. 1.]] - [[Mischa Barton]], britansko-američka filmska i TV glumica * [[29. 1.]] - [[Simon Vukčević]], crnogorski fudbaler * [[30. 1.]] - [[Anita Berisha]], glumica, TV voditeljica * [[5. 2.]] - [[Vedran Ćorluka]], hrvatski nogometaš * [[10. 2.]] - [[Viktor Troicki]], srpski teniser * [[11. 2.]] - [[Gabriel Boric]], predsjednik Čilea * [[24. 2.]] - [[Aleksandar Ivović]], crnogorski vaterpolista * [[28. 2.]] - [[Đorđe Terzin]], srpski politikolog i socijalni radnik * [[7. 3.]] - [[Natko Zrnčić-Dim]], hrvatski alpski skijaš * [[14. 3.]] - [[Jamie Bell]], glumac * [[17. 3.]] - [[Edin Džeko]], bosanskohercegovački nogometaš * [[18. 3.]] - [[Lykke Li]], švedska kantautorka * [[28. 3.]] - [[Lady Gaga]], američka muzičarka * [[29. 3.]] - [[Petra Cicvarić]], hrvatska glumica * [[30. 3.]] - [[Sergio Ramos]], fudbaler === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[1. 4.]] - [[Dejan Borovnjak]], srpski košarkaš * [[3. 4.]] - [[Amanda Bynes]], glumica, modni kreator * [[9. 4.]] - [[Lejla Hot]], pevačica * [[18. 4.]] - [[Jakov Gojun]], hrvatski rukometaš * [[22. 4.]] - [[Amber Heard]], glumica, model * [[27. 4.]] - [[Elena Risteska]], makedonska pevačica * 27. 4. - [[Dinara Safina]], teniserka * [[13. 5.]] - [[Alexander Rybak]], pevač, pobednik Evrovizije * [[16. 5.]] - [[Megan Fox]], glumica, model * [[21. 5.]] - [[Mario Mandžukić]], hrvatski nogometaš * [[25. 5.]] - [[Geraint Thomas]], velški biciklista * [[30. 5.]] - [[Claudia Beni]], hrvatska pjevačica * [[3. 6.]] - [[Rafael Nadal]], teniser * [[11. 6.]] - [[Shia LaBeouf]], američki glumac * [[13. 6.]] - [[Ashley Olsen]] i [[Mary-Kate Olsen]], glumice, TV osobe * 13. 6. - [[Tonči Stipanović]], jedriličar * [[15. 6.]] - [[Stoya]], glumica * [[16. 6.]] - [[Žarko Šešum]], rukometaš * [[18. 6.]] - [[Ante Rukavina]], hrvatski nogometaš * 18. 6. - [[Richard Gasquet]], teniser * [[24. 6.]] - [[Bojana Stamenov]], pevačica === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[2. 7.]] - [[Lindsay Lohan]], glumica, pevačica * [[25. 7.]] - [[Hulk (fudbaler)|Hulk]], brazilski fudbaler * [[21. 8.]] - [[Usain Bolt]], atletičar * [[27. 8.]] - [[Sebastian Kurz]], kancelar Austrije * [[28. 8.]] - [[Gilad Šalit]], izraelski vojnik, talac * [[30. 8.]] - [[Anesa Kajtazović]], američka političarka * [[1. 9.]] - [[Gaël Monfils]], teniser * [[2. 9.]] - [[Stevan Fedi]], crnogorski pevač * [[11. 9.]] - [[Uroš Tripković]], srpski košarkaš * [[15. 9.]] - [[Sanja Jovanović]], hrvatska plivačica === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[5. 10.]] - [[Novica Veličković]], srpski košarkaš * [[23. 10.]] - [[Jovanka Radičević]], crnogorska rukometašica * [[24. 10.]] - [[Drake (muzičar)|Drake]], kanadski muzičar * [[8. 11.]] - [[Aaron Swartz]], programer, internet aktivista († [[2013]]) * [[11. 11.]] - [[Soraja Vučelić]], foto-model * [[22. 11.]] - [[Oscar Pistorius]], atletičar * 22. 11. - [[Zorana Arunović]], sportistkinja u streljaštvu * [[24. 11.]] - [[Mirza Čardaklija]], bosanskohercegovački pjesnik * [[1. 12.]] - [[Andrew Tate]], influenser * [[7. 12.]] - [[Jakov Milatović]], predsjednik Crne Gore * [[28. 12.]] - [[Ana Jelušić]], hrvatska skijašica * [[30. 12.]] - [[Ellie Goulding]], kantautorka, multiinstrumentalista == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1986.}} === Januar/Siječanj &ndash; Februar/Veljača === * [[4. 1.]] - [[Christopher Isherwood]], engleski pisac (* [[1904]]) * 4. 1. - [[Radovan Zogović]], književnik, kritičar i prevodilac (* [[1907]]) * 4. 1. - [[Phil Lynott]], frontmen ''Thin Lizzy'' (* [[1949]]) * [[12. 1.]] - [[Hinko Bauer]], arhitekt (* 1908) * [[14. 1.]] - [[Donna Reed]], glumica (* [[1921]]) * [[16. 1.]] - [[Stjepan Šulek]], skladatelj, ravnatelj (* [[1914]]) * [[18. 1.]] - [[Stana Đurić Klajn]], srpska muzikologinja (* [[1908]]) * [[23. 1.]] - [[Joseph Beuys]], njemački umjetnik (* [[1921]]) * [[24. 1.]] - [[L. Ron Hubbard]], SF pisac, osnivač sajentologije (* [[1911]]) * [[28. 1.]] - Sedam astronauta šatla ''Challenger''. * [[4. 2.]] - [[Branko Pešić]], bivši gradonačelnik Beograda (* [[1922]]) * [[6. 2.]] - [[Minoru Yamasaki]], američki arhitekta (* [[1912]]) * [[11. 2.]] - [[Frank Herbert]], SF pisac (* [[1920]]) * [[18. 2.]] - [[Stana Đurić-Klajn]], srpska muzikologinja (* 1905, '08) * [[19. 2.]] - [[André Leroi-Gourhan]], arheolog, paleoantropolog (* [[1911]]) * [[28. 2.]] - [[Olof Palme]], premijer Švedske (* [[1927]]) === Mart/Ožujak &ndash; April/Travanj === * [[4. 3.]] - [[Ding Ling]], književnica (* [[1904]]) * [[6. 3.]] - [[Georgia O'Keeffe]], umetnica (* [[1887]]) * [[14. 3.]] - [[Branko Pavlović]], profesor filozofije na FF BU (* [[1928]]) * 14. 3. - [[Mihailo Vukdragović]], kompozitor, dirigent, rektor MU u Bg. (* [[1900]]) * [[17. 3.]] - [[John Bagot Glubb]], britanski i jordanski general (* [[1897]]) * [[22. 3.]] - [[Andrej Frušić]], episkop sremski (* [[1916]]) * [[25. 3.]] - [[Jaroslav Šidak]], povjesničar (* [[1903]]) * [[29. 3.]] - [[Lavoslav Glesinger]], neuropsihijatar (* [[1901]]) * [[30. 3.]] - [[James Cagney]], američki glumac (* [[1899]].) * 30. 3. - [[Drago Đurović]], vajar, slikar, pedagog (* [[1923]]) * [[11. 4.]] - Božidar Đorđević, srpski kardiolog (* [[1910]]) * [[14. 4.]] - [[Simone de Beauvoir]], francuska književnica (* [[1908]].) * [[15. 4.]] - [[Jean Genet]], književnik, aktivista (* [[1910]]) * 15. 4. - [[Rade Jovanović (kantautor)|Rade Jovanović]], tekstopisac, kompozitor folk muzike (* [[1928]]) * [[17. 4.]] - [[Marcel Dassault]], proizvođač aviona (* [[1892]]) * [[22. 4.]] - [[Mircea Eliade]], istoričar religije, pisac (* [[1907]]) * [[23. 4.]] - [[Otto Preminger]], filmski režiser (* [[1906]]) * [[24. 4.]] - [[Antun Bonifačić]], hrvatski emigrantski novinar i političar (* [[1901.]]) * 24. 4. - [[Wallis Simpson]], vojvotkinja od Windsora (* [[1896]]) === Maj/Svibanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[4. 5.]] - [[Branko Belan]], hrvatski filmski režiser, teoretičar filma, filmski i televizijski kritičar, romanopisac i novelist (* [[1912]]) * [[9. 5.]] - [[Tenzing Norgay]], nepalski šerpa (* [[1914]]) * [[15. 5.]] - [[Elio de Angelis]], vozač F1 (* [[1958]]) * [[23. 5.]] - Aleksandar Aca Trandafilović, narodni pevač (* [[1936]]) * 23. 5. - [[Altiero Spinelli]], evropski federalista (* [[1907]]) * 23. 5. - [[Sterling Hayden]], glumac (* [[1916]]) * [[24. 5.]] - [[Yakima Canutt]], kaskader, redatelj druge ekipe (* [[1895]]) * [[26. 5.]] - [[Gian-Carlo Coppola]], filmski producent, Francis Fordov sin (* [[1963]]) * [[30. 5.]] - [[Perry Ellis]], modni kreator (* [[1940]]) * [[13. 6.]]. - [[Benny Goodman]], američki džez muzičar (* [[1909]].) * [[14. 6.]] - [[Jorge Luis Borges]], argentinski pisac (* [[1899]].) * 14. 6. - [[Dimitrije Bogdanović]], srpski istoričar (* [[1930]]) * [[19. 6.]] - [[Coluche]], francuski komičar, glumac (* [[1944]]) * [[24. 6.]] - [[Miroslav Antić]], srpski pesnik (* [[1932]]) === Jul/Srpanj &ndash; Avgust/Kolovoz === * [[14. 7.]] - [[Raymond Loewy]], industrijski dizajner (* [[1893]]) * [[18. 7.]] - [[Stanley Rous]], bivši predsednik FIFA (* [[1895]]) * [[23. 7.]] - [[Marko Čelebonović]], slikar (* [[1902]]) * [[25. 7.]] - [[Vincente Minnelli]], filmski i pozorišni režiser (* [[1903]]) * [[26. 7.]] - [[W. Averell Harriman]], američki političar i diplomata (* [[1891]]) * [[5. 8.]] - [[Himzo Polovina]], pjevač sevdalinki (* [[1927]]) * [[8. 8.]] - [[Gordana Kosanović]], srpska glumica (* [[1953]]) * [[10. 8.]] - [[Chuck McKinley]], teniser (* [[1941]]) * [[22. 8.]] - [[Celâl Bayar]], bivši predsednik Turske (* [[1883]]) * [[27. 8.]] - [[Dragutin Mitić]], hrvatski tenisač (* [[1917]]) * [[31. 8.]] - [[Henry Moore]], skulptor (* [[1898]]) * 31. 8. - [[Urho Kekkonen]], bivši predsednik Finske (* [[1900]]) === Septembar/Rujan &ndash; Oktobar/Listopad === * [[6. 9.]] - [[Dragan Jeremić]], kritičar, filozof, estetičar (* [[1925]]) * [[10. 9.]] - [[Ivan Krajačić]], učesnik Španskog rata i NOB, društveno-politički radnik, narodni heroj (* [[1906]]) * [[12. 9.]] - [[Jacques Henri Lartigue]], fotograf, slikar (* [[1894]]) * [[16. 9.]] - [[Jaša Romano]], veterinar (* [[1908]]) * [[18. 9.]] - [[Aljoša Buha]], basist u [[Crvena jabuka (bend)|Crvenoj jabuci]] (* [[1962]].) * [[25. 9.]] - [[Marija Čudina]], hrvatska pjesnikinja (* [[1937]].) * [[30. 9.]] - [[Franz Burda]], nemački izdavač (* [[1903]]) * [[1. 10.]] - [[Dražen Ričl]] Zijo, gitarist i osnivač Crvene jabuke (* [[1962.]]) * [[3. 10.]] - [[Danilo Lekić]] Španac, borac, general-pukovnik JNA, diplomata, narodni heroj (* [[1913]]) * [[14. 10.]] - [[Stanoje Janković]], operski pevač - bariton (* [[1905]]) * [[19. 10.]] - [[Karlo Bulić]], hrvatski glumac (* [[1910]]) * [[31. 10.]] - [[Robert S. Mulliken]], fizičar, hemičar, nobelovac (* [[1896]]) === Novembar/Studeni &ndash; Decembar/Prosinac === * [[6. 11.]] - [[Nikanor Iličić]], episkop bački (* [[1906]]) * [[8. 11.]] - [[Vjačeslav Molotov]], sovjetski političar (* [[1890]]) * 8. 11. - [[Artur London]], bivši čehoslovački političar (* [[1915]]) * [[10. 11.]] - [[Ljubomir Magaš]], Ljuba Zemunac, beogradski kriminalac (* [[1948]]) * [[12. 11.]] - [[Erich Koch]], bivši rajhskomesar Ukrajine (* [[1896]]) * [[13. 11.]] - [[Dimitrije Vučenov]], književnik, kritičar, prevodilac (* [[1911]]) * nov. - [[Borivoje Jovanović (glumac)|Borivoje Jovanović]], glumac (* [[1918]]) * [[18. 11.]] - [[Gia Carangi]], supermodel (* [[1960]]) * [[19. 11.]] - [[Kosta Nađ]], učesnik Španskog rata i NOB, general armije JNA, narodni heroj i nosilac Ordena slobode (* [[1911]]) * [[23. 11.]] - [[Josip Hamm]], hrvatski filolog, lingvist i slavist (* [[1905]]) * [[29. 11.]] - [[Cary Grant]], američki filmski glumac (* [[1904]].) * [[15. 12.]] - [[Omraam Mikael Ajvanov]], duhovni učitelj iz Bugarske (* 1900) * [[17. 12.]] - [[Ante Raštegorac]], učesnik NOB, d-p. radnik, narodni heroj (* [[1923]]) * [[19. 12.]] - [[Zdenka Sertić]], hrvatska slikarica (* [[1899]].) * [[21. 12.]] - [[Ivo Vitić]], hrvatski arhitekt (* [[1917]].) * [[24. 12.]] - [[Milojko Ćišić]], elektroenergetičar (* [[1920]]) * [[29. 12.]] - [[Andrej Tarkovski]], sovjetski režiser (* [[1932]]) * 29. 12. - [[Harold Macmillan]], bivši britanski premijer (* [[1894]]) === Kroz godinu === * [[Jovo Mijatović]], travar sa Romanije (* [[1886]]) * [[Zvonimir Furtinger]], novinar, književnik (* [[1912]]) * [[Muhamed Hadžijahić]], historičar (* 1918) == Nobelova nagrada za 1986. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Ernst Ruska]] (fundamentalan rad u [[elektronska optika|elektronskoj optici]] i za projekt prvog [[Elektronski mikroskop|elektronskog mikroskopa]]), [[Gerd Binnig]] i [[Heinrich Rohrer]] (projekt [[Skenirajući tunelski mikroskop|skenirajućeg tunelskog mikroskopa]]) * [[Nobelova nagrada za kemiju|'''Kemija''']]: [[Dudley R. Herschbach]], [[Yuan T. Lee]] i [[John C. Polanyi]] (doprinos u vezi dinamike hemijskih elementarnih procesa) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Stanley Cohen]] i [[Rita Levi-Montalcini]] (otkriće [[faktor rasta|faktora rasta]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Wole Soyinka]] (koji u širokoj kulturalnoj perspektivi i s poetskim prizvucima stvara dramu egzistencije) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Elie Wiesel]] (svedok Holokausta, borac protiv ravnodušnosti) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[James M. Buchanan]] (razvoj ugovornih i ustavnih osnova za [[teorija javnog izbora|teoriju ekonomskog i političkog donošenja odluka]]) == Povezano == * [[Kronologija raspada SFRJ]] == Literatura == * [http://www.yurope.com/nasa-borba/arhiva/Apr97/2404/2404_26.HTM Covek koji je "polozio ispit" (Naša Borba)] (ima i Kalendar kosovskih događaja) * Collier's Year Book 1987 (Microsoft Encarta 2004) * [http://books.google.com/books?id=mLvmtKtUsIcC&printsec=frontcover&dq=Violations+of+the+Helsinki+accords,+Yugoslavia&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Violations of the Helsinki accords, Yugoslavia'' (Google Books)] == Vanjske veze == * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-8-19.shtml Controversy Over Kosovar Petitions]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Louis Zanga, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-8-23.shtml Kosovar Official Attacks Serbian Hard-Liners]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Louis Zanga, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-8-3.shtml League of Communists of Yugoslavia (LCY)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307070312/http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/87-8-3.shtml |date=2016-03-07 }}, Slobodan Stanković, Open Society Archives - Radio Free Europe * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/13-13-127.shtml Eastern Europe, China, and the World Communist Movement in 1986] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310022735/http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/13-13-127.shtml |date=2016-03-10 }}, Vladimir V. Kusin, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-3-68.shtml The New Strong Men Of Kosovo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728062945/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/4-3-68.shtml |date=2011-07-28 }}, Louis Zanga, OSA-RFE * [http://osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/119-1-113.shtml Religious Trends in Eastern Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728062928/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/119-1-113.shtml |date=2011-07-28 }}, OSA-RFE == Reference == {{reflist}} ;Literatura * Jović, Dejan. ''Jugoslavija Država koja je odumrla''. Prometej Zagreb 2003 {{commonscat|1986}} [[Kategorija:Godine]] jrhjqo93910ruwj7bs5nqxfdwuqqoyt 0 24566 42591807 42590541 2026-05-11T15:49:18Z Alekol 2231 /* Februar/Veljača */ 42591807 wikitext text/x-wiki {{Godina nav}} {{Godina u drugim kalendarima|2008}} Godina '''2008''' ('''[[Rimski brojevi|MMVIII]]''') bila je [[prijestupna godina koja počinje u utorak]]. Označena je kao: * Međunarodna godina jezikâ __NOTOC__ == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.|1. januar]] - [[Eurozona]]: [[Cipar]] i [[Malta]] uveli [[euro]]; * 1. 1. - [[Slovenija]] je kao prva nova članica počela predsjedati [[Evropska unija|Europskom unijom]]; * 1. 1. - Hrvatska: ** Započela primjena pravnog režima [[Zaštićeni ekološko-ribolovni pojas|Zaštićenog ekološko-ribolovnog pojasa]] Republike Hrvatske i na države članice [[Evropska unija|Europske unije]]; ** Ukinuto obavezno služenje vojnog roka u [[Oružane snage Republike Hrvatske|Oružanim snagama Republike Hrvatske]]; ** [[Hrvatska]] započela dvogodišnji mandat kao nestalna članica [[Vijeće sigurnosti|Vijeća sigurnosti UN-a]]. * 1. 1. - [[Serge Brammertz]] je novi tužilac [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|ICTY]]-ja umesto [[Carla Del Ponte|Karle Del Ponte]]. * 1. 1. - Postizborna kriza u [[Kenija|Keniji]]: rulja zapalila crkvu blizu [[Eldoret]]a, stradalo je više desetina žena i dece. * 1. 1. - Inflacija u [[Venezuela|Venezueli]]: uveden Čvrsti/tvrdi [[Venezuelanski bolívar|bolívar]] (''bolívar fuerte''), umesto 1.000 starih (traje do 2018). * [[2. 1.|2. januar]] - Energetska kriza 2000-tih: cijena sirove [[nafta|nafte]] je prelazila rekordnu cijenu od 100 [[Američki dolar|$]] po barrelu. * [[3. 1.]] - Finansijska, hipotekarna, kriza 2007-08: cena zlata u Londonu dostiže 865 dolara, oboren rekord iz 1980. * [[4. 1.]] - [[Reli Dakar]] je otkazan dan pre početka zbog terorističke opasnosti u Mauretaniji (na Badnji dan su ubijena četvorica francuskih turista) - sledeće godine prelaze u Južnu Ameriku. * [[5. 1.]] - Vanredni izbori u [[Gruzija|Gruziji]]: [[Mihail Saakašvili]] reizabran sa 55%. Neobavezujući referendum u korist članstva u NATO. * [[9. 1.]] - [[Hashim Thaçi]] izabran za kosovskog premijera (do 2014). * [[11. 1.]] - Konstituiran [[šesti saziv Hrvatskog sabora]]. Za novog predsjednika izabran je dosadašnji potpredsjednik [[Luka Bebić]]. * 11. 1. - Pao sneg u Bagdadu. * [[12. 1.]] - [[Hrvatski sabor]] izglasao povjerenje novoj [[Deseta Vlada Republike Hrvatske|Vladi Republike Hrvatske]], što je drugi kabinet [[Ivo Sanader|Ive Sanadera]] (do 2009). * 12. 1. - Poginulo 11 makedonskih vojnika u helikopterskoj nesreći pri povratku iz mirovne misije Evropske unije u Bosni i Hercegovini. * [[14. 1.]] - [[NASA]]-in [[MESSENGER]] obavio prvi od tri preleta iznad [[Merkur]]a. * [[20. 1.]] - [[Predsednički izbori u Srbiji 2008.|Predsednički izbori u Srbiji]], prvi krug: [[Tomislav Nikolić]], SRS, 41%, preds. [[Boris Tadić]], DS, 36%. * 21 - 22. 1. - [[Svetska ekonomska kriza]]: Pad na berzama širom sveta usled straha od recesije u SAD. Federalna rezerva smanjuje kamatnu stopu za 75 baznih poena, najviše od 1982, na 3,5% (zatim 30-tog na 3%). * 21 - 23. 1. - Francuska banka ''Société Générale'' gubi 4,9 milijardi eura, za šta krivi mešetara Jérômea Kerviela * 22. 1. - Glumac [[Heath Ledger]] (28) umro je u New Yorku zbog kombinacije šest lekova. * [[22. 1.|22.]] - [[27. 1.|27. siječnja]] - Zagreb je domaćin Evropskog prvenstva u [[umetničko klizanje|umjetničkom klizanju]]. * [[25. 1.|25. januar]] - U [[Moskva|Moskvi]], srpske vlasti (ministar infrastrukture [[Velimir Ilić]] u prisustvu preds. [[Boris Tadić|Borisa Tadića]] i prem. [[Vojislav Koštunica|Vojislava Koštunice]]) potpisale sporazum o prodaji srpske naftne kompanije NIS ruskoj kompaniji [[Gazprom|Gasprom]], kao i sporazum o izgradnji ruskog gasovoda kroz Srbiju. * 25. 1. - Srpski ministar policije [[Dragan Jočić]] teško povređen u saobraćajnoj nesreći. * [[26. 1.|26. siječnja]] - Hrvatska liga protiv raka i Udruga Zdravka organizirat će po uzoru na [[Dan narcisa]], kojim se upozorava na [[rak dojke]], prvi put Hrvatski dan mimoza - dan borbe protiv [[Rak vrata maternice|raka vrata maternice]]. * [[27. 1.|27. siječnja]] - [[Europsko prvenstvo u rukometu - Norveška 2008.|Evropsko prvenstvo u rukometu - Norveška 2008.]]: [[Rukometna reprezentacija Danske|Danska]] 1, [[Rukometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] 2, [[Rukometna reprezentacija Crne Gore|Crna Gora]] 12. * [[30. 1.|30. siječnja]] - [[Hrvatsko nacionalno vijeće Republike Srbije|HNV]] i [[DSHV]] uputili Otvoreno pismo državnom vrhu [[Hrvatska|Republike Hrvatske]] i [[Srbija|Republike Srbije]] te vlastima [[Vojvodina|AP Vojvodine]] zbog "kršenja prava hrvatske manjine na obrazovanje na materinjem jeziku" u Srbiji. * januar - Hiperinflacija u [[Zimbabve]]u dostiže 100.000%. === Februar/Veljača === * 2 - 4. 2. - Građanski rat u [[Čad]]u: pobunjenici su ušli u [[N'Djamena|N'Djamenu]] i napali predsedničku palatu, ali se povlače. * [[2. 2.]] - Francuski predsednik [[Nicolas Sarkozy]] se oženio u [[Elizejska palača|Elizejskoj palači]] sa [[Carla Bruni|Carlom Bruni]]. * [[3. 2.|3. februar]] - [[Datoteka:Coat of arms of Serbia small.svg|22px|Srbija]] [[Boris Tadić]] je reizabran za predsednika Srbije, pobedio je Tomislava Nikolića sa 50,31%:47,97%. * [[4. 2.]] - [[Iranska svemirska agencija]] izvela prvi suborbitalni let ([[Kavošgar|Kavošgar-1]]: "Istraživač-1"). * [[5. 2.|5. februar]] - U Beogradu uhapšeni bivši funkcioneri [[FK Crvena zvezda|FK Crvena Zvezda]], [[Dragan Džajić]], [[Vladimir Cvetković]] i [[Miloš Marinković]], zbog sumnji u finansijske malverzacije.. * [[6. 2.|6. februar]] - [[Evropska unija]] odlučila da, zbog nesaglasnosti u Vladi Srbije, odloži potpisivanje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju sa Srbijom. * 6. 2. - Turski teretnjak ''[[UND Adriyatik]]'' se zapalio nedaleko od Rovinja. * [[7. 2.|7. februar]] - Pripadnici [[Otačastveni pokret Obraz|Otačastvenog pokreta Obraz]] pocepali rad "Licem u lice", koji prikazuje Elvisa Prislija i [[Adem Jašari|Adema Jašarija]] kao proizvode pop-kulture, na otvaranju izložbe u Beogradu. * [[8. 2.|8. februar]] - Ispred ulaza u market [[Merkator]] na [[Novi Beograd|Novom Beogradu]], odjeknula eksplozija koja je pričinila manju materijalnu štetu. [[Datoteka:UNMIK map.png|thumb|100px|Mapa Kosova]] * [[11. 2.]] - Predsednik [[Istočni Timor|Istočnog Timora]] [[José Ramos-Horta]] ranjen u napadu pobunjenih vojnika na njegovu kuću. * [[13. 2.|13. veljače]] - U [[Split]]u je održan dvoranski miting u [[skok u vis|skoku u vis]] za žene. Pobijedila je [[Blanka Vlašić]] s rekordom mitinga od 201&nbsp;cm. * [[15. 2.]] - Povodom tridesetogodišnjice [[punk]]a u [[Rijeka (grad)|Rijeci]] se održava koncert "Riječki novi val", na kojem će ponovno zasvirati legendarni riječki punk sastavi [[Parafi]], [[Termiti (sastav)|Termiti]], Umjetnici ulice, Grč, Ogledala i [[Slovenija|slovenski]] sastav [[Pankrti]] * [[18. 2.|18. februar]] - Skupština Srbije usvojila odluku o poništenju akata o proglašenju nezavisnosti AP Kosovo i Metohija. * 18. 2. - Britanska vlada privremeno nacionalizovala hipotekarnu banku ''Northern Rock'' usled finansijske krize. * 18. 2. - Poraz partije [[Pervez Musharraf|Perveza Musharrafa]] na izborima u [[Pakistan]]u. * [[21. 2.|21. februar]] - U Beogradu, na platou ispred Doma Narodne skupštine Srbije, oko 500.000 građana prisustvovalo je skupu „[[Kosovo je Srbija]]“. U neredima zapaljena ambasada SAD i oštećena ambasada Hrvatske. * [[24. 2.]] - [[Raul Castro|Raúl Castro]] preuzeo položaj predsednika [[Kuba|Kube]] nakon što se brat [[Fidel Castro|Fidel]] povukao iz zdravstvenih razloga. * 24. 2. - [[80. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[No Country for Old Men (film)|No Country for Old Men]]'', četiri nagrade od osam nominacija, ''[[The Bourne Ultimatum (film)|The Bourne Ultimatum]]'' tri od tri, ''[[There Will Be Blood]]'' dve od osam. * [[25. 2.]] - [[Dmitrij Medvedev]] posetio Srbiju. [[Srbijagas]] i [[Gazprom|Gasprom]] potpisali sporazum o gradnji [[Južni tok|Južnog toka]]. * [[29. 2.|29. februar]] - Milo Đukanović ponovo izabran za premijera [[Crna Gora|Crne Gore]]. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Blanka Vlasic Valence 2008.jpg|right|thumb|225px|[[Blanka Vlašić]]]] * [[1. 3.]] - [[Kolumbija|Kolumbijska]] vojska ubila [[FARC]]ovog komandanta [[Raúl Reyes|Raúla Reyesa]] na [[ekvador]]skoj teritoriji - zbog toga dolazi do [[Andska diplomatska kriza (2008)|diplomatske krize]] i pomeranja ekvadorske i venecuelanske vojske na kolumbijsku granicu. * [[2. 3.|2. mart]] - [[Dmitrij Medvedev|Dmitrij Medvjedev]] pobijedio na izborima za predsjednika Rusije. * [[8. 3.|8. mart]] - Premijer Srbije, Vojislav Koštunica, navodeći nejedinstvo u Vladi po pitanju Kosova, predložio raspuštanje parlamenta i raspisivanje vanrednih parlamentarnih izbora. * [[9. 3.|9. ožujka]] - [[Blanka Vlašić]] postala je svjetska dvoranska prvakinja u [[skok u vis|skoku u vis]] s preskočenih 203&nbsp;cm, pobijedivši u [[španija|španjolskom]] gradu [[Valencia|Valenciji]]. * [[12. 3.|12. ožujka]] - [[Hrvatski sabor]] je prihvatio [[Hrvatska Vlada|Vladin]] izvještaj o stanju pregovora s [[Evropska unija|Evropskom unijom]] i odgodio primjenu [[ZERP]]-a na njezine članice. * [[13. 3.|13. mart]] - Predsednik Srbije, Boris Tadić, raspustio parlament i raspisao vanredne parlamentarne izbore za 11. maj. * 13. 2. - Hrvatski znanstveni tim predvođen [[Miroslav Radman|Miroslavom Radmanom]] otkrio je seksualni život [[bakterija]], o čemu je objavljen članak u najprestižnijem svjetskom [[nauka|znanstvenom]] časopisu ''[[Science]]''. * [[13. 3.|13.]] - [[17. 3.|17. ožujka]] - U [[Leipzig]]u je održan sajam knjiga, na kojem je [[Hrvatska]] zemlja partner, pod motom: "''Leipzig liest kroatisch - Leipzig čita [[hrvatski jezik|hrvatski]]''". * [[14. 3.]] - [[Tibetanski nemiri (2008)|Tibetanski nemiri]]: domorodački protesti se pretvorili u pljačke i ubistva pripadnika naroda Han. * [[15. 3.]] - Iz [[split]]ske pošte na Kopilici odneto 15 milijuna kuna, u saradnji srpskih i hrvatskih kriminalaca. * 15. 3. - Eksplozije u vojnom skladištu u [[Gërdec]]u blizu Tirane odnose 26 života. * [[16. 3.|16. ožujka]] - U [[Lukovdol]]u je otvoreno 46. [[Goranovo proljeće]]. Dobitnica [[Goranov vijenac|Goranova vijenca]] je pjesnikinja [[Jasna Melvinger]]. * [[17. 3.|17. mart]] - U nemirima u [[Kosovska Mitrovica|Kosovskoj Mitrovici]], usled upada [[KFOR]]-a i UNMIK-a u zgradu Opštinskog suda, jedan policajac [[UNMIK]]-a je poginuo, a povređeno je oko 100 ljudi. * [[19. 3.|19. III.]] - [[Hrvatska]] priznala neovisnost Kosova. * 19. 3. - Zlatna evropska medalja za [[Milorad Čavić|Milorada Čavića]] u Ajndhovenu (50m delfin). Suspendovan jer se na dodeli medalja pojavio s natpisom na majici "Kosovo je Srbija". * [[21. 3.|21. ožujka]] - U [[Knjaževac|Knjaževcu]] u atentatu ubijen predsjednik suda u tom gradu, Dragiša Cvejić. * [[23. 3.|23. marta]] - Na Evropskom prvenstvu u 50-metarskim bazenima u [[Eindhoven]]u brončanu medalju osvojila je [[Sanja Jovanović]] na 50 metara leđno. * [[24. 3.|24. ožujka]] - Na Evropskom prvenstvu u 50-metarskim bazenima u [[Eindhoven]]u, hrvatski plivač [[Duje Draganja]] te hrvatska štafeta 4*100 mješovito ([[Gordan Kožulj]], [[Vanja Rogulj]], [[Mario Todorović]] i [[Duje Draganja]]) osvojili su srebrne medalje.. Srpski plivač [[Milorad Čavić]] osvojio je zlatnu medalju (50m leptir za 23:11 - evropski rekord) * 24. 3. - Održani prvi izbori za skupštinu [[Butan]]a. * [[25. 3.]] - [[Komori|Komorske]] snage uz pomoć [[Afrička unija|AU]] izvršili invaziju na odmetnuto ostrvo [[Anžuan]]. * [[29. 3.|29. marta]] - 9 novih članica [[Evropska unija|EU]] u potpunosti će početi primjenjivati [[Schengenski sporazum]] (otvorene luke i zračne luke). * mart - april - [[Svetska kriza cena hrane 2007-2008.]]: neredi u Trećem svetu zbog skoka cena hrane. === April/Travanj === * [[3. 4.|3. april]] - Hrvatski general [[Ivan Korade]] izvršio [[samoubistvo]] nakon okršaja s policijom koja ga je tražila za višestruko ubistvo; * 3. 4. - Haški tribunal oslobodio svih optužbi bivšeg vođu OVK, [[Ramush Haradinaj|Ramuša Haradinaja]], za zločine nad Srbima na Kosovu i Metohiji tokom [[1998]]. godine; * 3. 4. - [[Hrvatska]] je na sastanku na vrhu [[NATO]]-a u [[Bukurešt]]u dobila pozivnicu za članstvo u tom paktu; * 3. 4. - Od teških ozljeda glave nastalih od udarca potiljkom u betonski zid na stadionu u [[Zadar|Zadru]], na prvenstvenoj utakmici [[29. 3.|29. ožujka]], preminuo nogometaš [[NK Zadar|NK Zadra]] [[Hrvoje Ćustić]]. * [[4. 4.|4.]] - [[5. 4.|5. travnja]] - [[Američki predsjednici|Američki predsjednik]] [[George W. Bush]] službeno posjetio Hrvatsku. * [[6. 4.|6. april]] - [[Datoteka:Coat of arms of Montenegro.svg|22px|Crna Gora]] [[Filip Vujanović]] ponovo izabran za predsednika Crne Gore. * [[9. 4.|9. april]] - [[Kanalska ostrva|Kanalsko ostrvo]] [[Sark]] je ukinulo poslednji preostali [[feudalizam|feudalni sistem]] u [[Evropa|Evropi]]; * 9. 4. - Na sjednici [[Skupština Kosova|Kosovske Skupštine]] usvojen je novi [[Kosovski ustav]] za kojeg je odlučeno da će na snagu stupiti 15. VI. 2008. godine. * [[11. 4.]] - Predstavnički dom [[Bosna i Hercegovina|BiH]] prihvata zakone o reformi policije (potrebno za [[Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju]]) * [[12. 4.|12. travnja]] - Na Svjetskom plivačkom prvenstvu u malim bazenima u [[Manchester]]u, [[Duje Draganja]] oborio je svjetski rekord u disciplini 50 metara [[Plivanje#Stilovi plivanja|slobodnim stilom]]. * [[13. 4.|13. IV.]] - Na Svjetskom plivačkom prvenstvu u malim bazenima [[Sanja Jovanović]] osvojila je zlatnu medalju na 50 m [[Plivanje#Stilovi plivanja|leđno]] s novim svjetski rekordom, a [[Duje Draganja]] u disciplini 100 m slobodno osvojio je brončanu medalju, čime je Hrvatska na Svjetskom plivačkom prvenstvu u malim bazenima osvojila ukupno četiri medalje, dvije zlatne, dvije bronce, te dva svjetska rekorda. * [[14. 4.|14. april]] - Na opštim izborima u Italiji pobedila je [[desnica|desna]] koalicija na čelu sa [[Silvio Berlusconi|Silviom Berluskonijem]]. * [[16. 4.]] - [[Jasna Šekarić]] osvojila zlatnu medalju na Svetskom kupu u Pekingu ([[sportski pištolj]]) za 0,2 kruga razlike. * [[20. 4.|20. travnja]] - Paraolimpijac [[Mihovil Španja]], najbolji hrvatski plivač s invaliditetom, isplivao je na 3. međunarodnom plivačkom mitingu "Zlatni Orlando" u [[Dubrovnik]]u novi svjetski rekord na 50 metara [[Plivanje#Stilovi plivanja|prsno]]. * [[26. 4.]] - [[Fudbal|Nogometaš]] [[GNK Dinamo Zagreb|Dinama]] [[Luka Modrić]] potpisao je za engleski nogometni klub [[Tottenham Hotspur F.C.]] za 21 milijun [[Euro|eura]], što je rekordni transfer u povijesti hrvatskog nogometa. * [[29. 4.|29. april]] - Potpredsednik Vlade Srbije, [[Božidar Đelić]], potpisao u Luksemburgu [[Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju]] Srbije sa Evropskom unijom (predsedavajući [[Dimitrij Rupel]]). Potpisivanje sporazuma dodatno je zaoštrilo odnose između Demokratske stranke i Demokratske stranke Srbije. * [[30. 4.]] - U Beogradu potpisan memorandum [[Fiat]]-[[Zastava (fabrika)|Zastava]] o razumevanju, strateškoj saradnji i zajedničkom ulaganju. === Maj/Svibanj === [[Datoteka:2008 Sichuan Earthquake aftershockes through May 28.pdf|right|thumb|225px|Karta lokacija zemljotresa u Sichuanu]] * [[2. 5.|2]] - [[3. 5.|3. maj]] - Ciklon Nargis ubio preko 130.000 ljudi u Burmi/[[Mianmar|Mijanmaru]]. * [[7. 5.|7. maj]] - [[Dmitrij Medvedev]] svečano stupio na dužnost predsednika Rusije, [[Vladimir Putin]] sutradan postavljen za premijera. * [[7. 5.|7]] - [[14. 5.]] - [[Konflikt u Libanu 2008.|Oružani sukob]] između [[Hezbollah]]a i [[libanon|libanske]] vlade. * [[9. 5.|9. maj]] - Pilot bivše [[Jugoslovenska narodna armija|JNA]], [[Emir Šišić]], odlukom vanraspravnog veća Okružnog suda u Novom Sadu, uslovno pušten na slobodu. * [[10. 5.|10. svibnja]] - Pobjedom nad [[HNK Rijeka|Rijekom]] od 6 : 1, '''[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo]]''' je proslavio naslov [[fudbal|nogometnog]] prvaka Hrvatske 2008. * [[11. 5.|11. maj]] - [[Datoteka:Coat of arms of Serbia small.svg|20px|Srbija]] [[Izbori za narodne poslanike u Narodnu skupštinu Republike Srbije 2008.]]: Koalicija "Za evropsku Srbiju" 102 poslanika, SRS 78, DSS-Nova Srbija 30, SPS-PUPS-JS 20, LDP (SDU, DHSS) 13. Istovremeno i pokrajinski i lokalni izbori. * [[12. 5.|12. maj]] - [[Sečuanski zemljotres 2008.|Sečuanski zemljotres]] jačine 7,8 stepeni [[Richterova skala|Rihterove skale]] koji je pogodio [[Narodna Republika Kina|kinesku]] provinciju [[Sichuan|Sečuan]]. Prema službenim podacima, poginulo je 69.197 osoba, dok je dodatnih 18.222 nestalo, što ga je tada činilo 21. najsmrtonosnijim potresom u historiji.<ref name="jacobs2009">{{Cite news| first=Andrew| last=Jacobs| first2==Edward| last2=Wong| first3=Huang| last3=Yuanxi| title=China Reports Student Toll for Quake| url=http://www.nytimes.com/2009/05/08/world/asia/08china.html| work=New York Times| date=May 7, 2009| accessdate=May 14, 2009| archiveurl=https://web.archive.org/web/20090511021937/http://www.nytimes.com/2009/05/08/world/asia/08china.html| archivedate=2009-05-11| deadurl=no}}</ref> * [[20. 5.|20]]-[[24. 5.|24. svibnja]] - [[Eurosong 2008|Pjesma Eurovizije 2008.]] u Beogradu, pobedio [[Dima Bilan]] iz [[Rusija|Rusije]], [[Jelena Tomašević]] iz Srbije 6. ("Oro"), [[Elvir Laković Laka|Laka]] iz BiH 10. ("Pokušaj"), [[Kraljevi ulice]] iz Hrvatske 21. ("Romanca"). * 20. 5. - U [[Zagreb]]u je [[Hrvati|hrvatski]] [[boks]]ač [[Vedran Akrap]] obranio naslov prvaka zemalja izvan Evropske unije u srednjoj kategoriji tehničkim nokautom u petoj rundi protiv [[Rusi|Rusa]] [[Aleksej Čirkov|Alekseja Čirkova]]. * [[21. 5.|21. maja]] - Znanstvenici prof. dr. [[Ivan Đikić]] i prof. [[Koraljka Husak]] s Medicinskog fakulteta Sveučilišta u [[Frankfurt na Majni]]u otkrili su novu [[protein|bjelančevinu]] koja ima važnu ulogu u razvoju [[tumor]]a i bolesti [[nervni sistem|živčanog sustava]]. * [[21. 5.|21. V.]] - [[Manchester United F.C.|Manchester United]] osvojio treći naslov prvaka [[Evropa|Europe]] pobjedivši [[Chelsea F.C.|Chelsea]] 6:5 u jedanaestercima. * [[23. 5.]] - Potpisan konstitutivni ugovor o stvaranju [[UNASUR|Unije južnoameričkih nacija]]. * [[25. 5.]] - ''[[Phoenix (svemirska sonda)|Phoenixov]]'' lender sleteo u polarni region [[Mars]]a. * [[28. 5.|28. maj]] - Parlament [[Nepal]]a je ukinuo [[monarhija|monarhiju]] i proglasio državu [[republika|republikom]] (Federativna Demokratska Republika Nepal). * [[29. 5.|29. V.]] - Proglašen [[Nacionalni park Una]]. * [[30. 5.]] - Visoki predstavnik [[Miroslav Lajčak]] naredio zaplenu putnih isprava 16 osoba povezanih sa Stojanom Župljaninom, beguncem od Haškog tribunala. === Jun/Lipanj === * [[1. 6.]] - U Zagrebu brutalno pretučen maturant [[Luka Ritz]] - umire 12. lipnja. * [[2. 6.]] - Novinar "[[Jutarnji list|Jutarnjeg]]" [[Dušan Miljuš]] pretučen ispred svoje zgrade. [[Datoteka:Ana Ivanovic cropped.jpg|thumb|200px|[[Ana Ivanović]]]] * [[4. 6.|4. jun]] - [[Barack Obama|Barak Obama]] sakupio je dovoljnu podršku partijskih delegata da postane kandidat [[Demokratska stranka SAD|Demokratske stranke]] na izborima za [[predsjednici Sjedinjenih Američkih Država|predsednika SAD]] koji se [[izbori za predsjednika SAD 2008|održavaju u novembru]]. * [[6. 6.|6. lipnja]] - [[KK Zadar|Košarkaši Zadra]] osvojili su naslov prvaka Hrvatske pobijedivši [[KK Split]] u petoj utakmici doigravanja. * [[7. 6.]] - [[Ana Ivanović]] osvojila [[Roland Garros]]. * [[7. 6.|7]] - [[29. 6]] - [[Datoteka:Football pictogram.svg|25px]] [[UEFA Euro 2008]] u Austriji i Švicarskoj: Španjolska je prvak. ** 8. 6. [[fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|hrvatska reprezentacija]] u [[Beč]]u pobijedila domaćina [[Austrijska nogometna reprezentacija|Austriju]] sa '''1:0''', golom [[Luka Modrić|Luke Modrića]] iz jedanaesterca. * [[9. 6.]] - [[Ana Ivanović]] prva na [[Ženska teniska asocijacija|WTA]] listi (do [[10. 8.]]). Ona i [[Jelena Janković]] će se smenjivati na prvom mestu do februara 2009. (s izuzetkom četiri nedelje u septembru i oktobru) * [[11. 6.|11. jun]] - U [[Pančevo|Pančevu]] uhapšen jedan od preostala četiri haška optuženika, [[Stojan Župljanin]], optužen za ratne zločine nad Muslimanima i Hrvatima tokom rata u Bosni i Hercegovini; * 11. 6. - Konstituisan novi saziv Skupštine Srbije, a sednicom je predsedavao najstariji poslanik - [[Jovan Krkobabić]] ([[PUPS]]). * 11. 6. - Lansiran ''[[Fermi Gamma-ray Space Telescope]]''. * [[12. 6.|12. jun]] - Građani [[Irska|Irske]] na referendumu odbacili ratifikaciju [[Lisabonski ugovor|Lisabonskog ugovora]]; * 12. 6. - Na [[UEFA Euro 2008|Evropskom nogometnom prvenstvu]], [[fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|hrvatska reprezentacija]] u [[Klagenfurt]]u svladala [[Nemačka|Njemačku]] '''2:1''' zgodicima [[Darijo Srna|Darija Srne]] i [[Ivica Olić|Ivice Olića]]. * [[15. 6.|15. VI.]] - Na snagu je stupio novi [[Kosovski ustav]] nakon što ga je [[Predsednik Kosova|Kosovski predsjednik]] [[Fatmir Sejdiu]] službeno inaugurirao na svečanoj akademiji u [[Priština|Prištini]]. * [[17. 6.|17. lipnja]] - U palači [[Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti|Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti]] održano je svečano proglašenje i predstavljanje novih članova Akademije, koja nakon ovogodišnjih izbora ima ukupno 155 redovitih članova, zatim 139 dopisnih članova i 98 članova suradnika. * [[19. 6.|19. lipnja]] - Poslednje izdanje splitskog [[Feral Tribune]]-a. * [[19. 6.]] - Presuda za [[atentat na Ibarskoj magistrali]]: osmorica osuđena na 258 godina, među kojima su i [[Radomir Marković]] i [[Milorad Ulemek Legija|Milorad Ulemek]]. * [[20. 6.|20. VI.]] - U četvrtfinalu [[UEFA Euro 2008#Četvrtfinale|Evropskog prvenstva u nogometu]], [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska nogometna reprezentacija]] je nakon izvođenja jedanaesteraca izgubila od [[Turska nogometna reprezentacija|Turske]], te time ispala iz daljeg natjecanja. * [[22. 6.]] - Srpski vaterpolisti u [[Genova|Đenovi]] osvojili trofej Svetske lige. * [[23. 6.]] - [[Socijalistička partija Srbije|SPS]] se odlučio za formiranje vlade sa koalicijom "Za evropsku Srbiju". * [[25. 6.|25. jun]] - Za predsednika Skupštine Srbije, izabrana [[Slavica Đukić-Dejanović|Slavica Đukić Dejanović]], potpredsednica Socijalističke partije Srbije. * [[26. 6.|26. jun]] - [[Vrhovni sud SAD]] presudio da [[Drugi amandman Ustava SAD]] garantira građanima pravo na držanje [[Oružje|oružja]]. * [[27. 6.|27. lipnja]] - Srpski vaterpolist, [[Danilo Ikodinović]], teško je ozlijeđen u prometnoj nesreći kod [[Novi Sad|Novog Sada]]. * [[28. 6.]] - U severnoj [[Kosovska Mitrovica|Mitrovici]] konstituisana Skupština zajednice opština [[Kosovo|Kosova i Metohije]]. === Jul/Srpanj === [[Datoteka:Mirko Cvetković.jpg|thumb|130px|[[Mirko Cvetković]], premijer Srbije 2008-2012]] * [[1. 7.|1. srpnja]] - [[Francuska]] je od [[Slovenija|Slovenije]] preuzela predsjedanje [[Evropska unija|Europskom unijom]]. * [[3. 7.]] - Žalbeno veće [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|ICTY]] oslobodilo [[Naser Orić|Nasera Orića]]. * [[4. 7.]] - Dubl [[Nenad Zimonjić]] - [[Daniel Nestor|Danijel Nestor]] osvojio [[Wimbledonski teniski turnir|Vimbldon]]. * [[6. 7.|6. srpnja]] - Na Alpskom kupu u [[Lyon]]u, [[hrvatska reprezentacija u hokeju na travi]] osvojila je drugo mjesto. * [[7. 7.|7. srpnja]] - Izabrana '''nova Vlada''' Republike Srbije, na čelu sa premijerom [[Mirko Cvetković|Mirkom Cvetkovićem]] ([[Demokratska stranka (Srbija)|DS]]). Njegov zamenik i ministar unutrašnjih poslova postao je [[Ivica Dačić]] ([[Socijalistička partija Srbije|SPS]]), dok su za ministre spoljnih poslova i odbrane ponovo izabrani Vuk Jeremić i Dragan Šutanovac ([[Demokratska stranka (Srbija)|DS]]). * [[10. 7.|10. srpnja]] - Otvorene su 59. [[Dubrovačke ljetne igre]], koje su ove godine posvećene 500. obljetnici rođenja [[Marin Držić|Marina Držića]]. * 10. 7. - Bivši makedonski ministar unutrašnjih poslova [[Ljube Boškoski]] oslobođen pred [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|ICTY]]. * [[13. 7.|13. jul]] - [[Datoteka:Water polo pictogram.svg|25px]] Završeno [[Evropsko prvenstvo u vaterpolu 2008.]] u [[Malaga|Malagi]]: [[Vaterpolo reprezentacija Crne Gore|Crna Gora]] 1, [[Vaterpolo reprezentacija Srbije|Srbija]] 2, [[Vaterpolo reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] 4. * [[17. 7.]] - Tužilaštvo za ratne zločine u Srbiji podnelo zahtev za sprovođenje istrage protiv [[Fatmir Ljimaj|Fatmira Ljimaja]] i još 27 pripadnika [[Oslobodilačka vojska Kosova|OVK]] (Ljimaj je [[2005]]. oslobođen pred Haškim tribunalom). [[Datoteka:2008 Summer Olympics flame at Beijing National Stadium.jpg|mini|260px|[[Nacionalni stadion u Pekingu]]]] * [[21. 7.|21. srpnja]] - U [[Beograd]]u je uhapšen [[međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|haški]] optuženik [[Radovan Karadžić]] nakon trinaest godina skrivanja. * [[22. 7.|22. srpnja]] - [[Veljko Rogošić]] prvi je plivač u povijesti, koji je preplivao [[Sredozemno more]], između [[Sicilija|Sicilije]] i rta Bon u [[Tunis]]u. Trebalo mu je 50 sati i 25 minuta. * [[23. 7.]] - Evropska komisija suspendovala stotine miliona eura pomoći [[Bugarska|Bugarskoj]], zabrinuta zbog korupcije i organizovanog kriminala. * [[29. 7.|29. jul]] - Tokom mitinga, koji je organizovala Srpska radikalna stranka u znak protesta zbog hapšenja Radovana Karadžića, došlo do sukoba demonstranata i policije. Zbog posledica prebijanja, jedan demonstrant je kasnije podlegao povredama. * [[30. 7.|30. VII.]] - [[Radovan Karadžić]] izručen Haaškom tribunalu u toku noći. === Avgust/August/Kolovoz === [[Datoteka:A_Russian_missile_lies_largely_intact_in_a_home_in_Gori.jpg|right|thumb|Ruska raketa u civilnim metama, [[Gori]]]] [[Datoteka:Tserovani IDP settlement, Georgia.jpg|right|thumb|225px|Gruzijski izbjeglički logor Tserovani]] * [[1. 8.]] - Ubijen sirijski general [[Muhammad Suleiman]], navodno povezan sa nuklearnim programom (→ [[Operacija Orchard]]). * [[3. 8.|3. VIII.]] - U [[Sinj]]u je održana 293. [[Sinjska alka]]. Pobijedio je Andrija Hrgović s dva pogodaka "''u sridu''" i s jednim "''u dva''". * [[4. 8.]] - U napadu [[Islamski pokret Istočnog Turkestana|terorista]] ubijeno 16 kineskih policajaca u [[Kašgar]]u. * [[7. 8.|7. VIII.]] - Započeo je [[rusko-gruzijski rat]] u kojem su [[Rusija]] i [[Gruzija]] lansirale velike ofenzive unutar separatističke regije [[Južna Osetija|Južne Osetije]] nakon nesuglasica o granici s obje strane koje su počele već nekoliko dana ranije. * [[8. 8.|8]]. - [[24. 8.|24. kolovoza]] - [[Datoteka:Olympic rings.svg|45px]] U [[Peking]]u su održane [[olimpijada 2008|29. Ljetne olimpijske igre]] - medalje: Hrvatska 2 srebrne i 3 bronzane, Srbija 1 srebrna i 2 bronzane (vidi dole). [[Datoteka:Jelena Jankovic at the 2008 WTA Tour Championships.jpg|thumb|200px|[[Jelena Janković]]]] * [[9. 8.|9. VIII.]] - U [[Maraton lađa|Maratonu lađa]], natjecanju autohtonih plovila u dolini [[Neretva|Neretve]], pobijedila je ekipa Staševica. * 9. 8. - Hrvatska reprezentativka u [[streljaštvo|streljaštvu]] [[Snježana Pejčić]] osvojila je brončano odličje na [[Olimpijada 2008|Olimpijskim igrama]] u [[Peking]]u u disciplini zračna puška deset metara. * [[11. 8.]] - Teniserka [[Jelena Janković]] preuzela prvo mesto na WTA listi od Ane Ivanović. * [[12. 8.]] - [[Okupacija Gorija]]: napad [[Kasetna bomba|kasetnim bombama]] na kolonu civila u redu za hranu na središnjem trgu u Goriju. Šestero je poginulo, među njima i [[Nizozemska|nizozemski]] novinar Stan Storimans.<ref>{{cite web|title=Up in Flames - Humanitarian Law Violations and Civilian Victims in the Conflict over South Ossetia|url=http://www.hrw.org/reports/2009/01/22/flames-0| last=[[Human Rights Watch]]| year=23.1. 2009| page=111}}</ref> Nizozemski ministar vanjskih poslova [[Maxime Verhagen]] izjavio je da je Rusija odgovorna za ovaj zločin nad civilima.<ref>{{cite news|author=Ellen Barry|year=22.10. 2008|title=WORLD BRIEFING - EUROPE; The Netherlands: Cluster Bomb Killed Journalist, Official Says| publisher=New York Times| url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9905E0D61539F931A15753C1A96E9C8B63}}</ref> ** prvo [[etničko čišćenje]] na rubu moderne [[Europa|Europe]] 21. vijeka: [[progon Gruzijaca iz Južne Osetije]] od strane oružanih snaga Južne Osetije, uz prešutnu podršku ruskih vojnika. [[UNHCR]] navodi brojku od najmanje 15.000 osoba.<ref>{{cite web|title=UNHCR secures safe passage for Georgians fearing further fighting| date=15.8. 2008| url=http://www.unhcr.org/news/NEWS/48a57cd34.html| publisher=UNHCR}}</ref> * [[13. 8.]] - [[Veljko Kadijević]] dobio rusko državljanstvo. * [[15. 8.|15. kolovoza]] - Pushpa Kamal Dahal (također poznat kao [[Prachanda]]) prisegao je kao prvi [[Premijer]] [[Nepal|Federalne Demokratske Republike Nepal]] nakon što je [[Nepalska Monarhija]] ukinuta u [[maj|svibnju]]. * [[16. 8.]] - Olimpijsko srebro i evropski rekord za [[Milorad Čavić|Milorada Čavića]] u trci 100 m delfin - zvanično stoti deo sekunde sporiji od Phelpsa, fotografija kasnije pokazuje da je zapravo bio malo brži. * [[17. 8.|17. kolovoza]] - [[Michael Phelps]] osvojio osmu zlatnu medalju, čime je prevazišao [[Mark Spitz|Marka Spitza]]. * 17. 8. - Hrvatski [[Gimnastika|gimnastičar]] [[Filip Ude]] osvojio je srebrnu medalju u vježbi na konju s hvataljkama na [[Olimpijada 2008|Olimpijskim igrama]] u [[Peking]]u. * 17. 8. - Prvo lansiranje iranske rakete ''[[Safir (raketa)|Safir]]'' ("Poslanik"). * [[18. 8.|18. kolovoza]] - Ana Ivanović se vratila na prvo mesto WTA liste (do [[7. 9.|7.9.]]) * [[18. 8.]] - [[Pervez Musharraf]] je odstupio od položaja [[predsjednik]]a [[Pakistan]]a zbog pritiska opozivom od koalicijske [[Vlada|vlade]]. * [[19. 8.]] - [[Dragan Đilas]] novi gradonačelnik [[Beograd]]a (do 2013). [[Datoteka:Shanghai World Financial Center at night 01.JPG|mini|180px|[[Shanghai World Financial Center]]]] * [[21. 8.|21. kolovoza]] - Hrvatska [[tekvondo|taekwondoašica]] [[Martina Zubčić]] osvojila je brončanu medalju na [[Olimpijada 2008|Olimpijskim igrama]] u kategoriji do 57 kilograma. * [[22. 8.|22. kolovoza]] - Hrvatska taekwondoašica [[Sandra Šarić]] osvojila je brončanu medalju na [[Olimpijada 2008|Olimpijskim igrama]] nakon repasaža u kategoriji do 67 kilograma. * 22. 8. - [[Rukometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska rukometna reprezentacija]] poražena je od [[Rukometna reprezentacija Francuske|Francuske rukometne reprezentacije]] u polufinalu [[Olimpijada 2008|Olimpijskih igrama]] rezultatom 25:23, te će se tako boriti za brončanu medalju. * 22. 8. - Učenici zagrebačke [[V. gimnazija (Zagreb)|V. gimnazije]]{{newdsm}} na [[IOI|Međunarodnoj informatičkoj olimpijadi]] osvojili su zlatnu, srebrnu i dvije brončane medalje. * 22. 8. - [[Pirat]]i oteli [[nemačka|njemački]], [[iran]]ski i [[japan]]ski teretni brod izvan obale [[Somalija|Somalije]] (od [[20. 6.|20. lipnja]] 2008. bilo je 7 takvih napada). * [[23. 8.|23. kolovoza]] - Hrvatska [[Atletika|atletičarka]] [[Blanka Vlašić]] osvojila je srebrnu medalju na [[Olimpijada 2008|Olimpijskim igrama]] s preskočenih 205&nbsp;cm. * [[24. 8.|24. kolovoza]] - [[Hrvatska vaterpolska reprezentacija]] izgubila je od [[Španija|Španjolske]] u utakmici za 5. mjesto rezultatom 11:9 i tako Olimpijske igre završila na 6. mjestu. * 24. 8. - [[Rukometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska rukometna reprezentacija]] izgubila je od [[Španija|Španjolske]] u utakmici za brončanu medalju rezultatom 35:29 i tako Olimpijske igre završila na 4. mjestu. * 24. 8. - Završene OI u Pekingu - '''srpski''' sportisti osvajači medalja: [[Milorad Čavić]] (srebrna, [[delfin (plivanje)|delfin]] 100 m), [[Novak Đoković]] (bronzana, [[tenis]] singl) i [[vaterpolo]] reprezentacija (bronzana). * 24. 8. - [[Film]] "[[Buick Riviera (2008)|Buick Riviera]]" hrvatskog redatelja [[Goran Rušinović|Gorana Rušinovića]] pobijedio je na 14. [[Sarajevo film festival|Sarajevskom filmskom festivalu]]. Proglašen je najboljim u natjecateljskom programu u kategoriji [[igrani film|igranog filma]], a [[Leon Lučev]] i [[Slavko Štimac]] podijelili su nagradu za najboljeg glumca. * 24. 8. - U [[Banatski Sokolac|Banatskom Sokocu]] otkriven spomenik [[Bob Marley]]-u. * [[26. 8.|26. kolovoza]] - [[Rusija]] je jednostrano priznala neovisnost pobunjenih gruzijskih pokrajina [[Južna Osetija|Južne Osetije]] i [[Abhazija|Abhazije]]. Ipak, ostala je sama s tom odlukom: izuzev Rusije, jedino su još tri zemlje članice [[UN]]-a priznale te pokrajine: [[Nikaragva]], [[Venecuela]] i [[Nauru]].<ref>{{cite web|title=Pacific island recognises Georgian rebel region|publisher=Reuters|url=http://in.reuters.com/article/2009/12/15/idINIndia-44730620091215|date=15.12. 2009|access-date=2015-11-13|archive-date=2014-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104082624/http://in.reuters.com/article/2009/12/15/idINIndia-44730620091215}}</ref> * [[28. 8.]] - Otvoren ''[[Shanghai World Financial Center]]'', 492 m, 101 sprat/kat. === Septembar/Rujan === * [[1. 9.]] - U kineskoj provinciji [[Henan]], okrug Lushan, završen [[Buda Izvorskog hrama]], sa 128 metara najviši kip na svetu (do 2018). * [[2. 9.]] - Poslanice [[Srpska radikalna stranka|SRS]] bacaju kletve na predsednika [[Boris Tadić|Tadića]], ali i "radikale koji se sastaju sa Tadićem". * [[5. 9.|5. septembar]] - [[Tomislav Nikolić]] podneo ostavku na dužnost zamenika predsednika [[Srpska radikalna stranka|Srpske radikalne stranke]] i šefa poslaničke grupe SRS u Skupštini Srbije - raskol otkriven debatom o Sporazumu o s. i p.. * [[9. 9.|9. septembar]] - Skupština Srbije ratifikovala [[Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju]] Srbije sa Evropskom unijom, prelazni trgovinski sporazum sa [[Evropska unija|EU]] i Energetski sporazum sa Rusijom. * [[10. 9.|10. rujna]] - Na [[Paraolimpijske igre|Paraolimpijskim igrama]] u [[Peking]]u hrvatski [[Atletika|atletičar]] [[Darko Kralj]] osvojio je zlatnu medalju u [[Bacanje kugle|bacanju kugle]], a hrvatski atletičar [[Branimir Budetić]] osvojio je srebrnu medalju u [[Bacanje koplja|bacanju koplja]]. * 10. 9. - Prvo delovanje [[Veliki hadronski sudarač|Velikog hadronskog sudarača]]. [[Datoteka:Lehman Brothers-NYC-20080915.jpg|thumb|250px|Ispred [[Lehman Brothers]], na dan bankrotstva.]] * [[12. 9.|12. septembar]] - Tomislav Nikolić isključen iz Srpske radikalne stranke zajedno sa desetak funkcionera koji su prešli na njegovu stranu. * [[15. 9.|15. rujna]] - Hrvatska [[Atletika|atletičarka]] [[Antonia Balek]] na [[Paraolimpijske igre|Paraolimpijskim igrama]] u [[Peking]]u osvojila je dvije zlatne medalje, jednu u [[Bacanje kugle|bacanju kugle]] i drugu u [[Bacanje koplja|bacanju koplja]]. * 15. septembar - Bankrotstvo banke ''[[Lehman Brothers]]'' znatno pojačava [[Finansijska kriza 2007-08.|Finansijsku krizu 2007-08.]] * 15. 9. - Zbog protivljenja [[Holandija|Holandije]] i [[Belgija|Belgije]], Savet Evrope ne aktivira SSP sa Srbijom. * [[18. 9.]] - Dogovor o saradnji srpske policije i [[Europol]]a. * [[24. 9.|24. septembar]] - U blizini [[batajnica|batajničkog]] aerodroma srušio se avion vazduhoplovstva Vojske Srbije pri čemu je poginuo pilot. * [[25. 9.|25.]] - [[27. 9.|27. rujna]] - U [[Dubrovnik]]u se održavao [[Svijet|svjetski]] festival [[Svjetska baština|baštine]] "''Najbolji u baštini''". * [[27. 9.]] - Prva kineska [[svemirska šetnja]] tokom tročlane misije ''[[Shenzhou 7]]''. * [[29. 9.]] - Vlada Srbije i [[Fiat]] potpisali Ugovor o zajedničkom ulaganju u "Zastavu" vredan 950 mil €. * 29. 9. - Predstavnički dom SAD odbija plan za ''bailout'' banaka vredan 700 milijardi dolara, nakon čega [[Dow Jones Industrial Average|Dow]] pada 778 poena (oko 7%). === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.|1. listopada]] - U Zagrebu se održavala [[HT|T-HT]]-ova konferencija s gostima predavačima [[Džimi Vels|Jimmyjem Walesom]] i [[Benjamin Zander|Benjaminom Zanderom]]. * [[3. 10.]] - U SAD stupio na snagu revidirani Zakon o hitnoj ekonomskoj stabilizaciji kojim je bankama obezbeđeno 700 milijardi dolara. * [[4. 10.|4. listopada]] - U [[Đakovo|Đakovu]] je svečano proslavljena ponovna uspostava drevne [[Srijemska biskupija|Srijemske biskupije]], osnivanje Đakovačko-osječke crkvene pokrajine i uzdignuća [[Đakovačko-osječka nadbiskupija|Đakovačko-osječke nadbiskupije]] na metropolitansko središte. * [[6. 10.]] - [[Jelena Janković]] po drugi put na prvom mestu WTA liste (do [[1. 2.|1.2.]] [[2009]]). * [[8. 10.|8. oktobar]] - Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila zahtev Srbije i od Međunarodnog suda pravde zatražila mišljenje o jednostranoj proglašenoj nezavisnosti Kosova i Metohije (mišljenje dato u julu [[2010]]). * [[9. 10.|9. oktobar]] - Finansijska kriza: na [[Island]]u preuzeta kontrola nad tri najveće banke u zemlji. * 9. 10. - [[Crna Gora]] i [[Makedonija]] priznale jednostrano proglašenu nezavisnost južne pokrajine Srbije, Kosova i Metohije. * [[18. 10.]] - [[Demokratska stranka (Srbija)|DS]] i [[Socijalistička partija Srbije|SPS]] potpisali deklaraciju o pomirenju. * [[21. 10.|21. oktobar]] - Osnovana [[Srpska napredna stranka]]. Za lidera SNS izabran Tomislav Nikolić, a bivši generalni sekretar Srpske radikalne stranke, [[Aleksandar Vučić]], izabran za zamenika predsednika. * [[22. 10.]] - Lansiran [[Chandrayaan-1]], indijska lunarna misija. * [[23. 10.]] - U Zagrebu ubijen [[Ivo Pukanić]], urednik "Nacionala". * [[24. 10.|24. listopada]] - Sportska dvorana u [[Bale|Balama]] proglašena je najboljim sportskim objektom na svijetu na Svjetskom festivalu arhitekture u [[Barcelona|Barceloni]]. * '''Tokom meseca''' - U svetu počela najveća ekonomska kriza posle 30-ih godina 20. veka, izazvana nedostatkom poverenja u globalni finansijski sistem, sa SAD i EU kao dominantnim ekonomskim silama. Problem je nastao kada su deoničari izgubili poverenje u banke, koje su davale suviše povoljne stambene i hipotekarne kredite u prethodnom periodu. Mnoge banke su na ivici bankrotstva. U drugoj polovini meseca, Svetska ekonomska kriza poprimila je katastrofalne razmere. Procene njenih posledica variraju od male recesije, koja će nestati do 2010. godine, preko depresije, pa sve do katastrofičnih predviđanja spram (liberalnog) kapitalizma. === Novembar/Studeni === [[Datoteka:Barack Obama at NH.jpg|thumb|200px|[[Barack Obama]]]] * [[4. 11.|4. studenog]] - Na izborima u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Barack Obama]] je izabran za 44. [[predsjednik]]a Sjedinjenih Američkih Država, čime je ujedno postao i prvi predsjednik te države koji nije bijelac. * 4. 11. - ''[[Srpskohrvatska Wikipedija]]'' ima 20.000 članaka. * [[7. 11.|7. studenog]] - [[Hrvatska|Republika Hrvatska]] je svoj ''Ured za veze'' u [[Priština|Prištini]] podigla na razinu [[ambasada|veleposlanstva]]. * [[11. 11.|11. novembar]] - Sa proizvodne trake sišao poslednji [[Jugo]]. * [[14. 11.]] - Beograd i [[Ujedinjeni narodi|UN]] dogovorili plan od šest tačaka za razmeštanje [[Misija vladavine prava Evropske unije na Kosovu|Euleksa]] na Kosovu. * 14. 11. - Eksplodirala bomba ispred kancelarije [[Evropska unija|EU]] (Međunarodni civilni ured - ICO) u [[Priština|Prištini]]. * [[15. 11.|15. studenog]] - Hrvatski karatist [[Danil Domjdoni]] postao je prvak svijeta u [[karate]]u do 60&nbsp;kg na Svjetskom prvenstvu u [[Tokijo|Tokiju]], a [[Ema Aničić]] osvojila je brončanu medalju. * [[19. 11.]] - Trojica agenata nemačkog [[BND]] uhapšena u Prištini, pod optužbom da su bacili bombu 14.11. (pušteni [[28. 11.|28.11.]]). * [[22. 11.|22. studenog]] - U [[Erupcija|erupciji]] [[vulkan]]a [[Nevado del Uila]] u južnoj [[Kolumbija|Kolumbiji]] poginulo je najmanje 10, a evakuirano je oko 12.000. * [[23. 11.|23. studenog]] - U [[Brazil]]u je proglašeno izvanredno stanje zbog [[poplava]] u [[Država|državi]] [[Santa Catarina (federalna brazilska država)|Santa Catarina]] u kojima je poginulo 65, a evakuirano oko 20.000 ljudi. * [[24. 11.|24.]] - [[27. 11.|27. studenog]] - U službenom posjetu [[Hrvatska|Republici Hrvatskoj]] boravio je Fra' [[Matthew Festing]], princ i veliki meštar [[Suvereni Vojni Red Malte|Suverenog malteškog viteškog reda]], te je osim [[Zagreb]]a, posjetio [[Slavonija|Slavoniju]] i [[Dalmacija|Dalmaciju]]. * [[25. 11.|25. studenog]] - Stanovnici [[Grenland]]a su na [[referendum]]u podržali predlog za veću [[Autonomija|autonomiju]] od [[Danska|Danske]]. * [[26. 11.|26. novembar]] - [[Radio-televizija Srbije|RTS]] započeo emitovanje [[digitalna televizija|digitalnog]] kanala kulture "RTS Digital". * 26. studenog - U nizu [[Mumbajski napadi 2008.|terorističkih napada]] u [[Mumbai]]ju poginulo je najmanje 195, a ranjeno najmanje 327 osoba. * [[30. 11.|30. studenog]] - Kapetan [[Kristo Laptalo]] napokon stigao u [[Dubrovnik]]. Nevin je proveo 17 mjeseci u zatvoru u [[Grčka|Grčkoj]] samo zato, jer je bio zapovjednik na [[brod]]u na kojem je pronađena [[droga]] u teretu. * [[30. 11.|30. studenog]] - U sukobu kršćana i muslimana u mjestu [[Jos]] u [[Nigerija|Nigeriji]] poginula je 381 osoba, a ranjeno je više od 300 osoba. === Decembar/Prosinac === * [[1. 12.|1. prosinca]] - [[Hrvatska]] preuzela predsjedanje [[Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija|Vijećem sigurnosti UN-a]]. * [[2. 12.|2. prosinca]] - Ustavni sud [[Tajland]]a naredio je raspuštanje vladajuće stranke optužene za izbornu krađu, te je zabranio [[premijer]]u [[Somchai Wongsawat|Somchaiju Wongsawatu]] političke aktivnosti na pet godina. * 2. prosinca - U [[Zimbabve]]u je [[kolera]] odnijela najmanje 484 života, a registrirano je više od 11.700 slučajeva zaraženih od izbijanja [[Epidemija|epidemije]] u [[august (mjesec)|kolovozu]] 2008. * [[5. 12.|5. prosinca]] - Održani su mirni prosvjedi protiv [[Vlada Republike Hrvatske|10. sastava Vlade Republike Hrvatske]] na glavnim trgovima [[Zagreb]]a, [[Split]]a, [[Rijeka|Rijeke]], [[Požega|Požege]], [[Vukovar]]a te [[Osijek]]a nakon što se grupa ljudi okupila na [[internet]]skoj društvenoj mreži [[Facebook]] u grupu pod nazivom ''Stegnite vi svoj remen, bando lopovska'' zbog sve veće gospodarske krize i lošeg društvenog stanja u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]. * [[6. 12.|6. prosinca]] - [[Grčki neredi 2008.]] počinju nakon što je policija ubila 15-godišnjaka u Atini. * 6. prosinca - Hrvatski film “[[Armin]]” redatelja [[Ognjen Sviličić|Ognjena Sviličića]], pobijedio je na Festivalu mediteranskog filma u [[Bruxelles]]u. * 6. prosinca - U Pragu je otkriven spomenik [[Vladimir Prelog|Vladimiru Prelogu]], hrvatskom kemičaru i nobelovcu, koji je studirao i doktorirao u [[Glavni grad|glavnom]] [[češka Republika|češkom]] [[grad]]u. * [[9. 12.|9. decembar]] - Misija [[Misija vladavine prava Evropske unije na Kosovu|EULEKS]] počela svoj mandat na teritoriji AP Kosovo i Metohija. * [[10. 12.|10. prosinca]] - Održani su prvi izbori u britanskom krunskom posjedu [[Sark]]u nakon ukidanja feudalizma. * [[11. 12.|11]] - 14. prosinca - [[Datoteka:Swimming pictogram.svg|25px]] U [[Rijeka|Rijeci]] se održava [[Europsko prvenstvo u plivanju u kratkim bazenima 2008.]], uspješni su [[Duje Draganja]], [[Sanja Jovanović]] (dva svjetska rekorda) i štafeta ([[Duje Draganja]], [[Aleksej Puninski]], [[Bruno Barbić]] i [[Mario Todorović]]). * 11. 12. - U SAD uhapšen [[Bernard Madoff]], čija je finansijska piramida bila najveća finansijska prevara u istoriji SAD. * [[12. 12.|12. prosinca]] - [[Švajcarska|Švicarska]] je postala 18. [[evropa|europska]] [[država]] koja je pristupila [[Schengenski sporazum|Schengenskom sporazumu]]. * 14. prosinca - Ponovno je uspostavljen [[promet]] na dionici željezničke [[Pruga Vinkovci-Osijek|pruge između Vinkovaca i Osijeka]], nakon više od 17 godina. * 14. decembar - Irački novinar [[Muntazar al Zejdi]] gađao cipelama američkog predsednika Buša. * [[19. 12.|19. prosinca]] - U [[Split]]u je zvanično otvorena nova [[Sveučilišna knjižnica u Splitu|Sveučilišna knjižnica]] vrijedna 250 milijuna [[hrvatska kuna|kuna]], nakon što je prije 3 godine polegnut kamen temeljac, a prostire se na 17 000 m2. Zbog svega toga prozvana je ''Ponos Hrvatske'', te je svojim otvorenjem postala drugim najvažnijim objektom u hrvatskoj [[nauka|znanosti]] i [[Kultura|kulturi]] nakon one [[Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu|nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu]]. * 19. 12. - U [[Zagreb]]u je održan veliki humanitarni koncert za maestra [[Vjekoslav Šutej|Vjekoslava Šuteja]] i [[Zaklada Ana Rukavina|Zakladu Ana Rukavina]], na kojem je nastupio [[José Carreras]] i dr. * 19. 12. - [[NASA]]-ina orbiter Izvidnica je na [[Mars]]u otkrila [[Minerali|minerale]] koji mogu nastati jedino uz prisutnost [[Voda|vode]] prije 3 milijarde godina, što bi značilo da je u tome [[period]]u bilo mogućih uvjeta za nastanak [[život]]a na tome [[planeta|planetu]]. * 19. 12. - U Srbiji se saznalo za nesuglasice između ministra odbrane [[Dragan Šutanovac|Dragana Šutanovca]] i načelnika Generalštaba gen. [[Zdravko Ponoš|Zdravka Ponoša]]. * [[21. 12.|21.]] - [[22. 12.|22. prosinca]] - Hrvatski skijaš [[Ivica Kostelić]] bio je 2. u [[veleslalom]]u u [[Italija|talijanskoj]] [[Alta Badia|Alta Badiji]], što mu je najbolji rezultat u veleslalomu u karijeri, a dan kasnije pobijedio je u istome mjestu u [[slalom]]u. * [[22. 12.|22. prosinca]] - Otvorena je dionica autoceste [[Autocesta A1|A1]], [[Šestanovac]] - [[Zagvozd]] - [[Ravča]], duga 40&nbsp;km. * 22. 12. - Na RTS 1 je prikazana prva epizoda serije "[[Ranjeni orao (TV serija)|Ranjeni orao]]". * [[23. 12.|23. prosinca]] - U [[Gvineja|Gvineji]] su raspuštene vlada i njezine institucije, suspendiran je ustav, te su suspendirane sve političke i sindikalne aktivnosti nakon što je umro predsjednik te [[Država|države]] [[Lansana Conté]]. * [[24. 12.|24. prosinca]] - U [[Gvineja|Gvineji]] je [[vojna hunta]] imenovala [[kapetan (vojska)|satnika]] [[Moussa Dadis Camara|Moussu Dadisa Camaru]] novim gvinejskim [[predsjednik]]om. * 24. 12. - U Moskvi potpisan sporazum po kojem je 51% NIS-a definitivno postalo vlasništvo ruske naftne kompanije [[Gazprom|Gasprom]]. * [[27. 12.|27. prosinca]] - Počinje [[Rat u Gazi 2008.-2009.]] (izraelska operacija "Liveno olovo") na šta [[Hamas]] pojačava raketne i minobacačke napade na južni Izrael. * 27. 12. - Prijateljskom utakmicom između rukometnih [[rukometna reprezentacija Hrvatske|reprezentacija Hrvatske]] i [[Ruska rukometna reprezentacija|Rusije]] pred 15.200 gledatelja službeno je otvorena [[Arena Zagreb]], najveća sportska dvorana u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]. * 27. 12. - U [[Split]]u je svečanim koncertom otvorena višenamjenska sportska dvorana [[Spaladium Arena]], s 12 tisuća sjedećih mjesta. * [[28. 12.|28. prosinca]] - U [[Osijek]]u svečano otvorena višenamjenska [[sport]]ska [[dvorana Gradski vrt]] koja će između ostalog služit i za [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2009.|svjetsko prvenstvo u rukomentu 2009.]] koje će se održati u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]. * prosinac - Lideri [[Evropska unija|EU]] dogovorili stimulus od 200 milijardi eura za poticaj uniji poslije globalne krize. <gallery> Split University Library.JPG|[[Sveučilišna knjižnica u Splitu]] Arena Zagreb 2009.jpg|[[Arena Zagreb]] Spaladium Arena photo by 3LHD.jpg|[[Spaladium Arena]], Split Dvorana Gradski vrt 5.JPG|[[Dvorana Gradski vrt]], Osijek </gallery> == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija: Rođeni 2008.}} == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija: Umrli 2008.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Božidar Sandić]] Sovra, srpski fudbaler (* [[1922]]) * [[5. 1.]] - [[Vojislav Đonović]], srpski [[jazz|džez]] gitarista (*[[1921]]); * 5. 1. - [[Galiano Pahor]], [[Hrvati|hrvatski]] glumac (*[[1955]].) * [[7. 1.]] - [[Zvone Mornar]], hrvatski sportski novinar (*[[1920]].) * [[11. 1.]] - [[Edmund Hilari|Edmund Hillary]], novozelandski alpinist i osvajač Mount Everesta (*[[1919]]) * [[15. 1.]] - [[Slobodan V. Ribnikar]], profesor fizičke hemije, akademik (*[[1929]]) * [[16. 1.]] - [[Nikola Kljusev]], makedonski političar (* [[1927]]) * [[17. 1.]] - [[Bobby Fischer]], šahovski velemajstor (*[[1943]]) * [[18. 1.]] - [[Milica Manojlović]], osnivač i dirigent hora "Kolibri" (* [[1933]]) * [[19. 1.]] - [[Tomislav Bekić (germanista)|Tomislav Bekić]], srpski germanista (* [[1934]]) * [[20. 1.]] - Hadži Dušan Mišić, akademski slikar, pedagog, art-terapeut (* [[1935]]) * [[22. 1.]] - [[Heath Ledger]], australski glumac (* [[1979]]) * 22. 1. - [[Milenko Zablaćanski]], srpski glumac (*[[1955]]) * [[23. 1.]] - [[Ognjenka Milićević]]-Lukač, reditelj, teatrolog, pedagog (* [[1927]]) * 23. 1. - [[Zoran Predić]], novinar i TV kritičar, urednik TV revije, direktor više televizija (* 1945 ili '46) * [[26. 1.]]? - [[Ana Bešlić]], akademski vajar (* [[1912]]) * [[27. 1.]] - [[Suharto]], indonežanski političar (* [[1921]]) * [[31. 1.]] - [[Aleksandar Nikašinović]] Saša, novinar, urednik Danasa i lista Indeks (* [[1941]]) === Februar/Veljača === * [[5. 2.]] - [[Mahareši Maheš Jogi]], tvorac [[transcendentalna meditacija|Transcedentalne meditacije]] (* [[1917]]) * 5. 2. - [[Zoran Antonijević]] Žota, srpski fudbaler i trener (*[[1945]]) * [[6. 2.]] - [[Ferante Colnago]], nekadašnji [[HNK Hajduk Split|Hajdukov]] igrač i dugogodišnji član uprave kluba * 6. 2. - [[Dragutin Dražić]], inž. tehnologije, fizikohemičar, član Predsedništva SANU (* [[1930]]) * [[7. 2.]] - Časlav Veljić Čajka, pred. Kajakaškog saveza Jugoslavije (* [[1930]]) * [[8. 2.]] - [[Desimir Tošić]], jedan od osnivača Demokratske stranke u Srbiji (*[[1920]]) * [[9. 2.]] - [[Tomislav Čolović]], pevač ("Mali mrav") (* [[1949]]) * [[10. 2.]] - [[Roy Scheider]], američki glumac (* [[1932]]) * [[11. 2.]] - [[Tom Lantos]], američki političar (* [[1928]]) * [[13. 2.]] - [[Vuk Obradović]], najmlađi general [[Jugoslovenska narodna armija|JNA]], bivši potpredsednik srpske vlade (*[[1947]]) * 13. 2. - [[Henri Salvador]], francuski šansonjer (* [[1917]]) * 13. 2. - [[Dragan Jurišić]] Gaga, pevač "Vojvođanskog bluz benda" (* [[1953]]) * [[15. 2.]] - [[Marijan Oblak]], zadarski nadbiskup u miru (*[[1919]].) * [[17. 2.]] - [[Tihomir Janić]], sudija Vrhovnog suda Srbije i Jugoslavije (* [[1914]]) * [[18. 2.]] - [[Vladimir - Minja Vujović]], istoričar i sportski radnik (* [[1933]]) * [[20. 2.]] - [[Franc Perko]], beogradski nadbiskup slovenskog porijekla (* [[1929]].) * [[22. 2.]] - [[Vojin Šulović]], ginekolog, srpski akademik (* [[1923]]) * [[23. 2.]] - [[Janez Drnovšek]], slovenski političar i državnik (* [[1950]]) * [[25. 2.]] - [[Milorad Dimitrijević (arhitekta)|Milorad Dimitrijević]], arhitekta, konzervator, dekan Arhitektonskog fak. u Bg. * [[27. 2.]] - [[Mira Alečković]], srpska pesnikinja (* [[1924]]) === Mart/Ožujak === * [[1. 3.]] - [[Borivoje Stojanović]], glumac (* [[1929]]) * [[4. 3.]] - [[Semka Sokolović-Bertok]], glumica (*[[1935]].) * 4. 3. - [[Vladimir Bošnjaković]], specijalista nuklearne medicine, srpski akademik (* [[1930]]) * [[9. 3.]] - [[Vojislav Todorić]], akademski slikar, konzervator-restaurator, prof. FLU i prorektor Univ. umetnosti u Bg. (* [[1933]]) * [[10. 3.]] - [[Đorđe Predin]]-Badža, vaterpolista i sportski radnik, preds. opšt. Bečej (* [[1947]]) * [[13. 3.]] - [[Živko Šoklovački]], pravnik, političar (JUL), pred. Upravnog odbora NIS (* [[1946]]) * [[18. 3.]] - [[Anthony Minghella]], britanski filmski reditelj (*[[1954]]); * 18. 3. - [[Živojin Milenković]], srpski glumac (*[[1928]]) * [[19. 3.]] - [[Arthur C. Clarke]], britanski SF pisac i vizionar (*[[1917]].) * [[24. 3.]] - [[Boris Dvornik]], glumac (* [[1939]]) * 24. 3. - [[Richard Widmark]], glumac (* [[1914]]) * [[25. 3.]] - [[Ranko Beljinac]], slikar, grafičar, ikonopisac (* [[1947]]) * [[29. 3.]] - [[Rajko Mitić]], jugoslavenski fudbaler (*[[1922]]) === April/Travanj === * [[1. 4.]] - [[Svetolik Mitić]] (Skale), urednik TV Beograd (* [[1923]]) * [[3. 4.]] - [[Hrvoje Ćustić]], hrvatski nogometaš (* [[1983]]); * 3. 4. - [[Ivan Korade]], umirovljeni hrvatski general (*[[1964]]) * [[4. 4.]] - [[Jadranko Crnić]], hrvatski pravnik (*[[1928]]) * [[5. 4.]] - [[Charlton Heston]], američki glumac i aktivist (*[[1923]]) * 5. 4. - [[Boris Nikolić]], modni dizajner, stilista TV B92 (* [[1974]]) * [[7. 4.]] - [[Staniša Stošić]], srpski pevač (*[[1945]]) * [[8. 4.]] - Jovan-Bata Zarić, arhitekta (* [[1926]]) * [[10. 4.]] - [[Vojislav Kuculović]], operski pevač-tenor, prvak Opere SNP u Novom Sadu (* [[1932]]) * [[12. 4.]] - [[Aleksandar Gec]], košarkaš (*[[1928]]) * [[20. 4.]] - [[Ksente Bogoev]], ekonomist * [[21. 4.]] - Mihailo Mijušković - Cupa, spiker Radio Beograda (* [[1947]]) * [[25. 4.]] - [[Milan Kangrga]], filosof (*[[1923]].) * [[29. 4.]] - [[Albert Hofmann]], švicarski kemičar (*[[1906]].) === Maj/Svibanj === * [[3. 5.]] - Dragoljub Živojinović Japanac, srpski prevodilac (* [[1933]]) * [[6. 5.]] - Nebojša Glišić, novinar RTS, slikar, likovni kritičar (* [[1941]]) * [[9. 5.]] - [[Dražen Vrdoljak]], hrvatski novinar i glazbeni kritičar, utemeljitelj Porina (* [[1951]]) * [[12. 5.]] - [[Robert Rauschenberg]], slikar (* [[1925]]) * [[14. 5.]] - Milovan Stojanović Mis, keramičar (* [[1927]]) * [[15. 5.]] - [[Tatjana Škurina]], doajen jugoslovenske i srpske ginekologije (* [[1914]]) * 15. 5. - [[Momčilo Stefanović]], novinar, publicista, dopisnik Politike i P. Ekspres (* [[1931]]) * [[20. 5.]] - [[Nikola Šećeroski]], predsednički kandidat 1990. u Srbiji (*[[1934]]) * 20. 5. - [[Aleksandar Pražić]], muzičar, producent RTV Vojvodina (* [[1950]]) * [[26. 5.]] - [[Sydney Pollack]], američki režiser i glumac (*[[1934]]) === Jun/Lipanj === * [[1. 6.]] - [[Yves Saint Laurent]], francuski modni kreator i kosimograf (* [[1936]]) * 1. 6. - [[Smiljka Vasić]], psiholingvista * [[2. 6.]] - [[Bo Diddley]], R&B muzičar (* [[1928]]) * 2. 6. - [[Mel Ferrer]], glumac (* [[1917]]) * [[6. 6.]] - [[Vera Lubarda]], slikarka * [[8. 6.]] - [[Šaban Bajramović]], romski glazbenik (* [[1936]]) * 8. 6. - [[Moma Dimić]], srpski književnik (* [[1944]]) * [[14. 6.]] - [[Dimitrije Manolov]], likovni umetnik - fotograf (* [[1936]]) * [[16. 6.]] - [[Zlatko Tomičić]], hrvatski književnik (* [[1930]].) * [[17. 6.]] - [[Cyd Charisse]], glumica i pevačica (* [[1922]]) * [[23. 6.]] - [[Olga Moskovljević]], prevodilac i novinar (* [[1921]]) * [[28. 6.]] - [[Ruslana Koršunova]], kazahstanski model (* [[1987]]) * [[29. 6.]] - [[Don S. Davis]], američki glumac (* [[1942]].) === Jul/Srpanj === * [[1. 7.]] - [[Dejan Medaković]], istoričar i akademik (* [[1922]]) * [[3. 7.]] - [[Tvrtko Švob]], biolog (* [[1917]]) * 3. 7. - [[Milorad Stevanović]] Mida, srpski glumac (* [[1939]]) * [[4. 7.]] - [[Jesse Helms]], američki političar (* [[1921]]) * [[6. 7.]] - [[Olga Bruči]], prvakinja opere SNP u Novom Sadu (* [[1923]]) * [[11. 7.]] - [[Michael E. DeBakey]], hirurg (* [[1908]]) * [[13. 7.]] - [[Bronisław Geremek]], poljski istoričar i političar (* [[1932]]) * [[14. 7.]] - [[Svetislav Pavlović]], filmski reditelj (* [[1926]]) * [[20. 7.]] - [[Dinko Šakić]], ratni zločinac (* [[1921]]) * [[21. 7.]] - [[Adil Zulfikarpašić]], bosanskohercegovački političar (* [[1921]]) * [[23. 7.]] - [[Ahmet Hadžipašić]], bivši Premijer Federacije BiH (* [[1952]]) * [[29. 7.]] - [[Mate Parlov]], najveći hrvatski športaš 20. stoljeća (* [[1948]]) * [[30. 7.]] - [[Zlata Bartl]], bosanskohercegovačko-hrvatska znanstvenica, otkrila [[Vegeta|Vegetu]] (*[[1920]].) === Avgust/Kolovoz === * [[1. 8.]] - [[Dren Mandić]], alpinista (* [[1976]]) * [[3. 8.]] - [[Aleksandar Solženjicin]], ruski pisac i sovjetski disident * [[4. 8.]] - [[Mića Uzelac]], slikar (* [[1950]]) * [[6. 8.]] - [[Fransin Petrović Njegoš]], crnogorska princeza, supruga princa Nikole Petrovića (* [[1950]]) * [[7. 8.]] - [[Novica Petković]], teoretičar književnosti i kritičar, profesor na FF BU (* [[1941]]) * 7. 8. - [[Predrag Knežević]] Kneža, sportski novinar (* [[1922]]) * [[9. 8.]] - [[Mahmoud Darwish]], palestinski pesnik (* [[1941]]) * [[10. 8.]] - [[Isaac Hayes]], muzičar (* [[1942]]) * [[11. 8.]] - [[Vlastimir Gavrik]], srpski scenograf (* [[1928]]) * 11. 8. - [[Fred Sinowatz]], austrijski političar (* [[1929]]) * [[15. 8.]] - [[Tomislav Pinter]], filmski stvaratelj, predsjednik Hrvatske udruge filmskih snimatelja (* ?) * [[16. 8.]] - [[Gmitar Obradović]], akademski slikar (* [[1935]]) * [[17. 8.]] - [[Jovan Đogo]], pukovnik Vojske Republike Srpske (* [[1956]]) * [[18. 8.]] - [[Miodrag Draganić]], izdavač, direktor kuće "Draganić" (* [[1949]]) * 18. 8. - [[Božidar Ćetković]], crnogorski šahista, majstor FIDE (* * [[20. 8.]] - [[Hua Guofeng]], kineski političar (* [[1921]]) * [[21. 8.]] - [[Mario Bertok]], hrvatski šahista (* [[1929]]) * [[24. 8.]] - [[Branislav Dragojević]], književnik (* [[1933]]) * [[26. 8.]] - [[Edib Šećović]], bokser, svetski prvak (EBU) (* [[1958]]) * [[30. 8.]] - [[Vasa Pantelić]], glumac (* [[1922]]) === Septembar/Rujan === * [[1. 9.]] - [[Tomaš J. Bata]], češki i kanadski industrijalac (* [[1914]]) * [[4. 9.]] - [[Dafina Milanović]], srpska bankarka (*[[1948]]) * [[5. 9.]] - [[Dušan Simić]], rektor Univ. u Kragujevcu (* [[1928]]) * 5. 9. - [[Zaida Krimšamhalov]], glumica SNP u Novom Sadu (* [[1936]]) * [[7. 9.]] - [[Dino Dvornik]], hrvatski pop-pjevač (*[[1964]]) * 7. 9. - [[Dragoslav Rančić]], spoljnopolitički novinar i urednik (* [[1935]]) * [[12. 9.]] - [[Tomislav Ladan]], hrvatski pisac, leksikograf i prevoditelj (*[[1932]].) * 12. 9. - [[Vukašin Maraš]], crnogorski političar (* [[1938]]) * [[15. 9.]] - [[Juraj Njavro]], bivši ministar hrvatskih branitelja i saborski zastupnik, te poznati vukovarski kirurg (* ?) * 15. 9. - [[Slavko Gavrilović]], istoričar, akademik (* [[1924]]) * 15. 9. - [[Aleksandar Radovanović]], šef Arhiva i Biblioteke Narodnog pozorišta u Bg. (* [[1931]]) * [[16. 9.]] - [[Momčilo Popović]], novinar i urednik lista "Pobjeda" (* [[1943]]) * 16. 9. - [[Miloš Grbić]], nekadašnji odbojkaš (* [[1943]]) * [[18. 9.]] - [[Zvonko Milenković]], srpski muzičar i član grupe „[[Rokeri s Moravu]]“. * [[19. 9.]] - [[Petar Stajić]], kompozitor i pijanista (* [[1915]]) * [[22. 9.]] - [[Dušan Gligorijević]] - Saša, društveno-politički i privredni radnik (* [[1920]]) * [[23. 9.]] - [[Sonja Savić]], srpska glumica (* [[1961]]) * 23. 9. - [[Rada Selaković]], slikarka (* [[1952]]) * [[24. 9.]] - [[Vice Vukov]], hrvatski pjevač i političar (*[[1936]]) * [[26. 9.]] - [[Paul Newman]], američki glumac (*[[1925]]) * [[28. 9.]] - [[Ljubiša Buba Opačić]], gitarista "Bajage i Instruktora" (* [[1968]]) === Oktobar/Listopad === * [[3. 10.]] - [[Golub Dobrašinović]], istoričar književnosti, kustos Vukovog i Dositejevog muzeja (* [[1925]]) * [[5. 10.]] - [[Mijuško Tomić]], novinar i urednik Prvog programa Radio Bg. (* [[1938]]) * [[7. 10.]] - [[Toma Rakijaš]], srpski muzičar i novinar (*[[1955]]) * [[11. 10.]] - [[Jörg Haider]], austrijski političar (* [[1950]]) * [[23. 10.]] - [[Ivo Pukanić]] (ubijen), hrvatski novinar (*[[1961]]) * 23. 10. - [[Bojan Dimitrijević (novinar)|Bojan Dimitrijević]], novinar i urednik RTB (* [[1923]]) * [[27. 10.]] - [[Jasmina Puljo]], balerina, učitelj [[joga|joge]], prva jogina u Yu. (* [[1915]]) * [[28. 10.]] - [[Radivoje Đurović]], akademski slikar (* [[1950]]) * [[30. 10.]] - [[Ivo Perišin]], hrvatski akademik, (*[[1925]].); * 30. 10. - [[Ico Voljevica]], karikaturista ("Grga") * 30. 10. - [[Zlatko Krasni]], književnik i prevodilac (* [[1951]]) === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - [[Jacques Piccard]], okeanograf (* [[1922]]) * [[2. 11.]] - [[Borivoje Ivković]], predsednik Biciklističkog saveza Srbije (* [[1928]]) * [[4. 11.]] - [[Ratko Ćajić]] Rale, kompozitor i pevač (* [[1944]]) * 4. 11. - [[Michael Crichton]], autor, scenarista itd. (* [[1942]]) * [[10. 11.]] - [[Nikola Kavaja]], "lovac na Tita" (* [[1932]]) * [[11. 11.]] - [[Nikica Marinović]], prva mis SFRJ, 1966. godine (*[[1947]]) * [[12. 11.]] - [[Željko Hell]], hrvatski književnik (*[[1923]].) * [[15. 11.]] - [[Petar Damjanov]], novinar i publicista, urednik vojnih časopisa (* [[1943]]) * 15. 11. - [[Jadranka Nikolić]], modni kreator (* [[1948]]) * [[16. 11.]] - [[Vladimir Sekulić]], crnogorski lingvista i književnik (* [[1923]]) * [[18. 11.]] - [[Đoko Vještica]], srpski novinar (*[[1939]]) * 18. 11. - [[Miroslav Zarić]]-Zare, novinar "Večernjih novosti" (* [[1938]]) * [[24. 11.]] - [[Srećko Jovanović]], slavista, osnivač "Dečjih novina" (* [[1930]]) * 24. 11. - [[Ruben Han]], prof. Medicinskog fak. u Bg., specijalista nukl. medicine (* [[1946]]) * [[27. 11.]] - [[Dragoslav S. Petrović]], pravnik i novinar (* [[1934]]) * 27. 11. - [[Miroljub Simić]], profesor i dekan Pravnog fakulteta u Nišu (* [[1947]]) * 27. 11. - [[Milijan Popović]], profesor i dekan Pravnog fakulteta u Novom Sadu (* [[1938]]) * [[29. 11.]] - [[Jørn Utzon]], arhitekta (* [[1918]]) * [[30. 11.]] - [[Desanka Tomić Đurović]], akademski slikar, grafičar, dizajner tekstila (* [[1925]]) * 30. 11. - [[Milivoje Petrović]], solista i prvak Opere N.P. u Beogradu (* [[1938]]) * 30. 11. - [[Branislav Lazarević]], doajen srpske informatike (* [[1940]]) * 30. 11. - [[Dragan Ve Ignjatović]] Mec, multimedijalni umetnik, osnivač Balkanske asocijacije umetnosti (* [[1968]]) === Decembar/Prosinac === * [[1. 12.]] - [[Radenko Broćić]], srpski političar (* [[1922]]) * 1. 12. - [[Ibrahim Latifić]], gen. dir. Saveznog zavoda za statistiku, osn. Društva za istinu o NOB (* [[1917]]) * [[2. 12.]] - [[Dušan Stanković]], publicista i novinar (* [[1941]]) * 2. 12. - [[Svetlana Stipčević]], profesorka Filološkog fak. u Bg. i jednog u Bariju (* [[1940]]) * [[4. 12.]] - [[Pero Budak]], hrvatski književnik (* [[1917]].) * [[5. 12.]] - [[Patrijarh Aleksije II.]], patrijarh [[Ruska pravoslavna crkva|Ruske pravoslavne crkve]] (* [[1929]]) * [[9. 12.]] - [[Dražan Jerković]], hrvatski nogometaš, reprezentativac, trener, sportski direktor i izbornik (* [[1936]]) * 9. 12. - [[Bela Buranj]], etnograf i publicista, prof. na Medicinskom fak. u Novom Sadu (* [[1931]]) * [[11. 12.]] - [[Bettie Page]], pin-up model (* [[1923]]) * 11. 12. - [[Bogdan Đuričić]], profesor i dekan Medicinskog fak. u Bg., akademik (* [[1950]]) * 11. 12. - [[Dušan Maksimović Dumaks]], kompozitor, dirigent, muzički pedagog (* [[1932]]) * [[16. 12.]] - [[Simo Mraović]], književnik (* [[1966]]); * 16. 12. - [[Nikola Karaklajić]], srpski šahista i radio voditelj (*[[1926]]) * 16. 12. - [[Vojislav Mićović]], publicista i novinar, gl.od.ur. "Komunista", vd. dir. Rad. Bg. (* [[1930]]) * [[18. 12.]] - [[Ivan Rabuzin]], hrvatski slikar naivac (* [[1921]].); * 18. 12. - [[W. Mark Felt|William Mark Felt]], visokopozicionirani agent [[FBI]]-ja koji je u [[historija|povijest]] ušao kao ''[[Duboko grlo]]'' u [[Afera|aferi]] [[Watergate]]. * 18. 12. - [[Majel Barrett]], glumica (* [[1932]]) * [[20. 12.]] - [[Gordan Čačić]], hrvatski general i političar (* [[1961]]) * [[22. 12.]] - [[Lansana Conté]], predsjednik [[Gvineja|Gvineje]] (* [[1934]]) * [[24. 12.]] - [[Harold Pinter]], engleski dramatičar nobelovac (* [[1930]]) * 24. 12. - [[Samuel P. Huntington]], politički naučnik (* [[1927]]) * [[25. 12.]] - [[Eartha Kitt]], glumica, pjevačica te zvijezda kabareta (* [[1927]]) * 25. 12. - [[Ann Savage]], američka glumica (* [[1921]]) * [[29. 12.]] - [[Vladislav Lalicki]], scenograf, kostimograf, slikar (* [[1935]]) * [[30. 12.]] - [[Ante Čičin-Šain]], prvi guverner [[Hrvatska narodna banka|HNB]] u samostalnoj Hrvatskoj (* ?) == Nobelove nagrade == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Yoichiro Nambu]] (otkriće mehanizma [[spontani slom simetrije|spontano slomljene simetrije]] u [[Fizika elementarnih čestica|subatomskoj fizici]]), [[Makoto Kobayashi]] i [[Toshihide Maskawa]] (otkriće porekla slomljene simetrije, što predviđa postojanje još najmanje tri porodice [[kvark]]ova) * [[nobelova nagrada za hemiju|'''Kemija''']]: [[Osamu Shimomura]], [[Martin Chalfie]] i [[Roger Y. Tsien]] (otkriće i razvoj [[Zeleni fluorescentni protein|zelenog fluorescentnog proteina]]) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Harald zur Hausen]] (otkriće da [[humani papiloma virus]] izaziva [[rak vrata maternice]]), [[Françoise Barré-Sinoussi]] i [[Luc Montagnier]] (otkriće virusa [[HIV]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]] (autor novih početaka, poetske avanture i senzualne ekstaze, istraživač čovečanstva iza i ispod vladajuće civilizacije) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Martti Ahtisaari]] (značajni napori na nekoliko kontinenata tokom više od tri decenije za razrešavanje međunarodnih konflikata) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[Paul Krugman]] (analiza trgovinskih obrazaca i lokacije ekonomske aktivnosti) == Vidi takođe: == [[Popis godina|Godišnji kalendar]] == Reference == {{reference}} == Literatura == * [http://www.arhiv.rs/img/hd/2008.html Hronologija događaja 2008] (Srbija), Medijski arhiv Ebart {{Commonscat|2008}} [[Kategorija:2008.]] eq987esfmbbcyurbddfacyybnu11uj0 0 28719 42591891 42581486 2026-05-11T20:15:28Z Alekol 2231 /* Kroz godinu */ 42591891 wikitext text/x-wiki {{year dab|1858}} {{Godina nav}} {{godina u drugim kalendarima|1858}} Godina '''1858''' ('''[[Rimski brojevi|MDCCCLVIII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u petak]] po gregorijanskom odn. [[redovna godina koja počinje u srijedu]] po 12 dana zaostajućem [[Julijanski kalendar|julijanskom kalendaru]] (linkovi pokazuju kalendare). __NOTOC__ == Događaji == === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === [[Datoteka:Attentat d'Orsini-01.jpg|mini|180px|left|[[Orsinijev atentat]]]] * januar - [[Wilhelm I. (Njemačka)|Wilhelm I.]] postaje regent [[Kraljevina Pruska|Pruske]], nakon što je njegov brat [[Friedrich Wilhelm IV.]] doživeo šlog. * januar - Vanredni vladin komesar Azis-paša došao iz Carigrada u Bosnu da ispita položaj seljaka<ref name="isnvI468">''Istorija s. n.'' V-1, 468</ref>. * [[14. 1.]] - [[Orsinijev atentat]]: talijanski republikanac [[Felice Orsini]] pokušao u Parizu bombom ubiti [[Drugo Francusko Carstvo|francuskog]] cara [[Napoleon III|Napoleona III]] i pri tome ubija 8 i ranjava 159 nedužnih prolaznika (pogubljen u martu). * [[15. 1.]] - [[Reformski rat]] u Meksiku: nakon ostavke predsednika [[Ignacio Comonfort|Comonforta]], liberali za privremenog predsednika smatraju predsednika Vrhovnog suda [[Benito Juárez|Benita Juáreza]], a konzervativci proglasili generala [[Félix María Zuloaga|Zuloagu]]. * [[25. 1.]] - U Londonu se venčali pruski prestolonaslednik [[Friedrich III. (Njemačka)|Friedrich]] i britanska princeza [[Victoria, Princess Royal|Victoria]] (roditelji budućeg nemačkog cara [[Wilhelm II|Wilhelma II]]); popularisan [[Felix Mendelssohn|Mendelssohnov]] ''[[Svadbeni marš (Mendelssohn)|Svadbeni marš]]''. [[Datoteka:Great Eastern painting smooth sea.jpg|mini|150px|left|''[[SS Great Eastern]]'']] * [[31. 1.]] - Porinut britanski brod ''[[SS Great Eastern]]'', najveći na svetu. * [[11. 2.]] - [[Djevica Marija]] se u [[Lourdes]]u navodno ukazala [[Bernadette Soubirous]]. * 11. 2. - [[Felice Orsini]] šalje pismo iz zatvora Napoleonu III, poziva ga da se zauzme za nezavisnost Italije. * [[13. 2.]] - [[Richard Francis Burton]] i [[John Hanning Speke]] prvi Evropljani koji su videli [[jezero Tanganyika]] (Speke je, doduše, bio delimično slep). * februar - Turske vlasti pregovaraju u Tuzli sa pobunjenim seljacima - iznuđen pristanak da plaćaju trećinu, ali ustanak se nastavlja<ref>''Istorija s. n.'' V-1, 478</ref>. * [[21. 2.]] - Grčki grad [[Korint]] razoren u zemljotresu, novi grad će biti podignut nekoliko kilometara dalje. [[Datoteka:Bernadette soubirous 1 publicdomain.jpg|mini|100px|left|[[Bernadette Soubirous]]]] * mart - Kreće druga ekspedicija [[David Livingstone|Davida Livingstonea]] na [[Zambezi]] (do [[1864]]). * [[21. 3.]] - [[Indijska pobuna (1857)|Indijska pobuna]]: Britanci povratili [[Lucknow]], čišćenje džepova otpora u [[Awadh]]u traje još pola godine. * [[27. 3.]] - Francuska mornarica propisala plavo-belu mornarsku majicu, ''[[marinière]]''. * [[27. 3.]] (15.3. po [[julijanski kalendar|j.k.]]) - U [[Knjaževac|Gurgusovačkoj]] kuli umro Radovan Damjanović, osuđen zbog [[Tenkina zavera|Tenkine zavere]] (bivši Savetnik, zet [[Miša Anastasijević|Miše Anastasijevića]]) - kada se tri dana kasnije za to sazna u Beogradu, svi ubeđeni da je otrovan. * [[29. 3.]] - U Beograd stigla Etem-pašina komisija, za razrešenje ustavnog sukoba između kneza [[knez Aleksandar Karađorđević|Aleksandra]] i Saveta - ovo je poslednje mešanje Porte u unutrašnje poslove Srbije, knez nateran da pomiluje osuđene za Tenkinu zaveru i da penzionisane savetnike vrati u Savet<ref>''Istorija s. n.'' V-1, 282</ref>. * 30. 3. - [[Hymen Lipman]] patentirao u SAD [[olovka|olovku]] sa brisačem. === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[1. 4.]] (20.3. po j.k.) - Pod Portinim pritiskom Knez Aleksandar pomilovao gurgusovačke zatvorenike. * [[3. 4.]] - Britanci u Indiji zauzimaju grad [[Jhansi]]. * [[9. 4.]] (28.3. po j.k.) - Kompromis između kneza i Saveta u Srbiji - vraćeni savetnici koji su ranije prinuđeni na ostavku, knez ostaje na prestolu (većina Savetnika su njegove pristalice). [[Toma Vučić Perišić|Vučić]] predsednik Saveta, [[Ilija Garašanin]] popečitelj unutrašnjih poslova (što obuhvata i vojsku). * [[12. 4.]] - [[Brigham Young]] prepustio položaj guvernera [[Teritorija Utah|Teritorije Utah]] Alfredu Cummingu, kojeg je imenovao predsednik - ovim je okončan [[Rat u Juti]] između mormona i savezne vlade. * ? - Izmene u ustrojstvu Saveta u Srbiji, npr. ukinut apsolutni knežev veto. [[Datoteka:MACKENZIE(1877) p2.235 AFTER THE BATTLE OF GRAHOVO.jpg|mini|250px|"Crnogorci dovlače turske topove na Cetinje posle [[Bitka na Grahovcu|Bitke na Grahovcu]]"]] * [[3. 5.]] - Novi osmanski zakon o zemljišnim odnosima ("Ramazanski zakon", iza 1878. u Bosni nazivan Gruntovni zakon) - nejasno tumačenje pa će do 1878. biti doneseno još tridesetak propisa<ref name="isnvI468"/>. * [[11. 5.]] - [[Minnesota]], istočni deo [[Teritorija Minnesota|istoimene teritorije]], postaje 32. država SAD. * [[13. 5.]] (1. 5. po j.k., Spasovdan) - [[Bitka na Grahovcu]]: Crnogorci na čelu sa vojvodom [[Mirko Petrović|Mirkom]] odnose veliku pobjedu nad Turcima. (→ [[Grahovačka medalja]]) ** [[Drugo Francusko Carstvo|Francuska]] je u ovom ratu pomagala Crnogorcima, njene lađe su sprečavale moguća turska iskrcavanja u [[Sutorina|Sutorini]] i [[Klek]]u<ref name="vccgksd">Ćorović, Vladimir. [http://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/7_12_l.html Crna Gora kao svetovna država]. rastko.rs</ref>. * [[15. 5.]] - Naslednik Egipta [[Ahmed Rifat Paša Egipatski|Ahmed Rifat]] poginuo kada je njegov železnički vagon pao u Nil (inače ove godine su povezani Kairo i Suec, čime je železnica spojila Mediteran i Crveno more, 11 godina pre [[Suecki kanal|kanala]]). * maj - Seljačka buna oko sela [[Ivanjska (Bosanska Krupa)|Ivanjska]] u krupskoj nahiji, zatim Knežpolje, kasnije Novi, Dubica, Majdan, Prijedor, Kozarac (glavni lider [[Petar Petrović Pecija]]). * maj - Srbija: Savet traži od vlade da se ispune do kraja turski hatišerifi (politička intriga). * maj - Na jednom imanju u ruskoj Estoniji izbio takozvani Mahtranski rat: pobuna seljaka zbog nastavka kmetstva koje je zvanično ukinuto 1816. * maj - U NYC razotkriven ''Swill milk scandal'' - krave su hranjene otpadom iz destilerija, u mleko su dodavane razne materije - hiljade dece je umrlo. * [[19. 5.]] - ''[[Bleeding Kansas]]'': [[Masakr na Marais des Cygnes]] - pro-robovlasnici ubili petoricu ljudi. * [[20. 5.]] - [[Drugi opijumski rat]]: Britanci zauzimaju [[Tvrđave Taku]], čime otvaraju put ka [[Tianjin]]u. * [[22. 5.]] - [[Republika Nova Granada]] ([[Kolumbija]], [[Panama]] i deo dan. Brazila) transformisana u [[Granadinska Konfederacija|Granadinsku Konfederaciju]] - ovaj ustavni aranžman traje samo do [[1863]]. [[Datoteka:MANCHURIA-U.S.S.R BOUNDARY Ct002999.jpg|mini|200px|[[Ajgunski ugovor]] donosi proširenje Rusiji (žuto)]] * [[28. 5.]] - Potpisan [[Ajgunski ugovor]] kojim Rusija dobija 600.000&nbsp;km² zemlje između [[Stanovojske planine|Stanovojskih planina]] i [[Amur]]a (ovim je prevaziđen [[Nerčinski ugovor]] iz [[1689]]). Osniva se vojni položaj Habarovka (kasniji [[Habarovsk]]). * 28. 5. - Počelo izlivanje lave iz [[Vezuv]]a, povremena aktivnost traje do 1861. * [[1. 6.]] - Indijski pobunjenici zauzeli [[Gwalior]], Britanci ga preoteli kasnije tokom meseca. * [[2. 6.]] - [[Giovanni Battista Donati]] prvi put opazio [[Kometa Donati|kometu Donati]], jednu od najsvetlijih u 19. stoleću (najbliža Zemlji 10. oktobra). * [[7. 6.]] (26. 5. po j.k.) - Turski nizam (vojnik) napao i povredio britanskog konzula Thomasa Fonblanquea na Kalemegdanu. * [[11. 6.]] (30. 5. po j.k.) - Grupa turskih nizama pokušala da upadne u britanski konzulat u Beogradu. * 11. 6. (30. 5. po j.k.) - U [[Sankt Peterburg]]u osvećen [[Isakijevski sabor]] tj. saborna crkva. [[Datoteka:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|mini|220px|[[Isakijevski sabor]]]] * [[13. 6.]] - Parobrod ''[[Pennsylvania (parobrod)|Pennsylvania]]'' eksplodirao na Misisipiju kod Memfisa - 250 mrtvih, među kojima i Henry Clemens, brat Samuela, poznatijeg kao [[Mark Twain]]. * [[13. 6.|13]] - [[17. 6.]] - [[Tjencinski ugovor]] okončava prvi deo [[Drugi opijumski rat|Drugog opijumskog rata]] - Kina daje još ustupaka Britaniji i Francuskoj, ali pošto ćingovska vlada nije ratifikovala ugovor, rat će se nastaviti. * [[15. 6.]] - Neredi u [[Jeddah|Jeddi]], ubijeno oko 25 Evropljana (britanski vicekonzul i francuski konzul, grupa grčkih trgovaca), Britanci odgovaraju bombardovanjem grada. * jun - Ratnik [[Pōtatau Te Wherowhero]] ustoličen za prvog kralja [[Maori|Maora]] na Novom Zelandu (umro [[1860]]). [[Datoteka:Alexander's II Order(Ukase) 11 june 1858 - flag.jpg|mini|150px|Zvanična zastava Ruskog carsta 1858-83/96]] * [[16. 6.]] - [[Abraham Lincoln]] prihvata [[Republikanska stranka SAD|republikansku]] nominaciju za senatora, drži govor u kojem kaže "kuća podeljena protiv sebe ne može stajati". * [[17. 6.]] - U bitci kod Gwaliora poginula [[Rani Lakshmibai]], bivša kraljica države Jhansi. * [[20. 6.]] - Predaja posljednjih sudionika [[sepojski ustanak|sepojskog ustanka]] u [[Indija|Indiji]]. * [[23. 6.]] - Policija [[Papinska Država|Papinske Države]] u [[Bologna|Bologni]] oduzela dječaka [[Edgardo Mortara|Edgarda Mortaru]] od židovskih roditelja jer je u djetinjstvu primio hitno krštenje. * 23. 6. (11. 6. po j.k.) - U Rusiji kao zvanična uvedena crno-narandžasto (ili žuto)-bela [[Zastava Rusije|zastava]]. * jun-avgust - [[Veliki smrad]] u Londonu zbog vrućine i zagađene [[Temza|Temze]] - ovo će ubediti vlasti da naprave kanalizaciju. === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[1. 7.]] - Pred [[Linnean Society of London|Linneovim društvom u Londonu]] zajednički predstavljeni radovi [[Charles Darwin|Darwina]] i [[Alfred Russel Wallace|Wallacea]] o [[evolucija|evoluciji]] putem [[Prirodna selekcija|prirodne selekcije]]. * jul, početkom - Pronađeno zlato u Koloradu, što će pokrenuti [[Zlatna groznica u Koloradu|zlatnu groznicu]]. * [[4. 7.]] - Bitka kod [[Doljani (Bihać)|Doljana]] blizu Bihaća, poginulo 100 Turaka<ref>''Istorija s. n.'' V-1, 479</ref>. * [[11. 7.]] (29. 6. po j.k., Petrovdan) - U [[Obudovac|Obudovcu]] počinje [[Trebavska buna|Trebavska]] ili Protina buna - sela u Bosanskoj Posavini se bune zbog feudalnih tereta (ugušeno najesen). * [[15. 7.]] - Turci zauzeli Ivanjsku, nakon čega se ustanak u Bosanskoj krajini rasipa. * [[20. 7.]] - Pruga [[Temišvar]]-[[Vršac]]-[[Jasenovo]] (kod [[Bela Crkva (Vojvodina)|Bele Crkve]], već postoji veza do Bazijaša na Dunavu). * [[20. 7.]] - Tajni ugovor [[Napoleon III Bonaparte|Napoleona III]] i [[Camillo Benso di Cavour|Cavoura]] u [[Plombières-les-Bains]]: [[Pijemont-Sardinija|Pijemont]] će isprovocirati rat sa [[Austrijsko Carstvo|Austrijom]] a Francuska će mu pomoći u zamenu za [[Savoja|Savoju]] i [[Grofovija Nica|Nicu]]. * 21. 7. - [[Bitka kod Tavije]]: turska vojska razbila [[Petar Petrović Pecija|Pecijinu]] bunu u Bosanskoj krajini. * [[28. 7.]] - [[Bitka kod Kolašina]]: vojvoda [[Novica Cerović]] i Miljan Vukov samoinicijativno razorili [[Kolašin]]. * 28. 7. - Britanski kolonijalni upravnik [[William James Herschel]] zahteva u Bengalu da potpisnik ugovora ostavi i otisak dlana (→ [[daktiloskopija]]). * [[29. 7.]] - [[Harrisov ugovor]] o prijateljstvu i trgovini između Japana i SAD potpisan je na palubi američkog broda u Tokijskom zalivu - otvoreno je pet gradova za trgovinu, stranci imaju ekstrateritorijalnost. [[Datoteka:2010-09-14 08-29-45 Tanzania Mwanza Mwanza.jpg|mini|220px|[[Jezero Viktorija]]]] * [[30. 7.]] - [[John Hanning Speke]] je prvi Evropljanin koji je vidio [[jezero Viktorija]], krajnji izvor [[Nil]]a. * leto - Počinje rad komisije velikih sila za razgraničenje [[Kneževina Crna Gora|Crne Gore]] i [[Osmansko Carstvo|Turske]] (do aprila 1860)<ref name="vccgksd"/>. * [[2. 8.]] - Donesen [[Government of India Act 1858|Zakon o vladi Indije]]: teritorije [[Britanska istočnoindijska kompanija|Britanske istočnoindijske kompanije]] dolaze pod upravu Britanske krune. * 2. 8. - Osnovana Kolonija [[Britanska Kolumbija]], nakon što je u oblasti pronađeno zlato (→ [[Zlatna groznica u Fraser Canyon]]). * [[9. 8.]] - Pobuna srpskih seljaka u bosanskoj Posavini protiv turske vlasti, povodom nasilnog ubiranja trećine letine. * [[11. 8.]] - Prvi uspon na [[Eiger]] u [[Bernski Alpi|Bernskim Alpima]] (3.970 m). * [[14. 8.]] - Japan [[Šogunat Tokugawa|Šogunata Tokugawa]], period [[Bakumatsu]]: umro je šogun [[Tokugawa Iesada]]. Nasleđuje ga 12-godišnji [[Tokugawa Iemochi]] (do [[1866]]), po volji frakcije na čelu sa "premijerom" [[Ii Naosuke]]m; dolazi do Čistke ere Ansei, u kojoj su progonjeni carski lojalisti, protivnici ugovora sa strancima i pristalice šogunskog protivkandidata [[Tokugawa Yoshinobu]]a (koji će postati poslednji šogun 1866-67). [[Datoteka:William Powell Frith - The Derby Day - Google Art Project.jpg|mini|300px|[[William Powell Frith|W.P. Frith]]: "Dan Derbyja"]] * avgust - [[Félix Nadar|Nadarov]] snimak Pariza je prva [[aerofotografija]] (izgubljena). * [[16. 8.]] - Američki predsjednik [[James Buchanan]] preko [[transatlantski telegrafski kabl|transatlantskog telegrafskog kabla]] prvi put razmjenjuje poruke s britanskom kraljicom [[Victoria I|Victorijom]] (kabl se pokvario već posle par sedmica, trajna veza će biti uspostavljena [[1866]]). * [[19. 8.]] - Pariska konferencija Velikih sila o [[Ujedinjene kneževine Moldavija i Vlaška|ujedinjenju kneževina Moldavije i Vlaške]] (1859-81). * [[20. 8.]] (8.8. po j.k.) - Ministar Garašanin predložio Savetu sazivanje Skupštine. * [[21. 8.]] - Rođen austrougarski krunski [[Princ Rudolf (Austro-Ugarska)|princ Rudolf]]. * 21. 8. - Održana prva od sedam [[Debate Lincoln–Douglas|debata Lincoln–Douglas]], glavna tema je ropstvo. * [[11. 9.]] - Prvi uspon na [[Dom (planina)|Dom]] u [[Peninski Alpi|Peninskim Alpima]], treći najviši vrh u Alpima (4.545 m). * [[13. 9.]] - Požar i potonuće nemačkog parobroda ''[[SS Austria]]'' na Atlantiku - 449 mrtvih. * septembar - Počinje [[Kočinkineska kampanja]]: franko-španske snage zauzimaju [[Da Nang]] ali su ubrzo nalaze pod opsadom (izgovor za agresiju je vijetnamsko proganjanje katolika). * [[15. 9.]] (3.9. po j.k.) - Savet odlučio da se održi Narodna skupština (prva od [[1848]]). * [[23. 9.]] - Osnovana [[Zemunska gimnazija]] (ili 15.10.?). * [[24. 9.]] (12.9. po j.k.) - Turski [[veliki vezir]] se protivi sazivanju Skupštine u Srbiji, ali se povlači zbog stava Francuske i Rusije. * 28 - 29. 9. - [[Trebavska buna]]: turska vojska porazila ustanike u Bosanskoj Posavini. * [[30. 9.]] - [[Sofijski zemljotres (1858)|Jak zemljotres]] pogodio [[Sofija|Sofiju]] i okolne oblasti Balkana. === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === [[Datoteka:William Turner of Oxford 1859 Donati's Comet.jpg|mini|210px|[[Kometa Donati]]]] * [[5. 10.]] - ''[[SMS Kaiser (1858)|Kaiser]]'' je prvi brod porinut u pulskom [[Brodogradilište Uljanik|brodogradilištu Uljanik]]. * [[10. 10.]] (28. 9. po j.k.) - Ustanak u Bosanskoj Posavini: Turci nakon bitke kod Lipika zauzeli [[Orašje]], otpor ubrzo slomljen<ref name="vcnikrks">Ćorović, Vladimir. [http://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/7_13_l.html Nacionalni i književni romantizam kod Srba]. rastko.rs</ref>. Mnogo naroda beži u Austriju, posle poraza ustanka u Bosni, u Carigradu organizovana konferencija za rešavanje agrarnog pitanja. * [[14. 10.]] - [[8. 11.]] - Konferencija diplomata velikih sila u Carigradu: Turska prinuđena da prihvati razgraničenje sa Crnom Gorom<ref>''Istorija s. n.'' V-1, 435</ref>. * [[21. 10.]] - Premijera [[Jacques Offenbach|Offenbachove]] operete parodije "[[Orfej u podzemlju]]"; deonica "Pakleni galop" je poznata kao muzika za [[Cancan|kan-kan]]. * [[28. 10.]] - U New Yorku otvorena prva [[robna kuća]] ''[[Macy's]]''. * [[31. 10.]] - [[Talir Marije Terezije]] izlazi iz upotrebe u Austriji, platno sredstvo od sutra je samo [[austrijski gulden|gulden]] sa 100 krajcara. * oktobar/novembar - U Parizu odigrana čuvena [[Operska partija]]: [[Paul Morphy]] je u loži opere brzo matirao dvojicu plemića. * [[9. 11.]] (28. 10. po j.k.) - U Srbiji donet prvi Zakon o Narodnoj Skupštini (odnosi se samo na predstojeću skupštinu). * [[12. 11.]] - [[Johann II. (Lihtenštajn)|Johann II.]] zvani Dobri je novi knez [[Lihtenštajn]]a (čak do [[1929]]). * [[16. 11.]] - [[Julijanski datum]] dostiže vrednost 2400000 u podne, od sledeće ponoći se računa modifikovani j.d.. * [[22. 11.]] - Osnovan [[Denver, Colorado]] (tada Denver City u Teritoriji Kansas). * [[27. 11.]] (15. 11. po j.k.) - Održani izbori za skupštinu u Srbiji, preovlađuju protivnici kneza Aleksandra. * [[12. 12.]] (30. 11. po j.k.) - Počela [[Svetoandrejska skupština]] u beogradskoj Velikoj Pivari, predsednik [[Miša Anastasijević]]. * [[15. 12.]] - [[Ferdinand de Lesseps]] osnovao [[Kompanija Sueckog kanala|Kompaniju Sueckog kanala]]. * 15. 12. - Otvorena dionica [[Željeznica carice Elizabete|Željeznice carice Elizabete]] Beč-Linc. * [[20. 12.]] (8. 12. po j.k.) - Usvojen projekt skupštinskog zakona, koji zamišlja redovno održavanje skupština u Srbiji. * [[22. 12.]] (10. 12. po j.k.) - Skupština traži ostavku kneza, a on 24 sata za odgovor; uveče se okuplja gomila oko dvora, on beži Garašaninovom kočijom u Grad (tvrđavu), pod tursku zaštitu. * [[23. 12.]] (11. 12. po j.k.) - Skupština '''zbacuje [[knez Aleksandar Karađorđević|kneza Aleksandra]]''', "kao izdajnika", obrenovićevci u skupštini i okupljeni oko zgrade odmah izvikuju '''[[Miloš Obrenović|kneza Miloša Obrenovića]]'''. Sekretari skupštine progurali da se za namesnika proglasi cela Skupština i da se na čelo vojske i policije stavi [[Stevča Mihailović]]. * [[24. 12.]] (12. 12. po j.k.) - Okupljeni narod ne dopušta vojsci (još uvek lojalnoj Aleksandru) da napadne Skupštinu. Umesto Skupštine, namesništvo će obavljati [[Ilija Garašanin]], Stevča Mihailović i Jeftimije Ugričić. * [[25. 12.]] (13. 12. po j.k.) - Čelnici srpske vojske se mire sa Skupštinom - definitivna smena na prestolu. * [[30. 12.]] - [[Paragvajska ekspedicija]]: flota SAD krenula iz Urugvaja ka Paragvaju da bi iznudila odštetu i izvinjenje za ranije incidente. === Kroz godinu === [[Datoteka:Bathing suit 1858.png|mini|200px|Kupaći kostim 1858.]] * [[Nikanor Ivanović]] postaje cetinjski mitropolit (mesto je bilo upražnjeno sedam godina, od Njegoševe smrti). * Izdate "Narodne pjesme bosanske i hercegovačke" [[Ivan Franjo Jukić|I. F. Jukića]] i [[Grga Martić|G. Martića]]. * Veliki vojvoda Mirko Petrović Njegoš spevao pesme: "Osveta popa Radosava", "Boj na Zupcima" (10/22. feb.), "Boj na Kolašinu", "Osveta Joka Jovićevića"<ref name="mpnjjs">[http://www.rastko.rs/rastko-cg/umjetnost/mpetrovic-spomenik.html Junački spomenik]. Veliki vojvoda Mirko Petrović Njegoš. rastko.rs</ref>. * [[Ivan Mažuranić]] postaje predsjednik [[Matica hrvatska|Matice ilirske]] (do [[1872]]). * [[Franc Miklošič]] objavio u Beču zbirku ''Monumenta Serbica'' (posvećena Mihailu Obrenoviću) a [[Medo Pucić]] u Beogradu "Spomenike srpske od godine 1395. do 1423.", knj. I. * Srbija dobila Zakon o budžetu. * Osman Topal-paša namjesnik u Beogradu. * [[Tanzimat]]: u Osmanskom carstvu donesen Zemljišni zakonik ([[:en:Ottoman Land Code of 1858|en]]). * Osnovano [[Irsko republikansko bratstvo]] (→ [[Fenijanci]]). * [[William M. Tweed]] postaje šef [[Demokratska stranka SAD|demokratske]] političke mašine [[Tammany Hall]] u New Yorku (do [[1871]]). * 1858-60 - [[Anseiska čistka]] u Japanu protivnika ugovora sa drugim zemljama. * 1858-68 - Sukob naroda [[Basotho]] i Bura iz [[Slobodna Država Oranje|Slobodne Države Oranje]] u Južnoj Africi. * Nauka i tehnika: ** [[Julius Plücker]] opisao sjaj u vakuumiranoj [[Geisslerova cev|Geisslerovoj cevi]] (→ [[katodni zrak]]). ** [[August Ferdinand Möbius]] i [[Johann Benedict Listing]] nezavisno otkrili [[Möbiusova traka|Möbiusovu traku]] (→ [[orijentabilnost]]). ** [[William Parker Foulke]] iskopao prvi celovit skelet [[dinosaur]]a u Severnoj Americi, [[Joseph Leidy]] opisao vrstu ''[[Hadrosaurus]] foulkii''. ** German Friedrich Hoffmann patentirao [[Hofmanova peć|Hofmanovu peć]] (kružna kontinualna industrijska peć). ** [[August Wilhelm von Hofmann]] dobio sintetičku crvenu boju [[fuksin]]. === Umjetnost === <gallery> William Powell Frith - The Derby Day - Google Art Project.jpg|"Dan Derbyja", [[William Powell Frith]] Gustave Courbet - The Hunt Breakfast - WGA5468.jpg|"Doručak lovaca", [[Gustave Courbet]] Francis William Edmonds - The New Bonnet.jpg|"Novi šešir", [[Francis William Edmonds|F.W. Edmonds]] Francesco Hayez - Ritratto della contessina Antonietta Negroni Prati Morosini.jpg|"Portret grofice ... Morosini kao djeteta", [[Francesco Hayez]] Alice Liddell 2.jpg|"Alice Liddell kao prosjakinja-nevesta", [[Lewis Carroll]] (fotografija) Ingres-autoportrait-1858 Florence.jpg|"Autoportret sa sedamdeset osam", [[Jean-Auguste-Dominique Ingres|Ingres]] </gallery> == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1858.}} === Januar/Siječanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[7. 1.]] - [[Eliezer Ben-Yehuda]], borac za hebrejski jezik († [[1922]]) * [[10. 1.]] - [[Heinrich Zille]], ilustrator i fotograf († [[1929]]) * [[11. 1.]] - [[Harry Gordon Selfridge]], magnat robnih kuća († [[1947]]) * 14. 1. - [[Kosta Glavinić]], inženjer, javni radnik u Srbiji († [[1939]]) * [[14. 1.]] - [[P. J. Kennedy]], deda Johna F. i Roberta F. Kennedyja († [[1929]]) * [[16. 1.]] - [[Marcel Kušar]], hrvatski filolog († [[1940]]) * [[22. 1.]] - [[Beatrice Webb]], socijalistkinja, socijalna reformatorka († [[1943]]) * [[24. 1.]] - [[Kosta Glavinić]], gradonačelnik Beograda († [[1939]]) * [[25. 1.]] - [[Mikimoto Kōkichi]], pionir farmi bisera († [[1954]]) * [[28. 1.]] - [[Eugène Dubois]], paleoantropolog, otkrivač "Javanskog čoveka" († [[1940]]) * [[8. 2.]] - [[Josip Kozarac]], hrvatski književnik († [[1906]].) * [[15. 2.]] - [[William Henry Pickering]], astronom († [[1938]]) * [[26. 2.]] - [[Dragutin Ilić]], srpski književnik († [[1926]]) * [[18. 3.]] - [[Rudolf Diesel]], pronalazač dizel motora († [[1913]]) * [[7. 4.]] - [[Đorđe Stanojević]], srpski fizičar († [[1921]]) * [[15. 4.]] - [[Émile Durkheim]], sociolog, filozof († [[1917]]) * [[23. 4.]] - [[Max Planck]], njemački fizičar († [[1947]].) * [[24. 4.]] - [[Ljubomir Nedić]], srpski književni kritičar († [[1902]]) * 13. 6. - [[Mihailo Rašić]], srpski general, prvi ministar vojni KSHS († [[1932]]) * [[16. 6.]] - [[Gustaf V (Švedska)|Gustaf V]], kralj Švedske († [[1950]]) === Jul/Srpanj &ndash; Decembar/Prosinac === * [[9. 7.]] - [[Franz Boas]], antropolog († [[1942]]) * [[15. 7.]] - [[Emmeline Pankhurst]], sifražetkinja († [[1928]]) * [[16. 7.]] - [[Petar Bojović]], srpski vojvoda († [[1945]]) * [[20. 7.]] - [[Ivan Vučetić]], pionir daktiloskopije († [[1925]]) * [[21. 7.]] - [[Maria Christina von Österreich (1858–1929)|Maria Christina von Österreich]], kraljica-supružnica Španije († [[1929]]) * [[25. 7.]] - [[Mihailo Rašić]], srpski general († [[1932]]) * [[21. 8.]] - [[Princ Rudolf (Austro-Ugarska)|Rudolf]], austrougarski krunski princ († [[1889]]) * [[27. 8.]] - [[Giuseppe Peano]], matematičar († [[1932]]) * [[8. 9.]] - [[Josip Šilović]], profesor, političar († [[1939]]) * [[3. 10.]] - [[Eleonora Duse|Eleonora Giulia Amelie Duse]], talijanska glumica († [[1924]].) * [[4. 10.]] - [[Stjepan Sarkotić]], austrougarski general, guverner BiH († [[1939]]) * [[27. 10.]] - [[Theodore Roosevelt]], američki političar i predsjednik († [[1919]].) * [[31. 10.]] - [[Maximilian Njegovan]], austro-ugarski admiral († [[1930]].) * [[20. 11.]] - [[Selma Lagerlöf]], švedska književnica, nobelovka († [[1940]].) * [[30. 11.]] - [[Jagadish Chandra Bose]], polimata († [[1937]]) * [[22. 12.]] - [[Giacomo Puccini]], talijanski skladatelj († [[1924]].) * [[24. 12.]] - [[Ivan Bojničić]], povjesničar, arhivist († [[1925]]) * ? - [[Evgenije Letica]], mitropolit dabrobosanski († [[1933]]) * ? - [[Ljubica Luković]], predsednica Kola srpskih sestara († [[1915]])<ref>Savić, Maja (2011). [http://www.rastko.rs/rastko/delo/14149 Српске добровољне болничарке — следбенице Флоренс Најтингејл]. rastko.rs</ref> == Smrti == * [[5. 1.]] - [[Josef Radetzky]], austrijski feldmaršal (* [[1766]].) * [[7. 1.]] - [[Mustafa Rešid-paša]], osmanski državnik i diplomata (* 1800) * [[22. 1.]] - [[Ludwig II. (Baden)|Ludwig II.]], veliki vojvoda Badena (* [[1824]]) * [[4. 3.]] - [[Matthew C. Perry]], američki komodor (* [[1794]]) * [[10. 6.]] - [[Robert Brown (botaničar)]], opazio Brownovo kretanje (* [[1773]]) * [[5. 7.]] - [[Vjekoslav Karas]], hrvatski slikar (* [[1821]].) * [[10. 7.]] - [[Auguste de Montferrand]], arhitekta u Rusiji (* [[1786]]) * [[14. 8.]] - [[Tokugawa Iesada]], šogun Japana (* [[1824]]) * [[18. 8.]] - [[William Austin Burt]], pronalazač solarnog kompasa (* [[1792]]) * [[17. 9.]] - [[Dred Scott]], američki rob (* ca. 1799) * [[27. 10.]] - [[Ida Pfeiffer]], austrijska žena istraživač (* [[1797]]) * [[3. 11.]] - [[Harriet Taylor Mill]], zastupnica ženskih prava (* [[1807]]) * [[12. 11.]] - [[Alois II. (Lihtenštajn)|Alois II.]], knez Lihtenštajna (* [[1796]]) * [[17. 11.]] - [[Robert Owen]], socijalni reformator (* [[1771]]) * ? - [[Jorgos Kunduriotis]], grčki brodovlasnik i političar (* 1782) * ? - [[Bogoboj Atanacković]], književnik (* 1826) * ? - [[Johann Jakob Wirz]], osnivač nazarenske zajednice (* [[1778]]) == Reference == {{reference|2}} ; Literatura * ''Istorija srpskog naroda'', Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa 1804-1878, Beograd 1981 ** Peta knjiga prvi tom (V-1) ** Peta knjiga drugi tom (V-2) {{commonscat|1858}} [[Kategorija:1858.]] nl2s7uc3irjdecu8j9odby2xm9pxctl 10 32016 42591806 42442319 2026-05-11T15:35:51Z Edgar Allan Poe 29250 42591806 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Libanon | flag alias = Flag of Lebanon.svg | flag alias-1918 = Flag of Lebanon (1918-1920).svg | flag alias-1920 = Flag of Lebanon (1920-1943).svg | flag alias-1920a = Flag of the French Mandate of Syria (1920).svg | flag alias-1920b = Lebanese French flag.svg | flag alias-1943 = Flag of Lebanon (1943-1990).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} | altlink = {{{altlink|}}} <noinclude> | var1 = 1918 | var2 = 1920 | var3 = 1920a | var4 = 1920b | var5 = 1943 | redir1 = LBN | redir2 = LIB | redir3 = LEB <!-- this is non-standard and ought to be replaced and deleted --> | redir4 = Liban | related1 = Veliki Libanon </noinclude> }} bxsvxwibuk9pbnmaqp62kc6lt1hlqk4 0 45063 42591893 42590576 2026-05-11T21:13:30Z Zavičajac 76707 42591893 wikitext text/x-wiki [[File:Pruga Samac-Sarajevo.jpg|mini|desno|Plakat izgradnje pruge Šamac - Sarajevo]] '''Željeznička pruga Bosanski Šamac–Sarajevo''', [[željeznička pruga]] izgrađena je neposredno nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Razlozi za izgradnju pruge bili su: povezivanja [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] sa drugim republikama, prvenstveno s poljoprivrednim područjima [[Slavonija|Slavonije]] i [[Vojvodina|Vojvodine]] i eksploatacija bogatih nalazišta [[Ugalj|uglja]] i [[Željezo|željeza]] u Bosni i Hercegovini. Sa mrežom [[Jugoslavenske željeznice|jugoslavenske željeznice]] spojena je u Strizivojna - Vrpolje. Izgrađena je nakon uspješno okončane izgradnje [[Pruga Brčko–Banovići|pruge Brčko–Banovići]]. Prva dva voza prošla su prugom 15. novembra. U njima su bili učesnici izgradnje. Prugu je otvorio [[Josip Broz Tito]], svečanim govorom 16. novembra 1947. u Sarajevu. U redovni saobraćaj je puštena 20. novembra prolaskom voza na relaciji Sarajevo - [[Beograd]], sastavljenom od 8 [[vagon]]a III razreda i 2 vagona II razreda.<ref name="Priča">{{Cite web |url= https://vremeplov.ba/2025/hr/2025/07/14/pruga-samac-sarajevo-prica-za-sva-vremena-5/ |title= Pruga Šamac - Sarajevo - Priča |work= Vremeplov - vremeplov.ba |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> [[Bosanski Šamac]] se prvi put spominje [[1725]]. godine, kao Lukačev Šanac ([[Njemački jezik|njem.]] ''Schanz'' - rov, prokop). Iz Šamca je u aprilu [[1992]]. protjerano bošnjačko i hrvatsko stanovništvo, a znamenita pruga koja vodi prema Sarajevu i moru na više je mjesta bila potpuno minirana i porušena. == Prva ORA 1947. == Osnovna karakteristika ove pruge je da je ona izgrađena [[Omladinske radne akcije|Omladinskom radnom akcijom (ORA)]]. Po veličini i značaju bila je treća manifestacija demokratske omladine svijeta 1947. god. Svečanost povodom početka radova održana je u Šamcu 1. aprila 1947. godine, uz prisustvo visokih državnih i republičkih rukovodilaca ([[Milovan Đilas]], [[Todor Vujasinović]], [[Đuro Pucar Stari]], [[Rato Dugonjić]] tada predsjednik Centralnog vijeća Narodne omladine Jugoslavije i drugi. Komandant Glavnog štaba Omladinskih radnih brigada bio je [[Batrić Jovanović]] Pod parolom ''"Mi gradimo prugu - pruga gradi nas"'', stotine hiljada mladih iz cijele bivše Jugoslavije i svijeta vrlo primitivnim alatkama, najčešće lopatama i krampovima, izgradilo je ovu trasu kroz brdovitu [[Bosna (regija)|Bosnu]]. Drugi dio slogana odnosio se na [[Socijalizam|socijalističku]] izgradnju ličnosti, koja se uglavnom odnosila na moralno političko [[obrazovanje]] u duhu [[Marksizam|marksizma]] i službeno proklamonovanog [[Bratstvo i jedinstvo|bratstva i jedinstva]].<ref name="Gradačac">{{Cite web |url= https://gracanickiglasnik.ba/wp-content/uploads/2016/05/Pages-from-gg41_web-7.pdf |title=Alen Zečević: Izgradnja željezničkog saobraćaja u Socijalističkoj Republici Bosni i Hercegovini |work= GRAČANIČKI GLASNIK, časopis za kulturnu historiju |accessdate= 9. 2. 2021}}</ref> === Zdravstvo === Po dolasku, svi omladinci i oladinke su pregledani, ošišani i [[Vakcina|vakcinisani]]. Na pruzi su bile organizovane tri bolnice, glavna u Sarajevu sa 350 ležajeva i po jedna u [[Žepče|Žepči]] i Čardaku, sa operacionim salama. Svaka [[Željeznica|željeznička]] sekcija je imala ambulantu, ukupno 39. Glavna [[apoteka]] je snabdjevala graditelje potrebnim [[sanitet]]skim materijalom duž čitave pruge. === Kulturno prosvjetni rad === [[Kultura|Kulturno]] - prosvjetni rad na pruzi odvijao se kroz predavanja, nedeljne političke informacije, opismenjivanje, uz obavezu da se niko ne vrati nepismen sa pruge, čitanje štampe, slušanje emisija [[Radio stanica|radio stanice]] "Omladinska pruga", gledanje [[film]]skih i [[Pozorište|pozorišnih]] predstava, fiskultura, zabava i odmor uz logorsku vatru.<ref name="visoko">{{Cite web |url= https://kakanj.com.ba/v4/novembarske-godisnjice-1947-godine-krenuo-prvi-voz-prugom-samac-sarajevo/ |title= 16. novembra 1947. godine krenuo prvi voz prugom Bosanski Šamac – Sarajevo: Arhivski zapis o početku izgradnje pruge na dionici od Sarajeva do Kaknja |work= Općina Kakanj |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref><ref name="englez">{{Cite web |url= https://www.cosy.sbg.ac.at/~zzspri/lifestories/1947SmSr/47SamSar.html |title= Izgradnja nove nacije (dio 2) - Izgradnja željezničke pruge Šamac - Sarajevo 1947. |work= Vremeplov - www.cosy.sbg.ac.at |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> === Omladinske bašte === Duž cijele trase bile su obezbijeđene bašte sa [[Poljoprivreda|poljoprivrednim]] proizvodima, ukupne površine oko 850 ha. Dobrovoljni omladinski rad bio je na početku prisilan, da bi s razvojem [[Socijalizam|socijalizma]] on sve više postajao lijep oblik zajedničkog druženja mladih ljudi. === Podaci === Trasa pruge cijelom dužinom prati tok [[Bosna (rijeka)|rijeke Bosne]]. Od Doboja ide uporedo sa nekadašnjom uskotračnom prugom [[Historija željeznice u Bosni i Hercegovini|Bosanski Brod - Sarajevo - Metković]]. * broj omladinaca, 211.370, među kojima je bilo 5.735 brigadira iz 42 države svijeta ([[Poljska]], [[Čehoslovačka]], [[Bugarska]], [[Rumunija]], [[Mađarska]], [[Grčka]], [[Engleska]],..) * broj inžinjera, tehničara i stručnih radnika, 4.375 * tehnička operativa, 539 [[kamion]]a, 106 [[buldožer]]a, 90 [[kompresor]]a, 25 strugača, 93 miješalice [[beton]]a, 27 automatskih nabijača, 20 transportera, 118 agregata, 21 drobilica i 19 [[traktor]]a * dužina, 242 km, a postavljeno je 302 km. kolosijeka * iskopano, 5.520.000 m³ zemlje * mostovi, 14 na rijeci Bosni, 1 na [[Sava|Savi]], 1 na [[Spreča|Spreči]] i 1 na [[Lašva (rijeka)|Lašvi]], stotine prelaza preko potoka i provalija. Most na Savi je dug oko 600 m, * tuneli, ukupno 9, 2.354 m dužine * željezničkih stanica i popratnih zgrada, 107 * normalna širina kolosjeka, 1435 mm * najveći dozvoljeni pritisak po osovini, 16 tona * najmanji prečnik krivine, 300 m * najveći nagib, 8,8% * najveći broj dopuštenih osovina, 140 do [[Doboj]]a, 120 do Sarajeva<ref name="Hrvatska">{{Cite web |url= http://iis.unsa.ba/wp-content/uploads/2019/08/40-prilozi_-Hist.gra%C4%91a-Sini%C5%A1aLajnert.pdf |title= Omladinske pruge Brčko-Banovići i Šamac-Sarajevo u arhivskim fondovima Hrvatskog državnog arhiva |work= Hrvatski državni arhiv, Zagreb |accessdate= 9. maj 2026. |archive-date= 2021-03-27 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210327072112/http://iis.unsa.ba/wp-content/uploads/2019/08/40-prilozi_-Hist.gra%C4%91a-Sini%C5%A1aLajnert.pdf }}</ref><ref name="ORRA">{{Cite web |url= https://digital.bgs.ba/omladinska-pruga-samac-sarajevo/ |title=Omladinska pruga Šamac - Sarajevo |work= Biblioteka Sarajevo, digitalna zbirka - Beograd, 1947. |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> [[File:Sarajevo Tram New-Railway-Station (3).jpg|mini|lijevo|[[Željeznička stanica Sarajevo]], neposredno nakon izgradnje 1950-ih. god.]] [[File:Zenica Railway Station.jpg|mini|lijevo|Željeznička stanica Zenica]] === Željezničke stanice === Duž pruge izgrađeno je 107 staničnih zgrada i drugih [[Arhitektura|arhitektonskih]] objekata. Među njima su i moderne stanice u [[Željeznička stanica Sarajevo|Sarajevu]], Zenici i Bosanskom Šamcu. Pored nih podignute su i stanice treće i četvrte klase u mjestima: Miloševac, [[Modriča]], Vranjak, Globarica, Koprivna, Osječani, Kostajnica, Riješice, Bradići, Vinište, Želeće, Nemila, Raspotočje, Jelina, Drivuša, [[Kakanj]], [[Podlugovi]] i [[Semizovac]], 11 magacina raznih veličina i 16 stambenih zgrada.<ref name="omlRA">{{Cite web |url= https://znaci.org/00003/700.htm |title= Dr Slobodan V. Ristanović: TO SU NAŠIH RUKU DELA – Herojska i slavna epopeja omladinskih radnih akcija 1941–1990. |work= znaci.org |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Izgradnja Željezničke stanice Sarajevo počela je u junu 1947. godine, po nacrtima arhitekata iz [[Čehoslovačka|Čehoslovačke]] i [[Istočna Njemačka|Istočne Njemačke]]. Zbog razlaza Jugoslavije i [[SSSR|Sovjetskog Saveza]] 1948. god, projektanti i glavnina tehničkog osoblja napustili su Sarajevo, a gradnju je nastavilo Ministarstvo za građevine Narodne republike BiH. Na čelo projekta postavljen je pomoćnik ministra, arhitekta [[Jahiel Finci]], kojem pomažu kolege [[Muhamed Kadić]] i [[Emanuel Šamanek]], te inžinjeri Bogdan Stojkov i [[Lorenc Eichberger]]. U izgradnji su učestvovali i njemački ratni zarobljenici.<ref name="Historija">{{Cite web |url=https://sarajevo.travel/ba/tekst/zeljeznicka-stanica-sarajevo/650 |title=Izgradnja Željezničke stanice u Sarajevu |accessdate=9. 2. 2021}}</ref> Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, proglasila je stanicu 2016. godine za [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]]. <ref name="Spomenik">{{Cite web |url= http://sluzbenilist.ba/page/akt/34pmn1fmO60= |title= Željeznička stanica u Sarajevu proglašena nacionalnim spomenikom |work=Službeni list 66/18 |accessdate=9. maj 2026.}}</ref> Poslije stanice u Sarajevu, putnička željeznička stanica u Zenici, najveći je arhitektonski objekat, sa 1.850 m2 korisne površine, sa staničnim platoom u koji je ugrađeno 125.000 m3 materijeala. Projektovali su je studenti - graditelji pruge [[Mihajlo Mitrović]] i [[Radivoje Tomić]]. Za izgradnju je utrošeno oko 600.000 komada opeke i oko 2.000 m3 šljunka. Projektovana je kao "blokovit" volumen, dužine oko 120 m, sastavljena od spojenih kockastih segmenata nejednakih visina, sa modernim ravnim krovovima i dominantnim fasadnim površinama bez ornamenata. Na staničnoj fasadi je postavljen veliki bareljef, izgrađen od metala visok 10 m, kao uspomena na graditelje. Svaka pojedinačna kocka ima različito oblikovane otvore, što je u skladu s namjenom prostora u njezinoj unutrašnjosti. Autorova sklonost strukturi i morfologiji međunarodnog modernog stila potvrđena je i smanjenjem dekorativnih primjena. Poštujući principe internacionalnog stila, autori su u potkrovnoj zoni pročelja utisnuli natpis ''Živjela Nacionalna mladost Jugoslavije'' == Druga ORA 1978. == Dionica pruge od [[Zenica|Zenice]] do [[Doboj]]a je postala usko grlo za potrebe bosanskohercegovačke privrede privrede, a naročito [[Željezara Zenica|Željezare Zenica]]. Jedini način da se privreda dalje razvija bila je izgradnja drugog kolosijeka pruge. Najzaslužniji za realizaciju tog velikog projekta je bio [[narodni heroj]] Rato Dugonjić koji je zbog svog ogromnog ugleda dobio podršku od Tita.<ref name="zenica">{{Cite web |url= https://www.zenicablog.com/omladinsko-naselje-i-radna-akcija-samac-sarajevo-1978/ |title= Omladinsko naselje i radna akcija “Šamac-Sarajevo 1978.” |work= Zenica - www.zenicablog.com - 2023.|accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Za potrebe omladinskih radnih brigada podignuta su 4 naselja koja su se nalazila u: * [[Nemila|Nemiloj]], jedino koje još postoji, komandant Zdravko Sivrić * [[Maglaj]]u, komandant naselja Pero Drljača * [[Zavidovići]]ma, komandant naselja Adnan Kreso * [[Doboj]]u, komandant naselja [[Bogić Bogičević]] [[Filip Vuković]], Ilija Rozić i Nihad Šehović Šeha činili su Glavni štab akcije. Druga omladinska radna akcija Šamac - Sarajevo, počela je u proljeće [[1978]]. godine, i organizovana je u svrhu probijanja paralelnog željezničkog kolosijeka. Mladići i djevojke nekadašnje [[Jugoslavija|Jugoslavije]] su dali svoj doprinos, ali najteže poslove je obavljala profesionalna građevinska operativa. Zapovjednici ove radne akcije bili su [[Bogić Bogićević]] i [[Filip Vuković]]. Omladinske radne akcije u drugoj fazi [[Samoupravni socijalizam|socijalističkog samoupravljanja]] bile su lijepa mjesta druženja i nezaboravnih susreta. Dobrovoljni rad valoriziran je udarničkim značkama. Žuljevitim rukama mladići i djevojke gradili su mostove, ceste i pruge, koje će na koncu dvadesetog vijeka biti dinamitom bačeni u zrak. Ta legendarna pruga izgradila je i luku Bosanski Šamac na rijeci [[Sava|Savi]]. === Podaci === * vrijeme izgradnje, 8 mjeseci * broj omladinki i omladinaca, 24 000, svrstanih u 250 omladinskih radnih brigada iz svih krajeva Jugoslavije, * dužina, 100 km. * broj tunela, 7 * mostovi, 34 * izmješteno korito rijeke Bosne, * istovareno i položeno oko 120 000 pragova, * istovareno i rasuto oko 250 000 m³ tucanika. Izgradnja je završena 27. novembra 1978. == Slogani omladinske akcije pruga Šamac-Sarajevo == * "Mi gradimo prugu - pruga gradi nas" * "Šamac - Sarajevo, to je naša meta, izgraditi prugu još ovoga ljeta". * "Šamac -Sarajevo, to je naša dika, izgraditi prugu sve do Dubrovnika." == Poznati učesnici izgradnje pruge == * [[Pierre Alechinsky]], belgijski slikar * [[Olof Palme]], švedski političar * [[Pierre Trudeau]], kanadski političar * [[Jurij Brězan]], njemački pisac * [[Bogić Bogićević]], bosanskohercegovački političar == Literatura == * [[Miroslav Krleža]]: . „Izlet na omladinsku prugu, Brčko – Banovići“. U: Ostojić, Stevo (ur). Dnevnik socijalizma 1965 (1946) * Batrić Jovanović: Omladinske radne akcije – škola socijalizma. Beograd: Novo pokolenje, 1948 * Dragić Kačarević: Karakter i vaspitni značaj radnih akcija omladine. Beograd: Mladost, 1960<ref name="literat">{{Cite web |url= https://yuhistorija.com/serbian/doc/Omladinske%20radne%20akcije%20-%20dizajn%20ideologije%20-%20KATALOG.pdf |title= OMLADINSKE RADNE AKCIJE - DIZAJN IDEOLOGIJE |work= Kulturno informativni centar - Zagreb - yuhistorija.com - 2017. |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> * Srećko Mihailović:1985. Omladinske radne akcije: rezultati socioloških istraživanja. Beograd: Istraživačko-izdavački centar Saveza socijalističke omladine Srbije, 1985 * Srećko Mihailović i Grujica Spasović: 1980. Stvaraoci neodoljivog poleta. Beograd: Istraživačko-izdavački centar Saveza socijalističke omladine Srbije, 1980 * Muhamed Nametak: Uloga omladinskih radnih akcija u stvaranju socijalističkoga društva u Bosni i Hercegovini 1945.– 1952. godine, Časopis za suvremenu povijest 3: 437-452, 2014 * Slobodan Ristanović: To su naših ruku dela. Herojska i slavna epopeja omladinskih radnih akcija 1941–1990. Beograd: Odbor veterana – graditelja Beograda. Udruženje učesnika omladinskih radnih akcija i volontera Srbije, 2014 * Slobodan Selinić: Život na omladinskim radnim akcijama u Jugoslaviji 1946–1963. Arhiv 1-2: 119-137. Singleton, Fred. 1988. “British Youth Brigades in Yugoslavia”, 2007 U: Kačevanda, Petar, Ljiljana Aleksić-Pejković i John. J. Horton (ur), Jugoslavensko-britanski odnosi; Yugoslav-British relations, Beograd: Institut za savremenu istoriju: 346-350, 2007 * [[Vesna Parun]], Pjesma vrandučkih minera, 1947. U: Marijan Matković (ur.) Na pruzi. Zbornik radova književnika iz Hrvatske o pruzi Šamac – Sarajevo. Zagreb: Društvo književnika Hrvatske: 141-143, * Harry Pease S.: 1958. “Yugoslav Highway Youth’s Contribution”. The Milwaukee Journal, 10. prosinca: 1. Na: https://news.google.com/newspapers?nid=1499&dat=19581210&id=Tj4aAAAAIBAJ&sjid=8CUEAAAAIBAJ&pg=7147,6008914&hl=en, 1958 * Reana Senjković: Svaki dan pobjeda, Kultura omladinskih radnih akcija - Institut za etnologiju i folkloristiku, Zagreb, Hrvatska 2018.<ref>[https://www.academia.edu/36631846/Svaki_dan_pobjeda_pdf Reana Senjković: Svaki dan pobjeda, Kultura omladinskih radnih akcija]</ref> == Vanjske veze == * [http://www.cosy.sbg.ac.at/~zzspri/lifestories/1947SmSr/47SamSar.html Zvonimir Springer o gradnji pruge Šamac-Sarajevo] (engleski) * Omladinska pruga Šamac - Sarajevo<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ZBk6d_UwKls Pruga Šamac - Sarajevo - Video]</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} {{Commonscat|Šamac–Sarajevo railway}} [[Kategorija:Željezničke pruge u Bosni i Hercegovini|Šamac–Sarajevo]] [[Kategorija:Saobraćaj u Republici Srpskoj]] [[Kategorija:Omladinske radne akcije]] rquniqvnrr2wf9tnpc17m40mfsnii9m 0 49247 42591811 41575205 2026-05-11T16:04:03Z CommonsDelinker 806 Zamjenjujem datoteku Public_Seal_of_Niue.svg datotekom [[:File:Public_Seal_of_Niue_(1974–2021).svg|Public_Seal_of_Niue_(1974–2021).svg]] (izvršilac: [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]; razlog: File:Public_Seal_of_Niue.svg merged with File:Public S 42591811 wikitext text/x-wiki {{Zastario}} [[Datoteka:Public Seal of Niue (1974–2021).svg|thumb|right|200px|Grb Niue]] '''[[Grb]] [[Niue]]''' se sastoji [[Grb Novog Zelanda|grba Novog Zelanda]] crne boje na bijelom krugu oko kojeg se nalazi natpis "''Public seal of Niue - Niue''" (Javni grb Niue - Niue). Bijeli štit se nalazi na svijetlo zelenoj pozadini. == Povezano == * [[Zastava Niue]] {{Grbovi Okeanije}} [[Kategorija:Grbovi teritorija|Niue]] [[Kategorija:Niue]] 98rh36ymai98f3sqax1auzny4qcs8l1 0 95514 42591817 42414104 2026-05-11T16:38:29Z SrpskiAnonimac 101643 42591817 wikitext text/x-wiki '''BITEF''' ('''Beogradski internacionalni teatarski festival''') je jedan od [[teatar|pozorišnih]] [[festival]]a koji se organizuje u [[Beograd]]u svake godine. Osnovan je [[1967]]. godine odlukom [[Skupština grada Beograda|Skupštine grada Beograda]] kao stalna manifestacija od posebnog značaja za Grad.<ref>{{Cite web |title=BITEF zvanični sajt |url=http://www.bitef.rs/festival/?pg=simple&jez=sr&smpl=festival |access-date=2010-11-21 |archivedate=2009-09-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090908052113/http://www.bitef.rs/festival/?pg=simple&jez=sr&smpl=festival |deadurl=yes }}</ref> Od tada se kontinuirano održava, prateći i podržavaući najnovije [[teatar|pozorišne]] trendove. Postao je jedan od najznačajnijih [[festival]]a za [[srpska kultura|srpsku kulturu]]. Tokom [[1960-e|šezdesetih]] godina [[20. vijek|20. veka]], osnivači festivala ([[Mira Trailović]], [[Jovan Ćirilov]] i njihovi saradnici) pažljivo su pratili uzburkane događaje na svetskoj [[teatar|pozorišnoj]] sceni preplavljenoj [[avangarda|avangardnim]] preispitivanjima. [[1980-e|Osamdesetih]], BITEF je [[Beograd]]u pokazao najveća pozorišna dostignuća, postavši jedan od nekoliko pozorišnih [[festival]]a koji su uspešno spojili eksperimantalne forme i klasična dostignuća. Uprkos političko-ekonomskoj krizi koja je zahvatila [[Jugoslavija|Jugoslaviju]] [[1990-e|devedesetih]], BITEF je, zahvaljujući pomoći međunarodnih kulturnih centara, [[vlada|vladinih]] i [[nevladina organizacija|nevladinih organizacija]], uspeo da nastavi tradiciju koja je promovisala nove pozorišne trendove i osnovne pozorišne vrednosti. Tako je BITEF zadržao svoje mesto u porodici velikih internacionalnih festivala i predstavlja jedan anti-tradicionalni fenomen i epohalnu vrednost [[Srbija|srpske]] i [[Evropa|evropske]] kulture. Godine [[1999]]. BITEF je nagrađen specijalnom nagradom „[[Premio Europa per il teatro]]“ i tako je postao prvi internacionalni pozorišni festival koji je nagrađen ovom nagradom.<ref>{{Cite web |title=Premio Europa per il teatro |url=http://www.premio-europa.org/open_page.php?id=244 |access-date=2010-11-21 |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727184943/http://www.premio-europa.org/open_page.php?id=244 |dead-url=yes }}</ref> == Veze == * [[Nagrade Bitefa]] == Reference == {{izvori}} {{Srpski teatarski festivali}} [[Kategorija:Srpski pozorišni festivali]] [[Kategorija:Jugoslavenski teatarski festivali]] [[Kategorija:Međunarodni festivali]] [[Kategorija:Kultura u Beogradu]] [[Kategorija:1967.]] m2jiuz0n244k3n3dlyx5rebfpgeajus 2 114847 42591914 42590094 2026-05-12T06:34:49Z Duma 16555 /* Životinje */ 42591914 wikitext text/x-wiki Članci koje sam napisala na hr wiki prebačeni ovdje, novi članci na ovoj wiki: == Ptice == {{div col}} * [[Medovođe]] * [[Bukavac nebogled]] * [[Papige]] * [[Plavoleđa mišjakinja]] * [[Prave kukavice]] * [[Ptica sekretar]] * [[Loriji]] * [[Riječni vodomari]] * [[Australski bukavac]] * [[Kakapo]] * [[Ćubaste čiope]] * [[Uljašica]] * [[Jakamari]] * [[Jastreb]] * [[Vodosjeci]] * [[Strigopidae]] * [[Čigre]] * [[Američki bukavac]] * [[Crveno-modra ara]] * [[Kakadui]] * [[Tukani]] * [[Svračci]] * [[Phaethontidae]] * [[Nimfa (ptica)]] * [[Kljunorošci]] * [[Guarauna]] * [[Velika rujnica]] * [[Kratkoprsti kobac]] * [[Dugorepa sjenica]] * [[Šljuke sjemenjarke]] * [[Mala njorka]] * [[Smeđi kivi]] * [[Neomorphinae]] * [[Botaurinae]] * [[Južnoamerički bukavac]] * [[Češljugar]] * [[Crkavica]] * [[Kostoberina]] * [[Lisasta guska]] * [[Veliki pomornik]] * [[Patka lastarka]] * [[Utva]] * [[Planinska ševa]] * [[Eja strnjarica]] * [[Nandu]] * [[Gusjenicojedi]] * [[Dugorepe sjenice]] * [[Bluna]] * [[Velika čaplja]] * [[Mala prutka]] * [[Patka kreketaljka]] * [[Kukuvije]] * [[Šumski pupavci]] * [[Pilari]] * [[Čaplja govedarica]] * [[Vijoglav]] * [[Žako]] * [[Pomornici]] * [[Dromah]] * [[Todiji]] * [[Zlatovrane]] * [[Kukavičja modrivrana]] * [[Dolinske modrivrane]] * [[Pčelarice]] * [[Vodeni vodomari]] * [[Vodomari dupljaši]] * [[Šarenoglava patka]] * [[Žunice]] * [[Bradonjice]] * [[Čiope]] * [[Cvjetne ptice]] * [[Ševe]] * [[Brljci]] * [[Medosasi]] * [[Obični ćuk]] * [[Neornithes]] * [[Harpija (ptica)]] {{div col end}} == Gljive == {{div col}} * [[Vještičino srce]] * [[Rujnica]] * [[Vukovo meso]] * [[Đurđevača]] * [[Smrčci]] * [[Vrganj]] * [[Baršunasta panjevčica]] * [[Maglenka]] * [[Djevojačka krasnica]] * [[Zlatna krasnica]] * [[Crvena krasnica]] * [[Modrikača]] * [[Zelenka]] * [[Kraljevka]] * [[Jablanovača]] * [[Žućkasta pupavka]] * ''[[Amanita]]'' * [[Klobuk (gljiva)]] * [[Mikologija]] * [[Himenij]] * [[Stručak]] * [[Otisak spora]] * [[Micetizam]] * [[Jestiva gljiva]] * [[Nematofagna gljiva]] {{div col end}} == Biljke == {{div col}} * [[Paludarij]] * [[Vrt u boci]] * [[Wardova kutija]] * [[Orhidelirij]] * [[Pteridomanija]] * ''[[The Ferns of Great Britain and Ireland]]'' * [[Otiskivanje prirode]] * ''[[Peristeria elata]]'' * ''[[Sterculia apetala]]'' * [[Graminoid]] * [[Širokolisna zeljasta biljka]] * [[Potporni korijen]] * [[Miješak]] * [[Podrast]] * [[Biljni sok]] {{div col end}} == Životinje == {{div col}} * [[Pirka]] * [[Tasmanski vrag]] * [[Vitoroga antilopa]] * [[Afrički mravojed]] * [[Rakun]] * [[Crveni panda]] * [[Snježni leopard]] * [[Vicenteova otrovna žaba]] * ''[[Stephanolepis hispidus]]'' * ''[[Tachyspiza virgata]]'' * ''[[Odocoileus]]'' * [[Morski puž]] * [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] * [[Terarij]] * [[Grabežljiva riba]] * [[Knidosak]] * [[Unkenrefleks]] * [[Mikrofauna]] * [[Jazbina (životinje)]] {{div col end}} == Ekologija == {{div col}} * [[Fauna Australije]] * [[Fauna Škotske]] * [[Megafauna]] * [[Šuma kelpa]] * [[Neritička zona]] * [[Pelagijska zona]] * [[Planinski travnjaci i šikare]] * [[Širokolisne i mješovite šume umjerenih predjela]] * [[Mediteranske šume i šikare]] * [[Tropske i subtropske vlažne širokolisne šume]] * [[Pustinje i vegetacija sušnih oblasti]] * [[Tropski i subtropski travnjaci, savane i šikare]] * [[Hladni izvori]] * [[Hidrotermalni izvori]] * [[Koraljni greben]] * [[Dužina od njuške do otvora]] * [[Osteološki korelat]] * [[Meristika]] * [[Generalističke i specijalističke vrste]] * [[Kozmopolitska rasprostranjenost]] * [[Areal kretanja]] * [[Hipoteza o oslobađanju mezopredatora]] * [[Ekološko oslobađanje]] * [[Sesilnost]] * [[Bioerozija]] * [[Vodni stres]] * [[Raspon nelimitirajuće dostupnosti vode]] * [[Raspoloživi vodni kapacitet]] {{div col end}} == Evolucija == {{div col}} * [[Dubokomorski gigantizam]] * [[Otočna patuljastost]] * [[Disgenika]] * [[Evolutivna zamka]] * [[Ekološka zamka]] * [[Perceptivna zamka]] * [[Evolutivna radijacija]] * [[Neadaptivna radijacija]] * [[Neekološka specijacija]] {{div col end}} == Razno == {{div col}} * [[Dinosaur Planet]] * [[Šetnja s dinosaurima]] * [[Šetnja s čudovištima]] * [[Šetnja sa zvijerima]] * [[Šetnja s pećinskim ljudima]] * [[Ljuba]] * [[Život na Marsu]] * [[Davorin Popović]] * [[Frutiger Aero]] * [[Blobjekt]] * [[Solarpunk]] * [[Ahilova peta]] * [[Y2K]] * [[Biopunk]] * [[Populuxe]] * [[Raygun Gothic]] * [[Visoka tehnologija]] * [[Ludi naučnik]] * [[Mikoheterotrofija]] * [[Anautogenija]] * [[Vitelogeneza]] * [[Izolecitalna jajna ćelija]] * [[Telolecitalna jajna ćelija]] * [[Centrolecitalna jajna ćelija]] * [[Pasteurova tačka]] * [[Pasteurov efekat]] * [[Bazen L'Atalante]] * [[Mikroaerofil]] * [[Aerotolerantni anaerob]] * [[Canfieldov okean]] * [[Crveni rub]] * [[Rana Zemlja]] * [[Hipoteza o ljubičastoj Zemlji]] * [[Fotopigment]] * [[Primarna atmosfera]] * [[Sjenovita biosfera]] * [[Aerobni organizam]] * [[Obligatni aerob]] * [[Kinetotrof]] * [[Superokean]] * [[Suessov efekat]] * [[Lava planeta]] * [[Vinogradskijev stupac]] * [[Koraljni pijesak]] * [[Zvjezdani vjetar]] * [[Zvjezdana korona]] * [[Fotosintetski pigment]] * [[Mjehur zvjezdanog vjetra]] {{div col end}} == Ekstremofili == {{div col}} * [[Kapnofil]] * [[Acidofil]] * [[Hipolit (ekstremofil)]] * [[Lipofilna bakterija]] * [[Litofil]] * [[Metalotolerantni organizam]] * [[Osmofil]] * [[Psamofil]] {{div col end}} == Biološka pravila == {{div col}} {{div col end}} == Termoregulacija kod životinja == {{div col}} {{div col end}} == Slušni aparati == {{div col}} * [[Slušni aparat za dugotrajno nošenje]] * [[Indeks kvalitete govora slušnog aparata]] {{div col end}} == Načini ishrane == {{div col}} * [[Arahnofagija]] * [[Kukcojed]] * [[Oofagija]] * [[Avivor]] * [[Entomofagija]] * [[Ksilofagija]] * [[Mizocitoza]] * [[Mikrobivornost]] * [[Bakterivor]] * [[Saprofagija]] * [[Tanatofag]] * [[Mukofagija]] * [[Vermivor]] * [[Florivor]] * [[Hipokarnivor]] * [[Hiperkarnivor]] * [[Spongivor]] * [[Folivor]] * [[Ksenofagija]] * [[Graminivor]] * [[Pedofagija]] * [[Razlagač]] * [[Geofagija]] * [[Vršni predator]] * [[Ofiofagija]] * [[Nektarivor]] * [[Interakcije potrošača i resursa]] * [[Saprotrofna ishrana]] * [[Holozojska ishrana]] * [[Heterotrofna ishrana]] * [[Lepidofagija]] * [[Piscivor]] * [[Hematofagija]] * [[Mirmekofagija]] * [[Koraljivor]] * [[Gljiva mesožderka]] * [[Oligofagija]] * [[Fotoautotrof]] * [[Durofagija]] * [[Litoautotrof]] * [[Moluskivori]] * [[Placentofagija]] * [[Predacija jaja]] * [[Ljudožderna životinja]] {{div col end}} == Videoigre i sl. == {{div col}} * ''[[Skateboard Park Tycoon]]'' * ''[[Plant Tycoon]]'' * ''[[Fish Tycoon]]'' * ''[[Feeding Frenzy 2]]'' * ''[[Feeding Frenzy]]'' * ''[[Big Kahuna Reef]]'' * ''[[Ricochet Lost Worlds]]'' * ''[[Virtual Villagers]]'' * ''[[Dino Island]]'' * ''[[Zoo Tycoon 2]]'' * ''[[Brother Bear (videoigra)]]'' * ''[[Tarzan (videoigra)]]'' * ''[[Atlantis Underwater Tycoon]]'' * ''[[School Tycoon]]'' * ''[[Diner Dash]]'' * ''[[Ratatouille (videoigra)]]'' * ''[[Madagascar (videoigra)]]'' * ''[[Age of Mythology]]'' * ''[[Tribal Trouble]]'' * ''[[ThinkTanks]]'' * ''[[Hugo: Bukkazoom!]]'' * ''[[Mall Tycoon]]'' * ''[[Bliss (fotografija)]]'' * ''[[Moon Tycoon]]'' * ''[[Deep Sea Tycoon]]'' * ''[[So Blonde]]'' * ''[[Ankh (videoigra)]]'' * ''[[Red Moon Desert]]'' * ''[[RimWorld]]'' * ''[[Spy Fox 2: "Some Assembly Required"]]'' * ''[[The Oregon Trail (1985)]]'' * ''[[Alien Hominid]]'' {{div col end}} == Kultura i historija == {{div col}} * Sažetak novela Dekamerona (uklopljeno u [[Dekameron]]) * [[Ezopove basne]] * [[Faust]] * [[Childe Harold's Pilgrimage]] * [[Nauka u renesansi]] * [[Visoki srednji vijek]] * [[Srednjovjekovno domaćinstvo]] * [[Demografija srednjeg vijeka]] * [[Kriza kasnog srednjeg vijeka]] * [[Renesansa 12. vijeka]] * [[Kasni srednji vijek]] * [[Srednjovjekovna književnost]] * ''[[Livre des Merveilles du Monde]]'' * [[Saski ratovi]] * [[Velika glad 1315–1317]] * [[Makedonska renesansa]] * [[Makedonska umjetnost (bizantska)]] * [[Pariški psaltir]] * [[Sedmi križarski rat]] * [[Peti križarski rat]] * [[Šesti križarski rat]] * [[Aleksandrijski križarski rat]] * [[Pastirski križarski rat (1251)]] * [[Pastirski križarski rat (1320)]] * [[Bosanski križarski rat]] * [[Prvi švedski križarski rat]] * [[Treći švedski križarski rat]] * [[Drugi švedski križarski rat]] * [[Norveški križarski rat]] * [[Vojni pohod na Baleare 1113–1115]] * [[Berberski križarski rat]] * [[Deveti križarski rat]] * [[Osmanska invazija Otranta]] * [[Varninski križarski rat]] * [[Križarski rat 1197]] * [[Vendski križarski rat]] * [[Mletački križarski rat]] * [[Sjeverni križarski ratovi]] * [[Savojski križarski rat]] * [[Sijenska škola]] * [[Bolonjska škola]] * [[Lukanska škola]] * [[Ferarska škola]] * [[Firentinska škola]] * [[Barunski križarski rat]] * [[Livonski križarski rat]] * [[Livonska rimovana hronika]] * [[Prvi novgorodski ljetopis]] * [[Hronika Henrika od Livonije]] * [[Trgovačka ruta od Varjaga do Grka]] * [[Despenserov križarski rat]] * [[Šansonijer]] * [[Pergaminho Sharrer]] * [[Cancioneiro da Vaticana]] * [[Cancioneiro da Biblioteca Nacional]] * ''[[Il Canzoniere]]'' * [[Düsseldorfska slikarska škola]] * [[Evropski dan sjećanja na žrtve svih totalitarnih i autoritarnih režima]] * [[Froissartove Hronike]] * [[Fridrihovski rokoko]] * [[Zapadno slikarstvo]] * [[Trgovačka ruta Volga]] * [[Grčki učenjaci u renesansi]] * [[Novo učenje]] * [[Popis renesansnih humanista]] * [[Renesansni humanizam]] * [[Dolce Stil Novo]] * [[Flamansko slikarstvo]] * [[Holandsko i flamansko renesansno slikarstvo]] * [[Renesansni latinski jezik]] * [[Renesansni humanizam u Sjevernoj Evropi]] * [[Lublinska renesansa]] * [[Španska renesansa]] * [[Engleska renesansa]] * [[Normanski i srednjovjekovni London]] * [[London u periodu Tudora]] * [[London u periodu Stuarta]] * [[London u 18. vijeku]] * [[Talijanska renesansa]] * [[Francuska renesansa]] * [[De humani corporis fabrica]] * [[Njemačka renesansa]] * [[Renesansa u Nizozemskim]] * [[Portugalska renesansa]] * [[Poljska renesansa]] * [[Belle Époque]] * [[Dekadentni pokret]] * [[Vesele devedesete]] * [[Mašinsko doba]] * [[Edisonada]] * [[Robinzonada]] * ''[[Le Temps]]'' * [[Miletska priča]] {{div col end}} == Jules Verne == {{div col}} * ''[[Un prêtre en 1839]]'' * ''[[Le Testament d'un excentrique]]'' * ''[[L'École des Robinsons]]'' * ''[[Un hivernage dans les glaces]]'' * ''[[Une ville flottante]]'' * ''[[Put oko svijeta za osamdeset dana]]'' * ''[[Un drame au Mexique]]'' * ''[[Un drame dans les airs]]'' * ''[[Voyages et Aventures du capitaine Hatteras]]'' * ''[[L'Étonnante Aventure de la Mission Barsac]]'' * ''[[Le Phare du bout du monde]]'' * ''[[L'Invasion de la mer]]'' * ''[[Maître Zacharius ou l'horloger qui avait perdu son âme, tradition genevoise]]'' * ''[[Les Confessions]]'' * ''[[Mathias Sandorf]]'' * ''[[De la Terre à la Lune]]'' * ''[[Autour de la Lune]]'' * ''[[Robur-le-Conquérant]]'' * ''[[Voyage à reculons en Angleterre et en Ecosse]]'' * ''[[Seconde patrie]]'' * ''[[Paris au XXe siècle]]'' * ''[[Michel Strogoff]]'' * ''[[L'Île mystérieuse]]'' * ''[[Face au drapeau]]'' * ''[[Le Pays des fourrures]]'' * ''[[Aventures de trois Russes et de trois Anglais dans l'Afrique australe]]'' * ''[[La Jangada - Huit Cents lieues sur l'Amazone]]'' * ''[[Le Rayon vert]]'' * ''[[Kéraban-le-têtu]]'' * ''[[L’Archipel en feu]]'' * ''[[Un Billet de loterie]]'' * ''[[Le Chemin de France]]'' * ''[[César Cascabel]]'' * ''[[Mistress Branican]]'' * ''[[Le Château des Carpathes]]'' * ''[[Claudius Bombarnac]]'' * ''[[Clovis Dardentor]]'' * ''[[Le Superbe Orénoque]]'' * ''[[Le Village aérien]]'' * ''[[Les Histoires de Jean-Marie Cabidoulin]]'' * ''[[Les Frères Kip]]'' * ''[[Bourses de voyage]]'' * ''[[Un drame en Livonie]]'' * ''[[Maître du monde]]'' * ''[[Martin Paz]]'' * ''[[Le Comte de Chanteleine]]'' * ''[[Les forceurs de blocus]]'' * ''[[Une ville idéale]]'' * ''[[Les Révoltés de la Bounty]]'' * ''[[Gil Braltar]]'' * ''[[L'Éternel Adam]]'' * ''[[L’Agence Thompson et Co]]'' * ''[[La Chasse au météore]]'' * ''[[Le Pilote du Danube]]'' * ''[[Les naufragés du "Jonathan"]]'' * ''[[Le Secret de Wilhelm Storitz]]'' * ''[[Le Docteur Ox]]'' * [[Verneova erupcija]] * [[Michel Verne]] * ''[[La maison à vapeur]]'' * ''[[Le Volcan d'or]]'' * ''[[Les Tribulations d'un Chinois en Chine]]'' * ''[[Les Indes noires]]'' * ''[[L'Étoile du sud]]'' * ''[[Nord contre Sud]]'' * ''[[Famille-sans-nom]]'' * ''[[Sans dessus dessous]]'' * ''[[Mirifiques Aventures de Maître Antifer]]'' * ''[[Le Sphinx des glaces]]'' * ''[[Frritt-Flacc]]'' * ''[[La Journée d’un journaliste américain en 2889]]'' * ''[[Le Chancellor: Journal du passager J.-R. Kazallon]]'' * ''[[Deux ans de vacances]]'' * ''[[Les Cinq cents millions de la Bégum]]'' * ''[[L'Île à hélice]]'' * ''[[Une fantaisie du docteur Ox]]'' * ''[[Hector Servadac]]'' * ''[[P'tit-Bonhomme]]'' * ''[[Voyage à travers l'impossible]]'' * ''[[Voyages extraordinaires]]'' * [[Kulturološki utjecaj Julesa Vernea]] {{div col end}} == Prethistorija == {{div col}} * ''[[Gojirasaurus]]'' * ''[[Coelophysis]]'' * ''[[Deinocheirus]]'' * ''[[Gallimimus]]'' * ''[[Ornithomimus]]'' * ''[[Staurikosaurus]]'' * ''[[Eoraptor]]'' * ''[[Dilophosaurus]]'' * ''[[Ceratosaurus]]'' * ''[[Abelisaurus]]'' * ''[[Carnotaurus]]'' * ''[[Piatnitzkysaurus]]'' * ''[[Oviraptor]]'' * [[Saurischia]] * [[Teropodi]] * ''[[Deinonychus]]'' * ''[[Spinosaurus]]'' * [[Fiziologija dinosaura]] * ''[[Scipionyx]]'' * ''[[Microraptor]]'' * [[Sauropodomorfi]] * ''[[Achillobator]]'' * ''[[Mahakala]]'' * [[Dromeosauridi]] * [[Oviraptoridi]] * [[Tireofori]] * ''[[Pisanosaurus]]'' * [[Dilofosauridi]] * [[Ceratosauri]] * [[Ankilosauri]] * [[Hadrosauridi]] * [[Celurosauri]] * ''[[Edmontosaurus]]'' * ''[[Eustreptospondylus]]'' * ''[[Shuvuuia]]'' * ''[[Dromaeosaurus]]'' * [[Kompsognatidi]] * [[Ornitopodi]] * ''[[Ouranosaurus]]'' * [[Celofisoidi]] * [[Alosauroidi]] * [[Abelisauridi]] * [[Terizinosauri]] * ''[[Dilong]]'' * ''[[Troodon]]'' * ''[[Compsognathus]]'' * ''[[Pelecanimimus]]'' * ''[[Unenlagia]]'' * ''[[Ornitholestes]]'' * ''[[Therizinosaurus]]'' * ''[[Caudipteryx]]'' * ''[[Bambiraptor]]'' * ''[[Alvarezsaurus]]'' * [[Ornitomimosauri]] * [[Deinonihosauri]] * ''[[Hesperornis]]'' * ''[[Avimimus]]'' * ''[[Mei]]'' * [[Spinosauridi]] * ''[[Velociraptor]]'' * [[Alvarezsauridi]] * [[Maniraptoriformi]] * [[Hererasauridi]] * ''[[Sinornithosaurus]]'' * [[Celuridi]] * [[Dromeosaurini]] * [[Trudontidi]] * ''[[Dryosaurus]]'' * ''[[Heterodontosaurus]]'' * [[Iguanodonti]] * ''[[Camptosaurus]]'' * ''[[Corythosaurus]]'' * ''[[Hypsilophodon]]'' * ''[[Othnielosaurus]]'' * ''[[Tenontosaurus]]'' * ''[[Orodromeus]]'' * [[Pterosauri]] * [[Pahicefalosauri]] * ''[[Pachycephalosaurus]]'' * ''[[Dracorex]]'' * ''[[Stegoceras]]'' * ''[[Prenocephale]]'' * ''[[Maiasaura]]'' * ''[[Homalocephale]]'' * ''[[Edmontonia]]'' * ''[[Polacanthus]]'' * ''[[Sauropelta]]'' * [[Nodosauridi]] * ''[[Nodosaurus]]'' * ''[[Minmi]]'' * [[Ankilosauridi]] * ''[[Antarctopelta]]'' * ''[[Mymoorapelta]]'' * ''[[Gastonia]]'' * ''[[Minotaurasaurus]]'' * ''[[Ankylosaurus]]'' * ''[[Dyoplosaurus]]'' * ''[[Euoplocephalus]]'' * ''[[Scelidosaurus]]'' * [[Stegosauri]] * [[Ceratopsi]] * ''[[Parksosaurus]]'' * ''[[Huayangosaurus]]'' * ''[[Hesperosaurus]]'' * ''[[Wuerhosaurus]]'' * ''[[Tuojiangosaurus]]'' * ''[[Kentrosaurus]]'' * ''[[Tsintaosaurus]]'' * ''[[Olorotitan]]'' * ''[[Shantungosaurus]]'' * ''[[Hypacrosaurus]]'' * ''[[Gryposaurus]]'' * ''[[Prosaurolophus]]'' * ''[[Saurolophus]]'' * ''[[Postosuchus]]'' * ''[[Doedicurus]]'' * ''[[Dinofelis]]'' * ''[[Megaloceros]]'' * ''[[Megatherium]]'' * ''[[Hyaenodon]]'' * ''[[Deinotherium]]'' * ''[[Archaeotherium]]'' * ''[[Chalicotherium]]'' * ''[[Scutellosaurus]]'' * ''[[Othnielia]]'' * ''[[Micropachycephalosaurus]]'' * ''[[Titanoceratops]]'' * [[Anurognatidi]] * [[Dimorfodontidi]] * [[Ramforinkidi]] * [[Aždarkidi]] * [[Ornitokajridi]] * [[Pteranodontidi]] * [[Tapežaridi]] * ''[[Moeritherium]]'' * ''[[Eudimorphodon]]'' * ''[[Sordes]]'' * ''[[Tapejara]]'' * ''[[Sharovipteryx]]'' * ''[[Propalaeotherium]]'' * ''[[Ambulocetus]]'' * ''[[Pakicetus]]'' * ''[[Anurognathus]]'' * ''[[Dorudon]]'' * ''[[Rodhocetus]]'' * [[Ambulocetidi]] * [[Remingtonocetidi]] * [[Bazilosauridi]] * ''[[Jeholopterus]]'' * ''[[Dimorphodon]]'' * [[Dinocefali]] * [[Terapsidi]] * [[Anteosauri]] * [[Biarmosuki]] * [[Gorgonopsi]] * [[Tetanure]] * ''[[Monolophosaurus]]'' * [[Arheoceti]] * ''[[Dorygnathus]]'' * ''[[Buitreraptor]]'' * [[Protocetidi]] * ''[[Kutchicetus]]'' * ''[[Remingtonocetus]]'' * ''[[Hatzegopteryx]]'' * [[Pakicetidi]] * ''[[Quetzalcoatlus]]'' * ''[[Ornithocheirus]]'' * ''[[Tropeognathus]]'' * ''[[Macrauchenia]]'' * ''[[Pteranodon]]'' * ''[[Maiacetus]]'' * ''[[Protocetus]]'' * ''[[Paraceratherium]]'' * ''[[Anhanguera]]'' * ''[[Tupuxuara]]'' * ''[[Nyctosaurus]]'' * ''[[Homo gautengensis]]'' * ''[[Ardipithecus]]'' * ''[[Paranthropus]]'' * ''[[Homo heidelbergensis]]'' * ''[[Homo floresiensis]]'' * ''[[Australopithecus]]'' * ''[[Australopithecus bahrelghazali]]'' * ''[[Australopithecus garhi]]'' * ''[[Australopithecus anamensis]]'' * ''[[Paranthropus aethiopicus]]'' * ''[[Paranthropus robustus]]'' * ''[[Paranthropus boisei]]'' * [[Rane ljudske migracije]] * [[Ichthyostegalia]] * [[Paleoantropologija]] * ''[[Pterodactylus]]'' * [[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka]] * ''[[Cearadactylus]]'' * ''[[Geosternbergia]]'' * [[Pterodaktiloidi]] * [[Ramforinkoidi]] * ''[[Pterodaustro]]'' * ''[[Arambourgiania]]'' * ''[[Campylognathoides]]'' * ''[[Pterorhynchus]]'' * ''[[Coloborhynchus]]'' * ''[[Istiodactylus]]'' * ''[[Ludodactylus]]'' * ''[[Preondactylus]]'' * ''[[Peteinosaurus]]'' * ''[[Angustinaripterus]]'' * ''[[Bellubrunnus]]'' * ''[[Sericipterus]]'' * ''[[Scaphognathus]]'' * [[Popis rodova pterosaura]] * ''[[Aerotitan]]'' * ''[[Amblydectes]]'' * ''[[Aerodactylus]]'' * [[Popis rodova dinosaura]] * ''[[Bakonydraco]]'' * ''[[Ctenochasma]]'' * ''[[Cycnorhamphus]]'' * ''[[Dsungaripterus]]'' * ''[[Feilongus]]'' * ''[[Germanodactylus]]'' * ''[[Gnathosaurus]]'' * ''[[Zhejiangopterus]]'' * ''[[Tupandactylus]]'' * ''[[Thalassodromeus]]'' * ''[[Rhamphorhynchus]]'' * ''[[Sinopterus]]'' * ''[[Ningchengopterus]]'' * [[Klasifikacija dinosaura]] * ''[[Nemicolopterus]]'' * ''[[Liaoningopterus]]'' * ''[[Lonchodectes]]'' * ''[[Nurhachius]]'' * ''[[Noripterus]]'' * ''[[Haopterus]]'' * [[Filogenija pterosaura]] * [[Alosauridi]] * [[Terizinosauridi]] * [[Plateosauridi]] * [[Ceratosauridi]] * [[Abelisauri]] * ''[[Homo naledi]]'' {{div col end}} s83hjluzdgachef4uxsocebrq0tcs4u 0 133271 42591488 42398659 2026-05-11T12:24:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591488 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Muamer_Zukorlić.jpg|thumb|250px|Muamer Zukorlić]] '''Muamer Zukorlić''' ([[15. 2.|15. februar]] [[1970]], selo Orlje, Tutin, [[Socijalistička Republika Srbija|SR Srbija]], [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFR Jugoslavija]] − [[Novi Pazar]], [[6.11.|6. novembra]] [[2021.]]), osnivač je [[Bošnjačke demokratske zajednice]] (kasnije preimenovana u Stranku pravde i pomirenja) čiji je i bio predsjednik do svoje smrti, bivši je [[hodža]] i bivši i glavni [[muftija]] [[Mešihat]]a [[Islamska zajednica u Zrenjanin|Islamske zajednice u Srbiji]]. == Biografija == [[Osnovna škola|Osnovnu školu]] je završio u selu [[Ribariće]] kod [[Tutin]]a, a zatim u [[Sarajevo|Sarajevu]] [[Gazi Husrev-begova medresa|Gazi Husrev-begovu medresu]]. U [[Konstantina|Konstantini]] u [[Alžir]]u je [[1993]]. godine završio [[Islamski fakultet]], odsek [[islamsko pravo|šerijatsko pravo]] a [[post-diplomske studije]] u [[Libanon|Libanu]]. Živi sa dve supruge, iako zakon u Srbiji zabranjuje bigamiju, kao i poligamiju. Ipak, budući da se zakon u Srbiji bavi isključivo civilnim, a ne verskim brakovima, Zukorlić nije počineo krivično delo. U više navrata istekao je da je to njegova privatna stvar i da je bolje imati dve žene, nego imati jednu a varati je.<ref>{{Cite web |url=http://www.sadrvan.com/arhiva/Kolumne/Prizma/SAND%8EAK_OTRGNUT_OD_SRCA/ |title=Sadrvan.com - SANDŽAK OTRGNUT OD SRCA |accessdate= |last= |first= |coauthors= |date= |work= |publisher=www.sadrvan.com |archivedate=2012-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120129210838/http://www.sadrvan.com/arhiva/Kolumne/Prizma/SAND%8EAK_OTRGNUT_OD_SRCA/ |deadurl=yes }}</ref> Ima sedmoro dece. Čim je osnovan Mešihat [[Islamska zajednica Sandžaka|Islamske zajednice Sandžaka]] [[1993]]. godine Muamer je izabran za muftiju, a reizabran na izborima [[1998]]. i [[2003]]. godine. Izabran je za predsednika i glavnog muftiju [[Mešihat]]a [[Islamska zajednica u Srbiji|Islamske zajednice u Srbiji]] [[27. 3.|27. marta]] [[2007]]. godine. Na ovu funkciju je ponovo izabran na izborima u julu [[2008]]. godine. Član je [[Rijaset]]a [[Islamska zajednica u Bosni i Hercegovini|Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini]]. Bio je osnivač i prvi glavni i odgovorni urednik [[Glas islama|Glasa islama]] koje se smatra zvaničnim glasilom Islamske zajednice u Srbiji. Muamer je jedan od inicijatora osnivanja Izdavačke kuće El Kelimeh i [[mekteb]]a za predškolski i školski uzrast. Osnivač je i prvi [[rektor]] [[Internacionalni univerzitet u Novom Pazaru|Internacionalnog univerziteta u Novom Pazaru]] i prvi [[dekan]] [[Fakultet za islamske studije|Fakulteta za Islamske studije]]. Na prvim direktnim izborima za [[Nacionalni savet Bošnjaka]] koji su održani [[6. 6.|6. juna]] [[2010]]. godine <ref>[http://www.rts.rs/page/stories/sr/story/9/Srbija/719584/Izbori+za+Nacionalne+savete.html] Vest objavljena na internet sajtu [[Radio-televizija Srbije|RTS]]</ref> pojedinačno najveći broj glasova (45—50%) je osvojila [[Bošnjačka kulturna zajednica]] na čijem je čelu muftija Muamer Zukorlić<ref>[http://www.vesti-online.com/Stampano-izdanje/08-06-2010/Dnevnik/58853/Muftija-Zukorlic-pregazio-Ljajica] Vest objavljena na internet saju Vesti onlajn</ref>. Državni organi su doneli odluku o nepriznavanju prava Bošnjačkoj kulturnoj zajednici da samostalno formira Nacionalni savet jer nije osvojila ukupnu većinu glasova. Uprkos ovoj odluci Bošnjačka kulturna zajednica je proslavila pobedu i izvršila konstituisanje Bošnjačkog nacionalnog veća koje je na sednici održanoj 25. jula 2010. godine usvojilo deklaraciju kojom se bošnjački narod proglašava konstitutivnim narodom u Srbiji.<ref>[http://www.politika.rs/rubrike/Drustvo/Ciplic-Zukorlic-se-bori-za-politicku-poziciju.lt.html] Vest objavljena u dnevnom listu [[Politika]], 26. jula 2010. godine.</ref> Povodom negiranja prava Bošnjačkoj kulturnoj zajednici da samostalno formira nacionalni savet Zukorlić je [[15. 6.|15. juna]] [[2010]]. dao sledeću izjavu: {{izdvojeni citat|Igranje Sandžakom znači poigravanje sa ovim delom Srbije. Država je kao zgrada u kojoj stanari mogu da se vole ili ne vole. Ukoliko većinski stanari odluče da zapale jedan stan, rizikuju da se upali cela zgrada. Zato se nije igrati sa vatrom. Ili će nam svima biti lepo, ili će vatre biti do vrha. Samo naša kuća goreti neće.|Muamer Zukorlić, glavni muftija Mešihata Islamske zajednice u Srbiji<ref>[http://www.nspm.rs/hronika/muftija-muamer-zukorlic-gorece-srbija.html?alphabet=l] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202192854/http://www.nspm.rs/hronika/muftija-muamer-zukorlic-gorece-srbija.html?alphabet=l |date=2012-02-02 }} Izjava Muamera Zukorlića objavljena na internet sajtu [[Nova srpska politička misao]]</ref>}} Mešihat Islamske zajednice u Srbiji je povodom fotomontaže, na kojoj je glavni muftija Muamer Zukorlić prikazan u pravoslavnoj svešteničkoj odori, objavljene u dnevnom listu [[Blic]] zatražio od uredništva i vlasnika lista izvinjenje i „simboličnu nadoknadu od 100 miliona evra“.<ref>[http://www.seebiz.eu/sr/kompanije/mediji/zukorlic-ljut-zbog-karikature-tuzio-blic;-odsteta-100-miliona-evra%3F,82549.html] Vest agencije [[Tanjug]] objavljena na internet sajtu SEEbiz.</ref> Na predsjedničkim izborima u Srbiji 2012. kandidovao se za predsjednika Srbije kao nezavisni kandidat, a prema konačnim rezultatima osvojio je 1,39% glasova. Godine [[2019.]] bio je glavni protukandidat [[Husein Kavazović|Huseinu ef. Kavazoviću]] na izborima za [[Reisu-l-ulema|reis-ul-ulemu]]. Od 373 glasa, Kavazović je dobio 291, a Zukorlić 82.<ref>{{cite web|url=https://www.rts.rs/page/stories/sr/story/11/region/3694979/kavazovic-ostaje-reis-ubedljivo-pobedio-zukorlica.html|title=Kavazović ostaje reis, ubedljivo pobedio Zukorlića|publisher=rts.rs|date=5 August 2017 |accessdate=2020-12-30}}</ref> Umro je u [[Novi Pazar|Novom Pazaru]] od posljedica srčanog udara, 6. novembra 2021. godine. == Kontroverze == Optužen je za podizanje međunacionalnih tenzija, kao i za to da je pristalica [[zelena transverzala|zelene transverzale]].<ref name="Zukorlić maksimalno podiže međunacionalne tenzije">[http://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=44019 Radio televizija Republike Srpske: Zukorlić maksimalno podiže međunacionalne tenzije u BiH, 02.08.2011.] {{sr}}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.islamskazajednica.org/index.php?option=com_content&task=view&id=137&Itemid=272 Kraća biografija Muamera Zukorlića na internet sajtu Mešihata islamske zajednice u Srbiji]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Životni vijek|1970|2021|Zukorlić, Muamer}} [[Kategorija:Biografije, Tutin]] [[Kategorija:Bošnjačke muftije]] 9fyxsexaiikmbi50cftw8d21rfuit2v 0 142912 42591843 42463636 2026-05-11T17:47:10Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591843 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1974.|FIFA Svjetskog prvenstva 1974.]] | slika = [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|300px|[[Johan Cruijff]] prolazi pored [[Berti Vogts|Bertija Vogtsa]] (lijevo) i [[Uli Hoeneß|Ulija Hoeneßa]] (desno) tijekom finalne utakmice.]] | ekipa1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|NIZ|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[7. srpnja]] [[1974.]] | stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[München]], [[Zapadna Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Gerd Müller]] <small>([[Zapadna Njemačka|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] | gledalaca = 75,200 | vrijeme = | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1970.|1970.]] | sljedeća = [[Argentina – Nizozemska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1978.|1978.]] }} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0315, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|300px|[[Johan Neeskens]] postiže pogodak iz jedeanaesterca u 2. minuti finalne utakmice za vodstvo Nizozemske 1:0.]] Finale '''[[Nogometno SP 1974.|Svjetskog nogometnog prvenstva]] [[1974]].''' godine održalo se [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. na [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olimpijskom stadionu]] u [[Minhen|Münchenu]], između reprezentacija [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadne Njemačke]]. Bilo je to 10. finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog nogometnog prvenstva]], a Zapadna Njemačka je odnijela pobjedu na jakom Nizozemskom. == Pregled utakmice == Zapadna Njemačka ušla je u utakmicu pod vodstvom ''Kaisera'' [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], dok je Nizozemce i njihov [[Totalni nogomet]], sustav koji pokorio prvenstvo, predvodio veliki [[Johan Cruijff]]. Nakon samo minute igre, Cruijff je izveo solo prodor u njemačkom šesnaestercu, no tamo ga je srušio branič [[Uli Hoeneß]]. Nizozemska je dobila jedanaesterac kojega je uspješno izveo [[Johan Neeskens]] - Nizozemska je tako povela u finalu prije nego je ijedan njemački igrač uopće dodirnuo loptu. Zapadna Njemačka pritisnula je kako bi izjednačila, a kruna toga bio je jedanaesterac koji im je dodijeljen nakon što je [[Bernd Hölzenbein]] pao u nizozemskom šesnaestercu. Jedanaesterac je uspješno izveo [[Paul Breitner]] i Nijemci su izjednačili rezultat. Daljnji pritisak nastavljaju upravo Nijemci, što im se i isplatilo u 43. minuti, kada je [[Gerd Müller]] postigao pogodak za njemačko vodstvo. Kasnije će se ispostaviti da će ovo biti Müllerov posljednji reprezentativni gol, nakon što se povukao iz reprezentacije po završetku turnira. Nakon sučevog zvižduka za kraj poluvremena, kapetan Cruijff dobio je žuti karton zbog prepiranja sa sucem. Drugo poluvrijeme obilježila je podjednaka igra s obe strane. Müller je kasnije još jednom gurnuo loptu u Jongbloedovu mrežu, no linijski sudac označio je [[zaleđe]], nakon čega je sudac Taylor poništio pogodak. U 85. minuti, spomenuti Hölzenbein još je jednom pao u nizozemskom šesnaestercu, no sudac ovog puta nije povjerovao kako se radilo o prekršaju za kazneni udarac. Ubrzo je sudac zasvirao za kraj, čime je Zapadna Njemačka postala novi svjetski prvak, dodavši tako europskoj kruni iz [[1972]]. i onu svjetsku. Bila je to, tako, prva europska momčad koja je istovremeno bila i svjetski i europski prvak. Te će uspjehe kasnije ponoviti samo [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] (iako će oni prvo postati svjetski, a onda europski prvaci) i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]]. [[João Havelange]], predsjednik [[FIFA]]-e od [[1974]]. do [[1998]]., izjavio je jednom prilikom kako su finala svjetskih prvenstava [[1966]]. i [[1974]]. namještena kako bi trofej odnijele [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleska]] i Njemačka.<ref>{{Cite web |title=Goal.com 1966 & 1974 World Cups Were Fixed - Former FIFA President |url=http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |access-date=2012-01-01 |archivedate=2018-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704005719/http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |deadurl=yes }}</ref>. == Detalji == {{footballbox |datum = [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. |vrijeme = 16:00 |momčad1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] {{flagicon|NIZ}} |rezultat = 1:2 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=39/results/matches/match=2063/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|NJE}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] |strijelci1 = [[Johan Neeskens|Neeskens]] {{gol|2|11m}} |strijelci2 = [[Paul Breitner|Breitner]] {{gol|25|11m}}<br />[[Gerd Müller|Müller]] {{gol|43}} |stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]], [[München]] |gledatelji = 75.200 |sudac = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] }} {| width=92% | |- |{{Nogometni dres | pattern_la = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_b = _nld74a | pattern_ra = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_sh = _adidasonwhite | pattern_so = _color_3_stripes_black | leftarm = FF6000 | body = FF6000 | rightarm = FF6000 | shorts = FFFFFF | socks = F1771D | title = Nizozemska }} |{{Nogometni dres | pattern_la = _blackborder | pattern_b = _blackcollar | pattern_ra = _blackborder | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Zapadna Njemačka }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''8''' ||[[Jan Jongbloed]] |- |DF ||'''20'''||[[Wim Suurbier]] |- |DF ||'''17'''||[[Wim Rijsbergen]] || || {{izmjena-|69}} |- |DF ||'''12'''||[[Ruud Krol]] |- |MF ||'''2''' ||[[Arie Haan]] |- |MF ||'''6''' ||[[Wim Jansen]] |- |MF ||'''13'''||[[Johan Neeskens]] || {{žuti|40}} |- |MF ||'''3''' ||[[Willem van Hanegem]] || {{žuti|23}} |- |FW ||'''16'''||[[Johnny Rep]] |- |FW ||'''14'''||[[Johan Cruijff]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] || {{žuti|45}} |- |FW ||'''15'''||[[Rob Rensenbrink]] || || {{izmjena-|46}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Theo de Jong]] || || {{izmjena+|69}} |- |FW ||'''10'''||[[René van de Kerkhof]] || || {{izmjena+|46}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NIZ}} [[Rinus Michels]] |} |valign="top"|[[Datoteka:Final1974 GER-HOL.png|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Sepp Maier]] |- |DF ||'''2''' ||[[Berti Vogts]] || {{žuti|4}} |- |DF ||'''5''' ||[[Franz Beckenbauer]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] |- |DF ||'''4''' ||[[Hans-Georg Schwarzenbeck]] |- |DF ||'''3''' ||[[Paul Breitner]] |- |MF ||'''16'''||[[Rainer Bonhof]] |- |MF ||'''12'''||[[Wolfgang Overath]] |- |FW ||'''9''' ||[[Jürgen Grabowski]] |- |FW ||'''13'''||[[Gerd Müller]] |- |FW ||'''14'''||[[Uli Hoeneß]] |- |FW ||'''17'''||[[Bernd Hölzenbein]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NJE}} [[Helmut Schön]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | <br />'''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|URU}} [[Ramón Barreto]] <br />{{flagicon|MEX}} [[Alfonso González Archundia]] <br /> |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.planetworldcup.com/CUPS/1974/final_ger_v_hol.html Finale na planetworldcup.com] * [http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp Finale na shubhayan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100831230447/http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp |date=2010-08-31 }} * [http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm Finale na holland74.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608043048/http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm |date=2010-06-08 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Nizozemskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:München]] 7pzmsnpifmp2pk6vt1y5k8h9dtoujyn 42591850 42591843 2026-05-11T17:49:26Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591850 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1974.|FIFA Svjetskog prvenstva 1974.]] | slika = [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|300px|[[Johan Cruijff]] prolazi pored [[Berti Vogts|Bertija Vogtsa]] (lijevo) i [[Uli Hoeneß|Ulija Hoeneßa]] (desno) tijekom finalne utakmice.]] | ekipa1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|NIZ|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[7. srpnja]] [[1974.]] | stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[München]], [[Zapadna Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Gerd Müller]] <small>([[Zapadna Njemačka|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] | gledalaca = 75,200 | vrijeme = | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1970.|1970.]] | sljedeća = [[Argentina – Nizozemska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1978.|1978.]] }} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0315, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|300px|[[Johan Neeskens]] postiže pogodak iz jedeanaesterca u 2. minuti finalne utakmice za vodstvo Nizozemske 1:0.]] Finale '''[[Nogometno SP 1974.|Svjetskog nogometnog prvenstva]] [[1974]].''' godine održalo se [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. na [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olimpijskom stadionu]] u [[Minhen|Münchenu]], između reprezentacija [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadne Njemačke]]. Bilo je to 10. finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog nogometnog prvenstva]], a Zapadna Njemačka je odnijela pobjedu na jakom Nizozemskom. == Pregled utakmice == Zapadna Njemačka ušla je u utakmicu pod vodstvom ''Kaisera'' [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], dok je Nizozemce i njihov [[Totalni nogomet]], sustav koji pokorio prvenstvo, predvodio veliki [[Johan Cruijff]]. Nakon samo minute igre, Cruijff je izveo solo prodor u njemačkom šesnaestercu, no tamo ga je srušio branič [[Uli Hoeneß]]. Nizozemska je dobila jedanaesterac kojega je uspješno izveo [[Johan Neeskens]] - Nizozemska je tako povela u finalu prije nego je ijedan njemački igrač uopće dodirnuo loptu. Zapadna Njemačka pritisnula je kako bi izjednačila, a kruna toga bio je jedanaesterac koji im je dodijeljen nakon što je [[Bernd Hölzenbein]] pao u nizozemskom šesnaestercu. Jedanaesterac je uspješno izveo [[Paul Breitner]] i Nijemci su izjednačili rezultat. Daljnji pritisak nastavljaju upravo Nijemci, što im se i isplatilo u 43. minuti, kada je [[Gerd Müller]] postigao pogodak za njemačko vodstvo. Kasnije će se ispostaviti da će ovo biti Müllerov posljednji reprezentativni gol, nakon što se povukao iz reprezentacije po završetku turnira. Nakon sučevog zvižduka za kraj poluvremena, kapetan Cruijff dobio je žuti karton zbog prepiranja sa sucem. Drugo poluvrijeme obilježila je podjednaka igra s obe strane. Müller je kasnije još jednom gurnuo loptu u Jongbloedovu mrežu, no linijski sudac označio je [[zaleđe]], nakon čega je sudac Taylor poništio pogodak. U 85. minuti, spomenuti Hölzenbein još je jednom pao u nizozemskom šesnaestercu, no sudac ovog puta nije povjerovao kako se radilo o prekršaju za kazneni udarac. Ubrzo je sudac zasvirao za kraj, čime je Zapadna Njemačka postala novi svjetski prvak, dodavši tako europskoj kruni iz [[1972]]. i onu svjetsku. Bila je to, tako, prva europska momčad koja je istovremeno bila i svjetski i europski prvak. Te će uspjehe kasnije ponoviti samo [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] (iako će oni prvo postati svjetski, a onda europski prvaci) i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]]. [[João Havelange]], predsjednik [[FIFA]]-e od [[1974]]. do [[1998]]., izjavio je jednom prilikom kako su finala svjetskih prvenstava [[1966]]. i [[1974]]. namještena kako bi trofej odnijele [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleska]] i Njemačka.<ref>{{Cite web |title=Goal.com 1966 & 1974 World Cups Were Fixed - Former FIFA President |url=http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |access-date=2012-01-01 |archivedate=2018-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704005719/http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |deadurl=yes }}</ref>. == Detalji == {{footballbox |datum = [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. |vrijeme = 16:00 |momčad1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] {{flagicon|NIZ}} |rezultat = 1:2 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=39/results/matches/match=2063/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|NJE}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] |strijelci1 = [[Johan Neeskens|Neeskens]] {{gol|2|11m}} |strijelci2 = [[Paul Breitner|Breitner]] {{gol|25|11m}}<br />[[Gerd Müller|Müller]] {{gol|43}} |stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]], [[München]] |gledatelji = 75.200 |sudac = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] }} {| width=92% | |- |{{Nogometni dres | pattern_la = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_b = _nld74a | pattern_ra = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_sh = _adidasonwhite | pattern_so = _color_3_stripes_black | leftarm = FF6000 | body = FF6000 | rightarm = FF6000 | shorts = FFFFFF | socks = F1771D | title = Nizozemska }} |{{Nogometni dres | pattern_la = _blackborder | pattern_b = _blackcollar | pattern_ra = _blackborder | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Zapadna Njemačka }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''8''' ||[[Jan Jongbloed]] |- |DF ||'''20'''||[[Wim Suurbier]] |- |DF ||'''17'''||[[Wim Rijsbergen]] || || {{izmjena-|69}} |- |DF ||'''12'''||[[Ruud Krol]] |- |MF ||'''2''' ||[[Arie Haan]] |- |MF ||'''6''' ||[[Wim Jansen]] |- |MF ||'''13'''||[[Johan Neeskens]] || {{žuti|40}} |- |MF ||'''3''' ||[[Willem van Hanegem]] || {{žuti|23}} |- |FW ||'''16'''||[[Johnny Rep]] |- |FW ||'''14'''||[[Johan Cruijff]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] || {{žuti|45}} |- |FW ||'''15'''||[[Rob Rensenbrink]] || || {{izmjena-|46}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Theo de Jong]] || || {{izmjena+|69}} |- |FW ||'''10'''||[[René van de Kerkhof]] || || {{izmjena+|46}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NIZ}} [[Rinus Michels]] |} |valign="top"|[[Datoteka:Final1974 GER-HOL.png|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Sepp Maier]] |- |DF ||'''2''' ||[[Berti Vogts]] || {{žuti|4}} |- |DF ||'''5''' ||[[Franz Beckenbauer]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] |- |DF ||'''4''' ||[[Hans-Georg Schwarzenbeck]] |- |DF ||'''3''' ||[[Paul Breitner]] |- |MF ||'''16'''||[[Rainer Bonhof]] |- |MF ||'''12'''||[[Wolfgang Overath]] |- |FW ||'''9''' ||[[Jürgen Grabowski]] |- |FW ||'''13'''||[[Gerd Müller]] |- |FW ||'''14'''||[[Uli Hoeneß]] |- |FW ||'''17'''||[[Bernd Hölzenbein]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NJE}} [[Helmut Schön]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | <br />'''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|URU}} [[Ramón Barreto]] <br />{{flagicon|MEX}} [[Alfonso González Archundia]] <br /> |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.planetworldcup.com/CUPS/1974/final_ger_v_hol.html Finale na planetworldcup.com] * [http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp Finale na shubhayan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100831230447/http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp |date=2010-08-31 }} * [http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm Finale na holland74.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608043048/http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm |date=2010-06-08 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Nizozemskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:München]] qe9toy223464wbjcksz8fwhbn1cehwq 42591860 42591850 2026-05-11T17:51:20Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjeno iz [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591860 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1974.|FIFA Svjetskog prvenstva 1974.]] | slika = [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|300px|[[Johan Cruijff]] prolazi pored [[Berti Vogts|Bertija Vogtsa]] (lijevo) i [[Uli Hoeneß|Ulija Hoeneßa]] (desno) tijekom finalne utakmice.]] | ekipa1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|NIZ|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[7. srpnja]] [[1974.]] | stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[München]], [[Zapadna Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Gerd Müller]] <small>([[Zapadna Njemačka|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] | gledalaca = 75,200 | vrijeme = | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1970.|1970.]] | sljedeća = [[Argentina – Nizozemska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1978.|1978.]] }} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0315, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|300px|[[Johan Neeskens]] postiže pogodak iz jedeanaesterca u 2. minuti finalne utakmice za vodstvo Nizozemske 1:0.]] Finale '''[[Nogometno SP 1974.|Svjetskog nogometnog prvenstva]] [[1974]].''' godine održalo se [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. na [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olimpijskom stadionu]] u [[Minhen|Münchenu]], između reprezentacija [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadne Njemačke]]. Bilo je to 10. finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog nogometnog prvenstva]], a Zapadna Njemačka je odnijela pobjedu na jakom Nizozemskom. == Pregled utakmice == Zapadna Njemačka ušla je u utakmicu pod vodstvom ''Kaisera'' [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], dok je Nizozemce i njihov [[Totalni nogomet]], sustav koji pokorio prvenstvo, predvodio veliki [[Johan Cruijff]]. Nakon samo minute igre, Cruijff je izveo solo prodor u njemačkom šesnaestercu, no tamo ga je srušio branič [[Uli Hoeneß]]. Nizozemska je dobila jedanaesterac kojega je uspješno izveo [[Johan Neeskens]] - Nizozemska je tako povela u finalu prije nego je ijedan njemački igrač uopće dodirnuo loptu. Zapadna Njemačka pritisnula je kako bi izjednačila, a kruna toga bio je jedanaesterac koji im je dodijeljen nakon što je [[Bernd Hölzenbein]] pao u nizozemskom šesnaestercu. Jedanaesterac je uspješno izveo [[Paul Breitner]] i Nijemci su izjednačili rezultat. Daljnji pritisak nastavljaju upravo Nijemci, što im se i isplatilo u 43. minuti, kada je [[Gerd Müller]] postigao pogodak za njemačko vodstvo. Kasnije će se ispostaviti da će ovo biti Müllerov posljednji reprezentativni gol, nakon što se povukao iz reprezentacije po završetku turnira. Nakon sučevog zvižduka za kraj poluvremena, kapetan Cruijff dobio je žuti karton zbog prepiranja sa sucem. Drugo poluvrijeme obilježila je podjednaka igra s obe strane. Müller je kasnije još jednom gurnuo loptu u Jongbloedovu mrežu, no linijski sudac označio je [[zaleđe]], nakon čega je sudac Taylor poništio pogodak. U 85. minuti, spomenuti Hölzenbein još je jednom pao u nizozemskom šesnaestercu, no sudac ovog puta nije povjerovao kako se radilo o prekršaju za kazneni udarac. Ubrzo je sudac zasvirao za kraj, čime je Zapadna Njemačka postala novi svjetski prvak, dodavši tako europskoj kruni iz [[1972]]. i onu svjetsku. Bila je to, tako, prva europska momčad koja je istovremeno bila i svjetski i europski prvak. Te će uspjehe kasnije ponoviti samo [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] (iako će oni prvo postati svjetski, a onda europski prvaci) i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]]. [[João Havelange]], predsjednik [[FIFA]]-e od [[1974]]. do [[1998]]., izjavio je jednom prilikom kako su finala svjetskih prvenstava [[1966]]. i [[1974]]. namještena kako bi trofej odnijele [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleska]] i Njemačka.<ref>{{Cite web |title=Goal.com 1966 & 1974 World Cups Were Fixed - Former FIFA President |url=http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |access-date=2012-01-01 |archivedate=2018-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704005719/http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |deadurl=yes }}</ref>. == Detalji == {{footballbox |datum = [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. |vrijeme = 16:00 |momčad1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] {{flagicon|NIZ}} |rezultat = 1:2 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=39/results/matches/match=2063/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|NJE}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] |strijelci1 = [[Johan Neeskens|Neeskens]] {{gol|2|11m}} |strijelci2 = [[Paul Breitner|Breitner]] {{gol|25|11m}}<br />[[Gerd Müller|Müller]] {{gol|43}} |stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]], [[München]] |gledatelji = 75.200 |sudac = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] }} {| width=92% | |- |{{Nogometni dres | pattern_la = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_b = _nld74a | pattern_ra = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_sh = _adidasonwhite | pattern_so = _color_3_stripes_black | leftarm = FF6000 | body = FF6000 | rightarm = FF6000 | shorts = FFFFFF | socks = F1771D | title = Nizozemska }} |{{Nogometni dres | pattern_la = _blackborder | pattern_b = _blackcollar | pattern_ra = _blackborder | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Zapadna Njemačka }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''8''' ||[[Jan Jongbloed]] |- |DF ||'''20'''||[[Wim Suurbier]] |- |DF ||'''17'''||[[Wim Rijsbergen]] || || {{izmjena-|69}} |- |DF ||'''12'''||[[Ruud Krol]] |- |MF ||'''2''' ||[[Arie Haan]] |- |MF ||'''6''' ||[[Wim Jansen]] |- |MF ||'''13'''||[[Johan Neeskens]] || {{žuti|40}} |- |MF ||'''3''' ||[[Willem van Hanegem]] || {{žuti|23}} |- |FW ||'''16'''||[[Johnny Rep]] |- |FW ||'''14'''||[[Johan Cruijff]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] || {{žuti|45}} |- |FW ||'''15'''||[[Rob Rensenbrink]] || || {{izmjena-|46}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Theo de Jong]] || || {{izmjena+|69}} |- |FW ||'''10'''||[[René van de Kerkhof]] || || {{izmjena+|46}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NIZ}} [[Rinus Michels]] |} |valign="top"|[[Datoteka:Final1974 GER-HOL.png|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Sepp Maier]] |- |DF ||'''2''' ||[[Berti Vogts]] || {{žuti|4}} |- |DF ||'''5''' ||[[Franz Beckenbauer]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] |- |DF ||'''4''' ||[[Hans-Georg Schwarzenbeck]] |- |DF ||'''3''' ||[[Paul Breitner]] |- |MF ||'''16'''||[[Rainer Bonhof]] |- |MF ||'''12'''||[[Wolfgang Overath]] |- |FW ||'''9''' ||[[Jürgen Grabowski]] |- |FW ||'''13'''||[[Gerd Müller]] |- |FW ||'''14'''||[[Uli Hoeneß]] |- |FW ||'''17'''||[[Bernd Hölzenbein]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NJE}} [[Helmut Schön]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | <br />'''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|URU}} [[Ramón Barreto]] <br />{{flagicon|MEX}} [[Alfonso González Archundia]] <br /> |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.planetworldcup.com/CUPS/1974/final_ger_v_hol.html Finale na planetworldcup.com] * [http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp Finale na shubhayan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100831230447/http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp |date=2010-08-31 }} * [http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm Finale na holland74.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608043048/http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm |date=2010-06-08 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Nizozemskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:München]] 2z6waneyj46q095mctqq6w0588r7xat 42591867 42591860 2026-05-11T17:51:39Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] u [[Category:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591867 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1974.|FIFA Svjetskog prvenstva 1974.]] | slika = [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|300px|[[Johan Cruijff]] prolazi pored [[Berti Vogts|Bertija Vogtsa]] (lijevo) i [[Uli Hoeneß|Ulija Hoeneßa]] (desno) tijekom finalne utakmice.]] | ekipa1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|NIZ|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[7. srpnja]] [[1974.]] | stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[München]], [[Zapadna Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Gerd Müller]] <small>([[Zapadna Njemačka|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] | gledalaca = 75,200 | vrijeme = | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1970.|1970.]] | sljedeća = [[Argentina – Nizozemska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1978.|1978.]] }} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0315, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|300px|[[Johan Neeskens]] postiže pogodak iz jedeanaesterca u 2. minuti finalne utakmice za vodstvo Nizozemske 1:0.]] Finale '''[[Nogometno SP 1974.|Svjetskog nogometnog prvenstva]] [[1974]].''' godine održalo se [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. na [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olimpijskom stadionu]] u [[Minhen|Münchenu]], između reprezentacija [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadne Njemačke]]. Bilo je to 10. finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog nogometnog prvenstva]], a Zapadna Njemačka je odnijela pobjedu na jakom Nizozemskom. == Pregled utakmice == Zapadna Njemačka ušla je u utakmicu pod vodstvom ''Kaisera'' [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], dok je Nizozemce i njihov [[Totalni nogomet]], sustav koji pokorio prvenstvo, predvodio veliki [[Johan Cruijff]]. Nakon samo minute igre, Cruijff je izveo solo prodor u njemačkom šesnaestercu, no tamo ga je srušio branič [[Uli Hoeneß]]. Nizozemska je dobila jedanaesterac kojega je uspješno izveo [[Johan Neeskens]] - Nizozemska je tako povela u finalu prije nego je ijedan njemački igrač uopće dodirnuo loptu. Zapadna Njemačka pritisnula je kako bi izjednačila, a kruna toga bio je jedanaesterac koji im je dodijeljen nakon što je [[Bernd Hölzenbein]] pao u nizozemskom šesnaestercu. Jedanaesterac je uspješno izveo [[Paul Breitner]] i Nijemci su izjednačili rezultat. Daljnji pritisak nastavljaju upravo Nijemci, što im se i isplatilo u 43. minuti, kada je [[Gerd Müller]] postigao pogodak za njemačko vodstvo. Kasnije će se ispostaviti da će ovo biti Müllerov posljednji reprezentativni gol, nakon što se povukao iz reprezentacije po završetku turnira. Nakon sučevog zvižduka za kraj poluvremena, kapetan Cruijff dobio je žuti karton zbog prepiranja sa sucem. Drugo poluvrijeme obilježila je podjednaka igra s obe strane. Müller je kasnije još jednom gurnuo loptu u Jongbloedovu mrežu, no linijski sudac označio je [[zaleđe]], nakon čega je sudac Taylor poništio pogodak. U 85. minuti, spomenuti Hölzenbein još je jednom pao u nizozemskom šesnaestercu, no sudac ovog puta nije povjerovao kako se radilo o prekršaju za kazneni udarac. Ubrzo je sudac zasvirao za kraj, čime je Zapadna Njemačka postala novi svjetski prvak, dodavši tako europskoj kruni iz [[1972]]. i onu svjetsku. Bila je to, tako, prva europska momčad koja je istovremeno bila i svjetski i europski prvak. Te će uspjehe kasnije ponoviti samo [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] (iako će oni prvo postati svjetski, a onda europski prvaci) i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]]. [[João Havelange]], predsjednik [[FIFA]]-e od [[1974]]. do [[1998]]., izjavio je jednom prilikom kako su finala svjetskih prvenstava [[1966]]. i [[1974]]. namještena kako bi trofej odnijele [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleska]] i Njemačka.<ref>{{Cite web |title=Goal.com 1966 & 1974 World Cups Were Fixed - Former FIFA President |url=http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |access-date=2012-01-01 |archivedate=2018-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704005719/http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |deadurl=yes }}</ref>. == Detalji == {{footballbox |datum = [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. |vrijeme = 16:00 |momčad1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] {{flagicon|NIZ}} |rezultat = 1:2 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=39/results/matches/match=2063/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|NJE}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] |strijelci1 = [[Johan Neeskens|Neeskens]] {{gol|2|11m}} |strijelci2 = [[Paul Breitner|Breitner]] {{gol|25|11m}}<br />[[Gerd Müller|Müller]] {{gol|43}} |stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]], [[München]] |gledatelji = 75.200 |sudac = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] }} {| width=92% | |- |{{Nogometni dres | pattern_la = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_b = _nld74a | pattern_ra = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_sh = _adidasonwhite | pattern_so = _color_3_stripes_black | leftarm = FF6000 | body = FF6000 | rightarm = FF6000 | shorts = FFFFFF | socks = F1771D | title = Nizozemska }} |{{Nogometni dres | pattern_la = _blackborder | pattern_b = _blackcollar | pattern_ra = _blackborder | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Zapadna Njemačka }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''8''' ||[[Jan Jongbloed]] |- |DF ||'''20'''||[[Wim Suurbier]] |- |DF ||'''17'''||[[Wim Rijsbergen]] || || {{izmjena-|69}} |- |DF ||'''12'''||[[Ruud Krol]] |- |MF ||'''2''' ||[[Arie Haan]] |- |MF ||'''6''' ||[[Wim Jansen]] |- |MF ||'''13'''||[[Johan Neeskens]] || {{žuti|40}} |- |MF ||'''3''' ||[[Willem van Hanegem]] || {{žuti|23}} |- |FW ||'''16'''||[[Johnny Rep]] |- |FW ||'''14'''||[[Johan Cruijff]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] || {{žuti|45}} |- |FW ||'''15'''||[[Rob Rensenbrink]] || || {{izmjena-|46}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Theo de Jong]] || || {{izmjena+|69}} |- |FW ||'''10'''||[[René van de Kerkhof]] || || {{izmjena+|46}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NIZ}} [[Rinus Michels]] |} |valign="top"|[[Datoteka:Final1974 GER-HOL.png|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Sepp Maier]] |- |DF ||'''2''' ||[[Berti Vogts]] || {{žuti|4}} |- |DF ||'''5''' ||[[Franz Beckenbauer]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] |- |DF ||'''4''' ||[[Hans-Georg Schwarzenbeck]] |- |DF ||'''3''' ||[[Paul Breitner]] |- |MF ||'''16'''||[[Rainer Bonhof]] |- |MF ||'''12'''||[[Wolfgang Overath]] |- |FW ||'''9''' ||[[Jürgen Grabowski]] |- |FW ||'''13'''||[[Gerd Müller]] |- |FW ||'''14'''||[[Uli Hoeneß]] |- |FW ||'''17'''||[[Bernd Hölzenbein]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NJE}} [[Helmut Schön]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | <br />'''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|URU}} [[Ramón Barreto]] <br />{{flagicon|MEX}} [[Alfonso González Archundia]] <br /> |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.planetworldcup.com/CUPS/1974/final_ger_v_hol.html Finale na planetworldcup.com] * [http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp Finale na shubhayan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100831230447/http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp |date=2010-08-31 }} * [http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm Finale na holland74.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608043048/http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm |date=2010-06-08 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Nizozemskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:München]] oyhpl1rilddq22l0alev119o36aubwp 42591870 42591867 2026-05-11T17:52:03Z Edgar Allan Poe 29250 novi ključ za kategoriju [[:Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava|Finala FIFA Svjetskih prvenstava]]: " 1974" pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591870 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1974.|FIFA Svjetskog prvenstva 1974.]] | slika = [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0314, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|300px|[[Johan Cruijff]] prolazi pored [[Berti Vogts|Bertija Vogtsa]] (lijevo) i [[Uli Hoeneß|Ulija Hoeneßa]] (desno) tijekom finalne utakmice.]] | ekipa1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|NIZ|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[7. srpnja]] [[1974.]] | stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[München]], [[Zapadna Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Gerd Müller]] <small>([[Zapadna Njemačka|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] | gledalaca = 75,200 | vrijeme = | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1970.|1970.]] | sljedeća = [[Argentina – Nizozemska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1978.|1978.]] }} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-N0716-0315, Fußball-WM, BRD - Niederlande 2-1.jpg|thumb|300px|[[Johan Neeskens]] postiže pogodak iz jedeanaesterca u 2. minuti finalne utakmice za vodstvo Nizozemske 1:0.]] Finale '''[[Nogometno SP 1974.|Svjetskog nogometnog prvenstva]] [[1974]].''' godine održalo se [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. na [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olimpijskom stadionu]] u [[Minhen|Münchenu]], između reprezentacija [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadne Njemačke]]. Bilo je to 10. finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog nogometnog prvenstva]], a Zapadna Njemačka je odnijela pobjedu na jakom Nizozemskom. == Pregled utakmice == Zapadna Njemačka ušla je u utakmicu pod vodstvom ''Kaisera'' [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], dok je Nizozemce i njihov [[Totalni nogomet]], sustav koji pokorio prvenstvo, predvodio veliki [[Johan Cruijff]]. Nakon samo minute igre, Cruijff je izveo solo prodor u njemačkom šesnaestercu, no tamo ga je srušio branič [[Uli Hoeneß]]. Nizozemska je dobila jedanaesterac kojega je uspješno izveo [[Johan Neeskens]] - Nizozemska je tako povela u finalu prije nego je ijedan njemački igrač uopće dodirnuo loptu. Zapadna Njemačka pritisnula je kako bi izjednačila, a kruna toga bio je jedanaesterac koji im je dodijeljen nakon što je [[Bernd Hölzenbein]] pao u nizozemskom šesnaestercu. Jedanaesterac je uspješno izveo [[Paul Breitner]] i Nijemci su izjednačili rezultat. Daljnji pritisak nastavljaju upravo Nijemci, što im se i isplatilo u 43. minuti, kada je [[Gerd Müller]] postigao pogodak za njemačko vodstvo. Kasnije će se ispostaviti da će ovo biti Müllerov posljednji reprezentativni gol, nakon što se povukao iz reprezentacije po završetku turnira. Nakon sučevog zvižduka za kraj poluvremena, kapetan Cruijff dobio je žuti karton zbog prepiranja sa sucem. Drugo poluvrijeme obilježila je podjednaka igra s obe strane. Müller je kasnije još jednom gurnuo loptu u Jongbloedovu mrežu, no linijski sudac označio je [[zaleđe]], nakon čega je sudac Taylor poništio pogodak. U 85. minuti, spomenuti Hölzenbein još je jednom pao u nizozemskom šesnaestercu, no sudac ovog puta nije povjerovao kako se radilo o prekršaju za kazneni udarac. Ubrzo je sudac zasvirao za kraj, čime je Zapadna Njemačka postala novi svjetski prvak, dodavši tako europskoj kruni iz [[1972]]. i onu svjetsku. Bila je to, tako, prva europska momčad koja je istovremeno bila i svjetski i europski prvak. Te će uspjehe kasnije ponoviti samo [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] (iako će oni prvo postati svjetski, a onda europski prvaci) i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]]. [[João Havelange]], predsjednik [[FIFA]]-e od [[1974]]. do [[1998]]., izjavio je jednom prilikom kako su finala svjetskih prvenstava [[1966]]. i [[1974]]. namještena kako bi trofej odnijele [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleska]] i Njemačka.<ref>{{Cite web |title=Goal.com 1966 & 1974 World Cups Were Fixed - Former FIFA President |url=http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |access-date=2012-01-01 |archivedate=2018-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704005719/http://www.goal.com/en/Articolo.aspx?ContenutoId=753029 |deadurl=yes }}</ref>. == Detalji == {{footballbox |datum = [[7. 7.|7. srpnja]] [[1974]]. |vrijeme = 16:00 |momčad1 = [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemska]] {{flagicon|NIZ}} |rezultat = 1:2 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=39/results/matches/match=2063/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|NJE}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] |strijelci1 = [[Johan Neeskens|Neeskens]] {{gol|2|11m}} |strijelci2 = [[Paul Breitner|Breitner]] {{gol|25|11m}}<br />[[Gerd Müller|Müller]] {{gol|43}} |stadion = [[Olimpijski stadion u Münchenu|Olympiastadion]], [[München]] |gledatelji = 75.200 |sudac = {{flagicon|ENG}} [[Jack Taylor (sudac)|Jack Taylor]] }} {| width=92% | |- |{{Nogometni dres | pattern_la = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_b = _nld74a | pattern_ra = _shoulder_stripes_black_stripes_alt | pattern_sh = _adidasonwhite | pattern_so = _color_3_stripes_black | leftarm = FF6000 | body = FF6000 | rightarm = FF6000 | shorts = FFFFFF | socks = F1771D | title = Nizozemska }} |{{Nogometni dres | pattern_la = _blackborder | pattern_b = _blackcollar | pattern_ra = _blackborder | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Zapadna Njemačka }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''8''' ||[[Jan Jongbloed]] |- |DF ||'''20'''||[[Wim Suurbier]] |- |DF ||'''17'''||[[Wim Rijsbergen]] || || {{izmjena-|69}} |- |DF ||'''12'''||[[Ruud Krol]] |- |MF ||'''2''' ||[[Arie Haan]] |- |MF ||'''6''' ||[[Wim Jansen]] |- |MF ||'''13'''||[[Johan Neeskens]] || {{žuti|40}} |- |MF ||'''3''' ||[[Willem van Hanegem]] || {{žuti|23}} |- |FW ||'''16'''||[[Johnny Rep]] |- |FW ||'''14'''||[[Johan Cruijff]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] || {{žuti|45}} |- |FW ||'''15'''||[[Rob Rensenbrink]] || || {{izmjena-|46}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Theo de Jong]] || || {{izmjena+|69}} |- |FW ||'''10'''||[[René van de Kerkhof]] || || {{izmjena+|46}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NIZ}} [[Rinus Michels]] |} |valign="top"|[[Datoteka:Final1974 GER-HOL.png|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Sepp Maier]] |- |DF ||'''2''' ||[[Berti Vogts]] || {{žuti|4}} |- |DF ||'''5''' ||[[Franz Beckenbauer]] [[Datoteka:Captain sports.svg|10px]] |- |DF ||'''4''' ||[[Hans-Georg Schwarzenbeck]] |- |DF ||'''3''' ||[[Paul Breitner]] |- |MF ||'''16'''||[[Rainer Bonhof]] |- |MF ||'''12'''||[[Wolfgang Overath]] |- |FW ||'''9''' ||[[Jürgen Grabowski]] |- |FW ||'''13'''||[[Gerd Müller]] |- |FW ||'''14'''||[[Uli Hoeneß]] |- |FW ||'''17'''||[[Bernd Hölzenbein]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|NJE}} [[Helmut Schön]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | <br />'''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|URU}} [[Ramón Barreto]] <br />{{flagicon|MEX}} [[Alfonso González Archundia]] <br /> |} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.planetworldcup.com/CUPS/1974/final_ger_v_hol.html Finale na planetworldcup.com] * [http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp Finale na shubhayan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100831230447/http://www.shubhayan.com/jersey/1974-west_germany.asp |date=2010-08-31 }} * [http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm Finale na holland74.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608043048/http://easyweb.easynet.co.uk/~goldkeep/Holland74/WGermany.htm |date=2010-06-08 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Nizozemskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava| 1974]] [[Kategorija:München]] 14pjjxgbe3dbkod7def2pe52zofkdi3 0 145353 42591845 42463567 2026-05-11T17:47:11Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591845 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[Datoteka:Zinedine zidane wcf 2006.jpg|300px|Kapetan Francuske nogometne reprezentacije, [[Zinedine Zidane]], tijekom finalne utakmice.]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|FIFA Svjetskog prvenstva 2006]] | ekipa1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|ITA|2003|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = Italija je pobijedila 5:3 nakon [[jedanaesterac]]a | datum = [[9. srpnja]] [[2006.]] | stadion = [[Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[Berlin]], [[Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Andrea Pirlo]] <small>([[Italija|ITA]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] | gledalaca = 69,000 | vrijeme = | prethodna = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] | sljedeća = [[Nizozemska – Španija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2010.)|2010.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetskog nogometog prvenstva]] [[2006]].''' odigrano je [[9. 7.|9. srpnja]] 2006. na [[Olimpijski stadion u Berlinu|Olimpijskom stadionu u Berlinu]], između reprezentacija [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] i [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]]. Talijani su slavili nakon boljeg izvođenja [[jedanaesterac]]a i tako po četvrti put postali svjetski prvaci. == Sažetak == Utakmica je počela u 20:00h i prva je prilika bila ona Francuza. Nakon 7 minuta igre [[Argentina|argentinski]] [[Nogometni sudac|sudac]] [[Horacio Elizondo]] dodijelio je jedanaesterac Francuzima, nakon što je [[Marco Materazzi]] u šesnaestercu oborio [[Florent Malouda|Florenta Maloudu]]. [[Zinedine Zidane|Zinédine Zidane]], koji je sjajno igrao cijelo prvenstvo, s bijele je točke nadmudrio talijanskog [[fudbalski golman|vratara]] [[Gianluigi Buffon|Buffona]] i Francuzi su se približili osvajanju druge titule prvaka svijeta. No Talijani su počeli pritiskati i izjednačenje je stiglo 12 minuta poslije. [[Andrea Pirlo]] je izveo korner, a Materazzi je u skoku loptu glavom spremio u mrežu. Do kraja je bilo zanimljivo, s prilikama s jedne i druge strane; talijanski napadač [[Luca Toni]] pogodio je u 35. minuti gredu, a kasniji mu je [[Gol|pogodak]] poništen zbog [[Zaleđe (nogomet)|zaleđa]], dok su Francuzi tražili novi jedanaesterac nakon kontakta Maloude i talijanskog [[Branič (nogomet)|braniča]] [[Gianluca Zambrotta|Gianluce Zambrotte]]. No, 90 minuta je završilo bez daljnih pogodaka. Na početku 1. [[Produžetci (nogomet)|produžetka]] [[Franck Ribéry]] je imao krasnu priliku za Francusku, no lopta je otišla pokraj gola. === Zidaneovo isključenje === U 110. minuti su se porječkali Materazzi i Zidane, nakon čega je potonji udario Talijana glavom u prsa i oborio ga na pod. Elizondo nije odmah vidio incident, no nakon što mu je na njega radiovezom skrenuo pažnju četvrti sudac, [[Španija|Španjolac]] [[Luis Medina Cantalejo]], nije imao izbora i pokazao je Zidaneu crveni karton.<ref>{{Cite web |title=FIFA launch probe into Zidane's conduct |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |access-date=2012-01-21 |archive-date=2007-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071021090304/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |dead-url=yes }}</ref> Ovaj je događaj izazvao brojne kontroverze i donekle bacio sjenu na [[Nagrade na svjetskim nogometnim prvenstvima#Zlatna lopta|Zlatnu loptu]] koja je Zidaneu dodijeljena kao najboljem igraču Svjetskog prvenstva. === Jedanaesterci === Kako Talijani u 10 preostalih minuta nisu iskoristili prednost igrača više, pristupilo se izvođenju jedanaesteraca. Prvi izvođač bio je Talijan Pirlo. Postigao je pogodak, no Francuz [[Sylvain Wiltord]] uzvraća istom mjerom. Materazzi je pogodio za 2:1, nakon čega [[David Trezeguet|David Trézéguet]] pogađa gredu. [[Daniele De Rossi]] povećava talijansko vodstvo, a [[Éric Abidal]] smanjuje na 3:2. [[Alessandro Del Piero]] također je iskoristio svoju priliku, kao i posljednji francuski pucač na ovom prvenstvu, [[Willy Sagnol]]. Pri rezultatu 4:3 za Italiju, [[Fabio Grosso]], junak polufinala protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]], pucao je i pogodio te donio Talijanima naslov prvaka svijeta. == Statistike == {{footballbox |datum = [[9. 7.|9. srpnja]] [[2006]]. |vrijeme = 20:00 |momčad1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] {{flagicon|ITA|2003}} |rezultat = 1:1 |pr = 1:1 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] |strijelci1 = [[Marco Materazzi|Materazzi]] {{goal|19}} |strijelci2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|7|11m}} |stadion = [[Olympiastadion]], [[Berlin]] |gledatelji = 69,000 |sudac = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] |11m1 = [[Andrea Pirlo|Pirlo]] {{pengoal}}<br />[[Marco Materazzi|Materazzi]] {{pengoal}}<br />[[Daniele De Rossi|De Rossi]] {{pengoal}}<br />[[Alessandro Del Piero|Del Piero]] {{pengoal}}<br />[[Fabio Grosso|Grosso]] {{pengoal|scored}} |11m = 5:3 |11m2 = {{pengoal}} [[Sylvain Wiltord|Wiltord]]<br />{{penmiss|hit crossbar}} [[David Trezeguet|Trezeguet]]<br />{{pengoal}} [[Éric Abidal|Abidal]]<br />{{pengoal}} [[Willy Sagnol|Sagnol]] }} {| style="width:92%;" |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _itah06 | pattern_ra = | pattern_sh = _itah06 | leftarm = 3366CC | body = 3366CC | rightarm = 3366CC | shorts = 3366CC | socks = 3366CC | title = Italija }} |{{Football kit | pattern_la = _francea0608 | pattern_b = _francea0608 | pattern_ra = _francea0608 | pattern_sh = _frah06 | pattern_so = _francea0608 | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Francuska }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Gianluigi Buffon]] |- |RB ||'''19'''||[[Gianluca Zambrotta]] || {{yel|5}} |- |CB ||'''5''' ||[[Fabio Cannavaro]] (c) |- |CB ||'''23'''||[[Marco Materazzi]] |- |LB ||'''3''' ||[[Fabio Grosso]] |- |CM ||'''8''' ||[[Gennaro Gattuso]] |- |CM ||'''21'''||[[Andrea Pirlo]] |- |RW ||'''16'''||[[Mauro Camoranesi]] || || {{suboff|86}} |- |LW ||'''20'''||[[Simone Perrotta]] || || {{suboff|61}} |- |SS ||'''10'''||[[Francesco Totti]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Luca Toni]] |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''4''' ||[[Daniele De Rossi]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''15'''||[[Vincenzo Iaquinta]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Alessandro Del Piero]] || || {{subon|86}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|ITA|2003}} [[Marcello Lippi]] |} |valign="top"| <imagemap> File:Italy-France_line-up.svg|300px rect 239 12 292 71 [[Gianluigi Buffon]] rect 33 111 123 170 [[Gianluca Zambrotta]] rect 161 112 253 176 [[Fabio Cannavaro]] rect 287 111 372 172 [[Marco Materazzi]] rect 424 111 487 173 [[Fabio Grosso]] rect 22 218 123 281 [[Mauro Camoranesi]] rect 173 178 247 234 [[Gennaro Gattuso]] rect 303 176 359 233 [[Andrea Pirlo]] rect 423 219 488 282 [[Simone Perrotta]] rect 226 250 277 314 [[Francesco Totti]] rect 295 290 348 351 [[Luca Toni]] rect 236 380 294 442 [[Thierry Henry]] rect 74 447 146 503 [[Florent Malouda]] rect 236 448 295 503 [[Zinedine Zidane]] rect 397 444 458 503 [[Franck Ribéry]] rect 299 504 353 559 [[Patrick Vieira]] rect 171 507 244 560 [[Claude Makélélé]] rect 55 565 106 616 [[Éric Abidal]] rect 185 564 235 619 [[William Gallas]] rect 297 564 359 618 [[Lilian Thuram]] rect 426 566 488 623 [[Willy Sagnol]] rect 231 666 294 714 [[Fabien Barthez]] desc bottom-left </imagemap> | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''19'''||[[Willy Sagnol]] || {{yel|12}} |- |CB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''5''' ||[[William Gallas]] |- |LB ||'''3''' ||[[Éric Abidal]] |- |CM ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{suboff|56}} |- |CM ||'''6''' ||[[Claude Makélélé]] || {{yel|76}} |- |RW ||'''22'''||[[Franck Ribéry]] || || {{suboff|100}} |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] (c) || {{sent off|0|110}} |- |LW ||'''7''' ||[[Florent Malouda]] || {{yel|111}} |- |CF ||'''12'''||[[Thierry Henry]] || || {{suboff|107}} |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''18''' ||[[Alou Diarra]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''20''' ||[[David Trezeguet]] || || {{subon|100}} |- |FW ||'''11''' ||[[Sylvain Wiltord]] || || {{subon|107}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|FRA|1974}} [[Raymond Domenech]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" |- | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|ITA|2003}} [[Andrea Pirlo]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} Dario García <br />{{flagicon|ARG}} Rodolfo Otero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} [[Luis Medina Cantalejo]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} Victoriano Giraldez Carrasco | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' * 90&nbsp;minuta * 30&nbsp;minuta produžetaka u slučaju remija * Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija * 12 zamjena, od kojih se mogu iskoristiti 3 |} == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|FIFA_World_Cup_Germany_2006_matches#Match_.2364_Italy:France_09-Jul-06_Berlin}} * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Službeno izvješće] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310215618/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html |date=2008-03-10 }} na fifa.com {{en icon}} * [http://dnevnik.hr/vijesti/sport/italija-je-svjetski-prvak.html Izvješće o finalu] na dnevnik.hr {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Italiji]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] ldh3wkjom5svdbzs1qu2fzgqu7mlgfd 42591851 42591845 2026-05-11T17:49:26Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591851 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[Datoteka:Zinedine zidane wcf 2006.jpg|300px|Kapetan Francuske nogometne reprezentacije, [[Zinedine Zidane]], tijekom finalne utakmice.]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|FIFA Svjetskog prvenstva 2006]] | ekipa1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|ITA|2003|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = Italija je pobijedila 5:3 nakon [[jedanaesterac]]a | datum = [[9. srpnja]] [[2006.]] | stadion = [[Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[Berlin]], [[Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Andrea Pirlo]] <small>([[Italija|ITA]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] | gledalaca = 69,000 | vrijeme = | prethodna = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] | sljedeća = [[Nizozemska – Španija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2010.)|2010.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetskog nogometog prvenstva]] [[2006]].''' odigrano je [[9. 7.|9. srpnja]] 2006. na [[Olimpijski stadion u Berlinu|Olimpijskom stadionu u Berlinu]], između reprezentacija [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] i [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]]. Talijani su slavili nakon boljeg izvođenja [[jedanaesterac]]a i tako po četvrti put postali svjetski prvaci. == Sažetak == Utakmica je počela u 20:00h i prva je prilika bila ona Francuza. Nakon 7 minuta igre [[Argentina|argentinski]] [[Nogometni sudac|sudac]] [[Horacio Elizondo]] dodijelio je jedanaesterac Francuzima, nakon što je [[Marco Materazzi]] u šesnaestercu oborio [[Florent Malouda|Florenta Maloudu]]. [[Zinedine Zidane|Zinédine Zidane]], koji je sjajno igrao cijelo prvenstvo, s bijele je točke nadmudrio talijanskog [[fudbalski golman|vratara]] [[Gianluigi Buffon|Buffona]] i Francuzi su se približili osvajanju druge titule prvaka svijeta. No Talijani su počeli pritiskati i izjednačenje je stiglo 12 minuta poslije. [[Andrea Pirlo]] je izveo korner, a Materazzi je u skoku loptu glavom spremio u mrežu. Do kraja je bilo zanimljivo, s prilikama s jedne i druge strane; talijanski napadač [[Luca Toni]] pogodio je u 35. minuti gredu, a kasniji mu je [[Gol|pogodak]] poništen zbog [[Zaleđe (nogomet)|zaleđa]], dok su Francuzi tražili novi jedanaesterac nakon kontakta Maloude i talijanskog [[Branič (nogomet)|braniča]] [[Gianluca Zambrotta|Gianluce Zambrotte]]. No, 90 minuta je završilo bez daljnih pogodaka. Na početku 1. [[Produžetci (nogomet)|produžetka]] [[Franck Ribéry]] je imao krasnu priliku za Francusku, no lopta je otišla pokraj gola. === Zidaneovo isključenje === U 110. minuti su se porječkali Materazzi i Zidane, nakon čega je potonji udario Talijana glavom u prsa i oborio ga na pod. Elizondo nije odmah vidio incident, no nakon što mu je na njega radiovezom skrenuo pažnju četvrti sudac, [[Španija|Španjolac]] [[Luis Medina Cantalejo]], nije imao izbora i pokazao je Zidaneu crveni karton.<ref>{{Cite web |title=FIFA launch probe into Zidane's conduct |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |access-date=2012-01-21 |archive-date=2007-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071021090304/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |dead-url=yes }}</ref> Ovaj je događaj izazvao brojne kontroverze i donekle bacio sjenu na [[Nagrade na svjetskim nogometnim prvenstvima#Zlatna lopta|Zlatnu loptu]] koja je Zidaneu dodijeljena kao najboljem igraču Svjetskog prvenstva. === Jedanaesterci === Kako Talijani u 10 preostalih minuta nisu iskoristili prednost igrača više, pristupilo se izvođenju jedanaesteraca. Prvi izvođač bio je Talijan Pirlo. Postigao je pogodak, no Francuz [[Sylvain Wiltord]] uzvraća istom mjerom. Materazzi je pogodio za 2:1, nakon čega [[David Trezeguet|David Trézéguet]] pogađa gredu. [[Daniele De Rossi]] povećava talijansko vodstvo, a [[Éric Abidal]] smanjuje na 3:2. [[Alessandro Del Piero]] također je iskoristio svoju priliku, kao i posljednji francuski pucač na ovom prvenstvu, [[Willy Sagnol]]. Pri rezultatu 4:3 za Italiju, [[Fabio Grosso]], junak polufinala protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]], pucao je i pogodio te donio Talijanima naslov prvaka svijeta. == Statistike == {{footballbox |datum = [[9. 7.|9. srpnja]] [[2006]]. |vrijeme = 20:00 |momčad1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] {{flagicon|ITA|2003}} |rezultat = 1:1 |pr = 1:1 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] |strijelci1 = [[Marco Materazzi|Materazzi]] {{goal|19}} |strijelci2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|7|11m}} |stadion = [[Olympiastadion]], [[Berlin]] |gledatelji = 69,000 |sudac = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] |11m1 = [[Andrea Pirlo|Pirlo]] {{pengoal}}<br />[[Marco Materazzi|Materazzi]] {{pengoal}}<br />[[Daniele De Rossi|De Rossi]] {{pengoal}}<br />[[Alessandro Del Piero|Del Piero]] {{pengoal}}<br />[[Fabio Grosso|Grosso]] {{pengoal|scored}} |11m = 5:3 |11m2 = {{pengoal}} [[Sylvain Wiltord|Wiltord]]<br />{{penmiss|hit crossbar}} [[David Trezeguet|Trezeguet]]<br />{{pengoal}} [[Éric Abidal|Abidal]]<br />{{pengoal}} [[Willy Sagnol|Sagnol]] }} {| style="width:92%;" |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _itah06 | pattern_ra = | pattern_sh = _itah06 | leftarm = 3366CC | body = 3366CC | rightarm = 3366CC | shorts = 3366CC | socks = 3366CC | title = Italija }} |{{Football kit | pattern_la = _francea0608 | pattern_b = _francea0608 | pattern_ra = _francea0608 | pattern_sh = _frah06 | pattern_so = _francea0608 | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Francuska }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Gianluigi Buffon]] |- |RB ||'''19'''||[[Gianluca Zambrotta]] || {{yel|5}} |- |CB ||'''5''' ||[[Fabio Cannavaro]] (c) |- |CB ||'''23'''||[[Marco Materazzi]] |- |LB ||'''3''' ||[[Fabio Grosso]] |- |CM ||'''8''' ||[[Gennaro Gattuso]] |- |CM ||'''21'''||[[Andrea Pirlo]] |- |RW ||'''16'''||[[Mauro Camoranesi]] || || {{suboff|86}} |- |LW ||'''20'''||[[Simone Perrotta]] || || {{suboff|61}} |- |SS ||'''10'''||[[Francesco Totti]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Luca Toni]] |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''4''' ||[[Daniele De Rossi]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''15'''||[[Vincenzo Iaquinta]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Alessandro Del Piero]] || || {{subon|86}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|ITA|2003}} [[Marcello Lippi]] |} |valign="top"| <imagemap> File:Italy-France_line-up.svg|300px rect 239 12 292 71 [[Gianluigi Buffon]] rect 33 111 123 170 [[Gianluca Zambrotta]] rect 161 112 253 176 [[Fabio Cannavaro]] rect 287 111 372 172 [[Marco Materazzi]] rect 424 111 487 173 [[Fabio Grosso]] rect 22 218 123 281 [[Mauro Camoranesi]] rect 173 178 247 234 [[Gennaro Gattuso]] rect 303 176 359 233 [[Andrea Pirlo]] rect 423 219 488 282 [[Simone Perrotta]] rect 226 250 277 314 [[Francesco Totti]] rect 295 290 348 351 [[Luca Toni]] rect 236 380 294 442 [[Thierry Henry]] rect 74 447 146 503 [[Florent Malouda]] rect 236 448 295 503 [[Zinedine Zidane]] rect 397 444 458 503 [[Franck Ribéry]] rect 299 504 353 559 [[Patrick Vieira]] rect 171 507 244 560 [[Claude Makélélé]] rect 55 565 106 616 [[Éric Abidal]] rect 185 564 235 619 [[William Gallas]] rect 297 564 359 618 [[Lilian Thuram]] rect 426 566 488 623 [[Willy Sagnol]] rect 231 666 294 714 [[Fabien Barthez]] desc bottom-left </imagemap> | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''19'''||[[Willy Sagnol]] || {{yel|12}} |- |CB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''5''' ||[[William Gallas]] |- |LB ||'''3''' ||[[Éric Abidal]] |- |CM ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{suboff|56}} |- |CM ||'''6''' ||[[Claude Makélélé]] || {{yel|76}} |- |RW ||'''22'''||[[Franck Ribéry]] || || {{suboff|100}} |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] (c) || {{sent off|0|110}} |- |LW ||'''7''' ||[[Florent Malouda]] || {{yel|111}} |- |CF ||'''12'''||[[Thierry Henry]] || || {{suboff|107}} |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''18''' ||[[Alou Diarra]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''20''' ||[[David Trezeguet]] || || {{subon|100}} |- |FW ||'''11''' ||[[Sylvain Wiltord]] || || {{subon|107}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|FRA|1974}} [[Raymond Domenech]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" |- | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|ITA|2003}} [[Andrea Pirlo]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} Dario García <br />{{flagicon|ARG}} Rodolfo Otero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} [[Luis Medina Cantalejo]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} Victoriano Giraldez Carrasco | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' * 90&nbsp;minuta * 30&nbsp;minuta produžetaka u slučaju remija * Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija * 12 zamjena, od kojih se mogu iskoristiti 3 |} == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|FIFA_World_Cup_Germany_2006_matches#Match_.2364_Italy:France_09-Jul-06_Berlin}} * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Službeno izvješće] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310215618/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html |date=2008-03-10 }} na fifa.com {{en icon}} * [http://dnevnik.hr/vijesti/sport/italija-je-svjetski-prvak.html Izvješće o finalu] na dnevnik.hr {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Italiji]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] gxy1izm8euydo4ejyvh59aanhp4n3o4 42591862 42591851 2026-05-11T17:51:21Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjeno iz [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591862 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[Datoteka:Zinedine zidane wcf 2006.jpg|300px|Kapetan Francuske nogometne reprezentacije, [[Zinedine Zidane]], tijekom finalne utakmice.]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|FIFA Svjetskog prvenstva 2006]] | ekipa1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|ITA|2003|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = Italija je pobijedila 5:3 nakon [[jedanaesterac]]a | datum = [[9. srpnja]] [[2006.]] | stadion = [[Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[Berlin]], [[Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Andrea Pirlo]] <small>([[Italija|ITA]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] | gledalaca = 69,000 | vrijeme = | prethodna = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] | sljedeća = [[Nizozemska – Španija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2010.)|2010.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetskog nogometog prvenstva]] [[2006]].''' odigrano je [[9. 7.|9. srpnja]] 2006. na [[Olimpijski stadion u Berlinu|Olimpijskom stadionu u Berlinu]], između reprezentacija [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] i [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]]. Talijani su slavili nakon boljeg izvođenja [[jedanaesterac]]a i tako po četvrti put postali svjetski prvaci. == Sažetak == Utakmica je počela u 20:00h i prva je prilika bila ona Francuza. Nakon 7 minuta igre [[Argentina|argentinski]] [[Nogometni sudac|sudac]] [[Horacio Elizondo]] dodijelio je jedanaesterac Francuzima, nakon što je [[Marco Materazzi]] u šesnaestercu oborio [[Florent Malouda|Florenta Maloudu]]. [[Zinedine Zidane|Zinédine Zidane]], koji je sjajno igrao cijelo prvenstvo, s bijele je točke nadmudrio talijanskog [[fudbalski golman|vratara]] [[Gianluigi Buffon|Buffona]] i Francuzi su se približili osvajanju druge titule prvaka svijeta. No Talijani su počeli pritiskati i izjednačenje je stiglo 12 minuta poslije. [[Andrea Pirlo]] je izveo korner, a Materazzi je u skoku loptu glavom spremio u mrežu. Do kraja je bilo zanimljivo, s prilikama s jedne i druge strane; talijanski napadač [[Luca Toni]] pogodio je u 35. minuti gredu, a kasniji mu je [[Gol|pogodak]] poništen zbog [[Zaleđe (nogomet)|zaleđa]], dok su Francuzi tražili novi jedanaesterac nakon kontakta Maloude i talijanskog [[Branič (nogomet)|braniča]] [[Gianluca Zambrotta|Gianluce Zambrotte]]. No, 90 minuta je završilo bez daljnih pogodaka. Na početku 1. [[Produžetci (nogomet)|produžetka]] [[Franck Ribéry]] je imao krasnu priliku za Francusku, no lopta je otišla pokraj gola. === Zidaneovo isključenje === U 110. minuti su se porječkali Materazzi i Zidane, nakon čega je potonji udario Talijana glavom u prsa i oborio ga na pod. Elizondo nije odmah vidio incident, no nakon što mu je na njega radiovezom skrenuo pažnju četvrti sudac, [[Španija|Španjolac]] [[Luis Medina Cantalejo]], nije imao izbora i pokazao je Zidaneu crveni karton.<ref>{{Cite web |title=FIFA launch probe into Zidane's conduct |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |access-date=2012-01-21 |archive-date=2007-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071021090304/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |dead-url=yes }}</ref> Ovaj je događaj izazvao brojne kontroverze i donekle bacio sjenu na [[Nagrade na svjetskim nogometnim prvenstvima#Zlatna lopta|Zlatnu loptu]] koja je Zidaneu dodijeljena kao najboljem igraču Svjetskog prvenstva. === Jedanaesterci === Kako Talijani u 10 preostalih minuta nisu iskoristili prednost igrača više, pristupilo se izvođenju jedanaesteraca. Prvi izvođač bio je Talijan Pirlo. Postigao je pogodak, no Francuz [[Sylvain Wiltord]] uzvraća istom mjerom. Materazzi je pogodio za 2:1, nakon čega [[David Trezeguet|David Trézéguet]] pogađa gredu. [[Daniele De Rossi]] povećava talijansko vodstvo, a [[Éric Abidal]] smanjuje na 3:2. [[Alessandro Del Piero]] također je iskoristio svoju priliku, kao i posljednji francuski pucač na ovom prvenstvu, [[Willy Sagnol]]. Pri rezultatu 4:3 za Italiju, [[Fabio Grosso]], junak polufinala protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]], pucao je i pogodio te donio Talijanima naslov prvaka svijeta. == Statistike == {{footballbox |datum = [[9. 7.|9. srpnja]] [[2006]]. |vrijeme = 20:00 |momčad1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] {{flagicon|ITA|2003}} |rezultat = 1:1 |pr = 1:1 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] |strijelci1 = [[Marco Materazzi|Materazzi]] {{goal|19}} |strijelci2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|7|11m}} |stadion = [[Olympiastadion]], [[Berlin]] |gledatelji = 69,000 |sudac = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] |11m1 = [[Andrea Pirlo|Pirlo]] {{pengoal}}<br />[[Marco Materazzi|Materazzi]] {{pengoal}}<br />[[Daniele De Rossi|De Rossi]] {{pengoal}}<br />[[Alessandro Del Piero|Del Piero]] {{pengoal}}<br />[[Fabio Grosso|Grosso]] {{pengoal|scored}} |11m = 5:3 |11m2 = {{pengoal}} [[Sylvain Wiltord|Wiltord]]<br />{{penmiss|hit crossbar}} [[David Trezeguet|Trezeguet]]<br />{{pengoal}} [[Éric Abidal|Abidal]]<br />{{pengoal}} [[Willy Sagnol|Sagnol]] }} {| style="width:92%;" |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _itah06 | pattern_ra = | pattern_sh = _itah06 | leftarm = 3366CC | body = 3366CC | rightarm = 3366CC | shorts = 3366CC | socks = 3366CC | title = Italija }} |{{Football kit | pattern_la = _francea0608 | pattern_b = _francea0608 | pattern_ra = _francea0608 | pattern_sh = _frah06 | pattern_so = _francea0608 | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Francuska }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Gianluigi Buffon]] |- |RB ||'''19'''||[[Gianluca Zambrotta]] || {{yel|5}} |- |CB ||'''5''' ||[[Fabio Cannavaro]] (c) |- |CB ||'''23'''||[[Marco Materazzi]] |- |LB ||'''3''' ||[[Fabio Grosso]] |- |CM ||'''8''' ||[[Gennaro Gattuso]] |- |CM ||'''21'''||[[Andrea Pirlo]] |- |RW ||'''16'''||[[Mauro Camoranesi]] || || {{suboff|86}} |- |LW ||'''20'''||[[Simone Perrotta]] || || {{suboff|61}} |- |SS ||'''10'''||[[Francesco Totti]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Luca Toni]] |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''4''' ||[[Daniele De Rossi]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''15'''||[[Vincenzo Iaquinta]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Alessandro Del Piero]] || || {{subon|86}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|ITA|2003}} [[Marcello Lippi]] |} |valign="top"| <imagemap> File:Italy-France_line-up.svg|300px rect 239 12 292 71 [[Gianluigi Buffon]] rect 33 111 123 170 [[Gianluca Zambrotta]] rect 161 112 253 176 [[Fabio Cannavaro]] rect 287 111 372 172 [[Marco Materazzi]] rect 424 111 487 173 [[Fabio Grosso]] rect 22 218 123 281 [[Mauro Camoranesi]] rect 173 178 247 234 [[Gennaro Gattuso]] rect 303 176 359 233 [[Andrea Pirlo]] rect 423 219 488 282 [[Simone Perrotta]] rect 226 250 277 314 [[Francesco Totti]] rect 295 290 348 351 [[Luca Toni]] rect 236 380 294 442 [[Thierry Henry]] rect 74 447 146 503 [[Florent Malouda]] rect 236 448 295 503 [[Zinedine Zidane]] rect 397 444 458 503 [[Franck Ribéry]] rect 299 504 353 559 [[Patrick Vieira]] rect 171 507 244 560 [[Claude Makélélé]] rect 55 565 106 616 [[Éric Abidal]] rect 185 564 235 619 [[William Gallas]] rect 297 564 359 618 [[Lilian Thuram]] rect 426 566 488 623 [[Willy Sagnol]] rect 231 666 294 714 [[Fabien Barthez]] desc bottom-left </imagemap> | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''19'''||[[Willy Sagnol]] || {{yel|12}} |- |CB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''5''' ||[[William Gallas]] |- |LB ||'''3''' ||[[Éric Abidal]] |- |CM ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{suboff|56}} |- |CM ||'''6''' ||[[Claude Makélélé]] || {{yel|76}} |- |RW ||'''22'''||[[Franck Ribéry]] || || {{suboff|100}} |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] (c) || {{sent off|0|110}} |- |LW ||'''7''' ||[[Florent Malouda]] || {{yel|111}} |- |CF ||'''12'''||[[Thierry Henry]] || || {{suboff|107}} |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''18''' ||[[Alou Diarra]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''20''' ||[[David Trezeguet]] || || {{subon|100}} |- |FW ||'''11''' ||[[Sylvain Wiltord]] || || {{subon|107}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|FRA|1974}} [[Raymond Domenech]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" |- | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|ITA|2003}} [[Andrea Pirlo]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} Dario García <br />{{flagicon|ARG}} Rodolfo Otero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} [[Luis Medina Cantalejo]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} Victoriano Giraldez Carrasco | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' * 90&nbsp;minuta * 30&nbsp;minuta produžetaka u slučaju remija * Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija * 12 zamjena, od kojih se mogu iskoristiti 3 |} == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|FIFA_World_Cup_Germany_2006_matches#Match_.2364_Italy:France_09-Jul-06_Berlin}} * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Službeno izvješće] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310215618/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html |date=2008-03-10 }} na fifa.com {{en icon}} * [http://dnevnik.hr/vijesti/sport/italija-je-svjetski-prvak.html Izvješće o finalu] na dnevnik.hr {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Italiji]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] 2w3t1vgc9im0uwtb2hjjgqsacp0q4qf 42591869 42591862 2026-05-11T17:51:40Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] u [[Category:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591869 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[Datoteka:Zinedine zidane wcf 2006.jpg|300px|Kapetan Francuske nogometne reprezentacije, [[Zinedine Zidane]], tijekom finalne utakmice.]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|FIFA Svjetskog prvenstva 2006]] | ekipa1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|ITA|2003|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = Italija je pobijedila 5:3 nakon [[jedanaesterac]]a | datum = [[9. srpnja]] [[2006.]] | stadion = [[Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[Berlin]], [[Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Andrea Pirlo]] <small>([[Italija|ITA]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] | gledalaca = 69,000 | vrijeme = | prethodna = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] | sljedeća = [[Nizozemska – Španija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2010.)|2010.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetskog nogometog prvenstva]] [[2006]].''' odigrano je [[9. 7.|9. srpnja]] 2006. na [[Olimpijski stadion u Berlinu|Olimpijskom stadionu u Berlinu]], između reprezentacija [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] i [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]]. Talijani su slavili nakon boljeg izvođenja [[jedanaesterac]]a i tako po četvrti put postali svjetski prvaci. == Sažetak == Utakmica je počela u 20:00h i prva je prilika bila ona Francuza. Nakon 7 minuta igre [[Argentina|argentinski]] [[Nogometni sudac|sudac]] [[Horacio Elizondo]] dodijelio je jedanaesterac Francuzima, nakon što je [[Marco Materazzi]] u šesnaestercu oborio [[Florent Malouda|Florenta Maloudu]]. [[Zinedine Zidane|Zinédine Zidane]], koji je sjajno igrao cijelo prvenstvo, s bijele je točke nadmudrio talijanskog [[fudbalski golman|vratara]] [[Gianluigi Buffon|Buffona]] i Francuzi su se približili osvajanju druge titule prvaka svijeta. No Talijani su počeli pritiskati i izjednačenje je stiglo 12 minuta poslije. [[Andrea Pirlo]] je izveo korner, a Materazzi je u skoku loptu glavom spremio u mrežu. Do kraja je bilo zanimljivo, s prilikama s jedne i druge strane; talijanski napadač [[Luca Toni]] pogodio je u 35. minuti gredu, a kasniji mu je [[Gol|pogodak]] poništen zbog [[Zaleđe (nogomet)|zaleđa]], dok su Francuzi tražili novi jedanaesterac nakon kontakta Maloude i talijanskog [[Branič (nogomet)|braniča]] [[Gianluca Zambrotta|Gianluce Zambrotte]]. No, 90 minuta je završilo bez daljnih pogodaka. Na početku 1. [[Produžetci (nogomet)|produžetka]] [[Franck Ribéry]] je imao krasnu priliku za Francusku, no lopta je otišla pokraj gola. === Zidaneovo isključenje === U 110. minuti su se porječkali Materazzi i Zidane, nakon čega je potonji udario Talijana glavom u prsa i oborio ga na pod. Elizondo nije odmah vidio incident, no nakon što mu je na njega radiovezom skrenuo pažnju četvrti sudac, [[Španija|Španjolac]] [[Luis Medina Cantalejo]], nije imao izbora i pokazao je Zidaneu crveni karton.<ref>{{Cite web |title=FIFA launch probe into Zidane's conduct |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |access-date=2012-01-21 |archive-date=2007-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071021090304/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |dead-url=yes }}</ref> Ovaj je događaj izazvao brojne kontroverze i donekle bacio sjenu na [[Nagrade na svjetskim nogometnim prvenstvima#Zlatna lopta|Zlatnu loptu]] koja je Zidaneu dodijeljena kao najboljem igraču Svjetskog prvenstva. === Jedanaesterci === Kako Talijani u 10 preostalih minuta nisu iskoristili prednost igrača više, pristupilo se izvođenju jedanaesteraca. Prvi izvođač bio je Talijan Pirlo. Postigao je pogodak, no Francuz [[Sylvain Wiltord]] uzvraća istom mjerom. Materazzi je pogodio za 2:1, nakon čega [[David Trezeguet|David Trézéguet]] pogađa gredu. [[Daniele De Rossi]] povećava talijansko vodstvo, a [[Éric Abidal]] smanjuje na 3:2. [[Alessandro Del Piero]] također je iskoristio svoju priliku, kao i posljednji francuski pucač na ovom prvenstvu, [[Willy Sagnol]]. Pri rezultatu 4:3 za Italiju, [[Fabio Grosso]], junak polufinala protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]], pucao je i pogodio te donio Talijanima naslov prvaka svijeta. == Statistike == {{footballbox |datum = [[9. 7.|9. srpnja]] [[2006]]. |vrijeme = 20:00 |momčad1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] {{flagicon|ITA|2003}} |rezultat = 1:1 |pr = 1:1 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] |strijelci1 = [[Marco Materazzi|Materazzi]] {{goal|19}} |strijelci2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|7|11m}} |stadion = [[Olympiastadion]], [[Berlin]] |gledatelji = 69,000 |sudac = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] |11m1 = [[Andrea Pirlo|Pirlo]] {{pengoal}}<br />[[Marco Materazzi|Materazzi]] {{pengoal}}<br />[[Daniele De Rossi|De Rossi]] {{pengoal}}<br />[[Alessandro Del Piero|Del Piero]] {{pengoal}}<br />[[Fabio Grosso|Grosso]] {{pengoal|scored}} |11m = 5:3 |11m2 = {{pengoal}} [[Sylvain Wiltord|Wiltord]]<br />{{penmiss|hit crossbar}} [[David Trezeguet|Trezeguet]]<br />{{pengoal}} [[Éric Abidal|Abidal]]<br />{{pengoal}} [[Willy Sagnol|Sagnol]] }} {| style="width:92%;" |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _itah06 | pattern_ra = | pattern_sh = _itah06 | leftarm = 3366CC | body = 3366CC | rightarm = 3366CC | shorts = 3366CC | socks = 3366CC | title = Italija }} |{{Football kit | pattern_la = _francea0608 | pattern_b = _francea0608 | pattern_ra = _francea0608 | pattern_sh = _frah06 | pattern_so = _francea0608 | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Francuska }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Gianluigi Buffon]] |- |RB ||'''19'''||[[Gianluca Zambrotta]] || {{yel|5}} |- |CB ||'''5''' ||[[Fabio Cannavaro]] (c) |- |CB ||'''23'''||[[Marco Materazzi]] |- |LB ||'''3''' ||[[Fabio Grosso]] |- |CM ||'''8''' ||[[Gennaro Gattuso]] |- |CM ||'''21'''||[[Andrea Pirlo]] |- |RW ||'''16'''||[[Mauro Camoranesi]] || || {{suboff|86}} |- |LW ||'''20'''||[[Simone Perrotta]] || || {{suboff|61}} |- |SS ||'''10'''||[[Francesco Totti]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Luca Toni]] |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''4''' ||[[Daniele De Rossi]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''15'''||[[Vincenzo Iaquinta]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Alessandro Del Piero]] || || {{subon|86}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|ITA|2003}} [[Marcello Lippi]] |} |valign="top"| <imagemap> File:Italy-France_line-up.svg|300px rect 239 12 292 71 [[Gianluigi Buffon]] rect 33 111 123 170 [[Gianluca Zambrotta]] rect 161 112 253 176 [[Fabio Cannavaro]] rect 287 111 372 172 [[Marco Materazzi]] rect 424 111 487 173 [[Fabio Grosso]] rect 22 218 123 281 [[Mauro Camoranesi]] rect 173 178 247 234 [[Gennaro Gattuso]] rect 303 176 359 233 [[Andrea Pirlo]] rect 423 219 488 282 [[Simone Perrotta]] rect 226 250 277 314 [[Francesco Totti]] rect 295 290 348 351 [[Luca Toni]] rect 236 380 294 442 [[Thierry Henry]] rect 74 447 146 503 [[Florent Malouda]] rect 236 448 295 503 [[Zinedine Zidane]] rect 397 444 458 503 [[Franck Ribéry]] rect 299 504 353 559 [[Patrick Vieira]] rect 171 507 244 560 [[Claude Makélélé]] rect 55 565 106 616 [[Éric Abidal]] rect 185 564 235 619 [[William Gallas]] rect 297 564 359 618 [[Lilian Thuram]] rect 426 566 488 623 [[Willy Sagnol]] rect 231 666 294 714 [[Fabien Barthez]] desc bottom-left </imagemap> | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''19'''||[[Willy Sagnol]] || {{yel|12}} |- |CB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''5''' ||[[William Gallas]] |- |LB ||'''3''' ||[[Éric Abidal]] |- |CM ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{suboff|56}} |- |CM ||'''6''' ||[[Claude Makélélé]] || {{yel|76}} |- |RW ||'''22'''||[[Franck Ribéry]] || || {{suboff|100}} |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] (c) || {{sent off|0|110}} |- |LW ||'''7''' ||[[Florent Malouda]] || {{yel|111}} |- |CF ||'''12'''||[[Thierry Henry]] || || {{suboff|107}} |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''18''' ||[[Alou Diarra]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''20''' ||[[David Trezeguet]] || || {{subon|100}} |- |FW ||'''11''' ||[[Sylvain Wiltord]] || || {{subon|107}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|FRA|1974}} [[Raymond Domenech]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" |- | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|ITA|2003}} [[Andrea Pirlo]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} Dario García <br />{{flagicon|ARG}} Rodolfo Otero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} [[Luis Medina Cantalejo]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} Victoriano Giraldez Carrasco | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' * 90&nbsp;minuta * 30&nbsp;minuta produžetaka u slučaju remija * Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija * 12 zamjena, od kojih se mogu iskoristiti 3 |} == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|FIFA_World_Cup_Germany_2006_matches#Match_.2364_Italy:France_09-Jul-06_Berlin}} * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Službeno izvješće] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310215618/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html |date=2008-03-10 }} na fifa.com {{en icon}} * [http://dnevnik.hr/vijesti/sport/italija-je-svjetski-prvak.html Izvješće o finalu] na dnevnik.hr {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Italiji]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] 1vft044ilf2f18skiipcjeehafbbk2e 42591872 42591869 2026-05-11T17:52:28Z Edgar Allan Poe 29250 +[[Kategorija:2006.]]; ±[[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591872 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[Datoteka:Zinedine zidane wcf 2006.jpg|300px|Kapetan Francuske nogometne reprezentacije, [[Zinedine Zidane]], tijekom finalne utakmice.]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|FIFA Svjetskog prvenstva 2006]] | ekipa1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|ITA|2003|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = Italija je pobijedila 5:3 nakon [[jedanaesterac]]a | datum = [[9. srpnja]] [[2006.]] | stadion = [[Olympiastadion]] | grad = {{nowrap|[[Berlin]], [[Njemačka]]}} | igrač_utakmice1a = [[Andrea Pirlo]] <small>([[Italija|ITA]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] | gledalaca = 69,000 | vrijeme = | prethodna = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] | sljedeća = [[Nizozemska – Španija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2010.)|2010.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetskog nogometog prvenstva]] [[2006]].''' odigrano je [[9. 7.|9. srpnja]] 2006. na [[Olimpijski stadion u Berlinu|Olimpijskom stadionu u Berlinu]], između reprezentacija [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] i [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]]. Talijani su slavili nakon boljeg izvođenja [[jedanaesterac]]a i tako po četvrti put postali svjetski prvaci. == Sažetak == Utakmica je počela u 20:00h i prva je prilika bila ona Francuza. Nakon 7 minuta igre [[Argentina|argentinski]] [[Nogometni sudac|sudac]] [[Horacio Elizondo]] dodijelio je jedanaesterac Francuzima, nakon što je [[Marco Materazzi]] u šesnaestercu oborio [[Florent Malouda|Florenta Maloudu]]. [[Zinedine Zidane|Zinédine Zidane]], koji je sjajno igrao cijelo prvenstvo, s bijele je točke nadmudrio talijanskog [[fudbalski golman|vratara]] [[Gianluigi Buffon|Buffona]] i Francuzi su se približili osvajanju druge titule prvaka svijeta. No Talijani su počeli pritiskati i izjednačenje je stiglo 12 minuta poslije. [[Andrea Pirlo]] je izveo korner, a Materazzi je u skoku loptu glavom spremio u mrežu. Do kraja je bilo zanimljivo, s prilikama s jedne i druge strane; talijanski napadač [[Luca Toni]] pogodio je u 35. minuti gredu, a kasniji mu je [[Gol|pogodak]] poništen zbog [[Zaleđe (nogomet)|zaleđa]], dok su Francuzi tražili novi jedanaesterac nakon kontakta Maloude i talijanskog [[Branič (nogomet)|braniča]] [[Gianluca Zambrotta|Gianluce Zambrotte]]. No, 90 minuta je završilo bez daljnih pogodaka. Na početku 1. [[Produžetci (nogomet)|produžetka]] [[Franck Ribéry]] je imao krasnu priliku za Francusku, no lopta je otišla pokraj gola. === Zidaneovo isključenje === U 110. minuti su se porječkali Materazzi i Zidane, nakon čega je potonji udario Talijana glavom u prsa i oborio ga na pod. Elizondo nije odmah vidio incident, no nakon što mu je na njega radiovezom skrenuo pažnju četvrti sudac, [[Španija|Španjolac]] [[Luis Medina Cantalejo]], nije imao izbora i pokazao je Zidaneu crveni karton.<ref>{{Cite web |title=FIFA launch probe into Zidane's conduct |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |access-date=2012-01-21 |archive-date=2007-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071021090304/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373704&cc=5739 |dead-url=yes }}</ref> Ovaj je događaj izazvao brojne kontroverze i donekle bacio sjenu na [[Nagrade na svjetskim nogometnim prvenstvima#Zlatna lopta|Zlatnu loptu]] koja je Zidaneu dodijeljena kao najboljem igraču Svjetskog prvenstva. === Jedanaesterci === Kako Talijani u 10 preostalih minuta nisu iskoristili prednost igrača više, pristupilo se izvođenju jedanaesteraca. Prvi izvođač bio je Talijan Pirlo. Postigao je pogodak, no Francuz [[Sylvain Wiltord]] uzvraća istom mjerom. Materazzi je pogodio za 2:1, nakon čega [[David Trezeguet|David Trézéguet]] pogađa gredu. [[Daniele De Rossi]] povećava talijansko vodstvo, a [[Éric Abidal]] smanjuje na 3:2. [[Alessandro Del Piero]] također je iskoristio svoju priliku, kao i posljednji francuski pucač na ovom prvenstvu, [[Willy Sagnol]]. Pri rezultatu 4:3 za Italiju, [[Fabio Grosso]], junak polufinala protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]], pucao je i pogodio te donio Talijanima naslov prvaka svijeta. == Statistike == {{footballbox |datum = [[9. 7.|9. srpnja]] [[2006]]. |vrijeme = 20:00 |momčad1 = [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]] {{flagicon|ITA|2003}} |rezultat = 1:1 |pr = 1:1 |izvještaj = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Izvještaj] |momčad2 = {{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] |strijelci1 = [[Marco Materazzi|Materazzi]] {{goal|19}} |strijelci2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|7|11m}} |stadion = [[Olympiastadion]], [[Berlin]] |gledatelji = 69,000 |sudac = {{flagicon|ARG}} [[Horacio Elizondo]] |11m1 = [[Andrea Pirlo|Pirlo]] {{pengoal}}<br />[[Marco Materazzi|Materazzi]] {{pengoal}}<br />[[Daniele De Rossi|De Rossi]] {{pengoal}}<br />[[Alessandro Del Piero|Del Piero]] {{pengoal}}<br />[[Fabio Grosso|Grosso]] {{pengoal|scored}} |11m = 5:3 |11m2 = {{pengoal}} [[Sylvain Wiltord|Wiltord]]<br />{{penmiss|hit crossbar}} [[David Trezeguet|Trezeguet]]<br />{{pengoal}} [[Éric Abidal|Abidal]]<br />{{pengoal}} [[Willy Sagnol|Sagnol]] }} {| style="width:92%;" |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _itah06 | pattern_ra = | pattern_sh = _itah06 | leftarm = 3366CC | body = 3366CC | rightarm = 3366CC | shorts = 3366CC | socks = 3366CC | title = Italija }} |{{Football kit | pattern_la = _francea0608 | pattern_b = _francea0608 | pattern_ra = _francea0608 | pattern_sh = _frah06 | pattern_so = _francea0608 | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Francuska }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Gianluigi Buffon]] |- |RB ||'''19'''||[[Gianluca Zambrotta]] || {{yel|5}} |- |CB ||'''5''' ||[[Fabio Cannavaro]] (c) |- |CB ||'''23'''||[[Marco Materazzi]] |- |LB ||'''3''' ||[[Fabio Grosso]] |- |CM ||'''8''' ||[[Gennaro Gattuso]] |- |CM ||'''21'''||[[Andrea Pirlo]] |- |RW ||'''16'''||[[Mauro Camoranesi]] || || {{suboff|86}} |- |LW ||'''20'''||[[Simone Perrotta]] || || {{suboff|61}} |- |SS ||'''10'''||[[Francesco Totti]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''9''' ||[[Luca Toni]] |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''4''' ||[[Daniele De Rossi]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''15'''||[[Vincenzo Iaquinta]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Alessandro Del Piero]] || || {{subon|86}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|ITA|2003}} [[Marcello Lippi]] |} |valign="top"| <imagemap> File:Italy-France_line-up.svg|300px rect 239 12 292 71 [[Gianluigi Buffon]] rect 33 111 123 170 [[Gianluca Zambrotta]] rect 161 112 253 176 [[Fabio Cannavaro]] rect 287 111 372 172 [[Marco Materazzi]] rect 424 111 487 173 [[Fabio Grosso]] rect 22 218 123 281 [[Mauro Camoranesi]] rect 173 178 247 234 [[Gennaro Gattuso]] rect 303 176 359 233 [[Andrea Pirlo]] rect 423 219 488 282 [[Simone Perrotta]] rect 226 250 277 314 [[Francesco Totti]] rect 295 290 348 351 [[Luca Toni]] rect 236 380 294 442 [[Thierry Henry]] rect 74 447 146 503 [[Florent Malouda]] rect 236 448 295 503 [[Zinedine Zidane]] rect 397 444 458 503 [[Franck Ribéry]] rect 299 504 353 559 [[Patrick Vieira]] rect 171 507 244 560 [[Claude Makélélé]] rect 55 565 106 616 [[Éric Abidal]] rect 185 564 235 619 [[William Gallas]] rect 297 564 359 618 [[Lilian Thuram]] rect 426 566 488 623 [[Willy Sagnol]] rect 231 666 294 714 [[Fabien Barthez]] desc bottom-left </imagemap> | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''19'''||[[Willy Sagnol]] || {{yel|12}} |- |CB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''5''' ||[[William Gallas]] |- |LB ||'''3''' ||[[Éric Abidal]] |- |CM ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{suboff|56}} |- |CM ||'''6''' ||[[Claude Makélélé]] || {{yel|76}} |- |RW ||'''22'''||[[Franck Ribéry]] || || {{suboff|100}} |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] (c) || {{sent off|0|110}} |- |LW ||'''7''' ||[[Florent Malouda]] || {{yel|111}} |- |CF ||'''12'''||[[Thierry Henry]] || || {{suboff|107}} |- |colspan="4"|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''18''' ||[[Alou Diarra]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''20''' ||[[David Trezeguet]] || || {{subon|100}} |- |FW ||'''11''' ||[[Sylvain Wiltord]] || || {{subon|107}} |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|FRA|1974}} [[Raymond Domenech]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" |- | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|ITA|2003}} [[Andrea Pirlo]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} Dario García <br />{{flagicon|ARG}} Rodolfo Otero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} [[Luis Medina Cantalejo]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|ŠPA}} Victoriano Giraldez Carrasco | style="width:50%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' * 90&nbsp;minuta * 30&nbsp;minuta produžetaka u slučaju remija * Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija * 12 zamjena, od kojih se mogu iskoristiti 3 |} == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|FIFA_World_Cup_Germany_2006_matches#Match_.2364_Italy:France_09-Jul-06_Berlin}} * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html Službeno izvješće] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310215618/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410064/report.html |date=2008-03-10 }} na fifa.com {{en icon}} * [http://dnevnik.hr/vijesti/sport/italija-je-svjetski-prvak.html Izvješće o finalu] na dnevnik.hr {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Italiji]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava| 2006.]] [[Kategorija:2006.]] 2nlpysd9mldkkp49c6y1avcaiq8vqq0 0 152108 42591603 42403784 2026-05-11T14:00:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591603 wikitext text/x-wiki {{Naselje | ime =Médéa | ime_genitiv =Médéje | izvorno_ime =عين دفلة - عين الدفلى | slika_panorama =BAZER_LSP_-_panoramio.jpg | opis_slike =Centar grad | slika_lokacijska_karta_država =Alžir | slika_lokacijska_karta_opis=Pozicija Médéje u Alžiru | nadimak = | širina-stupnjevi =36 | širina-minute =16 | širina-oznaka=N | dužina-stupnjevi =2 | dužina-minute =45 | dužina-oznaka=E | lokacija_ime =[[Popis država|Država]] | lokacija_info ={{flag|Alžir}} | lokacija1_ime =[[Alžir#Pokrajine|Pokrajina]] | lokacija1_info = [[Medeja (pokrajina)|Medeja]] | lokacija2_ime = | lokacija2_info = | utemeljenje_ime = | utemeljenje_datum = | dijelovi = | vrsta_dijelova = | d1-d50 | vrsta_vlasti = | vlast_bilješke = | titula_vođe= | ime_vođe = | površina_bilješke = | površina_ukupna = | visina =910<ref name=city/> | visina_izvor = | visina_max = | visina_min = | stanovništvo_godina =[[2008]]. | stanovništvo_bilješke = | stanovništvo =145,441<ref name=city/> | stanovništvo_gustoća= | stanovništvo_uže = | stanovništvo_uže_gustoća = | stanovništvo_šire = | stanovništvo_šire_gustoća = | stanovništvo_prazno1_ime = | stanovništvo_prazno1 = | stanovništvo_gustoća_prazno1 = | stanovništvo_prazno2_ime = | stanovništvo_prazno2 = | stanovništvo_gustoća_prazno2 = | vremenska_zona =[[UTC+1]] | utc_pomak = | vremenska_zona_DST = | utc_pomak_DST = | poštanski_broj =26000<ref name=city/> | pozivni_broj = | gradovi_prijatelji = | web_stranica = }} '''Médéa''' ([[Arapski jezik|arapski]]: المدية/ al-Madiya, [[berberski jezici|berberski]]: Lemdiyyet) je [[grad]] od 145,441 [[Stanovništvo|stanovnika]]<ref name=city>{{cite web | url =http://www.citypopulation.de/en/algeria/cities/ | title =''Algeria, People's Democratic Republic of Algeria'' | accessdate =30.1. 2020. | language=engleski | publisher=City population}}</ref> na [[sjever]]u [[Alžir]]a u [[Medeja (pokrajina)|Pokrajini Medeja]] u kojoj je i [[glavni grad|administrativni centar]].<ref name=brit/> == Geografija == Médéa se prostire na [[visoravan|visoravni]] u [[Atlas (planine)#Masiv Tel Atlas|Masivu Tel Atlas]] i po obroncima [[planina|planine]] Nador (1126 [[metar|m]]), 90 [[km]] [[jug|južno]] od [[glavni grad|glavnog grada]] [[Alžir (grad)|Alžira]].<ref name=brit/> [[Oranica|Oranice]] u okolici su dobro natapane brojnim [[vadi]]jima koji se slivaju sa okolnih [[planina]]. Dva najveća Chiffa i Isser pripadaju [[sliv]]u [[rijeka (vodotok)|rijeke]] [[Chelif]] koja protiče [[jugozapad]]no od grada. Na njoj je podignuta i [[brana]] Ghrib i formirano veliko [[akumulaciono jezero]] kapaciteta 105 [[milion]]a [[Metar kubni|m³]]<ref name=jez>{{cite web |url = https://www.soudoud-dzair.com/index.php?action=esmap_vect&table=chahidgis_barrage&id=24 |title = ''Barrages d’Algérie'' |publisher = Agence Nationale des Barrages et Transferts |language = francuski |accessdate = 31.1. 2020. |archive-date = 2019-05-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190527100438/http://soudoud-dzair.com/index.php?action=esmap_vect&table=chahidgis_barrage&id=24 }}</ref> pa se velike površine i [[navodnjavanje|navodnjavaju]]. Zbog tog je okolica poznata kao [[žito|žitnica]].<ref name=brit/> [[datoteka:Bazar_aouar.jpg|thumb|left|240px|Trgovački centar]] == Historija == Današnju Médéu osnovao je prvi [[Ziridi|ziridski]] vladar [[Ifrikija|Ifrikije]] [[Bologhine ibn Ziri]] u [[10. vijek]]u, na mjestu na kom se za [[Antika|Antike]] nalazio [[Castellum|rimski vojnički logor]] '''Lambdia'''.<ref name=brit/> Krajem [[14. vijek]]a Médéa je postala [[glavni grad|prijestolnica]] [[Osmansko Carstvo|osmanskog]] ''[[Beg]]luka Titteri''.<ref name=brit/> Na početku [[francuska|francuske]] [[invazija|invazije]] - Médéu je [[1835]]. zauzeo tadašnji lider [[Alžirci|alžirskog]] otpora [[Abd el-Kader]], pa je dugo vremena bila jedna od njegovih utvrda. [[Francuzi]] su [[okupacija|okupirali]] grad tek [[1840]].<ref name=brit/> Médéa je [[urbanizacija|urbanizirana]] za [[Francuski Alžir|Francuske kolonijalne uprave]] kao tipični [[francuska|francuski]] grad sa [[Ortogonalna projekcija|ortogonalnim]] rasporedom [[ulica]], velikim [[park]]ovima i [[kuća]]ma sa [[crveno|crvenim]] [[crijep]]ovima. [[brdo|Brdašca]] oko grada prekrivena su [[vinograd]]ima i [[voćnjak|voćnjacima]].<ref name=brit>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Medea-Algeria |title= ''Médéa, Algeria'' |publisher=Encyclopaedia Britannica |language =engleski |accessdate = 31.1. 2020.}}</ref> [[datoteka:Univ-Medea.jpg|thumb|left|240px|Zgrade [[univerzitet]]a]] Médéa je od [[1988]]. i [[univerzitet]]ski grad u kom danas djeluje 6 [[fakultet]]a.<ref name=uni>{{cite web |url=http://www.univ-medea.dz/en/university-medea/presentation/historical-journey |title=''Historical journey'' |publisher=University yahia fares Medea |language=engleski |accessdate=31.1. 2020. |archive-date=2020-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201192531/http://www.univ-medea.dz/en/university-medea/presentation/historical-journey |dead-url=yes }}</ref> == Privreda== Današnja Médéa je prvenstveno [[trgovina|trgovačko]] - [[državna uprava|administrativni]] centar [[poljoprivreda|poljoprivrednog]] kraja. Najveći [[industrija|industrijski]] objekti su [[tvornica]] je ''Poval-UVB'' koja proizvodi [[pumpa|pumpe]] i opremu za [[navodnjavanje]]<ref name=fab>{{cite web |url=http://www.poval.dz/vannes.html |title=''Unité Vannes de Berrouaghia'' |publisher=POVAL |language=francuski |accessdate=31. 1. 2020 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> i [[plin]]ska [[termoelektrana]] ''Sharikat Kahraba Berrouaghia'' snage 500 [[Vat|Kw]].<ref name=ter>{{cite web |url=http://globalenergyobservatory.org/geoid/41730 |title=''Sharikat Kahraba Berrouaghia'' |publisher=GlobalEnergyObservatory |language=francuski |accessdate=31. 1. 2020 |archive-date=2020-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128075428/http://globalenergyobservatory.org/geoid/41730 |dead-url=yes }}</ref> Pored tog ima puno manjih pogona [[prehrambena industrija|prehrambene industrije]] i [[vinarija]] koje proizvode kvalitetno [[crno vino]].<ref name=vino>{{cite web |url=https://www.bahadourian.com/le-maghreb/chateau-tellagh-medea-2076.html |title = '' Château Tellagh Medea'' |publisher=Bahadourian |language =francuski |accessdate =31. 1. 2020}}</ref> == Poznati sugrađani== * [[Jean Richepin]] ([[1849]].-[[1926]].) [[francuska|francuski]] [[pjesnik]] i [[dramatičar]] == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze== {{Commonscat|Médéa}} * [https://www.britannica.com/place/Medea-Algeria ''Médéa, Algeria''] {{en icon}} [[Kategorija:Gradovi u Alžiru]] aels8jkr8jiv3j5p25kxssx8ua34k7b 0 158399 42591805 42555377 2026-05-11T14:54:14Z ~2026-28426-48 350863 42591805 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV emisija | ime = Grand Show treba biti unisten | slika = | ime_2 = | žanr = [[folk]] <br /> [[pop-folk]] <br /> [[turbo-folk]] | format = [[talent šou]] <br /> [[Rijaliti TV|rijaliti šou]] | smislio = [[Aleksandar Milinkovic Rudolf]] | razvio = | napisao = | uredio = | režiser = | tv_kuća = [[RTV Pink]] | voditelj = [[Milan Mitrović]] <br /> [[Ana Sević]] | žiri = stručni žiri <br /> novinarski žiri | gl_kompozitor = | uvodna_muzika = | završna_muzika = | država = [[Srbija]] | jezik = [[srpski jezik]] | sezone = osam (8) sezona | emisije = | trajanje emisije = | prva_emisija = | posljednja_emisija = | prethodna = | sljedeća = | službena_stranica = }} '''Zvezde Granda''' je muzičko talent šou takmičenje u organizaciji muzičke kuće Grand produkcije. Na ovoj muzičkoj manifestaciji biraju se novi pevači Grand scene. Prvo takmičenje održano je [[2004]]. godine. == Koncepcija == Samo takmičenje veoma podseća na koncepciju američkog [[Idol (TV serijal)|Idola]], muzičkog TV takmičenja. [[Aleksandar Popović|Saša Popović]], uz pomoć estradnih umetnika, na mnogobrojnim [[audicija]]ma širom zemlje izdvaja talente – potencijalne finaliste. Svaki član žirija ocenjuje takmičare sa ocenom od 1 do 5. Takmičari sa najviše poena ulaze u sledeći krug glasanja dok se ne dobije određeni broj takmičara (od 12 do 16). Najbolji učestvuju u televizijskom takmičenju u kojem se uvažavaju samo [[teleglas]]ovi publike. Nekoliko finalista (od 6 do 12 zavisno od sezone) učestvuju u superfinalu na kojem se samo glasovima publike proglašava pobednik. Prvoplasirani dobija besplatno snimanje i izdavanje CD-a, besplatan marketing i promocije po zemlji i inostranstvu. Ostali učesnici kao utešnu nagradu dobijaju besplatno snimanje i izdavanje koktel CD-a, na kojoj svako ima jednu ili dve pesme. == Sezone (2014 - 2016) == Izbor Zvezde Granda održava se od [[2004]]. godine. Od samog početka glavni urednik i organizator ovog muzičkog takmičenja je [[Aleksandar Popović|Saša Popović]], direktor i suvlasnik [[Grand produkcija|Grand produkcije]]. Do sada su se Zvezde Granda birale [[2004]], [[2005]], [[2007]], [[2008]]. i [[2010]], [[2011]], [[2012]], [[2013]], [[2014]], [[2015]]. godine. Novo takmičenje će početi u septembru [[2016]]. godine. ==== 1. sezona ==== Prva sezona Zvezde Granda se održavala tokom [[2004]]. godine. Finale je održano na [[Tašmajdan]]u. Svi finalisti su snimili koktel CD sa jednom ili dve pesme, a nakon toga i album. Finalisti prve sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Branislav Mojićević]] ||style="background:gold;"| [[Čačak]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Stevan Anđelković]] || [[Leskovac]] || Drugo mesto |- | [[Tanja Savić]] || [[Smederevo]] || Treće mesto |- | [[Darko Filipović]] || [[Leskovac]] || Četvrto mesto |- | [[Nemanja Nikolić (singer)|Nemanja Nikolić]] || [[Doljevac]] || Peto mesto |- | [[Slavica Ćukteraš]] || [[Šabac]] || Šesto mesto |} Pobednik prve sezone je bio [[Branislav Mojićević]]. Članovima prve sezone ugovor sa Grand produkcijom (osim Tanje Savić) istekao je u januaru 2013. godine. ==== 2. sezona ==== Druga sezona Zvezde Granda se održavala tokom [[2005]]. godine. Svi finalisti su snimili koktel CD. Postojale su kritike da je ovaj izbor bio lošiji od predhodnog što se tiče organizacije, popularnosti takmičara, ali i kvaliteta istih. {| class="wikitable" |- ! Takičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Milica Todorović]] ||style="background:gold;"| [[Kruševac]] || style="background:gold;"|'''Pobednica''' |- | Aca Ranđelović || [[Leskovac]] || Drugo mesto |- | Jadranka Barjaktarović || [[Berane]] || Treće mesto |- | Saša Jovanović || || Četvrto mesto |- | Jovana Pajić || [[Beograd]] || Peto mesto |- | Nenad Jovanović || || Šesto mesto |} Pobednica druge sezone je bila [[Milica Todorović]], ali je u trenutku pobede bila maloletna (15. godina) pa je album snimila tek nekoliko godina kasnije. Do tada je snimila nekoliko singla. ==== 3. sezona ==== Treća sezona Zvezde granda se održavala tokom 2006. i [[2007]]. godine. Finale je održano 15. septembra. 2007. Finalisti treće sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Dušan Svilar]] ||style="background:gold;"| [[Subotica]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Radmila Manojlović]] || [[Požarevac]] || Drugo mesto |- | [[Milan Dinčić|Milan Dinčić Dinča]] || [[Leskovac]] || Treće mesto |- | [[Milan Stanković]] || [[Obrenovac]] || Četvrto mesto |- | Nemanja Stevanović || [[Beograd]] || Peto mesto |- | Slobodan Batjarević Cobe ||[[Leskovac]] || Šesto mesto |- | [[Silvija Nedeljković]] ||[[Beograd]] || Sedmo mesto |} Pobednik treće sezone je bio [[Dušan Svilar]]. Voditelji ovog serijala su bili bivši ukućani Velikog Brata, [[Ena Popov]] i [[Marko Miljković]]. ==== 4. sezona ==== Četvrta sezona Zvezde Granda se održavala tokom [[2008]]. i [[2009]]. godine. Finale je održano 20. juna. 2009. Finalisti četvrte sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Darko Lazić]] ||style="background:gold;"| [[Brestač]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Milan Topalović]] || [[Trudovo]] || Drugo mesto |- | [[Slobodan Vasić]] || [[Senta]] || Treće mesto |- | [[Svetlana Tanasić]] || [[Ljig]] ||Četvrto mesto |- | [[Jovan Stefanović]] ||[[Beograd]] || Peto mesto |- | [[Saša Kapor]] ||[[Beograd]] || Šesto mesto |- | [[Jelena Kostov]] ||[[Dimitrovgrad]] || Sedmo mesto |} Pobednik četvrte sezone je bio [[Darko Lazić]]. Voditelji ovog serijala su bili bivši učesnici, [[Silvija Nedeljković]] i [[Nemanja Stevanović]]. ==== 5. sezona ==== Peta sezona Zvezde Granda je počela u septembru [[2010]]. godine. Finale je održano [[18. jun]]a [[2011]]. godine. Finalisti pete sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Stefan Petrušić]] ||style="background:gold;"| [[Smederevska Palanka]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Ivana Pavković]] || [[Bor]] || Drugo mesto |- | [[Milan Mitrović]] || [[Kula]] || Treće mesto |- | [[Mišel Gvozdenović]] || [[Čačak]] ||Četvrto mesto |- | [[Mirjana Mirković]] ||[[Valjevo]] || Peto mesto |- | [[Dragi Domić]] ||[[Šabac]] || Šesto mesto |- | [[Andrija Marković]] ||[[Požarevac]] || Sedmo mesto |- |[[Bojana Šarović]] ||Subotica || Osmo mesto |} Pobednik pete sezone je Stefan Petrušić. Voditelji ovog serijala su bili [[Vladimir Stanojević]] i [[Ljubinka Dobrosavljev]]. ==== 6. sezona ==== Zvezde Granda 2012 Posle devet meseci takmičenja, od više od 10.000 prijavljenih talenata mesto na tronu naći će se samo za jednog od njih. {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Darko Martinović]] ||style="background:gold;"| [[Cetinje]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Aleksa Radenković]] || [[Kosovska Mitrovica]] || Drugo mesto |- | [[Nikola Nešić]] || [[Niš]] || Treće mesto |- | [[Miroslav Mirče Radulović]] || [[Kruševac]] ||Četvrto mesto |- | [[Nadica Ademov]] ||[[Subotica]] || Peto mesto |- | [[Vanja Mijatović]] ||[[Kraljevo]] || Šesto mesto |- | [[Andreana Čekić]] ||[[Bosanska Dubica]] || Sedmo mesto |- |[[Milica Pavlović]] ||[[Leskovac]] || Osmo mesto |- |[[Nikolina Kovač]] ||[[Sarajevo]] || Deveto mesto |- |[[Slobodan Rakić]] ||[[Prilužje]] || Deseto mesto |} Voditelji ovog serijala će biti [[Milan Mitrović]] i [[Ana Sević]] ==== 7. sezona ==== Sedma sezona Zvezde Granda je počela u jesen [[2013|2012]]. godine. Finale je održano [[22. juna]] [[2013]]. godine. Finalisti sedme sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Amar Jašarspahić]] ||style="background:gold;"| [[Kakanj]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Nemanja Anđelović]] || [[Trgovište]] || Drugo mesto |- | [[Slobodan Đurković]] || [[Brus]] || Treće mesto |- | [[Aleksandra Prijović]] || [[Beli Manastir]] ||Četvrto mesto |- | [[Miloš Brkić]] ||[[Novi Sad]] || Peto mesto |- | [[Stefan Lukić]] ||[[Kruševac]] || Šesto mesto |- | [[Slađana Mandić]] ||[[Sarajevo]] || Sedmo mesto |- |[[Katarina Grujić]] ||[[Beograd]] || Osmo mesto |- |[[Rada Sarić]] ||[[Pančevo]] || Deveto mesto |- |[[Milena Novaković]] ||[[Leskovac]] || Deseto mesto |} ==== 8. sezona ==== Osma sezona Zvezde Granda je počela [[2013]]. godine. Finale je održano [[28. juna]] [[2014]]. godine. Ove godine u žiriju su bili: [[Dragan Stojković Bosanac]], [[Snežana Đurišić]], [https://bs.wikipedia.org/wiki/Šaban_Šaulić Šaban Šaulić], [[Zorica Brunclik]] i [[Aca Lukas]] Ovo je prva sezona u kojoj je uveden princip stalnog žirija koji donosi odluke bez glasova publike do finalnih emisija. Takođe je prvi put uvedena "slepa audicija" u prvih par krugova gdje žiri ne vidi takmičara pošto je iza zavese ili video zida. Finalisti osme sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mesto |- | style="background:gold;"|[[Slaven Knežević]] ||style="background:gold;"| [[Podgorica]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Miloš Vujanović]] || [[Gornji Milanovac]] || Drugo mesto |- | [[Ajša Kapetanović]] || [[Sarajevo]] || Treće mesto |- | [[Marko Gačić]] || [[Beograd]] ||Četvrto mesto |- | [[Mustafa Omerika]] ||[[Mostar]] || Peto mesto |- | [[Predrag Bošnjak]] ||[[Subotica]] || Šesto mesto |- | [[Ljubomir Perućica]] ||[[Požarevac]] || Sedmo mesto |- |[[Bakir Turković]] ||[[Prijepolje]] || Osmo mesto |- |[[Tijana Milentijević]] ||[[Kragujevac]] || Deveto mesto |- |[[Jasmin Hasić]] ||[[Srebrenik]] || Deseto mesto |} Voditelji ovog serijala su bili [[Voja Nedeljković]] i [[Sanja Kužet]] Tijana Milentijević i Jasmin Hasić nisu učestvovali u superfinalu pošto su ispali u poslednje dve emisije prije. Grand produkcija im je ipak ostavila ugovor i sada su dio Granda. ==== 9. sezona ==== Deveta sezona Zvezde Granda je počela [[20. septembra]] [[2014]]. godine. Ove godine u žiriju su: [[Ana Bekuta]], [[Dragan Stojković Bosanac]], [[Snežana Đurišić]], [https://bs.wikipedia.org/wiki/Šaban_Šaulić Šaban Šaulić], [[Zorica Brunclik]] i [[Aca Lukas]]. Finale je održano 12.07.2015. prvi put u Skoplju. Cela 9. sezona je, nakon raskida ugovora sa TV Pink, prvi put emitovana na Prvoj srpskoj televiziji, BN Televiziji, OBN Televiziji (Bosna i Hercegovina) i Kanal 5 (Makedonija). Finalisti 9. sezone su bili: {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mjesto |- | style="background:gold;"|[[:bs:Haris Berković|Haris Berković]] ||style="background:gold;"| [[Gradačac]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Semir Jahić]] || [[Srebrenik]] || Drugo mesto |- | [[Filip Božinovski]] || [[Skoplje]] || Treće mesto |- | [[Alen Hasanović]] || [[Prilep]] ||Četvrto mesto |- | [[Harun Mehmedagić]] ||[[Breza]] || Peto mesto |- | [[Biljana Sulimanović]] ||[[Beograd]] || Šesto mesto |- | [[Sead Hodžić]] ||[[Sarajevo]] || Sedmo mesto |- |[[Biljana Marković]] ||[[Beograd]] || Osmo mesto |- |[[Belma Karšić]] ||[[Sarajevo]] || Deveto mesto |- |[[Tamara Dragić]] ||[[Beograd]] || Deseto mesto |- |[[Marina Stankić]] ||[[Beograd]] || Jedanasto mesto |- |[[Naida Bešlagić]] ||[[Visoko]] || Dvanaesto mesto |} ==== 10. sezona ==== Deseta sezona je počela 26. septembra 2015. godine, a članovi žirija su bili: [[Ana Bekuta]], [[Dragan Stojković Bosanac]], [[Marija Šerifović]], [https://bs.wikipedia.org/wiki/Šaban_Šaulić Šaban Šaulić], [[Jelena Karleuša]] i gost. Od drugog kruga, stalnoj postavi žirija se priključila i [[Viki Miljković]], a u polufinalu i [[Aca Lukas]]. Finale je održano 15. jula 2016, godine u sarajevskoj Zetri. {| class="wikitable" |- ! Takmičari !! Iz !! Osvojeno mjesto |- | style="background:gold;"|[[Ibro Bublin]] ||style="background:gold;"| [[Sarajevo]] || style="background:gold;"|'''Pobednik''' |- | [[Fatmir Sulejmani]] || [[Brčko]] || Drugo mesto |- | [[Ermin Redžić|Ermin Redžić Bubi]] || [[Bosanska Krupa]] || Treće mesto |- | [[Nikola Ajdinović]] || [[Kuršumlija]] || Četvrto mesto |- | [[Aleksandra Mladenović]] || [[Žitorađa]] || Peto mesto |- | [[Uroš Živković]] || [[Beograd]] || Šesto mesto |- | [[Dejana Erić]] || [[Beograd]] || Sedmo mesto |- | [[Marina Stefanović]] || [[Vogošća|Beograd]] || Osmo mesto |- | [[Faruk Duran]] || [[Beograd|Vogošća]] || Deveto mesto |- | [[Nenad Manojlović]] || [[Sremska Mitrovica]] || Deseto mesto |- | [[Zvezdana Stevanović]] || [[Stara Pazova]] || Jedanaesto mesto |- | [[Denis Ibrahimović]] || [[Niš]] || Dvanaesto mesto |- | [[Marijana Katić|Maryana Katić]] || [[Paris|Pariz]] || Trinaesto mesto |} Voditelji su ostali isti: [[Voja Nedeljković]] i [[Sanja Kužet]] ==== 11. sezona ==== Jedanaesta sezona je počela 24. septembra 2016. godine. Članovi žirija su bili: Ana Bekuta, Dragan Stojković Bosanac, Marija Šerifović, Jelena Karleuša, Aca Lukas i Viki Miljković i tajanstveni član koji se menjao svake emisije. Prvi put se biraju dva pobednika. Jedan od strane stručnog žirija, uključujući i sve tajanstvene članove i drugi od strane publike. Priliku da potpišu ugovor sa Grand produkcijom dobili su svi polufinalisti, a samo finalisti su se takmičili za glavnu nagradu. Polufinalisti su: Nemanja Toplica, Armin Jusufović, Ahmed Dadi Redžić, Nikola Grujić, Nina Đumić, Maja Đorđević, Elvedina Šehić, Dejan Nedić Tejovac i Nermina Mamanović. U finalu se takmičilo 13 kandidata. Glasovima žirija pobedu je odneo Aleksa Perović iz Kraljeva, sa osvojenih 418. poena. {| class="wikitable" |+ !Finalisti !Broj poena !Osvojeno mesto |- |Aleksa Perović !418 !1 |- |Armin Dedić !350 !2 |- |Riste Risteski !318 !3 |- |Adnan Nezirov !283 !4 |- |Sanja Vasiljević !263 !5 |- |Sandra Rešić !201 !6 |- |Kristina Nina Jovanović !154 !7 |- |Mirza Delić !108 !8 |- |Jovana Vasić !96 !9 |- |Damir Džakić !93 !10 |- |Marijana Čelar !85 !11 |- |Denis Kadrić !71 !12 |- |Dragica Zlatić !42 !13 |} Glasovima publike pobedu je odneo Riste Risteski iz Ohrida, Makedonija sa osvojenih 76226. glasova publike. {| class="wikitable" !Finalisti !Broj glasova !Osvojeno mesto |- |Riste Risteski !76226 !1 |- |Armin Dedić !66714 !2 |- |Adnan Nezirov !37941 !3 |- |Denis Kadrić !26421 !4 |- |Mirza Delić !15146 !5 |- |Aleksa Perović !14305 !6 |- |Damir Džakić !10506 !7 |- |Sandra Rešić !10062 !8 |- |Sanja Vasiljević !7324 !9 |- |Kristina Nina Jovanović !3839 !10 |- |Marijana Čelar !3428 !11 |- |Dragica Zlatić !3242 !12 |- |Jovana Vasić !3067 !13 |} Voditelji ove sezone bili su Voja Nedeljković i Sanja Ćulibrk. == Vanjske veze == * [http://www.zvezdegranda.info/ ZVEZDE GRANDA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208185617/http://www.zvezdegranda.info/ |date=2015-12-08 }} {{Zvezde Granda}} [[Kategorija:Zvezde Granda| ]] [[Kategorija:Grand produkcija]] dfayyyq3vgox3gj41e5ielz3sz88sdn 0 170952 42591901 42348791 2026-05-12T02:24:45Z ~2026-28610-54 351085 Dodato jedno od brojnijih prezimena u MZ Budimlic Japra:Milanovic 42591901 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini |mjesto= Budimlić Japra |slika= |opis_slike= |grb= |entitet=Republika Srpska |kanton = |opština = [[Oštra Luka]] |nadm visina= |populacija= 463 |poštanski kod= |pozivni broj = 052 |gšir= |gduž= }} '''Budimlić Japra''' je naseljeno mjesto u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] u opštini [[Oštra Luka]] koja pripada entitetu [[Republika Srpska]]. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 463 stanovnika.<ref>{{cite book |last= |first=. |editor= |title=Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991. |year= |publisher=Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine|location=Sarajevo |isbn= |pages= |chapter=}}</ref> == Geografija == Budimlić Japra je brdski kraj, uglavnom bogat bukovom, hrastovom, javorovom i zimzelenom šumom. Nalazi se na nadmorskoj visini od 270 do 310 mnv. Budimlić Japra je bogata i izvorištima pitke i banjske vode, najpoznatija izvorišta su Ilidža koja je za vrijeme austro-ugarske bila banja, voda sa ovog izvora koristila se za liječenje dermatoloških oboljenja. Pored Ilidže tu su izvor Studenac i Đukanovac koji se nalaze u Malom Japru i Hadrovcima . Ukras i ikona Budimlić Japre je svakako rijeka Japra koja izvire u Radanovom Polju kod Majkić Japre na nadmorskoj visini od 800 m a uljeva je u rijeku Sanu kod Blagaja na visini od 100 mnv. Pored rijeke Japre Budimlić Japru krasi i rijeka Slatina koja izvire u Lukavici, rijeka Slatina izvire na nadmorskoj visini od 680 metara a uljeva se u rijeku Japru na visini od 290 m u Dugim Njivama. Kraj je pretežno stočarski i stočarstvo je najzastupljenija privredna grana u ovom kraju. Budimlić Japra je izuzetno pogodna za razvoj sportskog rekreacionizma, naročito lovstva i ribolovstva. Ovaj kraj je izuzetno bogat srnećom divljači, osim toga bogat je i lisicama, vukovima i medvjedima, a nisu rjetki ni jeleni koju vrlo često u krdima sa planine Plješevice nastanjuju ovaj kraj. Lov u Budimlić Japri je prepoznatljiv i po grmečkom crnom medvjedu kojeg ima jako puno u selima Bjeline, Mrkalji, Božići, Duge Njive i Hadrovci. Rjeka Japra je izuzetno pogodna za ribolov, najzastupljenije vrste ribe su mladica, pastrmka i klen. == Historija == Budimlić Japra se prije [[rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]] nalazila u sastavu opštine [[Sanski Most]]. Danas se nalazi u sastavu Opštine Oštra Luka. Budimlić Japra je nekada i sama bila opština a dugo vremena je pripadala i Ljubiji. U svom sastavu broji nekoliko sela: Božići, Mrkalji, Ildža, Japar, Duge Njive, Halilovci, Hadrovci, Slatina, Baje, Marini... U toku proteklog rata 1992-1995 godina Budimlić Japra je bila pod kontrolom VRS i srpskih snaga da bi 1995 godine tri puta podpadala pod kontrolu ABIH, u završnim operacijama 1995 godine VRS stavlja ovu malu sredinu pod svoju kontrolu i oslaobadja je od 505. Bužimske brigade i 511. Krupske brigade. Postoje svjedočenja da su na teritoriji Budimlić Japre bili smješteni i pripadnici reguralnih hrvatskih snaga, tačnije 27 sisačka brigada i 110 Karlovačka brigada, komadant snaga ARBiH je bio Mirsad Sedić. Najbrojnija prezimena u MZ Budimlić Japra su: Antonić, Vojnović, Skundrić, Davidović, Milanović, Marjanović, Sučević, Pavić, Garača, Lukić, Mudrinić,Vuković, Vukojević, Kolundžija, Dronjak, Mijatović, Milunović, Puhalić, Bundalo, Ćurguz, Vujin, Sredić, Živković, Repajić. Pravoslavno stanovništvo je uglavnom bilo dominantno u ovom kraju. Od bošnjački prezimena najčešća su: Budimlić, Seferagić,Dizdarević,Osmanović, Dedić, Šehić, Ramić... Najveće okupljanje stanovnika Budimlić Japre i njihovih zemljaka koji žive diljem svijeta dešava se na dan narodnog i crkvenog zboga 21.07 Sv. Prokopije, okupljanja su tradicionalna i na Spasovdan. U Budimlić Japri se već petnaest godina održava takmičenje u tadicionalnoj narodnoj igri Kapanje. == Stanovništvo == {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 class="toccolours" style="align: left; margin: 0.5em 0 0 0; border-style: solid; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; border-collapse: collapse; font-size: 100%;" |- | style="background:#ddffdd;" | '''Nacionalnost''' | colspan=1 style="background:#ddffdd;" align="center" | '''1991.''' |- | style="background:#f3fff3;" | [[Muslimani (narod)|Muslimani]] | align="right" | 175 |- | style="background:#f3fff3;" | [[Srbi]] | align="right" | 268 |- | style="background:#f3fff3;" | [[Hrvati]] | align="right" | 6 |- | style="background:#f3fff3;" | [[Jugoslaveni|Jugosloveni]] | align="right" | 12 |- | style="background:#f3fff3;" | ostali | align="right" | 2 |- | style="background:#f3fff3;" | Ukupno | align="right" | 463 |} == Privreda == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{portal|Bosna i Hercegovina}} * [http://www.opstinaostraluka.rs.ba// Sajt opštine Oštra Luka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090108162534/http://www.opstinaostraluka.rs.ba/ |date=2009-01-08 }} [[Kategorija:Naseljena mjesta u Republici Srpskoj]] [[Kategorija:Oštra Luka]] ben7o19sczk00wouhvpaof9bld98fuk 0 176884 42591897 42586975 2026-05-11T23:00:09Z ~2026-13681-46 333099 42591897 wikitext text/x-wiki {{Sređivanje|razlog=Preterana upotreba citata}} [[Datoteka:DragoljubMihailovic8e09281v.jpg|thumb|175px|Pukovnik [[Dragoljub Mihailović]]]] '''Kolaboracija četnika s Nedićevom vladom''' predstavlja jedan vid [[Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu|kolaboracije četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu]]. Osnovni cilj saradnje [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevih]] četnika sa kvislinškom Nedićevom vladom bila je borba protiv [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]]. U prvoj godini okupacije, saradnja jedinica pod komandom Draže Mihailovića sa Nedićevom vladom se prvenstveno odvijala kroz [[Legalizovani četnici|legalizaciju četničkih odreda]]. Procesom legalizacije su mnogi četnici (oko dvije trećine pripadnika Mihailovićevih snaga u Srbiji 1941. godine<ref>[http://www.yuhistorija.com/serbian/drugi_sr_txt01c4.html Milan Radanović: Kolaboracija JVuO sa nemačkim okupatorom u Srbiji 1941-1944.]</ref>) službeno postali oružana formacija integrisana u okupacioni sistem. 17. januara 1942. godine, prema nemačkim podacima, 72 oficira i 7.963 četnička borca su bili pod komandom srpske žandarmerije. Legalizovani četnici su tada bili većinom Pećančevi, dok su oko 2000-3000 njih bili Mihailovićevi četnici.{{sfn|Tomasevich|1975|p=127.}} Već sredinom maja 1942. godine, dva četnička pomoćna korpusa su brojila 13.400 oficira, podoficira i vojnika.{{sfn|Tomasevich|1975|p=127.}} [[Jozo Tomasevich]], [[Sjedinjene Američke Države|američki]] istoričar [[Jugoslavija|jugoslovenskog]] porijekla, šire elaborira saradnju [[Vlada narodnog spasa Milana Nedića|Vlade narodnog spasa Milana Nedića]] i [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|Jugoslovenske vojske u otadžbini]], tvrdeći da se ona odvijala u više faza. Tomasevich navodi da je saradnja dviju stranâ počela ujesen 1941. godine, te da je trajala sve do kraja okupacije Jugoslavije: {{izdvojeni citat|Svojevrsna suradnja između Nedićeve administracije i Mihailovićevih snaga koja je počela u jesen 1941. godine, trajala je do kraja njemačke okupacije. Prošla je kroz faze različitog intenziteta: isprva s Nedićem, zatim sa Mihailovićem u glavnoj ulozi. Također, treba napomenuti da su odnosi tijekom prve dvije godine okupacije, kad su Nedić i brojni ljudi u Srbiji mislili da će Njemačka dobiti rat, bili drugačiji od onoga što su postali tijekom druge polovice okupacije, kada je poraz Njemačke postao izvjesniji. Ali, glavni ciljevi dviju strana nikada se nisu promijenili. Zajednički cilj bio je boriti se protiv partizana i spriječiti njihovo pojavljivanje kao dominantne oružane skupine na kraju rata. I jedni i drugi su isto tako željeli svesti srpske gubitke na najmanju moguću mjeru, što se moglo učiniti samo sprječavanjem sabotaža i oružanog otpora njemačkim i bugarskim okupacijskim snagama, budući da su takvi činovi uvijek donosili krvave odmazde. Za četnike, dodatni motiv u suradnji s Nedićevom vladom je bilo stjecanje solidne baze u vojnom, upravnom i policijskom aparatu režima, tako da kada Nijemci i Bugari konačno odu, četnici mogu zauzeti državnu upravu i oružane snage prije partizana.{{sfn|Tomasevich|2001|pp=214.}}}} == Saradnja sa Aćimovićevom upravom 1941. == Predsednik [[Savet komesara|Saveta komesara]], prve kvislinške vlade u okupiranoj Srbiji, [[Milan Aćimović]], tokom okupacije najviše se eksponirao u saradnji sa pokretom pod komandom Draže Mihailovića, još od prvih meseci okupacije. Na osnovu jednog potonjeg dokumenta, odnosno Aćimovićeve izjave, može se naslutiti da je Aćimović doprineo da okupator ne izvrši planirane aktivnosti uperene protiv Mihailovića još u junu 1941: {{izdvojeni citat|Što se tiče moga stava prema nacionalnim ljudima u šumi, navešću jedan slučaj: odmah u početku okupacije, u toku meseca maja ili početkom juna, Nemci su bili organizovali jednu veću akciju da bi očistili naše šume od ostataka jugoslovenske vojske, kako su nam sami govorili. Tu se u prvom redu mislilo na Dražu i njegove ljude. Ja sam Nemcima isticao nekorisnost i čak štetnost te akcije, govoreći da će za vreme okupacije biti uvek ljudi koji će odlaziti u šumu i bolje je da tamo padnu pod uticaj jednog nacionalno trezvenog čoveka nego pod uticaj komunista. Nemci su te razloge primili i tako do te akcije nije došlo. Ja sam stajao na stanovištu da Dražin cilj mora da bude i naš cilj. Naš rad treba diskretno da koordinira, a nikako da se sukobljava. Između Draže, odnosno njegovih ljudi, i mene bio je stalni kontakt.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_3.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019154413/https://znaci.org/00001/155_3.pdf |date=2022-10-19 }}, str. II/209-210.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/9_4.htm |title=Ratko Martinović - OD RAVNE GORE DO VRHOVNOG ŠTABA |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>}} Aćimović tvrdi da je još prije formiranja Nedićeve vlade trebalo da dođe do sastanka između njega i Mihailovića u okolini Valjeva, ali da su partizani presjekli put. U izvještaju (bez datuma, moguće s početka 1944. godine<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_134.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovica od 29. juna do 5. avgusta 1942. godine]</ref>) Mihailovićevih predstavnika o razgovoru sa Milanom Aćimovićem još se dodaje: {{izdvojeni citat|Reći ću vam da sam još u prvim danima okupacije, kada su došli ljudi sa Ravne gore kod mene, njima kazao: Pitajte Dražu da li on smatra ovaj naš posao nenacionalnim i nekorisnim po srpski narod, ako ga tako smatra, mi ćemo se odmah svi povući, jer ne želimo niti hoćemo da cepamo jedinstvo srpskog naroda. Kako su ta lica te moje reči prenela, ja ne znam, ali su mi doneli odgovor da treba ostati na poslu i raditi u korist naroda... Po mom mišljenju, u zemlji je trebalo voditi borbu protiv komunista. Što se tiče Draže, stajao sam na stanovištu da se borba protiv njega ne samo ne sme voditi nego se mora naći načina da se naš rad koordinira sa njegovim.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/11_4.htm RAVNA GORA POSTAJE STOŽER VELIKOSRPSKE BURŽOAZIJE]</ref>}} === Uspostavljanje saradnje === Prvi kontakt pokreta pod rukovodstvom pukovnika Dragoljuba-Draže Mihailovića uspostavljen je krajem maja 1941. posredstvom rezervnog potporučnika Vladimira Lenca, vođe omladinske organizacije [[ZBOR|Jugoslovenskog narodnog pokreta Zbor]] [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]] na [[Sveučilište u Zagrebu|Zagrebačkom sveučilištu]], koji se povlačio iz Bosne sa Mihailovićevom grupom, nakon Aprilskog rata, da bi se potom zajedno sa Mihailovićem stacionirao na [[Ravna Gora|Ravnoj gori]]. Prema tvrdnjama koje je 1949. objavio Ljotićev saradnik [[Boško Kostić]], potporučnik Lenac je dobio zadatak od pukovnika Mihailovića da uspostavi vezu sa Dimitrijem Ljotićem i da zatraži materijalnu pomoć za Mihailovićevu organizaciju. Ljotić je Lencu predložio da novac potraži od desetak imućnijih Beograđana, od kojih je prikupljena znatna suma novca. Lenac se više nije vraćao na Ravnu goru. Prema Kostićevom svedočenju, oko 10. juna 1941. u Beograd je dolazio i Mihailovićev izaslanik poručnik Slavko Pipan, sa sličnim zadatkom kao i Lenac. Pipan se takođe sastao sa Ljotićem i, prema Kostićevom svedočenju, "i Pipanu je data veća suma novca da ponese Draži". Slavko Pipan je posetio Beograd ponovo u drugoj polovini jula 1941. I ovog puta je usledio sastanak sa Ljotićem, na kom su bili prisutni Lenac, Kostić i Ratko Parežanin (koji je o ovom sastanku svedočio 1971). Ljotić je sugerisao Kostiću i Parežaninu da putuju na Ravnu goru kako bi se uspostavio tešnji kontakt sa Mihailovićem. Međutim, do ovog putovanja nije došlo zbog vesti da su ravnogorski četnici započeli saradnju sa partizanskim pokretom.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/11_4.htm |title=Nikola Milovanović, Draža Mihailović, Beograd, 1991 |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref> [[Tanasije Dinić]], rezervni pukovnik [[Jugoslovenska vojska|Jugoslovenske vojske]] i zamenik Milana Aćimovića, komesara Ministarstva unutrašnjih poslova i predsednika Saveta komesara (Dinić je bio jedan od glavnih stubova kvislinškog aparata; od 1942. do 1943. je na mjestu ministra unutrašnjih poslova, potom ministar socijalne politike i narodnog zdravlja u Nedićevoj vladi), u izjavi koju je dao na saslušanju pred isljednim organima [[OZNA]]-e, 25. februara 1946, pored ostalog je govorio i o kontaktima Milana Aćimovića sa Dražom Mihailovićem, te o navodnom protivljenju toj saradnji od strane Milana Nedića: {{izdvojeni citat|Saradnja između Aćimovića i Draže Mihailovića bila je Nemcima poznata, te prema tome ja nisam imao potrebe da o toj saradnji obaveštavam [[Gestapo]]. Ja se sećam još iz 1941. g., kada su Nemci sklopili sporazum sa [[Kosta Pećanac|Kostom Pećancem]]. Tom prilikom sam naišao u Upravni štab gde sam zatekao Aćimovića, Krausa, Kisela i, mislim, Helma. Pili su šampanjac i Aćimović je tada rekao kako ćemo proslaviti uskoro sastanak sa Dražom. Još pre ovoga Aćimović je dobio od Nemaca 10 miliona dinara, radi pomaganja organizacije DM. Aćimović je u svakom pogledu favorizovao i podržavao organizaciju D. M.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/11_4.htm RAVNA GORA POSTAJE STOŽER VELIKOSRPSKE BURŽOAZIJE]</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/154_5.pdf Milan Borković, n.d., Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221118094108/https://znaci.org/00001/154_5.pdf |date=2022-11-18 }}, str. I/375.</ref>}} Prema tvrdnjama pukovnika [[Jovan Trišić|Jovana Trišića]], vršioca dužnosti komandanta kvislinške žandarmerije od 24. juna 1941, s njegove je strane uspostavljen kontakt sa saradnicima Draže Mihailovića još 28. maja 1941. Veze između pukovnika Trišića i Mihailovića nastavljene su i kasnije tokom leta 1941, posredstvom jednog Trišićevog kurira. Ovi podaci publikovani su 1960.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_3.pdf Milan Borković, n.d., Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019154413/https://znaci.org/00001/155_3.pdf |date=2022-10-19 }}, str. II/211, fus. 5.</ref> Pukovnik Trišić, s pozicije tadašnjeg zapovjednika žandarmerije, od prvih dana okupacije stupa u kontakt sa pukovnikom Mihailovićem i stavlja mu se u službu, a po sopstvenom svjedočenju u emigraciji: {{izdvojeni citat|Svi žandarmi su odmah prihvatili sve nacionalne odrede, kako pukovnika Draže Mihailovića, tako isto đenerala [[Ljubo Novaković|Ljube Novakovića]] i vojvode [[Kosta Pećanac|Koste Pećanca]]...<ref>Јован П. Тришић, О Милану Недићу, Виндзор, 1960, стр. 90–91.</ref><ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2020, str. 29–30.</ref>|Pukovnik [[Jovan Trišić]]}} Prema Trišićevim zapisima po okončanju rata, u ravnogorsku organizaciju ga je uključio major [[Radoslav Đurić]], i to sa zadatkom da pribavlja službene legitimacije i objave za putovanja, kao i da vrši obavještajnu djelatnost u korist četnikâ.<ref>Јован П. Тришић, „Први дани рата у Јужној Србији и прилажење покрету Драже Михаиловића“, у: Гласник српског историског-културног друштва „Његош“, 1962, свеска десет, стр. 86.</ref><ref>Rade Ristanović, Oblici otpora u okupiranom Beogradu (1941-1944). Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Novom Sadu, 2019, str. 479.</ref> O kontaktima koje je uspostavio sa Mihailovićem tokom maja i juna 1941. godine, pukovnik Trišić u svojoj knjizi “O Milanu Nediću” piše: {{izdvojeni citat|U Beograd sam stigao (iz Skoplja) 24. maja i svi žandarmi su upućeni u Komandu žandarmerije. Već 28. maja ja sam se lično sastao sa jednim Dražinim kurirom. Kurir je bila žena, koja je došla sa Ravne gore, noseći nekoliko pisama od Draže, a pored toga imala je i zadatak da uhvati vezu sa nekim đeneralima koji su bili u Beogradu kao i sa još nekim oficirima i viđenim ličnostima... Ja sam postavljen za v.d. komandanta žandarmerije u okupiranoj Srbiji, 24. juna 1941. ali sam od advokata Čede Arsenijevića ranije o tome bio obavešten, radi čega sam dva puta uputio na Ravnu goru moga kurira Milana Ivezića da o tome obavesti pukovnika Dražu i da mi Draža po tom pitanju daje svoje mišljenje. Draža se je s tim složio.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/11_4.htm RAVNA GORA POSTAJE STOŽER VELIKOSRPSKE BURŽOAZIJE]</ref>}} Sredinom jula 1941, pukovnik Trišić i njegovi saradnici su se sastali sa poručnikom [[Neško Nedić|Neškom Nedićem]], jednim od organizatora ravnogorskog pokreta u valjevskom kraju. Specijalni izaslanik Komesarijata unutrašnjih dela poslao je 17. jula iz Valjeva izvještaj Milanu Aćimoviću u kom se prenose stavovi poručnika Nedića o partizanima, s jedne, kao i o okupatorskim i kvislinškim vlastima, s druge strane: {{izdvojeni citat|Poručnik Nedić bio je obučen u seljačko odelo, sa šubarom i izjavio je sledeće: <br /> 'Mi koji se nalazimo po šumama nemamo nikakve veze sa ovom terorističkom akcijom komunista. Oni su stupili sa nama u vezu i tražili da se pridruže nama. Mi smo ih odbili i prebacili im što vode ovakvu jednu akciju koja može Srbiji da nanese samo zlo.' Tom prilikom pukovnik Draža Mihailović rekao je delegatu komunističke grupe doktoru Jovanoviću Miodragu, da ako se desi još jedan akt sabotaže od njihove strane, da će ih oni progoniti i uništiti... Gospodin Nedić dalje navodi da oficiri i podoficiri i drugi koji se nalaze u šumi ne žele da čine ništa što bi moglo da izazove nemačke vlasti na reakciju. Pozdravljaju novu uredbu о ovogodišnjoj vršidbi žitarica, za koju kažu da je umesno doneta. Isto tako priznaju rad ministra, gospodina Aćimovića i poznato im je sa kakvim se on teškoćama bori, kao i da njegovom zaslugom nisu novopopisani aktivni oficiri otišli u logore. [...] Gospodin Nedić obećao je da će oni uticati na ona lica koja nisu komunisti, a koja se nalaze iz neobaveštenosti u njihovim grupama, da se vrate svojim kućama. Što se tiče vođa, ukoliko produže sa sabotažama oni će ih likvidirati. Oni dalje pozdravljaju akciju srpskih vlasti na uništenju ovih grupa, kao i svih onih koji se bave pljačkanjem i napadima na srpski živalj... Isto tako obećao je davanje podataka o mestu boravka komunističkih grupa žandarmima.<ref name="znaci.org">[https://znaci.org/00001/11_4.htm RAVNA GORA POSTAJE STOŽER VELIKOSRPSKE BURŽOAZIJE]</ref><ref>Jovan Marjanović, Ustanak i narodno-oslobodilački pokret u Srbiji 1941, Institut društvenih nauka, Beograd, 1963, str. 127-128.</ref>}} Pukovnik Trišić se u dva navrata i lično sastao sa Dražom Mihailovićem, u kući [[Živojin Mišić|vojvode Mišića]], u [[Struganik]]u, i to 14. jula i 19. avgusta 1941, preuzimajući instrukcije za dalji rad.<ref>Милисав Секулић, Пуковник Јован П. Тришић. Ратни дневник и биографија, Београд, 2014, стр. 96-102.</ref> Kako Trišić navodi u svojim sjećanjima poslije rata, on nije sreo pukovnika Dražu Mihailovića prilikom prve posjete [[Ravna gora|Ravnoj gori]], već jednog od njegovih najbližih saradnika majora [[Aleksandar Mišić|Aleksandra Mišića]]. Trišić piše: „Govorilo se, uglavnom, o Komesarskoj upravi. Iz tog razgovora sam zaključio da Milan Aćimović i [[Ilija Paranos]] uživaju poverenje na Ravnoj gori... Dalje se govorilo o teškoj situaciji, čiji se kraj nije mogao da sagleda, o tome kako treba narodu pomoći i o saradnji između žandarmerije i Draže — ko će i kako održavati vezu.“<ref>Jovan Trišić, ''Prvi dani rata u Južnoj Srbiji i prilaženje pokretu pukovnika Draže Mihailovića'', »Glasnik« — Chicago, sveska 10/1962, str. 87–89.</ref> Na sastanku održanom avgusta 1941. godine, pukovnici Mihailović i Trišić zaključuju usmeni sporazum o saradnji četnika i žandarmerije: {{izdvojeni citat|S Dražom su bili major A. Mišić i poručnik Voja Popović. Razgovarali smo veći deo noći i sutradan pre podne. Dotakli smo sva pitanja od opšteg interesa po srpski narod, a posebno o tešnjem povezivanju naše akcije... U pogledu budućeg rada, rekao je [Mihailović — prim.] da zbog tadašnje teške situacije ne namerava da preduzima nikakve akcije većeg značaja, pri čemu je istakao da su Nemci vrlo jaki, da nama niko ne može da pruži nikakvu pomoć i da oskudevamo u svemu. Zbog tih razloga, naglasio je, nama je potrebno da se, prvo, dobro organizujemo, da se solidno pripremimo, dobro naoružamo i da čekamo pogodan momenat kako bi naša akcija bila od stvarne koristi saveznicima. Meni je stavio u dužnost da, po mogućstvu, pojačam žandarmerijske stanice, da žandarmeriju što bolje naoružam i da u njene redove ubacim što veći broj njegovog ljudstva. Izjavio je da je zadovoljan držanjem žandarmerije i izrazio nadu da će ona odigrati značajnu ulogu u danom momentu.<ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 125.</ref>|Pukovnik [[Jovan Trišić]], prvi komandant kvislinške [[Srpske žandarmerije]]}} О održavanju dobrih odnosa s kvislinškom žandarmerijom i njenim komandantom pukovnikom Jovanom Trišićem, posvjedočio je 1946. godine [[Beogradski proces|na sudskom procesu]] i sâm general Dragoljub Mihailović: {{izdvojeni citat|Optuženi: [...] Moja je težnja bila da sve one koji su nosili oružje „bušimo“, da ulazimo u njihove redove i da ih na taj način pridobijemo u šumu. Ja sam tako uspeo da pridobijem Jovana Trišića i da sa njim stvorim plan. I taj je bio uhvaćen sa tim planom i odveden u ropstvo. Pretsednik: Šta je on bio? Optuženi: Bio je pod Nemcima komandant žandarmerije. Ja sam ga privukao i pridobio da sprovedemo organizaciju i da dobijemo veći broj ljudstva. Pretsednik: Vi ste se tada povezali sa žandarmerijom koja je bila tada u službi okupatora? Optuženi: Tačno.<ref>Издајник и ратни злочинац Дража Михаиловић пред судом: Стенографске белешке и документа са суђења Драгољубу-Дражи Михаиловићу, Београд, 1946, стр. 113.</ref><ref name="Jovan Marjanović 1941">Jovan Marjanović, Ustanak i narodno-oslobodilački pokret u Srbiji 1941, Institut društvenih nauka, Beograd, 1963, str. 193.</ref>}} Brojni oficiri Jugoslovenske vojske koji će se kasnije pridružiti [[JVuO]], tj. četnicima, u prvoj godini okupacije su bili na raznim dužnostima u strukturama kvislinške uprave. Tako je major [[Petar Baćović]], prije nego što je avgusta 1942. postao komandant četničke Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine, bio šef kabineta Milana Aćimovića, ministra unutrašnjih poslova.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_80.htm Izveštaj komandanta četničke grupe odreda od 6. maja 1942. Draži Mihailoviću o akcijama protiv partizanskih jedinica na širem području Višegrada i stanju četničkih jedinica]</ref> Prema sjećanjima Ljotićevog sekretara [[Boška Kostića]], Petar Baćović je bio šef kabineta dr [[Miloša Radosavljevića]], koji je do 29. januara 1942. bio ministar [[Poljoprivreda|poljoprivrede]] u Nedićevoj vladi.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana – Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 209.</ref> Takođe, [[Jezdimir Dangić]] je sarađivao sa kvislinškom upravom u Srbiji i to od prvih dana formiranja Saveta komesara Milana Aćimovića, s kojim je, sve do hapšenja od strane Njemaca aprila 1942, bio u najboljim odnosima. Od sredine maja do sredine avgusta 1941. godine, Dangić je bio na službi u Srpskoj žandarmeriji, a za vrijeme [[Ustanak u Srbiji|oružanog ustanka u Srbiji]] bio je raspoređen kao žandarmerijski oficir na granici prema [[Drina|Drini]], da bi nešto kasnije bio premješten u [[Bratunac]].<ref>[http://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d., Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/154_4.pdf |date=2022-09-04 }}, str. I/274.</ref> Od oktobra 1941. do kraja februara 1942. na službi u žandarmeriji u Beogradu bio je i kapetan [[Slavoljub Vranješević]], koji će od kraja 1943. biti Mihailovićev komandant zapadne Bosne.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_65.htm Izveštaj majora Radoslava Đurića od 26. marta 1942. Draži Mihailoviću o vojno-političkoj situaciji u istočnoj Bosni i stanju četničkih jedinica]</ref> Aćimovićeva uprava nije dugo potrajala, i ukinuta je 29. avgusta 1941. kada je uspostavljena Vlada nacionalnog spasa generala [[Milan Nedić|Milana Nedića]], ali je Aćimović u njoj nastavio obnašati funkciju ministra unutrašnjih poslova do 5. novembra 1942. godine. Milan Aćimović je ostao u izuzetno bliskim odnosima sa Dražom Mihailovićem sve do maja 1945. godine, tj. do samog kraja okupacije. Na koncu, Aćimović je poginuo tokom [[Bitka na Zelengori|bitke na Zelengori]], dok se nalazio u Mihailovićevom štabu.<ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 98.</ref> === Svjedočenja o vezama Aćimovića i Mihailovića === [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik za Jugoistok njemačkog Ministarstva vanjskih poslova, nakon rata piše o saradnji Aćimovića i Mihailovića: {{izdvojeni citat|Šta se sve događalo u četničkom taboru, o tome sam bio veoma dobro informisan. Nemački Vermaht je na svim frontovima imao odlične specijaliste za dešifrovanje poruka. Tako su šifrovane poruke Draže Mihailovića stizale i do mog radnog stola. Sem toga, stalno sam bio u vezi sa ministrom Aćimovićem, koji je bio politički izaslanik Draže Mihailovića u Beogradu, zatim sa posrednicima i kuririma, a bio sam i u direktnom kontaktu sa vođom četnika.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161.</ref>}} [[Aleksandar Cincar-Marković]], ministar spoljnih poslova [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevine Jugoslavije]], potvrdio je 1946. godine pred istražnim organima da je Milan Aćimović istupao pred Nijemcima u svojstvu političkog predstavnika Draže Mihailovića. U svojoj izjavi, Cincar-Marković, između ostalog, svjedoči o pokušajima ponovnog uspostavljanja kvislinške vlade u [[Kitzbühel]]u, na teritoriji [[Treći Reich|Trećeg Reicha]], gdje je bila smještena nakon evakuacije iz Beograda: {{izdvojeni citat|Po pitanju priznanja Nedićeve vlade, pregovori koje su, sa nemačkom vladom, poveli Nedić i Spalajković prilično su se otegli iako su se oni pozivali na činjenicu da je Nemačka priznala i druge kvislinške vlade, kao bugarsku, rumunsku i mađarsku. Najzad, Nemačka je ponovo priznala Nedićevu vladu. Posle ovog priznanja Nedić i Ljotić su održali nekoliko sastanaka sa Nojbaherom i još nekim nemačkim funkcionerima, na kojima je bio i Milan Aćimović, koji je boravio sa grupom četnika u Semeringu, nedaleko od Beča i koji je zastupao interes četničkog vođe Draže Mihailovića. Na ovim sastancima, osećajući svu svoju političku malodušnost, prilikom upornog zahtevanja da se prizna Nedićeva vlada, Nedić i Ljotić su postavljali Nemcima nov zahtev: da to ne bude više srpska vlada, nego neki komitet sličan Vlasovljevom, da u ovaj komitet treba da uđu i predstavnici drugih organizacija, na prvom mestu Dražina organizacija. Ovo pitanje ostalo je nerešeno.<ref>AVII, Izjava Aleksandra Cincar-Markovića pred istražnim organima 1946.</ref><ref name="ReferenceC">[https://znaci.org/00001/11_73.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje OBMANE DRAŽE MIHAILOVIĆA]</ref>}} Iskaz Cincar-Markovića se gotovo u potpunosti poklapa sa tvrdnjama Boška Kostića, sekretara Dimitrija Ljotića, iznesenim u njegovim memoarima, izdatim u emigraciji nekoliko godina nakon rata: {{izdvojeni citat|Za vreme našeg boravka u Beču Ljotić se prvo sastao sa đeneralom Nedićem i bivšim ministrom Milanom Aćimovićem, jednim od vodećih političkih ljudi Draže Mihajlovića. Na tom se sastanku razgovaralo šta treba činiti. Nedić je zahtevao, da ako on mora opet da obrazuje srpsku vladu, da u nju uđu đeneral Mihajlović i Ljotić i po četiri ministra iz njihovih grupa kao i dva neutralca. Dimitrije Ljotić se protivio tom traženju Nedićevom, smatrajući da Draža Mihajlović ne treba da ulazi ni u kakvu kombinaciju sa Nemcima.<ref>Boško N. Kostić, n. d., str. 186.</ref>}} Uvjerljivo svjedočenje o mnogostrukim vezama Milana Aćimovića sa Dražom Mihailovićem pružio je na [[Beogradski proces|Beogradskom procesu]] 1946. godine [[Dragomir Jovanović|Dragomir–Dragi Jovanović]], predsednik Beogradske opštine, upravnik grada Beograda i šef [[Srpske državne bezbednosti]] u rangu ministra Vlade narodnog spasa: {{izdvojeni citat|Pretsednik: Je li Aćimović održavao veze sa organizacijom DM? Optuženi: Jeste. Poznato mi je da je održavao. Pretsednik: Od kada? Optuženi: Ja znam da Aćimovićeve veze sa organizacijom DM datiraju od konca 1941. godine, da su u 1942. godini došle do kulminacije, i da je Aćimović zbog toga imao u vladi konflikt sa Nedićem i Ljotićem i da je, zbog sumnjičenja o održavanju tih veza, morao dati ostavku. Pretsednik: A kakva je bila uloga Aćimovića u Beogradu prema organizaciji DM? Optuženi: Aćimović je smatran kao politički eksponent te organizacije. Bar ja sam ga tako smatrao. Pretsednik: Može li se to zaključiti iz izvesnih činjenica? Optuženi: Može. Pretsednik: Na primer? Optuženi: Preko Aćimovića su išle sve stvari. Kod Aćimovića su dolazili ljudi koji su dolazili bili u Beograd zbog održavanja veza sa Nedićem, Aćimović je bio neka vrsta političke veze u Beogradu. Takav je slučaj bio i sa Rakovićem kada je došao u Beograd. Pretsednik: A kada je on došao u Beograd? Optuženi: Avgusta meseca 1944. godine. Pretsednik: Je li on sedeo kod Aćimovića? Optuženi: Ja sam ga dva do tri puta video kod Aćimovića, a jedanput kod Ilije Mihailovića. Pretsednik: Iz čega bi se još moglo zaključiti da je Aćimović bio politički savetodavac, eksponent organizacije DM u Beogradu? Optuženi: Ja sam vodio više puta razgovore s njime o tome. On je bio prilično zakopčan; ali, prema njegovom držanju i govoru mogao sam zaključiti – a on to nije ni krio – da on pripada pokretu Draže Mihailovića.<ref name="Jovanović Dragomir-Dragi">{{cite web |url=http://www.znaci.org/00001/60_2_1.pdf |title=Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih |format=PDF |date= |accessdate=2014-03-16 |archive-date=2023-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717115813/https://znaci.org/00001/60_2_1.pdf }}</ref>|[[Dragomir Jovanović]] na [[Beogradski proces|Beogradskom procesu]]}} == Saradnja sa Nedićevom vladom 1941. == {{main|Ustanak u Srbiji 1941.}} Nakon izbijanja [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanka u Srbiji]], početkom jula 1941, ustanici su počeli oslobađati sve veći broj naseljenih mesta. [[Četnici]] pod komandom pukovnika Mihailovića uzimaju učešća u ustanku tek krajem avgusta 1941. Međutim, istovremeno sa uzimanjem učešća u borbi protiv okupatora Mihailović je već početkom septembra 1941. uputio delegaciju na sastanak sa generalom Nedićem radi dogovora o zajedničkoj borbi protiv partizana. Delegaciju su činili potpukovnik Dragoslav Pavlović i potpukovnik Živojin Đurić i major [[Aleksandar Mišić]], dok im se u Beogradu pridružio major Radoslav Đurić. O uspostavljanju veze pukovnika Mihailovića sa generalom Nedićem, šef Upravnog štaba opunomućenog komandanta korpusa u Srbiji general [[Harald Turner]] izvještava 6. novembra 1941: {{izdvojeni citat|U vezi sa mojim dopisom o pukovniku Mihailoviću od 3. 11. 41. br. 4675/41 izveštavam vas o sledećem: <br /> I centrala Abvera izvestila je 2. 11. 41.: 1.) Srpski predsednik vlade Nedić ponovo pregovara sa pukovnikom Dražom Mihailovićem preko rtanjskog vojvode. Ovaj je poslednji put bio kod Mihailovića 4. 11, kada mu je dao iznos od 500 000 dinara i preneo časno obećanje generala Nedića da će se angažovati kod nemačkih vlasti da Mihailović ne bude zarobljen ili kažnjen. 2.) Dalje pregovore sa Mihailovićem je vodio pukovnik Popović koji mu je 1. 10. predao 500 000 dinara. 3.) Pukovnik Popović je 26. 10. bio poslednji put kod Mihailovića i predao mu još 2,500.000 dinara. Vratio se 30. 10. 41. sa Mihailovićevom izjavom da je ovaj spreman da se sa Nedićevim jedinicama bori protiv komunista pod uslovom da mu Nedić da obećanje da nemačke oružane snage neće preduzimati akciju protiv Mihailovića.<ref name="znaci1981">[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_243.htm Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981.], str. 868.</ref>}} Milan Nedić je na saslušanju pred jugoslovenskim organima 9. januara 1946. u vezi pregovora sa Mihailovićevim predstavnicima izjavio sledeće: {{izdvojeni citat| Odmah po uspostavljanju moje vlade početkom septembra (1941.) kod mene je došla jedna delegacija Draže Mihailovića koju su sačinjavali pešadijski potpukovnik (Živojin) Đurić, major Aleksandar Mišić, i đeneralštabni (major Radoslav) Đurić sa originalnim punomoćjem Draže Mihailovića radi razgovora. Uslovi koje je postavio Draža bili su uglavnom ovi: * Da se uspostavi red i mir u Srbiji. * Da se povedu zajedničke borbe protiv partizanskih snaga. * Da uspostavim vezu i legitimišem Dražu kod Nemaca. * Da mu se dostavi izvesna svota novca radi isplate prinadležnosti njegovim oficirima i podoficirima. * Da se po umirenju Srbije izvrši vojna akcija u Bosni radi umirenja. * Da se pomogne Đukanović Vladi (treba: Blaži) u Crnoj Gori radi umirenja.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_3.htm Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981.], str. 17-18, fus. 13.</ref>}} Nedić je u istrazi takođe dodao: „Svi ovi predlozi i uslovi bili su prihvaćeni sa moje strane. Draža je dobio novac a Nemci su ovo odobrili.“<ref>Arhiv VII, k. 269, reg. br. 35/1.</ref><ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 126.</ref> Prema istom saslušanju, Nedić je uglavnom prihvatio ove predloge: {{izdvojeni citat|Pismeni ugovor između mene i te delegacije nije pravljen s obzirom da su sva trojica iz te delegacije bili moji oficiri meni dobro poznati, pa sam smatrao da nema potrebe za pismenim ugovorom, a oni to nisu ni tražili. Između nas je napravljen sporazum o sledećem: * O saradnji između mene, odnosno moje vlade i Draže Mihailovića za borbu protiv komunista u cilju njihovog uništenja. * Da im odmah izdam novčanu pomoć da bi mogli izdati plate oficirima i podoficirima, kao i to da bi mogli kupiti životne namirnice za ishranu vojske. * Da odmah odredimo jednog oficira za vezu koji će stalno biti pri štabu Draže Mihailovića. * Da preko Nemaca izdejstvujem legalizaciju Draže Mihailovića i njegovih četnika u tome da ih Nemci ne gone i da se mogu slobodno kretati. * Da posle čišćenja, odnosno uništenja komunista u Srbiji, moja vlada ukaže potrebnu pomoć Draži Mihailoviću radi smirenja građanskog rata u Bosni i Crnoj Gori. * Da se posle formiranja vladinih odreda, s čime bi se bilo započelo, donese jedan operacijski plan između mene i Draže za čišćenje Srbije od komunista.<ref>Бранко Латас, Милован Џелебџић, Четнички покрет Драже Михаиловића, Београд, 1979, стр. 77.</ref>}} Nedić je na saslušanju istakao da je nakon sklapanja sporazuma odmah izdao novčanu pomoć, koju je delegacija ponela sa sobom. Nedić je potom odmah otišao kod komandanta Srbije, generala Hajnriha Dankelmana, s molbom da odobri legalizaciju Mihailovićevih četnika, što je Dankelman odmah prihvatio. Nedić je potom odredio generalštabnog majora Marka Olujevića za vezu između njega i Draže Mihailovića. Nedić je uskoro obavešten da je Mihailović u celini prihvatio postignuti sporazum.<ref name="vojnoistorijski1941">Žarko Jovanović, "Kolaboracija Draže Mihailovića sa kvislinzima u Srbiji 1941.", Vojnoistorijski glasnik, 1-2/1998, Beograd, 1998, str. 83.</ref> O sastanku s četničkom delegacijom, i uopšte o pregovorima vođenim tokom 1941. sa Mihailovićem, general Nedić je 12. novembra 1941. godine, preko agencije »Rudnik«, obavijestio javnost u Srbiji: {{izdvojeni citat|Londonski radio dao je juče uveče vesti o prilikama u Srbiji, pa je izneo i potpuno netačno tvrđenje kako su tobož nemačke vlasti pregovarale sa pukovnikom Dražom Mihailovićem. Međutim, suprotno tome tvrđenju istina je da je Draža Mihailović slao svoje posrednike kako meni, tako i nemačkim vlastima radi pregovora... <br /> U vezi sa ovim izjavljujem da sam prilikom obrazovanja moje vlade pokušao da sve srpske nacionalne snage ujedinim radi spasa naroda i otadžbine, pa sam u tom cilju pregovarao sa Kostom Pećancem i Dražom Mihailovićem... Što se tiče Draže Mihailovića, i on je izjavio da želi da sarađuje na uništenju elemenata nereda, pa je u tu svrhu primio i novac od srpske vlade. Međutim, on je istovremeno pregovarao i sa komunistima.<ref>''Novo vreme'', 13. XI 1941.</ref><ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 165.</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/155_3.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019154413/https://znaci.org/00001/155_3.pdf |date=2022-10-19 }}, str. II/212, fus. 7.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} Novinar [[Stanislav Krakov]] piše u emigraciji da je 6. septembra 1941. došlo do formiranja prvih oružanih jedinica Vlade Milana Nedića. Krakov, inače sestrić generala Nedića, citira riječi „jednog elitnog žandarmerijskog oficira” (njegov je identitet zaštitio inicijalima ''I. R. R.'') koji je prisustvovao smotri: „Ovaj 6-ti septembar je u stvari prvi dan građanskog rata u Srbiji”. Pored toga, Krakov navodi i sljedeće: {{izdvojeni citat|Baš ovog 6-og septembra 1941, na [[Banjica|Banjici]], u prisustvu generala [[Pante Draškića]], ministra rada u Nedićevoj vladi i pomoćnika ministra unutrašnjih dela [[Ceke Đorđevića]], kao i većeg broja oficira izvršeno je svečano formiranje osam vojničkih jedinica, koje su dobile naziv «srpski oružani odredi». [...] Već od prvog dana osnivanja ovih odreda, koji su odmah sa Banjice upućeni na teren, ocrtao se kakav će biti njihov stav na terenu u pogledu komunističkih partizana, koje su imali da gone i razbijaju, i odreda Draže Mihailovića sa kojima im je naređeno da sarađuju.<ref>Станислав Краков, Генерал Милан Недић, Књига прва: На оштрици ножа, Минхен, Штампарија Искра, 1963, стр. 159—160.</ref>}} [[Artiljerija|Artiljerijski]] major [[Boško Todorović]] bio je prije okupacije na službi u obaveštajnom odeljenju Generalštaba [[Jugoslovenska vojska|Jugoslovenske vojske]]. Nakon [[Aprilski rat|aprilskog rata]], radio je ljeta 1941. u organizaciji DM u Beogradu, da bi krajem augusta 1941. prešao u [[Istočna Bosna|istočnu Bosnu]] kao opunomoćenik Draže Mihailovića,<ref>[https://znaci.org/00001/40_37.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje SRPSKI NACIONALISTIČKI OTPOR IZVAN SRBIJE]</ref> s ciljem stvaranja četničke organizacije na tom području. Bio je i prvi četnički komandant koji će, novembra 1941, sa Italijanima sklopiti [[Kolaboracija četnika s fašističkom Italijom|sporazum o zajedničkoj borbi]] protiv NOP-a.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 1, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1981, str. 18.</ref> Iz izvještaja koji je 2. septembra 1941. poslao Draži Mihailoviću iz istočne Bosne, gdje je smjestio štab, dâ se zaključiti i da je među četničkim oficirima bio jedan od prvih koji je pledirao za saradnju sa kvislinškom Vladom Milana Nedića: {{izdvojeni citat|Vrlo je važno za Srpstvo, da se Bosna oslobodi od ustaša vojno-četničkom akcijom pre nego što naša poluslobodna vlada u Beogradu diplomatskom operacijom (koja se verovatno već vodi, što potvrđuju i pojedini neprovereni glasovi) postigne pripojenje Bosne okupiranoj Srbiji. Mišljenja sam da preokret u držanju [[Pećančevi četnici|»crnih« četnika]] — njihovo stavljanje u službu Nedića i posredno Nemaca — treba iskoristiti za nas na sledeći način: 1. obavestiti narod: a) da četnički odredi redovne vojske ostaju i dalje potčinjeni isključivo našoj Vrhovnoj komandi — Kralju, ma kako se držali dobrovoljni četnički odredi, »crni«, »crveni« i ostali. b) za našu ofanzivnu akciju u Srbiji još nije vreme, ali da je vreme za borbu u Bosni — cilj: bar poluoslobođenje i prisajedinjenje poluslobodnoj Srbiji; [...] 3.  Stupiti na pogodan način u vezu sa Nedićem i ispitati da li ostaje veran kralju i dobar Srbin — u kom slučaju neće ometati, ako neće potpomagati naš rad — ili je izdajica, u kom slučaju se treba povući van njegovog domašaja — u Bosnu, u južnu Srbiju i u Sandžak, pa odande preduzeti borbu i protiv njega, uz pomoć sviju Srba koji su ostali verni kralju i položenoj zakletvi.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_3.htm Izveštaj komandanta četničkog odreda "Boško Jugović" od 2. septembra 1941. o vojnoj situaciji u istočnoj Bosni i stavu prema srpskoj kvislinškoj vladi]</ref>}} Naredbom br. 2 od 7. septembra 1941. general Milan Nedić imenuje majora [[Velimir Piletić|Velimira Piletića]] na službu u vojnom odeljenju pri Predsedništvu Ministarskog saveta. Major Piletić će kasnije postati jedan od Mihailovićevih komandanata u [[Istočna Srbija|istočnoj Srbiji]].<ref name="Jovan Marjanović 1941">Jovan Marjanović, Ustanak i narodno-oslobodilački pokret u Srbiji 1941, Institut društvenih nauka, Beograd, 1963, str. 193.</ref><ref>AVII—Nda—19—5—4.</ref> Potporučnik [[Pavle Mešković]] je bio sa pukovnikom Mihailovićem još od kraja aprila 1941. godine u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]]. Poslije toga, Mešković se nalazio u grupi od nekoliko desetina oficira i vojnika s kojima se Mihailović prebacio u Srbiju te stigao na [[Ravna gora|Ravnu goru]] 12/13. maja 1941. Kada je general Mihailović krenuo iz [[Srbija|Srbije]] za [[Crna Gora|Crnu Goru]] u proljeće 1942, odredio je Pavla Meškovića da bude njegov čovjek za vezu sa potpukovnikom [[Milanom Kalabićem]]. Nakon rata, Mešković je posvjedočio da je do povezivanja između Mihailovića i Nedića došlo već tokom embrionalne faze izgradnje kvislinškog aparata u okupiranoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Po ulasku Nemaca u Beograd, obrazovani su tamo Komesarijati za razne poslove. Njih je ubrzo potom, krajem avgusta, zamenila Srpska Vlada na čelu sa đeneralom Milanom Nedićem. Nedić saziva zbor oficira i podoficira koji nisu otišli u ropstvo. Mihailović odobrava odlazak onih koji su tražili savet, jer je većina bila sa porodicama, a on nije mogao preuzeti odgovornost za toliki broj porodica, kad bi sve te ljude povukao u šumu. Najveći deo oficira i podoficira u Nedićevim formacijama (Poljska, Granična i Državna straža) ušao je u te odrede sa znanjem i odobrenjem D. Mihailovića i drugih komandanata pokreta. Poljska straža bila nam je odana od prvog dana skoro stoprocentno.<ref>Павле Мешковић, »На Равној гори«, »Књига о Дражи«, Виндзор, Канада, 1956, стр. 57. и 173.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_5.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PRVI KONTAKTI SA NOP I POKUŠAJI DA SE OBUSTAVI USTANAK]</ref>}} U »Političkom mjesečnom izvještaju« od 3. XII 1941, general Harald Turner iznosi detalje o pokušaju sklapanja sporazuma između Mihailovićevog pokreta i kvislinških strukturâ, uz blagoslov njemačkih vlasti: {{izdvojeni citat|U toku meseca jula, na osnovu prethodnog odobrenja, komesar-ministar [[Milan Aćimović|Aćimović]] pokušao je da sa Mihailovićem sklopi sličan sporazum kao što je to učinjeno između [[Gestapo|policije državne bezbednosti Nemačke]] i [[Kosta Pećanac|Koste Pećanca]]. Međutim, Mihailović je to izbegao. Prvih dana po stupanju na čelo vlade, to isto, takođe sa nemačkim odobrenjem, pokušao je i predsednik Nedić, koji je verovao da će mu kao armijskom generalu poći za rukom da na svoju stranu privuče bar deo oficira koji su se nalazili kod Mihailovića.<ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 124.</ref>|General [[Harald Turner]]}} === Partizani razotkrivaju Mihailovića === Posle završetka razgovora i postizanja sporazuma sa generalom Nedićem, Mihailovićeva delegacija se iz Beograda vratila na Ravnu goru 6. septembra 1941. U međuvremenu na Ravnu goru je pošao i major Marko Olujević s poručnikom Slavkom Pipanom, obaveštajnim oficirom Draže Mihailovića. Njih dvojicu su, na putu za Ravnu goru, uhvatili partizani u Belanovici, 8. septembra 1941. Kod majora Olujevića, koji je ujedno bio i pomoćnik komandanta kvislinške žandarmerije, nađen je plan komande žandarmerije od 7. septembra 1941. za napad žandarma sa četnicima Draže Mihailovića sa linije Zvornik-Krupanj-Valjevo-Mionica. Posle saslušanja major Olujević je streljan 10. septembra, dok je poručnik Pipan uspeo da pobegne.<ref>Јован Марјановић, Устанак и НОП у Србији 1941, Београд, 1983, стр. 317.</ref> Mihailović o svojoj saradnji sa Nedićem nije obavestio partizane. Kolubarska četa [[Valjevski partizanski odred|Valjevskog partizanskog odreda]] je prilikom zarobljavanja poručnika Ernesta Pipana zaplenila i jedan dokument Ministarstva unutrašnjih dela, u kome komanda kvislinške žandarmerije 7. septembra 1941. naređuje komandantu 5. žandarmerijskog odreda: {{izdvojeni citat|Kad sva tri odreda budu stigla na liniju Zvornik — Krupanj — Valjevo — Mionica uhvatiće vezu sa četničkim odredima koji pod komandom generalštabnog pukovnika g. Draže Mihailovića na toj liniji i sačekaće dalje naređenje za produženje dejstva.<ref>Zbornik NOR-a, I/1, Beograd, 1949, str. 405-406.</ref>}} U knjizi „General Milan Nedić”, Stanislav Krakov navodi da je ovaj dokument potpisao novopostavljeni šef žandarmerije general [[Stevan Radovanović]]. Krakov donosi još izvoda iz ovog „vrlo opširnog naređenja”, za koje tvrdi da je „bilo izdato onda kada je Nedić posle odlaska Dražinih delegata čvrsto verovao u sprovođenje zajedničke akcije protiv komunista”: {{izdvojeni citat|«(13) Saradnja sa četnicima i omladinom pokreta „Zbor” treba da bude najtešnja. Saradnja sa njima sastoji se u sledećem: Svi četnici i omladinci koji dejstvuju na teritoriji odreda potčinjeni su komandantu odreda. Komandant odreda je taj koji će naređivati sve što treba da se radi na terenu, a njegova naređenja ima da izvršuju svi četnici i omladinci. Ishrana četnika i omladinskih odelenja biće zajedno sa odredom...»<ref>Станислав Краков, н. д., стр. 160—161.</ref>|General [[Stevan Radovanović]], komandant [[Srpske žandarmerije]]}} Partizani su na osnovu zaplenjenih dokumenata uvideli da Mihailović igra dvostruku igru, učestvujući u partizanskom ustanku i istovremeno radeći na njegovom gušenju. Oni su uskoro otkrili i druge dokaze o Dražinoj kolaboraciji. Komandant [[Valjevski partizanski odred|Valjevskog partizanskog odreda]] [[Dragojlo Dudić]] u svoj dnevnik septembra 1941. godine zapisuje: {{izdvojeni citat| "12. septembar: U toku dana došao je kurir Kolubarske čete. U izvestaju stajalo je da su zarobili jedan auto Ministarstva unutrašnjih dela sa pomoćnikom komandanta žandarmerije, još jednim čovekom i šoferom žandarmom. Od materijala nađeno je nekoliko lažnih legitimacija i naredba Ministarstva unutrašnjih dela o organizaciji poternih odreda za komunistima. Iz ove naredbe jasno se vidi da je i Draža Mihailović, komandant četnika sa Ravne gore, u vezi sa ovom akcijom na strani vlade. Sad je svakome bila jasna uloga ovog žonglera koji se pravio prijateljem narodne borbe".<ref>Драгојло Дудић, Дневник 1941, Београд, 1981, стр. 187-189.</ref>}} O vezama štaba pukovnika Mihailovića sa kvislinškim formacijama govori i naredba generala [[Ljubo Novaković|Ljube Novakovića]] njegovim odredima, od 12. septembra 1941: {{izdvojeni citat|Prema sigurnim podacima koje sam ovoga momenta dobio, odredi srpske oružane sile u sporazumu sa odredima pukovnika Draže Mihailovića stupili su javno i otvoreno u akciju i dok jedni odredi imaju podrške i naslona okupatorske vlasti, drugi dotle, da bi maskirali svoj pravi cilj, bore se protiv okupatorskih vlasti i formiraju neku regularnu vojsku, pod pretnjom smrtne kazne ko ne bude prišao njihovim redovima. Jedni i drugi rade sporazumno i sa veštom i prikrivenom namerom protivu četnika (Ljube Novakovića), a preko ovih i protivu celokupnog srpskog naroda.<ref name="vojnoistorijski1941"/>}} === Nemci razotkrivaju Mihailovića === {{izdvojeni citat|Podstaknuti delimičnim uspešno vođenim borbama od strane komunista, nacionalni Srbi organizovali su takođe borbene formacije protiv Nemaca.<ref>OBAVEŠTENJE KOMANDNOG ŠTABA KOMANDANTA SRBIJE OD 16. SEPTEMBRA 1941. KOMANDAMA I USTANOVAMA VERMAHTA O RAZVOJU ORUŽANOG USTANKA - T501 roll 244, frames 334-337.</ref>|Obaveštenje Komandnog štaba Komandanta Srbije od 16. septembra 1941. o razvoju oružanog ustanka}} Prema svjedočanstvu [[Stanislava Krakova]], njemački okupacioni dužnosnici su od početka gledali s velikim podozrenjem na mogućnost zbližavanja između generalâ Mihailovića i Nedića, vidjevši u ovome prevashodno opasnost po interese [[Treći Reich|Trećeg Reicha]]: {{izdvojeni citat|Ali Nedićevi prvi kontakti sa Dražom Mihailovićem — o čemu su Nemci bili brzo obavešteni — kao i držanje Nedićevih oružanih odreda na terenu gde su oni vodili isključivo borbu protiv komunista, dok je sa Mihailovićevim četnicima vladalo pravo bratstvo po oružju, povećavali su to urođeno nemačko nepoverenje prema ljudima sa Balkana.<ref>Станислав Краков, Генерал Милан Недић, Књига прва: На оштрици ножа, Минхен, Штампарија Искра, 1963, стр. 176.</ref>}} Ubrzo, koncem septembra ili početkom oktobra, Nedića je pozvao Dankelman veoma ljut i pokazao mu [[sastanak u Brajićima|sporazum]] sklopljen između Draže i [[Josip Broz Tito|Tita]]. Dankelman je govorio kako ih je pukovnik Mihailović obmanuo da mu daju slobodu kretanja. Uskoro su podaci o učešću četničkih odreda u borbama protiv Nemaca postali očigledni, što je demotivisalo predstavnike nemačkog okupatora i kvislinške uprave da idu u pravcu saradnje sa Mihailovićem. Nemački okupator više nije imao poverenja u Mihailovića, naročito nakon što je saveznička propaganda počela da predstavlja Mihailovića kao navodnog vođu otpora u Jugoslaviji. O daljem nepoverenju okupatora i rezervisanosti Nedića prema Mihailovićevom pokretu, Harold Turner je rekapitulirao 3. novembra 1941: {{izdvojeni citat| U međuvremenu je ustanovljeno da se Mihailovićevi odredi pod komandom pukovnika Misite kod Loznice i kapetana Račića kod Bogatića bore zajedno sa partizanima. Zatim da je 28. septembra zaključio sa komunistima pismeni sporazum o zajedničkom isterivanju nemačkih oružanih snaga iz Srbije, odnosno sa Balkana. Pismeni dokazi o saradnji pronađeni su u Kraljevu, Rudniku i Gornjem Milanovcu. (...) General-pukovnik Nedić je zvanično izjavio da izuzev slučaja Mišić više nikada nije posredno ili neposredno pregovarao sa Mihailovićem niti mu slao novac. U sredu, 29.10.41. pojavio se kod Nedića pukovnik (Branislav) Pantić koji je boravio u Beogradu i po nalogu Mihailovića ponovio predlog o zajedničkoj borbi protiv komunista. Rekao mu je da Mihailović zahteva od Nedića 5.000 pušaka, 500 puškomitraljeza i 100 mitraljeza. Kada je Nedić bez okolišanja odbio taj zahtev kao glup i preteran, Pantić je upozorio Nedića da će se istog dana voditi pregovori preko opunomoćenog komandanta korpusa i da je Mihailoviću za pregovore obećana pratnja do Beograda.<ref name="znaci1981"/>}} Naime, deo nemačkih obaveštajnih struktura je smatrao da treba prihvatiti Mihailovićevu ponudu za saradnju sa Nemcima. Tehnički poslovi oko pregovora Draže Mihailovića sa Nemcima povereni su pukovniku Branislavu Pantiću i kapetanu Nenadu Mitroviću. Oni su 28. oktobra 1941. krenuli za Beograd, gde su se susreli sa nemačkim kapetanom [[Josef Matl|Jozefom Matlom]], oficirom vojno-obaveštajne službe Abver ([[Abwehr]]). O Mihailovićevoj ponudi kapetan Matl je sačinio izvještaj (“''Predmet'': Četnički odredi jugoslovenske vojske pod komandom pukovnika Draže Mihailovića stavljaju se na raspolaganje za borbu protiv komunista u saradnji sa nemačkim Vermahtom”), koji će nadređenima poslati 30. oktobra 1941. godine: {{izdvojeni citat|Pukovnik Pantić je izjavio da je od strane pukovnika Draže Mihailovića ovlašćen da stupi u vezu sa predsednikom vlade generalom Nedićem, kao i sa nadležnim instancama u nemačkom Vermahtu, kako bi se četnički odredi jugoslovenske vojske, koji se nalaze pod komandom Draže Mihailovića stavili na raspolaganje u cilju suzbijanja komunizma u Srbiji. Izjava je punovažna. Pukovnik Pantić daje kao garanciju svoju oficirsku čast. General Nedić je u to upućen na osnovu ličnih razgovora koje je s njim vodio pukovnik Pantić ujutro 28. 10; on odobrava taj korak i želi da se što pre pristupi njegovom sprovođenju i aktiviranju.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_238.htm Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981.], str. 857.</ref>|Kapetan [[Josef Matl]]}} Milan Nedić je smatrao da mu je pregovorima između Mihailovićevih predstavnika i predstavnika nemačkog okupatora ugrožen politički kredibilitet. Prethodno je Nedić odbio nastavak pregovora i materijalnu i vojnu pomoć Mihailovićevom pokretu, što zbog opreza prema Nemcima, osluškujući kakav je njihov stav o saradnji sa četnicima, što zbog bojazni da Mihailovićeva legalizacija kod okupatora može ugroziti njegovu političku poziciju. O ovome je takođe rekapitulirao Harold Turner, 6. novembra 1941: {{izdvojeni citat|Nedić je ponovo odbio pregovore sa Mihailovićem, ali me je zamolio da mu objasnim kakvu igru Nemci igraju sa Mihailovićem. Uveravao sam general-pukovnika Nedića da može biti siguran da opunomoćeni komandant korpusa neće preduzimati nikakve akcije koje bi povredile ličnost ili politiku predsednika vlade Nedića. Njegovo mišljenje o Mihailovićevoj situaciji je sledeće: Mihailović se nalazi neposredno pred uništenjem, pitanje je samo vremena. Sam Mihailović oseća da sve više slabi i želi da dobije u vremenu da bi se spasao, naročito preko zime. On je potpuno nepouzdana ličnost i zato Nedić smatra da nema svrhe pregovarati.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_243.htm Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981.], str. 869-870.</ref>}} 11. novembra Mihailović se [[sastanak u Divcima|sastao sa Nemcima u selu Divci]], ali su oni odbili njegove usluge i zatražili razoružanje četnika. Mihailović je odbio da položi oružje, ali je nastavio borbu protiv partizanskog pokreta, što je bilo od nesumnjive koristi nemačkom okupatoru. Našavši se u još težoj situaciji nakon prelaska Glavnog štaba NOV i POJ i glavnine partizanskih snaga u Bosnu i Sandžak, čemu je znatno doprinela Mihailovićeva spremnost da napada partizane u momentu kad oni pokušavaju da suzbiju nemačku ofanzivu, Mihailoviću se ponovo nametnula nužnost saradnje sa kvislinškim strukturama, naročito u kontekstu nemačke spremnosti da ga gone kao odmetnika. U dnevnim izvještajima iz sredine novembra 1941, poslatih iz komande Jugoistoka, može se zaključiti da u glavnom štabu Vrhovne komande Wehrmachta nijesu znali ko je pukovnik Mihailović. Nezavisno od ovoga, njegova ponuda o zajedničkoj borbi protiv partizana je odbijena i zatraženo je polaganje oružja: {{izdvojeni citat|13.11.41: Vrhovna komanda oružanih snaga traži provjeru vijesti da je /izvjesni/ Mihailović poslao delegate Nediću, i preko njih ponudio Nijemcima pregovore. Navodno je prijedlog odbijen, jer Nijemci žele da pregovaraju s njim direktno, a ne preko posrednika. Nakon savjetovanja komande Jugoistoka i njemačkog generala u Srbiji, Vrhovna komanda je telefonski obavještena o sljedećem: Vođa bandi Mihailović je njemačkom generalu u Srbiji ponudio zajedničku borbu protiv komunista. Ponuda je odbijena sa zahtjevom za bezuslovnu kapitulaciju. Odgovor je izostao. Jučer prvi put zabilježene borbe između Mihailovićevih bandi i komunista. Ovo ne mjenja stav da se traži bezuslovna kapitulacija.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=124&rec=311&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000119.]</ref>}} {{izdvojeni citat|17.11.41: Savjetovanje kod načelnika štaba komande Jugoistoka: Ponuda pukovnika Mihailovića da stavi svoje snage na raspolaganje za borbu protiv komunista je odbijena i zatražena je bezuslovna predaja. Mihailović je tražio da se konsultuje sa svojim komandatima. Mihailović također tražio oružje za borbu protiv komunista! Ovo je igra, borba između bandi za izvor oružja! Ipak, čini se da jedan dio Mihailovićevih bandi iskreno želi da se bori protiv komunista.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=127&rec=311&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frames no. 000121—000122.]</ref>|Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka za septembar 1941 (30. septembar 1941.).}} === Početak otvorenog sukoba sa partizanima, novembar 1941. === {{main|Napad četnika na Užičku Republiku}} Sukob u ustaničkim redovima bio je katalizator saradnje ravnogorskih odreda sa formacijama srpske kvislinške vlade. „Čete pukovnika Draže Mihailovića“ sarađuju sa Nedićevim odredima u zauzimanju [[Ljig]]a 7. novembra i na prostoru [[Lazarevac]]-[[Belanovica]] 13. novembra. Takođe, pod komandom majora [[Milana Kalabića]] (otac [[Nikola Kalabić|Nikole Kalabića]]), Požeški i Gornjomilanovački ravnogorski odred vode intenzivne borbe protiv partizana kod [[Rudnik (planina)|Rudnik]]a 19. i 20. novembra, a zabilježena je saradnja i majora [[Velimir Piletić|Velimira Piletića]] sa žandarmerijskim odredima u borbama sa partizana kod [[Kučevo|Kučeva]] 18. novembra 1941.<ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, [[Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu]], 2019, str. 46-47.</ref> O žestini borbi koje su četnici Draže Mihailovića vodili skupa sa nedićevskim odredima napadajući na [[Slobodne teritorije u Narodnooslobodilačkom ratu|partizansku slobodnu teritoriju]], naročito svjedoči izvještaj komande Žandarmerije od 18. novembra 1941, u kome se, između ostalog, kaže: {{izdvojeni citat|Komandant Kolubarske grupe major g. Kalabić depešom, poslatom 17 novembra o. g. iz Aranđelovca, javlja: „Danas mi je javljeno da se koncentrisalo do 480 komunista na prostoru od sela Garaša, Bosuta i Dragolja... Odmah sam uputio tri stotine četnika Ravnogoraca i sto mojih vojnika da ih napadnu. Borba je otpočela u 15 č. i završena око 18 č. u reonu sela Dragolja i Bosuta. Ubijeno je 64 komunista i 1 uhvaćen...“<ref>AVII—Nda—53—3—48.</ref><ref>Jovan Marjanović, Ustanak i narodno-oslobodilački pokret u Srbiji 1941, Institut društvenih nauka, Beograd, 1963, str. 351.</ref>}} Kako ni tražena efikasnija [[Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu|saveznička]] pomoć, kao ni ona od majora [[Jezdimir Dangić|Jezdimira Dangića]],<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_1_27.htm Naređenje Draže Mihailovića od 9. novembra 1941. komandantu bosanskih četničkih odreda za prebacivanje četničkih jedinica iz istočne Bosne u rejon Užica i Kosjerića radi napada na partizane</ref> nijesu mogle uslijediti brzinom koju je Mihailović želio, on i njegovi komandanti se odlučuju da zatraže pomoć direktno od komandanata Nedićevih i Pećančevih odreda koji su otvoreno služili okupatoru. O ovoj pomoći kapetan [[Ćirilo Dimitrijević]] (oficir [[Legalizovani četnici|legalizovanog]] ''Sandžačkog vojno-četničkog odreda'' (SČO) pod komandom majora [[Miloš Glišić|Miloša Glišića]]; početkom jula 1942. u svojstvu deputata SČO učestvovao je u pregovorima sa pukovnikom [[Milošem Masalovićem]], [[Cvetanom Đorđevićem]] i generalom Milanom Nedićem, koji mu je savjetovao „apsolutnu saradnju sa Italijanima“;<ref>ASŽ, Ž-28, NOR, kut. 13, f. Sandžački četnici, dok. 5а, str. 2–3.</ref> potonji komandant Pribojske brigade JVuO<ref>{{harv|Живковић|2017|p=741, 778}}</ref>), piše Mihailoviću 1943. godine, pored ostalog i sljedeće: {{izdvojeni citat|Potom sam u svojstvu načelnika štaba Rudničke grupe odreda u najkritičinjim danima Ravne gore, bez odobrenja svoga komandanta slao municiju, opremu i puškomitraljeze na Ravnu goru, gde su trupe đenerala g. Mihailovića bile blokirane od komunista radi uništenja. Iz ovih dana imam telefonsko priznanje đenerala g. Mihailovića Draže, koji mi je tom prilikom zahvalio i naredio da mu se imam javiti kada dođe do izražaja.<ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, VK—X 13.</ref>}} Sukob partizanskih i vojnočetničkih snaga od prvih dana novembra 1941, uticao je i na poručnika Nikolu Kalabića i njegovu buduću visoku poziciju u hijerarhiji ravnogorskog pokreta. Naime, Mihailovićevo ustaničko sjedište, Ravna Gora je 10. novembra [[Napad četnika na Užičku Republiku|direktno ugrožena od partizanskih snaga]]. Gotovo svi odredi ostaju bez municije. Pred partizanskim naletom, odredi se povlače. Stanje je dramatično i vode se ogorčene borbe. Mihailović iz [[Brajići (Gornji Milanovac)|Brajića]] rukovodi operacijama, dijelom zakopavajući, dijelom uništavajući najpovjerljiviju arhivu. U takvoj situaciji, poručnik Nikola Kalabić predlaže da se od njegovog oca Milana, penzionisanog žandarmerijskog majora, u tom trenutku komandanta jednog vladinog odreda u Ljigu, zatraži pomoć.<ref>{{Cite web |title=Bojan Dimitrijević: Nikola Kalabić između Čiče i Krcuna?! |url=https://savremenaistorija.com/2017/06/28/nikola-kalabic-izmedu-cice-i-krcuna/ |access-date=2023-12-28 |archive-date=2023-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231228100857/https://savremenaistorija.com/2017/06/28/nikola-kalabic-izmedu-cice-i-krcuna/ }}</ref> Major Milan Kalabić (Kalabić je od kraja 1941. okružni načelnik u [[Kragujevac|Kragujevcu]]; 28. januara 1942. srpska vlada ga unaprjeđuje u čin potpukovnika<ref>Nebojša Stambolija, n.d., str. 34. i 60.</ref>), na zahtjev Draže Mihailovića, stavio je četnicima na raspolaganje osam kamiona municije za borbu protiv partizanskih odreda. Municija je odmah prebačena u [[Ba (Ljig)|selo Ba]] i podijeljena Mihailovićevim odredima. Kako bi Mihailoviću dodatno olakšao situaciju, stariji Kalabić je istovremeno angažovao i sve svoje snage u borbi protiv partizana u oblasti planine Rudnik. Od tada Nikola Kalabić postaje jedan od najvažnijih četničkih komandanta, a Milan Kalabić jedan od najodanijih saradnika Draže Mihailovića u srpskim kvislinškim redovima.<ref>[https://znaci.org/00001/11_9.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje NAPAD NA UŽICE I BORBE OKO ČAČKA]</ref> Potpukovnik [[Manojlo Korać]], komandant Požeškog četničkog odreda (sredinom novembra 1941. legalizovanog pri Nedićevom upravnom aparatu, gdje će Korać postati načelnikom okruga Užičkog), u knjizi ratnih memoara “Između Draže i Nedića“, objavljenoj [[2015]]. u izdanju [[Kragujevac|kragujevačkih]] ''Pogleda'', prisjeća se da je prisustvovao susretu između Milana Kalabića i Draže Mihailovića, do kojeg je došlo u Belanovici krajem novembra 1941. godine. Tom prilikom je i Kalabić mlađi odsjeo kod svog oca nekoliko dana. Prema Koraćevom svjedočenju, na ovom je sastanku dotadašnja saradnja između kvislinških oružanih snaga i ravnogorskog pokreta konačno formalizirana: {{izdvojeni citat|Posle kraćeg informativnog razgovora, pređosmo na stvar. Kalabić poče izlagati način vođenja dosadašnje borbe protiv komunista, kao i plan daljeg čišćenja Srbije od komunističkih delova i grupa. Posle toga izloži i način snabdevanja oružanih odreda hranom, novcem, municijom, oružjem, odećom, obućom i ostalom vojnom opremom. I najzad upozna ga sa svima naređenjima i instrukcijama đenerala Nedića u pogledu rada na terenu, kao i u svemu ostalom što je smatrao za potrebno da iznese. Đeneral Mihailović sasluša ovo izlaganje, a zatim zapita Kalabića, da li je u mogućnosti da nešto oružja, municije i obuće, koje dobija od srpske vlade, odvoji i pošalje na Ravnu Goru. Zatim se đeneral Mihailović zainteresova za dalji pokret i dislokaciju srpskih oružanih snaga đenerala Nedića, zahtevajući od Kalabića da na svaki način Požeški četnički odred uputi u Požegu, radi dalje borbe u tim krajevima. I najzad, zamoli majora Kalabića da po mogućstvu svoje objave za slobodno kretanje i legitimacije za nošenje oružja, izdaje i ljudstvu Ravne Gore koje mu se za to obrati, pošto su u to vreme, u očima Nemaca, naročito u okrugu Užičkom i Kragujevačkom, objave, putne isprave i oružne legitimacije sa potpisom majora Kalabića, imale puno poverenje, tako da je jedino sa njegovim ispravama kretanje bilo neometano od organa vlasti. Major Kalabić dade potrebna objašnjenja i obeća da za račun Ravne Gore učini sve što može, naročito u pogledu izdavanja objava i oružnih listova.<ref>Манојло Кораћ, Између Драже и Недића, Погледи, Крагујевац, 2015, стр. 222.</ref>}} Srpski istoričari Bojan Dimitrijević i Nemanja Dević ocjenjuju da je riječ o veoma važnoj epizodi u istoriji okupirane Srbije u Drugom svjetskom ratu: „U ovim događajima, koji su se pokazali ključnim u odbrani i održanju Ravnogorskog pokreta, pukovnik Mihailović definitivno stiče naklonost prema Kalabićima. U njemu je bila i tajna kasnijeg Nikolinog uspeha i napredovanja u pokretu, koje je proizilazilo iz velike pomoći koju je ravnogorcima pružao njegov otac“.<ref name="leskovackizbornik.rs">[https://leskovackizbornik.rs/index.php/zbornik/article/view/159 Немања Девић, Бојан Димитријевић — МИЛАН КАЛАБИЋ: ОД РАТНИКА ЗА СТАРУ СРБИЈУ ДО РАВНОГОРЦА]</ref> Četnici Draže Mihailovića su, uz posredstvo samozvanog vojvode [[Jovana Škavovića Škave]], 13. novembra 1941. [[Predaja zarobljenih partizana Nijemcima novembra 1941.|predali Njemcima oko 365 zarobljenih partizana]]. Predaja zarobljenih partizana dogodila se u selu [[Slovac]], smještenom između [[Valjevo|Valjeva]] i [[Lajkovac|Lajkovca]]. Vojvoda [[Kolubara|kolubarski]] Škavović je priznavao komandu Koste Pećanca, ali je aktivno sarađivao i sa četnicima Draže Mihailovića u borbi protiv partizana. U predaji zarobljenika učestvovao je i potporučnik Pavle Mešković, ravnogorski oficir. Ovim je činom Mihailović htio ukazati okupatoru da su četnici i dalje voljni da sarađuju, iako je njegova inicijativa za saradnju bila odbijena 11. novembra 1941. na [[Sastanak u Divcima|pregovorima u Divcima]]. [[Wehrmacht]] je 27. novembra 1941. strijeljao najmanje 261 partizana zarobljenog i ustupljenog od strane četnika.<ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 58.</ref> Presudom Vrhovnog vojnog suda [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|FNRJ]] od [[15. juli|15. jula]] [[1946]]. godine u [[Beograd]]u, general Mihailović je bio proglašen odgovornim za izvršenje i ovog zločina: {{izdvojeni citat|Optuženi Mihailović je u noći između 13. i 14. novembra 1941. godine, tj. iste noći kada se sastao sa gestapovcem, kapetanom Matlom, naredio svom komandantu Daki Tešmanoviću da oko 365 zarobljenih partizana preda Srpskoj državnoj straži u selu Slovac, iako je znao da će ih Srpska državna straža postreljati ili predati Nemcima. To je učinjeno tako da ih je Tešmanović predao Jovanu Škavi a ovaj Nemcima. Nemci su od ovih predatih partizana streljali oko 270, a ostale oterali u logore.<ref name="Presuda">[https://www.znaci.org/00001/60_3_34.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima]</ref>|Presuda Dragoljubu Mihailoviću}} Partizansko-četnički sukobi i slabljenje snaga otpora pogodovali su njemačkom okupatoru da neometano pripremi [[Operacija Užice|završnu ofanzivu]] na slobodnu teritoriju [[Užička Republika|Užičke republike]]. U napadu na partizansku slobodnu teritoriju učestvovale su [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]eve, [[Kosta Pećanac|Pećančeve]] i Nedićeve jedinice pod komandom pukovnika [[Koste Mušickog]], kao i neke bivše jedinice Draže Mihailovića koje su ušle u sastav kvislinških snaga. Time su se ove jedinice i formalno legalizovale kod Nijemaca, ali su i dalje bile pod Mihailovićevom komandom.<ref>Радивоје Папић, ''Ужичка република 1941. Водич кроз изложбу'', Народни музеј Ужице, 2017, стр. 136.</ref> [[Boško Kostić]], sekretar [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]], svjedoči u svojim memoarima da je slom partizanske Užičke republike nastupio kao posljedica vojne kooperacije „udruženih nacionalnih snaga“ u okupiranoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Pošto su se sada nacionalisti ujedinili, to svi kreću na takozvanu Titovu „Sovjetsku Užičku republiku“. U ovim borbama učestvuju četnici pukovnika Mihajlovića pod komandom ppukovnika Manojla Koraća, majora Glišića, kapetana Vučka Ignjatovića, poručnika Predraga Rakovića, itd. Srpskim dobrovoljcima komanduje njihov komandant pukovnik Kosta Mušicki. U tim borbama učestvuju i podoficiri i žandarmi pod komandom ppukovnika Milana Kalabića i majora Savovića, i četnici Koste Pećanca. Samo blagodareći ovoj akciji udruženih nacionalnih snaga, razbijena je „Sovjetska Užička republika“, a partizani, na čelu sa Titom, oterani iz Srbije.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana - Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 66–67.</ref>}} Pukovnik [[Jovan Trišić]], pomoćnik komandanta [[Srpske žandarmerije]], uhapšen je 9. novembra od strane [[Specijalne policije Uprave grada Beograda]]. Saslušavao ga je lično [[Ilija Paranos]], šef Specijalne policije. U Trišićevoj kancelariji, kao i u stanu, pronađeno je mnogo materijala koji je poslužio za optužbe, te je istog dana odveden u [[Logor Banjica|Banjički logor]]. Naime, pukovnik Jovan Trišić je brojnim ravnogorcima izdavao legitimacije o pripadnosti žandarmeriji kako bi se ovi nesmetano mogli kretati kroz okupirana područja. [[Gestapo]] je zaplijenio jednu takvu objavu i dobio priznanje od čovjeka kod koga je nađena da mu je izdata lično od strane Trišića. O hapšenju pukovnika Trišića, kao i o reakciji generala Nedića, piše u emigraciji Nedićev bliski rođak [[Stanislav Krakov]], predratni direktor [[Radio Beograd]]a i urednik više kvislinških glasila tokom okupacije: {{izdvojeni citat|Šef Opšte policije Paranos, na naređenje Dragog Jovanovića, uputio je odmah dva svoja inspektora — napominjem da su obojica živi i danas — u Glavni generalštab gde se nalazila komanda žandarmerije. Oni su se javili kod komandanta generala Stevana Radovanovića — koji je takođe živ u emigraciji — pokazali mu akt Gestapoa i naređenje upravnika grada da izvrše pretres kancelarije Trišićeve i da ga uhapse. U prisustvu generala Radovanovića inspektori su ušli kod Trišića, saopštili mu odluku koju su dobili i izvršili pretres. U fijokama pisaćeg stola Trišićevog našli su više praznih žandarmerijskih legitimacija, istih kakva je nađena kod zarobljenog četnika, razna druga dokumenta i najzad mobilizacione spiskove aktivnih i rezervnih oficira pripadnika pokreta Draže Mihailovića sa njihovim adresama i svim podacima. Koliko se sećam mislim da je bilo 1200 imena, jer se o tome više puta u Nedićevom kabinetu govorilo. Sa Trišićem i sa nađenim kompromitujućim materijalom dva inspektora su se vratili u Upravu grada i referisali svome šefu Paranosu. Kada je ovaj video šta su njegovi činovnici našli kod Trišića, ne obaveštavajući Dragog Jovanovića, telefonirao je Masaloviću i molio da ga general Nedić odmah primi. Sa svim dokumentima je došao u kancelariju Nedićevu da referiše i da pita šta da radi. Nedić mu je naredio: — ''Uništite odmah sav materijal koji ste našli i obavestite Gestapo da sem službenih hartija niste ništa drugo pronašli. Ne radi se samo o životu Trišića, već se radi o životima 1200 srpskih oficira''.<ref>Станислав Краков, Генерал Милан Недић, Књига прва: На оштрици ножа, Минхен, Штампарија Искра, 1963, стр. 265—266.</ref>}} Sumirajući rezultate [[Gušenje ustanka u Srbiji|operacije Užice]], Krakov piše i da je krupni operacijski zahvat masivnih okupatorsko-kolaboracionističkih formacija brzo slomio otpor partizanskih snagâ i [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovnog štaba NOPOJ]]: {{izdvojeni citat|Dve nemačke pešadijske divizije 342-ga i 313-ta, oko i ispred kojih su se nalazili kao odbojnik — da spreče stradanje stanovništva — Nedićevi oružani odredi potpukovnika Velje Jovanovića, majora Milana Kalabića i Savovića, srpski dobrovoljci pod komandom pukovnika Koste Mušickog, Pećančevi četnici i svi «legalizovani» četnički odredi Mihailovićevi, koji su se sada vodili kao trupe srpske vlade, preplavili su tu teritoriju dotle držanu nesmetano od komunista i već istog dana su ušli u Čačak, Požegu, Kosjerić, te je Vrhovni štab Titov u najvećoj žurbi i neredu napustio Užice i sklonio se na Zlatibor. Sledeći dan, 29. novembra, nemački tenkovi su prodrli u Užice i odmah nastavili dalje za Zlatibor sa koga je celo komunističko vođstvo otstupalo ka Sandžaku u panici, dok su partizanski odredi bili desetkovani i razbijeni. Sa Titom je tada bio i engleski kapetan Hadson, koji je napustivši Mihailovića pridružio se partizanima. U ponedeljak, 1. decembra 1941. ostatci partizanskih snaga sa Titom na čelu napustili su konačno Srbiju da se u nju ne vrate skoro pune tri godine. Prešli su u Sandžak, koji se smatrao kao teritorija pod italijanskom upravom, te su Nemci tu na samoj granici između Srbije i Sandžaka prestali da gone već skoro smrvljenog protivnika.<ref>Станислав Краков, н. д., стр. 285—286.</ref>}} === Nastavak saradnje sa kvislinškim strukturama, decembar 1941. === [[Datoteka:Četnici, SDS i SDK.png|350px|mini|levo|Četnici, Srpska državna straža i Prvi puk Srpskog dobrovoljačkog korpusa.]] Uprkos odbacivanju od strane Nemaca, četnici su nastavili saradnju sa Nedićevom vladom. Vredi istaći da Nemci nisu uznemiravali Mihailovićeve četnike nakon njegovog odbijanja da prihvati kapitulaciju na sastanku u Divcima, 11. novembra 1941, dok su četnici izbegavali borbe sa nemačkim okupatorom još pre ovog datuma. Bilo je očigledno da je nemačka ofanziva na Užice zaobišla četničku Vrhovnu komandu i glavninu četničkih snaga na Ravnoj gori. Mihailović je imao informacije iz kvislinških izvora da će nemačke snage nakon okončanja borbi protiv partizana nastojati da eliminišu snage pod njegovom komandom. "Stoga je Draža Mihailović požurio da iskoristi vreme kada ga okupator ne dira i da spasava što se spasti može. Mihailović je napravio plan da veći deo svojih četnika uključi u Nedićeve oružane odrede, da ih legalizuje kod Nemaca, da na taj način očuva svoje ljudstvo i da ga i dalje koristi u borbi protiv partizanskih odreda Srbije. U vezi s tim, Mihailović je na Ravnoj gori, 30. novembra 1941, održao sastanak četničkih komandanata sa teritorije obližnjih okruga (Nemci su već tada bili zauzeli Čačak i Užice, a glavnina partizanskih snaga povukla se u Sandžak).<ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.], str. I/265-267.</ref> Zapisnik sa ovog sastanka nije sačuvan, ali o njemu svedoči izveštaj koji je Draži Mihailoviću decembra 1942. poslao poručnik [[Predrag Raković]], komandanta legalizovanog Ljubićkog četničkog odreda, kao i zapisnik sa sudskog saslušanja četničkog majora [[Miloš Glišić|Miloša Glišića]], načelnik štaba Požeškog četničkog odreda. On je na suđenju 1946. izjavio: {{izdvojeni citat|Na Ravnoj gori sa Dražom je održano savetovanje komandanata odreda. Na ovom savetovanju Draža je naredio da se stupa u vezu sa Nedićevim odredima, radi popravljanja situacije. Rekao je da odredi i dalje ostaju pod njegovom komandom i da je ovo samo privremeno rešenje.<ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d.], str. I/267.</ref>}} Britanski oficir za vezu [[Duane Hudson|Bil Hadson]] je stigao je na Ravnu goru noću između 7. i 8. decembra dok su Nemci vršili [[Operacija Mihailović|ofanzivu na Mihailovićevu komandu]]. On kaže da su se četnici izvukli prelaskom u Nedićeve odrede: {{izdvojeni citat|Dobio sam utisak da bi britansku pomoć najbolje bilo koncentrisati na Mihailovića ako on još postoji nezavisan od Nedića. Rekao sam to Titu i njegovima i uputio sam se natrag u poplavu Nemaca i kvislinga. [...] Nisam našao nikakve ostatke Mihailovićevih ljudi, izuzev njega lično i nekoliko oficira. Svi drugi su se pretvorili u Nedićeve ljude i otišli, na potpuno razočaranje Švaba.<ref name="Znaci.net">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/5_3.htm |title=William Deakin - EMBATTLED MOUNTAIN (Bojovna planina) |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|[[Duane Hudson|Bil Hadson]]}} Na osnovu odluke četničke Vrhovne komande na Ravnoj gori, četnički odredi pod komandom Draže Mihailovića u čačanskom kraju legalizovali su svoje delovanje u okviru kvislinških formacija početkom decembra 1941. i na taj način su se statusno izjednačili sa vladinim četnicima, odnosno četnicima vojvode Koste Pećanca. Samo dva dana po okončanju operacije Mihailović (10. decembra 1941) novopostavljeni vojnoupravni komandant Srbije general [[Paul Bader]] pisao je svojim pretpostavljenima: {{izdvojeni citat|Mihailovićeva grupa može sad da se smatra razbijenom... Mnoge Mihailovićeve pristalice, izgleda da su pobegle u šume i planine. Postoje izveštaji prema kojima sve obezglavljene bande pokušavaju da se prebace u četničke jedinice Koste Pećanca. Znaci ukazuju na to da su neki srpski vladini krugovi, sve do pred kraj, hteli doći u vezu sa Mihailovićem, kako bi se poštedela srpska krv. Na istoj su liniji i nastojanja srpskog ministra predsednika Nedića, a koja imaju za cilj da spreče oštar postupak protiv Mihailovićevih pristalica, koji su, navodno, na to bili samo prisiljeni.<ref>Zbornik NOR-a, tom I, knjiga 1, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1949, str. 636—637.</ref>}} Prethodno, tokom novembra 1941, legalizovan je Jelički četnički odred Miloja Mojsilovića, koji je prethodno priznavao komandu Draže Mihailovića. O legalizaciji Mihailovićevih četnika u čačanskom kraju nedvosmisleno svedoči izveštaj poručnika [[Predrag Raković|Predraga Rakovića]], komandanta Ljubićkog četničkog odreda, Draži Mihailoviću iz decembra 1942. Raković navodi da je "posle održane sednice na Ravnoj gori 30. novembra 1941. i prema dobivenim instrukcijama" noću između 30-31. novembra krenuo ka Gornjoj Gorevnici gde se njegov odred od 200 boraca susreo sa 5. dobrovoljačkim odredom, formacijom Srpskog dobrovoljačkog korpusa, pod komandom potpukovnika [[Marisav Petrović|Marisava Petrovića]]. Istog dana je Raković zamoljen, kako se navodi, da sa Ljubićkim četničkim odredom "pođe u pretres terena G. Gorevnice i čišćenje od komunista", pri čemu su četnici snabdeveni municijom od SDK. Uveče je Raković sa Petrovićem otišao u Čačak gde se susreo sa komandantom SDK, pukovnikom [[Kosta Mušicki|Kostom Mušickim]], koji je bio zapovednik kvislinških snaga u čišćenju zapadne Srbije od preostalih partizanskih snaga. {{izdvojeni citat|Uglavnom to veče sam sa njima dogovorio da ostanem na terenu sa svojim odredom radi čišćenja terena od komunista, što mi je u stvari i bio zadatak kad sam pošao na svoj teren sa Ravne gore. (...) Uništenje komunista bilo je potrebno i meni i Nemcima i ljotićevcima, te smo se u ovom poslu složili i postali 'saveznici'.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_209.htm Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981.], str. 766-767.</ref>}} Sukladno dogovorima viših instanci, [[Prvi valjevski četnički odred]], čiji je komandant [[Neško Nedić]], izdao je 13. decembra 1941. naređenje za saradnju sa kvislinškim vlastima u borbi protiv partizana: {{izdvojeni citat| 2) Da komandir opštinskih četa stupa u dodir sa postavljenom opštinskom upravom i ne pokazujući ovaj akt saopšti joj da je određen da formira oružane snage na teritoriji opštine koje će služiti kao potpora vlasti radi održavanja mira i poretka a naročito kao oružana snaga za suzbijanje komunista ako se i kad pojave na teritoriji opštine. Ovaj štab će preduzeti sve potrebne mere da ovakav rad bude prećutno odobren i od strane Nedićevih odnosno nemačkih vlasti. <br /><br /> 6) Komandiri će narediti svojim seoskim komandirima da odmah otpočnu sa patroliranjem. Ova mera je neophodna jer se komunisti pošto su razbijeni vuku kroz sva sela u bednom stanju i malim grupama a u interesu je naše stvari da ih odmah razoružavamo. <br /><br /> 9) Početi odmah sa propagandom protiv komunista i svugde i na svakom mestu objasniti istinu da je do ovoga žalosnog stanja došlo zato što su oni u želji da preotmu vlast počeli borbu prerano. (...) Mi zato ne možemo i nećemo zajedno sa Nemcima, ali nećemo ni u otvorenu borbu, koju sada ne možemo izdržati. (...) Dotle dok ovaj momenat ne dođe mi moramo iskoristiti rasulo kod komunista da ih razoružamo te da nam na proleće ponovo ne ometu naš rad.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_33.htm Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981.], str. 90-91.</ref>}} Neposredno nakon odlaska glavnine četničkih snaga sa Ravne gore, pri čemu se većina četničkih odreda legalizovala kod Nemaca integrišući se u kvislinške snage, usledio je napad nemačkih snaga na četničku Vrhovnu komandu na Ravnoj gori. Kako je u svom izvještaju iz druge polovine 1942. godine naveo njemački kapetan [[Ernest Wiesshaupt]], tada su pukovniku Mihailoviću u pomoć pritekli najviši rukovodioci kvislinške uprave u Srbiji: „Istragom je dokazano da je jedan član Vlade, ministar unutrašnjih poslova [[Milan Aćimović|Aćimović]] u razgovoru pokušao da, preko pukovnika srpske pomoćne žandarmerije [[Kosta Mušicki|Mušickog]], dođe u vezu sa Mihailovićem. Dva srpska žandarmerijiska oficira kojima je poveren ovaj zadatak uhvaćena su od nemačkih jedinica. Protiv Mušickog i drugih okrivljenih žandarmerijskih i četničkih oficira preduzet je vojnosudski postupak“.<ref>[https://znaci.org/zb/4.php?broj=544&bk=2&vol=12 Borbe protiv ustaničkog pokreta na području Jugoistoka od juna 1941. do avgusta 1942. godine], u Zbornik NOR-a, tom XII, knjiga 2: Dokumenti Nemačkog rajha 1941—1945, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1976, dokument br. 209, str. 1039.</ref> Istoričari [[Kosta Nikolić]] i [[Bojan Dimitrijević]] tvrde: „Taj kontakt doveo je Nedića u veoma težak položaj, ali je on uspeo da ubedi Nemce kako za to nije znao i da je Aćimoviću izričito zabranio da ima bilo šta sa 'Mihailovićevim pitanjem'. Ipak, pukovnik Mušicki je uhapšen i ispitivan, ali je Nedić uspeo tokom 1942. da ga oslobodi“.<ref>Коста Николић, Бојан Б. Димитријевић, Генерал Драгољуб Михаиловић 1893-1946. Биографија, Београд, 2011, стр. 174.</ref> Kosta Mušicki je uhapšen 9. decembra 1941. upravo zbog pomoći ravnogorskim četnicima. Boravio je izvesno vreme u nemačkom zatvoru. Milan Nedić je 3. decembra 1942. ponovo postavio pukovnika Mušickog za komandanta [[Srpski dobrovoljački SS korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]].<ref>Mладен Стефановић, Збор Димитрија Љотића 1934-1945, Београд, 1984, стр. 223.</ref> Kosta Mušicki je u istražnom postupku 1946. naveo da je „uhapšen od strane Nemaca i izveden pred ratni sud zbog pokušaja uspostavljanja veza sa Dražom Mihailovićem“.<ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d.], str. I/271, fus. 67.</ref> [[Operacija Mihailović|Nemački napad na Mihailovićev štab]] i delove njegovih snaga koje nisu legalizovane, u rejonu Ravne gore i u nekim okolnim selima, započeo je 6. decembra 1941. i trajao je dva dana. Mihailović je uspeo da izbegne hvatanje u Struganiku i da se skloni, nakon čega se nekoliko meseci skrivao u različitim delovima zapadne Srbije. Major kvislinške žandarmerije [[Milan Kalabić]], zapovednik dela kvislinških snaga u zapadnoj Srbiji, otac Mihailovićevog bliskog saradnika [[Nikola Kalabić|Nikole Kalabića]], pomagao je Mihailoviću obaveštavajući ga o nemačkim poterama.<ref>Коста Николић, Бојан Б. Димитријевић, н.д., стр. 180.</ref> Osim hvatanja Mihailovićevih saradnika, zarobljavanja dijela boraca te bjekstva u ilegalu samog generala Mihailovića, njemačka ofanziva nije polučila znatniji uspjeh. Jedan od razloga bila je tih dana široko sprovođena [[Legalizovani četnici|legalizacija vojnih četnika]], tj. njihova integracija u oružane snage Vlade generala Nedića. U trenutku kada se biralo između progona ili prikrivanja među raznorodnim Nedićevim formacijama, izbor drugog rješenja pokazao se spasonosnim za Mihailovićevu organizaciju. Ova pragmatična solucija učiniće da veći dio pripadnika ravnogorskog pokreta preživi tešku zimu 1941/42. o trošku generala Nedića, učestvujući u operacijama protiv partizana ili ostajući kod svojih kuća.<ref>Бојан Б. Димитријевић, Војска Недићеве Србије 1941-1945, Институт за савремену историју, Београд, 2011, стр. 119.</ref> == Saradnja sa Nedićevom vladom krajem 1941. i tokom 1942. == {{izdvojeni citat|Onima u Upravi grada reći da nemilosrdno raščišćavaju sa komunistima.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/4_14_1_72.htm |title=ZBORNIK DOKUMENATA VOJNOISTORIJSKOG INSTITUTA: TOM XIV, KNJIGA 1 |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|Depeša Draže Mihailovića od 17. aprila 1942. godine}} === Legalizacija četnika Draže Mihailovića === {{main|Legalizovani četnici}} [[Datoteka:Smotra četnika.jpg|minijatura|Nemački okupator za vreme vršenja smotre legalnih četnika u Srbiji.]] {{izdvojeni citat|Nedić je po svaku cenu hteo da spase Mihailovićeve odrede u Zapadnoj Srbiji od uništenja prilikom nemačke ofanzive. Već i ranije, on je bio u kontaktu s većinom baš tih četničkih komandanata u Zapadnoj Srbiji, jer ih je snabdevao oružjem i municijom u njihovoj borbi protiv komunista, te je tu vrlo brzo i efikasno bio postignut sporazum između Nedićevih i Mihailovićevih oficira. Svi četnički odredi na ugroženom terenu imali su da se u roku od nekoliko dana pre početka nemačke akcije «legalizuju», tj. da se stave Nediću na raspoloženje, stvarno ili fiktivno, te da se vode kao njegove jedinice; da budu snabdevene njegovim objavama i da, isto kao i ljudstvo oružanih odreda, odnosno dobrovoljci, primaju sve potrebe u municiji, hrani i novcu od predsednika srpske vlade.<ref>Станислав Краков, Генерал Милан Недић, Књига прва: На оштрици ножа, Минхен, Штампарија Искра, 1963, стр. 280.</ref>|[[Stanislav Krakov]] o legalizaciji Mihailovićevih četničkih odreda}} {{izdvojeni citat|Ne sme se izgubiti iz vida da je dužnost svih Srba, a prvenstveno svih delova srpske državne sile — pa bili to četnici, dobrovoljci ili stražari — da svim silama rade na održavanju mira, obnovi i stvaranju bolje budućnosti Srbije, kao i to da je naš zajednički zadatak jedan te isti, tj. uništenje svih komunističkih bandi.<ref>[http://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/154_4.pdf |date=2022-09-04 }}, str. I/296.</ref>|Pukovnik [[Borivoje Jonić]] u naredbi pripadnicima SDS-a od 13. juna 1942.}} {{izdvojeni citat|Mihailović je prve nedelje 1942. godine proveo u Crnoj Gori i Sandžaku, uspostavljajući neposrednu kontrolu nad lokalnom četničkom organizacijom i stvarajući jednu planinsku bazu, iz koje su ranije partizani bili prisiljeni da povuku svoje glavne snage severno, u istočnu Bosnu. Mihailovićeva organizacija u Srbiji postojala je kao pasivna teritorijalna tvorevina, uglavnom na hartiji, pod zaštitom Nedićeve političke i vojne strukture.<ref name="Znaci.net">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/5_3.htm |title=William Deakin - EMBATTLED MOUNTAIN (Bojovna planina) |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|Sir [[William Deakin]], “The Embattled Mountain”}} Prema navodima [[William Deakin|Williama Deakina]], Mihailović se početkom 1942. godine, gonjen od strane Nijemaca, sklonio u [[Sandžak]] (prije nego će preći u [[Crna Gora|Crnu Goru]] maja te godine), u zonu pod italijanskom okupacijom. Do početka 1942. godine "ravnogorski pokret istopio se u redovima Nedićeve milicije i konačno se ponovo pojavio, umanjen, u Crnoj Gori."<ref name="Deakin2">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/5_3.htm |title=William Deakin, BOJOVNA PLANINA |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref> Mihailović se skrivao nekoliko mjeseci, ali je Nedićeva vlada do marta 1942. saznala gdje se nalazi, pa je s njemačkim znanjem i dopuštenjem došlo do sastanka između njega i [[Milan Aćimović|Milana Aćimovića]]. [[Paul Bader|General Bader]] je 26. marta obaviješten da je Mihailović obnovio ponudu srpskoj vladi »da joj se stavi na raspolaganje za borbu protiv komunista«. Budući da je general Mihailović sada bio ministar vojske, mornarice i vazduhoplovstva u [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|izbjegličkoj vladi]], njegova je nova ponuda imala sasvim drugi značaj, iako je u biti bila jednaka [[Sastanak u Divcima|onoj iz Divaca]] u novembru 1941. Bader je ipak odbio ponudu i naredio da se ta odluka saopći generalu Nediću, s napomenom da je Nedić slobodan to objaviti.<ref>NAW, mikrofilm br. T-501, rola 247, snimak 920; rola 257, snimak 1232.</ref><ref name="Jozo Tomasevich 1945">[https://znaci.org/00001/40_45.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje DVOJNA POLITIKA U SRBIJI]</ref> Za to vrijeme, brojni su se ravnogorski komandanti u Srbiji legalizovali kod kvislinške Nedićeve uprave: * [[Predrag Raković]] (Ljubićki četnički odred) * [[Vučko Ignjatović]] (Požeški četnički odred) * [[Miloš Glišić]] (Požeški četnički odred) * [[Manojlo Korać]] (Užičko-požeški četnički odred) * [[Momčilo Matić]] (Drinski samostalni četnički odred) * [[Božidar Ćosović-Javorski]] (Javorski samostalni četnički odred) * [[Dušan Radović Kondor]] (Zlatiborski četnički odred) * [[Nikola Mladenović]] (Crnogorski četnički odred) * [[Radovan Stojanović]] (Takovski četnički odred) * [[Vojislav Pantelić]] (Jadarski/Podrinski četnički odred) * [[Svetolik Protić]] (Grupa valjevskih četničkih odreda) * [[Dragiša Ninković]] (Kačerski četnički odred) * [[Radojko Jovandarić]] (Kotlenički četnički odred) * [[Dobrisav Ordagić]] (Račanski četnički odred) * [[Živojin Lazović|Živan Lazović]] (u [[beograd]]skom okrugu) * [[Borivoje Rajković]] (u [[Kosjerić]]u) * [[Miloje Mojsilović]] (Jelički četnički odred) * [[Dušan Smiljanić]] (Gružanski četnički odred) * [[Ljubomir Jovanović Patak]] (komandant Srpske državne straže u [[Zaječar]]u) * [[Ljubomir Mihailović Long]] (zamjenik komandanta Srpske državne straže u [[Jagodina|Jagodini]]) * [[Nikola Kalabić]], i dr.<ref name="Branko Petranović 1945">[https://www.znaci.org/00001/92_4.pdf Branko Petranović, Srbija u Drugom svetskom ratu, 1939-1945, Beograd, 1992.], str. 271.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/155_3.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.], str. I/270.</ref> Sekretar [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]] [[Boško Kostić]] piše nakon rata o legalizaciji Mihailovićevih odreda sljedeće: {{izdvojeni citat|Mnogi četnički odredi legalizovani su tada kao vladini. Tako, na primer, odred ppukovnika Manojla Koraća, majora Glišića, kapetana Vučka Ignjatovića. Drugi ravnogorski odred poručnika Predraga Rakovića u Čačku legalizuje komandant V dobrovoljačkog odreda Marisav Petrović. Rakovićev odred, koji je stacionirao u Čačku, dobija naziv „Samostalni četnički ljubićski odred Tanasko Rajić“. <br /> U to vreme djeneral Milan Nedić šalje za Ljig i Ravnu Goru: novac, spremu, municiju, obuću i hranu kako bi pomogao pukovnika Dražu Mihajlovića i njegove četnike.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana — Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 67.</ref>}} Potpukovnik Manojlo Korać je bio komandant Mihailovićevog Zlatiborsko-užičkog odreda, a potom i Požeškog četničkog odreda. Požeški odred se legalizovao kod Vlade Milana Nedića novembra 1941. godine, dok je potpukovnik Korać u kvislinškom upravnom aparatu imenovan za načelnika okruga [[Užice|Užičkog]]. U rukopisu koji je 1945. sačinio o periodu okupacije, a koji je objavljen [[2015]]. pod naslovom “Između Draže i Nedića”, Korać se posebno osvrnuo na legalizaciju četnika Draže Mihailovića. O saradnji JVuO sa oružanim snagama Vlade narodnog spasa, potpukovnik Korać zapisuje lapidarnu napomenu: {{izdvojeni citat|Odredi đenerala Nedića su svugde i na svakom mestu pomagali ravnogorsku organizaciju.<ref>[https://www.pogledi.rs/pretplata-na-knjigu-potpukovnik-manojlo-korac-izmedju-draze-i%E2%80%88nedica.html Потпуковник Манојло Кораћ – Између Драже и Недића]</ref>}} [[Austrija|Austrijski]] istoričar [[Walter Manoschek]] u svojoj knjizi ''Serbien ist Judenfrei. Militärische Besatzungspolitik und Judenvernichtung in Serbien 1941/42'' (objavljenoj na [[Srpski jezik|srpskom jeziku]] [[2007]]. pod naslovom „Holokaust u Srbiji: Vojna okupaciona politika i uništavanje Jevreja 1941-1942“), poziva se na navode iz knjige „Bojovna planina“ F. W. Deakina, kao i na članak<ref>Josef Matl, Jugoslawien im zweiten Weltkrieg, Osteuropa Handbuch, Bd. 1, Jugoslawien, hg. v. Werner Markert, Köln—Graz 1954, s. 99—121.</ref> kapetana ''[[Abwehr]]a'' [[Josef Matl|Josefa Matla]], potonjeg profesora [[Slavistika|slavistike]] na Univerzitetu u [[Graz]]u, te na sljedeći način ocjenjuje legalizaciju Mihailovićevih odreda krajem 1941. i njihovu saradnju sa kvislinškom Nedićevom vladom: {{izdvojeni citat|Kao prvu meru Mihailović je odlučio da — sutradan nakon poraza partizana — legalizuje četničke odrede u sporazumu sa Nedićevom vladom i da se oružane Nedićeve formacije stave na raspolaganje radi ubacivanja u borbu protiv partizana. Od tada je četnike Nedićeva vlada i zvanično potpomagala novcem, hranom i odećom.<ref name="Manošek">[https://www.znaci.org/00001/178_6.pdf Valter Manošek: HOLOKAUST U SRBIJI, poglavlje OTPOR I KOLABORACIJA U SRBIJI 1941. GODINE], Službeni list SRJ/Draslar partner, Beograd, 2007, str. 152—153.</ref>}} Izvode iz Matlova članka, objavljenog 1954. godine u [[Savezna Republika Njemačka|SR Njemačkoj]], a koji referiraju na saradnju Draže Mihailovića sa Nedićem i Ljotićem, prenio je u svojoj knjizi “Armijski đeneral Milan Nedić — Njegova uloga i delovanje u poslednjem ratu“ (izdatoj [[1976]]. u emigraciji u [[Melbourne]]u), profesor [[Lazo Kostić]], koji je u početnoj fazi okupacije vršio funkciju komesara saobraćaja u [[Komesarskoj upravi]] [[Milan Aćimović|Milana Aćimovića]]: {{izdvojeni citat|Još u toku 1941. godine, Nedić je pomagao novcem, hranom i odećom četnički pokret u Srbiji, i nacionalne odrede koje je major Dangić predvodio u Bosni. Godine 1942, Nedić i Ljotić predložili su Draži Mihailoviću dalju pomoć u robi, municiji i novcu. Kao protivuslugu tražili su da Mihailović privremeno ne obrazuje vladu, pošto već postojeća dupla vlada, nemačka vojna uprava i vlada Nedićeva, i tako teško opterećuju stanovništvo zemlje. Nedić i Ljotić su se izjasnili spremnim da u buduće rade zajednički sa Mihailovićem pri imenovanju komandanata oružanih jedinica, kao i pri postavljanju okružnih načelnika. Međutim, smatrali su da je bolje da Mihailović u celosti do daljega sprovede izvan Srbije istu zadaću, kao što je oni sprovode u Srbiji, naime: čišćenje oblasti od komunističkih partizana. U danom trenutku — Nedić i Ljotić su spremni da vladu i sve njihove oružane odrede predaju Draži Mihailoviću, odnosno onoj ličnosti koju bi [[Petar II Karađorđević|Kralj]] odredio...<ref>Проф. Лазо Костић, ''Армијски ђенерал Милан Недић. Његова улога и деловање у последњем рату'', Приватно издање, Мелбурн (Аустралија), 1976, стр. 54—55.</ref>}} Kapetan [[Duane Hudson|Bill Hudson]], šef [[Ujedinjeno Kraljevstvo|britanske]] misije pri štabu Draže Mihailovića, u jednom izvještaju rekapitulira događaje s kraja 1941. i s početka 1942. godine. Pominjući ishod [[Sastanak u Divcima|sastanka u Divcima]], on veli da „ipak nije postignut nikakav sporazum“. Hudson piše i o taktičkoj kolaboraciji s okupatorom pri slamanju [[Užička republika|Užičke republike]] koja je prethodila legalizaciji četnika: {{izdvojeni citat|Proterivanje partizana iz Srbije u zimu 1941–1942. predstavljalo je privremeni uspeh za Mihailovića. On je uspeo da učestvuje u nemačkoj ofanzivi protiv njih, a da nije otvoreno prešao na osovinsku stranu, i tako je zasnovao politiku ‘paralelne akcije’ pre nego ‘kolaboracije’ sa snagama okupatora, što je bilo dalje sprovođeno od strane njegovih potčinjenih komandanata u njihovim lokalnim mestima. S druge strane, izgleda da su Nemci posmatrali stav Mihailovića sa priličnim nepoverenjem, i kao da nisu znali da li da postupaju sa njim kao sa neprijateljem ili kao sa prijateljem... Mada je Mihailović nesumnjivo pružio Nemcima pomoć ulogom koju je odigrao za vreme njihove ofanzive protiv partizana, njegov položaj u odnosu prema okupatorskim vlastima bio je još uvek sumnjiv i opasan. Zbog toga je većina njegovih [Mihailovićevih — prim.] pristalica smatrala za opreznije da pređu u službu Nedićevog kvislinškog režima, mada su oni tajno i dalje mogli da održavaju vezu s njim...<ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 134—135.</ref>}} Iako je sa četničke strane general Nedić smatran za slugu okupatora (nazivali su ga i „beogradskim vezirom“), ipak su ga iskorišćavali za legalizaciju, dobijanje oružja i sakupljanje informacija. [[Zvonimir Vučković]], jedan od ravnogorskih komandanata koji nije bio legalizovan kod kvislinške vlade, piše u knjizi ratnih memoara da se, zahvaljujući legalizaciji, kontrola SDS našla u četničkim rukama.<ref>Zvonimir Vučković, Od otpora do građanskog rata, Beograd, 1990, str. 190.</ref><ref>Branko Petranović, ''Srbija u Drugom svetskom ratu 1939-1945'', Beograd, Vojnoizdavački i novinski centar, 1992, str. 390.</ref> Četnički odredi postali su integralni dio njemačke okupacione uprave. Nemački popis glavnih vladinih legalnih odreda od [[15. 5.|15. maja]] 1942, pod rednim brojevima 1 do 18 navodi [[Dimitrije Ljotić|Ljotićeve]] odrede, od 19 do 39 su Mihailovićevi, a od 40 do 100 [[Kosta Pećanac|Pećančevi]]. Mihailović je uspostavio veze sa Nedićevim komandantima [[Milan Kalabić|Milanom Kalabićem]], [[Radovan Stojanović|Radovanom Stojanovićem]] i drugima, radi borbe protiv partizana u Srbiji u toku zime 1941/42. i proleća 1942. godine.<ref name="Presuda"/> === Dejstva legalizovanih odreda === [[Datoteka:Legalizovani četnici u Srbiji 1942.jpg|minijatura|Četnički odred Draže Mihailovića koji osigurava [[Logor Metino brdo|logor na Metinom brdu]].]] Iako legalizovani kod [[Wehrmacht]]a i kvislinške vlade, ovi odredi su i dalje od Mihailovića primali naređenja, a od Nemaca oružje, hranu i odeću. Oni su, zajedno sa Nemcima, učestvovali u operacijama protiv preostalih partizanskih odreda u Srbiji, te hvatali i ubijali pripadnike [[Narodnooslobodilački pokret Jugoslavije|pokreta otpora]].<ref name="Presuda"/> Uspostavljeni sistem dvostrukog opštenja omogućavao je, na jednoj strani, nemačku nominalnu komandu, a na drugoj povinovanje Mihailovićevim tajnim instrukcijama. Uključivanjem Mihailovićevih četnika u [[Srpska državna straža|SDS]], narasta i nemačko nepoverenje u pouzdanost jedinica koje su naoružavali.<ref name="Branko Petranović 1945"/> Profesor [[Branko Petranović]] piše: "Nedić je dobijao nove snage za borbu protiv pripadnika Narodnooslobodilačkog pokreta, a Mihailović je spasavao odrede od uništavanja u jeku zime, progona i nemačkih represalija. Udruženim snagama mogli su zavesti četničku strahovladu i iskorenjivanje zaostalih grupa partizana, pojedinaca i njihovih simpatizera i jataka." Sinergija Mihailovićevih legalizovanih odredâ i Nedićevih oružanih formacija bila je veoma bitna za totalni slom [[Ustanak u Srbiji|ustanka]], doprinijevši radikalnom čišćenju teritorije okupirane Srbije od partizanskih snagâ. Ovo je moguće zaključiti i na osnovu navodâ iz pisma kapetana [[Rudolfa Perhineka]], delegata Vrhovne komande JVuO za [[Crna Gora|Crnu Goru]] i [[Sandžak]], koje je 8. decembra 1941. poslao komandantu Rasinsko-bistričkog bataljona kapetanu Milivoju Obradoviću: {{izdvojeni citat|Situacija je u Srbiji ovakva: </br> Cela Srbija, koja je bila od komunista mestimično posednuta očišćena je pomoću Nedićevaca i naših četnika Draže Mihailovića i svi komunisti razbijeni, razoružani i pohvatani. U svim varošima postavljena je vlast četnika Jugoslovenske vojske, to jest Dražinih četnika. Da bi se sprečilo dalje nasilje Turaka, Nedićevci (u njemačkim uniformama) ušli su u Novi Pazar, istakli srpske zastave, pustili iz zatvora pohapšene Srbe i izdali odmah naredbu da niko nesme opaliti pušku ni na koga, ni opljačkati, ni popaliti jer će od vlasti biti streljan na licu mesta. Kako izgleda, ovako će biti [i] sa Sjenicom, jer su Nedićevci usput od N. Pazara do Sjenice vrlo rado primili četnike.<ref>{{Cite web |title=Pismo delegata Draže Mihailovića od 8. decembra 1941. komandantu četničkog Rasinsko-bistričkog bataljona povodom poziva Draže Mihailovića da Pavle Đurišić dođe kod njega i o situaciji u Srbiji |url=http://znaci.org/00001/4_14_1_32.htm |access-date=2022-09-09 |archive-date=2022-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220823085930/https://znaci.org/00001/4_14_1_32.htm }}</ref>|Pismo delegata [[Dragoljub Mihailović|Draže Mihailovića]] od 8. decembra 1941. komandantu četničkog Rasinsko-bistričkog bataljona povodom poziva Draže Mihailovića da [[Pavle Đurišić]] dođe kod njega i o situaciji u Srbiji}} Tokom decembra 1941. i početkom 1942. zabilježeni su brojni primjeri zločina i represalija u zapadnoj Srbiji, naročito u čačanskom, požeškom i užičkom kraju koje su združeno sprovodili [[Legalizovani četnici|legalizovani Mihailovićevi četnici]], [[četnici Koste Pećanca]], [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpska dobrovoljačka komanda]] (preimenovana krajem 1942. u Srpski dobrovoljački korpus - SDK) i kvislinška Srpska žandarmerija (od 3. marta 1942. [[Srpska državna straža]]). [[Datoteka:Srpski dobrovoljački korpus sa četnicima Draže Mihailovića.png|350px|mini|desno|Srpska dobrovoljačka komanda sa legalizovanim četnicima, decembar 1941. godine]] Krajem 1941. i početkom 1942. su kulminirali [[Zločini četnika nad partizanima u Srbiji 1941.|četnički zločini nad partizanima]] i njihovim simpatizerima. Okružno načelstvo u Kragujevcu je 14. februara 1942. izvestilo da se u vladinim odredima nalazi "poglavito ono ljudstvo koje je bilo ili naklonjeno pukovniku Mihailoviću, ili je aktivno učestvovalo u njegovim odredima." Dalje se ističe da Dražini ljudi imaju ličnu mržnju protiv partizana, budući da "stupaju u borbu protiv komunista sa naročitom strašću".<ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta (knjiga I), Beograd 1999., str. 213-214.</ref> U izvještaju generalu Nediću s kraja marta 1942, ministar unutrašnjih poslova [[Milan Aćimović]] piše da je među oficirima Srpske državne straže mnogo onih koji „ispoljavaju simpatije prema pokretu generala Mihailovića. I čak ne bi hteli prema njemu ili njegovim akcijama da preduzmu naređene mere...“<ref>Vojni arhiv, Nedićeva arhiva, 82–2–4.</ref><ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2020, str. 306—307.</ref> Potpukovnik [[Manojlo Korać]], s pozicije načelnika okruga Užičkog, izvještava 2. aprila 1942. godine ministra unutrašnjih poslova Milana Aćimovića o situaciji u okrugu, navodeći da ni tokom prethodnog mjeseca nije izostala „moja lična inicijativa u cilju preduzimanja energičnih mera na čišćenju terena od komunista i drugih elemenata opasnih po red i mir“: {{izdvojeni citat|Po izvršenim prethodnim pripremama stavio sam u pokret radi zajedničke akcije i potpune saradnje užičko-zlatiborski četnički odred pod komandom Đoke Novakovića sa šest podoficira i pedeset četnika, jedno odelenje Srpske državne straže iz Užica pod komandom poručnika Sapundžića sa sto pet ljudi, od kojih dva oficira, četrdeset tri podoficira i pedeset devet redova — stražara, X. dobrovoljački odred sa jednim odelenjem iz Bajine Bašte pod komandom kapetana Zdravkovića i miliciju u snazi od sto petnaest ljudi pod komandom potporučnika Milašina Tijanića. Svi ovi odredi u borbama protiv komunista pokazali su hrabro držanje i potpuno zalaganje za izvršenje zadatka na uništenju komunističkih bandi, pa je tako u vremenu od 10 do 18 marta t.g., bez velikih gubitaka na našoj strani, polučen i potpuni uspeh.<ref>Зборник НОР-а, I/21, Документи квислиншких јединица и установа (1941-1944), Београд, 1965, стр. 244—245.</ref>}} Nakon formiranja Srpske državne straže, kvislinške jedinice su tokom februara 1942. reorganizovane i znatno ojačane, kako brojčano u ljudstvu, tako i u opremi. Prema nekim podacima, one su prvih mjeseci 1942. imale sljedeće brojno stanje: oko 8.000 pripadnika Srpske državne straže; oko 3.500 ljotićevaca, koji su bili uključeni u [[Srpski dobrovoljački korpus]]; oko 8.500 legalnih četnika, koji su bili pod Nedićevom komandom; sveukupno oko 20.000 vojnika i oko 1.000 oficira.<ref>AVII, NAV-N-T-501, S. 825 i 864, r. 247.</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/154_4.pdf |date=2022-09-04 }}, str. I/246.</ref> U ratnom dnevniku Vrhovne komande [[Wehrmacht]]a data je opšta ocjena borbene vrijednosti, brojčane snage, kao i ideološke profilacije kvislinške SDS: {{izdvojeni citat|Srpska državna straža Milana Nedića nije bila dobro naoružana. Na osnovu ugovora sa Vermahtom, nije smela da pređe brojku od 12.000 ljudi. Taj broj, međutim, ova naoružana formacija nije nikada ni dosegla. Bila je veoma bliska duhu pokreta Draže Mihailovića, a njena borbena vrednost nije bila visoka. U odnosu na četnički pokret, Straža je bila beznačajna, a isto to vredi i kada se uporede sa komunistima. Ono što može da opravda Stražu jeste činjenica, da nikada i nisu bili ušli u akciju sa većim snagama.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Kapetan [[Žarko Milurović]] u izvještaju poslatom 13. februara 1942. majoru [[Boško Todorović|Bošku Todoroviću]] (brat majora [[Žarko Todorović|Žarka Todorovića]]), komandantu operativnih jedinica istočne [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]], piše da je, nakon povratka iz njemačkog zarobljeništva oktobra 1941. godine, radio na stvaranju Mihailovićeve organizacije u [[Slavonija|Slavoniji]] i [[Hrvatska|Hrvatskoj]], koja bi poslužila kao oslonac „akciji u Bosni, [[Kordun]]u, [[Lika|Lici]] i [[Srem]]u“: {{izdvojeni citat|U tom cilju, uz pripomoć patriotskih elemenata iz tih krajeva u Beogradu (izbeglica), formirao sam »Slavonski četnički odred«, jačine oko 300 ljudi (izbeglica, koji su mučeni i čiji su roditelji poubijani), od prilike po 30 četnika iz Srezova: Osek, Našice, Slatina, Brod, Slav. Požega, Pakrac, N. Gradiška, Daruvar, Novska, Grubišno Polje—Garešnica... <br /> Pitanje opreme i naoružanja, rešeno je samo delomično. Naime gro odreda vrbovan je iz reda Nedićevih dobrovoljaca, žandarma, policajaca i četnika — rođeni u navedenim srezovima, a koji će u određeno vreme doći obučeni i naoružani.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_58.htm Izveštaj kapetana Žarka Milurovića od 13. februara 1942. majoru Bošku Todoroviću o pokušaju organizovanja četničkih jedinica u Slavoniji]</ref>}} [[Boško N. Kostić]], Ljotićev sekretar, u memoarskoj knjizi “Za istoriju naših dana” zapisuje da je februara 1942. otputovao za [[Istanbul]], gdje se susreo sa službenicima tamošnjeg veleposlanstva [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevine Jugoslavije]].<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana – Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 77–78.</ref> Kostić navodi da je generalnom konzulu Ljubomiru Hadži-Đorđeviću prenio novosti iz okupirane Jugoslavije, te Nedićeve i Ljotićeve poruke: {{izdvojeni citat|Generalnom konzulu Hadži-Đorđeviću izneo sam akciju đenerala Draže Mihajlovića. Pričao sam mu kako sam trebao i lično da idem u štab Dražin, ali da do tog nije došlo usled njegovog sporazuma s partizanima-komunistima. Prikazao sam mu kako je zajedničkim nacionalnim snagama pošlo za rukom da unište Titovu „Užičku republiku“, kako je posle toga došlo do legalizacije nekih četničkih odreda i kako Nedić i Ljotić sve čine od samog početka da dođe do jedinstva u nacionalnom frontu prema komunistima. Nedić i Ljotić smatraju da đeneral Mihajlović treba i dalje da ostane ilegalan, a da pitanja od opšteg narodnog interesa zajednički rešavaju da bi se što više spaslo srpskih glava.}} U proleće i leto 1942, kada su znatne nemačke snage bile angažovane u Bosni u borbama protiv NOVJ, brojno stanje legalizovanih četnika u Srbiji je kontinuirano raslo. [[30. 4.|30. aprila]] [[1942]]. četnički komandanti [[Neško Nedić]] i Vojislav Popović šalju izveštaj Draži Mihailoviću o uspešnoj legalizaciji i naoružavanju četničkih odreda: {{izdvojeni citat|Posle legalizacije raspoređeni: kapetan Komarčević, poručnik Radosavljević i ja u Zaječar. Poručnik Obradović u Knjaževac. Poručnik Aleksić u Zlot. Kapetan Marić u Žagubicu. Čika Sveta još nije pušten. Rad u Valjevu poveren odboru na bazi lančanog sistema. Vojničku stranu obrađuju u Valjevu major Vojteh i kapetan Selimir Popović, u Lazarevcu kapetan Voja Marković, na Ubu poručnik Ilija Lukić, u Mionici poručnik Kolarić. O svemu vodimo računa i održavamo veze. Komandant okružne straže u Zaječaru major Ljuba Jovanović radi dobro. Planove o fortifikaciji državne straže u opšte poslaćemo uskoro. Za sad Nemci dodelili graničnoj straži ovog okruga 32 mitraljeza sa po 1000 metaka i osam stotina pušaka sa po 100 metaka — sve englesko oružje. Molimo instrukcije i imena naših ljudi na ovom terenu kao i centar najlakše i najbrže veze sa vama.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/4_14_1_79.htm |title=Izvod iz knjige poslatih i primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 25. aprila do 3. maja 1942. godine |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>}} Kapetan Rudolf Perhinek, delegat Vrhovne komande JVuO za [[Crna Gora|Crnu Goru]] i [[Sandžak]], javlja 21. aprila 1942. Draži Mihailoviću da se susrio sa Milanom Nedićem: {{izdvojeni citat|Sticajem okolnosti morao sam kod Nedića. Koristimo i to za C. Goru u našem duhu. Moraćemo na put. Javite gde moramo doći radi referata i ostalog za C. Goru.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_81.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 20. aprila do 10. maja 1942. godine]</ref>}} Vrhovna komanda JVuO poslala je kapetana Perhineka u [[Beograd]] na pregovore sa Milanom Nedićem radi dobijanja pomoći u hrani, oružju i municiji tokom predstojeće [[Treća neprijateljska ofanziva|operacije protiv partizanskih snaga]]. U istom kontekstu je generalu Nediću apel uputio i kapetan [[Pavle Đurišić]], komandant [[Crna Gora|crnogorskih]] četnika. Đurišić je pripremio i delegaciju iz [[Vasojevići|Vasojevića]], koja je upućena za Beograd 18. maja 1942; Perhinek se pridružio ovoj delegaciji. Zadatak delegacije bio je da uvjeri Nedića u neophodnost akcije na lijevoj obali [[Lim (rijeka)|Lim]]a, kao i njemačke okupacione vlasti u „potpunu lojalnost“, kako im ne bi pravile probleme.<ref>Arhiv Srbije, fond Ž-30, Zbirka fotografija, kut. 206, sl. 158.</ref> Tako je otpočela sveobuhvatna četnička akcija protiv [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] u srezovima [[Bijelo Polje]], [[Mileševa]] i [[Pljevlja]].<ref>{{harv|Живковић|2017|p=589—590}}</ref> U jednom sumarnom izvještaju za mjesec februar 1942. godine iz njemačke [[114. lovačka divizija (Nemačka)|114. divizije]] govori se o vezama generala Nedića sa majorom Dangićem, kao i o preovlađujućem uticaju Draže Mihailovića na legalizovane četničke odrede u Srbiji, formiranim nakon [[Gušenje ustanka u Srbiji|razbijanja ustaničkih snaga]]. Divizijski oficiri napominju da je neophodna „pojačana budnost i stalno osmatranje svih naoružanih srpskih jedinica“: {{izdvojeni citat|Nakon što je glavnina partizanskih snaga uništena, novu opasnost predstavljale su do tada mirne Mihailovićeve pristalice, kao i četnička udruženja lojalna vladi, čija se pouzdanost vremenom sve više dovodila u pitanje. Tokom [[Gušenje ustanka u istočnoj Bosni|velike operacije]], koju je u januaru izvela [[342. pešadijska divizija (Nemačka)|342. pješadijska divizija]] u bosansko-srpskom pograničnom području, zaplijenjeni su dokumenti iz kojih proizilazi da postoje veze između majora Dangića i Nedićeve vlade. Takođe, moglo bi se pretpostaviti da su veze između Dangića i Mihailovića sigurne, pošto je Dangić pojačanja za borbu protiv Hrvata dobivao uglavnom iz četničkih jedinica koje je kontrolirao Mihailović.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=190&rec=315&roll=2258 NARA, T315, Roll 2258, frame no. 000347.] <br /> ({{jez-njem|"Wachsamkeit und ständige Beobachtung aller bewaffneten serbischen Verbände war jedoch in erhöhtem Masse erforderlich. Nachdem die Hauptkräfte der Partisanen zerschlagen waren, bildeten eine neue Gefahr die bisher rühig gebliebenen Mihajlovic–Anhänger, daneben aber auch die regierungstreuen Cetnik–Verbände, deren Zuverlässigkeit im Laufe der Zeit immer mehr angezweifelt werden musste. Bei einem in Januar durchgeführten Grossunternehmen der 342.I.D. in bosnisch–serbischen Grenzgebiet waren Papiere erbeutet werden, aus denen hervorging, dass Verbindungen zwischen Major Dangic und der Regierung Nedic bestanden. Gleichfalls konnten Beziehungen zwischen Dangic und Mihajlovic als sicher angenommen werden, da Dangic seine Verstärkungen zum Kampf gegen die Kroaten im wesentlichen aus den von Mihajlovic beherrschten Cetnik–Verbänden empfing."}})</ref>}} Kakvo je stanje vladalo u redovima nacionalističkih oružanih formacija u Srbiji i [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]] krajem 1941. i u prvoj polovini 1942. godine, doznaje se i iz izvještaja britanskog kapetana [[Duane Hudson|Bila Hadsona]], koji u knjizi „Bojovna planina“ prenosi Sir [[William Deakin]]: {{izdvojeni citat|[[Kosta Pećanac]], šef “zvanične” predratne četničke organizacije, kompromitovao je “prave” četnike, koji su gledali u London kao u svoju zvezdu vodilju. Hiljade njegovih četnika pomagale su Nemce protiv partizana. Policijski oficir [[Jezdimir Dangić|Dangić]] komandovao je četničkim grupama u Bosni pod Mihailovićevim vođstvom. Bilo je nekoliko razbojničkih četničkih bandi bez nekog značaja. Draža Mihailović je rekao da je mnoge oficire prepustio Nediću, i četiri hiljade Nedićevih žandarma očekivalo je njegova naređenja.<ref name="Znaci.net">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/5_3.htm |title=William Deakin - EMBATTLED MOUNTAIN (Bojovna planina) |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|Sir [[William Deakin]], “The Embattled Mountain”}} Kapetan Duane Hudson je pisao u oštrom kritičkom tonu i o činjenici da je Draža Mihailović bio „nagrađen najjačom britanskom propagandom“ (u prvom redu preko [[BBC]]-a), i to u trenutku kada je komandant JVuO „u velikom stepenu igrao ulogu kvislinga“: {{izdvojeni citat|Izuzev ono nešto organizovanja u Srbiji, on [Mihailović — nap.] je učinio malo šta drugo sem što je, na nastojanje BBC-a, postao šef Nedićeve i [[Ilija Trifunović-Birčanin|Trifunović]]eve organizacije... Mihailoviću bi trebalo konačno reći da Britanci pretpostavljaju komuniste kvislinzima. Mi moramo povući crtu preko podsticanja BBC-a na saradnju sa Osovinom. Diverzantska dejstva i pretnje Osovini ostaće na njihovom sadašnjem minimumu sve dok (četničke vođe u Crnoj Gori, Hercegovini i Dalmaciji) viču "Viva il [[Benito Mussolini|Duce]]" uz Mihailovićev blagoslov i dok se on zadovoljava time da nam govori kako mu je odano devet desetina Nedićevih i Pećančevih ljudi...<ref name="Znaci.net">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/5_3.htm |title=William Deakin - EMBATTLED MOUNTAIN (Bojovna planina) |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>}} Profesor Deakin sumira sadržinu izvještaja britanskih oficirâ [[William Bailey|Bailey]]ja i Hudsona o aktivnosti generala Draže Mihailovića i njegove četničke organizacije u Srbiji: {{izdvojeni citat|Bejlijevi i Hadsonovi izveštaji mogli bi se ukratko svesti na sledeće. Vojna struktura četničkog pokreta u zapadnoj, centralnoj i istočnoj Srbiji postojala je u tradicionalnom četničkom teritorijalnom obliku, sa uobičajenom vojnom komandom i nizom područnih komandi na kadrovskoj osnovi. Mihailovićev stav prema nekoj neposrednoj akciji, bilo u smislu sabotaže na komunikacijama i u rudarskim rejonima od bitnog značaja za nemački ratni napor ili napada na nemačke okupatorske snage, bio je ne samo pasivan već i neprijateljski. Mnogi od njegovih oficira bili su, po njegovim uputstvima, prikriveni kao članovi raznih poluvojničkih organizacija vlade generala Nedića u Beogradu, koju su kontrolisali Nemci.<ref name="Znaci.net">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/5_3.htm |title=William Deakin - EMBATTLED MOUNTAIN (Bojovna planina) |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|Sir [[William Deakin]], “The Embattled Mountain”}} F. W. Deakin piše i da je Mihailović bio nezadovoljan radom kapetana Hudsona, i nosio se mišlju da na njegovo mjesto dođe kapetan [[Kristi Lorens]] ({{jez-eng|Christie Lawrence}}). Kapetan Lawrence je bio zarobljen od Njemaca na [[Krit]]u, da bi nakon bjekstva iz voza kojim su se transportovali ratni zarobljenici za Njemačku, dospio u Srbiju. Neposredno nakon završetka rata, Lawrence je objavio knjigu pod naslovom ''Irregular Adventure'' (“Neregularna avantura”) u kojoj se prisjeća svojih susreta sa Mihailovićem.<ref>Lawrence, Christie (1946). ''Irregular Adventure''. London: Faber and Faber, pp. 228—233.</ref> Prenoseći Mihailovićev iskaz, Lawrence navodi da se ovaj odlučio na saradnju sa Nedićevim odredima u trenutku kada su mu Britanci, Hudsonovom krivicom, uskratili pomoć u naoružanju: {{izdvojeni citat|Kada mi je Hadson rekao da više ništa neće doći, shvatio sam da sam za taj trenutak gotov. Nisam više ništa mogao učiniti. Osetio sam da po svaku cenu moram sačuvati neke od svojih četa (odreda). Eto zašto sam ih poslao da služe Nediću. Ja to nisam želeo. Nedić je uvek bio moj neprijatelj, čak i kad je bio Ministar vojske a ja samo pukovnik u Generalštabu. Ja mrzim da držim ljude tamo, u žandarmeriji. Ali čak i sada ne mogu opstati bez njih. Oni me štite kako od Nemaca tako i od partizana. Nijedan njihov pokret ne može proći bez mojega znanja, a za to zahvalnost dugujem uglavnom mojim nedićevcima.<ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 230.</ref>}} Početkom maja 1942. godine, general Dragoljub Mihailović šalje više telegrama [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|emigrantskoj vladi]] u [[London]]u, sastavljenih od nekoliko kraćih izvještaja o [[Kosta Pećanac|Kosti Pećancu]], Milanu Nediću, partizanima, kao i o [[Bošnjaci|Muslimanima]]. U dijelu o generalu Milanu Nediću, između ostalog, general Draža Mihailović navodi: {{izdvojeni citat|Za London sledeće: poseban izveštaj za Nedića. On svoje vojske nema. Sve je tajno uz nas. Na žalost ima oficira koji mu služe kao i Nemcima. On unapređuje oficire i obasipa ih parama. Imam dosta svojih oficira ubačenih u njegove redove. Nedić verno služi Nemcima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_83.htm Izvod iz knjige primljenih i poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 5. do 14. maja 1942. godine]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Major [[Dobrivoje Marinković]], komandant četničkog Gorskog štaba XII (zajedno sa načelnikom štaba kapetanom Blagojem Đurkovićem), izvještava 19. maja 1942. generala Dražu Mihailovića<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 99, registarski broj 8/1 (S-V-16550/2).</ref> da je u njihovoj zoni odgovornosti došlo do legalizacije čitavog niza ravnogorskih odreda. O jedinicama SDS sa ovog područja u izvještaju je navedeno: „Nedićevih odreda u ovoj okolini, nema, sem poljske Državne straže u [[Ribarska Banja|Ribarskoj Banji]] i [[Aleksinac|Aleksincu]], koja je pod komandom ovoga štaba.“ Četnicima je pošlo za rukom i da ljudstvo 12. [[Srpski dobrovoljački korpus|dobrovoljačkog]] odreda sa sjedištem u Aleksincu, pod komandom potpukovnika Nikole Vučkovića, inkorporiraju u svoju organizaciju. Major Marinković i kapetan Đurković pišu generalu Mihailoviću i da su se povezali sa velikim brojem četničkih vojvoda iz organizacije Koste Pećanca u srezovima aleksinačkom, [[Kruševac|kruševačkom]], [[Niš|niškom]], [[Ražanj|ražanjskom]], [[Sokobanja|sokobanjskom]] i drugim, nakon čega su se njihovi odredi ''de facto'' stavili pod komandu JVuO: {{izdvojeni citat|RAD NA PRIDOBIJANJU ORUŽANIH ODREDA. 1. — Od četničkih odreda pod komandom Koste Pećanca, stavili su se pod komandom ovoga štaba sledeći odredi: a) Rasinski četnički odred vojvode Drljevića u Kruševcu; b) Jasički četnički odred vojvode Petkovića, koji je sada i komandant sreza Rasinskog sa sedištem u Ribarskoj Banji na naše traženje, kako bi nam rad bio slobodniji, pošto odred Parnaveje nije registrovan. v) Trnavski četnički odred vojvode Dimitrija Trnavskog sa sedištem u Žitkovcu, a sada privremeno u selu Azbresnici sreza Dobričkog pod čijom se zaštitom ovaj štab i kreće, kao njegovo odelenje. g) Leskovački četnički odred vojvode Nikodija Leskovačkog, sa sedištem u Aleksincu. d) Korvinski četnički odred poručnika Bogosava Stojanovića, sa sedištem u selu Belotincu a sada u Leskovcu. đ) Bovanski četnički odred pod komandom vodnika Nikole Popovića, sa sedištem u selu Bovanu sreza Rasinskog. 2.— Veza je uhvaćena sa sledećim vojvodama, a pregovori za stavljanje pod našu komandu vodiće se ovih dana i to: a) Vojvodom Pukovačkim Dragutinom; b) Vojvodom Topličkim Vukojem Pećancem; rođak Koste Pećanca; v) Vojvodom Istočkim; g) Vojvodom Nikolom Koštrimovićem;<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_86.htm Izveštaj delegata Štaba Draže Mihailovića za istočni sektor od 19. maja 1942. Draži Mihailoviću o radu na organizaciji četničkih jedinica i saradnji sa jedinicama Koste Pećanca]</ref>}} Major [[Radoslav Đurić]] (pseudonim »Herman«) obavještava 23. maja 1942. Vrhovnu komandu i Dražu Mihailovića da se povezao sa vojvodom [[Jordanom Kimićem]], komandantom legalizovanog četničkog odreda Koste Pećanca u [[Južna Srbija|južnoj Srbiji]]. Đurić navodi da Kimić ima „odred od 3000 naoružanih ljudi spremljenih za prelaz kad bude vreme“, budući da „prilazi potpuno nama sa svim ljudstvom“. Za Kimića Đurić tvrdi da je „u ovim krajevima vrlo popularan i svi ljudi idu samo s njim“. Radoslav Đurić predlaže Mihailoviću: „Da se Kimiću da ovlašćenje za Južnu Srbiju [naziv za [[Makedonija|Makedoniju]] — prim.]; da ja sa štabom budem sa njim kao Vaš istaknuti štab za granične srezove u Srbiji i Južnu Srbiju i da sa njim radim na organizaciji. Ako smatrate pogodnije, onda ću biti kod Kimića načelnik štaba.“ O situaciji na teritoriji južnosrbijanskih srezovâ, major Đurić piše sljedeće: {{izdvojeni citat|Na terenu opšte raspoloženje za nas. Svi odredi i žandarmerija pridobijeni i izbušeni a rad po uputu pet u toku u srezu [[Lebane]], [[Leskovac]], [[Vlasotince]], [[Surdulica]] i [[Vladičin Han]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_88.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 12. do 27. maja 1942. godine]</ref>}} Krajem maja 1942. Mihailović je obaviješten i o kooperaciji četnika Pavla Đurišića sa legalizovanim Sandžačkim četničkim odredom pod komandom [[Miloš Glišić|Miloša Glišića]] i [[Vučko Ignjatović|Vučka Ignjatovića]] tokom [[Operacija Trio|operacije Trio]]. Major [[Petar Baćović]] piše o ponudi koju su komandanti iz Srbije uputili kapetanu Đurišiću da se, poput njih dvojice, stavi pod Nedićevu komandu: {{izdvojeni citat|Smatram da bi trebalo, Gospodine Ministru, i radi njega i radi uređenja svih drugih pitanja na teritoriji Crne Gore i Sandžaka, da što pre uputite ovamo majora Ostojića da se ispita situacija i dođe u dodir s ljudima. Smatram za dužnost da napomenem, da je major Glišić i Ignjatović tražili od kapetana Đurišića da ovaj dadne pismenu izjavu o stavljanju svojih odreda pod komandu generala Nedića, a da je Đurišić odbio da to učini.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_93.htm Izveštaj majora Petra Baćovića s kraja maja 1942. Draži Mihailoviću o borbama četničkih, italijanskih i Nedićevih jedinica protiv partizanskih snaga u Crnoj Gori i Sandžaku maja 1942. godine]</ref>}} Major Glišić je već tokom aprila radio na povezivanju sa kapetanom Đurišićem i njegovim komandantima u Crnoj Gori. Za ovo je dobio ovlašćenja kako od Milana Nedića, tako i od Vrhovne komande JVuO. Prepreku su mu činile [[Italijani|italijanske]] vlasti koje nijesu dopuštale prelazak njegovog ljudstva na lijevu obalu Lima, ali i njemački okupator, budući da Sandžački četnički odred (i to po odluci generala [[Paul Bader|Paula Badera]]<ref name="Jozo Tomasevich 1945"/>), poput ostalih legalizovanih odreda, od polovine aprila biva direktno potčinjen komandantima lokalnih sektora njemačke oružane sile.<ref>Vojni arhiv, Nedićeva arhiva, kutija 29, fascikla 2, dokument br. 22, str. 1.</ref> O susretu sa Đurišićevim ljudima major Miloš Glišić je obavijestio pukovnika [[Miloša Masalovića]], šefa kabineta generala Milana Nedića, zaključivši da „veza sa [[Crnogorci]]ma postaje svakim danom sve bolja i čvršća“.<ref>ASŽ, fond Ž-30, Zbirka fotografija, kut. 206, sl. 37.</ref> Vezu sa Đurišićem je preko Glišića održavao i major [[Zaharije Ostojić]], koji se nalazio u VK JVuO. Pored toga, major Glišić se usredsredio da popravi odnose sa Talijanima, te će u narednom periodu na tome raditi svakodnevno.<ref>{{harv|Живковић|2017|p=556}}</ref> U junu 1942. broj legalizovanih četnika u Srbiji iznosio je 11.300. Nemci su sa nepoverenjem posmatrali činjenicu da kvislinške formacije neprestano narastaju popunjavanjem iz četničkih redova. Nosili su se mišlju da znatno smanje brojno stanje legalizovanih četnika; međutim, Nemci nisu imali dovoljno sopstvenih snaga u Srbiji kojima bi zamenili četnike, koji su im činili značajnu uslugu u progonu pripadnika, grupa i odreda NOVJ u Srbiji. Srpska državna straža je bila najbrojnija kvislinška oružana formacija tokom Drugog svjetskog rata u okupiranoj Srbiji. Međutim, Nijemci nijesu imali u nju povjerenja iz dva osnovna razloga: prvo, smatrali su da je riječ o neborbenoj formaciji; drugo, da većina njenih pripadnika inklinira četničkom pokretu Draže Mihailovića. U jednom izvještaju<ref>AVII, NAV, N-T-120, 200/153725—27.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.], str. I/299-300.</ref> iz 1942. godine upućenom [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]], ministru vanjskih poslova [[Treći Reich|Trećeg Reicha]], svoj stav o ovom problemu je definirao opunomoćenik njemačkog ministarstva u Beogradu [[Felix Benzler]]: {{izdvojeni citat|Srpski izvršni organi su nemoćni pred ustaničkim pokretom. Srpska državna straža, koja preko svojih oficira snažno naginje Draži Mihailoviću, zatajuje naročito protiv njegovih pristalica.}} Krajem maja 1942. godine, do njemačkog opunomoćenog generala i zapovjednika u Srbiji Paula Badera su stigle informacije o tome kako je general Mihailović razvio široku mrežu povjerenika „na srpskom prostoru nekadašnje okupirane jugoslovenske države“. Veza između Mihailovićevih odreda u Srbiji i SDS bila je do to mjere izražena da je general Bader predložio da svi legalni četnički odredi, kao i pojedini odredi SDS, budu razoružani.<ref>AVII, Nemačka arhiva (NMA), 27—1A—26, Izveštaj od 31. maja 1942.</ref><ref>Бојан Б. Димитријевић, Војска Недићеве Србије 1941-1945, Институт за савремену историју, Београд, 2011, стр. 152.</ref> Uz [[Manojla Koraća]], Mihailovićevog legalizovanog oficira i Nedićevog okružnog načelnika u Užicu, među najaktivnijim učesnicima progona partizana i njihovih simpatizera u užičkom kraju, posebno se isticao [[Folksdojčeri|folksdojčer]] i ljotićevac [[Miloš Vojinović]] (Henrih Lautner), komandant Desetog dobrovoljačkog odreda.<ref>Радивоје Папић, Ужичка република 1941. Водич кроз изложбу, Народни музеј Ужице, 2017, стр. 150.</ref> Sjedište odreda je bilo u [[Bajina Bašta|Bajinoj Bašti]]. Tokom [[Borbe za Istočnu Bosnu 1942.|borbi za istočnu Bosnu]], major Radoslav Đurić (»Herman«) obavještava Vrhovnu komandu JVuO da je [[Jezdimir Dangić]] na sastanku sa potpukovnikom Manojlom Koraćem, te da će četnicima u pomoć pristići snage pod komandom potpukovnika [[Momčila Matića]] i Vojinovićev Deseti dobrovoljački odred: {{izdvojeni citat|Iz Bosne 19-III: Situacija ozbiljna. Partizani drže [[Vlasenica|Vlasenicu]] i [[Milići|Miliće]] a opsaduju [[Rogatica|Rogaticu]] i [[Han Pijesak]]. [[Srebrenica]] i [[Drinjača]] u našim rukama. Prema [[Zvornik]]u samo naši odredi. Bosanci neće da se bore protiv partizana. Gde su partizani sa našim odredima, oficiri su morali napustiti odrede jer partizani ubijaju sve (odreda) oficire koje uhvate. Račićev odred hoće da se bori ali je slab brojno. Partizani jaki 2000 ljudi. Iz Užica krenuo Matić sa 1000 ljudi ka Rogatici. Po odobrenju Nedića, Dangić danas na sastanku sa Koraćem. Dakićev odred prišao partizanima. Dangić uopšte nema svojih snaga za borbu. Doći će i Ljotićevci iz Bajine Bašte u pojačanje.<ref name="ReferenceD">[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_69.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 19. marta do 18. aprila 1942. godine]</ref>|Depeša majora [[Radoslav Đurić|Radoslava Đurića]] Vrhovnoj komandi JVuO od 19. marta 1942. godine}} U svom izvještaju od 26. marta 1942. godine, major Đurić upoznaje generala Dražu Mihailovića sa pojedinostima saradnje dobrovoljačke komande iz Bajine Bašte sa štabom istočnobosanskih četnika: {{izdvojeni citat|U vezi sa akcijom u Bosni postoje mnoge ambicije kako lične pojedinaca, tako i pojedinih političkih partija i to: zemljoradnika (kdant pozadine kod Dangića vojvoda Botić, vojvoda Risto Đukanović), JRZ i Ljotićevaca. Ljotićevci rade preko komandanta njihovog odreda u B. Bašti — Lautnera. On je uspeo da postane intiman prijatelj Dangića, vrlo često su zajedno, pa čak i neki Nikić inspektor Ljotićevih odreda dolazi često u Dangićev štab.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_65.htm Izveštaj majora Radoslava Đurića od 26. marta 1942. Draži Mihailoviću o vojno-političkoj situaciji u istočnoj Bosni i stanju četničkih jedinica]</ref>}} [[Lazar Trklja]], ispred Operativnog štaba bosanskih četničkih odreda (šifra »505«), piše 11. aprila 1942. u depeši VK JVuO o teškoj situaciji nakon [[Ustaše|ustaške]] ofanzive.<ref>Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981, str. 193.</ref> Trklja navodi da se formacija SDK pod Vojinovićevom komandom na frontu pridružila četničkim snagama kapetana [[Dragoslav Račić|Dragoslava Račića]]: {{izdvojeni citat|Ustaše zauzele Vlasenicu, Drinjaču i [[Bratunac]]. Partizani su se i sa ova dva sreza povukli. U ova dva sreza ima oko 2000 četnika. Iz Srbije nema nikog još sem Račićevih ljudi i X. dobr. odreda iz Bajine Bašte; oni su na [[Drina|Drini]]. Nalazim se sa Račićem. Sve će biti po traženju.}} Vazduhoplovni kapetan I klase [[Manojlo Pejić]], pomoćnik načelnika štaba Komande Bosanskih četničkih odreda majora [[Slavoljub Vranješević|Slavoljuba Vranješevića]],<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_27.htm Izveštaj majora Slavoljuba Vranješevića od 3. februara 1943. majoru Zahariju Ostojiću o vojno-političkoj situaciji u četničkim odredima zapadne Bosne i saradnji sa nemačkim i ustaško-domobranskim jedinicama]</ref> juna 1943. je sastavio izvještaj, u kojem se dotakao svih bitnijih događaja u razvoju četničke organizacije u istočnoj i [[Srednja Bosna (oblast)|srednjoj Bosni]] od septembra 1941. do juna 1943.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 164, str. 779.</ref> Kapetan Pejić obavještava svoje nadređene o formacijama srpske kvislinške vlade koje su sarađivale sa bosanskim četničkim odredima: {{izdvojeni citat|— Grupa Ljotića, izražena preko komandanta odreda Lautnera, koji nas je pomagao i spasavao narod; <br> — Major — tada »potpukovnik« Matić, već od ranije reflektira na neku veću funkciju u Bosni, zbog čega ruši sve ostale, održava vezu sa kap. Dakićem i prikuplja oko sebe izbegle bosanske četnike. <br> — Major, tada »potpukovnik« Korać, nema više ambicije za Bosnu, jer je sada okružni načelnik u Užicu, sa velikom vlašću, ali i on nas sve mrzi.}} O povezanosti Henriha Lautnera sa Dragoslavom Račićem, ali i s drugim četničkim komandantima, svjedoči u svojim ratnim memoarima i Ljotićev sekretar [[Boško Kostić]]. U maju 1943. Kostić se sastao sa Čedom Vujovićem, delegatom Draže Mihailovića iz [[Čačak|čačanskog]] kraja. Nakon što mu se Vujović žalio na obračune između četnika i dobrovoljaca, Kostić je o Vojinoviću–Lautneru iznio sljedeće zapažanje: {{izdvojeni citat|Što se tiče Vojnovića–Lautnera, meni nisu detalji poznati, pa bih ga molio da mi to iznese konkretno, kako bih o tome referisao Nediću i Ljotiću. Napomenuo sam pri tom da baš sad idem iz Užica gde sam i čuo i video, da Vojnović saradjuje sa pojedinim četničkim komandantima kao, na primer, sa Ajdačićem, Katanićem, Markovićem a znam da je četničkom komandantu Račiću učinio velike usluge i dao dosta municije a jednom prilikom mu je spasao i život. S druge strane znam, da je Vojnović–Lautner sa svojim odredom najviše doprineo da se preko krvave Drine prebaci u Srbiju mnogo hiljada srpske dece i drugih Srba i Srpkinja što su bežali pred ustaškim zlikovcima.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana – Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 108–109.</ref>}} Sekretar Kostić je zamolio Vujovića i da prenese Mihailoviću čvrsta uvjeravanja Nedića i Ljotića: {{izdvojeni citat|Nedić i Ljotić spremni su da Dražu pomažu [sa] oružjem, municijom, novčano i u svakom drugom pogledu, sve što budu mogli. Oni mole đenerala Mihajlovića, da sa svoje strane u Srbiji ne uspostavlja za sada, svoju vlast, jer da je narodu teško već i ovo dvovlašće, Nemaca i Nedićeve vlade. Trovlašće bi bilo još daleko teže, jer bi ono izazvalo velike zabune, da ne kažemo anarhiju, pošto bi bile dve srpske vlasti i narod ne bi znao koga da sluša. Nedić i Ljotić dalje poručuju, da srpska vlada u Beogradu neće postavljati više komadante oružanih jedinica niti okružne i sreske načelnike, bez prethodne saglasnosti đenerala Mihajlovića. Oni smatraju, da bi đeneral Mihajlović trebao da ostane izvan teritorije okupirane Srbije i da tamo čisti teren od komunista, a oni će u Srbiji taj isti posao da rade. U danom momentu spremni su da vlast i sve svoje oružane odrede predaju Draži ili licu koje Kralj bude odredio.<ref>Boško N. Kostić, n. d., str. 110.</ref>}} Lazar Trklja, Mihailovićev politički izaslanik u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni i Hercegovini]], potvrdio je u i svom ratnom dnevniku da je Vojinović–Lautner bio naklonjen »bosanskoj stvari«, tj. tamošnjoj organizaciji četnikâ: {{izdvojeni citat|U Bajinoj Bašti bio je Ljotićev dobrovoljački odred. Istina, on je prema bosanskoj stvari bio naklonjen, ali nepomirljivi neprijatelj svake akcije koja se vezivala za London i bila antinemačka.<ref>[https://www.vladimirdimitrijevic.com/sr-yu/tekstovi/459-na-golgotskom-putu-ratni-dnevnik-lazara-trklje-1941-1944-otkopana-istina-sluzbeni-glasnik-beograd-2020-priredio-nikola-trklja-2.html Vladimir Dimitrijević: NA GOLGOTSKOM PUTU - RATNI DNEVNIK LAZARA TRKLjE 1941-1944 OTKOPANA ISTINA, SLUŽBENI GLASNIK, BEOGRAD 2020, PRIREDIO NIKOLA TRKLjA]</ref>}} Predratni [[Valjevo|valjevski]] [[ZBOR|zboraš]] [[Borivoje Karapandžić]], prosvetar u jedinicama SDK tokom okupacije, piše o saradnji dobrovoljačkih jedinica iz zapadne Srbije sa Mihailovićevim četnicima u istočnoj Bosni. Opisujući Vojinovićevu ključnu ulogu u spašavanju srpskih izbjeglica, u knjizi ''Građanski rat u Srbiji 1941—1945'' Karapandžić navodi, između ostalog, sljedeće: {{izdvojeni citat|Prelazeći preko Drine, dobrovoljci su dolazili u dodir i s pojedinim četničkim odredima iz Istočnog dela Bosne. Pri tim dodirima, a i docnije, dobrovoljci su davali bosanskim četnicima i oružje i municiju, kao i druge potrebe. Sve što je moglo koristiti srpskoj braći u Bosni, dobrovoljci su im, takoreći otkidajući od sebe, s ljubavlju davali, izražavajući tom prilikom divljenje prema njihovoj četničkoj borbi. Razume se, ovu pomoć dobrovoljci su davali onim četničkim komandantima i njihovim odredima, koji su se beskompromisno borili protivu svih srpskih dušmana, a naročito protivu ustaša i komunista. Takvi komandanti su bili: major [[Jezdimir Dangić]], kapetan [[Stevan Damjanović|Stevan Damjanović – Leka]] i Đura Bižić, koji su i svoje živote položili na oltar Otadžbine, boreći se protivu srpskih din dušmana.<ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 201—202.</ref>}} U cilju zaustavljanja ustaškog nadiranja ka Drini, četničkom su vođstvu u istočnoj Bosni iz Vrhovne komande JVuO tada stizale naredbe i da svoje pokrete koordiniraju, između ostalih, zajedno sa potpukovnikom [[Radojkom Jovandarićem]], komandantom legalizovanog Kotleničkog četničkog odreda. Potpukovnik Jovandarić se na službi pri kvislinškoj upravi takođe nalazio u Bajinoj Bašti: {{izdvojeni citat|21-III. — Neka Dangić stupi u vezu sa p.puk. Jovandarićem u Bajinoj Bašti da mu da prvu pomoć. Pripremamo slanje pomoći radi podizanja morala. Neka Račić prikupi sa svog najboljeg terena u Srbiji ljudstvo i privuče sebi za rad u Bosni. Pošaljite ljude Panteliću u Krupanj za pojačanje. Stupiti u vezu sa p. puk. Jovandar. u B. Bašti. Naredite svima u ime moje.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_72.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 21. marta do 26. aprila 1942. godine]</ref>}} Narednog mjeseca, major [[Zaharije Ostojić]] (šifra »222«) šalje depešu u kojoj zahtijeva sljedeće: {{izdvojeni citat| ''Br. 15 za 505, key 3, 15-IV-942 god.'' Javite da li je Dangić odveden. Potrebne snage uzeti od Račića, Mitića, Jovandarića i Matića. Svi su vam bliži i stupite sa njima u vezu. Čim nađete siguran teren, po datim uputstvima Laze [Trklje — prim.] baciće Vam se iz vazduha oružje, municija i ostalo. Učinite sve da se narod sačuva. Pošaljite detaljnije izveštaje o Hercegovini i odgovorite na ranije postavljena pitanja. — 222.<ref>Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981, str. 206—207.</ref>}} O pomoći koju su srbijanski četnički odredi pružili četnicima u istočnoj Bosni, sadejstvujući s njima u borbi protiv ustaša na Drini u proljeće 1942. godine, Dražu Mihailovića je 4. maja 1942. obavijestio<ref>''Документи о издајству Драже Михаиловића — књига 1'', Државна комисија за утврђивање злочина окупатора и његових помагача, Београд, 1945, документ бр. 664, стр. 566—568.</ref> i kapetan [[Dušan Radović Kondor]], komandant legalizovanog Zlatiborskog četničkog odreda: {{izdvojeni citat|U toku prošlog meseca sa svojim odredom prebacio sam se preko Drine kod Starog broda, pa sam na položajima oko Perušića vodio borbu sa ustašama. Dana 2. maja t. g. povukao sam se na desnu obalu Drine, pod pritiskom neprijatelja. Dana 3. maja t. g. oko 9 časova na položajima oko Vežanje na Tari planini presreli su me Nemci i razoružali mojih 69 ljudi, iako sam imao odgovarajuće dokumente o legalnom postojanju odreda na teritoriji Srbije. Otpor nisam dao, jer nisam imao instrukcija. Svoje ljude, koji su mahom Bosanci prekaljeni kroz borbe i gerilske poduhvate, sačuvao sam i držim ih na okupu na pogodnom mestu. Oružje ću dobiti. Molim za hitno naređenje kuda da krenem i kom odredu da se priključim. Nalazim se u okolini Užica. S verom u Boga za Kralja i Otadžbinu.}} Pripadnici četničke organizacije iz istočne Bosne su nastavili održavati kontakte sa kvislinškom upravom Milana Nedića i nakon hapšenja majora Jezdimira Dangića od strane njemačkih okupacionih vlasti. 20. maja 1942. prispio je u Beograd memorandum iz štaba istočnobosanskih četnika (upućen „gospodinu Milanu Nediću, predsedniku srpske vlade“), u kome se pružaju podaci o istorijatu četničkog pokreta i traži pomoć u novcu, ishrani i naoružanju. Četničke vođe obavještavaju generala Nedića da je vojvoda [[Stevan Botić]], nakon Dangićeva hapšenja, preuzeo dužnost komandanta. U memorandumu, četnici iz istočne Bosne mole Nedića da njihovu akciju pomaže što više može, tako što će za sreske načelnike i komandante oružanih odreda u brojnim mjestima [[Zapadna Srbija|zapadne Srbije]] postaviti ljude koji bi na četničku akciju u istočnoj Bosni gledali „pravilno, srpski i patriotski“.<ref>AVII, br. 9/2-1, k. 1a.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d.], str. I/285.</ref> U depeši poslatoj 27. maja 1942. članu četničkog [[Centralnog nacionalnog komiteta]] (CNK) Lazaru Trklji, general Mihailović piše: „Ceo dosadašnji rad u Bosni poznat mi je kao i težnja vlade spasa... Naši ljudi moraju prekinuti svaku vezu sa Beogradom. Ako Beograd želi da pomaže ta pomoć neka se ukaže stanovništvu preko posrednika koji treba da budu pošteni bez političkih tendencija.“<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_112.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 10. maja do 27. juna 1942. godine]</ref> 30. juna 1942. Trklja odgovara Draži Mihailoviću: „Veza sa zvaničnim Beogradom sve je manja a i on nas se odriče.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_123.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 29. juna do 18. jula 1942. godine]</ref> Vojvoda Stevan Botić, komandant Bosanskih četničkih odreda i njegov načelnik štaba kapetan [[Borivoje Mitranović]], u pismu poslatom 17. jula 1942. godine, obavještavaju jednog četničkog oficira zašto ipak ne žele prekinuti veze sa »zvaničnom Srbijom«: {{izdvojeni citat|Došle su vesti od Čiče koje nismo mogli do kraja proveriti dali su od njega da se od njegove strane više ne računa sa celinom bosanske akcije i da se sve veze sa zvaničnom Srbijom prekinu... <br /> Mi smo se odovuda usprotivili prvo da mi ne možemo javno da prekinemo veze sa Srbijom time što bi se javno deklarisali za tu akciju gde smo svi zato što bi nam bio onemogućen svaki azil u Srbiju i kupovina municije i oružja, a da ne govorimo o nejači koja svakim danom otuda beži.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_122.htm Obaveštenje Gorskog štaba bosanskih četničkih odreda od 17. jula 1942. kapetanu Milivoju Kovačeviću o razlozima neslaganja sa politikom Draže Mihailovića prema četnicima u istočnoj Bosni]</ref>}} Četnički kapetan [[Pavle Grubač]] izvještava majora Petra Baćovića 23. jula 1942. o situaciji u istočnoj Bosni, navodeći da sarađuje sa potpukovnikom Momčilom Matićem, legalizovanim ravnogorskim oficirom i komandantom Nedićeve »Drinske grupe srpskih oružanih snaga«. Kapetan Grubač piše da se s potpukovnikom Matićem povezao i vojvoda Stevan Botić, koji je tih dana prešao preko [[Drina|Drine]] u Srbiju: {{izdvojeni citat|Botić je preko svojih ljudi uspeo da je iz odreda potpukovnika Matića otišlo 36 ljudi sa oružjem i sada neznam da Matić neće imati neugodnosti kod Nemaca pošto su puške registrovane. Botić je sa time prekinuo svaku vezu sa Matićem koji mu je dao 11 sanduka municije i hrane, pre odlaska. [...] <br /> Sa Drinskom grupom stojim odlično. Oni mi izlaze u susret u svemu jer inače bez srestava nebih mogao izlaziti na kraj niti raditi.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_127.htm Izveštaj kapetana Pavla Grubača od 23. jula 1942. majoru Petru Baćoviću o radu Gorskog štaba bosanskih četničkih odreda i situaciji u istočnoj Bosni]</ref>}} Kapetan [[Siniša Ocokoljić|Siniša Ocokoljić Pazarac]], tada u svojstvu legalizovanog oficira na službi u [[Zaječar]]u, poslao je 22. juna te godine Vrhovnoj komandi JVuO depešu<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_111.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama štaba Draže Mihailovića od 31. maja do 26. juna 1942. godine]</ref> kojom obavještava da je uspostavio veze sa [[Sokolski pokret|sokolskom organizacijom]], kao i sa ljudstvom kvislinške SDS u glavnom gradu okupirane Srbije: {{izdvojeni citat|Naredite da štab br. 2 preduzme hitno čišćenje izdajica u Beogradu. Ja ću gledati da angažujem pojedine sokolske trojke i žandarme koji su sigurni za taj cilj. Javite da li imate neko naređenje za rad Sokola u Beogradu. Kod mene je načelnik Sokola sa Čukarice. Oni su dobro organizovani. 700 žandarma iz Beograda traže instrukcije od mene.}} Nakon što je [[Milan Aćimović]], ministar unutrašnjih poslova u Vladi narodnog spasa, načelnicima okrugâ u Srbiji navodno izdao naređenje da održavaju dobre odnose sa četnicima, u depeši od 30. juna 1942.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_134.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama štaba Draže Mihailovića od 29. juna do 5. avgusta 1942. godine]</ref> general Mihailović upućuje svoje komandante na saradnju sa policijskim aparatom kvislinške uprave: {{izdvojeni citat|Aćimović naredio izvesnom broju okruž. i sres. načelnika da budu blagonaklonjeni prema nama kako bi po padu Nemačke preko njih imao sve konce vlasti u svojim rukama. Imati na umu ovo, koristiti policiske njuške a ništa ne otkrivati niti im verovati. Obavestite sve susedne komandante.|[[Dragoljub Mihailović]]}} U vrijeme dok je obavljao funkciju ministra unutrašnjih poslova u Vladi nacionalnog spasa, Milan Aćimović je predstavljao drugu ličnost po uticaju u kvislinškim strukturama, odmah iza generala Milana Nedića. U tom pogledu, karakteristično je kritički intonirano pismo s kraja ljeta 1942. godine, čiji je autor general [[Harald Turner]], načelnik Upravnog štaba njemačkog vojnog zapovjednika u Srbiji. Naime, nakon što je centrala [[Abwehr]]a u Beogradu poslala izvještaj u kom se Aćimović pokušava diskreditovati, i to na osnovu dostavâ poteklih iz krugova bliskih Dimitriju Ljotiću, dr Turner je ustao u njegovu odbranu, uputivši oštre prijekore centrali Abwehra zbog neosnovanih kleveta na Aćimovićev račun. Turner za Aćimovića tvrdi da od početka „stoji na odlučujućem mestu u javnom životu Srbije“, kao i da je u vrijeme [[Gušenje ustanka u Srbiji|gušenja ustanka u Srbiji]], upravo Aćimović predložio Nedića za predsjednika srpske vlade, čime su otklonjene prepreke za provedbu ove njemačke zamisli u djelo. Iz Turnerova odgovora postaje jasno da Aćimović ni svoje kontakte s generalom Dražom Mihailovićem nije mogao uspostaviti samostalno ili bez dozvole njemačkih obavještajnih strukturâ: {{izdvojeni citat|Ovome [Nediću] je on [Aćimović] do današnjeg dana lojalno služio, isto tako kao što je lojalno sledio naređenjima nemačke vojne uprave... Nakon što su se smirile prilike u Srbiji, Aćimović je, kao ministar unutrašnjih poslova, a time i kao vrhovni šef državne sigurnosti, posle ministra predsednika imao izvršnu vlast u svojim rukama. Sa svoje strane je vođa pokreta Zbor, [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]], gledao da ostvari svoje političke namere i da u pogodnom trenutku on dođe na vlast. Već skoro tri četvrtine godine on se trudi da ugrozi, preko svojih poverljivih ljudi, poverenje prema Aćimoviću, i to metodom svojstvenom samo [[Balkan]]u, neistinitim klevetanjem... Tvrđenje da je jedan poverljiv čovek ministra Aćimovića pre izvesnog vremena razgovarao u [[Ljig]]u sa Dražom Mihailovićem, netačno je. Način na koji Aćimović, kao ministar unutrašnjih poslova, ima da saobraća sa Dražom Mihailovićem, ugovoren je između zapovednika Sigurnosne policije i [[Sicherheitsdienst|SD]]-a i pod kontrolom je istoga.<ref>Istorijski arhiv grada Beograda, sudski predmet Dragog Jovanovića, optužni materijal.</ref><ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 84.</ref><ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 186—187.</ref>}} U avgustu 1942, centrala Abwehra u Beogradu je obavijestila nadređene da postoje izvještaji o tajnoj korespondenciji između Nedića i Aćimovića s jedne i Draže Mihailovića s druge strane. Desetog oktobra je [[Gestapo]] primio izvještaj četnika Nemanje Pavlovića, inače kurira obaveštajne službe Draže Mihailovića, u kojem je Milan Aćimović optužen za održavanje stalne veze sa pokretom DM. Pavlović konkretno navodi: Aćimović se u [[Svrljig|svrljiškom]] srezu sastao sa četničkim oficirima majorom Đurićem i majorom [[Velimir Piletić|Piletićem]] i predao im šifrovani izvještaj; Aćimović je izdao povjerljivo naređenje sreskim načelnicima da pomažu ravnogorce; po svoj prilici Aćimović šalje poštu za Mihailovića preko majora Jove Petrovića iz [[Subjel]]a kod [[Kosjerić]]a; Aćimović je naredio okružnom načelniku Popoviću da čuva Mihailovića i da za njim oprezno šalje potjere s tim da ga uvijek o tome unaprijed informiše. U zaključku izvještaja se navodi: »Aćimović radi punom parom za Dražu.«<ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 91.</ref> Draža Mihailović je [[18. 8.|18. avgusta]] 1942. naredio pukovniku [[Dragoslav Pavlović|Dragoslavu Pavloviću]], delegatu Vrhovne komande JVuO na terenu Zlatiborskog korpusa, da uništava "komuniste" pomoću legalizovanih odreda: {{izdvojeni citat|Ne dozvoliti da se komunisti ustale ma u kom srezu. Prenesite naređenje da se sa komunistima raščisti u Rasinskom i Kruševačkom srezu. Pomoću legalizovanih odreda a koji su naši.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/4_14_1_149.htm |title=ZBORNIK DOKUMENATA VOJNOISTORIJSKOG INSTITUTA: TOM XIV, KNJIGA 1 |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>}} Već 21. avgusta 1942, general Mihailović naređuje da svi legalizovani odredi "najenergičnije unište komuniste na svojim prostorijama": {{izdvojeni citat|Raspis svima: Saopštite svima legalizovanim odredima sledeće: Mnogi legalizovani odredi zaboravili su da je sada rat i da je njihova legalizacija samo maska za podzemni rad. Novac i ugodan život raznežio je mnoge koji misle da tako sačekaju kraj rata pa da posle samo izvlače koristi. Neka se zna da se o svakom vodi računa. Naređujem da svi legalizovani odredi najenergičnije unište komuniste na svojim prostorijama. Dalje da naše šumske odrede pomažu na svakom koraku novcem, hranom, municijom, oružjem kao i u izvođenju organizacije i propagande.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_149.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovica od 5. do 21. avgusta 1942. godine]</ref>|Raspis Draže Mihailovića od 21. avgusta 1942.}} Nakon dva dana, Draža Mihailović preko »Feliksa« (tj. [[Zvonimir Vučković|Zvonimira Vučkovića]]) upozorava potpukovnika [[Dragoslav Pavlović|Dragoslava Pavlovića]] (pseudonim »Rodrigo«): {{izdvojeni citat|Legalizovanim saopštiti da budu na oprezi jer će Nemci hapsiti sve. Neka zapaze trenutak i na vreme se bace u šumu. Neprijatelj treba da bude prevaren a ne oni.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_155.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovica od 22. do 28. avgusta 1942. godine]</ref>}} U raspisu od 8. septembra 1942. upućenom svojim komandantima u [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupiranoj Jugoslaviji]] (između ostalih: [[Petar Baćović|Baćoviću]], Vučkoviću, [[Radoslav Đurić|Đuriću]], [[Miodrag Palošević|Paloševiću]], [[Dragutin Keserović|Keseroviću]], [[Siniša Ocokoljić|Ocokoljiću]], Rakoviću, Smiljaniću i dr.), Mihailović iznova kritikuje pasivnost legalizovanih odreda i naređuje stvaranje "letećih jedinica" koje ne bi bile legalne, ali bi se oslanjale na legalizovane odrede i služile bi za "uništavanje neprijatelja": {{izdvojeni citat|U mnogim našim krajevima oseća se zastoj u aktivnom radu. Mnogi legalizovani delovi prešli u mirnodopski život. Mnogi zaboravili da je rat, i da neprijatelja ima mnogo i svuda. Naređujem da svi kom-danti brigada organizuju leteće jedinice iako će to biti za svakog naređeno. Ove jedinice ne mogu biti legalne. Njihovo je mesto šuma i planina. Njihova akcija brza i odlučna, protiv svih i svakoga. Legalni delovi da im posluže kao baza za snabdevanje i prikrivanje, kao grom ove jedinice ima da uništavaju narodne izdajnike i sve unutrašnje neprijatelje, Ljotićevce, komuniste, Pećančeve. O formiranju ovih jedinica kao i o njihovom radu izveštavati. Pred događajima koji nastupaju, ovi leteći delovi poslužiće kao jezgro za mobilizaciju svih snaga brigada. Prednje saopštite svima susedima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_166.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama štaba Draže Mihailovića od 3. do 9. septembra 1942. godine]</ref>|[[Dragoljub Mihailović]]}} General [[Asen Nikolov]], komandant bugarskog okupacionog korpusa, izvještava septembra 1942. njemačkog komandujućeg generala u Srbiji Paula Badera o velikom uplivu pripadnika JVuO u ljudstvu SDS, i navodi da su na jugu Srbije postojale „dobro zakamuflirane organizacije (štabovi) nacionalnog pokreta Draže Mihailovića... Članovi tog pokreta skrivaju se iza službenih položaja i ovlasti. Nalaze se među rukovodstvom vladinih četnika, među oficirima Srpske državne straže, među sveštenicima, učiteljima, državnim službenicima“.<ref name="Jozo Tomasevich 1945"/><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 307.</ref> Komandant italijanske 2. armije general [[Mario Roatta]] izvijestio je 23. septembra 1942. Vrhovnu komandu u [[Rim]]u o razgovoru vođenom sa [[Ilija Trifunović-Birčanin|Ilijom Trifunović]]em i [[Dobroslav Jevđević|Dobroslavom Jevđević]]em o nastavku [[Kolaboracija četnika s fašističkom Italijom|saradnje Italijana i četničkih odreda]] na teritoriji [[NDH]]. U izvještaju se navodi da dvojica vojvodâ prećutno priznaju postojanje sporazuma između Mihailovića i Nedića, tj. svojevrsne zajedničke strategije prema okupatorima u svrhu »spasavanja srpskog naroda«: {{izdvojeni citat|Izveštavam da u novom razgovoru koji sam imao sa Trifunovićem, a kojemu je prisustvovao i Jevđević, i jedan i drugi su ponovo dozvolili mogućnost da Nedić i Draža Mihailović deluju sporazumno i da održavaju kontakte. Mada pomenuti sagovornici nisu rekli, ipak treba smatrati da se osnov za sporazum sastoji u sledećem: 1) »spasavanje srpskog naroda« (koji je, navodno, već imao jedan milion žrtava) i očuvanje od daljih masovnih gubitaka; 2) formiranje, održavanje i ojačavanje oružanih formacija (četničkih) određenih da, u momentu kada bude mogućno i celishodno, stupe u akciju sjedinjeni pod komandom Mihailovića; 3) u vezi sa ciljem iznetim u tač. 1), i da bi se omogućilo izneto u 2), u međuvremenu se prilagoditi ambijentalnim prilikama, odnosno: sarađivati u Srbiji (Nedić) sa Nemcima, a u Hrvatskoj (poznate jedinice) sa Italijanima. Mada je ovo što je dosad izneto očigledno, interesantno je da su pomenuta dva četnička rukovodioca delimično priznali a delimično ostavila da se shvati.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 1: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1981, strana 886.</ref>}} U ljeto 1942. godine, italijanski nadležni organi su pustili iz ratnog zarobljeništva veliki broj odabranih oficira i podoficira [[Jugoslovenska vojska|Jugoslovenske vojske]], sa ciljem uspostavljanja potpune kontrole nad odredima [[Antikomunistička dobrovoljačka milicija|Antikomunističke dobrovoljačke milicije]] (MVAC). Major [[Žarko Todorović]], ilegalni ravnogorski komandant Beograda i Severnih pokrajina, izvijestio je generala Dražu Mihailovića 5. septembra 1942. o puštanju na slobodu potpukovnika [[Ilije Mihića]], potonjeg komandanta Ličkih četničkih odredâ: {{izdvojeni citat|U Lici Ilija Mihić sa 50 oficira i 200 podoficira puštenih u tu svrhu iz italijanskog ropstva, uspostavlja rad sa srpskim življem po dogovoru sa Italijanima. Sedište [[Gračac]]. Pseudonim »Minziner Vilim«. Stupio je u vezu sa Nedićem preko Kukića. Sa nama nije tražio vezu. Poslaću mu poziv da nam se stavi pod komandu.<ref>AVII, ČA, K–294, reg. br. 5/1.</ref>}} Major Žarko Todorović pominje vezu potpukovnika Mihića sa pukovnikom [[Ilijom Kukićem]], koji je tokom 1942. komandovao Srpskim dobrovoljačkim korpusom, nakon što su Nijemci uhapsili pukovnika [[Kostu Mušickog]], upravo zato jer je pomagao Mihailovića i četnike. O izvjesnim vezama Mihića s Kukićem (a preko njega i s Milanom Nedićem), kao i sa italijanskim vlastima, general Mihailović je bio obaviješten krajem septembra 1942. i od strane vojvode Trifunovića-Birčanina, Mihićevog starješine: {{izdvojeni citat|Svoje bavljenje na [[Sušak]]u i u [[Rijeka|Fijumi]] iskoristio sam da dođem u lični dodir sa komandantom ličkih četničkih odreda potpukovnikom Ilijom Mihićem i njegovim oficirima, koji su došli sa terena. Tom prilikom konstatovao sam da ova naša četnička grupa radi pod dosta teškim uslovima. Svi pokreti oficira i njihova akcija na terenu pažljivo se kontrolišu ne samo od strane Italijana, već i od Hrvata, koji koriste svaku priliku da denunciraju četnike i otežaju im rad na organizaciji. [...] Kad sam upitao ppukovnika Mihića, da li je i u kakvoj nameri preko pukovnika Kukića uhvatio kontakt sa Nedićem, odlučno je izjavio da u tom pravcu nije preduzimao nikakve korake i da uopšte niti ima, niti želi sa Nedićem da ima ma kakvu vezu. Biće, međutim, potrebno da proverim o kom je Mihiću reč, pošto na mojoj teritoriji postoje još dva viša oficira sa istim prezimenom... O rezultatu ove provere izvestiću naknadno, a na našeg Mihića ću budno motriti.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_172.htm Pismo Ilije Trifunovića Birčanina s kraja septembra 1942. Draži Mihailoviću o razgovorima sa komandantom italijanske 2. armije o realizaciji plana uništenja partizanskih snaga u zapadnoj Bosni]</ref>}} Od 1941. do 1943. godine, [[italija]]nsko poslanstvo u Beogradu izvještavalo je vladu u [[Rim]]u o svim važnijim događajima na teritoriji okupirane [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevine Jugoslavije]]. Tako je i velika kriza Nedićeve vlade u drugoj polovini 1942. bila jedna od temâ kojom se bavila italijanska ambasada u glavnom gradu Srbije. Službenici italijanskog diplomatskog predstavništva su ukazivali na sukob između Nedića i Ljotića, kao i na njihove suprotstavljene pozicije. Kako je pisao prvi sekretar poslanstva Giorgio Spalazzi, Dimitrije Ljotić je urgirao kod njemačkih vlasti da intervenišu u cilju sređivanja situacije, zaprijetivši izlaskom svojih predstavnika iz vlade ukoliko do toga ne dođe. Ovo se prvenstveno odnosilo na generala Mihailovića, koga je Ljotić okarakterisao kao „gospodara skoro svih oružanih snaga, državnih organizacija i javnog mnjenja“, kojima je Nedić bio samo formalno na čelu. Spalazzi navodi i da se sâm general Nedić slagao sa tvrdnjom da je Draža Mihailović „onaj koji ima moć na terenu“, iz čega on zaključuje da su „[[Srbi]] potpuno protiv [[Sile Osovine|Osovine]]“, ali i da bi Ljotićeve predložene mjere dodatno pogoršale stanje u zemlji.<ref>DDI, Spalazzi a Ciano, serie IX, vol. IX, d. 105, 113.</ref><ref>Бојан Симић, Окупирана Србија у извештајима италијанског посланства у Београду (1941–1943). Војноисторијски гласник, Институт за стратегијска истраживања – Одељење за војну историју Министарства одбране Републике Србије, 2017, стр. 104.</ref> Krajem 1942, komandant Rudničkog korpusa JVuO kapetan [[Dragiša Ninković]] (prethodno legalizovan u [[Požarevac|požarevačkom]] okrugu kod kvislinških vlasti;<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_187.htm Izveštaj majora Miodraga Paloševića od 5. novembra 1942. Draži Mihailoviću o radu na organizovanju četničkih jedinica od 21. marta do 4. novembra 1942. godine]</ref> pseudonim »Leonardo«) uspostavio je saradnju sa ljudstvom kvislinške SDS u njihovim stanicama u [[Belanovica|Belanovici]], [[Ljig]]u i [[Babajić]]u. Njemački okupator je saznao za ovo te stražari bivaju razoružani.<ref>Коста Николић, Историја равногорског покрета, I-III, Београд, 1999, стр. II/21.</ref><ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2019, str. 309.</ref> Potpukovnik [[Milan Kalabić]], načelnik požarevačkog okruga, uhapšen je 3. oktobra 1942. godine od strane [[Gestapo]]a, nakon što se otkrilo da je dostavljao informacije i oružje pripadnicima Jugoslovenske vojske u otadžbini, u kojoj je jedan od komandanata bio i njegov sin [[Nikola Kalabić]]. Nakon mučenja i saslušanja, Milan Kalabić je strijeljan.{{sfn|Tomasevich|2001|pp=215.}} [[Marinski zbor Sjedinjenih Američkih Država|Mornarički]] pukovnik [[Albert B. Seitz]], pripadnik [[Ured za strateške usluge|OSS]] i član [[Sjedinjene Američke Države|američke]] vojne misije u Mihailovićevom štabu, ostavio je nakon rata zapis o Kalabićevoj smrti i njegovim vezama sa generalom Dražom Mihailovićem u knjizi ''Mihailovic: Hoax or Hero'' („Mihailović: prevarant ili heroj“). Zbog pogubljenja Kalabića starijeg, pukovnik Seitz isključuje samu mogućnost docnije saradnje Nikole Kalabića sa okupatorom, iako će on biti jedan od potpisnika [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|sporazuma sa Nijemcima]] krajem novembra 1943: {{izdvojeni citat|Kada su Nemci napali Ravnu goru velikim snagama u decembru [1941. godine — prim.], prošao je on [Kalabić mlađi — prim.] kroz Srbiju u Šumadiju jugoistočno od Beograda. Kada je prolazio kroz srez gde mu je otac bio načelnik, koji se bio odlučio da ostane u službi i da pristane uz Nedića, Kalabić i njegovi ljudi bili su u bednom stanju — bez municije, polumrtvi od gladi, a jedino što ih je održavalo bila je njihova volja da prežive i da se bore. Otac se pobrinuo za to da mu sin i njegove pristalice budu potpuno nanovo opremljene. U decembru 1942. godine Gestapo je otkrio da je starac potajno pomagao ne samo svoga sina, već i druge Mihailovićeve snage. Bio je uhapšen i osuđen na smrt. Način izvršenja ove smrtne kazne bio je užasan. Povlačili su ga preko razbijenog stakla dok nije umro, ali iz njegovih usta nije se čula ni jedna reč. Kada sam kasnije preko ruskog radija čuo da Kalabić sarađuje sa Nemcima, mogao sam samo da držim pred očima sliku krvave izmrcvarene lešine ovog starca, voljenog od svoga sina, i u čudu se pitati kakvi to moraju biti ljudi koji mogu Amerikance smatrati toliko lakovernim.<ref>Albert Sajc, »Mihailović — šarlatan ili heroj?« Kolumbija, Ohajo, 1953.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_48.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje MIHAILOVIĆEVI KORPUSI POD KOMANDOM OKUPATORA]</ref>}} Iz ravnogorske komande Beograda (kapetan [[Aleksandar Saša Mihajlović]]) upozoravali su već 27. septembra 1942. na nesmotrenost potpukovnika Milana Kalabića, kao i na nadolazeće raspuštanje legalizovanih četničkih odreda od strane Nijemaca: {{izdvojeni citat|Negativnim radom Kalabićevih odreda, došla je kaznena divizija u Požarevački okrug i ceo kraj nalazi se pred katastrofom. Po saznanju, pretstoji razoružanje tih odreda od strane nemačkih vlasti. A ovi su spremni da se povuku u šumu, a to bi bio povod za nemačku akciju. Da bi se sačuvao narod molim da naredite Kalabiću da stupi sa mnom u vezu i da primi moju sugestiju o rešenju tog pitanja. Da bi se izbegla katastrofa bolje je da se jedan mali deo oružja preda i time Nemci umire. Tamo bi ostala straža [SDS — prim.] pod oružjem, '''a to su sve naši ljudi'''.<ref name="leskovackizbornik.rs"/><ref>Раде Ристановић, Милутин Живковић, Милош Чорбић, Радио депеше Југословенске војске у отаџбини 1941‒1942, Институт за савремену историју, Београд, 2021, стр. 962.</ref>}} U depeši od 22. decembra 1942, poručnik Nikola Kalabić prenosi Mihailoviću informacije o smrti svog oca, izražavajući odanost njemu i četničkom pokretu: „Stric [konspirativno ime Milana Kalabića — prim.] je u B[eograd]u sa još 16 oficira streljan. Žalim ga mnogo, ali sam presretan što je poginuo kao Dražin čovek. Istrajaću u ovoj borbi pa ma još ne znam kakav me udar zadesio. Živeo kralj! Živeo naš dragi Čiča! Živeo ravnogorski pokret!“ Istog dana, general Mihailović odgovara Kalabiću: „Hvala bogu da ste se spasli. Neizmerno žalim pale žrtve. Pored ovoga u Stricu sam izgubio najboljeg i svog i našeg prijatelja. Sve ćemo ih dostojno osvetiti.“<ref name="leskovackizbornik.rs"/><ref>Раде Ристановић, Милутин Живковић, Милош Чорбић, н. д., стр. 965.</ref> O hapšenju potpukovnika Kalabića, kao i o njegovom pogubljenju, Mihailović je radiogramom 23. decembra 1942. obavijestio i [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|emigrantsku vladu u Londonu]]: {{izdvojeni citat|Nemci su streljali majora Milana Kalabića... Kalabića je Nedić smatrao za svog najboljeg prijatelja... U stvari, Milan Kalabić je bio naš najodaniji saradnik i učinio je velike usluge našoj stvari.<ref>Nikola Milovanović, Kroz tajni arhiv Udbe (drugo izdanje), Sloboda, Beograd, 1975, str. 144.</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/154_4.pdf |date=2022-09-04 }}, str. I/269-270.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_13.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje LEGALIZACIJA MIHAILOVIĆEVIH ODREDA]</ref>}} Novinar [[Stanislav Krakov]], sestrić generala Milana Nedića te jedan od njegovih najbližih saradnika za vrijeme okupacije, u svojim ratnim memoarima potvrđuje da je potpukovnik Milan Kalabić, uz znanje predsjednika srpske kvislinške vlade, održavao vezu sa komandantom JVuO generalom Mihailovićem: {{izdvojeni citat|Sve akcije moga ujaka [generala Nedića — prim.] za spasavanje Kalabića bile su bezuspešne, iako je učinio sve što je ljudski bilo moguće da spase svog vernog komandanta, jer je Kalabić sve svoje veze sa Mihailovićem vršio sa znanjem moga ujaka, te služio kao veza za snabdevanje Mihailovićevih odreda.<ref>Станислав Краков, Генерал Милан Недић, Књига друга: Прeпуна чаша чемера, Минхен, Штампарија Искра, 1968, стр. 454.</ref>}} Krakov navodi i da se oko [[Božić]]a 1942, tj. pred sâm kraj godine, dva puta sastao sa generalom Nedićem. On piše da ga je zatekao u turobnom raspoloženju, citirajući riječi koje je Milan Nedić govorio „samo svojim najbližim i najpoverljivijim saradnicima“: {{izdvojeni citat|«Za [[srpski narod]], za svakog od nas, za mene lično ovo nisu dani [[Vitlejem]]a i mira među ljudima na zemlji. Ovo su dani [[Golgota|Golgote]], dani mučeništva i smrti, ali će dati [[Bog|Svevišnji]] da i za srpski narod dođu dani uskrsnuća. Vidim da je i Draža čuo moj glas i da je razumeo kolika se opasnost nadnela nad Srbijom. Razumeo je i, Bogu hvala, vlada i dalje mir i red. [...] Draža i ja radimo jedan isti posao, ali idemo različitim putevima. Moramo ići razdvojeni jer ne treba neprijatelj da oseti da smo na istom poslu».<ref>Станислав Краков, н. д., стр. 469—470.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} === Saradnja četnika sa Dragim Jovanovićem i Upravom grada Beograda === Tokom 1942. godine, uspostavljen je kontakt i između Draže Mihailovića i [[Dragomir Jovanović|Dragog Jovanovića]]. Dragi Jovanović je od 22. aprila 1941. izvanredni komesar za grad Beograd; u narednim mjesecima preuzeće funkcije upravnika grada Beograda i predsednika beogradske opštine. 25. avgusta 1942. godine, a po zamisli [[SS]]-generala [[Augusta fon Majsnera]], Milan Nedić će ga imenovati za šefa [[Srpska državna bezbednost|Srpske državne bezbednosti]] (SDB). Sa pozicije šefa SDB, budući u rangu i sa ovlašćenjima ministra u Nedićevoj vladi, Jovanović će ''de facto'' komandovati Srpskom državnom stražom do 5. novembra 1943. Nakon što je četnički komandant u martu i aprilu 1942. naredio svojim podređenima da upotrebe uticaj na [[Specijalnu policiju Uprave grada Beograda]] za nemilosrdan obračun sa članovima ilegalne [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]] (“Pomagati svim silama hapšenje komunista”, glasi naredba iz Vrhovne komande JVuO od 21. marta<ref>{{Cite web |title=Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 21. marta do 26. aprila 1942. godine |url=http://www.znaci.org/00001/4_14_1_72.htm |access-date=2022-09-02 |archive-date=2022-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902103450/https://znaci.org/00001/4_14_1_72.htm }}</ref>), 15. avgusta iste godine generalu Mihailoviću je javljeno da je Jovanović kontaktirao izvjesne četničke komandante u Srbiji kako bi "''preko određenog lica javio Čiči važna saopštenja''."<ref>Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 3. do 18. avgusta 1942. godine http://www.znaci.org/00001/4_14_1_145.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902103435/https://znaci.org/00001/4_14_1_145.htm |date=2022-09-02 }}</ref> Već 17. avgusta, Mihailović odobrava kapetanu [[Siniša Ocokoljić|Siniši Ocokoljiću]] da stupi u kontakt preko inžinjera Bojovića, šuraka Dragog Jovanovića, uz upozorenje: "''Budite oprezni jer Dragi je lopov''." Pet dana docnije, Draža Mihailović naređuje svojim ljudima u Komandi Beograda JVuO (»Jozef« je bio pseudonim za radio-stanicu četničke organizacije u glavnom gradu, kao i za ličnosti na njezinom čelu, poput kapetana [[Aleksandra Saše Mihajlovića]], [[Mladen Žujović|Mladena Žujovića]] i [[Vojin Andrić|Vojina Andrića]]) da koriste Specijalnu policiju protiv komunista: {{izdvojeni citat|Dobili sigurne izveštaje da se komunisti dobro organizuju u Beogradu kao i da imaju i oružje. Tajno organizujte sve u Beogradu protiv komunista a u prvom redu sokole i policiju. Sad ne birajte sredstva za borbu, a u danom momentu postupite bez milosti protiv njih. Beograd ne sme biti u njihovim rukama.<ref>Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovica od 5. do 21. avgusta 1942. godine http://www.znaci.org/00001/4_14_1_149.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902103432/https://znaci.org/00001/4_14_1_149.htm |date=2022-09-02 }}</ref>|Depeša Draže Mihailovića od 21. avgusta 1942. godine}} Dragomir Dragi Jovanović je i preko svog ličnog sekretara Anđelka Božinovića pokušao uspostaviti kanal komunikacije sa ravnogorcima generala Mihailovića. Naime, na [[Beogradski proces|Beogradskom procesu]] 1946. prezentovana je depeša od 28. avgusta 1942. koju je potpisao major [[Žarko Todorović]] (pseudonim »Valter«), komandant Beograda JVuO, u kojoj stoji: „Dragi Jovanović se nudi preko Božinovića pod uslovom apsolutne diskrecije i prividno i dalje neprijateljskog stava. Hteo bi vezu samo preko jednog lica. Mišljenja sam da se iskoristi. Molim odgovor i potpunu tajnost. Upotrebite pseudonim »Adolf« za njega...“<ref>''Документа са суђења Равногорском покрету'', књига 2, Београд, 2001, стр. 1571.</ref> Zanimljivo da Draža Mihailović (potpisujući se još uvijek kao pukovnik) šalje 22. januara 1942. depešu predsedniku Ministarskog saveta Kraljevine Jugoslavije [[Slobodan Jovanović|Slobodanu Jovanoviću]]: {{izdvojeni citat|Obratite pažnju na Anđelka Božinovića, policiskog komesara po kome je poslat jedan naš izveštaj od majora Žarka Todorovića za [[Istanbul|Carigrad]]. Izgleda da ga je Uprava Grada Beograda poslala sa nekom specijalnom misijom za račun [[Gestapo|Gestapa]]. Pukovnik Mihailović.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_105.htm Izvod iz zbirke telegrama Štaba Draže Mihailovića poslatih izbegličkoj jugoslovenskoj vladi od 4. novembra 1941. do 11. juna 1942. godine]</ref>}} Na području glavnog grada Srbije, Dragi Jovanović je tokom 1942. održavao vezu i sa kapetanom Sašom Mihajlovićem, koji će majora Todorovića naslijediti na čelu četničke organizacije u Beogradu, i to preko [[Ilije Paranosa]], potpredsednika Beogradske opštine (a ne Paranosa, šefa Specijalne policije UgB) i preko Komande Srpske državne straže, kojom je rukovodio Jovanović u svojstvu šefa SDB. Jovanović se i lično sastao sa Mihajlovićem novembra 1942. na [[Avala|Avali]].<ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 233.</ref> Dok se Mihailović sa svojim štabom nalazio u Crnoj Gori, njegova glavna politička veza u Srbiji bio je [[Ilija Mihailović]], bivši predsjednik [[Narodne skupštine]] i predsjednik [[Jugoslovenska nacionalna stranka|Jugoslovenske nacionalne stranke]] (JNS). Preko njega je Dragi Jovanović, juna 1942. godine, ugovorio sastanak sa Nikolom Kalabićem. Jovanović će o ovom susretu pred istražnim organima izjaviti: „Prvi put sam video jednog čoveka za koga sam znao da je iz okoline D. Mihailovića i član organizacije u leto 1942. i to je bio Nikola Kalabić, docnije komandant gorske garde Draže Mihailovića“.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_3.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/155_3.pdf |date=2022-09-04 }}, str. II/220.</ref> Obavještajni organ Vrhovne komande JVuO Nikola Božić (»Artur«), inače pomoćnik [[Božidar Bećarević|Božidara Bećarevića]], šefa Antikomunističkog otseka Specijalne policije Uprave grada Beograda, 25. decembra 1942. informisao je Dražu Mihailovića o sljedećem: {{izdvojeni citat|Jedini čovek od današnjih Srba faktora u Beogradu bio je Dragi Jovanović (u koga se još možemo mnogo i sigurno pouzdati) koji je stalno i pred Nedićevom vladom i Nemcima dokazivao da je prvenstvena i glavna opasnost u zemlji još uvek od komunista i da u tome pravcu treba preduzimati uporno energične mere. U svojim nadleštvima, u Srpskoj državnoj bezbednosti i u Upravi grada Beograda, on je u ovome smislu i jedini nagoveštavao mere. Pre nekoliko dana, uoči svoga odlaska iz Beograda, on je izričito izjavio našem poverljivom čoveku, da je potpuno uspeo da uveri Nemce da su izgrednici u Srbiji još uglavnom i jedino komunisti i da u tome pravcu treba preduzeti mere odmah posle katoličkih Božićnih praznika.<ref name="ReferenceE">[https://znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref>}} Po okončanju rata, o vezi Jovanovića i Mihailovića pred isljednicima [[OZNA]]-e sâm Bećarević je izjavio: {{izdvojeni citat|Mnogi organi iz UGB bili su na razne načine povezani sa četničkim organizacijama i posle jednog članka u ‛Ravnogorcu’, koji je donet zajedno sa [[Dušan Simović|Simović]]evom izjavom, nastala su masovna bekstva policijskih organa, a naročito stražara u odrede DM... U vezi sa ovim bekstvima Jovanović je održao 3—4 konferencije sa organima UGB i na njima javno nam saopštio da je on naša veza prema organizaciji DM kao predstavniku legalne jugoslovenske kraljevske vlade u Londonu i da prema tome niko nema potrebe da se lično povezuje. Saopštio je čak i to da je svim četničkim organizacijama izdato naređenje od Vrh. komande DM da ne primaju policijske organe u svoje redove i da ovi moraju ostati na svojim mestima i nastaviti sa borbom protiv KPJ.<ref>IAB, istražni predmet Božidara Bećarevića, zapisnik o saslušanju od 14. jula 1949, str. 60.</ref><ref>Бранислав Божовић, н. д., стр. 594–595.</ref>|[[Božidar Bećarević|Božidar Boško Bećarević]], šef Antikomunističkog otseka Specijalne policije Uprave grada Beograda}} Dragomir Jovanović je 1946. na saslušanju<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Nedićeva arhiva, br. 19/7, kut. 1, str. 38.</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/155_3.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/155_3.pdf |date=2022-09-04 }}, str. II/214—215.</ref> pred istražnim organima svjedočio o svom kontaktu sa organizacijom generala Dragoljuba Mihailovića: {{izdvojeni citat|Nisam bio član organizacije DM, ali sam sa istom imao veza i smatrao se isto toliko obavezan kao da sam član... Ja sam od konca 1941. osećao se lično vezan za organizaciju DM. Smatrao sam da je to pravi nacionalni put i da je to ono što sobom nosi budućnost. Smatrao sam da je potrebna koordinacija sa tom organizacijom u borbi protivu komunista. Odmah od početka u Upravi grada Beograda isključio sam na pogodan način svako intervenisanje, odnosno praćenje rada u cilju sprečavanja organizacije DM.|[[Dragomir-Dragi Jovanović]], upravnik grada Beograda}} === Zahlađenje odnosa i prekid saradnje === Nemački okupator je sredinom 1942. postepeno započeo proces razoružavanja legalizovanih četnika. Istovremeno, i četnički vođa Draža Mihailović uviđa da legalizacija ima i svojih loših strana. 2. septembra 1942. Draža Mihailović poziva svoje legalizovane četnike sa područja Valjeva da se vrate u šume: {{izdvojeni citat|Legalizacija izgleda da je škodljiva za našu organizaciju, ljudi se uspavaju. U Valjevskom kraju Ljotić, Pećanac i Nemci vršljaju. Neka Neško i Voja preduzmu sve da se što pre bilo legalno ili ilegalno vrate na svoj teren. Novaca imam, nemojte da plate Nedićeve vezuju rad.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/4_14_1_163.htm |title=ZBORNIK DOKUMENATA VOJNOISTORIJSKOG INSTITUTA: TOM XIV, KNJIGA 1 |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>}} Major [[Zaharije Ostojić]] u referatu od 4. septembra naglašava da je zbog legalizacije "borbeni duh opao, disciplina takođe. Plate su donele kocku i pijančenja, starešinama su se osladili Nedićevi činovi", a nisu bili retki ni "prijateljstva ni lumperaj sa okupatorom."<ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta (knjiga I), Beograd 1999., str. 222.</ref> Obzirom da nije više bilo potrebe za gušenjem ustanka, okupator je proces razoružavanja legalizovanih četnika u znatnoj meri okončao do kraja 1942. kada je praktično rasformirana formacija pod komandom Koste Pećanca, a legalizovani ravnogorski četnici su se jednim delom ponovo našli u ilegalnom statusu, tj. u šumi, a manjim delom su inkorporirani u Srpsku državnu stražu. Ovo je doprinelo ponovnom jačanju četničke organizacije. 7. novembra 1942. godine Draža Mihailović je raspisom svima u Srbiji izdao naređenje za [[građanska neposlušnost|građansku neposlušnost]]: {{izdvojeni citat|Proglašavam građansku neposlušnost prema okupatorskim vlastima i prema svima vlastima koje su u saradnji sa okupatorom. Za seljake: da više ne daju ni trunku namirnica ni stoke. Da više ne priznaju opštinske uprave. Jedina vlast u selima biće četnička. Predsednicima opština i opštinarima narediti da odmah podnesu ostavke a drugi se ne smeju primiti. Naterati ih da pobegnu u šumu. Naterati ih svima sredstvima da izvrše ova naređenja. Najstariji četovođa je kdt sela. Predsednik opštine i odbornici ako se plaše, neka dadu svoje. Neka se sve sakriva i neka građanska neposlušnost plane jednovremeno u svim selima od 12. o.m. Činovnici sviju struka neka sabotiraju rad, i sve natraške rade što je na štetu neprijatelja i Nedićevog upravnog sistema, činovnici da znaju da će veštim sabotiranjem i naopakim radom mnogo doprineti pobedi. Radnicima preporučiti sabotažu u svakom pogledu. Građanskom življu preporučiti prezir okupatora i svih onih koji za njega rade.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 299, reg. br. 14/1: knjiga predatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 7. do 23. novembra 1942.</ref>|[[Dragoljub Mihailović|Draža Mihailović]]}} Opisujući konsekvence sprovođenja njemačke odluke o raspuštanju legalizovanih četničkih odredâ, [[Paul Bader]], komandujući general i zapovjednik u Srbiji, na sastanku Štaba Komande Jugoistoka 7. decembra 1942. godine, između ostalog, izjavio je sljedeće: {{izdvojeni citat|U borbi protiv Mihailovićevog pokreta postigli smo nove uspehe. Oko 10.000 četnika se borilo na našoj strani, a od toga se polovina povukla u šumu. Četvrtina, oko 4.000 ljudi je razoružana. Ostatak, oko 4.000 ljudi, još je uz nas. Cela građanska neposlušnost, koju je proglasio Mihailović, bio je samo udarac po vodi. Najavljene pretnje merama odmazde delovale su. Streljanja već i onih lica koja su osumnjičena za sabotažu pokazala su da su naše metode bile ispravne.<ref>NAW, Mf, T—312, Roll 468, fr. 8057753—56.</ref><ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 328.</ref>}} Krajem 1942. dolazi do formiranja Prvog [[Kosovo|kosovskog]] korpusa JVuO (Gorski štab br. 127) sa četiri brigade: [[Laplje Selo|Lapska]], [[Gračanica (općina)|Gračanička]], [[Gnjilane|Gnjilanska]] i Leteća. Korpusom je komandovao kapetan [[Živojin Marković]]. U naređenju od 12. novembra 1942. godine, kapetan Marković zahtijeva od svih stanovnika, kao i od svih legalnih odredâ na pomenutom području, da se stave pod njegovu (tj. četničku) komandu: „Dosadašnje opštinske uprave i novi poredak uveden od generala Nedića, više se ne priznaje. Oni koji odbiju ovo naređenje, smatraće se izdajnicima.“<ref>Vojni arhiv, Četnici Draže Mihailovića 1941 – 1945, ČA – 101 – 1 – 76.</ref><ref>Ненад Миодраг Антонијевић, Ратни злочини на Косову и Метохији 1941-1945 годинe. Докторска дисертација, Филозофски факултет Универзитетa у Београду, Београд, 2015, стр. 462.</ref> Vredi napomenuti da Nemci 1942. nisu mnogo toga učinili na pacifikaciji Mihailovićevih četnika koji nisu bili legalizovani. Legalizacija većeg dela Mihailovićevih snaga 1942. omogućila je ovom korpusu da izbegne uništenje koje je bilo vrlo izvesno krajem 1941. i da nastavi borbu protiv partizana koje su četnici Draže Mihailovića smatrali najznačajnijim neprijateljem, nadajući se da se partizanski pokret neće više reorganizovati i oporaviti.<ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d.], str. I/272-273.</ref> === Saradnja majora Jezdimira Dangića sa Nedićevom vladom i Nijemcima === {{main|Borbe za Istočnu Bosnu 1942.}} Major [[Jezdimir Dangić]] spadao je u red četničkih komandanata koji se nisu u potpunosti podvrgli komandi pukovnika Draže Mihailovića, iako su bili pod njegovim rukovodstvom. Mada je komandno bio podređen Draži Mihailoviću, Dangić je paralelno blisko sarađivao sa Milanom Nedićem. Dangićeva saradnja sa kvislinškom upravom u Srbiji datira još iz vremena Saveta komesara [[Milan Aćimović|Milana Aćimovića]]. Zapravo, Dangić je još sredinom maja 1941. pristupio kvislinškoj Srpskoj žandarmeriji. Međutim, 16. avgusta 1941. Dangić je prešao u [[Istočna Bosna|istočnu Bosnu]] gde je na osnovu uputstava Draže Mihailovića uspeo da stavi pod svoju komandu i reorganizuje sve pročetničke grupe. Dolaskom generala Milana Nedića na čelo Vlade narodnog spasa, 29. avgusta 1941. godine, odnosi između Beograda i Dangićevog štaba u istočnoj Bosni još više su se poboljšali, budući da je uspostavljena stalna veza koja je redovno funkcionirala. Nedić je pomagao Dangića svim sredstvima, šaljući mu oružje, municiju, obuću, odjeću, hranu, čak i pojedine oficire. General Nedić je 25. septembra 1941. izdao naređenje komandantu Srpske žandarmerije generalu [[Stevan Radovanović|Stevanu Radovanoviću]] (Radovanović će na tom položaju naslijediti pukovnika [[Jovan Trišić|Jovana Trišića]], koji postaje njegovim zamjenikom), da poboljša veze sa Dangićevim štabom i da ga pomaže u svakom pogledu.<ref>AVII, Nća, k. 125, reg. br. 1/17-16.</ref> U međuvremenu, Dangićevi su četnici počeli trpjeti poraze u sukobima sa partizanima, a nametnuta im je i borba sa [[Ustaše|ustašama]]. Usljed bojazni od uništenja, Dangić intenzivira saradnju sa Nedićem od koga dobiva preporuku za sastanak sa Nijemcima u Beogradu. Draža Mihailović je znao za Dangićevu namjeru da se sastane sa njemačkim oficirima i odobrio je, što će na [[Beogradski proces|svom suđenju]] i potvrditi.<ref>[http://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904190938/https://znaci.org/00001/154_4.pdf |date=2022-09-04 }}, str. I/274-276.</ref> Prema izvještaju beogradske jedinice [[Abwehr]]a od 29. septembra 1941, zasnovanom na izvještajima jednog pouzdanika koji je bio u dodiru s njim, Dangić je praktički od svog dolaska u [[Bosna (oblast)|Bosnu]] održavao kontakte s Nedićevom administracijom koja ga je podupirala. U izvještaju se navodi da je Dangić imao i »dobre odnose s Nijemcima i da je činio sve kako bi izbjegao sukob između svojih trupa i Nijemaca.«<ref>Mikrofilm br. T-314, rola 1457, snimci 702-704, 711-712.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/40_46.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje SLUČAJ MAJORA DANGIĆA]</ref> Još od 16. avgusta 1941, kada je stigao u istočnu Bosnu, major Jezdimir Dangić je, preko kvislinških struktura Aćimovića i Nedića, otpočeo kontakt i s Nemcima, a zatim direktne pregovore između dve strane. Već 25. avgusta Dangić, u ime Štaba Bosanskih četničkih odreda, piše pismo Nemcima u [[Zvornik]]u, nudeći im predaju oružja pod uslovom da oni ili Italijani okupiraju područje istočne Bosne. Isto tako čine i njegovi potčinjeni, Aćim Babić i [[Boško Todorović]]. Aćimović i Nedić su vezu sa Dangićem održavali preko majora Momčila Matića, kapetana Bogdana Dakića i poručnika Kamenka Jeftića, dok je Dangić s Centrom [[Abwehr|Abver]]a u Beogradu i njegovim predstavnikom kapetanom dr [[Josef Matl|Jozefom Matlom]] bio u vezi preko kapetana Rista Ćukovića i poručnika Branka Kujačića. Ćuković je u isto vreme bio i nemački poverenik i slobodno se kretao od Zvornika do Beograda. Obostrana želja za postizanjem sporazuma iskazana je bila na posljednjim održanim sastancima četničkih predstavnika s pripadnicima Abvera, 20. i 30. decembra 1941. godine.<ref>[https://znaci.org/zb/4_12_2_23.htm Izveštaj opunomoćenog komandanta u Srbiji od 5. februara 1942. komandantu oružanih snaga na Jugoistoku o toku pregovora s četničkim majorom Dangićem u Beogradu]</ref> General [[Paul Bader]], vojnoupravni komandant Srbije, razgovarao je u Beogradu sa Milanom Nedićem, 19. januara 1942. Glavna tema razgovora ticala se mogućnosti saradnje sa četnicima Jezdimira Dangića. Bader iznosi da je Nedić na sastanku iskazao vrlo povoljno mišljenje o ovoj mogućnosti: {{izdvojeni citat|Nedić je još jednom preuzeo izvesno jemstvo za Dangićevu iskrenost i vernost, a za sebe lično je tvrdio da će i on nepokolebljivo stajati uz Nemačku. Nedićeva izlaganja bila su duboko ozbiljna i, kako izgleda, intimno iskrena.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1144&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 001139—001140.] <br /> ({{jez-njem|"Er übernahm nochmals eine gewisse Bürgschaft für die Aufrichtigkeit und Treue von Dangić und versicherte für sich persönlich, dass auch er unverbrüchlich zu Deutschland stehen wollte. </br> Die Ausführungen von Neditsch waren von grossem Ernst und anscheinend von innerer Aufrichtigkeit getragen."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d.], str. I/279.</ref>}} General Paul Bader je održao ovaj sastanak sa generalom Milanom Nedićem, kako bi od njega dobio neke bliže podatke o Dangiću i njegovim četnicima, znajući da između Dangićevog štaba i Nedićeve vlade postoje kontakti i bliska saradnja na planu borbe protiv partizanskih odreda. Na pitanje opunomoćenog komandujućeg generala upućeno Nediću, kakav je njegov stav prema Dangiću, Nedić je izjavio da u njega ima najveće poverenje: {{izdvojeni citat|Dangić je iz Bosne i bori se samo da bi zaštitio svoj rodni kraj od ustaških i hrvatskih nečoveštava. On nije ni bandit ni buntovnik. On je izjavio da neće da se bori protiv nemačkih oružanih snaga. On bi se bezuslovno potčinio Nemcima i borio se na njihovoj strani protiv ustanka, ako bi imao jemstvo da će njegovi zemljaci u Bosni biti zaštićeni od hrvatskih posezanja. Između Dangića i Mihailovića nije nikad postojala veza, jer njih dvojica u svom delanju polaze od sasvim različitih shvatanja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1142&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 001138.] <br /> ({{jez-njem|"Dangić wäre aus Bosnien und kämpfte nur für den Schutz seines Heimatsgebietes gegen die Unmenschlichkeiten der Ustaschas und der Kroaten. Er wäre weder ein Bandit noch ein Aufständischen. Er hätte erklärt, dass er nicht gegen die deutsche Wehrmacht kämpfen wollte. Er würde sich den Deutschen unbedingt unterstellen und an ihrer Seite gegen einen Aufstand fechten, wenn er die Gewähr hätte, dass seine Landsleute in Bosnien gegen Übergriffe der Kroaten geschützt würden. </br> Zwischen Dangić und Mihailović hätte nie ein Zusammenhang bestanden, weil beide von einer ganz verschiedenen Auffassung aus handelten."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d.], str. I/277.</ref>|[[Milan Nedić]]}} Prema Nedićevom tumačenju, Dangić je privrženik ideologije „[[Velika Srbija|Velike Srbije]]“. „On je ubeđen da se to može postići samo u vezi i pod zaštitom Nemačke. Jugoslaviju, naprotiv, smatra za promašenu konstrukciju, koja ne bi smela da se ponovi.“<ref>AVII, Mikroteka, N-T-501, rol. 256, mf. 1136-1140. Zapisnik sa sastanka između Nedića i Badera od 19. I 1942, kome su prisustvovali i Nedićev savetnik Miloš Banković i šef komandnog štaba vojnoupravnog komandanta Srbije Erih Keviš.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1142&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 001138.] <br /> ({{jez-njem|"Die Ideologie, wie Neditch es nannte, wäre bei Dangić ein Grosserbien. Er wäre überzeugt, dass dies nur in einer Verbindung und unter dem Schutz Deutschlands zu erreichen wäre. Er hielte Jugoslavien dagegen für eine verfehlte Konstruktion, die nicht wiederholt werden dürfte."}})</ref> Tom prilikom, general Nedić je nastojao ubijediti generala Badera u neupitnu lojalnost majora Dangića njemačkom okupatoru i kvislinškoj vladi u Beogradu: {{izdvojeni citat|Njegov bi uticaj u Bosni mogao biti vrlo jak. Mogao je [Dangić], dakle, okupiti oko sebe onoliko ljudi koliko mu je potrebno u bilo kojem trenutku. Kada bi mu njemački Wehrmacht naredio da krene u borbu protiv komunista bilo gdje u Staroj Srbiji, on bi to svakako učinio, sam ili zajedno s njemačkim trupama. U stanju je da prikupi potrebne snage u bilo kojem trenutku. On, Nedić, bio je uvjeren da će Dangić ostati vjeran sadašnjoj srpskoj vladi i raditi za nju.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1142&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 001138.] <br /> ({{jez-njem|"Sein Einfluss in Bosnien wäre sehr stark. Er könnte daher jederzeit soviel Leute um sich sammeln, wie er brauchte. Wenn ihm von der deutschen Wehrmacht befohlen würde, an irgend einer Stelle auch in Alt–Serbien den Kampf mit den Kommunisten aufzunehmen, so würde er das unbedingt tuen, allein oder mit deutschen Truppen zusammen. Er könnte dazu die erforderlichen Kräfte jederzeit aufbringen. Er, Neditch, wäre überzeugt, dass Dangić der jetztigen serbischen Regierung treu bleiben und sich für sie einsetzen werde."}})</ref>}} Dangić je stigao u [[Beograd]] 31. januara 1942. sa Perom Đukanovićem, članom četničke Privremene uprave u istočnoj Bosni, na sastanak sa načelnikom Operativnog štaba nemačkog opunomoćenog komandanta u Srbiji pukovnikom Erihom Kevišem (Erich Kewisch). Dangić je bio spreman priznati nemačku vojnu upravu u istočnoj Bosni, i boriti se protiv partizana. Zauzvrat, tražio je da ustaške i domobranske jedinice napuste taj prostor. Prilikom prvog razgovora Nedić i Dangić su zaključili da se mir u istočnoj Bosni može uspostaviti samo suradnjom četnika sa Nijemcima. [[Datoteka:Mihailovićevi oficiri sa Nemcima.jpg|minijatura|Dangić i drugi četnički oficiri na pregovorima sa Nemcima u Beogradu.]] O ovim pregovorima govori izveštaj Opunomoćenog komandanta u Srbiji od 5. februara 1942. komandantu oružanih snaga na Jugoistoku o toku pregovora s četničkim majorom Dangićem u Beogradu: {{izdvojeni citat|Iz tog razgovora proizašla je principijelna saglasnost u pogledu namere da se u istočnoj Bosni, a samim tim i u Srbiji, uspostavi mir, da se prestane s masovnim ubijanjem, kao i jasno saznanje da bi se to moglo ostvariti samo u saradnji nemačkih oružanih snaga sa Dangićem. Dangić je pri tom izjavio da bi se sa svojim ljudima i pri jednom opštem ustanku na Balkanu i iskrcavanju Engleza nepokolebljivo verno borio na nemačkoj strani. On je pri tom izražavao, čak, svoje uverenje da bi samo nemačka pobeda mogla Srbiji da obezbedi pripadajući položaj na Balkanu, dok bi pobeda boljševizma značila uništenje svakog naroda, pa, dakle, i srpskog. Da Nedić zastupa isto mišljenje poznato je.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1094&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 001090—001091.] <br /> ({{jez-njem|"Sie ergab die grundsätzliche Ubereinstimmung der Absicht, in Ost–Bosnien und damit auch in Serbien Ruhe zu schaffen, das Massenmorden zu beenden und die klare Erkenntnis, dass das nur in der Zusammenarbeit der deutschen Wehrmacht mit D. erreicht werden könnte. D. erklärte dabei, dass er mit seinen Leuten auch bei einem allgemeinen Balkanaufstand und einer Landung der Engländer unverbrüchlich treu auf deutscher Seite kämpfen würde. Er entwickelte dabei seine Überzeugung dahingehend, dass nur der deutsche Sieg Serbien zu der ihm gebührenden Stellung auf den Balkan verhelfen könnte, während der Sieg den Bolschewismus die Vernichtung jeden Volkes, also auch des serbischen bedeuten würde. Dass Nedić dieselbe Auffassung vertritt, ist bekannt."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_2_2.pdf Zbornik NOR-a, XII/2, Beograd, 1976.] str. 111.</ref>}} Nemački general Bader, opunomoćeni zapovednik Srbije, bio je spreman prepustiti Dangiću osiguranje graničnih kotareva NDH na prostoru koji omeđuju reke [[Sava]], [[Drina]] i [[Bosna]], ali je za bilo kakvu promenu statusa istočne Bosne bila neophodna saglasnost [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]]. Major Dangić je uvjeravao njemačke oficire u neraskidivost svog savezništva sa predsjednikom srpske kvislinške vlade generalom Nedićem: {{izdvojeni citat|Na kraju razgovora rekao je da bi kao apsolutni pristalica Nedića morao znati da li se Nedić slaže s jednim takvim uređenjem i da li mu za to daje svoju moralnu podršku. Zbog toga je generalštabni pukovnik Keviš predložio Dangiću da odmah s njim, pod njegovom ličnom zaštitom, pođe za Beograd da bi porazgovarao s Nedićem. Dangić je na to pristao.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1094&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 001090.] <br /> ({{jez-njem|"Zum Schluss der Besprechung sagte er, dass er als unbedingter Nedić–Anhänger wissen müsse, ob Nedić mit einer solchen Regelung einverstanden sei und seine moralische Unterstützung dazu gäbe. Infolgedessen schlug Oberst i.G. Kewisch vor, D. solle sofort mit ihm und unter seinem persönlichen Schutz nach Belgrad mitkommen, um mit N. zu sprechen. D. war einverstanden."}})</ref><ref name="Izveštaj">[https://www.znaci.org/00001/4_12_2_23.htm Izveštaj Opunomoćenog komandanta u Srbiji od 11. februara 1942. komandantu Jugoistoka o toku pregovora s majorom Dangićem u Beogradu]</ref>|Izveštaj Opunomoćenog komandanta u Srbiji od 11. februara 1942. komandantu Jugoistoka o toku pregovora s majorom Dangićem u Beogradu}} [[2. 2.|2. februara]] [[1942]]. nemački general Bader je pozvao predstavnike NDH, ministra [[Vjekoslav Vrančić|Vjekoslava Vrančića]] i [[hrvatsko domobranstvo|domobranskog]] pukovnika [[Fedor Dragojlov|Fedora Dragojlova]] u Beograd, na pregovore sa Dangićevim izaslanicima. Dangić je bio spreman priznati nemačku komandu, a uslovno i suverenost NDH. Predstavnici NDH su odbili bilo kakvu mogućnost prepuštanja vlasti četnicima u istočnoj Bosni i pregovori su okončani bez rezultata. Ovo je rezimirao Paul Bader: {{izdvojeni citat|Dakle, nije uspelo da se hrvatski zastupnik ubedi u to da bi jedno neznatno odstupanje od hrvatskih suverenih prava, pod mojom komandom, bilo za zemlju i za prestiž hrvatske države bolje nego jedan uspeli ustanak, koji bi mogao ovladati najvećim delom zemlje i koštati stotine hiljada ljudskih života. Zbog toga mi je izgledalo besciljno da nastavim dalje razgovore sa Dangićem.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_2_23.htm Zbornik NOR-a, XII/2, Beograd, 1976.] str. 143-146.</ref>}} O pregovorima Jezdimira Dangića sa predstavnicima nemačkog okupatira i kvislinške vlade bila je obaveštena i četnička Vrhovna komanda, odnosno Draža Mihailović, zahvaljujući izveštaju poručnika Slobodana Vranića, koji je bio obavešten od strane učesnika o sastanku u kvislinškom Ministarstvu unutrašnjih poslova 1. februara 1942, na kojima je predlagano inkorporiranje istočne Bosne kvislinškoj tvorevini u Srbiji. Nakon što se predstavnici NDH nisu složili sa menjanjem granica, Dangić i predstavnici Nedićeve vlade su se složili da će se "ovo pitanje za izvesno vreme, a najdalje za mesec dana ponovo staviti na dnevni red". U Vranićevom izveštaju se ističe da "okupator pomaže našu borbu", aludirajući na borbu četnika u istočnoj Bosni protiv snaga NOP-a, i dodaje se da je odlučeno da bosanski četnici "iz Srbije dobiju pomoć u ljudstvu i materijalu", uz posredstvo Nedićeve vlade.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_1_56.htm Zbornik NOR-a, XIV/1, Beograd, 1981.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230101180806/https://znaci.org/00001/4_14_1_56.htm |date=2023-01-01 }}, str. 151-154.</ref> U izvještaju koji je 18. februara 1942. ministru vanjskih poslova [[Galeazzo Ciano|Galeazzu Cianu]] iz [[italija]]nskog poslanstva u glavnom gradu Srbije uputio [[Francesco Giorgio Mameli]], specijalni izaslanik i opunomoćeni ministar u Beogradu, o odnosima na liniji Mihailović—Nedić—Njemci kaže se sljedeće: {{izdvojeni citat|Draža Mihailović: Najpoznatiji vođa pobunjenika. Nijedna akcija nemačka ili srpska nije uspela do sada da ga zarobi. Ne zna se tačno gde je. Neke informacije ukazuju da je čas u Srbiji čas u Bosni. Nedić (i Nemci iza njega) imali su sa Dražom Mihailovićem duge i komplikovane pregovore potvrđene u dramatičnoj polemici sa Radio Londonom. Imenovan nakon toga od strane vlade u Londonu za ministra vojnog, postao je neprijatelj broj jedan. Bilo kako bilo, Nedić preko Dangićeve grupe održava direktne i indirektne kontakte sa njim. U složenoj igri snage Draže Mihailovića vrše ,jugoslovensku‘ akciju izvan Srbije, pokušavajući da podstaknu pobune u Hrvatskoj delujuću na [[Vlatko Maček|Mačekove]] elemente, bez da se suprotstavljaju programu ,Velike Srbije‘ na kojem su se Nedić i druge grupe ograničile.<ref>DDI, Mameli a Ciano, serie IX, vol. VIII, d. 283, 319.</ref><ref>Бојан Симић, Окупирана Србија у извештајима италијанског посланства у Београду (1941-1943). Војноисторијски гласник, Институт за стратегијска истраживања - Одељење за војну историју Министарства одбране Републике Србије, 2017, стр. 100-101, фус. 46.</ref>}} Neposredno pred Dangićevo hapšenje, Draža Mihailović je 9. aprila 1942. obaviješten depešom da pregovori Dangića i Nijemaca odlično napreduju: {{izdvojeni citat|Dangić tražio novčanu pomoć i dobio 2 miliona. Pomoć u ljudima i oružju radi suzbijanja partizana obećana. Nemci mu stavili do znanja da će sav teren očišćen od partizana imati u potpunoj vlasti. Ovo za naše ravnanje.<ref name="ReferenceD">[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_69.htm Izvod iz knjige primljenih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 19. marta do 18. aprila 1942. godine]</ref><ref>[https://znaci.org/00003/800.pdf#page=36 Damjan Pavlica: Draža za početnike - priručnik za borbu protiv revizije prošlosti], str. 40.</ref>}} Dangićevi kontakti sa nemačkom obaveštajnom službom nisu prekinuti posle prvih pregovora u Beogradu koji nisu dali rezultate zbog protivljenja NDH, iako četnici pod njegovom komandom i dalje nisu istupali protiv nemačke oružane sile. Dangić je i nakon toga nastavio da održava kontakte i saradnju sa kvislinškim formacijama u Srbiji i okružnim načelnicima u severozapadnoj Srbiji. Dangić je tokom februara i marta nekoliko puta lično dolazio u Beograd i sastajao se sa Milanom Nedićem. Nemci su se počeli pribojavati, zbog njihovog neispunjenja Dangićevih bezbednosnih očekivanja, da će italijanska Vrhovna komanda na Dangićev poziv odlučiti da italijanska vojska zauzme istočnu Bosnu. Kako bi preduhitrili ovakvu mogućnost, Nemci su u noći 11-12. aprila 1942. uhapsili Dangića u Rogatici i prebacili ga u Beograd, a potom sproveli u zarobljeništvo.<ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, n.d.], str. I/283-284.</ref> Major Mladen Mladenović, potonji komandant Čegarskog korpusa JVuO, u depeši Vrhovnoj komandi od 21. aprila 1942. iznosi veoma nepovoljnu ocjenu o Dangićevom ukupnom radu u istočnoj Bosni, kao i o njegovim pregovorima sa okupatorom i [[Kvisling|kvislinzima]]: {{izdvojeni citat|Dangić je izbegao da primi moje postavljenje i time izvrši naređenje k-ta. Zbog toga je otišao i u opšte se nije obazirao na moje prisustvo. U Bgdu je vodio pregovore sa Ljotićem, Nedićem i Nemcima a i pisao je pismo Hitleru ne dajući nikome obaveštenje o svom radu u Bgdu. Poslednji moj zaključak je da je on (drug) i Ljotića i Nedića te je prihvatio da Ljotić uređuje pozadinu. Prema izvesnim znacima počeo je da izdaje k-tovu organizaciju i ljude pa svakom preti opasnost hapšenja. Sada je cela akcija u Bosni propala i ustaše su posele celu Bosnu do Drine. Prema mom izveštaju Dangić nije povukao konzekvence za svoj rad i dvoličnu ulogu te je zaslužio najtežu kaznu.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_81.htm Izvod iz knjige poslatih i primljenih telegrama štaba Draže Mihailovića od 20. aprila do 10. maja 1942. godine]</ref>}} == Saradnja sa Nedićevom vladom 1943. == {{izdvojeni citat|Svi državni činovnici, pa i činovnici uprave grada Beograda, pojedinačno su držali veze sa pojedinim ljudima iz organizacije Draže Mihailovića i svi su bili uvereni da na taj način najbolje odgovaraju svojoj nacionalnoj dužnosti, smatrajući da je to organizacija koju pomaže i podržava legalna jugoslovenska vlada u inostranstvu.<ref name="Jovanović Dragomir-Dragi">{{cite web |url=http://www.znaci.org/00001/60_2_1.pdf |title=Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih |format=PDF |date= |accessdate=2014-03-16 |archive-date=2023-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717115813/https://znaci.org/00001/60_2_1.pdf }}</ref>|Iz svjedočenja [[Dragomir Jovanović|Dragomira Jovanovića]] na [[Beogradski proces|Beogradskom procesu]] 1946. godine}} {{izdvojeni citat|Mihailoviću je pošlo za rukom da iskoristi Nedićevu vlast, pa da stvori u Beogradu i Srbiji neku vrstu paralelne vlade, što nam je otežavalo da hapsimo četnike. Pa ipak, njihova snaga nije bila tolika, da bi mogla da predstavlja ozbiljniju opasnost po nas. Mi smo se, razume se, borili protiv te pojave.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} General Mihailović je [[2. 3.|2. marta]] 1943. godine, u jeku [[Operacija Weiss|četvrte neprijateljske ofanzive]], naredio svim svojim komandantima u Srbiji uništenje komunista uz pomoć [[Srpska državna straža|Nedićeve policije]]: {{izdvojeni citat|Komunista je u Srbiji ostalo vrlo malo. U Zapadnoj Bosni uništavamo ih svakoga dana. U ljutoj nevolji drug Tito poziva na ustanak i zbog toga su se povampirile pojedine grupice. Zato najenergičnije zahtevam i naređujem da svaki na svojoj teritoriji uništi i poslednje ostatke komunista i izvesti me do 25 marta o izvršenju. Dokažite tim lupežima da u narodu nemaju nikoga i da im je jedino oružje bilo laž i propaganda. Skrećem pažnju da ima prostorija gde su komandanti na svom mestu i da nema nijednog komuniste. Za ovo uništenje iskoristiti Srpsku državnu stražu do maksimuma, jer komunisti rade protiv nas u Gestapou.<ref name="Saslušanje">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/60_1_6.pdf |title=Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih |format=PDF |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|Mihailovićeva depeša 921 od 2. marta 1943.}} General Milan Nedić je generala Mihailovića smatrao velikim rivalom, stoga mu je odgovaralo što se Draža Mihailović skoro godinu dana, od juna 1942. do maja 1943, nalazio van Srbije, u štabu [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] nadomak [[Kolašin]]a. Iako Nediću nije odgovaralo da se organizacija Draže Mihailovića intenzivno širi po Srbiji od kraja 1942, nije ništa činio kako bi se angažovao u hvatanju Mihailovića i njegovog štaba nakon Mihailovićevog povratka u Srbiju. {{izdvojeni citat|Narod je ogorčen, a naša stvar je u pitanju i tim više što je ovde svima znano da kraj kvislinških vlasti u [[Sopot]]u sedi i komandant sreza [[Kosmaj|kosmajskog]] sa dugom kosom i bradom i deli vunu sa načelnikom sreza, a svoje komandante i četovođe doziva u sresko mesto radi dogovora. Ađutant komandanta 4. brigade GG. [Gorske garde — prim.] Raka Savović takođe sedi u Sopotu, a što je najteže, svi znaju i o tome naveliko pričaju da u Sopotu sedi i radi neki Dobra koji je naš oficir za vezu sa Nemcima. Obična je stvar da komandanta sreza prate žandarmi iz Srpske državne straže. Vrlo je česta pojava da se skoro svaki od starešina, a naročito Obradović i Nikolić, čak i Soluncima i članovima Narodnih ravnogorskih odbora, obraćaju rečima: '''Jebem vam majku partizansku, svi ste vi partizani, sve ću vas pobiti i poklati'''.<ref>[https://znaci.org/00001/11_62.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje KORPUSI DRAŽE MIHAILOVIĆA POLAŽU ISPIT PRED OKUPATOROM U SRBIJI]</ref><ref>Kosta Nikolić, Istorija ravnogorskog pokreta, knjiga I, Beograd 1999., str 312-313.</ref>|Četnički izveštaj iz sredine 1943. godine o stanju Gorske kraljeve garde u okolini Beograda}} U radiogramu koji je Vrhovnoj komandi JVuO 26. februara 1943. poslao komandant 2. ravnogorskog korpusa poručnik [[Predrag Raković]], Draža Mihailović je obaviješten o tome da su četnicima, navodno bez znanja njemačkih obavještajnih strukturâ, svoje usluge ponudili visoki dužnosnici kvislinške uprave iz glavnog grada okupirane Srbije. Konkretno, riječ je o [[Dragomir Jovanović|Dragom Jovanoviću]] i [[Boško Bećarević|Bošku Bećareviću]]; Raković stoga sugeriše Mihailoviću: „Moje mišljenje iskoristiti ih dok su nam potrebni a posle [rata] im suditi.“<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 293, registarski broj 3/1.</ref> [[Specijalna policija Uprave grada Beograda]] (SP UgB) sarađivala je sa četnicima i u konkretnim akcijama protiv pripadnika Narodnooslobodilačkog pokreta. Čačanska brigada 2. ravnogorskog korpusa JVuO (pod komandom Predraga Rakovića), 70 agenata Specijalne policije i pripadnici SDS uhvatili su 28. februara 1943. u [[Вапа (Чачак)|selu Vapi]] četiri člana Okružnog komiteta KPJ za [[Čačak]] (kasnije su ih sve streljali) i zaplenili partijske materijale i arhivu komiteta. O tome je komandant Čačanske brigade kapetan [[Milorad Ristović]], 3. marta 1943, obavestio Dražu Mihailovića istakavši da je ta akcija u saradnji sa SDS »najveći uspeh čišćenja u ovom delu Srbije«.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 289, reg. br. 9/1.</ref> Istog dana je i poručnik Raković, komandant 2. ravnogorskog korpusa, javio Mihailoviću o zarobljavanju ove grupe i predaji zaplijenjene arhive Specijalnoj policiji UgB: „Sada se radi na uništavanju komunističkih simpatizera. U s. Vapi (3 km od Čačka) pre 7 dana pohvatan je okružni komitet komunističke organizacije. Krili su se u jednoj zemunici izgrađenoj potpuno pod zemljom u čisto komunističkom selu Vapi. Uhvaćena su 4 člana koji su sačinjavali ceo Okružni komunistički komitet. Zaplenjeno je: pušaka 4 kom, 1 puškomitraljez, geštetner i 10 kgr. arhive. Arhiva je predata Upravi grada Beograda — Odelenje specijalne policije, radi uspešnog gonjenja svih komunista na celoj teritoriji Srbije koji su imali veze sa ovim komitetom.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_67.htm Izveštaj komandanta 2. ravnogorskog korpusa od 3. marta 1943. Draži Mihailoviću o borbi protiv pripadnika NOP-a i pregovorima sa predstavnicima nemačkih okupacionih trupa]</ref> Na ovo Mihailović odgovara: {{izdvojeni citat|Zbilja ste postigli veliki uspeh u s. Vapi. Vidi se iz samih funkcija potčinjenih komunista... Ako ima interesantnih stvari u njihovim knjigama i propagandnom materijalu, pošaljite mi hitno.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 297, reg. br. 1/1.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_114.htm Pismo Draže Mihailovića od 1. decembra 1944. komandantu Komande Sarajeva o ubacivanju četničkih i gestapovskih diverzantsko-terorističkih grupa u Srbiju]</ref>|Depeša generala [[Dragoljub Mihailović|Draže Mihailovića]] od 4. marta 1943.}} U periodu kada se na čelu Mihailovićeve organizacije u glavnom gradu Srbije (Komanda Beograd JVuO) nalazio major [[Žarko Todorović]], postojala je težnja da se sa vođstvom [[Ruski zaštitni korpus|Ruskog zaštitnog korpusa]] uspostavi saradnja. Razgovori su vođeni preko Vladimira Andrića, jednog od načelnika u vladi Milana Nedića, osobe bliske ruskoj emigraciji prije rata. Prema podacima njemačke obavještajne službe, sklopljen je dogovor na [[Antikomunizam|antikomunističkoj]] osnovi između generala Mihailovića i generala Gontareva, jednog od komandanata RZK, i važio je od maja 1942. do avgusta 1943. godine. Zbog ovih konekcijâ, [[Gestapo]] je u februaru 1943. godine uhapsio Žarka Todorovića i majora [[Pavla Babca]] sa četničke strane, kao i generala Gontareva i nekolicinu oficira RZK.<ref>Istorijski arhiv Beograda, BDS, B-921, dosije Babac Pavle.</ref><ref>Rade Ristanović, Oblici otpora u okupiranom Beogradu (1941-1944). Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Novom Sadu, 2019, str. 463, 675.</ref> U zborniku ratnih sjećanja pripadnikâ Ruskog zaštitnog korpusa, objavljenom u [[New York|New Yorku]] 1963. godine pod naslovom ''Русский Корпус на Балканах во время II Великой Войны 1941–1945 г.г.'' (“Ruski korpus na Balkanu u vrijeme Drugog velikog rata 1941–1945”), data je generalna ocjena međusobnih odnosâ RZK i JVuO u razdoblju okupacije Srbije: {{izdvojeni citat|Jedinice Ruskog korpusa nikada nisu izvodile nikakve neprijateljske akcije protiv četnika generala Draže Mihailovića, već su, naprotiv, uvek bile spremne da im ponude svaku pomoć i saradnju, iako sâm general nije, u početku, razumeo naše motive i izbegavao je komunikaciju sa komandantom i jedinicama Ruskog korpusa. No, ubrzo je i on shvatio da su nam zajednički glavni smrtni neprijatelj komunisti na čelu sa Titom. Ovi četnički odredi su se borili ili protiv Nemaca, ili zajedno sa Nemcima, delovima Ruskog korpusa, „ljotićevcima“ a protiv Titovih crvenih partizana, ili bi iznenada napadali „ljotićevce“ ili slabe delove Ruskog korpusa, kojima su se stalno obraćali za pomoć, uglavnom u municiji, i ova im nikada nije bila odbijena. Jedinice Ruskog korpusa nikada nisu napale četnike, ali su, delujući zajedno, uvek morale biti na oprezu i držati uši otvorene.<ref>Vertepov, Dmitriĭ Petrovich (1963). ''Русский Корпус на Балканах во время II Великой Войны 1941–1945 г.г.'' New York: Nashi vesti, 1963, p. 20. <br /> ({{jez-rus|"Части Русского Корпуса никогда не вели никаких неприятельских действий против четников генерала Дражи Михайловича а, наоборот, всегда были готовы оказать им любую помощь и содействие, хотя сам генерал, в первое время, не понимал наших побуждений и избегал сношений с командиром и частями Русского Корпуса. Но, вскоре, и он понял, что нашим общим главным смертельным врагом являются коммунисты во главе с Тито. Эти четнические отряды воевали то против немцев, то вместе с немцами, частями Русского Корпуса, «льотичевцами», против красных партизан Тито, то, вдруг, нападали на «льотичевцев» или на слабые части Русского Корпуса, к которым они постоянно обращались за помощью, главным образом, огнеприпасами и никогда не получали отказа. Части Русского Корпуса никогда на четников не нападали, но, действуя совместно, всегда должны были быть начеку и держать ухо востро."}})</ref>}} Posljednja dva [[Legalizovani četnici|legalizovana četnička odreda]] ([[Kosta Pećanac|Pećančev]] odred kojim je komandirao [[Mašan Đurović]] i Mihailovićev odred pod komandom potpukovnika [[Momčila Matića]]) raspuštena su sredinom marta 1943. Većina ljudstva iz ova dva odreda pridružila se Mihailovićevim ilegalnim odredima.<ref name="Jozo Tomasevich 1945"/> Uopšte uzev, najveći dio oficirskog, tj. komandnog kadra (preko 60 lokalnih vojvodâ, pretežno iz [[Južna Srbija|južne Srbije]]) i boraca četničkih odreda Koste Pećanca prešao je pod komandu Jugoslovenske vojske u otadžbini. Između ostalih, ravnogorcima se pridružio i mlađi sin Koste Pećanca Milan Milovanović Pećanac, vojvoda [[Kuršumlija|kuršumlijski]].<ref>Момчило Павловић, Божица Младеновић, ''Коста Миловановић Пећанац 1879–1944. Биографија'', Институт за савремену историју, Београд, 2003, стр. 300—302, 305.</ref><ref>[https://www.pogledi.rs/spisak-pecancevih-vojvoda-koji-su-presli-kod-draze.html Погледи — Списак Пећанчевих војвода који су прешли код Драже]</ref> Budući u posjedu informacija da se vojvodi suhoplaninskom sprema hapšenje, VK JVuO je 27. februara tražila da Đurović na ovo bude blagovremeno upozoren, iako se i dalje nalazio pod „[[Crne trojke|slovom Z]]“. Na putu za [[Crna Gora|Crnu Goru]], vojvodu Đurovića hvataju pripadnici JVuO i sprovode u štab generala Mihailovića. Poslije sastanka njih dvojice, ministar vojske i mornarice u jugoslovenskoj kraljevskoj vladi zaključuje da Mašan Đurović sada „sluša“. U okviru jedinice koja je zadržala naziv Ibarski četnički odred, vojvoda Mašan Đurović se krajem marta 1943. pridružio Mihailovićevim snagama u dolini [[Drina|Drine]] tokom [[Bitka na Drini (1943)|završnog segmenta]] [[Operacija Weiss|operacije »Weiss«]], stavljajući se na raspolaganje majoru [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]]. Drugi dio Đurovićevih četnika pristupio je Javorskom korpusu JVuO, pod komandom kapetana [[Radomir Cvetić|Radomira Cvetića]], ostavši tako na terenu na kojem su i do tada operisali ([[Manastir Studenica|studenički]] i [[Deževa|deževski]] srez).<ref>Милутин Живковић, Ратни пут војводе сухопланинског Машана Ђуровића 1941—1943, Лесковачки зборник LIX, Народни музеј Лесковац, 2019, стр. 317—320.</ref> [[Paul Bader]], njemački komandujući general i zapovjednik u Srbiji, u petnaestodnevnom izvještaju o situaciji u zemlji koji je 19. marta 1943. poslao Komandi Jugoistoka, upozorava na opasnost od pridruživanja kvislinških snaga četničkim jedinicama: {{izdvojeni citat|Nastojanje DM-a da pridobije legalne srpske jedinice koje nose oružje, bilo putem terora ili putem ponuda, traje i dalje. Pri tome privlačna snaga DM pokreta, koji se sada bori protiv komunista u Hercegovini, nije za potcenjivanje u odnosu na nacionalne elemente Srbije. Tako su morala i oba poslednja još postojeća četnička bataljona potpukovnika Matića i Mašana Đurovića biti rasformirana da bi se sprečilo njihovo sadejstvo sa bataljonima DM u Hercegovini i Crnoj Gori.<ref>AVII, NAV—T-501, r. 249, s. 98—104.</ref><ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XII, knjiga 3, Dokumenti jedinica, komandi i ustanova Nemačkog rajha: 1. januar — 31. decembar 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1978, dok. 40, str. 184.</ref>}} Istovjetno obrazloženje za razoružanje preostala dva legalna četnička odreda u Srbiji dato je i u izvještaju za mjesec mart, koji je 1. aprila 1943. godine sastavljen u Komandi Jugoistoka. Oficiri Wehrmachta konstatuju da je do razvoja četničke organizacije došlo naročito u unutrašnjosti zemlje, gdje u „nižim seoskim upravnim vlastima“, kao i „među seoskim stanovništvom“, Draža Mihailović ima svoja uporišta: {{izdvojeni citat|Mihailovićevi kontinuirani napori da pridobije pripadnike legalnih srpskih odreda pod oružjem pali su na plodno tlo. Posljednje dvije legalne četničke postrojbe morale su stoga biti raspuštene. Razoružanje raštrkanih odreda samo je djelomično uspjelo zbog nedostatka snaga. Može se očekivati da će se od ostataka ovih odreda oformiti nove bande DM. Mihailovićevi organizacioni štabovi, svaki sa po 40-50 ljudi u obezbjeđenju, jedine su potpuno mobilne snage DM u Srbiji. '''One izbjegavaju bilo kakav sudar sa njemačkom vojskom'''. Oni čak javljaju Nijemcima o pokretima komunista kako bi se izbjegle sabotaže i mjere odmazde.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=806&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frames no. 6290055—56.] ({{jez-njem|"Die Mihailovic–Bewegung gewinnt bei Fortsetzung der Vorbereitung des Volksaufstandes in den unteren ländlichen Verwaltungsbehörden und unter der Landbevölkerung an Boden, weil die Staatswache aus Überwachungegründen zu größeren Einheiten zusammengefaßt werden mußte und so dass Land von Truppen entblößt ist. Die fortgesetzten Bemühungen des Mihailovic, die legalen serbischen Waffenträger für sich an gewinnen, fielen auf fruchtbaren Boden. Die beiden letzten legalen Cetnik–Einheiten mußten daher aufgelöst werden. Die Entwaffnung der verstreut liegenden Abteilungen gelang mangels Kräften nur zum geringen Teil. Es ist damit zu rechnen, daß die Reste neue D.M.–Banden bilden. Die Mihailovic Organisationsstäbe mit ihrer Bedeckung von je etwa 40 – 50 Mann vermeiden als einzige im Augenblick voll mobile Kräfte im serbischen Raum jeden Zusammenstoß mit der deutschen Wehrmacht. Meldungen über Auftreten von Kommunisten werden sogar den Deutschen zugetragen, um Sabotageakte und Sühnemaßnahmen zu vermeiden."}})</ref>|Procjena situacije Komande Jugoistoka za mart 1943. (1. april 1943.)}} 22. marta 1943, nakon što je izašao na položaje kod [[Kalinovik]]a, kako bi lično preuzeo vođenje operacije protiv partizana u [[Bitka na Neretvi|bici na Neretvi]], Draža Mihailović (alias »222«) šalje iz Vrhovne komande JVuO depešu u kojoj naređuje da se u [[Crna Gora|Crnu Goru]] odmah upute trojica četničkih komandanata. Jedan od pozvanih u svrhu „definitivnog uništenja komunista“, bio je i [[Božidar Ćosović-Javorski]], bivši Pećančev vojvoda i komandant legalizovanog Javorskog četničkog odreda, rasformiranog<ref>{{harv|Живковић|2017|p=375}}</ref> sredinom jula 1942: {{izdvojeni citat|Obzirom na sadašnju situaciju naređujem sledeće: Neka Milutin Janković, Božo Javorac i Uroš Katanić svaki sa 500 ljudi naoružanih puškama i puškomitraljezima bez komore dođu i to: Janković u [[Žabljak]], Javorac u [[Šahovići|Šahoviće]], Katanić u [[Kolašin]]. Neka se krenu čas pre, pošto komuniste jurimo sa sviju strana da im nedamo vremena da se ma gde zadrže. Jurimo ih kao lovački psi divlju zver. Ne smemo im dozvoliti da se ma gde zadrže i organizuju narod. Samo tako imaćemo uspeha za definitivno uništenje komunista. Kažite im moju poruku, da će se sada pokazati šta vrede sva trojica. Njihov dolazak biće od istoriskog značaja... Od njihovog brzog dolaska zavisi da li ćemo potpuno uništiti sve komuniste. Inače će se prebaciti u Srbiju.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti jedinica, komandi i ustanova četničkog pokreta Draže Mihailovića (1. januar — 8. septembar 1943), Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 548.</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} General Draža Mihailović obavještava 30. marta 1943. iz Kalinovika svoje podređene oficire o dolasku na front četnikâ pod komandom vojvode Đurovića: {{izdvojeni citat|Mašanov odred stigao ovamo. Sa Mašanom videćemo šta ćemo.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 564.</ref>}} Informišući generala Dražu Mihailovića o stanju na frontu te o snabdijevanju četničkih jedinica od strane italijanskih komandi u Crnoj Gori, major Pavle Đurišić, u izvještaju poslatom 1. maja 1943. godine, piše o otkazivanju slanja planirane delegacije generalu Milanu Nediću. Major Đurišić obavještava generala Mihailovića i o trenutnom mjestu boravka četničkog odreda Mašana Đurovića. Pored toga, Đurišić na originalan način interpretira ulogu »Nedićeve vojske«: {{izdvojeni citat|Deputacija kod Nedića nije otišla. Misao za ovo potekla je kod većine ljudi, koji su uverenja da se crvenima ne može ništa bez pomoći sa strane. Ja sam prihvatio iz razloga što ta '''Nedićeva vojska je Vaša a ne njegova''', a kako su [[Srpski dobrovoljački korpus|Ljotići]] uputili korpus na [[istočni front]], to verovatno ne bi ni došli, jer ih nema. [...] Iz Kolašina Mašanove ljude uputio sam za Šahoviće da se prikupe. Prekjuče dobio sam izveštaj da su [otišli u] Zaton i naredio sam da se vrate, danas tek obavešten sam da nisu tamo i niko ne zna gde su.<ref>AVII, ČA, kut. 132, reg. br. 7/4.</ref><ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 142, str. 651—652.</ref>|Iz izvještaja majora [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] generalu [[Dragoljub Mihailović|Draži Mihailoviću]], 1. V 1943.}} U ratnim memoarima novinara [[Stanislava Krakova]], bliskog saradnika i rođaka generala Milana Nedića, ova epizoda je pomenuta kao logičan nastavak saradnje Pećančevog odreda pod komandom vojvode Đurovića sa Mihailovićevim četnicima. Prema Krakovljevim navodima, predsjednik kvislinške vlade je odobrio Ðurovićevo pristupanje Mihailoviću: {{izdvojeni citat|Đurović je imao jedan od najvećih Pećančevih odreda sa kojim se nalazio u dolini Ibra i na Raškoj, te je odatle učinio mnoge akcije na spasavanju Srba uništavanih od strane [[Albanci|Arnauta]] sa [[Kosovo|Kosova]], koji su stizali katkad i do samih, pa i preko pretkumanovskih granica Srbije... General Nedić je imao veliko poverenje u njega, smatrao njegov odred kao jedan od retko disciplinovanih i baš mi je isticao kako je Đurović dostavljao odredima Mihailovićevim tu na jugozapadnoj granici pretkumanovske Srbije oružje i municiju, koju mu je Nedić slao. Kada su krajem 1942. godine Pećančevi odredi bili raspušteni naređenjem SS-generala Majsnera, Mašan Đurović, nije hteo da svoj odred raspusti, niti da stupi u Državnu Stražu, jer bi se tada morao da rastane od najvećeg broja svojih ljudi već se uputio sa svojim odredom u Crnu Goru i u martu 1943. stigao je u štab Draže Mihailovića, koji je tada bio u selu Lipovu nedaleko od Kolašina. Iako je bio stavljen pod slovo «Z», on se nije plašio, znajući da je vršio samo rad na spasavanju Srba i da je u svakoj prilici pomagao odrede Mihailovićeve, da lično dođe kod generala Mihailovića. Ovaj ga je lepo primio i kao iskusnog borca protiv partizana, uputio ga je da sa svojim odredom dejstvuje u oblasti Foče protiv komunista. To je bio jedan od retkih odreda Mihailovićevih iz Srbije, koji je hteo da pristane da se bori u Sandžaku [u]mesto na svom ognjištu. [...] Iako se bio odvojio od njega, general Nedić je potpuno shvatio i odobrio prilaženje Đurovića jedinicama generala Mihailovića i čak bio zadovoljan da Mašan nije dozvolio da se njegov odred raspusti.<ref>Станислав Краков, Генерал Милан Недић, Књига друга: Прeпуна чаша чемера, Минхен, Штампарија Искра, 1968, стр. 343—344.</ref>}} Vlada [[Kraljevstvo Velika Britanija|Velike Britanije]] je u više navrata tokom 1943. godine pokušavala preko jugoslovenske izbjegličke vlade staviti do znanja generalu Mihailoviću da saradnja sa okupatorima i kvislinzima nije u skladu s operativnim planovima savezničkih štabova, kao i da nije u interesu samog četničkog pokreta. U jednoj poruci, tj. »Komunikaciji« od 11. maja, od njega se zahtijeva da prestane sa kolaboracijom sa Nijemcima i Italijanima, odnosno da »primarni objekt pokreta đenerala Mihailovića mora biti otpor Osovini«. Takođe je zahtijevano da se prekine svaka saradnja sa kvislinzima, naročito »kolaboracija sa đeneralom Nedićem«.<ref>AVII, kut. 281, reg. br. 20/1–4.</ref> Istim saopštenjem vlada Ujedinjenog Kraljevstva stavila je do znanja Mihailoviću da će britanski oficiri biti upućeni u štabove NOVJ, i da će se partizanskim jedinicama ukazati materijalna pomoć. Britanski pukovnik [[William Bailey|Stanley Bailey]] je dostavio »Komunikaciju« Mihailoviću 28. maja 1943.<ref>Branko Latas, Pokušaj Britanaca da četnike D. M. pokrenu u akciju protiv Nemaca na Kosovu (1943—1944), „Kosova — Kosovo“ No. 4 (1975), Zavod za istoriju Kosova, Prishtinë/Priština, str. 209.</ref> Budući da je vremenom stekao „iskustvo dobrog pregovarača“, a u dužem periodu je uživao visok ugled kod četničke Vrhovne komande,<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_134.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovica od 29. juna do 5. avgusta 1942. godine]</ref> kapetan Predrag Raković je bio osoba kome je komandant JVuO povjeravao delikatne zadatke. Upravo iz ovog razloga, kapetan Raković je bio jedan od ljudi koji su posredovali razgovorima u maju 1943. godine između povjerenika Milana Nedića i [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]] s jedne i generala Draže Mihailovića s druge strane.<ref>Раде Ристановић, Прилози зa биографију равногорског команданта мајора Предрага Раковића: официрски досије војске Краљевине Југославије, Зборник радова Народног музеја Чачак, vol. 49, Чачак, 2020, стр. 130.</ref> Sredinom maja 1943. godine, iz Beograda su, na zahtjev Dimitrija Ljotića, u štab vojvode [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]] stigli Miroslav Peran i Krešimir Samodol. Obojica [[Hrvati]], Peran i Samodol su bili pripadnici Ljotićevog [[ZBOR]]-a u [[Šibenik]]u u predratnom periodu. Na taj način, veze između Ljotića i Đujića su bile uspostavljene ili čak obnovljene, pa je komandant Dinarske divizije JVuO od proljeća 1943. godine učvrstio radio i kurirske veze kako s vrhovnom komandom Draže Mihailovića, tako i sa kvislinškom vladom generala Milana Nedića. Peran i Samodol — sada u svojstvu obavještajaca Dinarske divizije, s Đujićevim ovlaštenjima — okupili su u Šibeniku, augusta 1943. godine, više od 60 pripadnika antikomunističke omladine. Naoružani od strane talijanskog okupatora, dobivali su prehranu i plaću od 500 lira. Bataljon je bio pod neposrednom komandom vojvode Đujića, i to kao »elitna« jedinica. Četnička komanda Šibenika (komandant potpukovnik Gumzej i načelnik štaba poručnik Kovač) pisala je 25. VIII [[Mladen Žujović|Mladenu Žujović]]u o šibenskim vođama »Zbora«: {{izdvojeni citat|Pred tri mjeseca doputovali su u Šibenik iz Beograda položajni poručnici 5. dobrovoljačkog bataljona Peran Miroslav i Samodol Krešimir, aktivni članovi Ljotićeve [[ZBOR|organizacije »Zbor«]]. Imenovani, uz dobrovoljačku, imaju i legitimaciju [[Organizacija Todt|organizacije »TODT«]]. Po njihovom dosadašnjem nastojanju oko proturanja ideja koje nisu u saglasnosti sa radom dirigovanim od strane jugoslovenskog ministra vojske, mornarice i vazduhoplovstva, a prema prikupljenim provjerenim podacima postoji razlog opravdanoj sumnji da su imenovani upućeni ovamo sa povjerenim naročitim zadatkom. Napred imenovani nalaze se u Splitsko-šibenskom četničkom bataljonu u Žitniću, kao obavještajci [[Dinarska četnička divizija|četničke Dinarske divizije]].<ref>AVII, kut. 215, reg. br. 5/1—5.</ref><ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.], str. 268—269.</ref>}} Miroslav Peran se očitovao kao iskreni saveznik njemačkog Wehrmachta, kao što se može zaključiti na osnovu njegove izjave date oficirima [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]], a koja je prevedena sa [[Srpskohrvatski jezik|srpskohrvatskog jezika]] i dostavljena štabu [[2. oklopna armija (Wehrmacht)|Druge oklopne armije]]: {{izdvojeni citat|Mi, pošteni elementi Sjeverne Dalmacije, bilo Hrvati ili pravoslavci, jedinstveni smo u namjeri da lojalno sarađujemo sa njemačkim Wehrmachtom u borbi protiv neprijatelja cijelog svijeta — komunizma. Naši ciljevi su jasni. Naša je čvrsta želja da naš jadni i napaćeni narod povedemo ka miru i redu. Stoga, molimo njemački Wehrmacht da nas podupre u ovoj borbi što je više moguće. Njegovi neprijatelji na ovom području i naši su neprijatelji. Mi se nalazimo u beskompromisnoj borbi protiv komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=483&broj=979 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000976.] <br /> ({{jez-njem|"Wir ehrlichen Elemente von Norddalmatien ob Kroaten oder Pravoslaven sind nun fest entschlossen einig und loyal mit der Deutschen Wehrmacht an der Bekämpfung gegen den Weltfeind den Kommunismus mitzuarbeiten. Unsere Ziele sind klar. Es ist unser fester Wille, unser armes und gequältes Volk zum Frieden und zur Ordnung zu führen. Wir bitten deshalb die Deutsche Wehrmacht uns in diesem Kampfe so weit als möglich zu unterstützen. Die Feinde der Deutschen Wehrmacht in dieser Gegend, sind auch unsere Feinde. Wir befinden uns im kompromisslosen Kampf gegen den Kommunismus."}})</ref>|Prijevod izjave četničkog vođe Miroslava Perana iz Šibenika (22. septembar 1943. godine)}} [[Prvoslav Odović]], predratni beogradski policajac i zamjenik [[Svetozar Vujković|Svetozara Vujkovića]], upravnika [[Logor Banjica|Banjičkog logora]], redovno je slao izvještaje Vrhovnoj komandi JVuO, odnosno Draži Mihailoviću, koji je preko njega nastojao da izvuče iz logora pripadnike svoje organizacije.<ref>Sima Begović, Logor Banjica 1941-1944, Institut za savremenu istoriju, Beograd, 1989, knj. 2, str. 14.</ref> U avgustu 1943. godine, Odović (u tom trenutku šef Predstojništva policije u [[Kruševac|Kruševcu]]; odgovoran za brojna hapšenja i mučenja pripadnika NOP-a) biva uhapšen od strane [[Srpski dobrovoljački korpus|ljotićevaca]] zbog saradnje sa četnicima pod komandom [[Dragutin Keserović|Dragutina Keserovića]], u vrijeme sukoba između ljotićevaca i četnika. Okupator ga je internirao u Njemačku, gdje je ostao i nakon rata.<ref>[https://pescanik.net/viktimizacija-zlocinaca/ Milan Radanović: Viktimizacija zločinaca]</ref> Prvoslav Odović je kasnije odselio u [[Australija|Australiju]], gdje će sredinom 1951. godine biti među osnivačima [[Srpske narodne odbrane]] (SNO), jedne od najpoznatijih srpskih antikomunističkih i nacionalističkih organizacija u emigraciji.<ref>[https://www.vesti-online.com/sedam-decenija-ponosne-istorije/ Sedam decenija ponosne istorije]</ref> Veliki problem za funkcionisanje SDS je predstavljala duboka isprepletenost i povezanost mnogih njenih pripadnika sa Jugoslovenskom vojskom u otadžbini. Ovu infiltriranost su hapšenjima pokušavali da preduprede Nemci. Krajem jula 1943. godine, Gestapo će zbog ove saradnje uhapsiti gotovo ceo štab [[Niš]]ke oblasne komande, na čelu sa komandantom pukovnikom [[Filipom Dimitrijevićem]]. Takođe, masovna bekstva stražara i njihov odlazak u ravnogorske odrede u toku 1943. godine kulminiraju. U poternici iz decembra 1943. koju je izdala Komanda SDS, u kojoj se konstatuje broj „aktivnih begunaca“, nalazi se 808 pripadnika Straže.<ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2019, str. 372.</ref> Kapetan [[Branivoj L. Petrović]], nakon izvršene inspekcije u Varvarinskom, Resavskom i Ivankovačkom korpusu JVuO, gdje je boravio kao delegat Vrhovne komande, podnio je 1. avgusta 1943. izvještaj generalu Mihailoviću u kome saradnju sa pripadnicima Srpske državne straže konstatuje kao notornu činjenicu, budući da je većina komandanata u tri korpusa bila prethodno legalizirana kod kvislinških vlasti. „S pravom se može reći da u pokretu Ravne Gore postoji i tajna sprega svih Nedićevih oficira, koji se uzajamno drže i pomažu“, žali se kapetan Petrović generalu Mihailoviću. U dijelovima izvještaja koji su posvećeni stanju u Varvarinskom, odnosno Ivankovačkom korpusu JVuO, o relacijama sa SDS-om Petrović zapisuje: {{izdvojeni citat|Srpska Državna Straža je potpuno uz nas i sarađuje sa našim odredima... Na teritoriji ovoga korpusa S.D.S. sarađuje potpuno sa našim odredima.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, dokument br. 182, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 869—878.</ref>}} Kapetan Petrović je rezimirao izvještaj Mihailoviću: „Ljudi koji vode stvari, nepodesni su po svojim moralnim i tehničkim sposobnostima. Narod želi na čelu da vidi svetle i čestite ljude, koji će biti primeri i uzori naših stremljenja. Legalizovani oficiri, bivše vojvode Koste Pećanca i Nedića, zboraši Ljotića i ceo taj elemenat, koji je do juče pod okriljem [[Svastika|hakenkrojca]] činio zulume, ne mogu danas da rade pod simbolom Ravne Gore i Vašeg imena. Narod to ne želi, ne prima, bar na terenima na kojima služe. I u koliko oni budu ostali, stav nepoverenja i rezervisanosti povećaće se.“ Prvorazredno svjedočanstvo o organizacionom jedinstvu četnika Draže Mihailovića i pripadnika Nedićevog kvislinškog aparata predstavlja izvještaj kapetana [[Aleksandra Saše Mihajlovića]] koji je 28. avgusta 1943. godine poslao generalu [[Miroslav Trifunović|Miroslavu Trifunoviću]].<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 127, registarski broj 1/12 (S-X-214).</ref> Dragocjenost ovog dokumenta, pored toga što je u pitanju primarni izvor, ogleda se i u činjenici da su pomenuti oficiri Jugoslovenske vojske u otadžbini bili veoma visoko hijerarhijski pozicionirani. Naime, general Miroslav Trifunović je bio delegat Vrhovne komande JVuO za Srbiju i jedan od nekolicine četničkih komandanata (pored samog Draže Mihailovića) sa činom generala, dok je kapetan Aleksandar Mihajlović (pseudonim »Willy«) bio komandant beogradskih ravnogoraca od proljeća 1943, nakon što je uhapšen njegov prethodnik major Žarko Todorović, pa sve do završetka okupacije. Kapetan Mihajlović izvještava generala Trifunovića (»Dietrich«): „Pored legalnih jedinica S.D.S. koje su potpuno uključene u našu organizaciju i na koje potpuno računam, organizacija Beogradske brigade (sela) potpuno je sprovedena... Krećemo se slobodno, patroliramo, držimo zasede i uopšte vladamo njima. Ovo mi je taj V Beogradski korpus sa: 1. beogradskom brigadom (sela), 2. brigadom (bataljon S.D.S. i Nedićeva Garda), 3. brigada vatrogasci, 4. brigada (Savso 13) i 5. brigada (razne sportske organizacije). O ovome molim Vas za najveću tajnost, jer vidite da ih nisam ni u svom naređenju Br. 240 izneo ostalim komandantima korpusa mada im verujem kao i sebi.“ Uz 1500 ljudi u ilegali, Mihajlović navodi da su mu „najveće nade“ legalne jedinice SDS i Beogradska brigada JVuO i da „stoga sve ljubomorno čuva[m]“. Mihajlović nastavlja: „Policija U.g.B. [Uprave grada Beograda — prim.] (kvartovski odredi, policiska škola, logor, saobraćajna policija) kompletni su pod mojom komandom. Ovo mi je drugi po sigurnosti adut u rukama.“ S druge strane, kapetan Mihajlović za šefa Specijalne policije UgB [[Iliju Paranosa]] tvrdi da je dvije i po godine bio „glavni inkvizitor naših ljudi“; stoga na preporuke iz Vrhovne komande JVuO za saradnju s njim odgovara da to ne bi bilo uputno, s obzirom da je „cela njegova policija [je] minirana i bez njegove pomoći“, te da osobe poput Paranosa „nikako ne služe na čast niti na ugled našega pokreta“. Kapetan Aleksandar Mihajlović zaključuje da se sa Srpskom državnom stražom ne treba konfrontirati, budući da ona, iz njegove perspektive, predstavlja savezničku vojsku: {{izdvojeni citat|Pre nego što završim molim Vas još i to, da kod naših komandanata na terenu utičete, da ne razoružavaju i odvode stražare S.D.S. '''Sve su to naši ljudi na koje možemo stoprocentno računati'''. Zašto ih onda dirati kad i ovako pozitivno rade. Na taj način samo se stvaraju njima neprijatnosti što je potpuno nepotrebno a mi sami sebe slabimo. I o ovome smo i usmeno govorili i video sam da ste me razumeli pa Vas sada samo potsećam na to, a s obzirom na učestale ovakve slučajeve u poslednje vreme.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti jedinica, komandi i ustanova četničkog pokreta Draže Mihailovića (1. januar — 8. septembar 1943), Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dokument 194, strane 914—922.</ref>|Kapetan [[Aleksandar Mihajlović]], komandant Beograda JVuO}} [[Kapitulacija Italije|Kapitulacijom Italije]] u septembru 1943. godine i očekivanim savezničkim iskrcavanjem na [[Jadran]]u, široko rasprostranjena pojava među pripadnicima SDS-a postaje napuštanje položaja (do tada ne toliko često) i odlazak u šumu, tj. u redove JVuO. U jednom izvještaju sa proputovanja iz sredine septembra, inspektor SDS piše da su bjekstva uzela maha u Kragujevačkom, Valjevskom i Šabačkom okrugu: {{izdvojeni citat|Ja sam lično za ovih deset dana putovanja dobio utisak da su pripadnici SDS-a, koji su odbegli, kao i oni koji se za bekstvo spremaju, već odavno bili pripadnici organizacije DM, radeći legalno sve dok nisu dobili naređenje da se pripreme i odu u šumu.<ref>Vojni arhiv, Nedićeva arhiva, 50A–1–10.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 310, fus. 823.</ref>}} Ova aktivnost je svoju kulminaciju dostigla 21. septembra 1943, kada Draža Mihailović izdaje naređenje koje su komandanti korpusa imali dostaviti sreskim komandama SDS-a kako bi ovi „u roku od 48 časova“ napustili svoju dosadašnju dužnost, te se „sa svojim ljudstvom, oružjem i spremom“ javili lokalnim komandantima JVuO radi ratnog rasporeda.<ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 310-311, fus. 824.</ref> U Mihailovićevu naređenju, pored ostalog, stoji: {{izdvojeni citat|Imam sigurne podatke da će Nemci uskoro početi sa razoružavanjem Srpske državne straže. Komandanti na čijim se terenima nalaze ovakvi odredi, uhvatiće vezu sa istima i narediti im da odmah sa celokupnim oružjem, spremom i materijalom, koji im stoji na raspoloženju izađu u šumu i pristupe u saradnju. Svima onima koji ne budu hteli izvršiti ovo naređenje, objaviti im otvoreno neprijateljstvo, smatrati ih izdajnicima Kralja i Otadžbine, silom ih razoružati i nemilosrdno ih uništavati na terenu.|[[Dragoljub Mihailović]]}} Tog mjeseca će i poručnik [[Miloš Radosavljević]], komandant Valjevskog korpusa JVuO, narediti komandantima svojih brigada da „pristupe razoružanju legalnih srpskih odreda na svojoj teritoriji“, kao i da „razoružano ljudstvo koje pripada našoj organizaciji odmah uvrste u svoje [četničke — prim.] redove“, dok bi prema „izrodima i izdajnicima“ trebalo postupiti „po zakonu šume“.<ref>Коста Николић, Историја равногорског покрета, I, Београд, 1999, стр. 395.</ref><ref>{{Cite journal|last=Сегић|first=Дејан|date=2011|title=Четници и капитулација Италије 1943.|url=http://www.isi.mod.gov.rs/multimedia/dodaci/vig_1_2011_1554880246.pdf|journal=Војноисторијски гласник|publisher=Институт за стрaтегијска истраживања Одељења за војну историју Министарства одбране Републике Србије|volume=1/2011|pages=214}}</ref> Njemačka Komanda Jugoistoka je također bila u posjedu informacijâ o izričitom Mihailovićevom nalogu nadleštvima Srpske državne straže u unutrašnjosti zemlje da se priključe četnicima u šumi: {{izdvojeni citat|Srbija: Opšta situacija nepromijenjena. Aktivnost bandi nastavlja da se intenzivira. Navodno, Mihailović je komandama Srpske državne straže u centralnoj Srbiji izdao naređenje da do 20. septembra odu u šumu. Dalja dezertiranja iz SDS i Srpske granične straže, posebno u sjeverozapadnoj Srbiji. Grupe DM su posljednjih dana spojene u jake jedinice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&broj=158&roll=483 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000155.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: Zu allgemein: <br /> Lage unverändert. Bandentätigkeit hält verschärft an. An D. M. hat angeblich den SSW–Kommandos in Mittelserbien den Befehl erteilt, sich bis zum 20.9. in den Wald zu begeben. Weitere Desertierungen von SSW und SGW besonders in Nordwestserbien. D. M.– Gruppen wurden in den letzten Tagen zu starken Einheiten zusammengefasst."}})</ref>|Telegram komande Vojnoupravnog zapovjednika Jugoistoka, (17. septembar 1943)}} Kapetan I klase [[Dimitrije Antonović]] (pseudonim »Rudy«), komandant Kosmajskog korpusa JVuO, izvještavajući 5. septembra 1943. Dražu Mihailovića o aktivnostima jedinice pod njegovom komandom tokom ljeta te godine, piše o odnosu pripadnika kvislinške Srpske državne straže prema četnicima: {{izdvojeni citat|Organi S.D.S. pomažu me ali baš ništa ne rade. Oni u glavnom mirnodobski žive i zadovoljni su, po njihovom mišljenju, što mogu i da sede na miru i čuvaju svoje glave za sutra i ujedno da rade za našu stvar. Njihova korist za nas je vrlo mala i ja sam preduzeo sve mere da ih što pre povučem, dok ih Švabe nisu razoružale. Sa njima, isto baš sa onima koji sarađuju sa nama, primoran sam da se svađam zbog njihove neaktivnosti i zbog toga što pokušavaju da kritikuju naše poslove. Ta kritika je u glavnom zato što se oni boje da ih mi našim radom ne otkrijemo.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 201, str. 936—937.</ref>}} Kapetan Antonović navodi i da SDS asistira četnicima u borbama protiv partizana u selima na [[Kosmaj]]u: „18. jula Kosmajski odred imao je noćni sukob sa jednom grupom partizana u blizini sela Manića. U tom sukobu ubijen je »Jarac« [riječ je o Đorđu Jovanoviću, političkom komesaru Kosmajskog NOP odreda — prim.] — komandant Kosmajskog partizanskog odreda i kod njega je nađen štambilj »Kosmajskog narodnooslobodilačkog partizanskog odreda ,Rade Jovanovića’«. U tom sukobu ubijen je još jedan partizan. »Jarca« su organi S.D.S. odneli u Sopot i zakopali ga ali su ga partizani noću izvadili i sahranili na neko drugo mesto. Ko je tačno »Jarac« do danas nije tačno utvrđeno. Od naših u tom sukobu nije niko nastradao.“<ref>Zbornik NOR-a, XIV/2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 935.</ref> Prema tvrdnjama [[Boško Kostić|Boška Kostića]], sekretara [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]], Ljotić je u drugoj polovini 1943. pokušao da ugovori sastanak sa Mihailovićem, ali je to Mihailović odbio računajući na negativnu reakciju emigrantske vlade. Boško Kostić je 1943. po drugi put boravio u [[Turska|Turskoj]]. U svojim memoarima on piše da je stigao u [[Istanbul]] na [[Vidovdan]] te godine i ostao sve do decembra. Upućen u misiju povezivanja sa službenicima [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|jugoslovenske vlade u emigraciji]], Kostić navodi da se sastao sa Lukom Lukovićem („generalnim konzulom u Carigradu“) te konzulom Vladom Perićem. Ljotićev sekretar citira pisanu poruku koju je general Milan Nedić adresirao na kralja [[Petar II Karađorđević|Petra II Karađorđevića]]: {{izdvojeni citat|Vaše Veličanstvo, ja činim sve što je u mojoj moći da spasem što je moguće više srpskih života. Propaganda iz Londona sprečava me u ovom poslu. Ne smeta to što me napada, jer to čini moj teški zadatak sa okupatorskim snagama lakšim. Ali ja molim da me Vi ne tretirate kao [[Vidkun Kvisling|Kvizlinga]] i [[Ante Pavelić|Pavelića]], koji je do danas uništio 600.000 Srba u „Nezavisnoj Državi Hrvatskoj“. Znam da u redovima srpskih oružanih snaga ima oko 80% oficira i ljudi koji pripadaju pokretu đenerala Mihajlovića i koji će se pripojiti njemu kada vreme za to dođe, da pomognu oslobođenju svoje zemlje. Ja sam spreman da predam vlast đeneralu Mihajloviću kada Nemci odu, da bi se održao zakon i red u zemlji dok se legalna vlada i Vaše Veličanstvo ne povrati. Radi toga, molim Vas da delujete na đenerala Mihajlovića da ne prouzrokuje prerane represalije nad nezaštićenim stanovništvom. Svaka nemačka glava se plaća sa sto srpskih. Za mene, međutim, svaka pojedinačna srpska glava je draža nego sto nemačkih. Posle oslobođenja zemlje spreman sam da izađem pred narodni sud. Za moja dela istorija će da sudi najbolje.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana – Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 115–116.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} Iz primarnih izvora se može zaključiti da je Boško Kostić vjerno rekonstruisao sadržinu Nedićevog pisma. Naime, konzul Vladimir Perić, inače obavještajni oficir [[Jugoslovenska vojska|Jugoslovenske vojske]], poslao je 9. jula 1943. Vladi Kraljevine Jugoslavije telegram, u kom prenosi navode iz razgovora sa Kostićem: {{izdvojeni citat|Nedić je kralju veran i čini sve da spase što se spasti može, a o čemu će biti reči posle rata. Ne traži ni pomilovanje ni aboliciju, traži samo da se izvede pred sud i da sud da reč o njegovom radu za vreme okupacije. Moli da se ostavi da radi i ako se što želi od njega da mu dostavimo... Svi pokušaji Nedića da dođe u lični kontakt sa generalom Mihailovićem propali su. On moli da general Mihailović izabere mesto boravka gde želi i sa brojem ljudi koliko želi... Njegovo naoružanje i snabdevanje biće Nedićeva briga. Kada Nemci počnu evakuaciju, Nedić smatra da će njegova uloga tada biti završena i tada neka dođe general Mihailović ili lice koje Nj. V. Kralj odredi... Sve trupe koje je uspeo do sada da spremi, koje su već sada 80% za generala Mihailovića, staviće njemu na raspolaganje, njemu ili nekome drugome koji se odredi i kada za to dođe momenat.<ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, VK—Y—514, 515, 516.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_43.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje OBAVEŠTAJNI CENTRI PURIĆEVE VLADE]</ref>}} Procjena vojno-političke situacije sačinjena od strane komandanta Jugoistoka feldmaršala [[Maximilian von Weichs|Maksimilijana fon Vajks]]a od 1. novembra 1943. godine, predstavlja jedan od najmarkantnijih dokumenata koji je neki od njemačkih okupacionih komandanata potpisao u toku rata. Feldmaršal fon Vajks, koji je od avgusta 1943. opunomoćeni komandant Jugoistoka, kada preuzima komandu i nad [[Armijska grupa F|Armijskom grupom »F«]], poput ostalih njemačkih vojnih i obavještajnih instanci, notira mnogostruke veze četničkog pokreta Draže Mihailovića s Nedićevom kvislinškom vladom: {{izdvojeni citat| U ''Srbiji'' Draža Mihailović pokušava da mobilizacijom ubrza izgradnju ''nacionalne srpske armije''. U tom smislu apeluje na Srbe koji su ostali verni kralju i na iskonsku nacionalnu svest Srba. Sa aktivnim činovništvom vežu ga mnogi stari i novi odnosi. Otuda bi se moglo predvideti da bi u slučaju neprijateljskog napada koji bi imao sigurnog izgleda na uspeh državna moć prešla u njegove ruke.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XII, knjiga 3: Dokumenti Nemačkog rajha 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1978, dok. 156, str. 622.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_12_3_156.htm Procena komandanta Jugoistoka feldmaršala Vajksa od 1. novembra 1943. vojno-političke situacije na području Jugoslavije krajem oktobra 1943. godine]</ref>}} U ratnom dnevniku Vrhovne komande [[Wehrmacht]]a (zima 1943/1944. godine), naglašava se složenost odnosa na liniji [[JVuO]]—[[SDS]]—[[SDK]], ali i jedinstvo akcije ovih formacijâ prema [[NOVJ|jugoslovenskim partizanima]]: {{izdvojeni citat|Odnosi između četnika, Nedićeve straže i Ljotićevih ljudi bili su veoma komplikovani. Ta tri pokreta nisu imali zajednički stav u odnosu prema okupacionoj sili, a jedino zajedničko bila im je borba protiv komunističkog pokreta.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta (Srbija i Mihailović zimi 1943/44.)}} Počev od novembra 1943. godine, četnički su komandanti (poput [[Vojislav Lukačević|Lukačevića]], [[Jevrem Simić|Simića]], [[Nikola Kalabić|Kalabića]] i drugih) potpisali sa predstavnicima njemačkih okupacionih ustanova [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|ugovore o primirju]], kao i o saradnji u zajedničkoj borbi protiv snaga NOVJ. U prva tri članka ugovora potpisanog [[27. 11.|27. novembra]] [[1943]], pukovnik Jevrem Simić i kapetan Nikola Kalabić obavezali su se spram okupatora sljedeće: {{izdvojeni citat| 1.   Primirje u srezovima Umka, Vračar, Grocka, podunavskom, kosmajskom, mladenovačkom, oplenačkom, aranđelovačkom, lepeničkom, kragujevačkom, gružanskom, kačerskom, kolubarskom. Četnici se obavezuju da ne vrše sudsku vlast samovoljno prema Nemcima i pripadnicima nemačke narodne grupe. U ugovor su uključeni nemački Vermaht i policija, bugarske oružane snage, Srpski dobrovoljački korpus, Srpska državna straža, Ruski zaštitni korpus, srpske vlasti i privredna preduzeća, a na četničkoj strani — četničke jedinice kapetana Kalabića i pukovnika Simića. 2.   Primirje treba da stvori podlogu — pretpostavku za zajedničku borbu protiv komunista. 3.   Potvrda Kalabića i Simića da se u potčinjenim jedinicama ne nalaze pripadnici sila koje su sa Nemačkom u ratu. Obaveza Kalabića i Simića da spreče i prekinu obaveštajne puteve koji bi mogli da daju obaveštenja neprijateljima velikonemačkog Vermahta o nemačkim vojnim pokretima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_262.htm Sporazum od 27. novembra 1943. između pukovnika Jevrema Simića i kapetana Nikole Kalabića sa nemačkim predstavnikom o saradnji u borbama protiv NOVJ]</ref>|Sporazum pukovnika Jevrema Simića i kapetana Nikole Kalabića sa nemačkim predstavnikom o saradnji u borbama protiv NOVJ (27. novembra 1943.)}} Nakon potpisivanja ugovora između JVuO i Wehrmachta, uslijedila je negativna reakcija stanovništva okupirane Srbije. General [[Svetomir Đukić]] (pseudonim »Zu-Zu«), komandant Severnih pokrajina JVuO ([[Vojvodina]] i [[Slavonija]]), izvijestio je 8. decembra 1943. Dražu Mihailovića da su u Beograd došli bugarski političari i predstavnici bugarskih okupacionih trupa, sa kojima se sastao i vodio pregovore o borbi protiv NOVJ. Đukić naglašava da „po Beogradu kruže glasovi kako se Čiča [Mihailović — prim.] sporazumeo sa Nemcima i Nedićem, što je primljeno vrlo nepovoljno u narodu“, dodajući da je on (general Đukić) to odlučno demantovao.<ref>AVII, reg. br. 8/1, kut. 276, dep. 12067; reg. br. 21/1, kut. 275, d. 943.</ref><ref>Branko Latas, Četničko-nemački sporazumi o saradnji u Srbiji (1943—1944), Vojnoistorijski glasnik br. 2/1978, Beograd, str. 344—345.</ref> Uviđajući opasnost od širenja vijesti o sklopljenim ugovorima, svojim je potčinjenim general Mihailović sugerisao da na njih reaguju opovrgavanjem. 30. novembra 1943. godine, komandant JVuO je potpukovniku Živojinu Đuriću (pseudonim »Sokrat«; ujedno šef Okružne komande SDS-a u [[Leskovac|Leskovcu]], kao i četničkog obavještajnog centra »Antikvarnica 1«), poručivao sljedeće: „Glasovi o sporazumu četnika sa Bugarima i Nemcima potpuno su izmišljeni. Demantujte sve ovo.“<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 275, reg. br. 21/1.</ref> Nakon toga, major [[Dragutin Keserović]] obavještava Mihailovića da mu je okružni komandant Srpske državne straže iz [[Kraljevo|Kraljeva]] Dragutin Redić ponudio saradnju. General Mihailović je odgovorio dvosmisleno dopisom od 4. XII 1943: {{izdvojeni citat|Koristite sve što Vam Redić nudi. Ponavljam Redić nudi i dajte mu zadatak neka se bije. Što se tiče Nemaca naš je stav nepromenjen. Mi nismo sklopili nikakav sporazum, ali trenutno tučemo opasnijeg neprijatelja, a komunisti su zlo koje moramo uništiti po svaku cenu.<ref>AVII, ČA, K–278, reg. br. 18/1.</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Obavještajni oficiri iz [[187. rezervna divizija (Nemačka)|187. rezervne divizije]] javljaju 31. oktobra 1943. o saradnji sa Slavonskim četničkim odredom pod komandom majora [[Dušana Janjića]]. Za jedinicu se navodi da sa „nekih 16–20 ljudi vrši izviđačke zadatke na [[Psunj]]u“ te da se u borbama dobro pokazala, dok sam major Janjić „odaje dobar utisak“, budući da „mrzi [[Jevreji|Jevreje]], [[Masonerija|masone]], pa samim tim i komuniste i [[Ujedinjeno Kraljevstvo]] i [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]“: {{izdvojeni citat|[[Slavonski Brod|Brodska]] podružnica zagrebačke ispostave [[Abwehr]]a ovih dana šalje 32 pouzdana Ljotićeva čovjeka četničkoj skupini Janjića, očito po nalogu iz Beograda. Ne postoje pisani sporazumi s četničkim vođom Janjićem.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=389&rec=314&roll=1544 NARA, T314, Roll 1544, frames no. 000383—000384.] <br /> ({{jez-njem|"Nebenstelle Brod der Ast. Agram führt in diesen Tagen Cetnik—gruppe Janič anscheinend auf Weisung aus Belgrad 32 verlässliche Ljotič—Männer zu. Schriftliche Abmachungen mit Cetnikführer Janič nicht vorhanden."}})</ref>|Izvještaj 187. rezervne divizije o saradnji sa četnicima (31. oktobar 1943. godine)}} U jednom njemačkom izvještaju s početka novembra 1943. godine posebno je posvećena pažnja saradnji sa četničkim snagama pod vođstvom [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]] i [[Mane Rokvić|Maneta Rokvića]]. Pored konstatacije da „četničke jedinice dobijaju naredbe direktno od lokalnih njemačkih komandanata“, u izvještaju se za zapovjednika Dinarske divizije JVuO decidirano tvrdi: {{izdvojeni citat|Četnički vojvoda Đujić je sljedbenik Ljotićeva pokreta. U njegovom bližem okruženju vjerojatno ima starijih pravoslavaca koji su skloni pokretu Draže Mihailovića, ali trenutačno pod vodstvom Đujića nemaju utjecaja. Đujić već neko vrijeme pokušava za vođe jedinica postaviti mlade pravoslavce koji su bliski Ljotićevom pokretu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=344&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000340.] <br /> ({{jez-njem|"Der Cetnik–Vojvode Djujic ist Anhänger der Ljotic–Bewegung. In seiner näherer Umgebung sind wohl älteren Pravoslaven die zur D.M.–Bewegung neigen, jedoch derzeitig unter Führung von D. keinerlei Einfluss besitzen. D. bemüht sich seit einiger Zeit, junge, der Ljotic–Bewegung nahestehende Pravoslaven als Einheitsführer anzusetzen."}})</ref>|Izvještaj [[114. lovačka divizija|114. lovačke divizije]] komandi [[15. brdski armijski korpus|15. brdskog armijskog korpusa]] o rezultatima saradnje sa četnicima (5. XI 1943. godine)}} Na drugoj strani, i zvaničnici [[Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu|savezničkih]] zemalja notiraju saradnju generalâ Dragoljuba Mihailovića i Milana Nedića. U jednom obavještenju iz [[Ujedinjeno Kraljevstvo|britanskog]] [[Kancelarija za inostrane i poslove Commonwealtha|Foreign Officea]] poslatom 7. decembra 1943. veleposlaniku Ujedinjenog Kraljevstva u [[Sjedinjene Američke Države|SAD]], navode se razlozi za prekid odnosâ sa Dražom Mihailovićem: {{izdvojeni citat|Nedavne informacije iz Srbije kazuju: (1) Da Mihailovićeva organizacija još uvek ima kontrolu nad većim delom stanovništva, ne samo zbog njihovog nacionalističkog stava već i zbog njihovog otpora prema komunizmu. (2) Da Mihailović ne samo da nije ni od kakve vojne i pomoći za saveznike već je postao izražena prepreka bilo kakvom obliku jugoslovenskog jedinstva. (3) Da je Mihailović toliko opsednut opasnošću od komunizma da je otvoreno priznao da više voli da brani Nedića i Nemce nego da se potčini partizanima. (4) Mada još uvek nema dokaza da Mihailović lično sarađuje sa Nemcima, velika je verovatnoća da sarađuje sa Nedićem i da su neki njegovi komandanti već potpisali sporazume sa Nemcima.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_249.htm Obaveštenje Ministarstva inostranih poslova Velike Britanije od 7. decembra 1943. svom ambasadoru u Vašingtonu o saradnji četnika sa okupatorima i razlozima za prekid odnosa sa Dražom Mihailovićem]</ref>}} 18. novembra 1943. britanski potpukovnik Koup (Cope) izveštava pretpostavljene da je od Mihailovićevog [[Radoslav Đurić|majora Đurića]] obavešten o saradnji četnika sa Nedićevom vladom. Potpukovnik Koup izveštava da većina ljudi pod Đurićevom komandom neće tolerisati ovu saradnju, neće se boriti protiv partizana u savezu sa Nedićem, i da je Đurić, uprkos suprotnim Mihailovićevim naređenjima, već kontaktirao lokalne partizane.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/11_48.htm |title=Nikola Milovanovic - DRAZA MIHAILOVIC |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref> Kapetan Mor (More) takođe obavještava svoje nadređene o saradnji Mihailovićevih i Nedićevih snaga u [[Južna Srbija|južnoj Srbiji]] i na [[Kosovo (oblast)|Kosovu]]. Dokumente o četničkoj kolaboraciji sa okupatorom i kvislinzima dostavljeni su 3. januara 1944. Foreign Officeu iz kabineta [[Winston Churchill|Winstona Churchilla]], predsjednika britanske vlade. Iz Jugoslavije ih je donio [[Fitzroy MacLean]], šef britanske vojne misije kod [[Josip Broz Tito|Tita]]. Brigadir MacLean je doveo u [[Kairo]] i jednog zarobljenog njemačkog oficira: {{izdvojeni citat|''2. decembar'' <br /> Kapetan Mor, kod Mihailovićevih snaga u području južnog Kopaonika, izveštava da je nedavno razgovarao sa jednim Nedićevim oficirom koji se hvalio mobilizacijom Nedićevih snaga i saradnjom Nedić — Mihailović u borbi protiv partizana. <br /> Kapetan Mor tvrdi da je pre nedelju dana u štab četničkog vođe Markovića došao jedan Nedićev delegat. Ovaj delegat je obavestio da Nemci garantuju odeću, opremu i platu četnicima kao nagradu za antipartizansku aktivnost. <br /> Kapetan Mor kaže da je Marković odbio ovu ponudu, ali smatra da je isto ponuđeno svim četničkim vođama i da je teško verovati da u ovo nije umešan i Mihailović.<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941—1944'' — Dokumenti, Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 84.</ref>}} Posljednjeg dana oktobra 1943, general Dragoljub Mihailović naređuje svojim komandantima da („s obzirom na današnju situaciju“) budu u pripravnosti da na „dati znak mobilišu sve do poslednjeg čoveka“ za borbu protiv partizana.<ref>Vojni arhiv, Beograd, Četnička arhiva, 22–2–13.</ref><ref>Mirjana Zorić, Bitka za Srbiju 1944. godine, Vojno delo, vol. 66, br. 3, Beograd, 2014, str. 292.</ref> Kako bi opravdao saradnju s kvislinškom upravom, general Mihailović iznova lansira propagandnu parolu o navodnom prisustvu znatnog broja [[Ustaše|ustaša]] u redovima NOVJ: {{izdvojeni citat|Naročito vodite računa da trupe treba podmladiti najboljim regrutima. Stvarajte što jače leteće brigade. Obratite pažnju da nam Nemci ne pobegnu. Preduzmite sve najhitnije da uspostavite vezu sa Nedićevim elementima. Pridobijajte čak i ljotićevce da pristupaju, jer partizani primaju sve, čak i krvne neprijatelje — ustaše. Moramo se u datom momentu pojačati, jer ko bude jači biće u pravu.|General [[Draža Mihailović]]}} U depeši od 17. novembra 1943. general Draža Mihailović se obraća majoru Aleksandru Saši Mihajloviću (pseudonim »Vili«), komandantu [[Beograd]]a JVuO: {{izdvojeni citat|Nacionalnoj službi preporučiti da uvek stupa u vezu sa našim odredima pa im se neće ništa desiti a dokle god ne stupe u vezu sa nama smatraju se neprijateljskim odredima.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_42.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 7. novembra do 3. decembra 1943. godine]</ref>}} Pripadnici Posavske brigade JVuO i lokalne SDS sukobili su se 7. septembra 1943. sa djelovima [[Kosmajski partizanski odred|Kosmajskog NOP odreda]] u ataru [[Vranić (Barajevo)|Vranić]]a, uz minimalne gubitke s obje strane. Među partizanima nalazilo se i nekoliko mladića iz sela. Nakon četiri dana, Vranić biva blokiran od strane SDS, Specijalne policije iz Beograda i jednog bataljona Posavske brigade pod komandom poručnika Dragana Lazića. Tada su četnici bez razloga ubili Milivoja Kojića, seljaka koji je čuvao stoku. Četnici, žandarmi i Specijalna policija izvršili su pretres u selu, uhapsivši devet seljaka. Četvorica seljaka su osumnjičena kao partizanski simpatizeri i sprovedena u zatvor Specijalne policije gdje su isljeđivani i mučeni, a zatim izolovani u [[Koncentracijski logor Banjica|logoru na Banjici]]. Nakon što su odbili da isporuče žito na ime rekvizicije, petorica uhapšenih su upućeni na prinudni rad na [[Čukarica|Čukarici]]. U oktobru, četnici Posavske brigade su uhvatili trojicu partizana iz Vranića i predali ih Specijalnoj policiji. Sva trojica su ubijena od strane okupatora.<ref>Arhiv Srbije, Zemaljska komisija, kutija 139, zločini broj 418, 1545, 1546, 1548, 1563, 1744, 1746.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 124—125.</ref> U noći između 10. i 11. novembra 1943. godine, oko 50 pripadnika Sokobanjske brigade JVuO na čelu sa komandantom Acom Todorovićem upali su u [[Sokobanja|Sokobanju]] i uz pomoć gradske SDS uhvatili osam partizanskih simpatizera. Uhapšenici su sprovedeni u štab Deligradskog korpusa JVuO gde su isleđivani i mučeni u prisustvu komandanta korpusa Branivoja Petrovića i šefa propagande i islednika korpusa [[Vojina Andrića]]. Nakon isleđivanja streljani su u ataru sela [[Jošanica (Sokobanja)|Jošanica]]. Iste noći pokušano je hapšenje još jednog partizanskog simpatizera u varoši, ali se ovaj napadačima suprotstavio oružjem. Međutim, nakon desetak dana je uhapšen od strane pripadnika SDS, zatim predat četnicima i likvidiran u štabu Deligradskog korpusa.<ref>Јован Златић, Страдалаштво српског народа у Нишком ратном округу 1941-1944, IV, Равногорски покрет и Jугословенска војска у отаџбини, Ниш, 1998, стр. 207—222.</ref> Četnici Aleksinačke brigade Deligradskog korpusa su 15. novembra nasilno odveli iz [[Aleksinac|Aleksinca]] Dušanku Stanisavljević i njenu 16-ogodišnju kćerku Nadeždu koje su isljeđivali u štabu brigade. Uhapšenice su potom predate kvislinškim organima i izolovane u [[Koncentracijski logor Crveni krst|logoru na Crvenom krstu]] u Nišu. Dušanka je ubijena u logoru a Nadežda je puštena sredinom 1944. godine.<ref>Зборник НОР-а, I/21, Београд, 1965, стр. 542.</ref><ref>Milan Radanović, n. d., str. 114, 116.</ref> 1. decembra 1943. u selu [[Босута|Bosuti]] kod [[Aranđelovac|Aranđelovca]], [[Prva južnomoravska brigada]] NOVJ se sukobila sa jedinicama četničkog Korpusa Gorske garde pod komandom kapetana [[Nikola Kalabić|Nikole Kalabića]], kao i Rudničkog korpusa JVuO kojim je komandovao kapetan [[Dragiša Ninković]]. Razvila se oštra borba; partizani odbacuju četnike, produživši pokret ka selu [[Darosava|Darosavi]]. Nakon dva dana, uslijedio je združeni napad na partizane od strane četnika i pripadnika Srpske državne straže (oko 3.000 ljudi). U izvještaju poslatom Mihailoviću 22. decembra 1943. iz štaba Rudničkog korpusa detaljno je opisan tok borbi: {{izdvojeni citat|Po dolasku na Rudnik kapetan Ninković je primio komandu nad Rudničkim korpusom u duhu napred označenog naređenja Vrhovne komande. Preko telefona sa Rudnika uhvaćena je veza sa Kalabićem, koji se nalazio u Šatornji. Ugovoreno je da se napad na komuniste vrši u zoru 1 decembra... Rezultat u ovoj borbi je sledeći: kod nas poginulo 8, ranjeno 11 četnika. Kod komunista prema docnije tačno proverenim podacima oko 40 mrtvih i 36 ranjenih. Sutradan 2 decembra, Kalabić koji nije učestvovao u borbi u Bosuti produžio je pokret prema Darosavi, gde je uhvatio vezu sa Srpskom državnom stražom. Komunistička grupa krenula takođe u istom pravcu. 3 decembra izjutra Garda sa poljskom stražom napala je komuniste na tromeđi orašačkog, kosmajskog i kolubarskog sreza — Žuti Oglavak. Ova borba je takođe bila oštra, ali mnogo manje od borbe u Bosuti na dan 1. decembra. Ovaj korpus je istoga dana stigao u Darosavu ali borba je već bila svršena. Komunistička grupa se povukla prema s. Venčanima srez kolubarski. Dalje gonjenje komunista preko celog sreza kolubarskog i kačerskog sve do Rajca i to u stopu i neumorno, vršio je ovaj korpus.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_46.htm Izveštaj Štaba Rudničkog korpusa od 22. decembra 1943. Draži Mihailoviću o borbama protiv NOVJ u predelu planine Rudnik]</ref>}} Još jedan slučaj vojne saradnje ravnogorskih jedinica sa formacijama Srpske državne straže zabilježen je krajem novembra 1943. Prema evidenciji kvislinških vlasti, u [[Trstenik|Trsteničkom]] srezu dolazi do vatrenog okršaja prilikom pokušaja [[1. južnomoravska udarna brigada|Prve južnomoravske brigade NOVJ]] da izvede proboj na tom području. Četnici se i ovog puta bore na strani SDS-a: „U vezi izveštaja br. 332 tač. 3 u borbi kod sela Male Drenove, Milutovac i Poljne (18 km odnosno 20 s-z od Kruševca, sek. Kruševac, srez trstenički) gde su oko 250 komunista bili razbijeni od strane poterne grupe SDS s jedne strane i odreda pripadnika DM sa druge strane. Na mestu borbe ostalo je 36 komunističkih leševa dok je 20 komunista ranjeno. U borbi su ranjena 2 stražara a poginulo 8 četnika i 10 je ranjeno.“<ref>VA, NdA, 1–1/1–8, Pregled opšte situacije u zemlji po okruzima od 26. novembra do 3. decembra 1943.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 214, fus. 594.</ref> Najkasnije tokom 1943. godine, četničkom pokretu se pridružio i [[Panta Draškić]], brigadni general [[Jugoslovenska vojska|Jugoslovenske vojske]]. Naime, po nalogu Draže Mihailovića, general Draškić ulazi novembra 1943. godine u Odbor za koordinaciju rada sa [[Bugari]]ma. Gestapo je otkrio ove aktivnosti, pa je Draškić uhapšen i početkom 1944. poslat u logor [[Osnabrück]].<ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 30, fus. 96.</ref> Draškić je bio učesnik [[Balkanski ratovi|Balkanskih ratova]] i [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]]. U tom periodu (1913-1917), bio je i [[Ađutant|ordonans]] [[regent]]a [[Aleksandar I Karađorđević|Aleksandra Karađorđevića]]. Po obrazovanju Vlade narodnog spasa pod predsjedništvom generala Milana Nedića, general Panta Draškić se nalazio na čelu Ministarstva rada. Funkciju ministra obavljao je od 29. avgusta do 7. oktobra 1941. Zbog prihvatanja pozicije u kvislinškoj vladi, lišen je generalskog čina od strane [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|jugoslovenske emigrantske vlade]]; čin mu je vraćen nakon pristupanja Jugoslovenskoj vojsci u otadžbini. Krajem 1943. godine, Draža Mihailović formira u Beogradu grupu saradnika koji su dobili zadatak da uspostave vezu i povedu razgovore sa pojedinim bugarskim ličnostima koje su tražile veze sa njim. Pored generala Draškića, u toj grupi su bili i kapetan Aleksandar Mihajlović, četnički komandant Beograda, zatim general Svetomir Đukić, komandant Severnih pokrajina JVuO, kao i drugi političari, činovnici i industrijalci iz predratnog perioda, poput bivšeg [[Kraljevina Jugoslavija|kraljevskog]] ministra [[Aleksandar Cincar-Marković|Aleksandra Cincar-Markovića]]. Sa ovom grupom vezu je održavao potpukovnik [[Ljubomir Jovanović Patak]], komandant Timočkog korpusa JVuO. Jovanović izvještava Mihailovića o jednom bugarsko-četničkom sastanku u Beogradu: {{izdvojeni citat|Prema mojim uputstvima, moj saradnik iz Beograda održao je sastanak pre 4 dana sa Ivanom Bojadžijevom, zetom [[Aleksandar Stambolijski|Stamboliskog]]. Pošto se sa Bojadžijevom od ranije poznavao, razgovarao je sa njim kao sa starim drugom i prijateljem o političkim prilikama, kao i o mogućnosti na zbližavanju i organizovanju snaga za ujedinjenje sa Bugarskom. [...] <br /> Bugarska buržoazija i deo vojske koji nisu bili u prošlosti za saradnju sa Jugoslavijom, sada pristaju na jednu takvu saradnju iz straha od boljševizacije zemlje. Za tu politiku oni bi štošta žrtvovali, pa i samu [[Dinastija Wettin|Koburšku monarhiju]]. Nužno se nameće što brža i šira akcija. Ovo je Bojadžijev izjavio u prisustvu Pante Draškića, đenerala i Ike Panića, industrijalca, koji su se stavili na raspoloženje našoj organizaciji u svemu, a naročito za saradnju sa Bugarima...<ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, D—XLI—12077.</ref>}} Na ovaj Jovanovićev telegram, general Draža Mihailović je odgovorio 12. decembra 1943. godine: {{izdvojeni citat|Ovde ste postigli vrlo dobar uspeh. Đeneral Panta Draškić i industrijalac Ika Panić — ponavljam, a ne Tika — obrazovaće bugarsko-jugoslovenski komitet... Bugarsko-jugoslovenski komitet održavaće vezu sa mnom preko generala Svete Đukića, a đeneralu Panti Draškiću poslaću hitno posebnu šifru...<ref>AVII, arhivski fond D. M., D—30—538, 541.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_57.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje VEZE SA BUGARSKIM REAKCIONARIMA I OKUPATORIMA]</ref>}} Na sednici Nedićeve vlade, 25. novembra 1943, o pokretu Draže Mihailovića zaključeno je sledeće: {{izdvojeni citat|U pogledu akcije DM može se kao bitno naglasiti sledeće: lojalan stav prema okupatorskim i srpskim vlastima, njihovim organima i njihovim oružanim odredima. Beskompromisna borba protiv komunista, svuda gde se god susretnu. U nekim okruzima i aktivna saradnja sa nemačkim i našim predstavnicima prilikom borbi protiv komunista.<ref name="znaci2">[https://www.znaci.org/00001/155_3.pdf Milan Borković, n.d.], str. II/223-224.</ref>}} Na sednici vlade, 3. decembra 1943, o pokretu Draže Mihailovića ponovljena je povoljna konstatacija: {{izdvojeni citat|Veoma je karakteristično da su u protekloj nedelji sa odredima DM na uništavanju komunista sarađivale i jedinice SDS, kao i dobrovoljački odredi, među kojima do sad nije bilo nikakvih nepotrebnih incidenata.<ref name="znaci2"/>}} U izvještaju poslatom iz njemačke [[2. oklopna armija|2. oklopne armije]] s početka oktobra 1943, konstatuje se da je major [[Siniša Ocokoljić|Siniša Ocokoljić Pazarac]] obavijestio generala Mihailovića o uspostavljenim vezama između prvog čovjeka ravnogorske organizacije u Beogradu majora Aleksandra Mihajlovića i njegovog pomoćnika kapetana Ivana Pavlovića sa Ilijom Paranosom{{efn|U ovom slučaju najvjerovatnije nije riječ o Iliji K. Paranosu, šefu Specijalne policije Uprave grada Beograda, već o istoimenoj, ali drugoj osobi koja je obnašala dužnost potpredsednika Beogradske opštine. Obojica Paranosâ su bili najbliži saradnici Dragomira Dragog Jovanovića.<ref>Olivera Milosavljević, Potisnuta istina. Kolaboracija u Srbiji 1941-1944. Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji, Beograd, 2006, str. 377.</ref>}}: {{izdvojeni citat|Kap. Ocokoljić za gen. Mihailovića (27.9.43): Dana 22. septembra, Ilija Paranos, zamjenik gradonačelnika Beograda, major Saša Mihajlović i kapetan Ivan Pavlović, zamjenik majora Saše Mihajlovića, susreli su se s kapetanom Ocokoljićem. Paranos je izvijestio o posjeti generala Nedića Führerovom štabu: Nedić je proveo 14 minuta u razgovoru s [[Adolf Hitler|Hitlerom]], koji mu je rekao da želi pridobiti generala Mihailovića za saradnju. Bez oslona na Nijemce, general Mihailović nije mogao postići nikakav uspjeh protiv komunista. Iako je [[Josif Visarionovič Staljin|Staljin]] bio “veliki duh 20. stoljeća”, sva će njegova djela propasti pod silinom njemačkog oružja. Nedić je pregovarao s [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentroppom]] o formiranju autonomne Srbije i uspostavi 15 dobrovoljačkih bataljona, u koje bi bila uključena i Srpska državna straža. Prema tome, Nedićevoj Srbiji bi se morao priključiti dio Srema, Sandžak i kosovska oblast. Za očekivati ​​je da će Nijemci pokušati stupiti u kontakt s generalom Mihailovićem.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=196&broj=390 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7457118.] <br /> ({{jez-njem|"27.9. Hptm. Ocokoljic an Gen. Mihajlovic: <br /> Am 22.9. hatten Ilija Paranos, stv. Bürgermeister von Belgrad, Mjr. Sasa Mihajlovic und Hauptmann Ivan Pavlovic, Stellvertreter von Mjr. Sasa Mihajlovic, eine Zusammenkunft mit Hptm. Ocokoljic. Paranos berichtete über den Besuch von General Nedic in Führer–Hauptquartier: Nedic sprach 14 Minuten lang mit Hitler, der ihm mitteilte, daß er General Mihajlovic für eine Zusammenarbeit gewinnen wolle. General Mihajlovic könne ohne Anlehnung an die Deutschen zu keinen Erfolg gegen die Kommunisten kommen. Stalin sei zwar der "große Geist des 20. Jahrhunderts", doch würden alle seine Werke unter der Wucht der deutschen Waffen zusammenbrechen. Mit Ribbentropp verhandelte Nedic über die Bildung eines autonomen Serbien sowie über die Aufstellung von 15 Freiwilligen–Btl., in die auch die Serb. Staatswache eingegliedert werden soll. Darnach müßten Nedic ein Teil von Syrmien, der Sandzak und das Kosovo–Gebiet zugewiesen werden. Es ist zu erwarten, daß die Deutschen versuchen, mit General Mihajlovic Fühlung aufzunehmen."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja 2. oklopne armije za 3. X 1943.}} Obavještajni organi 2. oklopne armije javljaju i da je 22. oktobra u blizini [[Valjevo|Valjeva]] došlo do sastanka predstavnika gradskih kvislinških vlasti i jednog oficira SDK sa lokalnim četničkim zapovjednikom: {{izdvojeni citat|Policijska oblast IV-[[Šabac]] javlja (22.10.43) o pregovorima održanim u selu [[Lelić]] između okružnog načelnika Valjeva i komandanta 1. bataljona SDK sa vođom bandi Simićem [komandant Valjevske brigade JVuO]; Simić, u ime [potpukovnika] Milovanovića nudi: <br /> 1) prekid neprijateljstava, <br /> 2) podršku u borbi protiv komunista uz isporuku oružja, i <br /> 3) oslobađanje talaca. <br /> Također, od strane DM–bandi je garantirano da će [seoske] opštine podmiriti svoje obaveze. Vođa DM–bande Simić objasnio je na sastanku da oni sebe smatraju redovnim jugoslavenskim trupama, jer kralj Petar II nije potpisao kapitulaciju.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&broj=312&roll=196 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7457040.] <br /> ({{jez-njem|"Polizei–Gebietskommandantur IV. Sabac <br /> BdS – 19.10.: Kreisvorsteher, Vizebürgermeister und Kdt. des I.Btl. SFK. aus Valjevo trafen sich im Dorf Lelic mit dem Bandenführer Simic, Kdr. der Valjevoer Brig. Bei der Besprechung wurden von Simic im Auftrage von Milovanovic folgende Punkte zur Verhandlung gebracht: <br /> 1.) Aufgabe der gegenseitigen Bekämpfung <br /> 2.) Unterstützung beim Kampf gegen die Komm. und Lieferung von Waffen <br /> 3.) Freilassung der Geiseln. <br /> Von Seiten der DM.–Banden wurde garantiert, daß die Gemeinden ihren Abgabepflichten nachkommen werden. DM–Bandenführer Simic erklärte bei der Besprechung, daß sie sich als reguläre jugosl. Truppen betrachten, da König Peter II. die Kapitulation nicht unterschrieben habe."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja za 28. oktobar 1943. godine}} {{izdvojeni citat|U beogradskim DM–krugovima uskoro se očekuje proglas ili apel generala Nedića, u kojem se obećava amnestija za ilegalne DM–elemente u šumi. To je povezano s činjenicom da je Balkan proglašen sovjetsko-ruskom interesnom sferom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&broj=312&roll=196 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7457040.] <br /> ({{jez-njem|"Besondere Tagesmeldungen BdS.: <br /> In Belgrader DM–Kreisen wird demnächst eine Proklamation bzw. ein Aufruf des Generals Nedic erwartet, worin für die illegalen DM–Elemente im Walde eine Amnestierung in Aussicht gestellt werden soll. Dies wird mit der Tatsache in Zusammenhang gebracht, daß der Balkan zur sowjetrussischen Interessenzone erklärt wurde."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja za 28. oktobar 1943. godine}} Navodi o kontaktima između Ocokoljića i Paranosa nalaze se i u jednom dokumentu četničke provenijencije. Krajem decembra 1943, u vrijeme potpisivanja ugovora o saradnji četnika i Njemaca u Srbiji, Mihailovićev obavještajac u Beogradu advokat Ratomir Pavlović (pseudonim »Vanda«), piše Vrhovnoj komandi Jugoslovenske vojske u otadžbini: {{izdvojeni citat|Korpus S.D.S. u Beogradu u strogo poverljivoj naredbi saopštava oficirima Nedića i to: da je između Nemaca i Dražinih odreda u okrugu Užičkom, Valjevskom, Kragujevačkom, Šabačkom i Požarevačkom sklopljen sporazum o ne napadanju. Isti važi do 31 - XII - zaključno. Pazarac imao veze sa Paranosom iz opštine jer je isti bio oglašen od Gestapoa da vodi pregovore. Za Kalabića je vodio razgovore neki Kosta Košutić. Tako Gestapo doznaje imena komandanata i njihovu teritoriju.<ref name="ReferenceA">[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16-30. decembra 1943. godine]</ref>}} Ratomir (ili Ratimir) Rajko Pavlović radio je za Vrhovnu komandu JVuO pod pseudonimima »Vanda« i »Marga«. Nakon što mu je pošlo za rukom da operativno prodre u redove Specijalne policije Uprave grada Beograda (SP UgB), Pavlović je uspostavio tajni kontakt sa njenim šefom [[Ilijom K. Paranosom]]. U depešama koje je obavještajac Pavlović slao generalu Draži Mihailoviću, Ilija Paranos je označavan pseudonimom »Milka«. Paranos je predstavljao izvor važnih informacija za VK JVuO.<ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 314.</ref> 29. decembra 1943. stiže u Vrhovnu komandu depeša koju je poslao major [[Velimir Piletić]] (pseudonim »Popesku«), komandant Krajinskog korpusa JVuO, u kojoj se, između ostalog, navodi: {{izdvojeni citat|Srez [[Grocka]] po saznanju nije organizovan i ima partizana. Sada je za načelnika postavljen Sava Ivezić, kapetan i naš čovek. Neka mu se obrati naš organizator i komandant. Ivezić je premešten iz [[Bor]]a, gde je bio načelnik sreza. Popesku.<ref name="ReferenceA">[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16-30. decembra 1943. godine]</ref>}} [[Neško Nedić]], načelnik štaba Posavsko-kolubarske grupe korpusa JVuO, pisao je Draži Mihailoviću 31. decembra 1943. sa predlogom za opsežnu akciju protiv partizanskih pripadnika i simpatizera u [[Šumadija|Šumadiji]], uz asistenciju kvislinške policije: {{izdvojeni citat|Rudnički korpus se može očistiti samo na taj način da mi upadnemo na njega sa jačim snagama, da mobilišemo ceo Rudnički korpus i da počnemo sa istrebljenjem simpatizera, odnosno sa otkrivanjem njihovih naoružanih pristalica i likvidiranjem... Inače, sve akcije čisto vojničke prirode, koje bi se povele, prošle bi bez rezultata kao i do sada. Zato se mora poći policijskim putem, dok im se kanali ne iseku, da se nemaju gde sklanjati, a tada ćemo tražiti glavninu da se obračunamo sa njom... Preduzete su opsežne mere. U naš aparat uključena je i policija da se tako dopunjujemo.<ref>Nikola Milovanović, Kroz tajni arhiv UDB-e, I-II, Beograd, 1986, str. I/152-153.</ref><ref>Milan Radanović, n. d., str. 128.</ref>}} Prema jednom njemačkom izvještaju sa kraja 1943. godine „80% Srpske državne straže i veliki broj činovništva potpomaže akciju D. Mihailovića i staće pod zastavu kralja Petra“.<ref>Vojni arhiv, Nedićeva arhiva, 24А–2–3.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 313.</ref> Takođe, u arhivi opunomoćenog komandanta [[Sigurnosne policije]] ({{jez-nem|Befehlshaber der Sicherheitspolizei — BdS}}) pronađen je dosije generala [[Borivoja Jonića]], komandanta Srpske državne straže od juna 1942. do oktobra 1944. godine, koji je sastavljen od strane njemačkih obavještajaca. Pored ostalog, u dokumentu se za komandanta SDS tvrdi da je pod velikim uticajem i da „većinom radi prema naredbama Draže Mihailovića i malim delom prema diktatu radio stanice London“.<ref>Istorijski arhiv Beograda, fond BDS, Ј–423, Borivoje Jonić.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 333—334.</ref> Brojni ravnogorski izvori slažu se sa ovom ocjenom. Tako četnički obavještajac kodnog imena »Janko« u jednom nedatiranom izvještaju navodi da „SDS na čelu sa đeneralom Jonićem, pukovnikom [[Branom Živkovićem]] i majorom [[Dačom Stojanovićem]] predstavlja našu organizaciju“. Ovaj obavještajac je tvrdio da ima pouzdane informacije o tome da će [[Srpska garda (Drugi svjetski rat)|Srpska garda]] i straža Uprave grada Beograda, kao sastavni djelovi SDS, u povoljnom trenutku pristupiti Mihailovićevim četnicima.<ref>Vojni arhiv, Četnička arhiva, kutija 121, fascikla 4, dokument 39.</ref> Takođe, u jednom od izvještaja iz Komande Beograd JVuO od 14. juna 1943. procijenjivano je da je „raspoloženje ljudstva Srpske državne straže“ bilo oko 65% do 70% za ravnogorski pokret Draže Mihailovića.<ref>VA, ČA, k. 117, f. 2, d. 46.</ref><ref>Rade Ristanović, n. d., str. 550—551.</ref> Poručnik [[Vjekoslav Farkaš]] (pseudonim »Tip«), oficir Srpske državne straže u Beogradu, istodobno je bio i pripadnik JVuO. Poručnik Farkaš je rukovodio ''Protivkomunističkim odsekom'', formiranim u sklopu četničke obavještajne organizacije „Rodoljub“. Na čelu ove organizacije nalazio se major Jovan Petrović, još jedan član ravnogorskog pokreta u glavnom gradu Srbije koji se isticao dobrim vezama s ljudima iz Specijalne policije UgB. Major Petrović je generala Mihailovića obavijestio o formiranju odseka u izvještaju od 6. juna 1943.<ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 315.</ref> Poručnik Farkaš je bio postavljen i za šefa radio-službe u Beogradu, i to po ličnoj naredbi komandanta Srbije JVuO generala Miroslava Trifunovića.<ref>Rade Ristanović, n. d., str. 506.</ref> Pišući u emigraciji o rukovodstvu SDS-a, Vjekoslav Farkaš navodi da je pukovnik Brana Živković bio „Načelnik Prvog odeljenja Srpske državne straže“, a istovremeno i „Komandant dela Jugoslovenske vojske u Otadžbini kamufliranog u vidu Srpske državne straže“, dok je, s druge strane, „Nedićev „đeneral“ Borivoje Jonić bio figura“, budući da „ispred njegovog nosa radilo se sve, a on nije video ni naslućivao ništa“. Znakovita je i Farkaševa generalna ocjena o karakteru SDS. Naime, on smatra da je pripadnicima ravnogorskog pokreta Straža služila kao paravan za legalno djelovanje: {{izdvojeni citat|Maja meseca 1943, kao i često pre toga, morao sam na put. To nije bio nikakav problem, jer su nam odvratno zelena uniforma Srpske državne straže, razne objave i „naređenja” za „službeni put”, olakšavali kretanje po celoj Srbiji. Okupator nam nije pravio smetnje. Morali smo se čuvati jedino njegovih slugu, Ljotićevaca, koji su znali da će se Srpska državna straža, na jedan mig Dražin, pretvoriti u Jugoslovensku vojsku u Otadžbini, tj. skinuti masku i prikazati se u pravoj boji.<ref>Векослав А. Фаркаш, »Не целивах га у руку«, »Књига о Дражи«, Виндзор, Канада, 1956, стр. 304–305.</ref>}} Potvrde da je JVuO od prvog dana u Beogradu imala značajno uporište u strukturama vlasti, tj. da je veliki broj činovnika Uprave grada Beograda i pripadnika SDS pomagao ravnogorskom pokretu, nalaze se i u svjedočenjima funkcionera kvislinškog aparata pred jugoslovenskim vlastima po završetku rata. Prema iskazu [[Nikole Gubareva]], koji se nalazio na čelu III odseka Specijalne policije Uprave grada Beograda, 90% službenika UgB podržavalo je rad četničkog pokreta.<ref>IAB, BIA, F. XII, P. 1, Gubarev Nikola.</ref><ref>Rade Ristanović, n. d., str. 478.</ref> Iz ugla beogradske policije, kooperaciju sa ravnogorcima najbolje opisuje [[Božidar Bećarević]], šef Antikomunističkog odseka SP UgB: {{izdvojeni citat|O zvaničnoj vezi i saradnji Specijalne policije kao celine sa organizacijama DM ne može biti ni govora, jer tako nešto nije postojalo, ali mislim da nije bilo ljudi ili ih je bar bilo malo, koji na ovaj ili onaj način nisu bili povezani sa raznim četničkim organizacijama i rukovodiocima. Mi smo Dražu Mihailovića smatrali za legalnog predstavnika jugoslovenske kraljevske vlade, koja je od saveznika bila međunarodno priznata i prirodno smo nastojali da se što čvršće sa njom povežemo. Ovo smo činili naročito mi iz IV odseka pošto smo se smatrali isključivo borcima protivu komunista, a takav naš rad bio je potpuno u skladu sa vladinom politikom koju je Draža u zemlju sprovodio ne samo po direktivama izbegličke vlade nego i angloameričkih vojnih i političkih predstavnika u njegovim štabovima. Mogu da kažem da su moji agenti i činovnici svuda veoma rado primani od četničkih organizacija i ovima svršavali mnoge poslove, kao što su: lažne isprave, putne objave, prenošenje oružja i municije, prenošenje propagandnog materijala, skrivanje četničkih rukovodilaca po stanovima i tome slično.<ref>IAB, OSB, istražni predmet Božidara Bećarevića, zapisnik o saslušanju od 14. jula 1949, str. 60.</ref><ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 595.</ref><ref>Радосав Р. Туцовић - Полицијски репресивни апарат нацистичке Немачке и његови домаћи инструменти: Анализа делатности Драгомира Јовановића и Аугуста Мајснера у окупираној Србији (1941–1944). Докторска дисертација, Филозофски факултет Универзитетa у Београду, 2021, стр. 187-188.</ref>}} Na [[Beogradski proces|suđenju Draži Mihailoviću]], upravnik grada Beograda [[Dragomir Jovanović]] je svjedočio da je 1943. stupio u neposredni kontakt sa majorom Aleksandrom Mihajlovićem, koji se nalazio na čelu Mihailovićeve organizacije u Beogradu. Dragi Jovanović tvrdi da se sa majorom Mihajlovićem „od kraja 1943. do konca sastao četiri do pet puta, i to uvek van Beograda“. Na pitanje predsjednika sudskog vijeća da li je sama SDS bila povezana sa majorom Mihajlovićem, Jovanović daje potvrdan odgovor: {{izdvojeni citat|Pretsednik: Pa je li Saša Mihailović, odnosno beogradska organizacija kojoj je na čelu Saša Mihailović, stupala u taj lični odnos sa SDS? Optuženi: Praktično SDS i Uprava grada Beograda je celo vreme vaspitana sa moje strane tako da u danom momentu može da posluži, kako sam ja pretpostavljao, nacionalnoj stvari i zbog toga nisam sprečavao tu vezu i znao sam da je uspostavljena ta veza preko tadašnjeg pukovnika Radulovića. Pretsednik: A je li sama straža bila povezana sa Sašom Mihailovićem? Optuženi: Bila je straža i kao organizacija i pojedinačno. Pretsednik: Da li je to trebalo da bude vojska kojom je određenog momenta trebalo da raspolaže Saša Mihailović? Optuženi: To je bila policija sa kojom je Saša Mihailović u danom momentu oslobođenja mogao da raspolaže po mojoj zamisli i po njegovoj.<ref name="Jovanović Dragomir-Dragi">{{cite web |url=http://www.znaci.org/00001/60_2_1.pdf |title=Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih |format=PDF |date= |accessdate=2014-03-16 |archive-date=2023-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717115813/https://znaci.org/00001/60_2_1.pdf }}</ref>|[[Dragomir Dragi Jovanović]], upravnik grada Beograda}} [[Radomir Milinković—Džek]], pešadijski kapetan, koji je rukovodio obaveštajnom službom komande Beograda Draže Mihailovića, otkriven je i uhapšen 1942. godine od strane Specijalne policije. Po zahtevu rukovodstva ravnogorskog pokreta, Dragomir Jovanović je oslobodio Milinkovića iz zatvora. Kasnije je Milinković, pošto je došlo do otvorene saradnje ravnogorskog pokreta i Nedićevih vladinih institucija, dobio legalnu kancelariju na prvom spratu zgrade Beogradske opštine.<ref>[https://www.pisi.co.rs/content/logor-banjica-1941-1944-ii/ Sima Begović, Logor Banjica 1941-1944, knjiga II], Institut za savremenu istoriju, Beograd, 1989, str. 14.</ref><ref>Istorijski arhiv Beograda, fond monografije o Beogradu, inv. br. 8, I, str. 123—125; istražni predmet Dragomira Jovanovića.</ref><ref>Бранислав Божовић, н. д., стр. 337.</ref> Nakon okončanja rata, o radu obavještajne službe Komande Beograda na otkrivanju pristalica i saradnika NOP-a, Milinković je pred istražnim organima dao izjavu koja se u velikoj mjeri podudara sa svjedočenjima pripadnika bezbjednosno-policijskih struktura kvislinške uprave: {{izdvojeni citat|Glavnu službu obaveštenja po liniji komunizma vršila je ustvari Specijalna policija, tj. IV otsek njen, na čelu sa Paranosom, Bećarevićem i Grujičićem. Poslove u Beogradu svršavala je izgleda sama i samo o tome izveštavala bilo Vrhovnu komandu preko specijalnog delegata ili preko beogradske grupe korpusa preko nekoga od svojih ljudi... Za one slučajeve koji su bili izvan domašaja beogradske policije dostavljali su se izveštaji VK (Vrhovnoj komandi JVuO — nap.) preko Dražinog ličnog obaveštajnog organa u Beogradu Rajka Pavlovića... Svi beogradski korpusi imali su u svome sastavu i ponekog agenta Specijalne policije, koji su dostavljali njima sitnije i manje važne izveštaje, a ponekad, kada je bilo, i krupnijih. Specijalnih organa izvan sastava Specijalne policije za rad po liniji komunizma smatram da nije bilo, a po mome mišljenju nije ni trebalo jer je Specijalna policija bila toliko revnosna, da nije za ostale ostajalo ništa da rade... Spiritus rektor borbe protiv komunizma bila je, dakle, Specijalna policija sa svojim stručnim aparatom – IV odseka, a nosilac glavne borbe i dostavljač za račun prvenstveno VK bio je Rajko Pavlović.<ref>Izjava Radomira Milinkovića »Džeka« pred istražnim organima 1945. (M—572).</ref><ref name="ReferenceF">[https://znaci.org/00001/11_55.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje »OBAVEŠTAJNI CENTAR ŠTABA BR. 2«]</ref><ref>Бранислав Божовић, н. д., стр. 314.</ref>}} I [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova, svjedoči o privrženosti većeg dijela kolaboracionističke uprave pokretu Draže Mihailovića. Po [[Adolf Hitler|Hitlerovom]] naređenju, Hermann Neubacher je oktobra 1943. godine poslan u Beograd sa ciljem objedinjavanja svih antikomunističkih i [[Nacionalizam|nacionalističkih]] snaga, odnosno približavanja generalâ Mihailovića i Nedića. U svojim memoarima, pored ostalog, Neubacher zapisuje: {{izdvojeni citat|U Beogradu, međutim, sve državne institucije su bile pune Dražinih pristalica, pa je tako i vođa četnika veoma dobro znao šta se tamo događa. Tako je Mihailović odmah bio obavešten o mojim nastojanjima da se promeni politika prema Srbiji i o mojoj borbi protiv streljanja talaca. Zbog toga je on, logično, morao da vidi u meni čoveka sa kojim može da vodi koristan razgovor. U njegovom taboru ja sam odmah dobio dobru ocenu.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161.</ref>}} Veleposlanik Neubacher je predložio i stvaranje ''Velikosrpske federacije'', koju bi činile [[Srbija]], [[Crna Gora]] i [[Sandžak]], na čijem čelu bi bio general Nedić, ali će, nakon sastanka sa [[Adolf Hitler|Hitler]]om i [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentrop]]om u decembru 1943, ovaj prijedlog biti odbačen.<ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN - Službeni list SCG, Beograd, 2005, str. 154-155.</ref> Četničko vođstvo u Crnoj Gori bilo je posebno zainteresovano za stvaranje „federacije“. U tome je pružilo podršku [[Narodnoj upravi]] (političko tijelo stvoreno od strane Nijemaca u jesen 1943. u koje su ušle brojne [[Velika Srbija|iredentističke]] pristalice, kao i članovi [[Crnogorska federalistička stranka|CFS]]; jedna vrsta kvislinške vlade u Crnoj Gori) i prihvatilo saradnju sa njom. U [[Podgorica|Podgorici]] je 30. i 31. decembra 1943, zajedno sa predsjednikom Narodne uprave [[Ljubom Vuksanovićem]], major [[Đorđije Lašić]] organizovao konferenciju kontrarevolucionarnih snaga kojoj je prisustvovalo oko 500 četničkih oficira koji su svi već bili pristupili saradnji s njemačkim okupatorom. Na konferenciji je, uz Vuksanovića, učestvovao i jedan broj članova Narodne uprave. Tom prilikom, usvojena je rezolucija kojom se zahtijevalo: {{izdvojeni citat|Da se svi članovi Narodne uprave odreknu svake partijsko-političke aktivnosti do potpunog uništenja komunizma, do svršetka rata... Da se u cilju efikasne borbe protiv komunizma stvori jedan jedinstveni antikomunistički srpski front s jedinstvenom komandom nad svim srpskim oružanim odredima, te u tom cilju, želimo, da general Nedić kao najstariji i kao najuvaženiji srpski oficir proširi svoju vlast i nad Crnom Gorom, jer je cio narod ovog kraja svestan svoje nemogućnosti da se sam pomaže i od komunizma brani. On očekuje spas od ovog jedinstva i od vojničkog starešine kakav je general Nedić.<ref>AII—T, X 1v—60 (44), Pismo majora Blaža Gojnića potpukovniku Petru Baćoviću iz januara 1944.</ref><ref>Dr Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941-1945, Istorijski institut SR Crne Gore u Titogradu, Obod, Cetinje, 1977, str. 455-456.</ref>}} [[Brigadir]] [[Krsto Zrnov Popović]], vođ [[Crnogorski komiti|Božićnog ustanka]] i komandant kvislinške [[Lovćenska brigada|Lovćenske brigade]], ostavio je, u zabilješkama koje je vodio za period od jula 1943. do marta 1944. godine, zapis o formiranju Narodne uprave na [[Cetinje|Cetinju]]. Popović piše o nemogućnosti da se trojica predstavnika Crnogorske (federalističke) stranke (kojoj je i sâm pripadao tokom [[1930-e|tridesetih]] godina, po povratku iz emigracije), budući u manjini, novembra 1943. nametnu kao vođstvo u Upravi: {{izdvojeni citat|Naši su u Upravi sve ispustili, predsjedništvo, pa čak i vojsku. Mobilišu se četnici i u policiji i u žandarmeriji, rovare, rade na sve strane. Stvaraju zavjere, špijavaju, zatvaraju federaliste koga god mogu i hoće. Šajkače svuda i znakovi prave Srbije. Stižu agenti iz Srbije, rodom Crnogorci. Govori se da Nedić šalje pare, razumije se vojnim putem, preko povjerenika. Pjevaju se pjesme [[Petar I Karađorđević|Petru I]] i Srbiji. Stanje sve nesnosnije...<ref>Вељко Сјеклоћа, ''Крсто Поповић у историјској грађи и литератури''. Друго допуњено издање (Едиција „Свједочанства“), Издавачко предузеће „Обод“, Цетиње, 2001, стр. 253.</ref>}} U depeši koju je 21. decembra 1943. godine poslao Vrhovnoj komandi JVuO, major Đorđije Lašić (pseudonim »Kocev«) pozvao je generala Dražu Mihailovića na „izmirenje“ sa generalom Nedićem, s obzirom da je „danas najpotrebnije jedinstvo i sloga“: {{izdvojeni citat|Moja je dužnost da Vam predočim, apelujem da se ovo izgladi u interesu spasavanja ostataka Srpskoga naroda, jer je danas najpotrebnije jedinstvo i sloga. Za neuspeh snosićemo svi odgovornost... Ako ovo ne uradimo uspeha nema. Sve političke struje odbaciti radi jedinstva. Ako ne može mirno upotrebiti silu. Odbaciti sve što nije borbeno. [...] Za Vaše izmirenje sa Nedićem pozdravio bi ceo Srpski narod jednodušno, jer samo u tome vidi jedini spas. Lašić.<ref name="ReferenceA">[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16-30. decembra 1943. godine]</ref>}} Prethodno, iz obavještajnog odjeljenja [[2. oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]] javljeno je početkom decembra da je general Mihailović zatražio od majora Lašića, koji je uz Pavla Đurišića bio jedan od glavnih četničkih komandanta u [[Drugi svjetski rat u Crnoj Gori|okupiranoj Crnoj Gori]], da se poveže sa srpskom kvislinškom vladom i generalom Milanom Nedićem: {{izdvojeni citat|Čovjek za vezu javlja 1. decembra: Draža Mihailović se trenutno nalazi u Sandžaku i dao je nalog majoru Lašiću da preko političke osobe ponudi Nediću svoju saradnju i time potvrdi svoje odvajanje od Londona. Lašić je želio posjetiti generala Keipera i ovo mu staviti do znanja. Lašić je zatražio od Arsa Petrovića da pripremi akciju i otputuje za Beograd.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=140&rec=313&roll=196 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7456868.] <br /> ({{jez-njem|"7.12. meldet A.T. 174 : V–Mann meldet 1.12. : DM befindet sich z.Zt. in Sandzak und hat Mjr. Lasic den Auftrag gegeben, durch eine politische Person seine Mitarbeit Nedic anzubieten, womit er seine Trennung von London bestätigt. Lasic wollte General Keiper besuchen und ihm das zur Kenntnis bringen. Lasic hat Arso Petrovic ersucht, die Aktion vorzubereiten und nach Belgrad zu reisen."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja za 9. decembar 1943.}} U istom izvještaju je proslijeđena i poruka iz [[V SS brdskog korpusa]] od 8. decembra 1943, kojom obavještavaju svoje nadređene o namjeri slanja delegacije generalu Nediću i specijalnom izaslaniku Neubacheru od strane kapetana [[Milorad M. Popović|Milorada Popovića]], komandanta Nevesinjskog korpusa JVuO: {{izdvojeni citat|5.SS brd. kor. za PzAOK 2 (8.12.43): Četnički kapetan Popović javlja da je srpsko nacionalno stanovništvo istočne Hercegovine potpuno opljačkano i da mu prijeti glad. Ovi nepodnošljivi uslovi ozbiljno ugrožavaju postojanje ovog sloja. Srbi iz istočne Hercegovine žele da pošalju deputaciju ambasadoru Neubacheru i generalu Nediću u Beograd i pitaju se da li i na koji način to može biti.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=139&rec=313&roll=196 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7456867.] <br /> ({{jez-njem|"8.12. V.SS.Geb.A.K. meldet : Cetnik–Hauptmann Popovic meldet, dass serbisch national gesinnte Bevölkerung der Ost–Herzegovina vollkommen ausgeplündert und vom Hunger bedroht ist. Durch diese untragbaren Zustände ist die Existenz dieser Schicht ärgstens bedroht. Die Serben der Ost–Herzegovina wollen Deputation zu Gesandten Neubacher und General Nedic nach Belgrad senden und fragen an, ob und auf welchem Wege dieses geschehen kann."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja za 9. decembar 1943.}} Kada je riječ o [[Istočna Hercegovina|istočnoj Hercegovini]], već u jednom njemačkom izvještaju iz prve polovine oktobra 1943. data je detaljna analiza okolnosti u kojima živi poglavito srpsko stanovništvo u ovoj oblasti. Nakon [[Kapitulacija Italije|kapitulacije Italije]] i zauzimanja njihove bivše okupacione zone od strane njemačkih trupâ, obavještajni oficiri [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS dobrovoljačke brdske divizije Prinz Eugen]] zapažaju da je raspoloženje hercegovačkih Srba (čiji se „najveći broj muških predstavnika i danas nalazi u četničkim redovima“) prevashodno uslovljeno zasićenošću ratom, tj. vojnim i političkim problemima. Ipak, kako navode njemački obavještajci, četničkom je vođstvu »borba protiv bandi« i dalje predstavljala osnovnu preokupaciju: {{izdvojeni citat|Kako ne bi zaostajalo za bandama, vođstvo hercegovačkih četnika je izgleda bilo odlučno paktirati sa svakim od koga se može nadati da će im pružiti olakšanje u borbi protiv komunizma. Ovo olakšanje se prvenstveno očekuje od njemačkog Wehrmachta. Viši četnički rukovoditelji su iznova tražili kontakt s divizijom i molili za podršku u borbi protiv bandi. Sam [[Dobroslav Jevđević|Jevđević]] je želio priznati [[Nezavisna Država Hrvatska|hrvatsku državu]] ako bi time mogao doći do bilo kakvog dogovora s njemačkim Wehrmachtom u pogledu borbe protiv komunizma. Vrijedi napomenuti i da se veliki dio hercegovačkih četnika, uključujući i starješine, zakleo na vjernost generalu Nediću i da je težio pripajanju Srbiji. Putovanje srpskog premijera u [[Adolf Hitler|Führer]]ov glavni štab pratila je ova grupa s velikim zanimanjem.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1332&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 001326.] <br /> ({{jez-njem|"Die serbische Bevölkerung der Ost–Herzegowina, deren männliche Vertreter auch heute noch zum grössten Teil in den Reihen der Cetniks zu finden sind, ist zum grössten Teil kriegsmüde und nimmt allen politischen und militärischen Ereignissen gegenüber eine abwertende Haltung ein. Die Banden werden z.Zt. noch immer als Feind Nr. 1 angesehen, insbesondere von der Führung, die in der Bekämpfung der Banden in Hinblick auf eine allierte Landung und der Möglichkeit einer Entstehung des früheren Jugoslawiens in erster Linie eine innenpolitische Notwendigkeit sieht. Um gegenüber den Banden nicht ins Hintertreffen zu geraten, scheint die Führung der herzegowinischen Cetniks entschlossen zu sein, mit jedem zu paktieren, von dem sie sich eine Entlastung in Kampf gegen den Kommunismus erhoffen kann. In erster Linie wird diese Entlastung seitens der deutschen Wehrmacht erwartet. Höhere Cetnik–Führer haben wiederholt Verbindung zur Division gesucht und um Unterstützung in Kampf gegen die Banden gebeten. Jevdjević wollte selbst den kroatischen Staat anerkennen, wenn er dadurch zu irgendeiner Abmachung mit der deutschen Wehrmacht bezüglich des Kampfen gegen des Kommunismus kommen könnte. Bemerkenswert ist die Tatsache, dass ein grosser Teil der herzegowinischen Cetniks, darunter sich höhere Führer, sich zu General Nedić bekennt und einen Anschluss an Serbien erstrebt. Die Reise des serbischen Ministerpräsidenten ins Führerhauptquartier wurde seitens dieser Gruppe mit grossen Interesse verfolgt."}})</ref>|Procjena situacije štaba 7. SS divizije Prinz Eugen za mjesec septembar 1943. godine}} Iz izvještaja [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|15. brdskog armijskog korpusa]], koji obuhvata period od 1. decembra 1943. do 10. januara 1944. godine, može se zaključiti i da vojvoda [[Uroš Drenović]], četnički zapovjednik u [[Bosanska Krajina|Bosanskoj Krajini]], održava vezu sa generalom Milanom Nedićem: {{izdvojeni citat|Drenović, vođa četnika jz. od Banje Luke, namjeravao je otići za Srbiju. Kao razlog, naveo je iznova oživljeni ustaški teror, i njegovo toleriranje od strane njemačkih vlasti. Plan je do sada ostao neizvršen. Veze s Nedićem i Mihajlovićem mogu se smatrati sigurnima. Borbena vrijednost četnika pri komunističkom [[Prva banjalučka operacija|napadu na Banju Luku]] se pokazala kao mala. Uz samo jedan izuzetak, postigli su dobre rezultate u izviđanju.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1088&rec=314&roll=563 NARA, T314, Roll 563, frame no. 001079.] <br /> ({{jez-njem|"Drenovic, der Führer der Cetniks SW Banja Luka, beabsichtigte nach Serbien zu gehen. Als Grund gab er den neu auflebenden Ustaschaterror und seine Duldung durch dtsch. Stellen an. Der Plan blieb bisher unausgeführt. Verbindungen mit Nedic und Mihajlovic dürfen als sicher gelten. Der Kampfwert der Cetniks beim komm. Angriff auf Banja Luka war gering. Sie leisteten mit einer Ausnahme allein gute Dienste bei der Aufklärung."}})</ref>|Izvještaj Obavještajnog odjeljenja 15. brdskog korpusa za period od 1. decembra 1943. do 10. januara 1944 (12. I 1944.).}} Takođe, 26. decembra 1943. vojvoda Drenović se sastao sa poručnikom Kirchnerom iz Wehrmachtove [[Brandenburger|divizije Brandenburg]]. Tom prilikom, pominjala se mogućnost odlaska komandanata bosanskih četnika za Srbiju i stavljanja na raspolaganje Milanu Nediću: {{izdvojeni citat|Drenović moli za dozvolu da evakuiše familiju u Beograd, pod njemačku zaštitu; [[Vukašin Marčetić|Marčetić]] također moli za propusnicu za put u Srbiju, gdje se želi staviti na raspolaganje Nediću. U razgovoru se pomenula mogućnost stvaranja Srpske legije pod njemačkom komandom; četnici su ovu mogućnost oduševljeno pozdravili. Također su izrazili spremnost da se, poslije uništenja komunizma u Bosni, bore u Rusiji; jedini uslov je da ova jedinica bude sastavljena isključivo od Srba.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=233&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000229.]</ref>|Izvještaj sa sastanka poručnika Kirchnera i Uroša Drenovića u Karanovcu na dan 26. decembra 1943 (27. decembar 1943.).}} [[Boško N. Kostić]], lični sekretar [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]], bilježi u svojoj memoarskoj knjizi ''Za istoriju naših dana'', izdatoj 1949. godine u [[Lille]]u, kako su tokom 1943. i 1944. godine intenzivirani kontakti između zvaničnika kvislinških vlasti u Srbiji i pripadnika četničkog pokreta s teritorije marionetske [[Nezavisna Država Hrvatska|Nezavisne Države Hrvatske]]. Prema Kostićevim navodima, tada je pri štabu Srpskog dobrovoljačkog korpusa uspostavljen bio i ''Spoljni otsek'', koji je imao za cilj da pomaže četničkim jedinicama van teritorije okupirane Srbije: {{izdvojeni citat|U toku 1943. i 1944. naročito su žive veze Beograda i četnika iz Bosne, Hercegovine, Dalmacije, Like i drugih krajeva. Redovno dolaze i kuriri i odmah stupaju u vezu sa đeneralom Nedićem i D. Ljotićem, ostaju izvesno vreme u Beogradu i vraćaju se potom u svoje krajeve, svojim jedinicama... Štab Srpskog Dobrovoljačkog Korpusa bio je postao prihvatilište četnika i iz drugih naših krajeva, iz Like, Dalmacije, Bosne, Sandžaka... U štabu je bio osnovan takozvani Spoljni otsek kome je bio zadatak da prihvata, zbrinjava i pomaže četnike za vreme njihova boravka u Beogradu i da ih svojim kanalima prebacuje, posle svršena posla, na njihovu teritoriju. Spoljni otsek je dobijao od Srpske vlade novčana sretstva i slao ih u pojedine naše krajeve, nabavljao je, u granicama svojih mogućnosti, i oružje za četnike izvan okupiranog područja Srbije... Cilj je bio, da se ojačava i produbljuje ideja o potrebi jedinstvene nacionalne borbe na celom području srpskog naroda. Četnici, van okupiranog područja Srbije — tamo gde su se nalazili izmedju dva žrvnja, ustaškog i komunističkog, — vapili su za takvom borbom. I svi odreda osudjivali su svaku isključivost i netrpeljivost. Za njih su djeneral Draža Mihajlović, djeneral Milan Nedić i Dimitrije Ljotić vršili isti veliki narodni posao i stoga su smatrali kao nešto sasvim prirodno da posete i Nedića i Ljotića u Beogradu kad su posetili djenerala Dražu Mihajlovića na Ravnoj Gori ili na nekom drugom mestu u srpskim planinama.<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana - Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 139–142.</ref>}} == Saradnja sa Nedićevom vladom 1944. == {{main|Bitka za Srbiju 1944.|Sporazum Nedića i Mihailovića 1944.}} {{izdvojeni citat|Da ojačamo položaj Nedića, bilo je u planu da Crnu Goru priključimo Srbiji. Crna Gora, koja je na početku i bila četničko leglo, izgledala je kao najpogodnije tlo odakle bi moglo da započne sakupljanje antikomunističkih snaga. Na zahtev Nojbahera, mi smo oslobodili jednog od četničkih vođa iz Crne Gore i ponudili smo mu da organizuje antikomunističke snage u njegovom kraju. On je za protivuslugu zamolio da Nemci puste iz zatvora 2.000 njegovih četnika. Nemačka komanda za Jugoistok podržala je 6. januara 1944. taj predlog i, uz saglasnost Hermana Nojbahera, odobrila, da se prvo oslobode 500 pristalica Pavla Đurišića. Hitler je, međutim, 10. januara 1944. odbacio taj plan. Krajem januara 1944, međutim, pokret Draže Mihailovića opet je krenuo drugim smerom. 26. januara 1944. održan je na Ravnoj gori [[Kongres u selu Ba|četnički kongres]], na kome je Mihailović prisutne delegate pozvao na borbu protiv okupatora. Ono što nam je posebno izgledalo opasno, da je sve češće dolazilo do saradnje između legalnih srpskih snaga Nedića i četnika, koji su ponovo ojačali. Time je kod Nemaca ugled Nedića pao.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta (Srbija i Mihailović zimi 1943/44.)}} {{izdvojeni citat|Nasuprot našem nacionalnom frontu postoji samo jedan – drugi front a to je komunistički. '''Sve naše oružane snage sa nacionalnim četnicima moraju se ujediniti'''... Sutra mora doći ne do podvojenih formacija, nego do jedne Srpske vojske koja će biti u jednoj ruci i raditi za spas Srpstva... I do sada među nama nacionalistima postojao je prećutan sporazum, a sada mora doći do formalnog sporazuma, jer smo mi svi sinovi jedne zemlje. Gde još postoje neke oštrice izglađujte ih. Ako ne budemo danas, a naročito sutra, jedna duša i jedno telo znajte, mi ćemo propasti.<ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2019, str. 238–239.</ref>|General [[Milan Nedić]], o potrebi stvaranja „jedinstvenog nacionalnog fronta svih nacionalnih snaga u borbi protiv komunista“, jul–avgust 1944.}} {{izdvojeni citat|Političku slogu Nedić-Draža Mihajlović treba posmatrati kao činjenicu.<ref>{{Cite web |title=ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVIĆA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ |url=http://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm |access-date=2022-08-09 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015183044/https://znaci.org/00001/4_14_4_229.htm }}</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=576&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000571.] <br /> ({{jez-njem|"Politische Einigung Nedic/D.M. ist als Faktum zu betrachten."}})</ref>|Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 18. avgusta 1944. povodom ponude Draže Mihailovića za saradnju u borbi protiv NOVJ}} Prvog dana 1944. godine, Okružno načelstvo u [[Užice|Užicu]] obavijestilo je svoje nadležne u Beogradu da se u tom kraju obje strane, tj. četnici i njemačka okupaciona sila, pridržavaju [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|ugovora potpisanih krajem 1943]]: {{izdvojeni citat|Pripadnici D.M. pokreta, koji su organizovani u borbi protiv partizana, održavaju i nadalje kontakt sa nemačkim trupama i vojnim vlastima, neposredno i preko komandanata SDS-a u Užicu.<ref>AVII, Nedićeva arhiva, 25-1-18.</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/172_1.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_1.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 18.</ref>}} O prvim pozitivnim efektima potpisivanja četničko-njemačkih sporazuma po organizaciju JVuO na [[Kosovo|Kosovu]], major [[Radoslav Đurić]] (pseudonim »He-He«) javlja [[Dragoljub Mihailović|Draži Mihailoviću]] u depeši od 9. januara 1944: {{izdvojeni citat|U [[Kosovska Mitrovica|Mitrovici]] je oslobođeno 60 naših političkih krivaca. Građanstvo je klicalo doslovno pred Nemcima. Živeo Draža Mihailović, živeo Nedić. Nemci su uhvatili neke vojnike [[Radomir Cvetić|Cvetića]] i [[Dragutin Keserović|Keserovića]] sa oružjem i odmah ih pustili. Nedić izdao naredbu da se naši ljudi slobodno mogu njemu javiti bez ikakve odgovornosti. Iz drugog kosovskog korpusa pobeglo je 5 naših vojnika Nediću.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_58.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 14. januara 1944. godine]</ref>}} O javnom ispoljavanju podrške pučanstva četničkom pokretu u nazočnosti okupatora, Vrhovna komanda Jugoslovenske vojske u otadžbini bila je obaviještena i 26. januara od strane »Saše«, tj. majora [[Aleksandra Mihajlovića]], komandanta Beograda JVuO, koji navodi da se slična manifestacija održala u [[Istočna Srbija|istočnoj Srbiji]]: {{izdvojeni citat|U [[Zaječar]]u održan jedan veliki zbor 22 ov. m. u prisustvu Nemaca. Rečeno je da ima tri vlade koje se bore za spas srpskog naroda i to: vlada u [[Kairo|Kairu]], sa [[Petar II Karađorđević|Kraljem Petrom]], đenerala Nedića i Draže Mihailovića. Kad je narod čuo u najvećem oduševljenju pozdraviše Dražu Mihailovića i to u prisustvu Nemaca, koji su izjavili da će skoro napustiti Srbiju. Čika Uroš.<ref name="ReferenceG">[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref>}} U depešama poslatim 14. i 16. januara 1944. kapetan [[Nikola Kalabić]] (pseudonimi »Ras-Rasa« i »Švarc«) informiše generala Mihailovića o žestokim [[Bitka za Ivanjicu januara 1944.|borbama za Ivanjicu]] koje se vode protiv [[2. proleterska divizija NOVJ|2. proleterske]] i [[5. krajiška divizija NOVJ|5. krajiške divizije NOVJ]]. Kalabić piše da se snage JVuO bore rame uz rame sa okupatorima i kvislinzima: {{izdvojeni citat|(14. I) 2700 Bugara otišlo na položaj prema partizanima. Sada se na položaju nalaze snage četničke i poljske straže. <br /> (14. I) U borbi kod Ivanjice poginula 55 partizana, 40 zarobljeno, a mnoge su sami poneli i sakrili. Poljske straže poginulo 20, Bugara 9, a jedan nemački oficir ranjen na pet mesta. Ivanjica je stradala od artiljerije i građanstvo je prilično stradalo. Komunisti oterali i pobili 5 Nemaca iz feldžandarmerije. Pored toga oterali jednog pomorskog kapetana, apotekara i nešto poljske straže. <br /> (16. I) Na Javoru kod Kušića i Katića još se vodi borba između komunista s jedne i četnika, poljske straže, Nemaca i Bugara s druge strane. Komunista ima oko 3500. Opkoljeni su i sada bi trebalo dotući ih.<ref name="ReferenceG">[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref>|Kapetan [[Nikola Kalabić]], komandant [[Korpusa Gorske garde JVuO]]}} Inspektor četničkih trupa pukovnik [[Jevrem Simić]] (pseudonimi »Stipe« i »Drška«) obavještava Vrhovnu komandu JVuO 17. januara te godine da se povezao sa funkcionerima Nedićeve [[Nacionalne službe rada za obnovu Srbije]]. Pukovniku Simiću su se pridružili i delegat JVuO u [[Istočna Srbija|istočnoj Srbiji]] i jedan od Mihailovićevih najbližih saradnika od početka rata potpukovnik [[Dragoslav Pavlović]], kao i major [[Aleksandar Mihajlović]], komandant Beograda JVuO: {{izdvojeni citat|Inženjer major Simić iz nacionalne službe u Beogradu do danas meni nepoznat, tražeći vezu sa Pavlovićem došao meni i javio: sa Pavlovićem imao sastanak 20. novembra u Sibnici na Homolju i ovaj ga angažovao za pregovore sa Nedićem rekavši: Ovo što Vam govorim, govorim Vam kao da govori Draža. Ukratko zadatak mu je da u tvoje ime pregovara sa Nedićem, da Nedić daje novac za nas. Da može javno da te grdi, da on čuva Beograd, a Draža zemlju i još slično. Simić je imao više sastanaka sa Nedićem, donosi izveštaj i želi da po razgovoru sa Pavlovićem ide k tebi. Ja sam mu rekao da čeka dok preko tebe ne dobijem odgovor Pavlovića. Sumnjam da si ti Pavloviću dao ovaj zadatak, jer da treba sa Nedićem pregovarati, dao bi meni, pošto sam bliži. Pavlović mu je dao naziv šifre i naredio da se preko Saše javlja i traži vezu. Odgovori da znam šta Simiću da kažem. Mnogo priča o neredu kod naših u Beogradu. Veli, ranije je sarađivao sa [vojvodom] Tribrođaninom iz Homolja.<ref name="ReferenceG">[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref>}} 13. januara 1944, pukovnik Simić javlja generalu Draži Mihailoviću da se jedinice JVuO i SDS zajedno bore protiv NOVJ i u rejonu [[Aranđelovac|Aranđelovca]] i [[Lazarevac|Lazarevca]]: {{izdvojeni citat|U [[Velika Ivanča|Velikoj Ivanči]] grupa crvenih oko 300 opkoljena od Rasovih [Kalabićevih — prim.] trupa i straže. Borba se čuje i oko Aranđelovca. Rezultat još ne znam. Telefonom javljeno: Oko [[Arilje|Arilja]] i Ivanjice ogorčene borbe, učestvuju i švapski tenkovi. Ovi i našima dali municiju za borbu. Avijacija greškom pobila dosta Bugara i komandanta u Lisanskoj klisuri, ubili 150 partizana. Tvoj Drška.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_58.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 14. januara 1944. godine]</ref>}} U trenutku kada još nije bio poznat ishod [[Hermann Neubacher|Nojbaherove]] inicijative o formiranju ''Velikosrpske federacije'', četničko vođstvo računa na ovu mogućnost i pokušava profitirati iz te političke kombinacije. 22. januara 1944, potpukovnik [[Petar Baćović]] (pseudonim »Nav-Nav«) obavještava<ref name="ReferenceG">[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref> generala Mihailovića o povezivanju četnika u [[Crna Gora|Crnoj Gori]] i [[Sandžak]]u sa sljedbom [[Dimitrije Ljotić|Dimitrija Ljotića]]: {{izdvojeni citat|Dolaskom Srbijanske vojske u Crnu Goru, jedinstvo Srpstva dolazi sve više do izražaja. Svuda se manifestuje nerazdvojenost Srbije i Crne Gore. To znatno pojačava duh za borbu protiv komunista. Dolaskom Ljotićevih »Belih Orlova« oseća se živa akcija među Ljotićevcima u Crnoj Gori i ima izgleda, da će naročito po varošima uskoro postati opasnost za nas u toliko više, što okupljaju oko sebe sve one ličnosti, koje su kompromitovane svojim vezama sa okupatorima, Italijanima i Nemcima. Oni otvoreno prete da će okupatoru prestaviti svakoga onog, koji ne bude sa njima. Svi vojni komandanti primili su saradnju sa Nemcima u borbi protivu komunista i potpisali poznatu obavezu... Da li da naši ljudi stupaju u [kvislinšku] žandarmeriju ili ne?}} Četnički komandant piše 24. januara 1944. vojvodi [[Momčilo Đujić|Momčilu Đujiću]]: „Izgleda da će Sandžak i Crna Gora biti priključeni Srbiji“. Istog dana, depešom je poslat i njegov odgovor potpukovniku Petru Baćoviću: {{izdvojeni citat|Da li su već stigli u Crnu Goru neki Nedićevi ili Ljotićevi odredi i kuda. Neće oni prestavljati veliku opasnost za nas. Jedinstvo srpstva treba i sa naše strane što više da se ističe i nerazdvojivost Crne Gore i Srbije. Borbu protiv komunista moramo voditi svim srestvima... Sa Ljotićevcima treba taktizirati, ali mi ne možemo ići njihovim putem... Svi komandanti, sa malim izuzetkom, sigurni su ljudi. Ako se na drugi način ne može doći do oružja izvesni delovi mogu stupiti u žandarmeriju, stim da polože zakletvu i pobegnu u pogodnom momentu.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Od delegata VK JVuO za Crnu Goru, [[Boka kotorska|Boku]], Sandžak i [[Albanija|Albaniju]] majora [[Sava Vukadinovića]] (pseudonim »Dra-Dra«), koji će od proljeća 1944. biti načelnik štaba [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], 1. februara stiže potvrda o skorom dolasku srpskih kvislinških jedinica, kao pomoć crnogorskim četnicima u borbi protiv snaga NOVJ: {{izdvojeni citat|U Crnoj Gori se sa nestrpljenjem očekuje dolazak Nedićevih trupa koji je najavljen. Sprema im se doček. Dolaskom je narod oduševljen ne zbog simpatije naroda prema Nediću, već zbog toga što se dolaskom trupa Crna Gora nalazi ponovo uz bratsku Srbiju i time se manifestuje zajednička borba Srpstva protiv komunista. Dolaskom trupa pojačaće se moral Crnogoraca i rešenost za borbu do uništenja komunista, a u potpunosti [[Lovćenska brigada|zelenaše]] jednom za svagda likvidirati.<ref name="ReferenceI">[https://znaci.org/00001/4_14_3_74.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 11. februara 1944. godine]</ref>}} Pukovnik Jevrem Simić javlja 28. januara generalu Draži Mihailoviću da je major [[Dušan Janjić]], komandant Sremsko-slavonskog četničkog odreda i komandant Psunjskog korpusa,<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knj. 3, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 210.</ref> posjetio generala Nedića. Pukovnik Simić (»Stipe«) u depeši navodi: {{izdvojeni citat|Major Dušan Janjić, komandant našeg odreda u Banja Luci ponovo je bio [u] Beogradu i Božić proveo kod kuće. Nemci za ovo znali. Odlazio u kabinet Nedića. Tražio sam od Saše objašnjenje pošto mu je u kuću dolazio. Ovo me začuđuje. Znaš li ti šta treba ovo da znači.<ref name="ReferenceG">[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref>}} Uz asistenciju lokalne SDS i prećutnu saglasnost njemačkih okupacionih vlasti, četnici Ivankovačkog korpusa JVuO su u noći između 1. i 2. februara 1944. godine izvršili [[Masakr u Pomoravlju|pokolj u tri grada u Pomoravlju]].<ref>Boško Živanović — Damnjan Popović — Miodrag Jovanović: ''Pomoravlje u narodnooslobodilačkoj borbi 1941—1945'', Svetozarevo 1961, str. 340—342.</ref> Potpukovnik [[Ljubomir Mihailović]] (pseudonim »Long«; nakon [[Legalizovani četnici|legalizacije]], bio je do polovine 1942. pomoćnik komandanta Srpske državne straže u [[Jagodina|Jagodini]]<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_10.htm Pismo komandanta Timočkog korpusa od 14. januara 1943. Branivoju Petroviću o potrebi zajedničke akcije protiv pripadnika Narodnooslobodilačke vojske na relaciji Zaječar—Niš]</ref>), komandant Velikomoravske grupe korpusa (VMGK), izvještava 17. februara generala Mihailovića i Vrhovnu komandu o rezultatima četničke akcije: {{izdvojeni citat|Noću između 1/2 - II preduzeo sam čišćenje komunista po varošima. Rezultat je ovaj: u Jagodini 17 muškaraca i 7 ženskih, u Ćupriji 9 muškaraca i 1 ženska, u Paraćinu 11 muškaraca i 1 ženska, svega 37 muškaraca i 9 žena. Sa ovim likvidirane su glavne vođe i organizatori. Neki komunisti su izmakli, ali su preduzete mere da se pohvataju. Narod je ovim zadovoljan. Načinom izvršenja pokazali smo prijateljima i neprijateljima našu snagu jedinstvo i organizatorsku sposobnost.<ref name="ReferenceB">[https://znaci.org/00001/4_14_3_84.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 13. do 29. februara 1944. godine]</ref>}} Nakon što je više četničkih komandanata u Srbiji potpisalo [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|ugovore sa Wehrmachtom]], postala je saradnja stražara i „ilegalnih četnika DM“ pravilo, a ne izuzetak, tako da se pred Njemcima više nije ni pokušavala sakriti. O ovome vrlo ubjedljivo svjedoči i zvanični izvještaj Odeljenja za državnu zaštitu „o događajima u Srbiji od 11. do 17. februara 1944“: {{izdvojeni citat|Bilo je sukoba SDS kao i u okrugu zaječarskom u kojima su odredi Srpske vlade gotovo redovno pomagani od ilegalnih četnika DM, poražavali komuniste na svakom koraku. Ova jedinstvena akcija udruženih nacionalnih snaga dala je za poslednja dva meseca veoma zadovoljavajuće rezultate, tako da je u tome vremenu palo više komunističkih vođa poznatih još iz prvih dana njihove aktivnosti u Srbiji...<ref>Vojni arhiv, Nedićeva arhiva, 1–1/2–9, Pregled opšte situacije u zemlji po okruzima od 11. do 17. februara 1944.</ref><ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2020, str. 221.</ref>}} Već 1. februara 1944. godine, u izvještaju koji je okružni načelnik u [[Užice|Užicu]] uputio lično generalu Milanu Nediću, između ostalog, stajalo je sljedeće: {{izdvojeni citat|Pošto su poslednje partizanske horde potisnute iz okruga, zahvaljujući oružanoj akciji nemačkih i bugarskih trupa, naših odreda Srpske državne poljske i granične straže, pripadnici DM, u saradnji sa našim odredima SDS, učestvuju u svim borbama protiv partizana.<ref>Arhiv Srbije, Fond MUP, br. 2093, neregistrovano.</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, n.d.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/295.</ref>}} 10. februara 1944. godine, u Vrhovnu komandu JVuO stiže više depešâ koje je poslao potpukovnik [[Ljubomir Jovanović Patak]] (pseudonim »Mihovil«), iz kojih se vidi da je ovaj četnički komandant iz [[Istočna Srbija|istočne Srbije]], prema uputima i uz znanje Draže Mihailovića, bio povezan s brojnim kvislinškim dužnosnicima. Konkretno, riječ je o generalu [[Panti Draškiću]], ministru u prvom sazivu Vlade nacionalnog spasa, uhićenom od strane Nijemaca baš zbog veza s JVuO; zatim jednom od čelnih ljudi SDS-a pukovniku [[Branimiru Živkoviću]]; te majoru [[Trifunu Mikiću]], bivšem načelniku štaba [[Četnici Koste Pećanca|Srpske Četničke Komande]] Koste Pećanca: {{izdvojeni citat|Pukovnik Branimir Živković načelnik štaba komande žandarmerije, na moj poziv pismom odgovorio je da želi da se ilegalizuje, o čemu je i Vas izvestio. Mislim da bi njegov dolazak kod nas dovukao veliki broj oficira, jer on uživa n[eograničeno?] poverenje, izrazio je želju da bude na ovom sektoru, trebalo bi mu poveriti veću komandu. Major Živojin Ristić, načelnik štaba pukovnika Pavlovića, obavestio me je da ste naredili da uhvatim vezu sa majorom Trifunom Mikićem, radi sastanka sa njim. Mikić je u redovima dobrovoljaca, verni saradnik Nemaca i naš otvoreni neprijatelj. Molim za izveštaj. [...] <br /> Đeneral Draškić, njegov tast moli za intervenciju, odnosno kome treba da se obrati u Beogradu radi njegovog oslobođenja.<ref name="ReferenceI">[https://znaci.org/00001/4_14_3_74.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 11. februara 1944. godine]</ref>}} Istog dana, u štab Draže Mihailovića stiže i telegram poslat od strane pukovnika Jevrema Simića. Pukovnik Simić (»Drška«) obavještava komandanta JVuO da je od kapetana [[Milana Medića]], zamjenika komandanta Gorske kraljeve garde (tj. Nikole Kalabića), saznao da komandant Beograda JVuO major Aleksandar Mihajlović i dalje održava vezu sa Ilijom Paranosom, potpredsednikom Beogradske opštine i bliskim saradnikom [[Dragomir Dragi Jovanović|Dragog Jovanovića]]: {{izdvojeni citat|Medić mi javlja: Saša bio sa njim u mojoj blizini. Došao autom iz Beograda sa Paranosom, pomoćnikom u opštini Dragog Jovanovića, koga pretstavlja kao našeg najjačeg saradnika. Otkuda sad ovo kad ja znam ko je i šta Paranos i kakvi su odnosi između njega i Dragog.<ref name="ReferenceI">[https://znaci.org/00001/4_14_3_74.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 11. februara 1944. godine]</ref>}} U vreme nešto intenzivnijih sukoba između četnika Draže Mihailovića i snaga nemačkog okupatora u pojedinim delovima Šumadije, naročito u kragujevačkom i mladenovačkom okrugu, od sredine februara do kraja maja 1944, dolazi do jednog naizgled paradoksalnog sastanka. Naime, u prvoj polovini marta 1944. u selu Vranići pokraj Čačka došlo je do sastanka između generala [[Miroslav Trifunović|Miroslava Trifunovića]], istaknutog člana Vrhovne komande JVuO, i predstavnika nemačkog okupatora Šterkera, na kome se razgovaralo o mogućnosti sporazuma između okupatora i četnika Draže Mihailovića u pogledu borbene saradnje protiv NOVJ, što bi podrazumevalo i naoružavanje četnika. Sastanku je prisustvovao i [[Milan Aćimović]], ministar unutrašnjih poslova u kvislinškoj vladi Milana Nedića.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/325.</ref> U izvještaju koji je 10. februara 1944. godine poručnik [[Jovan Pupavac]] (»Hugo«) poslao majoru [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubu Vranješeviću]], komandantu Zapadne Bosne, kao jedan od razloga za napuštanje [[Dinarska divizija|Dinarske divizije]], Pupavac pominje i saradnju vojvode [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]] sa [[Dimitrije Ljotić|Dimitrijem Ljotićem]]. Pupavac, koji je i u depeši od 23. decembra 1943. VK JVuO ukazivao na prisustvo Ljotićevih izaslanika u štabu vojvode Đujića, ali i na činjenicu da je ljudstvo divizije u potpunosti u službi Njemaca,<ref name="ReferenceA">[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16-30. decembra 1943. godine]</ref> tvrdi da su ljotićevci veoma aktivni u Dinarskoj diviziji, te da se nalaze pod njemačkom zaštitom, kao i da Đujić ima puno povjerenje u njih: {{izdvojeni citat|U sastavu Dinarske oblasti, posle dolaska Nemaca, Ljotićevci su postali najaktivniji. Predstavnik njihov je Samodol Krešimir, Ljotićev sekretar za Dalmaciju. U Šibeniku imadu svoju komandu. Njihov je rad isti kao i u Srbiji i dolazi vrlo često do tuče između naših boraca i njih. Pop Đujić sve to tolerira i ako su oni pod komandom njegovom. Popovi kao Ljotićevci postali su vrlo aktivni od dolaska Nemaca, a na žalost ima ih dosta pošto su ih zaštitili Talijani za vreme uprave u Dalmaciji. Pop Đujić ih smatra najvećim saradnicima i oni zajednički rešavaju sve stvari.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_73.htm Izveštaj komandanta 1. brigade Bosanskokrajiškog četničkog korpusa od 10. februara 1944. komandantu korpusa o saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji]</ref>}} <div style="text-align:center;font-size:85%;"><gallery mode="packed" heights="200"> Ljotic i djujic.png|Dimitrije Ljotić i Momčilo Đujić sa saradnicima u Sloveniji, zima 1944/1945. </gallery></div> Pet dana nakon Pupavčeva izvještaja, sâm Momčilo Đujić (pseudonim »Dal-Dal«) javlja Draži Mihailoviću da je uspostavio kontakt sa Rokom Kalebom, pristalicom Ljotićevog [[ZBOR]]-a iz [[Dalmacije]]. Vojvoda Đujić traži od Mihailovića instrukcije za postupanje u vezi ponude za saradnju koju mu je upućena: {{izdvojeni citat|Poručio mi je, da želi sa mnom razgovarati po pitanjima koja se tiču sudbine srpskog naroda u ovim krajevima i uspostave veze između đenerala Mihailovića i Nedića i Ljotića. Naglasio je, da je radi toga ovamo poslat od Ljotića i da mora sačekati moj odgovor. Ukoliko smatrate za vajdu pošaljite mi potrebne instrukcije i ovlastite me za ovaj razgovor.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 3: Dokumenti četničkog pokreta Draže Mihailovića septembar 1943. — jul 1944, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 84, str. 419.</ref>}} Ni sudski kapetan u Dinarskoj diviziji Ilija Jevtić nije bio ništa manje eksplicitniji kada je svojim nadređenim slao informacije o kolaboraciji pripadnika JVuO s okupatorom na teritoriji NDH a koja je nekad pripadala italijanskoj okupacionoj zoni. Kapetan Jevtić piše 20. februara 1944. majoru Slavoljubu Vranješeviću o četničkim odredima u [[Šibenik]]u, kao i u ostalim mjestima u [[Dalmacija|Dalmaciji]]: {{izdvojeni citat|Četnika ima u Šibeniku. To je posebna grupa četnika, koji imaju vođstvo Ljotićevaca, sem njihovog političkog prestavnika bivšeg narodnog poslanika Slavka Grubišića, lekara, iz Šibenika, koji me je uveravao da je on kao veliki [[Jugosloveni|Jugosloven]] i [[Hrvati|Hrvat]] i dušom i srcem za Dražu Mihailovića. Ova grupa četnika drži Dalmatinsko primorje naravno sa Nemcima, čije su snage minimalne i koji nadoknađuju svoju snagu četnicima. U Splitu u ovo vreme nije bilo četnika odn. četničke komande, mada su četnici i njihove starešine odlazile u taj grad. U Drnišu, Kninu, Gračacu, Zadru, Obrovcu i drugim manjim mestima ima četnika i njihove komande. Četnici stanuju u kasarnama zajedno ili u blizini nemačkih vojnika. Sve se akcije izvode zajednički, ali po naređenju Nemaca i njihovih oficira. Četnici su vodiči i prethodnice. Sem nekoliko sela u svim drugim mestima gde se nalaze Nemci tu se nalaze i četnici. A kada Nemci izvrše zauzimanje kakvog mesta starešine četničke prave sebi reklamu da su to četnici učinili odn. tako se to javlja Vrhovnoj komandi.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_78.htm Izveštaj kapetana Ilije Jevtića od 20. februara 1944. komandantu zapadne Bosne o svom radu i saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji i Lici]</ref>}} Na jednom skupu četničke emigracije, decenijama nakon Drugog svjetskog rata (vjerovatno početkom [[1990-e|90-ih]] godina), vojvoda Momčilo Đujić je o generalu Milanu Nediću izjavio sljedeće: „Milan Nedić je spasio više od pola miliona Srba i 80 hiljada djece srpske, koja su uspjela da pobjegnu sa [[Ustaše|ustaškog]] noža. Milan Nedić je imao tešku ulogu, braćo i sestre... Da je mene neko pitao u početku rata: 'Hoćeš sa Milanom Nedićem ili sa Dražom u šumu?' — ja ne bih išao uz Nedića. Ja bih otišao u šumu kod Draže, jer u šumi je bilo lako. Mi smo bili svoji gospodari — puška ti, puška mi! A u Beogradu je trebalo klanjati pred Nijemcima i spašavati Srbiju da je ne raskopaju Bugari, Mađari, Arnauti i ostali neprijatelji... Braćo i sestre, nemojte se varati, to Vam kaže vojvoda Đujić...“ O saradnji Mihailovićevih četnika sa Nedićevom vladom, vojvoda Momčilo Đujić kaže: „Draža je govorio: 'Pošalji svoje kurire u Beograd, u tu ulicu, i u tu kuću...' I u toj kući bio je ministar finansija [[Bogoljub Kujundžić]]{{efn|U prvom sazivu Nedićeve Vlade nacionalnog spasa (od 29. avgusta 1941. do 7. novembra 1942. godine), Bogoljub Kujundžić se nalazio na čelu Ministarstva poljoprivrede i ishrane, da bi od 10. novembra 1942. do kraja okupacije obnašao funkciju ministra pravosuđa.}}, i taj je ministar finansija iz Nedićeve vlade, iz Nedićeve kase slao, i na Ravnu goru i meni na Dinaru, pune vreće novaca: [[Ante Pavelić|Pavelićevih]] kuna, talijanskih lira, bivših [jugoslovenskih — prim.] dinara... Dakle, oni [Mihailović i Nedić — prim.] su radili zajedno, umrli su zajedno, i tako, braćo...“<ref>[https://m.youtube.com/watch?v=hmznK0Z_XX8 YouTube: Vojvoda Momcilo Djujic]</ref> Kakvo je raspoloženje vladalo u srpskim kvislinškim redovima vis-à-vis saradnje sa ravnogorcima, Draža Mihailović je informisan u depeši od 13. februara 1944.<ref name="ReferenceB">[https://znaci.org/00001/4_14_3_84.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 13. do 29. februara 1944. godine]</ref> od strane majora [[Vladimira Komarčevića]] (»Dum-Dum«), komandanta Kolubarskog korpusa: {{izdvojeni citat|Nedić u Beogradu sazvao sve komandante okružnih straža. Rekao im, sa Dražom pregovori privode se kraju i to će biti u redu. Komandanti se bunili zašto se Ljotićevcima daje sve, a straži ništa. Na ovo Nedić je zaplakao i uspeo da im objasni, zašto to mora tako da bude. Na jednoj večeri u Valjevu, Ljotić se u poverenju žalio svojim prijateljima da Dragi Jovanović pomoću Majsnera i drugih Švaba hoće da uzme vlast od Nedića. Dragi Jovanović uverava Švabe da im organizacija Dražina nije opasna, nego im je Nedić opasniji. On će ih u datom momentu udariti u leđa. Nedića štiti Nojbaher i neće Dragi Jovanović uspeti. Ljotić u Valjevu po završenim predavanjima skupio dobrovoljačke oficire i u poverenju rekao im: »Gospodo, vlast u ruke što čvršće. Dosta smo bili na dnu mora, sad moramo na površinu. Sa ovima se moramo obračunati.« Ovo se odnosi na nas. Dalje je kazao: »Sporazumevaju se sa Nemcima, a sa nama neće. Oni su prema tome osovina, a nas zovu peta kolona. U Beogradu možete nositi firmu Dražinu na grudima, Nemci neće da ih hapse«.}} Kroz dvije će nedjelje major Komarčević obavijestiti generala Mihailovića i Vrhovnu komandu JVuO i o svojevrsnoj Ljotićevoj ponudi upućenoj četnicima: {{izdvojeni citat|Po jednom čoveku Ljotić nam poručuje da sa nama neće primirje nego stalan mir i to znači da mi njemu priznamo rad sa okupatorom kao ispravan. Njihova uloga sa Nemcima da bude ravna našoj ulozi sa saveznicima i onda smo ravni. Po ovome trebao bi ovlašćen delegat od Čiče da govori. Podneću detaljan izveštaj. Major Komarčević.<ref name="ReferenceB">[https://znaci.org/00001/4_14_3_84.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 13. do 29. februara 1944. godine]</ref>}} [[Živorad Vukosavljević]] (pseudonim »Knap«), načelnik štaba Severnih pokrajina JVuO, tj. Komande [[Vojvodina|Vojvodine]] i [[Slavonija|Slavonije]], na čijem se čelu nalazio general [[Svetomir Đukić]], piše 17. februara 1944. četničkoj Vrhovnoj komandi da se sastao sa Milanom Nedićem (u depeši od prethodnog dana, Vukosavljević za generala Nedića koristi pseudonim »Otac«), kao i sa komandantom SDS generalom Jonićem te tvrdi da su mu oni ponudili svakovrsnu pomoć i saradnju: {{izdvojeni citat|Izvestio sam opširno o sastanku sa Nedićem i sa komandantom straže Jonjićem. Nedić traži stalnu vezu radi ujedinjenja srpskog fronta i daje sugestije za spasavanje Srba. Davaće obaveštenja i materijalnu pomoć. Veza da bude tajna, Jonjić se potpuno Vama stavlja na raspoloženje bez obzira na Nedića i on traži stalnu vezu a učiniće dosta u materijalnom smislu. Neke stvari mogu samo lično da Vam saopštim. Ostalo je za sada da Vam prenesem njihove želje i dobijem instrukcije. Šteta bi bilo ne iskoristiti ovo što nude.<ref name="ReferenceB">[https://znaci.org/00001/4_14_3_84.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 13. do 29. februara 1944. godine]</ref>}} General Mihailović (alias »Laz-Laz«) odobrava Vukosavljeviću da se iskoristi veza sa Nedićem i Jonićem, budući da nakon šest dana naređuje: {{izdvojeni citat|Pitajte Dragoslava Pavlovića, da li je zaista slao jednog čoveka kod oca Srbije. Preko Vukosavljevića treba pumpati oca Srbije a da to ne zna Sveta Đukić. Neka Vukosavljević iskoristi i komandanta straže [Jonića — prim.] i oca Srbije [Nedića].<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 428.</ref>}} Kapetan [[Miloš Vignjević]] (pseudonim »Azed«), načelnik Štaba Zlatiborskog korpusa JVuO, u depeši od 23. februara 1944. obavještava Vrhovnu komandu: {{izdvojeni citat|Nedić dodelio Pavlu Đurišiću i Lukačeviću 5 miliona dinara i 5 vagona žita, koje će se prebaciti vozom do Priboja. Opštine dobile naređenja iz Beograda da se prekinu odnosi sa četnicima D.M., tako glasi depeša. Nemački oficir za vezu u Užicama, Sigfrid izjavio jednom našem čoveku da se ovo odnosi samo na jednu jedinicu kod Beograda, a da ovde ostaje po starom. Ovaj korpus nije imao do sada nikakve veze sa okupatorom. Kapetan Vignjević.<ref name="ReferenceB">[https://znaci.org/00001/4_14_3_84.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 13. do 29. februara 1944. godine]</ref>}} Krajem februara 1944. godine, dvije čete iz sastava 1. bataljona [[Četvrta vojvođanska udarna brigada|4. vojvođanske NOU brigade]] pokušale su, prelazom u [[Mačva|Mačvu]] preko [[Sava|Save]], izvršiti napad na lokalne četničke jedinice i pripadnike kvislinške [[Srpske granične straže]] (SGS). Međutim, usljed jakog otpora četnika i graničara u utvrđenim ogradama i bunkerima, napad je odbijen, dok je gotovo 40 boraca 4. vojvođanske brigade poginulo. Kapetan [[Vojislav Tufegdžić]], komandant Cerskog korpusa JVuO, pretpostavljene je 2. marta izvijestio o ishodu borbe: {{izdvojeni citat|27 februara o.g. komunisti su ponovo izvršili prelaz u Mačvu kod sela Ravnja. Prelaz je trebao biti izvršen sa jačim snagama, ali je od naših delova i graničara primećen na vreme, te je uspeo samo izvestan deo da se prebaci, jer je još dok su bili na vodi, na njih otvorena jaka vatra iz automatskih oružja, te su im nanešeni veliki gubitci. Sa prebačenom grupom vođena je duža borba, u kojoj je poginulo - izbrojano 42 komunista i 29 zarobljeno, od kojih i dve žene. Ostatak je razbijen i nateran ponovo na reku te su se mnogi još i podavili. Zarobljeni komunisti su odmah na licu mesta pobijeni. Naši delovi nisu imali gubitaka u opšte, dok je poginulo 2—3 graničara i njihov komandant poručnik Bogić, inače odličan oficir iz naše organizacije. Nemci i dobrovoljci iz Šapca u opšte nisu krenuli u ovu borbu. Tako su komunisti i ovog puta dobili dobru lekciju i baš na terenu gde su mislili da imaju svojih pristalica.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_85.htm Izveštaj komandanta Cerskog korpusa od 2. marta 1944. o borbama protiv delova 4. vojvođanske brigade kod s. Ravnje]</ref>}} Nekoliko sedmicâ ranije, i major [[Dragoslav Račić]] (pseudonim »Jo-Jo«), komandant Cersko-majevičke grupe korpusa JVuO, izvještava o prebacivanju mačvanskih partizana iz [[Semberija|Semberije]] u [[Zapadna Srbija|zapadnu Srbiju]]: {{izdvojeni citat|Noću između 8/9 -II- prebacile su se jače komunističke snage iz Semberije u Mačvu kod sela Badovinaca. Sa letećim brigadama krećem za Mačvu. Žandarmerija [tj. SDS — prim.] se već bori. Naredite Komarčeviću da prikupi sve snage i bude spreman za pokret. Svakoga dana javljaću situaciju.<ref name="ReferenceI">[https://znaci.org/00001/4_14_3_74.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 11. februara 1944. godine]</ref>}} O spremnosti kvislinških struktura na saradnju sa Mihailovićevim četnicima svjedoči i tekst Božidara Nedića, brata generala Milana Nedića, objavljen 24. marta 1944. godine u listu ''Novo vreme'', u kom se ističe jasan i nedvosmislen zaključak: {{izdvojeni citat|Kažite svakom ko vam kaže da ima još nedićevaca, dražinovaca, ljotićevaca da je to laž, jer od danas ima samo Srba, s jedne, i komunista, s druge strane.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, n.d.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/326.</ref>}} U sličnom je tonu i general Milan Nedić poručivao srpskoj javnosti da napravi izbor između dvije strane. U tekstu pod naslovom “Glas Srbije”, objavljenom u listu „Srpski narod“ 8. aprila 1944. godine, on piše: {{izdvojeni citat|Grokću puške, štepuju mitraljezi, trešte bombe, gruvaju topovi. To je odgovor Srbije [[Josif Visarionovič Staljin|Staljin]]u, [[Winston Churchill|Čerčil]]u, [[Dušan Simović|Dušanu Simoviću]] i svima i starim i novopečenim crvenjacima. […] Na oružje, Srbi, svi složno protivu crvenih dušmana. […] Neka svima budu primer udružene srpske oružane snage, koje se bratski, rame uz rame bore u [[Ibarska dolina|Ibarskoj dolini]]. Gorko se srpski demon [[Josip Broz Tito|Tito]] prevario u računu. Padaju njegovi partizansko-oslobodilački redovi. Kose srpski mitraljezi njegove partizane i partizanke kao snoplje. […] Kao brat do brata bore se tu divovski jedan pored drugog srpski dobrovoljci, srpski stražari i srpski četnici.<ref>Olivera Milosavljević, Potisnuta istina. Kolaboracija u Srbiji 1941-1944. Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji, Beograd, 2006, str. 387.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} Kapetan [[Predrag Raković]], komandant Drugog ravnogorskog korpusa JVuO, sastao se 21. marta 1944. sa [[Obersturmführer|obersturmführerom]] [[Schutzstaffel|SS]]-a Biermannom, njemačkim zapovjednikom [[Čačak|Čačka]]. Tom prilikom, kapetan Raković je okupacionom oficiru pružio „sigurne (pisane) garantije da ne postoje ni najmanje namere da se planira opšti ustanak“ ili sabotaže protiv Nijemaca, kao i da, što se jedinicâ JVuO tiče, na [[Područje Vojnog zapovednika Srbije|području Vojnog zapovednika Srbije]] i dalje važi primirje između četnika i okupatora. Pored toga, Raković je izrazio i „spremnost za borbu protiv komunista i izvan Srbije, uz isporuke municije“, uključujući tu i borbu „na drugim evropskim frontovima“. Sa svoje strane, obersturmführer Biermann je Rakovića, glede snabdijevanja četničkih trupa na frontu prema partizanima, uputio na lokalne postaje kvislinške policije (tj. Srpske državne straže): {{izdvojeni citat|Hiljadu četnika, koji se pominju u poslednjem dopisu (od 21. III), krenuće ovih dana. R.[aković] moli da stalno dobija vagone za prevoz već pripremljenih namirnica za četnike u borbi, i to od Čačka do odredišne stanice. Gospodin major Nisen (FK 610) naknadno će mu saopštiti da se u vezi s tim obrati potpukovniku Milovanoviću iz Okružnog pol.[icijskog] načelstva u Užicu, koji raspolaže tovarnim prostorom za četničke jedinice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=281&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000268—000269.] <br /> ({{jez-njem|"An präzisen macht Rakovic neuerlich im Auftrag von DM folgende: </br> 1.) Sichere (schriftliche) Garantie, dass die geringsten Absichten bestehen, einen allgemeinen Aufstand zu planen oder Sabotagemassnahmen durchzuführen. </br> 2.) Waffenstillstand im Territorium Serbien. </br> 3.) Bereitschaft zur Bekämpfung der Kommunisten gegen Überlassung von Munition, auch ausserhalb Serbiens. </br> 4.) Wunsch für eine Konferenz zwischen einem deutschen Bevollmächtigten und General Trifunovic. </br> Dazu habe er in den letzten Tagen wiederholt auf funkentelegrafischem Wege den Auftrag von DM erhalten. Die im letzten Schreiben (21.3.) erwählten 1000 Cetniks würden in diesen Tagen abmarschieren. R. bat, laufend Waggons für bereitgehaltene Nahrungsmittel für die kämpfenden Cetniks ab Cacak bis zum Zielbahnhof zu erhalten. Nach Rücksprache mit Herrn Major Niessen (FK 610) wird ihm mitgeteilt, dass er sich dieserhalb an Oberstltn. Milovanovic von der Pol.Kreisstelle Uzice wenden müsse, der über den Frachtraum für Cetnikeinheiten verfüge. Rakovic teilt ferner mit, dass im DM–Hauptquartier über die Fortschritte der Russen an der Ostfront Besorgnis bestünde. Die Cetniks stünden auch für den Kampf gegen den Kommunismus an anderen europäischen Fronten bereit."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_269.htm Izveštaj Feldkomandanture u Čačku od 25. marta 1944. komandantu Jugoistoka o pregovorima sa komandantom 2. ravnogorskog korpusa]</ref>|Njemački izvještaj od 25. marta 1944. o pregovorima šefa Sicherheitdiensta u Čačku obersturmführera Biermanna sa kapetanom Predragom Rakovićem, komandantom 2. ravnogorskog korpusa JVuO}} Tokom 1944, pripadnici 2. gvozdenog puka SDS pod komandom pukovnika [[Radovana Kusovca]] i pripadnici okružnog odreda SDS iz [[Leskovac|Leskovca]] pod komandom majora [[Aleksandra Stikića]] bili su nosioci terora nad stanovništvom [[Južna Srbija|južne Srbije]] koje je bilo naklonjeno partizanima. 2. gvozdeni puk je brojao oko 300 ljudi i imao je zadatak da vrši obezbeđivanje željezničke pruge [[Beograd]]—[[Solun]] u cilju sprečavanja partizana da vrše diverzije. Pod neposrednom komandom majora Stikića i kapetana [[Mihajla Zotovića]], puk je vršio upade u veći broj sela između Leskovca i [[Doljevac|Doljevca]]. Prilikom tih akcija počinjeni su razni zločini nad nenaoružanim meštanima za koje se sumnjalo da pomažu [[NOP]]. Kapetan Zotović je prednjačio u ovim zločinima, uzevši neposrednog učešća u ubijanju. U istrazi 1945. godine, podatke o nastanku ove formacije pružio je [[Dragutin Keserović]] (koji se tim povodom sastao sa pukovnikom Kusovcem), jedan od najistaknutijih komandanata JVuO u Srbiji: {{izdvojeni citat|Marta 1944. dobio sam naređenje od Draže u kome mi naređuje da pomognem pukovnika Kusovca u formiranju 2. gvozdenog puka na terenu Prokuplja, tj. da mu stavim [na raspolaganje] potreban broj obveznika sa teritorije Toplice. Marta meseca došao je Kusovac kod mene u civilnom odelu u blizini Kuršumlijske banje kuda sam prolazio idući ka Rači. Pokazao mi je punomoćje D. M. datirano februara ili marta meseca, u kome ga Draža ovlašćuje da formira II gvozdeni Nedićev puk na teritoriji Prokuplja. U punomoćju je naznačeno da treba da se obrati meni da mu dozvolim da vrbuje potreban broj ljudi na teritoriji Toplice. U razgovoru sam mu saopštio da nemam ništa protiv toga da on formira, odnosno popuni, Gvozdeni puk na mojoj teritoriji i da mu neću praviti u tom pogledu nikakve smetnje. Gvozdeni puk formiran je kao Nedićeva jedinica, ali je bio u stvari pod komandom Dražinom. Ljudstvo je dao Draža, a oružje i opremu Nedić.<ref>Бојан Б. Димитријевић, Војска Недићеве Србије 1941-1945, Београд, 2014, стр. 418.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 317-318.</ref>|Pukovnik [[Dragutin Keserović]]}} 11. aprila 1944. godine Nojbaher je razgovarao sa generalom Hansom Felberom, a potom i sa Nedićem, o odnosu prema prema četnicima Draže Mihailovića. Nakon razgovora Felber je 12. aprila izvestio Komandu Vermahta: {{izdvojeni citat|U jučerašnjem razgovoru ministar-predsednik Nedić je saopštio gospodinu poslaniku Nojbaheru o dosadašnjem toku njegovih 'pregovora' sa Dražom Mihailovićem sledeće: # Nedić je poručio D. M. da je nacionalno jedinstvo pred komunističkom opasnošću životna potreba svih Srba. # Pretpostavka za saradnju je da odredi D. M. potpuno obustave sve akcije ne samo protiv Nemaca već i protiv Nedićevih vlasti. # Najbolje bi bilo kad bi D. M. napustio zemlju, ali Nedić je saglasan da i dalje trpi njegov (Dražin) boravak u šumi, kao i brojno ograničenu gardu, za čije bi se izdržavanje sam Nedić brinuo. # Tajne pregovore, bez znanja nemačkih službenih mesta, on (Nedić) odbija. Svi njegovi predlozi bili bi dati pod uslovom da Nemci na njih pristanu.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/11_62.htm |title=Nikola Milovanovic - DRAZA MIHAILOVIC |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=464&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000460—000461.] <br /> ({{jez-njem|"I. In der gestrigen Besprechung teilte Ministerpräsident Nedić Herrn Gesandten Neubacher über den bisherigen Verlauf seiner "Verhandlungen" mit DM folgendes mit: <br /> 1) Nedić hat DM sagen lassen, die nationale Einigkeit sei angesichts der kommunistischen Gefahr ein auch von Nedić anerkanntes Erfordernis. <br /> 2) Voraussetzung für ein Zusammengehen sei die vollkommene Einstellung jeder Opposition nicht nur gegen die deutsche Wehrmacht, sondern vor allem auch gegen die serbischen Behörden, sowie die Unterlassung jeglicher selbständigen Aktionen gegenüber der Bevölkerung. <br /> 3) Am besten wäre es, wenn DM das Land verlassen würde. Nedić sei aber bereit, einen weiteren Aufenthalt im Walde zu dulden, desgleichen eine beschränkte Garde, für deren Unterhalt er auch aufkommen würde. Das Gros hätte er zu entlassen und auf die Felder zu schicken. <br /> 4) Geheime Verhandlungen ohne Wissen der deutschen Dienststellen lehne er ab. Alle seine Vorschläge trügen den Vorbehalt der deutschen Zustimmung."}})</ref>}} U proljeće 1944. godine, Nijemci, Nedić i Ljotić su pomogli [[Pavle Đurišić|Pavlu Đurišiću]] pri stvaranju [[Crnogorski dobrovoljački korpus|Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa]], čije su jedinice prvi put upotrijebljene u [[Sandžak]]u, a kasnije po cijeloj [[Crna Gora|Crnoj Gori]]. Tada je iz [[Kruševac|Kruševca]] u Sandžak poslan II bataljon Petog puka [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]] pod komandom kapetana I klase Vojislava Najdanovića sa 893 dobrovoljca kako bi pomogao Đurišiću,<ref>Младен Стефановић, Збор Димитрија Љотића, Београд, Народна књига, 1984, стр. 280.</ref> a [[Mihailo Olćan]], bivši ministar narodne privrede u Nedićevoj vladi i Ljotićev bliski drug, došao je s ovim bataljonom u Sandžak kao oficir za vezu između Đurišića i Nedića. Neko vrijeme je kao oficir za vezu služio i novinar [[Ratko Parežanin]]. Peti puk SDK je aprila 1944, zajedno sa Đurišićevim četnicima, učestvovao i u [[Operacija Frühlingserwachen (1944)|operaciji »Frühlingserwachen«]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=364&rec=314&roll=663 NARA, T314, Roll 663, frame no. 000357.]</ref> Crnogorski dobrovoljački korpus (CDK) dijelom su sačinjavale bivše Đurišićeve trupe koje su Nijemci [[Razoružanje četnika|pustili iz zarobljeništva]], ali većinom je bila riječ o četnicima, koji su pod imenom »nacionalnih snaga« ostali u Crnoj Gori. Što se tiče organizacije, formalne lojalnosti, komandnih kanala i opskrbe, Đurišićeve snage su bile dio kvislinških trupâ koje su organizirali i izdržavali Nijemci, ali tijesno povezane sa Ljotićevim Srpskim dobrovoljačkim korpusom (SDK). Usprkos svemu tome, Đurišić, pa tako i njegove trupe, nastavile su sa svojom prvotnom odanošću Draži Mihailoviću i njegovoj organizaciji.<ref>[https://znaci.org/00001/40_64.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje KOLABORACIJA IZVAN SRBIJE DO OKTOBRA 1944.]</ref> CDK je imao oko 5.000 pripadnika. General Nedić je Đurišića tada unaprijedio u čin potpukovnika. Prethodno, u isti čin ga je unaprijedio i [[Petar II Karađorđević|kralj Petar II]], i to na Mihailovićev prijedlog.<ref>Dr Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941—1945, Obod, Cetinje, 1977, str. 472.</ref> {{izdvojeni citat|Nemci su naoružali 5. 649 crnogorskih dobrovoljaca, ali je [[Adolf Hitler|Firer]] zabranio, da se oni stave pod zajedničku komandu Srpskog dobrovoljačkog korpusa.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta (Balkan od 1. aprila do 31. decembra 1944.)}} [[Ratko Parežanin]], kao jedan od ljudi koji je 1935. skupa sa Dimitrijem Ljotićem utemeljio JNP Zbor, bio je za vrijeme okupacije na poziciji šefa Vaspitnog odseka SDK. Nakon rata, Parežanin je posvjedočio koliko je savez Đurišić—Nedić—Ljotić bio čvrst, kao i kakva je bila njegova uloga u održavanju veze između četnika Pavla Đurišića i kvislinške vlade u Beogradu: {{izdvojeni citat|Od dolaska 2. bataljona 5. puka Srpskog dobrovoljačkog korpusa u Sandžak kod vojvode Pavla Đurišića — februara 1944. godine — dobrovoljci su bili u stalnim vezama sa četničkim odredima Crne Gore i Sandžaka. Iz dana u dan te veze su se pojačavale. Posle kraćeg vremena došlo je i do formalnog ujedinjavanja naših jedinica... U to vreme od strane Nedića naimenovan je Đurišić za pomoćnika Koste Mušickog, komandanta SDK i unapređen u čin potpukovnika... Od starijih najpre je bio Mihailo Olćan veza sa Pavlom i njegovim četnicima. Docnije sam ja pridodat Olćanu sa nekoliko mlađih drugova. Kad je Olćan napustio ovo mesto, Ljotić je preporučio Nediću da me postavi za vezu između Nedićeve Srbije i četnika Crne Gore i Sandžaka. Nedić je prihvatio ovaj predlog i odredio me pismenim aktom za neku vrstu „zamenika” kod vojvode Đurišića.<ref>[https://www.antenam.net/istorija/362442-jesen-cetnika-u-crnoj-gori-1944 Vladimir Jovanović: Jesen četnika – u Crnoj Gori 1944. (Antena M)]</ref>}} Parežanin dopisuje: „U poslednje vreme Pavle Đurišić je imao svoju stalnu delegaciju u štabu SDK. Njen je zadatak bio održavanje veze sa dobrovoljcima i snabdevanje četničkih jedinica u Sandžaku od strane Nedićeve vlade (oružje, odeća, obuća, pa i novac).” U kvislinškim [[mediji]]ma u Srbiji tog vremena, kao pozitivan primjer upravo se izdvajala saradnja jedinicâ vlade Milana Nedića i snagâ pod komandom Pavla Đurišića. U prvoj polovini maja 1944. Đurišić je otputovao za Beograd, gdje se sastao sa Nedićem, [[Hermann Neubacher|Hermannom Neubacherom]] i [[Maximilian von Weichs|Maximilianom von Weichsom]], komandantom Jugoistoka, a postavljen je i za pomoćnika komandanta SDK generala [[Koste Mušickog]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_161.htm Izveštaj komandanta Vučedolske brigade od 22. maja 1944. Komandi operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine i Komandi Trebinjskog korpusa o teškoj situaciji kod četničkih jedinica u Crnoj Gori]</ref> Pavle Đurišić se tada srio i sa Mihailom Olćanom, u tom periodu političkim komesarom SDK.<ref>{{Cite web|url=https://zanimljivaistorija.com/2017/12/12/mihailo-olcan/|title=Mihailo Olćan|last=|first=|date=|website=|publisher=Zanimljiva istorija|archive-url=https://web.archive.org/web/20210923112219/https://zanimljivaistorija.com/2017/12/12/mihailo-olcan/|archive-date=23. 09. 2021|dead-url=|access-date=}}</ref> U „Novom vremenu“, u broju od 21. i 22. maja 1944 (u tekstu naslovljenom “Crna Gora zahteva slogu svih Srba”), objavljena je fotografija Olćana i Đurišića. Major Pavle Đurišić je tom prilikom obećao: „Jedno mogu da garantujem a to je da ću očistiti od komunista krajeve Sandžaka i Crne Gore.”<ref>[https://www.antenam.net/drustvo/religija/296066-novi-cetnicki-parastos-micovic-i-ostojic-krivotvore-istoriju-sada-na-krnovu Vladimir Jovanović — Novi četnički parastos: Mićović i Ostojić krivotvore istoriju, sada na Krnovu]</ref> 13. jula 1944. godine, [[Radio Beograd]] je pohvalio Đurišića za službu [[Sile Osovine|silama Osovine]].{{sfn|Maclean|1957|p=210.}} Prethodno, list „Novo vreme“ u broju od 12. juna 1944. prenosi riječi generala Milana Nedića: {{izdvojeni citat|Moje staro vojničko srce zadrhtalo je kada sam čuo za podvige junačkih četa sokola Pavla Đurišića, kada su počele da stižu vesti da uz moje oružane odrede bratski pristupaju u borbu protiv srpskih dušmana i ostali srpski nacionalni borci.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, n.d.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/329.</ref>}} [[File:Vojvoda Pavle Đurišić u Beogradu, s nemačkim oficirom u nemačkom automobilu ispred zgrade Narodne skupštine.jpg|thumb|Prilikom posjete [[Beograd]]u maja 1944. godine, komandant crnogorskih četnika [[Pavle Đurišić]] (na zadnjem sjedištu, u sredini) otvoreno se stavlja u službu okupacionih i kvislinških vlasti u Srbiji. Fotografija je načinjena ispred zdanja [[Narodna skupština Republike Srbije|Narodne skupštine]].]] O kontaktima potpukovnika Đurišića s Nedićem, Nijemcima i ljotićevcima u Beogradu, obaviješten je bio i general Dragoljub Mihailović, i to od strane majora [[Aleksandra Mihajlovića Vilija]], komandanta beogradskih ravnogoraca. Naime, 20. maja 1944. godine, major Mihajlović piše: „Iz redova SDK predviđa se formiranje jedne crnogorske jedinice. Naziv, jačina i sastav za sada nepoznati”.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 277, reg. br. 6/1.</ref> U drugom radiogramu poslatom tog dana, major Mihajlović prenosi VK JVuO dodatne informacije: {{izdvojeni citat|Kako saznajemo major Pavle Đurišić nalazi se u Beogradu, gde je primljen od strane Nedića. Saznaje se da mu je odobreno formiranje odreda od 7.000 ljudi. Dobio je 10.000 metara platna i dva kamiona. Formiranje i opremu odobrili Nemci.<ref>AVII, ČA, K—277, reg. br. 6/1.</ref>}} Svjestan da bi ovakvo Đurišićevo javno istupanje moglo prouzročiti veliku političku štetu JVuO, kako u zemlji tako i u inostranstvu, general Mihailović je 24. maja poslao depešu majoru [[Vojislav Lukačević|Vojislavu Lukačeviću]] (pseudonim »Ram-Ram«), kojom ga upozorava: {{izdvojeni citat|U »Novom Vremenu« od 21. i 22. maja, izašla je Pavlova slika sa ministrom Olćanom, kao i Pavlova izjava Vremenu. Hitno smo ovo demantovali preko demokratske Jugoslavije. Pavlu preporučujem da nam ne pravi ovakve nezgode jer posle toga dolaze otvoreni napadi preko Londona, koje nam škodi u narodu.<ref name="ReferenceJ">[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref>}} Po povratku iz Beograda, potpukovnik Đurišić preduzima užurbane pripreme za formiranje Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa. Procijenivši da CDK može mobilisati 5.649 ljudi, Đurišić u pismu od 12. juna moli generala Nedića da razliku preko 5.000 uvaži.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Beograd, Četnička arhiva, CG—X—444, Pismo Pavla Đurišića Milanu Nediću od 12. juna 1944.</ref> Na temelju razgovora u Beogradu, Đurišić je za CDK sačinio prijedlog budžeta, koji je početkom juna dostavio Nediću. U njemu se za period od 1. juna do 31. decembra 1944. godine, na ime redovnih i ličnih, materijalnih i vanrednih izdataka, traži 289,976.800 [[dinar]]a. Prijedlogom budžeta nijesu predviđena sredstva za nabavku oružja, odjeće i posteljine, budući da su to obećale obezbijediti njemačke okupacione snage.<ref>AVII, ČA, CG—X—444, Predlog budžeta za CDK.</ref> Iz Đurišićeva pisma Nediću se doznaje da je već oko 20. maja Đurišić za Beograd poslao delegaciju koju su sačinjavali: Dušan Arsović, načelnik Đurišićevog štaba, Veljko Tomović, Đurišićev ađutant, kao i potporučnik Hojs, njemački oficir za vezu<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=174&rec=313&roll=488 NARA, T313, Roll 488, frame no. 000171.] <br /> ({{jez-njem|"Lt.Heuß, Verbindungsoffizier zu major Lukacevic, wird bis auf weiteres zu Cetnik–Führer Djurisic abgestellt. Rgt.Pfeiffer stellt geiegneten Vertreter für Heuß für begrenzte Zeit."}})</ref> pri Đurišićevom štabu. Delegacija se vratila početkom juna sa pozitivnim vijestima za komandanta četnika u Crnoj Gori i Sandžaku. Naime, Milan Nedić je po Arsoviću obavijestio Pavla Đurišića da mu je, u cilju opremanja CDK, uputio deset vagona [[Žito|žita]] (od čega pet za potrebe vojske), zatim tri vagona ratne opreme (oko 3.000 pušaka, 150 automata, oko 80 teških mitraljeza, 38 minobacača, šest topova, 2.000 pari cipela, 300 litara nafte, odjeća), kao i 20 kamiona koji će svu opremu iz [[Raška|Raške]] prebaciti do Đurišićevog štaba u [[Prijepolje|Prijepolju]]. General Nedić je takođe odobrio i kredit od pet miliona dinara, namijenjen za područje [[Stara Crna Gora|stare Crne Gore]].<ref>Dr Radoje Pajović, Kontrarevolucija u Crnoj Gori: Četnički i federalistički pokret 1941—1945, Obod, Cetinje, 1977, str. 472—474.</ref> Pored Đurišića, general Milan Nedić je pokušavao od okupatora obezbijediti izvor snabdijevanja i za potpukovnika [[Đorđije Lašić|Đorđija Lašića]], jednog od četničkih komandanata u [[Drugi svjetski rat u Crnoj Gori|okupiranoj Crnoj Gori]]. U izvještaju komande Jugoistoka od 6. maja 1944. godine (samo dan nakon pogibije Đorđija Lašića u [[Savezničko bombardovanje Podgorice|savezničkom bombardovanju Podgorice]]), navodi se sljedeće: {{izdvojeni citat|Predsjednik srpske vlade Nedić nekoliko puta dolazio radi snabdijevanja majora Lašića [Đorđe] sa 20-30 mitraljeza i 1000 kompleta italijanske opreme; rečeno mu je da se Lašić obrati direktno Feldkomandanturi 1040; Feldkomandantura će ispitati da li je Lašić pouzdan i voljan za borbu na strani Wehrmachta; ukoliko jeste, Feldkomandantura će ga snabdijeti u okviru svojih mogućnosti, a naročito mitraljezima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=695&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000691.] <br /> ({{jez-njem|"Der serb. Ministerpräsident Nedic wurde schon des öfteren hier wegen Unterstützung des Major Lasic Djordje aus Podgorica im Kampfe gegen die Kommunisten vorstellig. Insbesondere bittet er um Zuteilung von 20 – 30 MG und insgesamt 1000 komplette Ausrüstungen aus italienischen Beutebeständen. Der Ministerpräsident wurde gebeten, den Major Lasic Djordje an die F.K.1040 zu verweisen. Es ist zu prüfen, ob die Leute des Major Lasic Djordje zuverlässig und einsatzbereit an Seite der deutschen Wehrmacht kämpfen. Bei positivem Ergebnis ist der Major Lasic Djordje im Rahmen der bisherigen Unterstützung nationaler Verbände nach fen vorhandenen Mitteln, insbesonders mit MG, zu unterstützen."}})</ref>|Opunomoćeni komandant Jugoistoka za Feldkomandanturu 1040, Crna Gora (6. maj 1944.)}} Krajem aprila 1944. u selu Trbušanima pokraj Čačka ponovo je došlo do sastanka četnika Draže Mihailovića sa Milanom Aćimovićem i nemačkim predstavnikom Šterkerom. Izaslanici Draže Mihailovića na ovom sastanku su, sem generala Trifunovića, bili dr [[Živko Topalović]] i kapetan [[Predrag Raković]]. Na sastanku su četnički predstavnici podneli zahteve o potrebi u oružju i municiji.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, n.d.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/327.</ref> Tokom [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|partizanskog prodora u Srbiju]], ravnogorske snage su se borile zajedno sa njemačkim, bugarskim i kvislinškim snagama ([[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]] i [[Ruski zaštitni korpus|RZK]]) protiv [[2. proleterska divizija NOVJ|Druge]] i [[5. krajiška divizija NOVJ|Pete divizije]] NOVJ. U publikaciji ''Građanski rat u Srbiji 1941—1945'', izdatoj u emigraciji, pristalica Ljotićeva [[ZBOR]]-a [[Borivoje Karapandžić]] navodi poimence ljotićevske, nedićevske i četničke komandante koji su se nalazili na čelu odredâ raspoređenih u jugozapadnoj Srbiji, kako bi pokušali zaustaviti ofanzivu snagâ NOVJ: {{izdvojeni citat|Komunističke divizije izvršile su snažan pokušaj forsiranja reke Ibra. Njima su se suprotstavile sledeće nacionalne snage: IV puk Srpskog Dobrovoljačkog Korpusa (Komandant major Voja Dimitrijević), II puk SDK (Komandant major Marisav Petrović), Drugi bataljon I puka SDK (Komandant kapetan Mijat Bardak), Prvi bataljon III puka SDK (Komandant kapetan Mladen Štaljanić), Javorski Korpus (Komandant major Radomir Cvetić), Prvi Ravnogorski korpus (Komandant poručnik Zvonko Vučković), Drugi Ravnogorski korpus (Komandant kapetan Predrag Raković), Kosovski korpus (Komandant kapetan Žika Marković) i jedinice Srpske državne straže pod komandom potpukovnika Dragutina Redića, Komandanta SDS Oblasti kraljevačke. Borbom je rukovodio zajednički Operativni štab, na čijem je čelu stajao Načelnik štaba Srpskog Dobrovoljačkog Korpusa potpukovnik Radoslav Tatalović.<ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 261—262.</ref>}} U knjizi “Moja misija u Crnoj Gori”, Ratko Parežanin potvrđuje Karapandžićeve navode o zajedničkoj borbi Mihailovićevih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca u vrijeme izvođenja »Titove ofanzive prema Ibru«: {{izdvojeni citat|U Srbiji se, naročito u poslednje vreme, radilo mnogo na objedinjavanju četnika i dobrovoljaca, ali sve je išlo nekako mučno i sporo. Bilo je s vremena na vreme saradnje i međusobnog pomaganja na terenu, pojedinačno, ali je na drugim mestima opet dolazilo do razmirica pa i do sukoba. Nade za jedinstvo bile su naročito oživele prilikom Titove ofanzive prema Ibru. Tada smo se zajednički borili sa četnicima na raznim sektorima. Lično sam gledao veće četničke jedinice gde se zajednički bore sa dobrovoljcima — oko [[Kraljevo|Kraljeva]] i [[Čačak|Čačka]] — sreo sam se jednom prilikom i sa Zvonkom Vučkovićem. Tada su se Marisav Petrović, Vlado Lenac i Zvonko zajedno i slikali. Naši su u ovo vreme sve činili da se četnicima pomaže i direktno u borbama i u pozadini... '''Verovali smo da će ovo bratstvo u oružju i zajednički prolivenoj krvi mnogo štošta iz nesrećne bliske prošlosti prekriti velom zaborava i da će nam omogućiti bratsku saradnju i borbu u odbrani od najvećeg protivnika, komunizma'''... Ljotić je u tom pogledu bio neumoran. Slao je kurire i posrednike do Draže Mihajlovića i zalagao se stalno za izmirenje i jedinstveni front. Nastojao je na razne načine da dođe u neposredan kontakt sa Dražom. Između Ljotića i Nedića postojala je puna saglasnost.<ref>Ратко Парежанин, Моја мисија у Црној Гори, Нова Искра, Минхен, 1974, стр. 8—9.</ref>}} [[Radosav Grujičić]] (pseudonim »Radovan«), inspektor [[Specijalne policije]] [[Uprave grada Beograda]], javlja 27. marta 1944. Draži Mihailoviću (»Br. 88«) da je dva dana ranije u [[Užice|Užicu]] primio znatnu količinu oružja od okupatora, i to preko 144 hiljade metaka, 400 mina za minobacače i 400 granata za topove kalibra 45&nbsp;mm.<ref>AVII, ČA, kut. 18, reg. br. 10/7—2.</ref><ref>Branko Latas, Četničko-nemački sporazumi o saradnji u Srbiji 1943—1944, Vojnoistorijski glasnik br. 2/1978, Beograd, str. 356.</ref> Grujičić obavještava Mihailovića i o položajima koje prema snagama NOVJ zauzimaju četnici, kvislinzi i okupatori u jugozapadnoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Za sada u okolini Ivanjice nalaze se sledeće snage: Cvetić i Marković na liniji Mučanj — Kušiće, jedan bataljon bugara Katići, jedan bataljon bugara Prilike plus 4 tenka, puk dobrovoljaca dve čete rusa i 4 tenka, Ivanjica tri bataljona bugara i dve čete nemaca koji su ovog momenta stigli.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_100.htm Izveštaj obaveštajca Radovana od 27. marta 1944. Draži Mihailoviću o dobijenoj municiji od okupatora u Užicu]</ref>}} General Dragoljub Mihailović (alias »88«) istog dana naređuje kapetanu Miloradu Mitiću (»Ratibor«), komandantu iz zapadne Srbije, koordinaciju borbenih manevara sa Nijemcima, Bugarima i kvislinzima: {{izdvojeni citat|Vrlo dobro je što su prešli u napad SDS. B.[ugari] N.[emci] Naše jedinice stalno vrše napade. Ovo je zgodna prilika da se uništi ova komunistička grupa, samo jedinice N. SDS. LJ.[otićevci] B. treba da napadaju, a ne da se brane. Mi ćemo još prikupiti snaga, koje će takođe preduzeti napade. [...] Inače svima ostalim našim jedinicama, koje su sada u dodiru sa komunistima, naređeno je da najenergičnije napadaju, i da komunistima nedaju mira. Za municiju se i dalje starajte... Morate voditi računa da nedolazi do intimnijeg dodira naših snaga i onih drugih, jer bi to bilo nezgodno. Naši će biti aktivni i bez toga.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_101.htm Pismo Draže Mihailovića od 27. marta 1944. kapetanu Miloradu Mitiću o saradnji četnika i okupatora u borbama protiv NOVJ u jugozapadnoj Srbiji]</ref>}} U izvještaju od 8. aprila 1944. koji je kapetan [[Živojin Marković]], komandant 2. kosovskog korpusa poslao Draži Mihailoviću u kome ga obavještava o stanju četničkih organizacija na [[Kosovo (oblast)|Kosovu]], pored ostalog, piše: {{izdvojeni citat|Pojedini korpusi učestvuju u zajednici sa okupatorom i sa satelitima u borbi protiv partizana. Po onome gde je pretežnija opasnost od partizana kao što je bio slučaj u Ibru, gde su se našli, na jednoj liniji jednovremeno Ljotićevci, Nedićevci, Arnautska Šuc policija, Bugari, Nemci i Javorski korpus (major Cvetić). To ima psiholoških reperkusija na narod. Treba, po mom mišljenju, raditi da se Nemci, Ljotićevci, Arnauti i drugi nađu u prvim linijama, a ne naši redovi... Cvetićevi vojnici slobodno šetaju po Raškoj i Ibarskom dolinom, a okupator to gleda.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 101, reg. br. 10/3.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_256.htm Obaveštenje brigadira Armstronga od 8. aprila 1944. Draži Mihailoviću o poruci generala Padžeta da četnički komandanti sarađuju sa Nemcima i opasnosti da članovi britanske misije kod četnika padnu u ruke Nemaca]</ref>}} Potpukovnik [[Radoslav Tatalović]], načelnik štaba Srpskog dobrovoljačkog korpusa, 18. aprila 1944. podnosi izvještaj generalu [[Hans Felber|Hansu Felberu]] (od avgusta 1943. opunomoćeni komandant Jugoistoka; okupirana Srbija spadala je u njegovu zonu odgovornosti) u kome izražava zadovoljstvo saradnjom sa Javorskim korpusom JVuO pod komandom majora [[Radomir Cvetić|Radomira Cvetića]]: {{izdvojeni citat|Saradnja sa četničkom grupom Cvetić je veoma dobra.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=255&broj=811 NARA, T501, Roll 255, frame no. 000807.] ({{jez-njem|"Die Zusammenarbeit mit der Cetnikgruppe Cvetic ist sehr gut."}})</ref><ref name="ReferenceH">[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref>|Zapisi o obilasku Vojnog zapovjednika Jugoistoka [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|operacije Kammerjäger]] (18-20. april 1944. godine)}} U izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa Felbera od 13. maja 1944. Vrhovnoj komandi Wehrmachta, još jednom se notira potpora koju trupe potpukovnika Tatalovića pružaju četnicima Draže Mihailovića, u ovom slučaju na teritoriji NDH: {{izdvojeni citat| D) Grupa “Tatalović” Srpski dobrovoljački korpus uključio se kod [[Ljubovija|Ljubovije]] u borbe na hrvatskoj obali Drine i prihvatio četnike koji su se povlačili.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=736 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000732.] <br /> ({{jez-njem|"Gruppe Tatalovic. Bei Ljubovija griff SFK in Kämpfe auf kroat.Drina–Ufer ein u. nahm ausweichende Cetniks auf."}})</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_57.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 13. maja 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta o borbama sa 2. i 5. NOU divizijom na komunikaciji Užice - Višegrad]</ref>}} Referišući o situaciji u Srbiji, general Felber je u svom izvještaju od 22. aprila 1944. o suradnji četnika sa Nijemcima i kvislinzima zabilježio sljedeće: {{izdvojeni citat| Srbija: Pod pritiskom crvenih snaga koje su prodrle u južnu Srbiju, ponovo je porasla spremnost svih nacionalno orijentisanih krugova pod vođstvom okupacione vlasti da poduzmu borbu protiv komunizma. Javljeno je da je sâm Draža Mihailović u jednom govoru tražio lojalnu suradnju s okupacionim snagama kako bi otklonio komunističku opasnost u Srbiji. Vidljiv znak ovog novog razvoja je činjenica da se u južnoj Srbiji Nijemci, Srpski dobrovoljački korpus i DM–četnici bore rame uz rame.<ref name="ReferenceH">[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=553&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000549.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: Unter dem Druck der in S–Serbien eingedrungenen roten Kräfte ist die Bereitschaft aller nationalgesinnten Kreise unter Führung der Besatzungsmacht, den Kampf gegen den Kommunismus aufzunehmen, wieder gewachsen. DM selbst soll in einer Rede zu loyaler Zusammenarbeit mit Okkupator aufgefordert haben, um die kommunistische Gefahr in Serbien zu beseitigen. <br /> Einen sichtbaren Ausdruck hat diese Entwicklung darin gefunden, dass in S–Serbien Deutsche, SFK und DM–Cetniks Seite an Seite kämpfen."}})</ref>}} U izvještaju koji su aprila 1944. sačinili službenici [[Ured za strateške usluge|Ureda za strateške usluge]] (''Office of Strategic Services (OSS)''; preteča savremene [[CIA|Centralne obavještajne agencije]] [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]), sugeriše se da bi „generala [Mihailovića] trebalo promatrati u istom svjetlu kao i Nedića, Ljotića i bugarske okupacione snage“.<ref>Sabrina P. Ramet, ''The Three Yugoslavias: State-Building and Legitimation, 1918-2005'', Indiana University Press, 2006, pp. 134.</ref> U noći 28/29. aprila 1944, pripadnici Resavske brigade JVuO pod komandom Vukašina Petkovića i lokalna SDS uhvatili su devet stanovnika [[Svilajnac|Svilajnca]]. Jedan uhapšenik je uspeo da pobegne, a ostali su sprovedeni u selo [[Дивостин|Divostin]] gde su zaklani. Sačuvano je potresno svedočenje Radosava Vidulovića, četnika pod Petkovićevom komandom, koji je 1944. ostavio pisanu belešku o pokolju u Divostinu: {{izdvojeni citat|Jedne noći, kad smo bivakovali kod sela Crkvenca, Vukašin [Petković] je došao u našu sobu i pitao: ’Ko hoće da ide sa mnom, imamo večeras da koljemo?’ Svi smo digli ruke uvis, jer, kako sam čuo, ko ne digne ruku, rđavo prolazi. Vukašin je odvojio pet trojki i otišao sa njima u nepoznatom pravcu. Posle pola sata vratili su se sa krvavim rukama i jedan sa prebijenom puškom. Svi koji su došli rekli su nam: ’'''Ala smo ih klali'''.’ Jedan je pričao kako mu se puška prebila kad je jednog udario po glavi. Jer oni prvo udare čoveka puškom u potiljak pa, kada padne, onda ga jedan prekolje. Svi su se smejali kako su ih poklali. Po izvršenom delu, vojnici su se prali od krvi, a takođe i kame koje su bile krvave.<ref>Коста Николић, „О неким проблемима у раду организације Југословенске војске у отаџбини на југу Србије 1942-1944.“, Лесковачки зборник, LI, Лесковац, 2011, стр. 263.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 151.</ref>}} U jednom izvještaju od 5. maja 1944, neimenovani pripadnik ravnogorskog pokreta se žali na stanje u Resavskom korpusu, kao i na poručnika Vukašina Petkovića, navodeći da je stanovništvo okupirane Srbije ogorčeno zbog četničkih zločina te njihove neskrivene saradnje sa kvislinzima i okupatorom: {{izdvojeni citat|Najgori je poručnik Vukašin Petković. U aprilu je ubio: Iliju Bućina, sveštenika, poznatog nacionalnog radnika; Mihaila Jovanovića, nacionalnog borca iz Južne Srbije i ličnog prijatelja [[Aleksandar I Karađorđević|kralja Aleksandra]]; Čedomira Protića, Ivana Dimitrijevića i još dva obućara, pod optužbom da su komunisti! Poručnik Petković u narodu dobio ime “Car grkljan”. Nečuveni teror nad narodom. '''Narod nas smatra izvršiocem Nedićevih želja, nemačkim slugama'''. Stradalo je mnogo žena koje nisu htele da budu ljubavnice pojedinim starešinama. Ko može ovakvim zulumima i zverstvima stati na put?<ref>Vojni arhiv Beograd, Četnička arhiva, 87–2–12.</ref><ref>Коста Николић, н. ч., стр. 272.</ref>}} Na zajedničkoj konferenciji svih kolaboracionističkih oružanih formacija, koja je održana 2. maja 1944. godine, [[Marisav Petrović]], jedan od komandanata SDK, optužio je generala [[Borivoje Jonić|Borivoja Jonića]] da su njegove jedinice (tj. SDS) „saradnici DM“ i dodao da „DM na ovaj način ima 95% pristalica u Srbiji“.<ref>Rade Ristanović, Oblici otpora u okupiranom Beogradu (1941-1944). Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Novom Sadu, 2019, str. 545.</ref> I sâm Borivoje Jonić će u svojim poslijeratnim zapisima istaći do koje mjere je bila izražena saradnja SDS sa Dragoljubom Mihailovićem i JVuO: {{izdvojeni citat|S.D.S. ne samo da je od svoga osnivanja sarađivala sa četničkom organizacijom, no je iste za svo vreme snabdevala oružjem, municijom, obućom, odećom i drugim potrebama. Zbog ove saradnje koju su Nemci progonili i kažnjavali smrću, brojno stanje straže smanjivalo se i bezbroj puta popunjavalo. '''Straža je bila glavni depo za popunu četničke organizacije u Srbiji'''. Preko straže išla je glavna obaveštajna služba četničke organizacije – u sve pravce i izvan Srbije... Može se slobodno reći i tvrditi da je 50% starešina i 25% ljudstva S. D. S. eliminisano iz njenih redova zbog saradnje i povezanosti sa ravnogorskim pokretom.<ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2020, str. 312-313.</ref>}} General Jonić precizira na koje je sve još načine Straža ukazivala pomoć Mihailovićevim četnicima: {{izdvojeni citat|Dotur novca, obuće, odeće i životnih potreba; štampanje novina i propagandnog materijala i rasturanje istog; snabdevanjem sa oružjem i municijom do najviših mogućih granica; fingirana otmica novca i drugih potreba za D. M. iz vozova i kamiona gde je S. D. S. u pripremama i izvršavanju učestvovala; ranjenici i bolesnici D. M. lečili su se u vojnim i građanskim bolnicama kao pripadnici S. D. S; snabdevanje lekovima i sanitetskim materijalom četnika, što je uzimato za S. D. S; ukazivanje specijalnih usluga savezničkim misijama kod D. M. od strane S. D. S. a posebno engleskom pukovniku Beliju u Šapcu, američkom pukovniku Mak Daulu sa misijom u Mačvi i u selu Vrčinu kod Beograda; preuzimanje u više slučajeva savezničkih padobranaca i predaja istih četnicima radi transportovanja u njihove baze, i. t. d.<ref>Петар Мартиновић Бајица, ''Милан Недић'', Београд, 2003, стр. 362-364.</ref>|General [[Borivoje Jonić]], komandant Srpske državne straže od 1942. do 1944. godine}} Takođe, u ratnim memoarima kapetana [[Zvonimir Vučković|Zvonimira Vučkovića]], komandanta 1. ravnogorskog korpusa, nailazi se na potvrdu ocjene o naklonjenosti velike većine pripadnika SDS-a Mihailovićevom pokretu: {{izdvojeni citat|Viši oficiri u štabu vrhovne komande, pomagani od nekih političara koji se nisu mirili sa odlukama [[Svetosavski kongres|Baškog kongresa]], vršili su pritisak na Dražu da bez odlaganja prihvati saradnju generala Nedića. Oni su morali znati da nama ta saradnja nije bila potrebna, jer je skoro cela SDS bila na našoj strani, ali saradnja sa Nedićem značila je u stvari saradnju sa onima koji iza njega stoje, a oni su verovali da mi sa te strane možemo izvući neku značajnu korist...<ref>Звонимир Вучковић, Сећања из рата. Од отпора до грађанског рата, Ваљево, 2005, стр. 384.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n.d, str. 313.</ref>}} Major [[Aleksandar M. Mihajlović]], komandant Beograda JVuO, u izvještaju koji je Draži Mihailoviću poslao 22. aprila 1944. godine, svjedoči iz prve ruke o potpuno haotičnom stanju u redovima okupatora i kvislinga nakon [[Savezničko bombardovanje Jugoslavije|savezničkog bombardovanja glavnog grada Jugoslavije]] za [[Uskrs]] 1944: „Što se tiče vlasti, naših i nemačkih, ona je potpuno dezorijentisana i razbijena. Tri dana u Beogradu nije bilo takoreći nikakve vlasti. Svi su oni bili pogubili glave. Vlada je izbegla na Avalu, Uprava grada sklonila se na periferiju, komanda SDS takođe je izbegla na periferiju, Nemci se evakuišu preko Save i Dunava... Jedino su se kvartovski odredi SDS držali prilično dobro i požrtvovano su se zalagali za spasavanje stanovništva.“ Major Mihajlović piše i da je vanredna situacija rezultirala novim približavanjem srpskih nacionalističkih i kolaboracionističkih snagâ: {{izdvojeni citat|Opšti zaključak: bombardovanje saveznika je uspelo, ali sa srazmernim ogromnim žrtvama našeg življa. <br /> II. — Čim je nestalo dosadašnje vlasti u Beogradu svi su požurili da mi se stave na raspoloženje. Jedan od prvih bio je đeneral Jonić. Ja sam se sastao sa njim sada prvi put. Rekao mi je da je od Vas dobio naređenje da naš odred snabdeva oružjem i municijom i izjavio mi je gotovost da ovo izvrši. Međutim, ogradio se da on ne raspolaže ni oružjem ni municijom, već mi treba da na terenu sa njihovim odredima uhvatimo vezu i da od njih ovo dobijemo, jer su oni u mogućnosti da to pred Nemcima rashoduju. Kako se bio proneo glas da je invazija Balkana otpočela, stavio mi se potpuno na raspoloženje u slučaju da naša akcija sad otpočne. Pored Jonića došao mi je i Dragi Jovanović. I sa njim sam se sastao. S njegove strane tražio je da se kod saveznika interveniše da se Beograd više ne bombarduje, jer mnogo strada naše nedužno stanovništvo. Molio je da ova intervencija potekne sa Vaše strane. Zatim, razgovarali smo u vezi njegovog postavljenja za komesara na teritoriji koja se poklapa sa Avalskim korpusom. Glavna tema je bila prihvat izbeglica i njihovo zbrinjavanje, pošto se to na terenu bez asistencije naših NRO [Narodnih ravnogorskih odbora] ne može sprovesti. Sa svoje strane tražio sam od njega da za sada nastane da se održi red u Beogradu, jer dok su Nemci u njemu ja nemam nameru da intervenišem u slučaju nekih nemira, tražio sam hranu za izdržavanje beogradskih izbeglica i pomoć od njega u oružju i municiji.<ref>''Документи о издајству Драже Михаиловића — књига 1'', Државна комисија за утврђивање злочина окупатора и његових помагача, Београд, 1945, документ бр. 711, стр. 625—628.</ref>}} U dnevnom izvještaju<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=908&rec=78&roll=331 National Archive Washington, T78, Roll 331, frame no. 6288808.] <br /> ({{jez-njem|"LAGE SW– SERBIEN: </br> RESTE 2. UND 5. DIV. IM. ZLATAR– GEB. (S NOVA VAROS) VEREINIGT. </br> DAMIT HAT DIE DIV.– GRUPPE MORACA, IN ZWEIMONATIGEN KAEMPFEN DEZIMIERT, DEN TITO– AUFTRAG, IN SO– SERBIEN EINE KOMM. BASIS ZU SCHAFFEN, ZUNAECHST AUFGEBEN MUESSEN.– </br> BEI GERINGEN DEUTSCHEN, Z. T. ERHEBL. CETNIK– UND SFK– VERLUSTEN VERLOR DER FEIND IM VERLAUF DIESER KAEMPFE 2736 TOTE, 108 GEF. UND 64 UEBERLAEUFER."}})</ref> Komande Jugoistoka za 16. maj 1944. upućenom Vrhovnoj komandi oružanih snaga [[Treći Rajh|Velikonjemačkog Rajha]], govori se o žestokim borbama okupatora i kolaboracionista protiv snagâ NOVJ, prilikom partizanske ofanzive ka Srbiji: {{izdvojeni citat|Srbija: ostaci 2. i 5. divizije su se sjedinili na planini Zlatar (južno od Nove Varoši). Time je nakon dva mjeseca skončao pokušaj div. grupe Morača, koja je izgubila tri četvrtine svoje snage, da izvrši Titovu naredbu o stvaranju komunističke baze u jugoistočnoj Srbiji. Nasuprot malim njemačkim i na nekim mjestima priličnim četničkim i dobrovoljačkim gubicima, neprijatelj je izgubio 2736 mrtvih, 108 zarobljenih i 64 prebjega.}} General-major [[Kurt von Geitner]], načelnik štaba njemačkog komandanta Srbije Hansa Felbera, u drugoj polovini maja 1944. izvještava da četničke jedinice, zajedno sa SDK i stražarima, obezbjeđuju granicu okupirane Srbije od partizanskog upada: {{izdvojeni citat|Četničke jedinice pod majorom Weyelom, SDK i policija osiguravaju jugozapadnu granicu; Usljed pritiska crvenih, te pomanjkanja municije, čak i oni četnički komandanti koji su dosad bili suzdržani, sada žele da pregovaraju.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=771&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000767.] <br /> ({{jez-njem|"Cetnikverbände unter Major Weyel mit I./Pol.5 und I./SFK 1 sichern an SW–Grenze und sperren Strasse Nova Varos – Bistrica. </br> Unter rotem Druck und wegen Mun. Mangel zunehmende Verhandlungsbereitschaft bisher zurückhaltender Cetnik–Verbände."}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka za 19. maj 1944.}} General von Geitner zapaža još jedan primjer lokalne saradnje ravnogoraca i jedinicâ srpske kvislinške vlade: „U rejonu Aranđelovca, tokom borbi između manjih komunističkih bandi i snagâ DM [skupa] sa SDS-om, navodno ubijen 21 komunist, osmero zarobljenih, koji su od strane četnika strijeljani.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=771&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000767.] <br /> ({{jez-njem|"Im Raum Arandjelovac bei Kämpfen zwischen kleinerem ko. Banden und DM mit SSW angeblich 21 Komm. tot, 8 Gefangene, die von Cetniks erschossen wurden."}})</ref> Istovremeno, u ratnom dnevniku Vrhovne komande [[Vermaht]]a se odaje priznanje četnicima i dobrovoljcima za odbacivanje snaga NOVJ iz Srbije: {{izdvojeni citat|Srpski dobrovoljački korpus i četnici pokazali su se kao dobri i pouzdani borci u borbama sa komunistima marta, aprila i maja, kada je Tito pokušao, bezuspešno, da prodre u Srbiju.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta (Balkan od 1. aprila do 31. decembra 1944.)}} Vrhovna komanda njemačkih oružanih snaga uočava da je i u tom periodu glavni povod za zbližavanje Nedića i Mihailovića bio »porast komunističke opasnosti«, kao i da se ova saradnja pokušala sakriti od nadležnih njemačkih komandi u okupiranoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Koncem maja 1944. došlo je do drugog pokušaja Tita da upadne u Srbiju, ali je njegov pokušaj ponovo propao, pa nije ni prešao reku Ibar. Zasluge za to imaju dobrovoljci Dimitrija Ljotića, koji su zaustavili komuniste. Sa porastom komunističke opasnosti, od godine 1944, došlo je do neslužbenog približavanja između Nedića i Mihailovića, ali nemačka strana nije mogla da dozna sve pojedinosti tog razvoja.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Autori dnevnika ocjenjuju da je u posljednjoj godini okupacije došlo i do otopljavanja odnosa na liniji Ljotić—Mihailović: „Napetost i neslaganje sa pokretom Draže Mihailovića tek je popustila godine 1944. Do tada su četnici čak vršili represalije nad porodicama Dobrovoljačkog korpusa.“<ref name="Živković"/> U zabilješci iz ratnog dnevnika ađutanta generala Hansa Felbera od 7. maja 1944. godine, pominje se Felberov obilazak jedinicâ na frontu u zapadnoj Srbiji, gdje se nalaze »u borbi protiv bandi«, tj. partizana: {{izdvojeni citat|(7.5.44) Putovanje glavnokomandujućeg generala pješadije Felbera u pratnji rittmeistera Geschera, kapetana Gölsa i sonderführera Horaka u oblast Valjevo—Kosjerić—Užice—Kremna—Višegrad—Dobrun—Bajina Bašta. Posvuda sastanci s čelnicima jedinicâ koje su tamo raspoređene u borbi protiv bandi: [[Brandenburger|puka Brandenburg]], 696. odreda poljske žandarmerije, Bugara i SDK, kao i sa četničkim vođama Rakovićem i Kalabićem. Povratak putem Kragujevac—Topola 11. maja, dolazak u Beograd u 19 sati.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=807&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frames no. 000803—000804.] ({{jez-njem|"7.5.44 Fahrt des O.B. Gen.d.Inf. Felber in Begleitung von Rittm. Gescher, Hptm. Göls und Sdf. Horak in das Gebiet von Valjevo—Kosjerici—Uzice—Kremna—Visegrad—Dobrun—Bajina Basta. Überall Besprechungen mit den Führern der dort im Kampf gegen die Banden eingesetzten Verbände des Rgt. Brandenburg, der Feldgend.Abt. 696, der Bulgaren und des SFK, sowie mit den Cetniks—Führern Rakovic und Kalabic. Rückfahrt über Kragujevac—Topola am 11.5., Eintreffen in Belgrad 19.00 Uhr."}})</ref>}} U izvještaju poslatom 17. maja te godine od strane Vojnog zapovjednika Jugoistoka je primijećeno: „U posljednje vrijeme povećan broj dezerterstava iz Srpske državne straže kod Draže Mihailovića.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=757 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000753.] ({{jez-njem| <br /> "In letzter Zeit erhöhte Desertierungen der SSW zu DM."}})</ref> Četiri dana ranije, u izvještaju poslatom Glavnom komandantu Jugoistoka feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|von Weichsu]], general Felber u kratkim crtama ocjenjuje ulogu SDS: {{izdvojeni citat|Srpska državna straža ostaje nepouzdana. Prisan odnos sa četnicima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=727&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000723.] ({{jez-njem|"SSW nach wie vor unzuverlässig. Innige Beziehung zu den Cetniks."}})</ref>|Raport generala [[Hans Felber|Hansa Felbera]] feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|Maximilianu von Weichsu]], 13. maj 1944. godine}} Početkom maja 1944. [[Dimitrije Ljotić]], šef JNP [[Zbor]], pokrenuo je inicijativu za saradnju sa Mihailovićevim snagama. Ljotić i njegov sekretar [[Boško Kostić]] susreli su se 17. maja 1944. u selu Brđani kod [[Gornji Milanovac|Gornjeg Milanovca]] sa generalom [[Miroslav Trifunović|Miroslavom Trifunovićem]]. Razgovori su trajali tri dana.<ref>Koстa Николић, Бојан Б. Димитријевић, н. д., стр. 380.</ref> Prema sećanju Boška Kostića, objavljenom 1949, na sastanku između Ljotića i Mihailovićevih predstavnika dogovoreno je sledeće: {{izdvojeni citat|Rezultat tih razgovora bio je sledeći: zajednička borba protiv komunizma; organizacija DM ostaje potpuna; sporazumno sa DM postavljanje okružnih i sreskih načelnika; četnici DM neće napadati nedićevce; u svim bitnim stvarima Nedić ima da se sporazume sa DM. Inače, u ostalim stvarima Nedićeve odluke imaju se izvršavati; DM prima u načelu izdržavanje u novcu i namirnicama od Nedićeve vlade u kom cilju (DM) saopštava vladi svoj normalni sastav; DM ima svog delegata kod Nedića; regrutovanju za Nedićeve oružane jedinice neće se činiti nikakve prepreke od strane DM; zajednički antikomunistički front u srpstvu izvan Srbije, Nedić će odmah potpomoći stvaranje četničkih odreda radi čišćenja Srema od komunizma, u kom cilju će pomoći u oružjem, municijom i ostalom spremom do 4.000 ljudi.<ref>[https://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, n. d., Beograd, 1979.], str. II/327-328.</ref>}} [[Josef Matl]], [[Austrijanci|austrijski]] [[Slavistika|slavista]] i kapetan njemačke vojne obavještajne službe (''[[Abwehr]]''), bio je autoritativni poznavalac četničkog pitanja i osoba koja je tokom rata održavala kontakte sa brojnim Mihailovićevim povjerenicima. O sastanku Ljotića sa Trifunovićem, kao i o povezivanju kvislinških struktura sa Pavlom Đurišićem, Matl nakon rata piše: {{izdvojeni citat|U toku nove nemačke politike koja je započela u jesen 1943. naimenovanjem Hermana Nojbahera za specijalnog opunomoćenika za Jugoistok, koji je dobio zadatak da na celom području Jugoistoka prikupi sve antikomunističke snage, došlo je do sporazuma između Nedića, Ljotića i Pavla Đurišića, komandanta četničkih odreda u Crnoj Gori i Sandžaku. Ovim sporazumom trebalo je koordinirati borbu srpskih dobrovoljačkih jedinica i četničkih odreda Pavla Đurišića, no usled stalnih intriga u štabu Mihailovića protiv saradnje sa Nedićem i Ljotićem, tek na osnovu pregovora između Ljotića i generala Miroslava Trifunovića, Mihailovićevog opunomoćenika, između 17. i 19. maja 1944. došlo je do stvarnog ujedinjavanja svih nacionalnih snaga [...] i do odgovarajućeg koordiniranja političkih zadataka u duhu zajedničkog antikomunističkog fronta.<ref>Josef Matl, ''Jugoslawien im zweiten Weltkrieg'', Osteuropa Handbuch, Bd. 1, Jugoslawien, hg. v. Werner Markert, Köln—Graz 1954, s. 99—121.</ref><ref>Venceslav Glišić, Teror i zločini nacističke Nemačke u Srbiji 1941-1945, Institut za istoriju radničkog pokreta Srbije, Rad, Beograd, 1970, str. 225, fus. 44.</ref><ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стp. 344.</ref>}} Borivoje Karapandžić navodi da je „dobar deo sporazuma“ sproveden, ali ne „u celosti“, zbog četničkih napada na pojedine dobrovoljačke komandante (poput Marisava Petrovića), ili predstavnike Nedićevih vlasti. Ipak, on piše: {{izdvojeni citat|Đeneral Mihailović poslao je odmah u Beograd kao svoga punomoćnika kod đenerala Milana Nedića kapetana Predraga Rakovića, Komandanta Drugog Ravnogorskog korpusa, čija je kancelarija bila u samom Predsedništvu Vlade, a kome je po izričnoj Dražinoj želji bio politički savetnik [[Aleksandar Cincar-Marković|Aleksandar Cincar — Marković]], Ministar Spoljnih poslova u Vladi Cvetković — Maček, koja je zaključila [[Vojni puč 27. marta 1941.|Pakt s Nemcima]] 25. marta 1941. Zatim je data celokupna sprema sa oružjem i municijom, tako da je u samom Sremu formiran Sremski četnički odred na čelu s majorom Srdićem, dok je Komandant Sremskog korpusa sa sedištem u Srbiji bio divizijski đeneral Sveta Đukić. Pa, onda, đeneral Milan Nedić izdao je naređenje Narodnoj Banci, koja je dostavila đeneralu Mihailoviću veću sumu novca za potrebe “Jugoslovenske Vojske u Otadžbini”, itd.<ref>Боривоје М. Карапанџић, н. д., стр. 282.</ref>}} 5. maja 1944. u [[Манастир Радовашница|manastiru Radovašnici]] održan je sastanak pripadnika kvislinških struktura iz [[Šabac|šabačkog]] okruga sa majorom [[Dragoslav Račić|Dragoslavom Račićem]], komandantom Cersko-majevičke grupe korpusa JVuO, na kom se raspravljalo o modalitetima saradnje dviju stranâ. U zapisniku sa sastanka prenesen je govor okružnog načelnika Stevanovića: {{izdvojeni citat|U svom govoru od 26 marta t.g. general Nedić pozvao je nacionaliste da prestanu sa međusobnim raspravama i borbama i da se ujedine u borbu protiv najvećeg neprijatelja Srpstva — komunizma. Taj apel naišao je na puno razumevanje kod četničkih organizacija D.M. u mnogim okruzima i tako je postignuta puna saradnja. Od strane nemačke sile dato je odobrenje i pomoć da ova saradnja dođe do punog izražaja. U želji da se takva saradnja postigne i u Okrugu Šabačkom Okružni načelnik sa svojim komandantima čini apel na majora Račića, kao najvišeg funkcionera organizacije D.M. u Okrugu, da i on u tom pogledu izvrši svoju srpsku dužnost. Ovo je naročito nužno učiniti zbog toga, jer su komunističke bande već otpočele svoj pakleni posao i u ovom okrugu.<ref>Arhiv VII, Ča, k. 127, reg. br. 2/17.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_139.htm Naređenje komandanta Cersko-majevičke grupe korpusa od 6. maja 1944. komandantu azbukovačkog sreza da se razgovori sa Nemcima vode po odobrenju Štaba Grupe korpusa]</ref>}} O neuspjehu partizanske ofanzive u Srbiji u proljeće 1944, kao i o intenzitetu i žestini borbi koje su se vodile, svjedoči i izvještaj od 8. maja 1944. poslat Draži Mihailoviću od strane komandanta Zlatiborskog korpusa JVuO kapetana [[Dušana Radovića Kondora]] (pseudonim »Debol«) u kom je navedeno sljedeće: {{izdvojeni citat|Celog dana 7-og maja, Nemci, Bugari, Dobrovoljci i moje zlatiborske i račanske snage vodile su jaku borbu sa kolonama crvenih na prostoru Solotuša, Bioska, Kadinjača, Zaglavak, Dub. Bugarska artiljerija dejstvuje vrlo uspešno. Odred nemačkih padobranaca na Kadinjači naneo mnogo gubitaka crvenima. Po prikupljenim podacima na brzu ruku na prostoru Ponikava ima oko 500 komunističkih leševa. U toku noći crveni otstupaju u neredu preko Tare u pravcu Zaovina i Mokre Gore, a izvesni delovi u pravcu Šljivovice. Okupator ih goni. Sa brigadama produžujem gonjenje. Juče smo ubili ili zarobili najmanje 80 komunista.<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 101.</ref>}} Jedinice JVuO, koje tada sudjeluju na strani okupatorsko-kvislinških formacijâ u okviru ''Borbene grupe Weyel'', ubrojane su u »Sopstvene snage« u izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa-Gustava Felbera za 10. maj 1944.: {{izdvojeni citat|II. ''Situacija kod naših snaga''. A) Grupa »Holman« je, posle odbijanja jačih neprijateljevih napada na isturenu četu III. bat. kod Bioska (6 km sz. od Kremne) i ponovnih pokušaja noćnog proboja kod Mokre Gore, danas izjutra otpočela pokret sa III/ »Brdbg.«, 297. izv. bat., 698. bat. Feldžand. i II/»Brdbg.« u cilju napada na neprijatelja na planini Tari. I. bat. sa novodovedenim četnicima i SDS goni neprijatelja u rejonu Jablanica — Semegnjevo. B) Borbena grupa »Vajel« je sa Severnom četničkom kolonom u nastupanju preko puta Užice — Bioska u pravcu Šljivovica i sa Južnom četničkom grupom vrši zaprečavanje puta Užice — Ljubiš i južno odatle. C) 24. bug. div. učestvuje u napadu protiv neprijatelja na Tari sa 2 čete 11/64. i tenkovima preko manastira Rače (6 km jjz. od Bajine Bašte), a sa I/64. u pokretu iz Dervente prema jugoistoku u pravcu Bjeluša. III/64, nalazi se kod Kremne, sa zadatkom osiguravanja puta. Z.[apadno] odatle nalazi se i 200 četnika sa istim zadatkom. Ojačani I/63. dostigao je Čajetinu. Na dodeljenu 13. btr/1. izvršen je napad kod Mačkata. Bliži izveštaj još nije dostavljen. D) Grupa »Tatalović«. Angažovanjem minobacača od strane 1/2. SDK rasteran je neprijatelj, koji je s. od Fakovića, na obali Drine, sa hrvatske strane, izgradio položaje. I/l. SDK stigao je kod II/l. SDK u rejonu Zaglavak. III. ''Namere''. Gonjenje neprijatelja na Tari i u planini Zlatiboru uz dovlačenje novih raspoloživih bug. i četničkih snaga i snaga SDK. ''Ostali deo Srbije''. Prema izveštajima stanovnika, snage DM u rejonu j. od Kruševca vode žestoke odbrambene borbe protiv nadmoćnih kom. bandi. 20 km sz. od Prokuplja otpočeo je poduhvat lovačkih četa 27. bug. div. sa 4 nem. jurišna topa i 1 četom SDS. Na strani neprijatelja 15 mrtvih. Zaplenjena su tri skladišta životnih namirnica.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_53.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 10. maja 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta o dejstvima protiv 2. i 5. NOU divizije na komunikaciji Užice — Višegrad], Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd — dokument 53.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=713&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000709—000710.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien. II. Eigene Lage. </br> A) Gruppe Hollmann trat nach Abwehr stärkerer Feindangriffe gegen vorgeschobene Kp. des III.Btl. bei Visoka (6 NW Kremna) und erneuter nächtlicher Durchbruchsversuche bei Mokra Gora heute morgen mit III./Brdbg., A.A.297, Fg.Abt.696 und II./Brdbg. zum Angriff gegen Feind in der Tara planina an. </br> I.Btl. jagt mit neu herangeführten Cetniks und SSW Feind im Raum Jablanica–Semegnevo. </br> B) Gruppe Weyel ist mit nördlicher Cetnikkolonne über Strasse Uzice – Bioska in Richtung Slivovica im Vorgehen und sperrt mit südlicher Cetnikgruppe Strasse Uzice – Ljubis und südlich davon. </br> C) 24.bulg.Div. beteiligt sich an Angriff gegen Feind in der Tara mit 2 Kp. II./64 und Panzern über Kloster Raca (6 SSW Bajina Basta), I./64 von Derventa antretend nach Südosten in Richtung Bijelusa. </br> III./64 zur Strassensicherung bei Kremna. W davon 200 Cetniks mit dem gleichen Auftrag. </br> Verstärktes I./63 hat Cajetina erreicht. Zugeteilte Battr. 13/1 wurde bei Mackat angegriffen. Nähere Meldung steht noch aus. </br> D) Gruppe Tatalovic. Feind, der N Fakovic auf kroat.Drina–Ufer Stellungen ausbaute, durch Gr.We.Einsatz von I./SFK 2 vertrieben. </br> I./SFK l bei II./SFK l im Raum Zaglavak eingetroffen. </br> III. Absichten. </br> Jagen des Feindes in der Tara und im Zlatibor–Gebirge unter Herausziehen weiterer verfügbarer bulg., SFK– und Cetnik–Kräfte. </br> Übriges Serbien. </br> Nach Einwohnermeldungen sollen DM–Kräfte im Raum S Krusevac in heftigen Abwehrkämpfen gegen überlegene komm. Banden stehen. </br> 20 NW Prokuplje Unternehmen Jagdkpn.27.b.Div. mit 4 dt. Sturmgeschützen und 1 Kp. SSW angelaufen. 15 Feindtote, 3 Lebensmittellager erbeutet."}})</ref>}} 11. maja 1944. godine, general Dragoljub Mihailović šalje naređenje četničkim komandantima u Srbiji, između ostalih i potpukovniku Dragutinu Keseroviću (pseudonim »Orel«), urgirajući da se iskoristi akcija okupatora i kvislinga protiv partizanskih snaga: {{izdvojeni citat|Dali ima nekih priprema od strane Nemaca i Nedićevaca za akciju protiv komunista na Jastrebcu i u Moravskom srezu. Javite koju prostoriju sada drže komunisti. Iskoristite svaku akciju okupatora i nedićevaca protiv crvenih samo na pogodan način.<ref name="ReferenceJ">[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref>}} Sinhronizovano djelovanje [[Specijalne policije Uprave grada Beograda]] i obavještajne službe Komande Beograda JVuO u borbi protiv pripadnika [[Narodnooslobodilački pokret|NOP]] i ilegalne [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]] nastavljeno je tokom 1944. godine. Major Aleksandar Saša Mihajlović (pseudonim »Vili«) izvještava Dražu Mihailovića 13. maja da su saradnici NOP-a iz Beograda nastavili sa svojim propagandnim radom u bližoj okolini grada, gdje su se sklonili nakon bombardovanja. Kako bi spriječio njihovu aktivnost, major Mihajlović piše da je poduzeo navedene mjere: {{izdvojeni citat|Po svim selima odmah su sačinjeni spiskovi svih izbeglica i ovi su dostavljeni Specijalnoj policiji u svrhu provere da se među njima ne nalaze i komunisti. Nezavisno od ovih proveravanja Specijalne policije naša obaveštajna služba, putem sopstvenih organa, uspela je da prikupi mnogo podataka o komunistima koji se sada sređuju i koji će biti kroz neki dan dostavljeni Specijalnoj policiji sa nalogom da se odmah pristupi hapšenju.<ref name="ReferenceF">[https://znaci.org/00001/11_55.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje »OBAVEŠTAJNI CENTAR ŠTABA BR. 2«]</ref><ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, S—W—1200.</ref>}} U noći između 29. i 30. maja 1944, vojnici Posavske brigade JVuO opljačkali su magacin oružja SDS u [[Obrenovac|Obrenovcu]], ali je komandant Posavsko-kolubarske grupe korpusa major Vladimir Komarčević naredio da se oružje vrati. Svoj postupak prema pripadnicima SDS major Komarčević obrazlaže na sljedeći način: {{izdvojeni citat|'''Niko više ne postoji u našoj organizaciji kome nije jasno da je celokupan SDS u najtešnjoj saradnji sa nama'''. Ovde vidim samo samovolju i neozbiljne postupke ljudi nedoraslih položaju na kome se nalaze.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 71, reg. br. 4/5.</ref><ref>Бојан Б. Димитријевић, Војска Недићеве Србије 1941-1945, Институт за савремену историју, Београд, 2011, стр. 322.</ref>}} General Hans Felber, vojnoupravni komandant Jugoistoka, poslao je posljednjeg dana maja 1944. godine Komandi Jugoistoka (“na ruke” general-majora Arthura Wintera, načelnika štaba [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]]) prijedlog koji je sadržavao sljedeće: {{izdvojeni citat|Prema koncepciji vojnog zapovjednika Jugoistoka, tješnje povezivanje Crne Gore i Sandžaka sa Srbijom jest poželjno i sa vojnog stanovišta. To će prije svega ojačati poziciju premijera Nedića, a samim tim će pokret Draže Mihailovića, koji je veoma jak u zemlji, približiti premijeru Nediću. Isto tako, i otpor DM–pokreta prema njemačkoj okupacijskoj vlasti biće ublažen. Tada bi bilo lakše iskoristiti snage okupljene u pokretu DM za borbu protiv komunista; s druge strane bi se povećala brojnost ove jedinice, što je trenutno otežano zbog snažnog protivljenja Srpskog dobrovoljačkog korpusa. Unutar Srbije smanjili bi se unutarstranački sukobi i nemiri, a sve bi se snage mogle upotrijebiti za odbranu od komunističkih prijetnji. Na istoj je liniji i željeno usklađivanje Crnogorskog dobrovoljačkog korpusa sa [u borbi] dokazanim SDK-om.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=871&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000867.] <br /> ({{jez-njem|"Nach Auffassung Militärbefehlshaber Südost ist auch vom militärischen Standpunkt aus die Herbeiführung einer engeren Bindung von Montenegro und des Sandschak an Serbien erwünscht. Dadurch wird vor allem die Position des Minister–präsidenten Nedic gestärkt und damit die in Lande sehr starke DM–Bewegung an den Min.Präs. Nedic herangeführt. Ebenso wird auch die Gegnerschaft der DM–Bewegung gegen die deutsche Besatzungsmacht gemildert werden. Es wäre dann leichter, für den Kampf gegen die Kommunisten die in der DM–Bewegung steckenden Kräfte auszunutzen und andererseits die z.Zt. durch die erhebliche Gegnerschaft zum SFK erschwerte Aufstockung dieses Verbandes durchzuführen. Innerhalb Serbiens würden die Parteikämpfe und die Unruhen abnehmen und alle Kräfte gegen die Abwehr kommunistischer Bedrohungen eingesetzt werden können. Auch die erwünschte Gleichschaltung des Montenegrinischen Freiwilligen Korps mit den bewährten S.F.K. liegt auf der gleichen Linie."}})</ref>}} Kapetan [[Dragomir Gaga Topalović]], komandant Rudničkog korpusa JVuO, u pismu od 3. juna 1944. upućenom komandantu Kačerske brigade potporučniku Milovanu Nedeljkoviću, naređuje usklađivanje dejstava četničkih jedinicâ u okolini Beograda sa onima kvislinške vlade te njemačkog i bugarskog okupatora, a protiv [[Kosmajski NOP odred|Kosmajskog odreda]]: {{izdvojeni citat|Prema podacima s kojima raspolažem komunci nalaze se na vrh [[Bukulja|Bukulje]]. S njima je, priča se, i sam [[Radivoje Jovanović|Bradonja]]. Njihova jačina iznosi oko 120—150. Pošto su zauzeli dobar položaj, ja sam predložio kapetanu Mihajloviću da izvršimo blokadu cele Bukulje, pa da ih napadnemo i uništimo po sledećem planu: 1. — Bugari ima da napadnu iz [[Aranđelovac|Aranđelovca]] samu Bukulju. 2. — Nemci ima da posednu Garaše prema Darosavi, do škole. 3. — Poljska straža iz [[Belanovica|Belanovice]] da uhvati vezu sa Nemcima iz Aranđelovca do Jelovika. 4. — Kačerska brigada [JVuO — prim.] ima da hvata vezu sa S.D.S. iz Belanovice i dalje put ka Jeloviku i Vukosavcima. 5. — S.D.S. iz Aranđelovca da nastavi putem između Bukulje i Jelovika — Vukosavca u produženju sve do Kamenara. 6. — 2 brigada K.G.G. [Korpus Gorske garde JVuO — prim.] od Kamenara do Brezovca. I dalje na [[Venčac]]. Čekam odgovor od kapetana Mihajlovića i ako on uspe da natera njih onda treba da krenemo zajedno u akciju. Čas polaska javiću. Vi ostanite na mestu gde ste sad, a ja ću da krenem bliže Kamenaru, kako bi bio bliže mestu odakle treba da počne akcija. Vi stupite u vezu sa poljskom stražom iz Belanovice.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_173.htm Pismo komandanta Rudničkog korpusa od 3. juna 1944. komandantu Kačerske brigade o potrebi sadejstva četnika sa okupatorskim trupama i nedićevcima za napad na delove Kosmajskog NOP odreda na Bukulji]</ref>}} Komandant Borbene grupe »Željezna vrata« koja je bila stacionirana u [[Istočna Srbija|istočnoj Srbiji]], u izvještaju od 7. juna 1944. piše o sastanku oficira [[Srpske granične straže]] kapetana Ivaniševića i poručnika Bogdana Price, komandanta Ramske brigade JVUO, u selu [[Carevac]] kod [[Veliko Gradište|Velikog Gradišta]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=1236&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001232.]</ref> U kvislinškom listu „Novo vreme“ od 13. juna ovako se opisuje situacija ljeta 1944. u okupiranoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Nacionalni četnici su se u velikom broju stavili pod nemačku komandu za borbu protiv boljševičkih Titovih partizana, koji su tokom poslednja dva meseca uzaludno pokušavali da iz istočne Bosne prodru u srpsku oblast. Četnici se bore rame uz rame sa odredima SDK i SDS. Usled boljševičke opasnosti okupile su se na taj način sve nacionalne snage srpskog naroda za zajedničku borbu protiv glavnog neprijatelja boljševizma.<ref>Бранислав Божовић, н. д., стр. 323.</ref>}} Povezanost Draže Mihailovića i Milana Nedića nije predstavljala nepoznanicu ni za [[Edmund Glaise von Horstenau|Edmunda Glaisea von Horstenaua]], njemačkog opunomoćenog generala u [[NDH|Nezavisnoj Državi Hrvatskoj]]. General Horstenau je u drugoj polovini juna 1944. boravio u Beogradu, gdje je deset dana vršio dužnost komandanta Jugoistoka umjesto generala Hansa Felbera. U svom ratnom dnevniku, Edmund Glaise von Horstenau zapisuje: {{izdvojeni citat|U nedelju uveče, 25. juna 1944, avionom sam otišao iz Beograda. Moje slavno vreme kao vojnog zapovednika za Jugoistok bilo je time okončano. Kada sam napustio Srbiju, imao sam osećaj da je nemačka pozicija i ovde obična kula od karata. Najuticajniji čovek u Srbiji i dalje je Draža Mihailović. Nije mu naškodio ni poraz koji je doživeo od Tita na području NDH. Pripadnici Draže Mihailovića nalaze se i u kabinetu Milana Nedića. Sa Nedićem sam se sreo dva puta. On je čovek koga treba uzeti ozbiljno. Danas bi on sigurno dobro razmislio da li da prihvati ponuđeno mesto predsednika srpske vlade.<ref>Glez fon Horstenau, Između Hitlera i Pavelića: Memoari kontroverznog generala, Nolit, Beograd, 2007, str. 508.</ref>}} Prilježni autori ratnog dnevnika Vrhovne komande Wehrmachta koriste identičnu formulaciju za uzak krug ljudi oko predsjednika srpske kvislinške vlade: {{izdvojeni citat|Ponovo se potvrdilo staro iskustvo, da radikalni pokreti imaju najveći broj pristalica, pa su se tako pristalice Mihailovića mogle naći i u najbližem okruženju Milana Nedića i njegove Straže.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} U svojim ratnim memoarima i [[Hermann Neubacher]] navodi da je u proljeće 1944. došlo do uspostavljanja „službenih veza“ između Mihailovića i Nedića: {{izdvojeni citat|Nedić je moje dosadašnje kontakte sa Glavnim štabom Draže Mihailovića pratio sa ljubomorom i nepoverenjem. On se bojao da se Nemačka sprema da zaigra na četničku kartu, a oni su bili njegovi protivnici. Kada je Nedić uvideo da nema ništa od toga da se ojača njegov položaj time što bi zabeležio uspehe na unutrašnjem i spoljnopolitičkom planu, kako sam ja predlagao, onda je i sam počeo da traži kontakte sa četnicima. U vladu je uveo jednog Dražinog pristalicu [riječ je o generalu [[Miodrag Damjanović|Miodragu Damjanoviću]] — prim.], koji je došao na mesto ubijenog [u atentatu od strane četnika — prim.] državnog sekretara [Cvetana] Đorđevića. Na ovaj način su uspostavljene službene veze sa Glavnim štabom Draže Mihailovića. O tim stvarima sam bio obavešten. Najzad, ja sam i sâm nameravao da dođe do toga i to tako što bih ojačao položaj Nedića, koji bi bio ovenčan uspehom.<ref>[https://www.znaci.org/00001/172.htm Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], Službeni list SCG, Beograd, 2005, str. 158.</ref>}} Još u martu te godine, najviši okupacioni dužnosnici zapazili su ovu tendenciju kod najbližih Nedićevih saradnika. Dnevni red sastanka između generala Felbera i poslanika [[Hermann Neubacher|Neubachera]], održanom kod vojnog komandanta Jugoistoka 4. marta 1944, uključivao je pitanje: »Gdje se sada skriva [[Vojislav Lukačević|Lukačević]]?«, nakon što su Nijemci uhapsili njegovog načelnika štaba majora [[Rudolfa Perhineka]].<ref name="ReferenceH">[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> Takođe, jedna od na sastanku pretresenih tačaka bila je i posjeta [[Đorđa Perića]], šefa Srpske državne propagande pri Predsedništvu kvislinške vlade: {{izdvojeni citat|Posjeta šefa srpske državne propagande Perića Ic (Ob. odjeljenje). <br /> Predmet razgovora: Nedić, bez političke inicijative, vojnik koji izvršava naređenja. Njegovo okruženje je više za Dražu Mihailovića, pokušavajući izmijeniti Nedićev negativan stav. Cijela stvar je pokušaj da nam se pruži podrška za pregovore s Dražom Mihailovićem.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=222&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000218.] <br /> ({{jez-njem|"Besuch Peritsch, Chef der Serb.Staatspropaganda bei Ic. Gegenstand: Nedic, ohne politische Initiative, Soldat, der Befehl ausführt. Seine Umgebung ist mehr für DM, versucht, Nedic ablehnende Einstellung zu ändern. Das Ganze ein Versuch, ist bei uns Rückendeckung für Unterhandlungen mit DM zu schaffen."}})</ref>}} Samo tri dana potom, major Aleksandar Mihajlović, komandant Beograda JVuO, izvještava generala Mihailovića o uspostavljenim kontaktima sa Perićem: {{izdvojeni citat|U svrhu da se obaveštajna služba, kako ona čisto vojne prirode, tako i politička, postavi na što solidniju osnovu i postignu što je moguće bolji rezultati, ovaj štab je preduzeo mere da se stavi u vezu sa ljudima koji po prirodi svoga položaja mogu da budu dobro informisani. Tako je, ovih dana, između ostalih, uspostavljena veza i sa šefom Nedićeve propagande Đorđem Perićem, koji je izjavio gotovost da sa nama sarađuje.<ref name="ReferenceF">[https://znaci.org/00001/11_55.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje »OBAVEŠTAJNI CENTAR ŠTABA BR. 2«]</ref><ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, S—W—1189.</ref>}} O stepenu infiltriranosti pripadnika Mihailovićeve organizacije u institucijama Nedićeve kvislinške uprave svjedoči i general-major [[August Winter]], načelnik štaba [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], u izvještaju koji će 5. jula 1944. godine, ispred Komande Jugoistoka, poslati Vrhovnoj komandi [[Wehrmacht]]a u [[Berlin]]u. General Winter informiše nadređene o „gubitku autoriteta Nedićevih upravnih organa u zemlji“, kao i o tome da oni „svoje zadatke mogu da izvršavaju samo utoliko ukoliko nalogoprimci Draže Mihailovića ili mesni četnički rukovodioci to dopuste“, te zaključuje: {{izdvojeni citat|Nedićev upravni aparat je, zahvaljujući datim unutrašnjim političkim odnosima, duboko prožet pristalicama D. M. sve do vrha.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_87.htm Izveštaj komandanta Jugoistoka od 5. jula 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta o vojno-političkoj situaciji u Srbiji i mogućnostima saradnje sa četnicima]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=675&rec=311&roll=191 NARA, T311, Roll 191, frames no. 000770—000773.] ({{jez-njem|"Hiermit im Zusammenhang steht der Autoritätsverlust der Nedić–Verwaltungsorgane im Lande, die ihre Aufgaben nur soweit durchführen können, als die D.M.–Beauftragten oder örtlichen Cetnik–Führer solchen zuzulassen belieben. Ein entsprechender und ausreichender Nachdruck durch deutsche Polizeiorgane ist bei der geringen Zahl der in der Masse nicht reichdeutschen Kräfte praktisch ausgeschlossen. Die Nedić–Verwaltungsapparat ist in Auswirkung der gegebenen innerpolitischen Verhältnisse weitgehend mit D.M.–Anhängern bis in die Spitzen durchsetzt."}})</ref>}} Posredstvom komandanta IV puka SDK majora Vojislava Dimitrijevića i Moačanina, člana najvišeg rukovodstva četničke omladinske organizacije Srbije, u julu 1944. došlo je do sastanka između Dimitrija Ljotića i majora [[Ljubiše Terzića]], jednog od četničkih komandanta, u selu [[Lipe (Smederevo)|Lipe]] kod [[Smederevo|Smedereva]]. (U vrijeme sastanka sa Ljotićem, major Terzić je načelnik štaba Velikomoravske grupe korpusa JVuO; od septembra 1943. do januara 1944. bio je načelnik ađutanture Vrhovne komande JVuO.) Sastanak je trajao jedan dan, a glavna tema razgovora i ovom prilikom bila je kako ujediniti sve „nacionalne snage za borbu protiv komunizma“.<ref>[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.], str. II/330.</ref> O ovom sastanku je Boško Kostić, sekretar Dimitrija Ljotića, ostavio sljedeći zapis: {{izdvojeni citat|Terzić je jednako gledao na situaciju kao i Ljotić. Njemu je bilo jasno da će Saveznici otsad pomagati samo Tita, pa utoliko pre nacionalisti treba da se drže zajednički. O pojedinim ličnostima iz okoline djenerala Draže Mihajlovića izražavao se vrlo nepovoljno. Major Terzić rekao je Ljotiću da pojedini ljudi iz okoline djenerala Mihajlovića ometaju definitivni sporazum nacionalista, jer se plaše da ne izgube svoje položaje. Oni znaju da svi četnički odredi u Srbiji saradjuju sa dobrovoljcima i stražarima, ali, eto, opet ometaju sporazum...<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana — Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 158.</ref>}} Povodom sastanka sa generalom Miroslavom Trifunovićem, Dimitrije Ljotić je 14. jula 1944. poslao pismo<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 18, registarski broj 7/22.</ref><ref>Бојан Б. Димитријевић, Војска Недићеве Србије 1941-1945, Институт за савремену историју, Београд, 2011, стр. 334.</ref> Draži Mihailoviću u kome se navodi: {{izdvojeni citat|Gospodine generale, 18. maja imao sam sreću da se sastanem, kao delegat generala Nedića, sa generalom Trifunovićem. Iako je taj sastanak doveo do jednog sporazuma, od njega praktično još ništa nije bilo, mada bi zaista trebalo, s obzirom na vrlo teška vremena. Mnogo puta sam tražio sastanak sa Vama, za ove tri godine, ali do njega nikada nije došlo, jer Vi to niste hteli. Gotov sam opet da Vam to ponudim, ako Vi smatrate da to možete prihvatiti. Nalazim da bi to bilo od koristi za naš narod. Ko god je bio kod Vas, govori o Vama sa velikim pohvalama, kao o čoveku krotkom, skromnom, širokogrudom i ljudi koji su sa Vama govorili ne mogu verovati da biste Vi ovako odgovorili na ovako širokogrudu ponudu generala Nedića.}} Tokom [[Topličko-jablanička operacija|operacije »Trumpf«]] u [[Južna Srbija|južnoj Srbiji]], od početka jula do početka avgusta 1944. godine, nastavilo se taktičko potčinjavanje četničkih jedinicâ njemačkoj ''Borbenoj grupi Weyel''. U izvještaju Komande Jugoistoka od 14. jula 1944. pominje se i sadejstvo ravnogorskih četnika i formacijâ kvislinške vlade: {{izdvojeni citat|U planinama jugoistočno od [[Niš]]a, četnici i Srpska granična straža u borbi sa tamošnjim crvenim neprijateljskim snagama (22. crvena banditska divizija). Drum [[Leskovac]] — [[Lebane]] ponovo miniran. Srpska državna straža i četnici u borbi s komunistima jugoist. od [[Lazarevac|Lazarevca]]; navodno 23 neprijatelja ubijena.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=756&rec=311&roll=191 NARA, T311, Roll 191, frames no. 000927—000932.] </br> ({{jez-njem|"Im Gebirge SO Nisch Cetniks und SGW im Kampf mit dort. roten Feindkräften (22. rote Banden–Div.) </br> Strasse Leskovac – Lebane erneut vermint. SSW und Cetniks bei Kampf mit Komm. SO Lazarevac angebl. 23 Fd.– Tote."}})</ref>|Izveštaj komandanta Jugoistoka od 14. jula 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta}} Narednog će mjeseca njemački nadležni organi javljati i o zajedničkim defanzivnim akcijama kvislinške SDS i JVuO. Tako je 15. VIII 1944. štab Armijske grupe »F« izviješten od strane Komande Jugoistoka: „Četničke jedinice iz pravca [[Trstenik]]a i [[Kruševac|Kruševca]], koje napreduju ka jugu, zauzele su [[Aleksandrovac]] uz slab otpor neprijatelja. Napadi crvenih na [[Vlasotince]] i [[Grdelica|Grdelicu]] odbijeni od strane Srpske granične straže i četnikâ.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=410&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289663.] <br /> ({{jez-njem|"CETNIK – VERBAENDE AUS TRSTENIK– KRUSEVAC NACH S ANGETRETEN GEGEN SCHWACHEN FD.–WIDERSTAND ALEKSANDROVAC GENOMMEN.– </br> ROTE ANGRIFFE AUF VLASETINCE [sic] UND GRDELICA DURCH SGW UND CETNIKS ABGEWEHRT.–"}})</ref> 28. avgusta, iz istog je izvora u Armijsku grupu »F« stigla i sljedeća informacija: „Nakon teških borbi sa SDS-om i četnicima, kom[unističke] snage spalile [[Boljevac]], a zatim se premjestile u pravcu sjeverozapada.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=318&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289571.] <br /> ({{jez-njem|"KOMM KRAEFTE NACH SCHWEREN KAEMPFEN MIT SSW UND CETNIKS BOLJEVAC IN BRAND GESTECKT UND DANN IN NW– RICHTUNG ABGESETZT."}})</ref> Nakon što je napustio Srbiju posljednjeg dana maja 1944, predsjednik četničkog [[Centralnog nacionalnog komiteta]] [[Živko Topalović]] je početkom avgusta te godine sastavio memorandum, u kom se bavi situacijom u zemlji i raspoloženjem stanovništva okupirane Jugoslavije, a koji je uputio vladama [[Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu|savezničkih zemalja]]. Topalović donosi podatke o [[Lista njemačkih operacija protiv četnika u Drugom svjetskom ratu|antičetničkoj]] »[[Operacija Hajka|operaciji Treibjagd]]« i navodi da je pitanje učešća srpskih jedinica u njemačkoj operaciji izazvalo podjelu u kvislinškom taboru, kao i još jednu od brojnih kriza kabineta generala Milana Nedića: {{izdvojeni citat|U Nedićevoj vladi i među njegovim saradnicima izbio je rascep oko toga: treba li ili ne, da i Nedićeve i Ljotićeve oružane snage zajedno sa Nemcima napadnu na vojne odrede Mihailovićeve. Veliki broj političkih saradnika Nedićevih i Ljotićevih, a gotovo svi komandanti S.D.S. i izvestan broj komandanata dobrovoljačkog korpusa (Ljotićevci) izjasnili su se protivu takve oružane akcije sa motivacijom: da je sav narod u Srbiji uz Dražu Mihailovića, da bi se u toku borbe njihove snage priključile Mihailoviću i da bi takva borba imala za jedini rezultat opustošenje mnogih srpskih sela. U ovoj dubokoj režimskoj krizi, Nedić je dao ostavku, koju mu Nemci nisu uvažili, ali on dugo vremena nije dolazio u kancelariju, niti je napuštao svoju kuću.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_5.htm Memorandum Živka Topalovića, predsednika četničkog Centralnog nacionalnog komiteta, od 4. avgusta 1944. o stanju u Jugoslaviji krajem maja 1944. upućen savezničkim vladama]</ref>}} === Sporazum Nedića i Mihailovića === {{main|Durmitorska operacija|Sporazum Nedića i Mihailovića 1944.}} {{izdvojeni citat|Nemačka komanda javlja, da je Nedić ponudio, nakon upada komunista u Srbiju, u ime veoma ozbiljno ugoženog Srpstva, vojnu saradnju svih srpskih snaga. Nedić je naglasio, da on takođe službeno govori i u ime Mihailovića, koga je nedavno posetio. Od nemačkih vojnih vlasti zatražio je dozvolu, da odmah formira srpsku vojsku u snazi od 50.000 boraca, koja bi se regrutovala iz četničkih jedinica. Komanda Vermahta za Jugoistok, posle razgovora sa Hermanom Nojbaherom, rešila je da se izađe u susret Nedićevoj molbi.<ref name="Živković">{{cite web |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |publisher=Scribd.com |date= |accessdate=2014-03-16 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 17. avgusta 1944.}} Od 30. jula do 1. avgusta 1944. godine, u sjedištu Vlade nacionalnog spasa u [[Beograd]]u, održana je trodnevna konferencija kojoj su prisustvovali svi okružni načelnici i komandanti okrugâ u [[Nedićeva Srbija|okupiranoj Srbiji]]. Na tom sastanku, general Nedić je izrazio želju za ujedinjenjem svih [[Nacionalizam|nacionalističkih]] snaga u zemlji: {{izdvojeni citat|Otadžbina je u opasnosti! Došli smo do pravog srpskog puta koji predstavlja ujedinjeno srpstvo. Sloga i bratstvo svih Srba mora se sprovesti do kraja. Odbijen je moj predlog o učešću dva ministra, naklonjena organizaciji D.M., u moju vladu. Predlog je odbijen od Draže Mihajlovića, ali i to je pravilno gledište s obzirom na današnje prilike. Događaji lete strahovito brzo. Rešavajući momenti su blizu. Istrebljenje Srpstva moramo sprečiti. '''Sve naše oružane snage moraju se ujediniti sa nacionalnim četnicima. To je vrhovni zakon Otadžbine, jer to hoće ceo srpski narod.''' Jedna nacionalna snaga u jedinstvenom duhu mora da se ispolji na jednom putu i u jednom pravcu. Krv naše krvi mora da progovori.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Nedićeva arhiva, 121–4–21</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/172_1.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230415161748/https://znaci.org/00001/172_1.pdf |date=2023-04-15 }}, str. 26.</ref>|General [[Milan Nedić]]}} U ljeto 1944. godine, konačno je sazrela ideja o sastanku generalâ Milana Nedića i Dragoljuba Mihailovića. O sastanku sa Mihailovićem Nedić je pred jugoslovenskim istražnim organima, 9. januara 1946. godine, pored ostalog, izjavio sljedeće: {{izdvojeni citat|U 1944. godini Draža Mihailović je tražio da odredim izvesne delegate radi pregovora. Sa svoje strane sam odredio Iliju Mihailovića i Dimitrija Ljotića. Ilija Mihailović [bivši narodni poslanik i član najužeg vođstva bivše [[Jugoslovenska nacionalna stranka|Jugoslovenske nacionalne stranke]] (JNS) — nap.] je u više navrata odlazio kod Draže i bio je uvek primljen, dok je Ljotić bio dva puta, ali samo u štabu, dok od strane Draže Mihailovića nije bio lično primljen. Jula meseca, posredstvom Dragog Jovanovića, došlo je do prvog sastanka [sastanak je održan u avgustu, a ne u julu — nap.] između mene i D. M. Na ovom sastanku radilo se o tome da se stvori aparat koji će u datom momentu posle nemačkog sloma da preuzme vlast u zemlji. Tom prilikom postavljeni su mi od Draže uslovi za liferovanje oružja. Njegovi zahtevi u ovom pogledu bili su suviše veliki, ali su delimično od moje strane prihvaćeni i ispunjeni.<ref name="ReferenceE">[https://znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref><ref>AVII, Izjava Milana Nedića pred istražnim organima 1946. godine.</ref>}} Draža Mihailović i Milan Nedić sastali su se 12. i 13. avgusta 1944. u selu [[Ražana]] pokraj Kosjerića. Na sastanku su prisustvovali četnički komandanti: pukovnik [[Luka Baletić]], potpukovnik [[Mirko Lalatović]], major [[Dragoslav Račić]], major [[Nikola Kalabić]], a od Nedićevih saradnika: [[Dragomir Jovanović|Dragi Jovanović]], šef kvislinške policije i upravnik grada Beograda, kao i general [[Miodrag Damjanović]], šef Nedićevog kabineta. Sastanak je ugovorio, kako je priznao pred istražnim organima 1946, Dragi Jovanović. On se prethodno u Aranđelovcu sastao sa četničkim komandantima Račićem, Kalabićem i [[Neško Nedić|Neškom Nedićem]]. Na sastanku je dogovoreno da se radi na susretu Nedića i Mihailovića u cilju objedinjavanja antikomunističkih snaga. Jovanović se potom vratio u Beograd gde je dobio Nedićevu saglasnost za organizovanje sastanka sa Mihailovićem.<ref>Бранко Латас, Милован Џелебџић, Четнички покрет Драже Михаиловића 1941-1945, Београд, 1979, стр. 311-312.</ref> Milan Nedić se u istrazi 1946. prisjetio još nekih detalja s ovog sastanka: {{izdvojeni citat|Susret, kako između mene i Draže, tako i ostalih oficira, bio je srdačan i prijateljski. Sećam se da sam se sa Kalabićem poljubio, a on mi je rekao: 'Zaštitniče moga jadnog oca!', stavljajući mi glavu na grudi. Draža je tražio od mene da mu izložim opštu situaciju i razvoj budućih događaja. Ja sam mu kazao da Nemci propadaju i da će morati uskoro da se povuku iz zemlje. Predočio sam mu opasnost od komunista koji nadiru sa sviju strana, pa je stoga potrebno da se obrazuje jedan srpski front od mojih odreda i četničkih, pa da ujedinjeni brzo i efikasno spasimo Srpstvo i Srbiju od komunističkih upada. Draža me je saslušao i prihvatio moj predlog. Sporazumeli smo se da oružje i municiju izdejstvujemo preko Nemaca, pošto će na tome raditi Raković. U pogledu novca, bilo je odlučeno da moja vlada mesečno daje po 100 miliona dinara. '''Dalje smo se sporazumeli da se sve oružane formacije vlade stave pod komandu Draže Mihailovića radi koordinacije u borbi protiv komunista.'''<ref>Коста Николић, Бојан Б. Димитријевић, н.д., стр. 389, фус. 79.</ref>}} {{izdvojeni citat| * Vlada stavlja odmah na raspoloženje generalu Draži Mihailoviću za plate oficirima, podoficirima i ostalima 10 miliona dinara, s tim da prestane pljačkanje državnih pošta i ostalog. * General Nedić, odnosno vlada, preuzimaju na sebe obavezu da kod Nemaca izdejstvuje odmah 30.000 pušaka, 3 miliona puščanih i mitraljeskih metaka, 500 puško-mitraljeza i 500 bacača granata. * General Mihailović garantuje Nediću, a ovaj preuzima obavezu pred Nemcima, da se ovo oružje neće ni u kom slučaju upotrebiti protiv Nemaca. * Nedić i vlada, voljni su, ukoliko okupator dozvoljava, da se i sve oružane formacije vlade radi koordiniranja akcije protiv komunista, stave pod komandu Draže Mihailovića. * Vlada je voljna, ukoliko dobavi, da mu odmah stavi na raspoloženje i neodređeni broj uniformi i obuće!<ref name="Saslušanje"/>|Tačke sporazuma Nedića i Mihailovića od avgusta 1944.}} Na temelju postignutog sporazuma, general Milan Nedić je, sada s mnogo više samopouzdanja nego ranije, mogao istupiti pred dužnosnike njemačke okupacione sile u pogledu zahtjeva za naoružanjem: {{izdvojeni citat|Srpski ministar predsjednik Nedić, prilikom prijema kod komandanta Jugoistoka 17. 8, po nalogu srpske vlade a jednovremeno po nalogu i Draže Mihailovića, ukazujući na akutnu opasnost za Srbiju od komunizma, kao i na razvoj situacije u Bugarskoj, zatim na dosadašnju skoro besplodnu lojalnost prema njemačkoj okupacionoj sili, postavio je zahtjev za odobrenje jačih srpskih trupnih kontingenata uključujući tu i zahtjev za teškim oružjem. O detaljima pregovora sa ministrom predsjednikom Nedićem biće poslat poseban izvještaj Vrhovnoj komandi Wehrmachta.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1099&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000957.] <br /> ({{jez-njem|"Der serbische Ministerpräsident Nedic hat am 17.8. beim Empfang durch dem Mil.Befh.Südost im Auftrag der serbischen Regierung und zugleich des DM unter Hinweis auf die akute Gefährdung Serbiens durch den Kommunismus und auf die Entwicklung der bulgarischen Lage sowie bisher fast fruchtloser Loyalität serbischer Regierung der deutschen Besatzungsmacht gegenüber den Antrag auf Genehmigung starker serbischer Truppenkontingente einschliesslich schwerer Waffen gestellt. Über die Einzelheiten der Verhandlungen mit Ministerpräsident Nedic wird an OKW eine besondere Meldung noch ergehen."}})</ref>}} U [[teleks]]u poslatom 19. avgusta 1944. iz [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] Vrhovnoj komandi Wehrmachta urgira se za prihvatanje ponude Nedića i Mihailovića, ali i upozorava na dalekosežne posljedice kako za njemačku vojsku, tako i za privredu Trećeg Reicha, ukoliko bi rukovodstvo u [[Berlin]]u odbilo ovu ponudu: {{izdvojeni citat|Nedić je postavio zahtev za hitnu isporuku 3 miliona metaka pešadijske municije, odobrenje za formiranje srpske vojske koja bi brojala 50.000 ljudi, čije regrutovanje bi trebalo da usledi od četničkih jedinica Draže Mihailovića, te isporuku oružja uključujući pritom i teško naoružanje. U iscrpnom razgovoru između komandanta Jugoistoka, specijalnog opunomoćenika Ministarstva inostranih poslova za Jugoistok i vojnoupravnog komandanta Jugoistoka utvrđeno je sledeće: a) da razvoj komunističke opasnosti u i oko Srbije zahteva korišćenje svih antikomunističkih snaga, b) da bi principijelno odbijanje ponude Nedića i Draže Mihailovića silom prilika dovelo do: postavljanja svih Srba protiv nemačke okupacione sile, do prelaza pojedinih četničkih jedinica u komunistički zaraženu Narodnooslobodilačku vojsku, u slučaju generalnog otkaza pomoći, dalje bi dovelo do većih uspeha dobro naoružanih Titovih bandi protiv slabih jedinica Draže Mihailovića na srpskom prostoru, dovelo bi i do konačnog prekida svih komunikacija, naročito prema Grčkoj, konačno bi dovelo do prekida mogućnosti korišćenja izvora ratne privrede neophodne za Vermaht i otadžbinu (žitarice, drvo, antimon, bakar, ruda hroma).<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=648&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000643—000644.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Unter eindringlichem Hinweis auf ein notwendigesvolles deutsches Vertrauen, das allein den Erfolg einer gemeinsamen Kampfführung herbeiführen könne, hat Nedic den Antrag gestellt auf : </br> a) Sofortlieferung von 3 Mill. Schuss Inf.Munition, deren Verteilung er sich vorbehälten werde, </br> b) Genehmigung der Sofortaufstellung eines 50 000 Mann zählenden serbischen Heereskörpers, dessen Rekrutierung aus den im Kampf erprobten Cetnik–Verbänden des Draja Mihailovic erfolgen soll, </br> c) Waffenlieferung hierzu einschl. schwerer Waffen. </br> 3.) In eingehender Aussprache zwischen O.B.Südost, Mil.Bef.Südost und den Sonderbevollmächtigten des Auswärtigen Amtes für den Südosten wurde festgestellt und wird hiermit gemeldet : </br> a) Die Entwicklung der kommunistischen Gefahr in und um Serbien verlangt die Nutzbarmachung aller antikommunistischen Kräfte, </br> b) eine grundsätzliche Ablehnung des Nedic–DM–Angebotes führt zwingend : </br> b1) zu einer Einstellung aller Serben insbesondere der kampfwilligen Verbände gegen die Besatzungsmacht, </br> b2) für den Fall einer generellen Absage zu einem Abgleiten einzelner Cetnikteile zum kommunistisch verseuchten V.B.–Heer, </br> b3) zu weiteren Grosserfolgen der gut ausgerüsteten Tito–Banden gegen die schwachen DM–Verbände im serbischen Raum, </br> b4) zu einer endgültigen Unterbindung aller Verkehrswege insbesondere nach Griechenland. </br> b5) zu einem Ausfall der für Wehrmacht und Heimat notwendigen kriegswirtschaftlichen Ausnutzung des Landes (Getreide, Holz, Antimon, Kupfer, Chromerz)."}})</ref>}} Posle sastanka u Ražani, postojala je stalna veza između štaba DM i Nedićeve vlade. Glavni posrednik u svemu ovome bio je [[Milan Aćimović]]. Za delegata za vezu sa Nedićem, Draža Mihailović je odredio kapetana Predraga Rakovića, a Nedić Iliju Mihailovića. Došavši u Beograd, Predrag Raković se nastanio kod Milana Aćimovića i svakodnevno odlazio generalu Nediću. Raković je koordinirao rad oružanih odreda Nedićeve vlade i Mihailovićevih jedinica u borbi protiv NOP-a u Srbiji. Preko Rakovića, Milan Nedić je upućivao oružje i municiju za Mihailovićeve jedinice. Ubrzo po njegovom dolasku u Beograd, Nedić je Rakovića doveo u vezu sa komandantom Jugoistoka generalom Felberom i njegovim načelnikom štaba Gajtnerom. Od tada je kapetan Raković održavao vezu i između generalâ Felbera i Mihailovića, koristeći se tom vezom za dobijanje oružja i municije, ali i za efikasnije koordiniranje borbenih dejstava nemačkih i četničkih jedinica u Srbiji u borbama protiv NOVJ.<ref name="ReferenceE">[https://znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref> U narednom periodu, Dragomir Jovanović je nastavio održavati kontakte sa ravnogorskom organizacijom. Prema ličnom priznanju pred isljednicima [[OZNA]]-e, vrlo brzo je ugovorio i svoj sastanak sa generalom Mihailovićem. Jovanović svjedoči da se taj sastanak odigrao 28. avgusta, u [[Pranjani]]ma kod [[Gornji Milanovac|Gornjeg Milanovca]]. Tom prilikom, navodno je Mihailovića informisao o pripremama Njemaca za povlačenje i prenio mu informacije o oskudnim vojnim jedinicama kojima je u tom trenutku okupator raspolagao.<ref>Радосав Р. Туцовић, Полицијски репресивни апарат нацистичке Немачке и његови домаћи инструменти: Анализа делатности Драгомира Јовановића и Аугуста Мајснера у окупираној Србији (1941–1944). Докторска дисертација, Филозофски факултет Универзитетa у Београду, 2021, стр. 292.</ref> === Nemačka ocena Mihailovića === [[Datoteka:First Vrede sa četnicima.jpg|thumb|Nemački kapetan Wrede i četnički komandanti [[Nikola Kalabić]], Dragoslav Račić i [[Neško Nedić]], nakon potpisanog sporazuma o zajedničkoj borbi protiv partizana, u Topoli 11. avgusta 1944. (''nemački izvor'')<ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_536.jpg Wredeova zabeleška str.1]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_537.jpg Wredeova zabeleška str.2]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_538.jpg Wredeova zabeleška str.3]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_539.jpg Wredeova zabeleška str.4]</ref>]] Neposredno uoči sastanka između Nedića i Mihailovića, u [[Topola|Topoli]] se 11. avgusta 1944. odigrao sastanak između predstavnika nemačke komande Jugoistoka i predstavnika Draže Mihailovića, na kome je major [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] [[Dragoslav Račić]] uverio nemačke predstavnike u spremnost na saradnju Mihailovićevog pokreta sa nemačkim okupatorom: {{izdvojeni citat|Političko zauzimanje stava Draže Mihailovića i njegovog pokreta potpuno se izmenilo. Oni su spremni da u potpunosti sa nama sarađuju. Oni predlažu stvaranje jednog nacionalnog fronta koji bi obuhvatio Srpsku državnu stražu, Srpski dobrovoljački korpus, formacije Draže Mihailovića i sve nacionalne snage orijentisane protiv komunista. Pokret Draže Mihailovića je spreman da ide u celosti u ovaj front. Osnovni zadatak je opšta mobilizacija i stvaranje jedne srpske nacionalne armije, za uništenje komunizma u Srbiji. Kada komunizam u Srbiji bude pobeđen, DM—pokret je spreman da se uključi prema naređenju nemačkog rukovodstva na Balkanu i ma gde drugo.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=535&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000501.]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_227.htm Zbornik NOR-a, XIV/4, Beograd, 1985.], str. 1069.</ref>}} Na istom sastanku, kapetan knez Vrede (Rittmeister Fürst Wrede) sumirao je prijedloge predstavnika Draže Mihailovića na sljedeći način: {{izdvojeni citat|1) DM želi da razgovara sa opunomoćenikom [[adolf Hitler|firera]] za jugoistočni prostor. 2) On teži okupljanju svih nacionalnih srpskih snaga. 3) Mobilizacija i naoružavanje svih za oružje sposobnih Srba za borbu protiv komunizma. Naoružavanje i vođstvo pod nemačkim Vermahtom. 4) DM moli da sam ostane u ilegali. 5) Pripadnici DM—pokreta ne treba da budu u nemačkim uniformama. 6) Mesto sastanka ne treba ni u kom slučaju da bude Beograd ili neki veći grad.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_227.htm Zbornik NOR-a, XIV/4, Beograd, 1985.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230818195525/https://www.znaci.org/00001/4_14_4_227.htm |date=2023-08-18 }}, str. 1070.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=536&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000502—000503.] <br /> ({{jez-njem|"1.) DM wünscht mit dem Bevollm. des Führers für den Südostraum zu sprechen. </br> 2.) Er fordert Zusammenschluss aller nat. serb. Kräfte. </br> 3.) Mobilisierung und Bewaffnung aller waffenfähigen nat. Serben zum Kampf gegen den Kommunismus. Ausrüstung und Führung durch die deutsche Wehrmacht. </br> 4.) DM bittet selbst illegal bleiben zu können </br> 5.) Die Angeh. der DM–Bewegung sollen nicht in dt. Uniform gekleidet werden. </br> 6.) Ort der Zusammenkunft soll keinesfalls Belgrad oder eine grössere Stadt sein."}})</ref>}} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg|thumb|175px|Vođa [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]] [[Adolf Hitler]] smatrao je Dražu Mihailovića nepouzdanim i dopuštao je samo taktičku saradnju sa četnicima u borbi protiv partizanskog pokreta.]] Sledeće sedmice, 18. avgusta je održan sastanak na najvišem nivou u nemačkoj komandi Jugoistoka. Tu su još jednom sumirani Mihailovićevi predlozi: {{izdvojeni citat| a) Bezuslovno obećanje, da nijedan nemački vojnik neće biti napadnut od četnika. Davanje talaca.<br/> b) Zajednička borba isključivo protiv komunista u cilju uspostavljanja mira i reda. Nemci i četnici ne moraju biti neprijatelji. <br/> c) Neprijatelj br. 1 su komunisti i svi oni koji ih podržavaju ili ne sadejstvuju u borbi protiv komunista. <br/> d) Draža Mihajlović moli, da ga se privuče organizovanju Srpskog dobrovoljačkog korpusa i organizovanju Dobrovoljačkog korpusa. <br/> e) Bilo kakva veza s partizanima je nemoguća.<br/> f) Draža Mihailović moli da se stvori prijateljskije raspoloženje, da bi se oslobodilo četnike, koji su uhapšeni u Srbiji, bez posredovanja četnika. <br/> g) U slučaju invazije nema borbe protiv Nemaca. Borba protiv komunista će se produžiti. Četnici hoće da spreče vezu partizana s invazionim trupama. <br /> h) Draža Mihajlović nema veze s Englezima. On i ne želi više da je ima, odgovarajući engleskom držanju prema srpskom narodu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=570&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000565—000566.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Das Verhandlungsangebot des DM sieht folgende wesentlichen Punkte vor: </br> a) Unbedingtes Versprechen, kein deutscher Soldat werde von Cetniken überfällen. Geiselgestellung. </br> b) Gemeinsamer Kampf ausschliesslich gegen Kommunisten zur Herstellung von Ruhe und Ordnung. Deutsche und Cetniken brauchen nicht Feinde zu sein. </br> c) Feind Nr. 1 sind Kommunisten und alle, die sie unterstützen oder im Kampfe gegen Kommunisten nicht mitwirken. </br> d) DM bittet, ihn zu Ausbau des SFK und Aufbau Freikorps heranzuziehen. </br> e) Irgendeine Verbindung mit Partisanen ist unmöglich. </br> f) DM bittet zur Hebung freundschaftlicher Stimmung um Freilassung der in Serbien verhafteten Cetniken ohne Vermittlung der Cetniken. </br> g) Im Invasionsfall kein Kampf gegen Deutsche. Kampf gegen Kommunisten wird weitergeführt. Verbindung der Partisanen zu Invasionstruppen wollen Cetniken verhindern. </br> h) DM ohne Verbindung zu Engländern. Er will auch keine mehr haben, entsprechend engl. Verhalten gegen serb. Volk."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm Zbornik NOR-a, XIV/4, Beograd, 1985.], str. 1072.</ref>}} Na sastanku je specijalni nemački izaslanik za Balkan [[Hermann Neubacher]] ocenio da obećanja Draže Mihailovića u pogledu lojalnog držanja treba uzeti ozbiljno, pošto je dokazao on „da je toliki antikomunista, da je usprkos engleskim ponudama dao prednost prosjačenju kod okupatora pred slogom s crvenom stranom“. Ovi pregovori završili su formulisanjem inicijative za formiranje srpske armije od 50.000 ljudi za borbu protiv komunizma kojom bi rukovodio [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]], a koju bi opremila nacistička Nemačka. U izvještaju sa sastanka naglašava se da „treba pozdraviti predlog za formiranje srpskog jedinstvenog fronta“,<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm Zbornik NOR-a, XIV/4, Beograd, 1985.], str. 1072-1080.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=584&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000579.] <br/> ({{jez-njem|"Der Vorschlag zur Bildung einer serbischen Einheitsfront ist zu begrüssen."}})</ref> te zaključuje sljedeće: {{izdvojeni citat|Svaki dogovor s D. Mihailovićem mora da dovede do odluka koje će imati naročiti profil. Namera D. Mihailovića, da sam ostane u pozadini a Nedića da upotrebi kao reklamnu tablu, politički nam nije nepoželjna.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=578&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000573.] <br/> ({{jez-njem|"Jede Besprechung mit D.M. muss zu profilierten Entscheidungen führen. Die Absicht D–M.'s, selbst im Hintergrund zu bleiben und Nedic als Aushängeschild zu benutzen, ist uns politisch nicht unerwünscht."}})</ref>}} U dnevnom izvještaju Operativnog odeljenja [[Beograd]] — [[Dedinje]] [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 17. avgusta 1944, konstatuje se da „vojno-politička situacija na Jugoistoku trenutno se karakteriše sa dva teška vojnopolitička problema“, te da je drugi „problem“ — četnička ponuda kvislinškim i okupacionim vlastima: {{izdvojeni citat|Ponuda Draže Mihailovića da se četničke jedinice potčine nemačkom komandovanju za zajedničku borbu protiv komunista i njegov zahtev za oružjem. Draža Mihailović se pri tom oficijelno priključio ministru predsedniku Nediću, koji je bio zamolio za razgovor sa komandantom Jugoistoka. Prijem srpskog ministra-predsednika Nedića kod komandanta Jugoistoka utvrđen je za 17. 8. uveče. Pre toga održan je razgovor, pod rukovodstvom general-feldmaršala barona fon Vajksa, o ponudi za pregovore Draže Mihailovića. Učesnici ovog sastanka su bili: Gospodin general-feldmaršal baron fon Vajks, naročiti opunomoćenik Ministarstva inostranih poslova ministar Nojbaher, vojnoupravni komandant Jugoistoka general pešadije Felber, general-major Gajtner, načelnik Operativnog odeljenja generalštabni pukovnik Zelmajer, koji zastupa načelnika štaba komandanta Jugoistoka, načelnik Obaveštajnog odeljenja generalštabni potpukovnik Harling, ađutant komandanta Jugoistoka potporučnik Riter. Gospodin komandant i ministar Nojbaher izjasnili su se za prihvatanje ponude o pregovorima sa Dražom Mihailovićem.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1094&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frames no. 000952—000953.]</ref>}} General [[Hermann Behrends]], viši vođa [[Schutzstaffel|SS]] i policije u okupiranoj Srbiji, u izvještaju poslatom Vrhovnoj komandi Wehrmachta za period od 1. do 31. avgusta 1944. godine, svojim pretpostavljenim dostavlja podatke o sastanku Nedića sa Mihailovićem, kao i o Nedićevom zahtjevu za formiranjem „srpske nacionalne vojske“ upućenom Komandi Jugoistoka: {{izdvojeni citat|Crvena opasnost, koja počinje sve više da preti, a prema kojoj se srpski narod i danas još u svojoj pretežnoj većini drži negativno, ubrzala je, pre svega, u nacionalnim krugovima razvoj, koji pod zanemarivanjem svih dosada postojećih suprotnosti, hoće da stvori mogućnost efikasne odbrane stvaranjem jednog nacionalnog bloka. Kako kod pokreta DM, tako i kod rukovodstva Srpskog dobrovoljačkog korpusa, ispoljile su se u izveštajnom periodu težnje istoga pravca i u velikoj meri dovele do zbližavanja između ovih dosada neprijateljskih nacionalnih grupa. Takođe i Nedićeva vlada je u toku ovog razvoja otkrila svoje dosada manje ili više ilegalne veze sa pokretom DM-a i sada uspostavila zvaničan dodir sa pokretom DM-a. Ovaj osnovni unutrašnjo-politički preokret došao je do vidljivog izraza sastankom između ministra pretsednika Nedića i Draže Mihajlovića, koji je održan 12 i 13.8. u Donjoj Šatornji. Prilikom ovog razgovora očigledno je došlo do sporazuma, koji je imao za posledicu da se srpska vlada sada u velikoj meri i javno identifikuje sa željama pokreta DM-a. Nekoliko dana docnije, usledila je poseta cele vlade Vojnom zapovedniku za Jugoistok, prilikom koje je ministar pretsednik Nedić ultimativno tražio formiranje, opremanje i naoružavanje jedne srpske nacionalne vojske od približno 50.000 ljudi, čiji bi temelj, izgleda, obrazovao Srpski dobrovoljački korpus, a u koju bi se uključili borbeni odredi pokreta DM.<ref name="ReferenceK">[https://znaci.org/00003/522.htm ''Nemačka obaveštajna služba'', knjiga VIII, Beograd, 1956], dokument br. 312, strane 903—921.</ref>}} General Behrends je zabilježio i da se u [[Šumadija|Šumadiji]], nadomak [[Beograd]]a, provodi „velika akcija“ protiv jedinicâ NOVJ, u kojoj učestvuju združene snage [[Nikola Kalabić|Kalabićevih]] četnika, kvislinških trupâ i okupatora: {{izdvojeni citat|''Situacija kod neprijatelja u Srbiji'': ''Okrug Beograd'': <br /> ''Komunisti'': Znatno pojačana dejstva Šumadijske, Kosmajske i Podunavske brigade u prostoru Sopot — Lazarevac — Aranđelovac — Azanja — Drugovac. Prepadi na opštine, uništenje znatnog broja vršalica, ubistva činovnika i pojedinih seljaka. U dva maha infiltriranje komunističkih bandi iz Srema u jačini od 150—200 ljudi preko Save na prostoru zapadno od Umke. Obrazovanje baza komunističke delatnosti na planini Kosmaj kao i u prostoru Azanje. ''DM'': Neprekidne borbe protiv gore navedenih komunističkih bandi. Velika akcija komandanta DM-a, majora Kalabića, sa oko 4.000 ljudi, potpomognuta Srpskim dobrovoljačkim korpusom — Srpskom državnom stražom i nemačkim jedinicama, još je u toku.<ref name="ReferenceK">[https://znaci.org/00003/522.htm ''Nemačka obaveštajna služba'', knjiga VIII, Beograd, 1956], dokument br. 312, strane 903—921.</ref>}} I Hermann Neubacher se u svojim memoarima osvrnuo na uspostavljanje »antikomunističkog fronta«, kao i na sastanak Nedića i Mihailovića: {{izdvojeni citat|Crvena armija napredovala je i približavala se granicama Srbije, Tito je postajao sve moćniji na čitavom jugoslovenskom prostoru, pa je u toj situaciji Nedić hteo da sebi osigura pozicije time što će da se poveže sa svojim jačim, nacionalističkim konkurentom, sa Dražom. S druge strane, Mihailoviću je, takođe, bio potreban Nedić, premda ga nije ozbiljno uzimao kao budući faktor moći, ali se nadao da će uz njegovu pomoć da se dokopa nemačkog oružja, pre nego što započne povlačenje Vermahta iz Srbije. U avgustu 1944. došlo je do susreta Nedića i Draže Mihailovića. Oni su se sreli u prostoriji koja je bila potpuno zamračena. Na taj način, niko od njih dvojice nije mogao da dokaže da su se stvarno sreli. I ovo je tipično za balkanske metode zavere. Komunisti su pretili da će da zavladaju celom zemljom, i zato je Mihailović zahtevao od Nedića da mu pruži finansijsku pomoć, te da pokuša sve da bi od Nemaca dobio toliko oružja da može da naoruža pedeset hiljada svojih pristalica. Na taj bi se način Nedić iskupio kod četnika i boraca pokreta otpora, jer je prethodno godinama sarađivao sa Nemcima. Tako bi se stvorio zajednički antikomunistički front.<ref>[https://www.znaci.org/00001/172.htm Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], Službeni list SCG, Beograd, 2005, strane 158—159.</ref>}} Zabrinutost najviših njemačkih instanci uslovljena prodorom snaga [[NOVJ]] s juga, tj. iz pravca [[Crna Gora|Crne Gore]], bila je očigledna. U procjeni situacije u Srbiji od 9. avgusta 1944. godine, feldmaršal [[Maximilian von Weichs]], komandant Jugoistoka, zapisuje sljedeće: {{izdvojeni citat|U Srbiji upad više Titovih operativnih jedinica. U prostoru između Ibra i Morave jake crvene snage iz Crne Gore nalaze se u napredovanju protiv četničkih jedinica, policije, Srpskog dobrovoljačkog korpusa i bugarskih bataljona koji su im bačeni u susret. Radi se, što više ne predstavlja neki znak pitanja, o II korpusu sa oko 3 crvene divizije. Crvena 37. divizija nalaza se trenutno u napredovanju iz prostora severno od Prijepolja za Ivanjicu. Treba računati da će ona ubrzo dostići odsek Ibra severno od Ušća. Divizijama XII korpusa je pošlo za rukom, kako im je bilo i naređeno, da krenu maršem u pravcu severnog dela Crne Gore. Uprkos preduzetog gonjenja od strane 7. SS-divizije, mora se računati sa njihovim prispećem u predeo Pljevalja u toku par dana. Ukratko, dobila se slika o jednom velikom i skoro planskom toku Titove ofanzive, koja je već dugo očekivana u cilju zauzimanja južnog dela Srbije, čak i ako su pojedinačne jedinice koje učestvuju potučene i mada se XII korpus bori sa velikim poteškoćama oko snabdevanja. Na osnovu podataka iz pouzdanih izvora, može se zaključiti da crvene snage koje su prispele u Srbiju, posle njihovog sjedinjenja sa jedinicama Glavnog štaba Srbije, žele da se učvrste sa obe strane železničke pruge Stalać — Niš — Đevđelija i da glavne saobraćajne arterije Jugoistoka potpuno prekinu, te da južni deo Srbije isključe od svih uticaja četnika DM, kako bi ga učinili oblašću komunističkog gospodarenja.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1065&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frames no. 000923—000924.]</ref>}} Nemačke snage u Srbiji sve do kraja leta 1944. nisu bile dovoljno velike kako bi same uspešno mogle zaustaviti nekoliko partizanskih ofanziva. Zbog toga je nemački okupator bio prinuđen da angažuje snage [[Bugari|bugarskog]] okupatora, zatim snage [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]], [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]] i [[Srpska državna straža|SDS]]. O značaju koje su snage JVuO, SDK i SDS odigrale u ovim borbama kao pomoćne nemačke snage, svedoči jedan sumarni nemački izveštaj iz druge polovine avgusta 1944. u kome se navode gubici SDK, SDS i „lojalnih četnika” (jedinice JVuO koje su sarađivale sa okupatorom u vojnim akcijama) od 15. marta do 15. avgusta 1944. U izveštaju se navodi da su snage „lojalnih četnika” u tom razdoblju imale gubitke od 1.749 poginulih, 2.089 ranjenih i 120 nestalih, snage SDS (skupa sa [[Srpskom graničnom stražom]]) imale su gubitke od 160 poginulih, 120 ranjenih i 28 nestalih, dok su dobrovoljci izgubili 140 vojnika, uz 312 ranjenih i 89 nestalih.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=978&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000968.]</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 116.</ref><ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 200.</ref> U izvještaju Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka upućenom 15. avgusta 1944. komandi Jugoistoka, navodi se sljedeće: {{izdvojeni citat|Sada je u toku formiranje nacionalnog srpskog jedinstvenog fronta protiv komunizma sa ciljem potpunog razumevanja između Nedićeve vlade i pokreta D. M. da se zajedničkom borbom spreči boljševizacija Srbije. Za vođenje ove borbe, uz formiranje nacionalne srpske armije, zahteva se od nemačkog Vermahta pomoć u opremi i naoružanju. Dok će onda vojni delovi srpskog nacionalnog pokreta biti spremni da se bezuslovno stave pod nemačku komandu, dotle je držanje političkog sektora još nejasno.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_109.htm Izveštaj Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka od 15. avgusta 1944. komandantu Jugoistoka o vojno-političkoj i privrednoj situaciji u Srbiji]</ref>}} Hermann Neubacher je, kao pristalica elastičnije politike prema Mihailoviću, sugerisao preko komande Jugoistoka da se od zaplijenjenog oružja, koje se nalazilo u [[Mađarska|Mađarskoj]], izvjesna količina dodijeli Mihailoviću. U izvještaju upućenom 16. avgusta 1944. [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]], ministru inostranih poslova Reicha, Neubacher posebno naglašava: {{izdvojeni citat|Treba pretpostaviti da se Draža Mihailović poslednjih nedelja preko posrednika u velikoj meri složio i s Nedićem o opasnosti situacije i o potrebi za zajedničkim nastupanjem nacionalnih trupa. U svakom slučaju, i Nedić sa svojim sledbenicima ne vidi, već na osnovu slabljenja sopstvenog političkog položaja u zemlji, sada nikakav drugi put za spasavanje nacionalnog srpstva do pakta sa Dražom Mihailovićem.<ref name="ReferenceE">[https://znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref><ref>AVII, Mikroteka, N—T—312, rolna 780, snimak 371754.</ref>}} Milan Nedić se 18. avgusta 1944. na zajedničkoj sednici kvislinške vlade sa nemačkim glavnim komandantom za Jugoistok, garantovao je da će se pokret pod komandom generala Mihailovića suzdržati od "neprijateljskih dejstava protiv Nemaca". Nedić je garantovao nemačkom okupatoru: {{izdvojeni citat|Ljudstvo Draže Mihailovića u buduće će osiguravati bezbednost cesta, železnice, transporta žita, rudnika i ostale pogone koji su od značaja za Nemce. Srpske nacionalne jedinice su pod Nedićevom komandom, koga priznaje pokret Draže Mihailovića, spremne za odlučnu borbu protiv komunizma. Nedić je istovremeno izjavio da je samo u tom slučaju sposoban da preuzme odgovornost vlade, u koliko bude bezodvlačno potpomognut nemačkim oružjem...<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_230.htm Zbornik NOR-a, XIV/4, Beograd, 1985.], str. 1081.</ref>}} U ratnom dnevniku<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref> komande Grupe armija »F« se navodi da se vrše posljednje pripreme za sastanak na vrhu u Berlinu (Hitler — Neubacher — von Weichs): {{izdvojeni citat| 20. 8. 1944 Operativno odeljenje Beograd — Dedinje 18.15 časova: Generalštabni major Brudermiler saopštava generalštabnom pukovniku Zelmajeru telefonski da je Vrhovna komanda Vermahta saglasna sa svim predlozima i da će tu svoju saglasnost potvrditi i telegramom. Na pitanje generalštabnog majora Brudermilera po predmetu ponude Nedić—Draža Mihailović, generalštabni pukovnik Zelmajer mu je odgovorio da je komandant Jugoistoka dopisom Obaveštajno odeljenje/oficir Abvera str. pov. 6630/44 od 19. 8. 44 (uporedi operacijski dnevnik, prilog 143/VIII) izvestio Vrhovnu komandu Vermahta sledeće: 1.) šta je Draža Mihailović zahtevao preko Nedića, 2.) stav po ovom komandanta Jugoistoka, 3.) da general-feldmaršal baron fon Vajks i ministar Nojbaher žele da zajedno podnesu referat Fireru.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1110&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000968.]</ref>}} U zabilješkama koje je osoblje komandanta Jugoistoka feldmaršala [[Maximilian von Weichs|Maximiliana von Weichs]]a pripremilo za njegov sastanak s Hitlerom 22. augusta 1944. godine, razmotrena je vojno-politička situacija u Srbiji i Jugoslaviji. U dokumentu se daje ocjena dosadašnjih odnosa generalâ Nedića i Mihailovića i tvrdi da, iako je imao stanovite zadrške prema generalu Mihailoviću, general Nedić sada postao jedan od Mihailovićevih zagovornika pred Nijemcima, tako da se konačno može reći da postoji ujedinjeni srpski antikomunistički front u kojem Mihailović ima podršku više od „90% svih Srba“.<ref name="ReferenceH"/><ref>Mikrofilm br. T-311, rola 195, snimak 961.</ref> U vrijeme kad je von Weichs morao napustiti Beograd da podnese izvještaj Hitleru, došlo je do sastanka između Nedića i Mihailovića. Prema obavijesti<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=973&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000963.] <br /> ({{jez-njem|"DM will sich aus Rücksicht auf die eigene Bevölkerung und im Hinblick auf die Zukunft wie bisher zurückhalten. Er will den Kampf gegen den Kommunismus führen, die politischen Bindungen zur Besatzungsmacht sollen Reservat des Minister-präsidenten sein und bleiben."}})</ref> koju je primio von Weichs, položaj dvojice generala u ovoj novoj kombinaciji bio je politički uvjetovan: {{izdvojeni citat|Iz obzira prema srpskom narodu i s obzirom na budućnost, Draža Mihailović će kao i do sada ostati u pozadini. Borbu protiv komunizma vodit će ipak on, dok će političke veze sa okupacionom silom i dalje ostati u domeni predsjednika vlade Nedića.}} U ratnom dnevniku Vrhovne komande [[Wehrmacht]]a za 22. avgust 1944. godine, preneseni su zaključci sa sastanka održanog u [[Berlin]]u između Adolfa Hitlera, Hermanna Neubachera i Maximiliana von Weichsa. Hitler je odbacio ideju Neubachera i von Weichsa o naoružavanju armije od pedeset hiljada ljudi, zato što je po interese [[Treći Reich|Velikonjemačkog Reicha]] smatrao opasnim potpuno zbližavanje Nedića i Mihailovića, dozvolivši ipak da se „delimično ispune srpske želje“: {{izdvojeni citat|Nojbaher i general fon Vajks predočili su Fireru stanje u Srbiji: očekivani upad Tita u Srbiju i skoro povlačenje bugarskog okupacione vojske iz Srbije biće veoma nepovoljno po Vermaht, jer naše snage u Srbiji danas nisu dovoljne da se efikasno suoče sa novonastalom situacijom. Četnici su u Srbiji od marta do avgusta 1944. izgubili u borbama sa komunistima oko 5.000 boraca, a prema nemačkoj okupacionoj sili u poslednje vreme nisu više neprijateljski raspoloženi. Oko 10.000 četnika bore se zajedno sa nemačkim trupama u južnoj Srbiji i to pod komandom nemačkog majora Vajela. Da je došlo do jedinstva između Nedića i Mihailovića znači da je došlo do ujedinjenja svih Srba i obojici to obezbeđuje podršku 90% naroda.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta (“Susret Tita sa Čerčilom u Rimu“)}} Dakle, uprkos zalaganju nemačke komande Balkana, nemački vrhovni vođa [[Adolf Hitler]] je 22. avgusta 1944. odbacio Mihailovićevu inicijativu, ocenjujući da će to oružje "jednom kasnijom prilikom biti upravljeno protiv Nemaca." On je odobrio samo taktičku saradnju sa četnicima.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr/%D0%A1%D0%BB%D1%83%D0%B6%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%A5%D0%B8%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%BE_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%9A%D0%B5_%D1%81%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_22.8.1944 Službena beleška sa referisanja Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22.8.1944.]{{dead link}}</ref> 28. avgusta 1944, Operativno odjeljenje Beograd — Dedinje Armijske grupe »F« obavještava nadležne u Berlinu da Nedić, i pored Hitlerove suzdržanosti, insistira na ustupanju neophodnog oružja četnicima: {{izdvojeni citat|Kod srbijanskih četnika nervoza je u porastu zbog razvoja situacije u Rumuniji i Bugarskoj. Predsednik vlade Nedić je ipak juče izjavio da će i dalje ostati lojalan prema nama (generalštabni potpukovnik fon Harling: Nedić vrši najoštriji pritisak da se izda obećano oružje odredima Draže Mihailovića).<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=24&rec=311&roll=191 NARA, T311, Roll 191, frame no. 000018.] <br /> ({{jez-njem|"Bei dem serbischen Cetniks zunehmende Nervosität infolge der Entwicklung der Lage in Rumänien und Bulgarien. Ministerpräsident Nedic hat jedoch gestern erklärt, dass er weiter zu uns lojal stehen werde. (Oberstlt.i.G.v.Harling: Nedic drängt schärfstens nach zugesagter Waffenlieferung an die DM—Verbände.)"}})</ref>}} Nasuprot Hitlerovom mišljenju, Nojbaher je [[30. 8.|30. avgusta]] i dalje tvrdio da Draža Mihailović, poput Milana Nedića, verno služi nemačkim interesima, i da se "do danas trudio da ne zauzme neprijateljsko držanje prema okupatoru". To isto smatra i za ostale vodeće Srbe, koji su se, pod parolom »dajte nam oružje — onda pripadamo Vama«, lojalno držali.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/4_14_4_231.htm |title=Zabeleška obaveštajne grupe nemačkih komandi na Jugoistoku od 30. avgusta 1944. sa savetovanja u štabu komande Jugoistoka o aktuelnim pitanjima saradnje sa Dražom Mihailovićem i razvoju celokupne situacije na području Jugoistoka |publisher=Znaci.net |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref> === Posljedice sporazuma === [[26. 8.|26. avgusta]] 1944. godine [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|Jugoslovenska izbeglička vlada]] priznala je [[Josip Broz Tito|Tita]] za svog legitimnog predstavnika i vođu, a [[Ivan Šubašić]] je zadržao mesto predsednika Jugoslovenske izbegličke vlade. Vrhovna komanda njemačkih oružanih snaga zapazila je tom prilikom: {{izdvojeni citat|Sporazum Tita sa londonskom vladom u izbjeglištvu značio je težak, ako ne i smrtonosni, udarac za Nedićevu vladu i četnike.<ref name="Živković"/> <br /> ({{jez-njem|"Die Einigung Titos mit der Londoner Exilregierung bedeutete einen schweren, wenn nicht tödlichen Schlag für die Regierung Nedic und die Cetniks."}})}} Na osnovu avgustovskog sporazuma sa Nedićem, Mihailovićevim četnicima je isporučena veća količinu oružja, municije i opreme, iz nemačkih magacina.<ref name="Saslušanje"/> Odluka o objedinjavanju svih domaćih antipartizanskih snaga i njihovom ulasku u sastav JVuO donijeta je na sastancima između predstavnika kvislinške vlade i kvislinških vojnih formacija sa predstavnicima JVuO, održanim početkom septembra, najprije u [[Beograd]]u, potom u [[Pranjani]]ma. Na inicijativu Nedićevog ministra prosvete [[Velibor Jonić|Velibora Jonića]], 2. septembra održan je u Beogradu sastanak na kome su se okupili komandant SDK general [[Kosta Mušicki]], komandant SDS general [[Borivoje Jonić]], bivši komandant SDS general [[Stevan Radovanović]], povjerenik JVuO za Beograd Ivan Pavlović, [[Boško Bećarević]], šef Antikomunističkog odseka Specijalne policije Uprave grada Beograda, kao i upravnik grada Beograda [[Dragomir Dragi Jovanović]]. Prema Jonićevu svjedočenju pred istražnim organima po završetku rata, glavna tema sastanka je bilo vojničko objedinjavanje i izrada zajedničkog plana za „odbranu Beograda i sprečavanje nereda na taj način što će se onemogućiti pobuna komunista i simpatizera NOP-a u Beogradu, što će se oduzeti od Nemaca vojni i značajni objekti da ne bi bili bačeni u vazduh, jednom rečju da se Beograd vojnički osvoji i na taj način spreči ulazak NOV-a i Crvene Armije... Računalo se posle toga da se pozove i kralj, obrazuje vlada i cela Jugoslavija stavi pod njegovom upravom...“<ref>Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, [[Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu]], 2020, str. 240-241.</ref> Istog dana, neposredno nakon ovog sastanka, komandant SDS Borivoje Jonić (rođeni brat ministra Velibora Jonića) izdao je „Instrukciju za rad SDS“. General Borivoje Jonić navodi da se „jednodušno i spontano, ceo Srpski narod opredelio za Kralja, monarhiju i slobodnu i nezavisnu državu, zasnovanu na demokratskim principima“. U „Instrukciji“ piše: {{izdvojeni citat|U vezi s tim i sve današnje oružane Srpske snage ujedinjene su i bore se na braniku Srpskog nacionalizma. Svaka Srpska nacionalna oružana snaga ima za sobom svoj rad, život i borbu. Svaka od njih imala je i opravdanih razloga za svoje ustrojstvo i današnje postojanje. Sve postojeće male razlike u zadatku i dodeljenoj ulozi u završnici ovog rata nestale su, '''TAKO DA DANAS IMAMO JEDNU JEDINSTVENU I NEDELJIVU SRPSKU VOJSKU''', sa kojom hteli — ne hteli, moraju računati svi naši prijatelji i neprijatelji... U ostvarenju postavljenog jednog cilja, vođeni jednom idejom vodiljom, jednodušni i ujedinjeni, svi Srpski oružani odredi — '''NACIONALNI ČETNICI, STRAŽARI, GRANIČARI, DOBROVOLJCI I GARDISTI''', dobili su i u završnici rata svaki svoju ulogu i svoj zadatak... Na Srpsku državnu stražu se računa da ona u interesu Kralja, Otadžbine i naroda mora svoj zadatak u potpunosti da izvrši.<ref>Vojni arhiv, Nedićeva arhiva, 140–4–3, Instrukcija za rad SDS, 2. septembar 1944.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 241.</ref>}} Već narednog dana, 3. septembra, general Jonić je izdao naredbu u kojoj najprije konstatuje da „u poslednje vreme dešava se, da pojedini oficiri i ostali pripadnici SDS, dobijaju neposredno naređenje od pojedinih četničkih komanada na terenu da pređu na službu u četničke jedinice“. Stoga, general Jonić podcrtava svojim potčinjenim da je „Načelnik štaba Vrhovne komande, armiski đeneral Gospodin Draža Mihailović saopštio Pretsedniku Srpske vlade: da oficiri i svi ostali pripadnici SDS imaju ostati na službi u SDS, da nije potrebno da pomenuta lica prelaze u sastav četničkih jedinica bez njegovog zahteva upućenog Pretsedniku Srpske vlade i po dobivenoj saglasnosti Pretsednika Srpske vlade“.<ref>VA, NdA, 140–4–4, Komanda SDS svim štabovima i jedinicama SDS, 3. septembra 1944.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 242.</ref> Nakon sastanka od 2. septembra, 6. septembra je uslijedio novi sastanak. Na poziv ravnogorske komande Beograda, u selo Pranjani (nedaleko od [[Ravna gora|Ravne gore]], blizu [[Čačak|Čačka]]) su došli predstavnici svih kolaboracionističkih vojnih formacija na sastanak sa Dražom Mihailovićem. Predstavnik SDK je bio kapetan Radoslav Protić, ispred SDS je bio prisutan major Ljubiša Mikić, dok je [[Srpsku graničnu stražu]] predstavljao major Dragiša Jevtić. Pored Mihailovića, ispred Vrhovne komande JVuO, sastanku su prisustvovali potpukovnici [[Mirko Lalatović]] i [[Luka Baletić]]. Kako navodi [[Dimitrije Ljotić|Ljotićev]] sekretar [[Boško Kostić]], Mihailović je tada donio odluku o objedinjavanju svih „nacionalnih snaga“ i njihovom ulaženju u sastav Jugoslovenske vojske u otadžbini. Sve tri kolaboracionističke formacije trebalo je privremeno da zadrže svoju strukturu i starješinski kadar.<ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 242—243.</ref> Kostić bilježi i riječi Draže Mihailovića sa sastanka: {{izdvojeni citat|Ovom prilikom đeneral Draža Mihajlović je rekao delegatima: <br /> „Vi legalni odredi treba da činite jezgro naše buduće vojske...“<ref>Boško N. Kostić, Za istoriju naših dana — Odlomci iz zapisa za vreme okupacije, Lil (Francuska), 1949, str. 165.</ref>}} [[6. 9.|6. septembra]] [[1944]]. [[Srpska državna straža]] je stavljena pod komandu generala [[Dragoljub Mihailović|Dragoljuba Mihailovića]].<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_61.htm Zbornik NOR-a, XIV/4, Beograd, 1985.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221024030236/https://www.znaci.org/00001/4_14_4_61.htm |date=2022-10-24 }}, str. 211-212.</ref> Sjutradan je general [[Miroslav Trifunović|Miroslav Trifunović Dronja]], četnički komandant Srbije, radiogramom obavijestio Dražu Mihailovića: {{izdvojeni citat|Na dan 6. septembra 1944. javio mi se komandant Srpske državne straže đeneral Borivoje Jonić, koji mi je stavio pod komandu Srpsku državnu stražu. To isto je učinio i đeneral Kosta Mušicki sa svojim dobrovoljcima.<ref name="ReferenceC">[https://znaci.org/00001/11_73.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje OBMANE DRAŽE MIHAILOVIĆA]</ref>}} Samo dan ranije, general Draža Mihailović primio je u Koceljevi kod [[Šabac|Šapca]] generala Kostu Mušickog i razgovarao s njim o koordiniranju dejstava snagâ JVuO i SDK u borbi protiv NOVJ.<ref name="Milan Borković 1944">[http://www.znaci.org/00001/155_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604192713/https://znaci.org/00001/155_4.pdf |date=2023-06-04 }}, str. II/337.</ref><ref>Boško N. Kostić, n. d., str. 166.</ref> General Miroslav Trifunović je 7. septembra 1944. obavijestio potčinjene da je Srpska državna straža u potpunosti integrisana u Mihailovićevu JVuO, i da će nadalje biti pod njegovom neposrednom komandom: {{izdvojeni citat|Pošto je SDS ušla u sastav naše vojske i dobila specijalan zadatak, to zabranjujem pozivanje i uzimanje oficira, podoficira i vojnika iz njenog sastava bez moga odobrenja. Isto tako zabranjujem uzimanje prevoznih sredstava i oružja SDS. Ako se gde desio koji slučaj pozivanja i uzimanja ljudstva, ono se ima odmah vratiti u svoju jedinicu. Naročito odmah vratiti oduzeto oružje i prevozna sredstva jer se na njih računa pri izvršenju datog im zadatka. Straža stoji u pogledu zadataka pod mojom komandom i ako se ima potrebe za njeno korišćenje tražiti ga od mene.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 127, registarski broj 38/1.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_61.htm Obaveštenje štaba Komande Srbije od 7. septembra 1944. potčinjenim jedinicama o ulasku jedinica Srpske državne straže u sastav četničkih jedinica pod komandom štaba Komande Srbije], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1985 – dokument broj 61.</ref>|General [[Miroslav Trifunović]], komandant Srbije JVuO}} Poslije sastanka u Pranjanima, 8. septembra 1944. godine, komandant Srbije JVuO general Miroslav Trifunović iznova je naredio da se „ništa ne uzima od Srpske državne straže“ jer „ovi delovi oružane sile imaju se smatrati kao naše jedinice. Svako vrbovanje, odvođenje i primanje pripadnika Državne i Granične straže ima se potpuno obustaviti.“<ref>Vojni arhiv Beograd, Četnička arhiva, 77–4–10.</ref><ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 312, fus. 831.</ref> I njemački je okupator registrovao stavljanje srpskih kvislinških formacijâ pod komandu generala Mihailovića. Tako će se na kraju jednog izvještaja o situaciji u okupiranoj Jugoslaviji od 8. novembra 1944, sačinjenog za potrebe [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] u vrijeme povlačenja s [[Balkan]]a, naći i sljedeći podatak: „Potvrđeno: General Jonić prenio 12. IX naređenje generala Mihailovića Srpskoj državnoj straži.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=707&rec=311&roll=189 NARA, T311, Roll 189, frame no. 001193.] <br /> ({{jez-njem|"Bestätigt: General Jonic, übermittelte 12.9. Befehle des General Mihajlovic an die SSW."}})</ref> Nakon što su jedinice [[Prvi proleterski korpus NOVJ|Prvog proleterskog korpusa NOVJ]] zauzele [[Požega|Požegu]], major [[Dragoslav Račić]], komandant [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrte grupe jurišnih korpusa JVuO]], elitne četničke formacije tokom [[Bitka za Srbiju|bitke za Srbiju]], izdao je potčinjenim komandantima sljedeće naređenje: {{izdvojeni citat|Prva, šesta i 37. komunistička divizija sa glavninom svojih snaga nalazi se južno od Užica u oblasti Čajetine. Sa prednjim delovima komunisti su blokirali Užice i zauzeli Požegu držeći i položaje između Požege i Užica. U Užicu nalaze se jedan bataljon Nemaca, jedan Bataljon Dobrovoljaca i bataljon SDS. Na Jelovoj Gori Zlatiborski korpus. U oblasti Karana naš četvrti jurišni korpus, a između Karana i Požege Zapadno Moravska grupa kapetana Miloševića. U Jančićima novoformirani prvi korpus. Iz Čačka danas su krenuli dva bataljona Nemaca. U Čačku kao rezerva ostaju dva bataljona dobrovoljaca. Četvrta grupa jurišnih korpusa izvršiće koncentrični napad na Požegu, gde će se koncentrisati naše snage i produžiti u pravcu Užica.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_58.htm Zapovest Štaba 4. grupe jurišnih korpusa od 4. septembra 1944. komandantima 1, 3. i 5. jurišnog korpusa i Šumadijske brigade za napad na jedinice 1. proleterskog korpusa NOVJ u rejonu Užičke Požege], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd, 1985 – dokument broj 58, strane 201—205.</ref>|Major [[Dragoslav Račić|Dragoslav S. Račić]], komandant [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrte grupe jurišnih korpusa JVuO]]}} Kako bi naglasio strateški značaj ponovnog zauzimanja Požege za održanje ravnogorskih četnikâ u Srbiji, njihovom ključnom uporištu, major Račić je istog dana (4. IX), kada je formirana operativna grupa od 1500 ljudi iz sastava 1. ravnogorskog korpusa JVuO, u direktivi<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 77, registarski broj 48/3.</ref> tim povodom zapisao: „Po padu Požege udruženim snagama očistiće se prostor do Užica odakle će se preduzeti opšta akcija svih antikomunističkih snaga prema Zlatiboru i prema Višegradu za tučenje komunističkih snaga i izbacivanje iz Srbije. Naša ideja manevra je tući komuniste u oblasti Požege i Užica, a potom prikupiti sve snage za dalje uništenje crvenih na prostoru Srbije... '''Prema tome borba u koju stupamo je odlučujuća za Srbiju, odlučujuća za Jugoslaviju i za ceo Balkan, jer od naše pobede ili poraza i od brzine rada zavisi da li će na naše tlo Amerikanci ili Sovjeti'''.“ U ovom periodu, ravnogorski odredi su pomagali i mobilizaciju snaga Vlade nacionalnog spasa. Prema naredbi od 25. avgusta 1944. ponovo je formiran 1. bataljon SDS u Beogradu. 3. septembra 1944, popunu u ljudstvu za 1. bataljon obezbijedio je kapetan [[Nikola Kalabić]], komandant [[Gorske garde]] JVuO. Ovaj je bataljon 5. septembra upućen u [[Sopot]], da bi već sljedećeg dana ušao u sastav JVuO. Na licu mjesta su od ovog bataljona stvorena dva i upućena ka [[Aranđelovac|Aranđelovcu]], ali su kasnije uništena od strane [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]].<ref>Kоста Николић, Историја Равногорског покрета 1941-1945, књига друга, Београд, 1999, стр. 243-244, 268.</ref><ref>Борис Томанић, Горска гарда Њ. в. краља Петра Другог у орашачком срезу. Формација, борбе, злочини. Војноисторијски гласник, Институт за стратегијска истраживања – Одељење за војну историју Министарства одбране Републике Србије, 2017, стр. 129.</ref> I u Šabačkom okrugu, shodno sporazumu sa komandantom III puka SDK, ravnogorske okružne vlasti su po naređenju majora Dragoslava Račića, komandanta Cersko-majevičke grupe korpusa JVuO, odobrile mobilizaciju 520 ljudi za popunu III dobrovoljačkog puka u [[Šabac|Šapcu]].<ref>AVII, Ča, kut. 77, reg. br. 42/3.</ref><ref>Бојан Б. Димитријевић, Војска Недићеве Србије 1941-1945, Београд, 2011, стр. 346.</ref> Kolaboracija jedinica Srpskog dobrovoljačkog korpusa sa snagama JVuO pod komandom Draže Mihailovića dostigla je vrhunac tokom ključne bitke za oslobođenje Srbije. Riječ je o [[Bitka na Jelovoj gori|bici na Jelovoj gori]], u kojoj su četnici bili poraženi te praktično izbačeni iz Srbije. Naime, u blizini [[Valjevo|Valjeva]], 11. septembra 1944. partizani su napali kolonu u kojoj se nalazio Dragoljub Mihailović, četnička Vrhovna komanda, [[Centralni nacionalni komitet]] i američka vojna misija sa pukovnikom [[Robert Harbold McDowell|McDowellom]] na čelu.<ref>[https://znaci.org/00001/40_72.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje SLOM NJEMAČKO-ČETNIČKE OBRANE U ZAPADNOJ SRBIJI]</ref> Jedinice NOVJ su nastavile da gone ovu četničku grupu i 13. septembra opkolili su Mihailovića na sektoru [[Divci]]—[[Mionica]]. Našavši se u gotovo bezizlaznoj situaciji, Mihailović se radio-vezom obratio za pomoć [[Kosta Mušicki|Kosti Mušickom]], komandantu SDK. General Mušicki je telefonom naredio III bataljonu Prvog puka SDK iz Valjeva da krene Mihailoviću u pomoć. Ljotićevci su stigli u posljednji čas i znatno pomogli četnicima s Mihailovićem na čelu da se izvuku iz partizanskog obruča i upute prema [[Koceljeva|Koceljevi]].<ref>Младен Стефановић, Збор Димитрија Љотића, Београд, Народна књига, 1984, стр. 287.</ref> Ovom prilikom, partizani su zaplijenili arhive četničke Vrhovne komande i Centralnog nacionalnog komiteta.<ref>[https://www.znaci.org/00001/77.htm Đorđe Orlović: Šesta lička proleterska divizija „Nikola Tesla“, Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd, 1990, str. 424.]</ref> [[Datoteka:Dimitrije Ljotić i supružnici Dragojla i Milovan Popović izlaze iz Zavoda za prinudno vaspitanje omladine.png|200px|mini|desno|Supružnici Dragojla i Milovan Popović u društvu Dimitrija Ljotića prilikom njegove posjete Zavodu za prinudno vaspitanje omladine u Smederevskoj Palanci.]] [[Milovan Popović]], upravnik [[Zavod za prinudno vaspitanje omladine|Zavoda za prinudno vaspitanje omladine]] u [[Smederevska Palanka|Smederevskoj Palanci]] i simpatizer Ljotićevog [[ZBOR]]-a, napustio je Zavod 10. septembra 1944. i pridružio se Mihailovićevim četnicima, dok je Zavod formalno prestao da postoji 3. oktobra 1944.<ref>Александар Стојановић, Завод за принудно васпитање омладине у Смедеревској Паланци: старе контроверзе и нова тумачења. Институт за новију историју Србије, 2016, стр. 61.</ref> 4. septembra 1944, upravnik Milovan Popović depešom obavještava Velibora Jonića, ministra prosvete i vera u vladi Milana Nedića: {{izdvojeni citat|Čast mi je izvestiti Vas da sam u vezi Vašeg strogo poverljivog akta br. 16 od 30 avgusta 1944 godine poslao danas u srpske oružane odrede po dobrovoljnoj prijavi i slobodnom izboru 104 pitomca i to: u Srpski dobrovoljački korpus 53, u Srpsku državnu stražu 26 i u odrede Draže Mihailovića 25.<ref>''Документи о издајству Драже Михаиловића — књига 1'', Државна комисија за утврђивање злочина окупатора и његових помагача, Београд, 1945, док. бр. 653, стр. 548.</ref>}} Prije rata, Milovan Popović se nalazio na čelu [[Antikomunističke lige]],<ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 498, фус. 187.</ref> a bio je i asistent na [[Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu|Filozofskom fakultetu]] u Beogradu. Popović je bio jedan od organizatora [[Antimasonska izložba|Antimasonske izložbe]] oktobra 1941. Zavod za prinudno vaspitanje omladine bio je specijalni logor za izolaciju i ideološku indoktrinaciju prokomunističke omladine, formiran od strane kvislinških vlasti u Smederevskoj Palanci, 22. septembra 1942. Osnivanje logora bilo je omogućeno Uredbom o prinudnom vaspitanju omladine (15. jul 1942), koju je potpisao predsednik kvislinške vlade Milan Nedić. Tokom dve godine postojanja logora, kroz to mesto za izolaciju prošlo je 1.270 omladinaca i omladinki, od kojih je skoro polovina bila iz Beograda (mahom aktivisti i aktivni simpatizeri srednjoškolske organizacije [[Savez komunističke omladine Jugoslavije|SKOJ]]-a). Zatvorena omladina je bila podvrgnuta sistematskom ideološkom prevaspitanju, koje su vršili logorski „vaspitači“ – pripadnici organizacije NP Zbor. Zamenica upravnika logora i upravnica ženskog dela logora bila je Popovićeva supruga, Dragojla Ostojić Popović.<ref>Mesta stradanja i antifašističke borbe u Beogradu 1941–44. Priručnik za čitanje grada. Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2016, str. 71-72.</ref> Upravnik Popović je tretman zatočenika Zavoda okarakterisao kao „blag režim, ali uvek pod znakom mača“.<ref>Александар Стојановић, н. ч., стр. 52.</ref> U depeši poslatoj 21. marta 1945. vojvodi [[Momčilo Đujić|Momčilu Đujiću]], general Mihailović o Popoviću zapisuje kratku opasku: „Potpukovnik Milovan Popović, zabušant, neupotrebljiv.”<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref> Popović je ostao u JVuO sve do kraja rata i poginuo je 1945. godine u [[Bosna (regija)|Bosni]] kao četnički odmetnik.<ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 298.</ref> Isljednik IV (antikomunističkog) odseka beogradske Specijalne policije [[Sergije Golubjev]] posvjedočio je poslije rata o Popovićevoj pogibiji u redovima JVuO: {{izdvojeni citat|Znam da je logor u Smederevskoj Palanci bio raspušten 1944. godine... Upravnik istog Popović (Milovan) sa odredom straže koja je čuvala logor i sa nekoliko vaspitača pobegao [je] iz logora i priključio se štabu DM. Prilikom nekog napada on je poginuo, dok je njegova žena dr Dragojla uspela da pobegne u Nemačku, gde sam je lično video u Beču.<ref>Историјски архив Београда, 4224/МГ — 626.</ref><ref>Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду 1941-1944, Завод за уџбенике, Београд, 2014, стр. 367, фус. 791.</ref>}} Boško N. Kostić, lični sekretar Dimitrija Ljotića, ostavio je u emigraciji zapis o Popovićevom prisustvu u Mihailovićevom štabu.<ref>Boško N. Kostić, n. d., str. 215.</ref> On navodi da je Mihailovića zamolio da Popović, zajedno s njim (Kostićem) pođe za [[Slovenija|Sloveniju]], gdje su se okupile sve nacionalne snage pod komandom generala [[Miodrag Damjanović|Miodraga Damjanovića]]: {{izdvojeni citat|Zamolih đenerala Mihajlovića da pošalje s nama i Milovana Popovića, koji je bio šef antikomunističkog odeljenja u štabu Draže Mihajlovića. Popovića traži [[Matija Parac|đeneral Parac]] za propagandu, a mi bi ga, eventualno, poslali u [[Švajcarska|Švajcarsku]] radi naše nacionalne propagande, jer njega svi smatramo jednim od najboljih poznavalaca komunizma. Đeneral Mihajlović je odgovorio da nema ništa protiv, smatra čak da je ideja dobra i naredio je da se odmah pozove Milovan Popović. Kako se M. Popović nalazio u dvorištu, ubrzo uđe unutra našto mu đeneral Mihajlović reče: „Vas traži đeneral Parac. Spremite se da s g. Kostićem putujete u Sloveniju.“}} Kostićevo svjedočenje se u potpunosti poklapa sa navodima još jednog ljotićevskog emigranta. Riječ je o [[Borivoju Karapandžiću]], predratnom članu JNP ZBOR, koji je za vrijeme okupacije bio referent Odeljenja državne propagande za Okrug valjevski<ref>Milan Radanović, Kazna i zločin: Snage kolaboracije u Srbiji: odgovornost za ratne zločine (1941-1944) i vojni gubici (1944-1945), Rosa Luxemburg Stiftung Southeast Europe, Beograd, 2015, str. 249, fus. 653.</ref> i prosvetar u jedinicama SDK. U knjizi ''Građanski rat u Srbiji 1941—1945'', objavljenoj [[1958]]. godine u [[Cleveland, Ohio|Clevelandu]] ([[Sjedinjene Američke Države|SAD]]), Karapandžić piše sljedeće: {{izdvojeni citat|Za Upravnika Zavoda u Smederevskoj Palanci đeneral Nedić postavio je Generalnog sekretara predratnog Jugoslovenskog Antimarksističkog Komiteta Milovana Popovića (bio posle Ratka Živadinovića), jednog od najspremnijih antimarksističkih teoretičara i najbeskompromisnijih antikomunističkih boraca, koga je 1944. godine Draža Mihailović postavio za Šefa propagande Vrhovne komande Jugoslovenske vojske u Otadžbini.<ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 149.</ref>}} U neposrednoj okolini Beograda, izvršeno je okupljanje jedinicâ Srpske državne straže, Srpske granične straže, kao i raznih četničkih grupâ. 5. oktobra 1944, sve ove jedinice su napustile Beograd i uputile se ka [[Jagodina|Jagodini]]. Nakon dolaska u Jagodinu 6. oktobra, a u dogovoru sa Mihailovićevim komandantom Srbije generalom Miroslavom Trifunovićem, od tih je od jedinica formiran [[Srpska državna straža|Srpski udarni korpus]] (SUK) sa tri divizije. Za komandanta korpusa imenovan je divizijski general [[Stevan Radovanović]], za njegovog pomoćnika brigadni general Borivoje Jonić (komandant SDS), za načelnika štaba major [[Danilo Dača Stojanović]], dok su za komandante divizijâ imenovani: [[Branimir Brana Živković]] (do tada načelnik Operativnog odeljenja SDS), Dragutin Redić (do tada komandant SDS Kraljevačke oblasti) i [[Ljudevit Pogačar]] (do tada komandant SGS), svi pukovnici. SUK je tada brojao oko 6.800 ljudi.<ref>Боривоје М. Карапанџић, н. д., стр. 337.</ref><ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1985, str. 211, fus. 2.</ref> Kao dio Mihailovićeve vojske, SUK se konstantno borio sa jedinicama [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]. Zajedno sa nemačkom vojskom i četnicima iz Srbije tokom novembra [[1944]], SUK učestvuje u [[proboj četnika i Nemaca iz Srbije|proboju Armijske grupe E kroz Sandžak]] i [[Proboj Armijske grupe E kroz istočnu Bosnu|istočnu Bosnu]]. Ipak, jedinice SDK nisu se povukle iz Srbije u pravcu Bosne, kako su to učinile objedinjene jedinice JVuO i SDS, već u pravcu [[Slovenija|Slovenije]], preko teritorije [[Srem]]a i [[Slavonija|Slavonije]] odnosno preko teritorije [[NDH]]. Jedinice JVuO i SDS napustile su teritoriju Srbije 15-20. oktobra 1944. Nemci su izvršili evakuaciju jedinica SDK kako bi ih spasili od uništenja u sukobu sa [[Crvena armija|Crvenom armijom]] i NOVJ. Dimitrije Ljotić je 4. oktobra 1944. uputio delegaciju od 33 pripadnika SDK i fašističkog pokreta Zbor u Crnu Goru, kako bi ubedili [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], komandanta crnogorskih četnika da se evakuišu u pravcu Slovenije, gde je planirano da se povuku i Ljotićeve jedinice. Njemačke vojne vlasti su 1. oktobra izvijestile generala Nedića da je njegova vlada razriješena dužnosti, te da Beograd od 3. oktobra postaje operativna vojna zona. Nakon rata, general Borivoje Jonić će posvjedočiti da je u Nedićevom kabinetu 2. oktobra održan sastanak kojem su, pored Nedića i Jonića, prisustvovali general [[Miodrag Damjanović]], šef kabineta Milana Nedića, zatim komandant SDK general Kosta Mušicki i pukovnik Ljudevit Pogačar, komandant Srpske granične straže. Na sastanku je Nedić prisutne obavijestio da će se sa članovima vlade evakuisati u [[Austrija|Austriju]] i da su svi oslobođeni položene zakletve. Generalu Joniću je poručio da bi pripadnici SDS i SGS trebalo da se priključe odredima JVuO.<ref>Nebojša Stambolija, n. d., str. 263.</ref> Kao razlog(e) za pridruživanje kvislinških snaga Mihailoviću, general Milan Nedić je naveo: {{izdvojeni citat|Situacija je po našu nacionalnu stvar propala. Sovjetska armija ulazi u Srbiju, a za njima i komunisti koji će uzeti vlast. Mi se moramo ukloniti. Ja sa članovima vlade odlazim u Austriju. Dobrovoljački korpus doneo je odluku da ide u Sloveniju. Vas, Joniću, Srpsku državnu stražu i ceo srpski narod ostavljam Draži Mihailoviću, jer ste vi od početka pripadali njemu!<ref>Петар Мартиновић Бајица, ''Милан Недић'', Београд, 2003, стр. 371.</ref><ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 274.</ref>}} Trećeg oktobra, Milan Nedić je održao posljednju sjednicu Vlade u Beogradu i tom prilikom saopštio ministrima da njihova evakuacija može početi svakog trenutka. Jedan primarni izvor najbolje oslikava kakva je panika zavladala među pripadnicima kvislinškog aparata i članovima Mihailovićeve organizacije neposredno prije povlačenja iz glavnog grada. Riječ je o pismu<ref>AVII, Nedićeva arhiva, reg. br. 2/2, fas. 2, kut. 164.</ref> koje je (u ponoć istog dana) sastavio Nedićev ministar privrede dr [[Milorad Nedeljković]], a koje je namijenio Odeljenju državne propagande pri Predsedništvu Ministarskog saveta. U pismu dr Nedeljkovića, između ostalog, navedeno je i sljedeće: {{izdvojeni citat|Danas na sednici Vlade donesene su važne, sudbonosne odluke... Gospodin predsednik nam je saopštio da je nemački komandant za Jugoistok večeras proglasio Beograd i Srbiju operativnim područjem u najstrožem smislu. Od ovog trenutka (ponoć) važi opsadno stanje u Beogradu. Funkciju srpske vlade preuzimaju nemačke vlasti. Srpska vlada premešta se u Nemačku da preuzme tamo svoju političku i nacionalnu dužnost, okupljajući oko sebe sve Srbe koji se tamo nalaze (preko 300.000), kao i one koji će se ovih dana evakuisati, i to je sva naša inteligencija, činovništvo i srpski oružani odredi (S.D. straža, S.D. korpus, Granična straža i Srpska garda). Danas su dobili pasoš u Nemačkom poslanstvu i svi članovi Ravnogorskog pokreta i mnogi političari iz demokratskih frakcija. Saopštavam Vama i svima činovnicima, ko god želi da se evakuiše, neka se javi u Predsedništvu Vlade. Voz za vozom ići će neprekidno, sve će formalno svršavati Kabinet Predsedništva. U šumu je nemoguće ići, jer je usled odlaska Draže Mihailovića preko Drine za Hercegovinu (Italiju) izazvano rasulo u njegovim odredima i četnici se razilaze i neće više da se biju. Ovo je njihovo usmeno zvanično izjavljivanje u Predsedništvu danas ceo dan.<ref>Бранислав Божовић, н. д., Београд, 2014, стр. 369.</ref>}} General [[Hans-Gustav Felber]], vojnoupravni komandant Jugoistoka, izdao je 6. oktobra 1944. naređenje da komanda nad odredima Srpske državne straže i Granične straže ima preći u ruke generala Miodraga Damjanovića, šefa kabineta generala Nedića: {{izdvojeni citat|Gospodine premijeru [Nediću]! <br /> Slažem se da se general-majoru Damjanoviću povjeri zapovjedništvo nad srpskim oružanim snagama, s izuzetkom [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]]. Po mom mišljenju, ovaj korpus mora ostati u provjerenim rukama generala Mušickog.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=875&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000871.] <br /> ({{jez-njem|"An den Präsidenten den serbischen Ministerrates Herrn Generaloberst Nedić. Herr Ministerpräsident! <br /> Ich bin damit einverstanden, dass der Generalmajor Damjanović mit der Führung der serbischen bewaffneten Verbände mit Ausnahme des SFK betraut wird. Dieses Korps muss meiner Auffassung noch in den bewährten Händen des General Mušićki [sic!] bleiben. Mit dem Ausdruck meiner vorzüglichen Hochachtung."}})</ref>|Naredba generala Hansa Felbera od 6. X 1944. godine}} Kao glavni Mihailovićev pouzdanik u Nedićevoj upravi, general Damjanović se sa komandantima Straže odmah stavio pod komandu JVuO. Ove jedinice, preimenovane u Srpski udarni korpus, pridružile su se tako ostalim četničkim trupama u povlačenju prema Sandžaku. Ovo je savezništvo, pak, bilo kratkog daha i ubrzo će se raspasti.<ref>[https://znaci.org/00001/40_74.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNICI SE POVLAČE IZ SRBIJE]</ref> Pripadnici SDS su iz Jagodine, preko Kruševca, 14. oktobra 1944. pristigli u Kraljevo gde su se sastali sa četnicima i stavili se pod Mihailovićevu komandu. Pravac povlačenja SDS i glavnine JVuO išao je od Kraljeva preko Raške, Novog Pazara, Sjenice, Prijepolja i Pljevalja ka istočnoj Bosni, uz učestale sukobe sa NOVJ i evidentne gubitke.<ref>[https://www.znaci.org/00001/155_5.pdf Milan Borković, n. d., Beograd, 1979.], str. II/355-359.</ref> [[Božidar Bećarević|Božidar Boško Bećarević]], prije nego što je početkom oktobra 1944. pobjegao iz Srbije u [[Beč]], bio je šef IV (antikomunističkog) odseka Specijalne policije Uprave grada Beograda. U Beču je, po nalogu [[Gestapo]]a, radio na organizovanju i pripremanju [[Lovačke grupe Jugoistok|grupa za izvršenje diverzantsko-terorističkih zadataka]] u Srbiji. Draža Mihailović je 1. decembra 1944. uputio pismo pukovniku [[Gojko Borota|Gojku Boroti]], komandantu Romanijskog korpusa JVuO u kome ga obavještava o ubacivanju diverzantsko-terorističkih grupa u Srbiju i ulozi Vrhovne komande JVuO u tome. Pukovnika Borotu, koji je bio četnički oficir za vezu sa njemačkim snagama u [[Sarajevo|Sarajevu]], general Mihailović obavještava da bi Bećarević trebalo da bude jedan od organizatora ovih skupina u službi Gestapoa: {{izdvojeni citat|Beć.[arević] sa njegovim ljudstvom može biti primljen i prebačen u Srbiju. Veoma je važno da niko ne zna za njihovo ubacivanje u Srbiju, pa čak ni dolazak kod nas. Naš svet suviše mnogo priča i ja dobro krijem još odavde sve one koje ubacujem. Zato ćemo prihvat Beć. sa njegovim ljudima organizovati tako da niko ovde ne zna za njih. Pitanje je samo da li je bolje da ih prebacimo iz oblasti Semberije ili u oblasti Višegrada. To kao i sve detalje dogovorićemo se kad dođete kod mene.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_114.htm Pismo Draže Mihailovića od 1. decembra 1944. komandantu Komande Sarajeva o ubacivanju četničkih i gestapovskih diverzantsko-terorističkih grupa u Srbiju]</ref><ref>Milan Radanović, n. d., str. 515, fus. 1385.</ref>}} Kako je u praksi izgledalo rukovođenje Srpskim udarnim korpusom (SUK) od strane generala Draže Mihailovića, može se vidjeti i iz njegova naređenja od 26. decembra 1944. godine za napad na [[Tuzla|Tuzlu]]: {{izdvojeni citat|NAREĐUJEM: 1. — Diviziski đeneral [[Steva Radovanović]] zadržaće pod svojom neposrednom komandom I i II diviziju SUK-a i Vlaseničku brigadu kapetana Tuševljakovića. Komandu nad II divizijom na mesto poč. puk. Redića privremeno da primi đeneral straže Borivoje Jonić. General Radovanović sa I i II divizijom i Vlaseničkom brigadom izvršiće širi bočni obuhvat prema komunističkom levom boku i zato sve svoje snage da krene pravcem: s. Zukići — s. Naseoci — s. Svojat — s. Lukavica — s. Bašigovci i dalje na severni deo s. Đurđevika. General Radovanović neka odmah sastavi radio stanicu I divizije iz svoga korpusa i neka veštiji radio telegrafista uspostavi vezu samnom sa ispravnom stanicom, a neispravnu stanicu poslati odmah u Vrhovnu komandu.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_127.htm Zapovest štaba Vrhovne komande JVUO od 26. decembra 1944. potčinjenim jedinicama za napad na Tuzlu]</ref>|General [[Dragoljub Mihailović]]}} Mjesec dana ranije, general Borivoje Jonić je od štaba Draže Mihailovića zatražio da se ljudstvo SUK-a preda [[Saveznici u Drugom svetskom ratu|savezničkim]] snagama. General Jonić moli 26. novembra 1944. da se „izveštaj dostavi Vrhovnoj Komandi kojoj sam ja kao i svi pripadnici SUK-a svom dušom odan i za koju sam radio i žrtvovao se do maksimuma od 1941. godine pa do danas“. Istog dana, general Stevan Radovanović (Jonićev pretpostavljeni), u dopisu komandantu Srbije JVuO generalu Miroslavu Trifunoviću, sumira ratni angažman generala Jonića na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Prednji raport pomoćnika mog dostavljam Komandantu s molbom da se dostavi Vrhovnoj Komandi. G. đeneral Jonić bio je komandant Srpske državne straže i kao takav stavio je Srpsku državnu stražu na raspoloženje Vrhovnoj Komandi, ma da je mogao svu SDS da raspusti, kako je i dobio naređenje od đenerala Nedića. On, kao nacionalista koji je za 2 1/2 godine svoje službe to i pokazao pomažući pokret đenerala Draže Mihailovića u svima pravcima nije hteo da SDS raspusti već ju je stavio na raspoloženje Vrhovnoj Komandi i đeneralu Draži Mihailoviću.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_107.htm Raport pomoćnika komandanta Srpskog udarnog korpusa od 26. novembra 1944. komandantu korpusa da se korpus preda anglo-američkim trupama]</ref>|General [[Stevan Radovanović]], komandant [[Srpski udarni korpus|Srpskog udarnog korpusa Jugoslovenske vojske u Otadžbini]]}} == Suđenje Mihailoviću i kolaboracionistima 1946. == {{main|Beogradski proces}} [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|thumb|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] na [[Beogradski proces|suđenju u Beogradu]] [[1946]].]] Na posleratnom [[Beogradski proces|suđenju u Beogradu]] 1946. godine Draži Mihailoviću je, između ostalog, stavljena na teret saradnja sa [[vojna uprava u Srbiji|kvislinškom upravom u Srbiji]]. Mihailović se branio kako je saradnja sa kvislinškom vladom išla slučajno, mimo njegove želje: :Optuženi Mihailović: Sa Nedićem je bio sastanak... je taj sastanak za mene došao neočekivano, nisam ga želeo ni u kom slučaju. To se desilo jedno posle podne kada sam se odlučio da dođem na taj sastanak, da jedanput vidim šta hoće. Bio sam tada u selu Skakavicama. Uveče je došlo do toga sastanka, za koji, ponavljam, nisam nikakve želje imao. Šta me je upravo navelo na to, sam ne znam. :Pretsednik: Ko je bio prisutan na tome sastanku? :Optuženi: [[Luka Baletić]], [[Mirko Lalatović]], a ovde se još pominju i [[Nikola Kalabić]], [[Dragoslav Račić]], Damjanović i Nedić. :Pretsednik: Kakav je bio tok tih pregovora i šta se imalo na tome sastanku da postigne između vas i Nedića? :Optuženi: Ništa. Da kažem svašta i ništa... :Pretsednik: Pa kakvi su onda zaključci? :Optuženi: Nikakvi. Nešto su trabunjali oni koji su doveli do toga sastanka. Na insistiranje predsednika suda čemu taj sastanak sa Nedićem, Mihailović je na kraju izjavio da je na sastanak otišao "iz dosade": :Pretsednik: Kad na tom sastanku uopšte ništa nije postignuto, tako da je to bio jalov razgovor, zašto vam je bio potreban taj sastanak? :Optuženi: Uopšte je bio nepotreban. Verujem da je to bilo iz dosade, što me je moralo pritiskivati neko traženje, inače nikakvog razloga nije bilo. U nastavku odbrane, optuženi Mihailović je nastojao da prikaže kako je čak i liferovanje oružja od strane Nemaca išlo gotovo mimo njegove volje: :Pretsednik: Da nastavimo s ovim vašim sastankom sa Milanom Nedićem avgusta 1944 god. Da li vam je Nedić obećao ili se obavezao da će preko Nemaca uspeti da vam se liferuje veća količina oružja? :Optuženi: Ja nisam tražio da se meni liferuje od Nemaca. :Pretsednik: A da li vam je on obećao? :Optuženi: Nisam tražio. :Pretsednik: A da li vam je obećao, Sud to pita, da li vam je Nedić obećao ili se obavezao? :Optuženi: Ja sam kazao da neću od njih. :Pretsednik: Jeste li hteli da primite od [[Srpska državna straža|SDS]]. :Optuženi: Uvek. Zato sam kroz sve vreme i uzimao. :Pretsednik: Ko je snabdevao obućom, hranom i odećom SDS? :Optuženi: Sve su to snabdevali Nemci.<ref name="Saslušanje"/> Praveći analogiju sa partizanskom taktikom vršenja [[Napadi na garnizone NDH|napada na garnizone NDH]] u cilju dolaženja do veće količine oružja i municije, u završnoj je riječi general Mihailović pravdao četničku saradnju sa oružanim formacijama vlade generala Nedića na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Sa nekoliko reči da se osvrnem na SDS i njeno iskorišćavanje. Nemam oružja i do njega nisam mogao da dođem na drugi način. Partizani nisu ništa drukčije radili sa domobranima. Ja verujem i znam da su neki domobrani po tri puta hvatani i opet puštani. SDS rad nije bio dobar. Kad smo počeli rad odozdo on nije uspevao, a kad smo počeli odozgo uspevali smo. Upisivali smo vojnike. Pod zakletvom smo slali vojnike i naredili da ne pođu pojedinačno nego po nekoliko njih i više zajedno u jedinice SDS. Tako smo dosta uradili.<ref name="Završna reč">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/60_3_21.pdf |title=Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima |format=PDF |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|Završna reč optuženog Dragoljuba Mihailovića}} Uprkos ovakvoj odbrani, sudsko veće je u članu 3. presude utvrdilo da je Mihailović kriv: {{izdvojeni citat|Što je od samog početka svoje izdajničke delatnosti stupio u vezu sa Nedićem i drugim kvislinzima, otvorenim slugama okupatora, u cilju da održi okupaciju i objedini sve izdajničke snage protiv oslobodilačke borbe naroda Jugoslavije;<ref name="Presuda">{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/60_3_34.pdf |title=Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Presuda Dragoljubu Mihailoviću i ostalima |format=PDF |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>|Presuda Dragoljubu Mihailoviću}} == Tumačenja == Brojni domaći i strani autori ukazivali su na saradnju četničkog pokreta Draže Mihailovića sa kvislinškom vladom Milana Nedića, kao na pojavu specifičnu za [[Nedićeva Srbija|teritoriju okupirane Srbije u Drugom svjetskom ratu]]. [[Stanislav Krakov]], predratni pripadnik [[Dimitrije Ljotić|Ljotićevog]] [[ZBOR]]-a, sestrić generala Milana Nedića i jedan od najbližih saradnika predsjednika srpske kvislinške vlade, piše o savezništvu Nedića i Mihailovića: {{izdvojeni citat|U istoriji okupirane Srbije i Jugoslavije može se zabeležiti sa nepobitnom tačnošću, da nijedan jedini put, ni u kakvoj prilici i na ma kome mestu nije došlo ni do jednog sukoba između četnika Draže Mihailovića i Oružanih odreda Nedićevih koji su potom dobili ime Srpske državne straže. Na protiv, od samog početka osnivanja tih Nedićevih oružanih odreda, pa do zavođenja komunističke vladavine u Jugoslaviji, vladala je bratska saradnja između odreda Nedićevih i Mihailovićevih, te su ovi drugi, kada god im je pretilo uništenje od nemačkih trupa, nalazili utočište u Nedićevim trupama, ulazeći tu kao „[[Legalizovani četnici|legalizovani odredi]]”. Iako je general Nedić bio stavljen kroz londonski radio pod [[Crne trojke|slovo „Z”]] kao „narodni izdajnik”, on je i pre i posle ovog nedostojnog, recimo iz taktičkih potreba proisteklog sramoćenja, bio najbolji snabdevač jedinica Draže Mihailovića i izliferovao im je bar deset puta više oružja, municije, svake spreme i novca, nego što su to mogli da učine [[Vlada Kraljevine Jugoslavije u egzilu|Jugoslovenska vlada u egzilu]] i hteli da učine oni engleski naredbodavci pred kojima se drhtalo, a koji su tretirali ceo junački nacionalni pokret otpora Mihailovićev kao jednu kolonijalnu trupu koja mora da izvršava svako njihovo naređenje, pa makar ono vodilo uništenju srpskog naroda ili izdaji Kraljevine Jugoslavije u to vreme sovjetskim satelitima — komunističkim partizanima.<ref>Станислав Краков, Генерал Милан Недић, Књига друга: Прeпуна чаша чемера, Минхен, Штампарија Искра, 1968, стр. 346.</ref>}} Novinar i književnik [[Ratko Parežanin]], urednik časopisa „Iskra”, ljotićevskog glasila štampanog u [[Minhen]]u, za vrijeme okupacije se nalazio na mjestu šefa Vaspitnog odseka [[Srpski dobrovoljački korpus|Srpskog dobrovoljačkog korpusa]].<ref>Petranović, Branko (1992). ''Srbija u Drugom svetskom ratu 1939-1945''. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar, str. 416.</ref> Decenijama po okončanju rata, Parežanin reinterpretira politiku generala Nedića i njegov rezon da se upusti u kolaboraciju, kao i odnos koji su Nedić i Ljotić imali prema Draži Mihailoviću: {{izdvojeni citat|Suština Nedićeve politike u okupiranoj Srbiji bila je u ovome: <br /> Rat će trajati dugo. Jedini način da se srpski narod, pod okolnostima u kojima se našao, održi jeste da se uspostavi red i mir u okupiranoj Srbiji. Okupator će jednog dana morati da ode. Srbi ga danas ne mogu oterati niti doprineti njegovom odlasku... Od prvog dana Nedićeve vlade težilo se sporazumu sa četnicima Draže Mihailovića. Nedić ih je, u sporazumu sa Ljotićem, pomagao novcem, oružjem, intervencijama kod Nemaca kadgod je to bilo moguće. Molio je četnike da ne ruše vlast i red u zemlji koje on drži i stvara. Poručivao je Draži Mihailoviću da nema potrebe da ruši njegovu vlast u zemlji, jer je on spreman svakoga trenutka ustupiti svoje mesto njemu ili onom licu koje on odredi. Nedić je bez prestanka bio svom dušom odan srpskom narodu i [[Petar II Karađorđević|Kralju Petru II]], po svojim osećanjima bio je na strani zapadnih saveznika, ali je smatrao kao svoju svetu dužnost, kao nešto najpreče i najvažnije, očuvati srpski narod od biološkog istrebljenja, naročito posle već podnetih žrtava koje su do tada iznosile više stotina hiljada mrtvih.<ref>Ратко Парежанин, Други светски рат и Димитрије В. Љотић, Минхен, 1971, стр. 339—340.</ref>}} [[Srbi|Srpski]] crkveni istoričar dr [[Đoko Slijepčević]], saradnik Ratka Parežanina u Vaspitnom odseku SDK, u knjizi “Jugoslavija uoči i za vreme Drugog svetskog rata“ uočava kvalitativnu razliku u relacijama koje su sa Milanom Nedićem gajili četnici van okupirane Srbije na jednoj, te pripadnici JVuO u Srbiji na drugoj strani: {{izdvojeni citat|General Milan Nedić je bio prijatelj četnika i pomagao ih gde je, kako je i kada je mogao. Odnos četnika prema njemu nije, međutim, bio isti: dok su svi četnici i svi nacionalni borci izvan okupiranog područja Srbije osećali i poštovanje i divljenje prema generalu Milanu Nediću, jer im je on pomagao u granicama svojih mogućnosti, četnici sa okupiranog područja Srbije nisu uvek imali korektan i pošten stav prema generalu Milanu Nediću.<ref>Dr Đoko Slijepčević, Jugoslavija uoči i za vreme Drugog svetskog rata, Minhen, 1978, str. 361.</ref>}} I [[Borivoje Karapandžić]], takođe ljotićevski emigrant, ukazuje u svojoj knjizi “Građanski rat u Srbiji 1941—1945“ na „neminovnost saradnje” JVuO sa SDK i SDS, i tvrdi da je ova saradnja gotovo isključivo proishodila iz obostranog straha od »komunističke opasnosti«: {{izdvojeni citat|Ma koliko da su se nacionalni borci između sebe gložili, pa čak i s oružjem jedni druge napadali, činjenica je — da su nacionalni odredi u Srbiji često između sebe sarađivali i borili se rame uz rame protivu zajedničkog neprijatelja. Kadgod se na pomolu ukazala ma i najmanja komunistička opasnost, a naročito kada su komunisti pokazivali nameru da iz Pavelićeve „Nezavisne Države Hrvatske” prodru u Nedićevu Srbiju, uvek se, tada, stvarao zajednički nacionalni front protivu komunizma. Međusobno su sarađivali i zajednički išli u borbu protivu istih dušmana i četničke jedinice đenerala Mihailovića i Srpski dobrovoljci i pripadnici Srpske Državne Straže. [...] Što je dolazilo do ove neminovne saradnje, najpre se ima zahvaliti samim srpskim nacionalnim borcima, koji su se u časovima opšte opasnosti od komunizma instinktivno oslanjali jedni na druge. A zatim, velika zasluga za ovo pripada đeneralu Milanu Nediću i Dimitriju Ljotiću, koji su, neprestano, sve od sebe činili da se sporazumu sa đeneralom Dražom Mihailovićem u pogledu zajedničke saradnje i ostvarenja jedinstvenog nacionalnog fronta. U tome smislu, obojica su preduzimali čitav niz mera, da bi se sastali i sa đeneralom Mihailovićem i sa njegovim odgovornim komandantima da bi ih pridobili za zajedničku antikomunističku saradnju.<ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 259.</ref>}} [[Lazo M. Kostić]], predratni profesor [[Univerzitet u Beogradu|Beogradskog univerziteta]], u prvim mjesecima okupacije se nalazio na poziciji komesara (ministra) saobraćaja u [[Komesarskoj upravi]] [[Milan Aćimović|Milana Aćimovića]]. U apologetskoj knjizi “Armijski đeneral Milan Nedić — Njegova uloga i delovanje u poslednjem ratu“, izdatoj u [[Melbourne]]u [[1976]]. godine, profesor Kostić piše: {{izdvojeni citat|Kad su Sovjetske trupe, u jesen 1944, došle pred Beograd, Nedić je raspustio svoje vojne snage, koje su tada sa njegovim šefom kabineta, đeneralom [[Miodrag Damjanović|Miodragom Damjanovićem]], definitivno prišle đeneralu Draži Mihailoviću i od tada su bile deo njegovih trupa. I do tada su Nedićeve trupe samo po formi bile legalne, dok su ustvari to bili najbolji Dražini vojnici. To je sam Draža rekao pri smotri Srpske državne straže, u selu [[Vrapci (Sokolac)|Vrapci]], u Istočnoj Bosni, u početku 1945. Tada je Draža u govoru, održanom pred postrojenom Stražom, rekao da je Straža pretstavljala pluća njegove organizacije i da se nada da će ona to biti i dalje, u toliko više, što “Srbi nemaju saveznika ni prijatelja nigde u svetu, te ima da se borba nastavi do pobede ili do smrti“.<ref>Проф. Лазо Костић, ''Армијски ђенерал Милан Недић. Његова улога и деловање у последњем рату'', Приватно издање, Мелбурн (Аустралија), 1976, стр. 8.</ref>}} [[Jozo Tomasevich]], [[Sjedinjene Američke Države|američki]] istoričar [[Jugoslavija|jugoslovenskog]] porijekla, u svojoj posthumno objavljenoj knjizi ''War and Revolution in Yugoslavia, 1941-1945: Occupation and Collaboration'' (“Rat i revolucija u Jugoslaviji, 1941-1945. Okupacija i kolaboracija“) iz 2001. godine, šire elaborira saradnju [[Vlada narodnog spasa Milana Nedića|Vlade narodnog spasa Milana Nedića]] i [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|Jugoslovenske vojske u otadžbini]], tvrdeći da se ona odvijala u više faza. Tomasevich navodi da je saradnja dviju stranâ počela ujesen 1941. godine, te da je trajala sve do kraja okupacije: {{izdvojeni citat|Svojevrsna suradnja između Nedićeve administracije i Mihailovićevih snaga koja je počela u jesen 1941. godine, trajala je do kraja njemačke okupacije. Prošla je kroz faze različitog intenziteta: isprva s Nedićem, zatim sa Mihailovićem u glavnoj ulozi. Također, treba napomenuti da su odnosi tijekom prve dvije godine okupacije, kad su Nedić i brojni ljudi u Srbiji mislili da će Njemačka dobiti rat, bili drugačiji od onoga što su postali tijekom druge polovice okupacije, kada je poraz Njemačke postao izvjesniji. Ali, glavni ciljevi dviju strana nikada se nisu promijenili. Zajednički cilj bio je boriti se protiv partizana i spriječiti njihovo pojavljivanje kao dominantne oružane skupine na kraju rata. I jedni i drugi su isto tako željeli svesti srpske gubitke na najmanju moguću mjeru, što se moglo učiniti samo sprječavanjem sabotaža i oružanog otpora njemačkim i bugarskim okupacijskim snagama, budući da su takvi činovi uvijek donosili krvave odmazde. Za četnike, dodatni motiv u suradnji s Nedićevom vladom je bilo stjecanje solidne baze u vojnom, upravnom i policijskom aparatu režima, tako da kada Nijemci i Bugari konačno odu, četnici mogu zauzeti državnu upravu i oružane snage prije partizana.{{sfn|Tomasevich|2001|pp=214. <br /> ({{jez-eng|"The collaboration of sorts between the Nedić administration and the Mihailović forces that began in the fall of 1941 lasted to the end of the German occupation. It went through phases of varying intensity with first Nedić, then Mihailović, playing the principal role. It should also be noted that during the first two years or so of occupation, when Nedić and many people in Serbia thought that Germany would win the war, relations were different from what they became during the latter half of the occupation, when Germany's defeat became more certain. But the main objectives of the two parties never changed. The common goal was to fight the Partisans and keep them from emerging as the dominant armed group at the end of the war. Both also wanted to keep Serbian losses to a minimum, which could only be done by preventing acts of sabotage and armed resistance against the German and Bulgarian occupation forces, since such acts invariably brought bloody reprisals. For the Chetniks, a further motive in collaborating with the Nedić government was to gain a solid base in the military, administrative, and police apparatus of the regime, so that when the Germans and Bulgarians finally left, the Chetniks could seize the government organization and armed forces before the Partisans did."}})}}}} Sir [[William Deakin]], profesor [[Istorija|istorije]] na [[Univerzitet u Oxfordu|Univerzitetu u Oxfordu]] i saradnik britanskog premijera [[Winston Churchill|Winstona Churchilla]] nakon rata, u svojoj knjizi ''The Embattled Mountain'' (objavljena 1973. u prevodu na [[srpskohrvatski jezik]] pod naslovom “Bojovna planina“), slaže se sa tezom da je važan čimbenik približavanja Dragoljuba Mihailovića i Milana Nedića predstavljala politika odmazde njemačkog okupatora: {{izdvojeni citat|Divljačke mere odmazde Nemaca prilikom ugušivanja ustanka u Srbiji u jesen i zimu 1941, sećanja na slične austrijske i bugarske kaznene ekspedicije u Srbiji i Makedoniji za vreme prvog svetskog rata, kao i oskudne britanske avionske pošiljke upućivane Mihailoviću od novembra 1941, bili su mu argumenti za njegov tadašnji stav potpune pasivnosti i sračunate saradnje s Nedićevim vlastima. Svaki neposredni otpor naneo bi zlo srpskom stanovništvu, naročito u ravnicama i dolinama, izazvao bi obnovljene masovne neprijateljske represalije, koje bi stanovništvo desetkovale i učinile nemogućim neki uspešan budući ustanak u saradnji sa britanskim ili američkim iskrcavanjem.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/5_3.htm |title=William Deakin — EMBATTLED MOUNTAIN (Bojovna planina) |publisher=Znaci.org |date= |accessdate=2014-03-16}}</ref>}} Pukovnik [[William Bailey|Stanley William Bailey]], koji je od 25. decembra 1942. do 29. januara 1944. bio oficir za vezu u štabu generala Mihailovića, gdje je predvodio misiju [[Britanska imperija|britanske]] [[Uprava za specijalne operacije|Uprave za specijalne operacije]] u okupiranoj Jugoslaviji, u svom osvrtu na događaje iz Drugog svjetskog rata zaključuje da je Mihailović četničku kolaboraciju sa kvislinškim strukturama u Srbiji smatrao ratnim lukavstvom, ali da ga je „na kraju upropastila“ upravo taktika koju je sâm odabrao: {{izdvojeni citat|Jedan od načina kojima su se Mihailovićeve pristaše i sljedbenici služili da prikriju svoju pravu prirodu sastojao se u tome da su stupali ili u jedinice srpskog kvislinga generala Nedića, predsjednika marionetske vlade u Beogradu, ili u odrede Dimitrija Ljotića, zloglasnog srpskog fašista. Mihailović je tvrdio da to lukavstvo predstavlja dopustiv postupak jer će te njegove pristaše ionako prijeći na njegovu stranu čim im on naredi, a tada će, u najmanju ruku, donijeti sa sobom i svoje oružje i opremu, možda i dovesti svoje drugove. Međutim, u očima drugih promatrača ta je praksa bila manje opravdana. Kako bilo da bilo, jedno je sigurno. Mihailović se tim potezom prvi put izložio optužbi da surađuje s neprijateljem, da se upustio u kolaboraciju, koja ga je na kraju upropastila.<ref>{{cite web|url=https://www.znaci.org/00001/171_7.pdf |title=Elisabeth Barker — BRITANSKA POLITIKA PREMA JUGOISTOČNOJ EVROPI U DRUGOM SVJETSKOM RATU |publisher=Znaci.org |date= |accessdate=2024-07-17}}, str. 326.</ref>}} Profesor istorije Jugoslavije na [[Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu|Filozofskom fakultetu u Beogradu]] [[Branko Petranović]] posmatra saradnju sa kvislinškim strukturama u Srbiji i Jugoslaviji kao specijalni slučaj šireg fenomena kolaboracije JVuO s okupatorom. Petranović uočava da je glavni ideološki motiv četničke kolaboracije bio [[antikomunizam]]: {{izdvojeni citat|Kao vrhovni komandant Jugoslovenske vojske u otadžbini, Mihailović je dozvoljavao saradnju svojih jedinica sa silama Osovine i kvislinzima, posredno (legalizacija) ili direktno. Saradnja se ostvarivala lečenjem četnika u italijanskim, nemačkim i kvislinškim bolnicama, dobijanjem naoružanja i municije, hrane, zajedničkim dejstvima na sektorima fronta ugroženim od partizana. Saradnja je proizilazila i iz činjenice da je četnička strategija polazila od uništenja komunista posredstvom okupatora u okviru Drugog svetskog rata.<ref>Branko Petranović, Srbija u Drugom svetskom ratu 1939-1945, Beograd, Vojnoizdavački i novinski centar, 1992, str. 391.</ref>}} Dr [[Milovan Pisarri]], istoričar i naučni saradnik [[Institut za filozofiju i društvenu teoriju|Instituta za filozofiju i društvenu teoriju]], oslanja se upravo na tezu profesora Petranovića o antikomunizmu kao ključnom okidaču za kolaboraciju četnika s okupatorima i kvislinzima. U monografiji “Stradanje Roma u Srbiji za vreme Holokausta“,<ref>[https://www.frs.org.rs/stradanje-roma-u-srbiji-za-vreme-holokausta/ Stradanje Roma u Srbiji za vreme Holokausta (Forum Roma Srbije)]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> dr Pisarri eksplicira ovu epizodu iz istorije Drugog svjetskog rata i okupacije Jugoslavije na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Između snaga četnika i kvislinga, pre svega je postojao zajednički stav da su komunisti najveći neprijatelji: ako su oni za kvislinge predstavljali zlo koje je trebalo uništiti, jer je bila reč o najvećem neprijatelju nacionalsocijalističkog poretka, za četnike su oni bili ozbiljna i realna pretnja za ponovno uspostavljanje centralističke monarhije, sa Srbijom i Srbima na čelu. Ratne okolnosti su dozvolile da se u ime tog zajedničkog interesa oružje uperi upravo protiv komunista, i to u više navrata, sve do kraja rata. Upravo u ime antikomunizma, posle [[Sastanak u Divcima|pregovora s Nemcima]] u novembru 1941. godine, započela je posebna vrsta saradnje između vlade Milana Nedića i Jugoslovenske vojske u otadžbini, koju je Mihailović dozvoljavao preko legalizacije određenog broja njegovih odreda, preko dobijanja oružja, finansijske pomoći, hrane ili preko zajedničkog dejstva u oblastima ugroženim od partizana.<ref>Milovan Pisarri, Stradanje Roma u Srbiji za vreme Holokausta, Forum za primenjenu istoriju, Beograd, 2014, str. 54.</ref>}} U doktorskoj tezi ''The Transformation of Mihailović’s Chetnik Movement: From Royalist Yugoslav Forces to Serb Nationalist Guerrillas'' (“Transformacija Mihailovićevog četničkog pokreta: Od rojalističkih jugoslovenskih snaga do srpske nacionalističke gerile“), odbranjenoj 2011. godine na [[Simon Fraser University]] u [[Britanska Kolumbija|Britanskoj Kolumbiji]] ([[Kanada]]), srpski istoričar [[Aleksandar Petrović (istoričar)|Aleksandar Petrović]], na osnovu jedne naredbe<ref>AVII, ČA, K—299, reg. br. 3/1.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_1_134.htm Izvod iz knjige poslatih telegrama Štaba Draže Mihailovića od 29. juna do 5. avgusta 1942. godine]</ref> Draže Mihailovića od 29. juna 1942. godine, izvlači sveobuhvatan zaključak o prirodi kolaboracije četnika s okupatorima i kvislinzima: {{izdvojeni citat|Iako je ovo očito bila Mihailovićeva direktiva jednom od njegovih zapovjednika u Srbiji, ta izjava je uhvatila samu suštinu četničke strateške linije razmišljanja u čitavoj okupiranoj Jugoslaviji. Budući da su bile dopuštene ‘sve prevare’, četnici su stupili u saradnju s njemačkim i italijanskim okupacijskim trupama, kao i sa njihovim domaćim kvislinzima u Srbiji, Crnoj Gori i NDH; četničke trupe pod ‘dvostrukim zapovjedništvom’ (nominalno zapovjedništvo [[Sile Osovine|Osovine]] i skriveno zapovjedništvo Mihailovića) krile su se pod raznim etiketama: [[Dobrovoljačka antikomunistička milicija|MVAC]] u italijanskim krajevima, [[Srpska državna straža|SDS]] pa čak i [[Četnici Koste Pećanca|Pećančeve trupe]] u Srbiji. Kao rezultat, Mihailović je, u teoriji, imao na raspolaganju značajne snage koje su nominalno pripadale taboru Osovine, ali spremne da se pridruže jezgru njegovih ‘ilegalnih’ trupa u trenutku kada se proglasi opšti ustanak.<ref>Aleksandar Petrovic, The Transformation of Mihailović’s Chetnik Movement: From Royalist Yugoslav Forces to Serb Nationalist Guerrillas (PhD Thesis), Simon Fraser University, Fall 2011, p. 100. <br /> ({{jez-eng|"Although this was clearly Mihailović’s directive to one of his commanders in Serbia, the statement captured the quintessential Chetnik strategic line of thinking throughout occupied Yugoslavia. Given that ‘all trickeries’ were allowed, the Chetniks entered into collaboration with German and Italian occupation troops as well as their domestic quislings in Serbia, Montenegro and the ISC; Chetnik troops under a ‘double command’ (Axis nominal command and Mihailović’s hidden command) were hiding under a variety of labels: MVAC in the Italian areas, the SSG and even Pećanac’s troops in Serbia. As a result, Mihailović, in theory, had a significant force at his disposal nominally belonging to the Axis camp, but ready to join his core ‘illegal’ troops the moment a general uprising was proclaimed."}})</ref>}} [[Bojan Dimitrijević]], saradnik [[Institut za savremenu istoriju|Instituta za savremenu istoriju]] u [[Beograd]]u, u analizi odnosa kvislinških vlasti u Srbiji prema četničkom pokretu u jesen 1942, kada Nijemci razoružavaju legalizovane Mihailovićeve i Pećančeve odrede, iznosi sljedeći zaključak: {{izdvojeni citat|Odnos JVuO s aparatom Vlade generala Nedića, pre svega sa snagama SDS i SGS, bio je kompleksan u ovom periodu i delikatan za razumevanje. Mnogi od Nedićevih pripadnika ovih delova bili su patrioti koji su pružali značajnu pomoć Mihailovićevoj organizaciji. Ove pristalice ravnogorske borbe činile su sve što je u njihovoj moći da pomognu JVuO.<ref>Бојан Б. Димитријевић, Војска Недићеве Србије 1941-1945, Институт за савремену историју, Београд, 2011, стр. 405.</ref>}} U doktorskoj disertaciji “Partizanski pokret u Srbiji 1941—1944“, srpskog istoričara mlađe generacije [[Nemanje Ž. Devića]], tvrdi se da [[Legalizacija četnika u Srbiji|legalizacija četnikâ]] kod Vlade nacionalnog spasa nije došla kao plod Mihailovićeve naredbe „već stihijski i u skladu sa shvatanjima stanja na terenu od strane pojedinih komandanata“, te da je „većina Mihailovićevih bližih saradnika i komandanata iz 1941. ostala (je) u ilegali“.<ref>Немања Девић, Партизански покрет у Србији: 1941–1944. Докторска дисертација, Универзитет у Београду, Филозофски факултет, 2019, стр. 280–281.</ref> Ipak, Dević ne poriče da je postojala sustavna kolaboracija pripadnika Mihailovićeve organizacije sa Nedićevim strukturama, često i na osnovi staleške solidarnosti među oficirima vojske, žandarmerije ili tajne službe prve Jugoslavije, a koji će po okupaciji otići u JVuO ili kvislinški tabor: {{izdvojeni citat|Tako dolazi i do procesa tzv. legalizacije, odnosno ulaska dela Mihailovićevih snaga u sastav oružanih snaga vlade generala Nedića... Za kontakt sa prvim Nedićevim snagama i ovog puta je poslužio Milan Kalabić; potom su se spone uspostavljale često i na ličnoj osnovi i kroz predratna poznanstva kolega i klasnih drugova... Oni koji su prišli Nediću, ušli su u već postojeće Pećančeve odrede, ili [su] raspoređeni u novu kategoriju ''nezavisnih četničkih odreda''. Nediću je ovaj proces dobro došao iz više razloga, ali najviše zbog priliva ljudstva koje je uključio u svoje planove i, prvenstveno, u borbu protiv partizana. Mihailović je, opet, korist ostvario time što je dobio svoje ljude duboko infiltrirane u okupacioni sistem, sa alibijem pred Nemcima, a koji će mu u narednom periodu biti od nemerljive vrednosti za dostavljanje oružja, municije, podataka... Međutim, kad se pojedini Mihailovićevi oficiri, pogotovo u zapadnoj Srbiji, budu uneli u ulogu Pećančevih i Nedićevih komandanata, ogreznuvši u kolaboraciju ili u vršenje zločina nad partizanima, čak ih i, zarobljene, predajući Nemcima – pa se 1943. vratiti u strukturu JVuO – to će stvoriti ogromne poteškoće ravnogorskoj organizaciji, jer se imidž kompromitovanih nije dao lako ispraviti. Jednom viđeni u društvu Nemaca, takvi oficiri bili su u narodu, čak i među ravnogorcima koji su 1941–1943. ostali u šumi, zauvek obeleženi kao sumnjivi i nepoželjni.}} U završnom poglavlju monografije o ratnom putu komandanta Prvog ravnogorskog korpusa [[Zvonimir Vučković|Zvonimira Vučkovića]], srpski istoričar dr Miloš Timotijević promatra odnos Milana Nedića i Dragoljuba Mihailovića kroz prizmu četničke kolaboracije sa okupatorima, za koju tvrdi da je isprva bila taktička, ali da je vremenom poprimila strateški karakter: {{izdvojeni citat|Slabost pokreta generala Mihailovića uslovila je taktičku saradnju sa svim protivnicima partizana, a u Srbiji i sa Nemcima. Prećutna legalizacija ravnogoraca kod vlade Milana Nedića omogućila je njihov biološki opstanak i uništavanje partizana 1942, a kontakti pojedinih komandanata sa okupatorom nisu bili samo vojne, već i obaveštajne prirode. Ti odnosi bili su duboki, razgranati, dugotrajni. Takva saradnja sa okupatorom nije bila incident i prolazna pojava, već opredeljenje da se uz pomoć Nemaca suzbije ili potpuno uništi suparnički partizanski pokret i spremno dočeka iskrcavanje zapadnih saveznika. Taktička saradnja na mnogim područjima prerasla je u strateško delovanje na samom terenu s ciljem progona komunista, što se najčešće pretvaralo u kažnjavanje njihovih simpatizera i porodica. Posledice takvog delovanja JVuO bile su katastrofalne po samu organizaciju generala Mihailovića, a na isti način narod je osuđivao preventivna ubistva partizana. I dalje ostaje otvoreno pitanje da li je to dovoljno da se ravnogorcima odrekne antifašistički karakter. [...] Milan Nedić i Dimitrije Ljotić optuživani su za otvorenu saradnju sa okupatorom i nacionalnu izdaju. Tek pod pritiskom partizana došlo je do saradnje u okviru „nacionalnog fronta“, pred sam kraj nemačke okupacije Srbije, nevoljno, nedosledno, i uz insistiranje na potpunoj kontroli ravnogoraca u sklopu zalaganja za vezivanje sa zapadnim saveznicima.<ref>Милош Тимотијевић, Звонко Вучковић — Ратна биографија (1941-1944): Расправа о проблемима прошлости и садашњости, ЈП Службени гласник, Београд, 2015, стр. 449, 451.</ref>}} U disertaciji “Oblici otpora u okupiranom Beogradu (1941—1944)“ odbranjenoj 2019. godine na [[Filozofski fakultet Univerziteta u Novom Sadu|Filozofskom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu]], dr [[Rade Ristanović]], naučni saradnik Instituta za savremenu istoriju u Beogradu, piše da se saradnja četnika Draže Mihailovića sa Srpskom državnom stražom odvijala tokom čitavog perioda okupacije: {{izdvojeni citat|Srpska državna straža predstavljala je svojevrsnu čekaonicu, magacin i obaveštajni kanal za Ravnogorski pokret otpora tokom celokupnog perioda okupacije.<ref name="Rade Ristanović 1944">Rade Ristanović, Oblici otpora u okupiranom Beogradu (1941-1944). Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Novom Sadu, 2019, str. 549.</ref>}} Dr [[Nebojša Stambolija]] tvrdi u svojoj disertaciji “Srpska državna straža 1942—1944.“ da je dinamiku odnosa ravnogorskih četnika i Nedićevih struktura diktirala „suprotnost javnog i tajnog delovanja“: {{izdvojeni citat|Odnos monarhističkog pokreta otpora pod vođstvom Draže Mihailovića i pripadnika Nedićevog aparata vlasti je tokom okupacije odlikovala suprotnost javnog i tajnog delovanja. Javno, organi kolaboracionističke vlade gotovo u jednaku ravan stavljaju „komuniste“ i „dražinovce“, čak ponekad ističući kao veću opasnost pokret Draže Mihailovića. Sa druge strane, tajno, veliki broj visokih predstavnika kolaboracionističkog aparata pomažu ravnogorski pokret na razne načine (obaveštajno, finansijski, materijalno, naoružanjem). Logistika za izvođenje ove „tajne“ saradnje bili su ljudi na terenu, pripadnici vladinih oružanih odreda, legalizovani četnici, žandarmerija, a nakon marta 1942. tu ulogu preuzimaju pripadnici Srpske državne straže.<ref name="Nebojša Stambolija 1944">Nebojša Stambolija, Srpska državna straža 1942-1944. Doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2019, str. 306.</ref>}} == Literatura == * {{cite book | last = Tomasevich | first = Jozo | authorlink = Jozo Tomasevich | year = 1975 | title = War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: The Chetniks | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-0857-9 | url = http://books.google.com/books?id=yoCaAAAAIAAJ&printsec=frontcover | ref = harv }} * {{cite book | last = Tomasevich | first = Jozo | year = 2001 | title = War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration | publisher = Stanford University Press | location = Stanford | isbn = 978-0-8047-3615-2 | url = http://books.google.com/books?id=fqUSGevFe5MC&printsec=frontcover | ref = harv }} * {{cite book|ref=harv|last=Живковић|first=Милутин Д.|title=Санџак 1941–1943|url=|year=2017|publisher=Филозофски Факултет, Универзитет у Београду|isbn=}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist|2}} == Povezano == * [[Nedićeva Srbija]] * [[Ustanak u Srbiji 1941.]] * [[Propaganda Nedićeve vlade]] * [[Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu]] * [[Legalizacija četnika u Srbiji]] == References == <references /> {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} [[Kategorija:Četnici]] [[Kategorija:Ustanak u Srbiji 1941.]] [[Kategorija:Dragoljub Mihailović]] [[Kategorija:Srbija u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu]] [[Kategorija:Odnosi između učesnika u Drugom svetskom ratu u Jugoslaviji]] j6to8d5qp70nsww14gatq93y30esfkx 0 187036 42591861 42494662 2026-05-11T17:51:20Z ~2026-28514-91 350928 42591861 wikitext text/x-wiki {{Bitka |bitka= <span style="font-size: medium;">'''Bitka za Kupres''' |deo= [[Drugi svjetski rat|Drugog svetskog rata]] |slika= Mostarski bataljon.jpg |opis_slike = ''Borci mostarskog bataljona u pokretu prema Kupresu, 1942.'' |datum = avgust [[1942]]. |mesto= [[Kupres]], [[Bosna i Hercegovina]] |uzrok= |teritorija= |rezultat= [[Datoteka:Flag of Croatia Ustasa.svg|25x22px]] Pobeda snaga NDH |strana1=[[Datoteka:Flag of SFR Yugoslavia.svg|25x22px]] [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Partizani]] |strana2=[[Datoteka:Flag of Croatia Ustasa.svg|25x22px]] [[Hrvatske oružane snage|Snage NDH]] |jedinice1 = [[Druga proleterska udarna brigada|Druga proleterska brigada]], [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrta proleterska brigada]], [[Prva krajiška proleterska udarna brigada|Prva krajiška brigada]], delovi Trećeg krajiškog odreda, Prve proleterske brigade, Treće proleterske brigade, Desete hercegovačke brigade |jedinice2= delovi Prve, Osme i Devete bojne Prvog djelatnog stajaćeg zdruga, Prva četa Sedamnaeste ustaške bojne, 5. čreta Druge bojne Petnaeste pješačke pukovnije, lokalna ustaška milicija, žandarmerija |komandant1= [[Datoteka:Yugoslav Partisans flag 1945.svg|25x22px]] [[Sreten Žujović]] |komandant2= {{ZD|NDH}} [[Franjo Šimić]]<br />{{ZD|NDH}} [[Rafael Boban]] |jačina1 = 2.400 |jačina2 = 1.500 |gubici1 = oko 1.000 izbačenih iz stroja |gubici2 = oko 340 izbačenih iz stroja |civilne žrtve = 10 poginulih, 19 ranjenih i 12 nestalih }} '''Bitka za Kupres''' odigrala se od [[28. 7.|28. jula]] do [[20. 8.|20. avgusta]] [[1942]]. godine. Operativna grupa brigada [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovnog štaba NOVJ]] nastojala je da izoluje [[garnizon|garnizon NDH]] u [[Kupres]]u i u više navrata pokušala da ga koncentričnim udarom likvidira. Oko 600 pripadnika 3. bojne [[Crna legija|Crne legije]] pod vodstvom Rafaela Bobana je zajedno sa lokalnim ustaškim i [[domobrani|domobranskim]] postrojbama pod zapovjedništvom Franje Šimića gotovo mjesec dana branilo Kupres od četiri partizanske brigade. Partizani su izveli tri koncentrirana napada protiv 1500 branitelja tijekom noći 11./12. kolovoza, 14. kolovoza i 19. kolovoza. Svi napadi su ostali bezuspešni i pored osetnih gubitaka, pa je [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovni štab]] [[20. 8.|20. avgusta]] odustao od opsade [[Kupres]]a i usmerio snage prema [[Mrkonjić Grad]]u i [[Jajce|Jajcu]]. Među [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizanskim borcima]] je ostalo gorko sećanje na teške gubitke. Osim nedovoljne brojnosti i opremljenosti, uzrok poraza ležao je i u neadekvatnom komandovanju, pogrešnoj upotrebi i nedovoljnom sadejstvu. No, bitka je za mlade brigade predstavljala ratnu školu u kojoj su stečena značajna iskustva. == Namere sukobljenih strana == [[Datoteka:Spaljena sela Kupres Livno 1942.jpg|minijatura|Kaznena ekspedicija Crne legije u reonu Kupresa i Livna 1942.]] U istočnim krajevima partizani su bili prinuđeni na defanzivu, što je iscrpljivalo njihove ljudske i materijalne resurse. [[Vrhovni štab]] uvideo je da se partizanski rat može uspešno voditi jedino ofanzivnom strategijom, brzim pokretima i iznenadnim napadima. Nakon iscrpljujućih višemesečnih borbi protiv [[Italijani|italijansko]]-[[Četnici|četničkih]] snaga u istočnoj [[Hercegovina|Hercegovini]], [[Crna Gora|Crnoj Gori]] i [[Sandžak]]u, [[Vrhovni štab]] je doneo odluku da od preostalih udarnih snaga u tim krajevima formira grupu brigada i sa njima pokrene nastupni marš prema zapadu i severozapadu, uspostavljajući vezu sa svojim snagama u zapadnoj [[Bosna|Bosni]] i [[Dalmacija|Dalmaciji]]. Četiri formirane [[proleterske brigade]] otpočele su nastupanje iz istočne Hercegovine [[24. 6.|24. juna]], a još dve brigade krenule su istim putem krajem jula. Tokom jula jednice su očistile garnizone [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] u dolini [[Neretva|Neretve]] i na komunikaciji [[Sarajevo]] - [[Mostar]] i izbile u Livanjsko i Kupreško polje i u dolinu [[vrbas (rijeka)|reke Vrbas]]. Oblast kojom su nastupale brigade nalazila se najvećim delom u italijanskoj okupacionoj zoni. [[Italijani]] su u [[maj]]u i [[jun]]u odlučili da izvrše reogranizacijuju svog okupacionog sistema, te su povukli svoje trupe iz gotovo svih mesta u unutrašnjosti i predali ih snagama [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]]. Vlasti NDH doživljavale su italijansku okupaciju kao ograničenje svog suvereniteta. Međutim, u drugoj polovini [[1941]]. i prvim mesecima [[1942]]. usled jakog pritiska ustanika, povlačenje Italijana nije dolazilo u obzir. Podela ustanika na [[četnici|četnike]] i [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizane]] do koje je došlo u prvim mesecima [[1942]]. godine, produbljivanje sukoba među njima i sklapanje primirja sa nekim četničkim grupacijama tokom proleća u velikoj meri je olakšalo situaciju u kojoj su se nalazile vlasti NDH. Tako su one krajem proleća intenzivno radile na izgradnji svoje vojne i civilne administracije u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Međutim, za uspešno izvršenje ovog poduhvata nisu raspolagali dovoljnim ljudskim i materijalnim resursima, kao ni potrebnom podrškom stanovništva. Otuda se grupa [[Spisak brigada NOVJ|partizanskih brigada]] u početku svog nastupanja susretala sa slabijim odbrambenim snagama, sastavljenim od lokalne milicije, manjih vojnih jedinica slabe borbenosti i samo manjim grupama ustaša. Tako su partizani s lakoćom zauzeli [[Konjic]], [[Prozor]] i [[Gornji Vakuf-Uskoplje|Gornji Vakuf]]. Ovaj prodor partizana izazvao je uzbunu u strukturama [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] i hitno ojačavanje ostalih garnizona elitnim ustaškim snagama iz Prvog stajaćeg djelatnog zdruga, takozvane [[Crna legija|Crne legije]] i jačim domobranskim formacijama sa pripadajućom ratnom tehnikom. Došlo je do neke vrste bitke sa vremenom koja je odlučivala sudbinu garnizona u [[Bosna|Bosni]], do trke između snaga [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] i [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]. [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Partizani]] su ovu trku u velikoj meri izgubili, i tako za neko vreme ispustili inicijativu iz ruku. Zavarani prethodnim lakim uspesima, nisu posvetili dovoljno pažnje neprijateljevim namerama i aktivnostima, i nisu izvršili dovoljan pritisak na neprijateljske komunikacije. Tako su početkom avgusta ustaški garnizoni u gornjem toku [[Vrbas (rijeka)|Vrbasa]], te [[Kupres]], [[Livno]] i obližnja mesta, znatno ojačani. Umesto nekoliko stotina naoružanih civila, sad su se pred partizanima nalazile hiljade fanatičnih ustaša predvođenih svojim komandantima [[Jure Francetić|pukovnikom Francetićem]], [[Franjo Šimić|pukovnikom Šimićem]] i [[Rafael Boban|bojnikom Bobanom]], koji su početkom avgusta rukovodili borbama u oblasti [[Livno|Livna]], [[Bugojno|Bugojna]] i [[Kupres]]a. To je dovelo do neuspeha. [[Vrhovni štab]] je operativnu grupu podelio na dva dela: severnu grupu, koju su sačinjavale [[Druga proleterska udarna brigada|Druga]] i [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrta proleterska]], i južnu, od [[Prva proleterska udarna brigada|Prve]] i [[Treća proleterska sandžačka udarna brigada|Treće proleterske]]. Severnoj grupi dat je zadatak da deluje u gornjem toku [[Vrbas (rijeka)|Vrbasa]] i da zauzme [[Bugojno]] i [[Donji Vakuf]], a kao sporedni cilj da likvidira garnizon u [[Kupres]]u. Južna grupa dobila je zadatak da zauzme [[Livno]] i okolna uporišta. Zadatak postavljen pred severnu grupu, imajući u vidu odnos snaga, odlučnost i utvrđenost neprijatelja, bio je nerealan. Situaciju je pogoršalo slabo i nedosledno rukovođenje, tako da ova grupa nije uspela da prekine neprijateljev saobraćaj u ovoj oblasti. Stoga je napad na [[Bugojno]] u dva navrata ([[16. 7.|16]]./[[17. 7.|17]]. i [[20. 7.|20]]./[[21. 7.|21. jula]]) završen neuspehom, a grupa nije uspela ni da blokira garnizone, već se našla izložena ispadima [[Ustaše|ustaša]] iz [[Bugojno|Bugojna]] i [[Kupres]]a. Tada je [[Vrhovni štab]] doneo odluku da ova grupa likvidira garnizon u [[Kupres]]u. U međuvremenu, južna grupa uspela je da u [[Borbe za Livno 1942. godine|borbama 5.-6. avgusta]] slomi otpor ustaško-domobranskog garnizona i zauzme [[Livno]]. Ova pobeda je donekle olakšala situaciju severne grupe i imala dalekosežan značaj za razvoj [[Narodnooslobodilački pokret Jugoslavije|Narodnooslobodilačkog pokreta]]. == Tvrđava Kupres == [[Datoteka:Ustaše Kupres 1942.png|minijatura|Ustaše i domobrani tokom bitke za Kupres 1942. [[Franjo Šimić]] drugi s leva, [[Rafael Boban]] u sredini.]] [[Datoteka:Ustaše u Kupresu 1942.jpg|minijatura|Ustaška [[Crna legija]] u Kupresu 1942.]] Kupres je pred [[Drugi svjetski rat|Drugi svetski rat]] bio varošica sa ne više od 1.000 stanovnika, smeštena u kraškom polju između planina, udaljena od glavnih puteva i od glavnih tokova civilizacije. Stanovništvo u [[Kupres]]u i okolini bilo je etnički i verski šaroliko - najbrojniji su bili [[Srbi]], zatim [[Hrvati]], a postojala je i značajna populacija [[Muslimani|Muslimana]] - [[Bošnjaci|Bošnjaka]]. [[Fašizam|Fašistička]] propaganda u ovom kraju imala je [[1941]]. godine znatnog uspeha u stvaranju međuetničkog nepoverenja i mržnje. Nakon obrazovanja [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] stvorene su i naoružane [[Ustaše|ustaške]] grupe, koje su počinile brutalne i masovne masakre nad srpskim stanovništvom. Tokom ustanka, među nesrpskim stanovništvom proširio se strah od odmazde, čemu su doprineli fašistički agitatori na obe strane. To je dovelo do produbljivanja etničke mržnje i međusobnog straha, što je dovelo do visoke uspešnosti u mobilisanju nesrpskog stanovništva u snage NDH. Pri pojavi ustanika, praktično svi odrasli muškarci bi uzimali puške u ruke i svrstavali se u jedinice ustaške milicije. Pojava [[Proleterske brigade|proleterskih brigada]] izazvala je takvu mobilizaciju. Pred svakim jačim napadom muslimansko i katoličko stanovništvo sklanjalo se sa porodicama i stokom u [[Kupres]]. Stvaranju straha i nepoverenja doprinosili su rukovodioci NDH - na primer, pukovnik Šimić u izveštaju od [[3. 8.|3. avgusta]] kaže da „partizani pale sva muslimanska i katolička sela oko Kupresa“. Koncentričan napad partizana na Kupres doveo je do toga da su u gradiću, pored stanovništva, našlo još oko 9.000 izbeglica iz okolnih sela, dok su se muškarci svrstali u ustaške jedinice, rešeni da se bore do poslednjeg. == Tok bitke == Nakon odbijanja napada na Bugojno, [[Druga proleterska udarna brigada|Druga proleterska brigada]] je rasporedila svoje bataljone na cestu između [[Kupres]]a i [[Bugojno|Bugojna]] i između Kupresa i Blagaja. Jedinice su vršile čišćenje terena napadajući čete lokalne ustaške milicije. Goneći ustašku miliciju iz Zlosela, brigada je u dva navrata upala u sam Kupres, a [[28. 7.|28. jula]] gotovo je uspela da ga zauzme. Međutim, narednih dana našla se pod udarom jačih ustaških snaga iz Bugojna, koje su nastojale da se probiju u Kupres radi ojačanja garnizona. [[5. 8.|Petog avgusta]] u zoru istovremeno su krenule u nastupanje ustaše iz Bugojna i iz Kupresa. Veštim manevrom uspeli su da odbace brigadu prema Blagaju i da oko četiri popodne uđu u Blagaj i počnu sa paljevinom i pljačkom. Kontranapadom brigada je uspela da ih odbaci iz Blagaja, ali nije uspela da spreči spajanje dveju grupa i pristizanje pojačanja u [[Kupres]]. [[Vrhovni štab|Vrhovnom štabu]] postalo je jasno da se mora stvoriti veća koncentracija snaga ukoliko se želi likvidirati kupreški garnizon. Pored lokalnih partizanskih jedinica, angažovao je [[Prva krajiška proleterska udarna brigada|Prvu krajišku brigadu]] i neke bataljone iz južne grupe. Prva krajiška bila je međutim angažovana u borbama za [[Ključ (grad)|Ključ]] i u okolini [[Sanski Most|Sanskog Mosta]], pa je napad organizovan bez nje. Spoljašnju odbranu [[Kupres]]a činili su utvrđeni položaji u obližnjim selima: Zloselima, Osmanlijama, Olovu, Čar dačici, Alajbegovom Odžaku, Begovom Selu, Goravcima, Otinovcima, Botunu, Kukavicama, Vrilu i Brdima, kao i na uzvišenjima. Naročito su bili utvrđeni položaji na severnoj i severozapadnoj strani: na visovima Malim i Velikim Vratima, Malom Stožeru, Maloj Plazenici i Čardačici. Sa zapadne je strane čitav niz naselja i brežuljaka, utvrđenih rovovima, bio uključen u sistem odbrane, dok je s južne i istočne strane golo polje predstavljalo, samo po sebi, prepreku za napadača jer je bilo kontrolisano vatrom iz utvrđenja na ivici grada. U polju na oko 200 metara od prvih kuća pored puta za Vukovsko nalazio se betonski silos sa kojeg su ustaše mitraljezima kontrolisale prilaze mestu. === Prvi napad na Kupres === Plan napada bio je jednostavan: [[Spisak brigada NOVJ|partizanske brigade]] trebalo je da koncentričnim napadom likvidiraju spoljašnju odbranu, upadnu u mesto i unište protivnika. Napad je predviđen za 21 čas [[11. 8.|11. avgusta]]. Imali su da izvedu: [[Druga proleterska udarna brigada|Druga]] i [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrta proleterska]], [[Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada|Deseta hercegovačka]] i Drugi bataljon [[Treća proleterska sandžačka udarna brigada|Treće proleterske brigade]], bataljoni "[[Vaso Pelagić|Pelagić]]" i „Iskra“ Trećeg krajiškog odreda i Kupreška partizanska četa - ukupno 13 bataljona, odnosno nešto manje od 2.000 boraca. Glavni udar, između komunikacija koje vode od [[Bugojno|Bugojna]] za [[Kupres]] izvodile su [[Druga proleterska udarna brigada|Druge]] i [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]], i bataljon Trećeg krajiškog odreda. Štab [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]] je uputio Prvi i Treći bataljon prema Malim i Velikim Vratima, Maloj Plazenici i Malom Stožeru, da zauzmu te jake objekte koji štite grad sa severne i severoistočne strane i da presecanjem komunikacije spreče svaki pokušaj intervencije neprijatelja iz [[Bugojno|Bugojna]]. Pošto su se na položajima duž puta nalazili jači neprijateljevi delovi, ukopani u rovovima, to su partizani naišli na žilav otpor. Pridajući značaj tim objektima, jer je njihovim držanjem obezbeđivao komunikaciju na najugroženijem mestu, tj. na prevoju između Kupreškog polja i doline Poričnice, neprijatelj je nastojao da se po svaku cenu održi na njima. Pa ipak, i pored sve upornosti, [[ustaše]] su, snažnim jurišima boraca [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]], bile prinuđene da napuste položaje i da se povuku, delom u [[Kupres]], a delom ka [[Bugojno|Bugojnu]]. U oštrim borbama, koje su trajale do pred zoru, bombaši su osvajali rov po rov. Pošto su ovladali Velikim Vratima, bataljoni [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]] su izvršili rušenja i zaprečavanja na drumu od Velikih Vrata do Koprivnice. Svi drveni mostovi bili su popaljeni, a drum je prekopan dubokim jarkovima i zakrčen velikim brojem stabala. U međuvremenu su Drugi i Četvrti bataljon napali neprijateljeve položaje na Čardačici, gde je takođe došlo do jake borbe. [[Ustaše]] su pružile snažan otpor i u prvi mah zadržale partizane. Međutim, ponovljenim jurišem, bataljoni su slomili odbranu i potisli ustaše u grad. Nastavljajući napad partizani su se dohvatili i prvih kuća, gde su uspeli da zaplene tri puškomitraljeza, ali je tu njihov prodor bio zaustavljen. Delovi Trećeg krajiškog NOP odreda (četa bataljona "[[Vaso Pelagić|Pelagić]]", Kupreška četa i Strojički vod), nastupajući duž starog druma koji se spušta u grad padinama Male Plazenice, izbili su takođe pred prve kuće, gde su hrabro poginuli poznati krajiški komandanti, [[narodni heroj Jugoslavije|narodni heroji]] [[Simo Šolaja]] i [[Dušan Metlić]]. Prodor delova [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]] i Trećeg krajiškog odreda u severni deo varošice nije mogao biti izvršen jer je, usled snažnog otpora neprijatelja, silina napada popustila. [[Ustaše]] su na tom prostoru ubacile svoje rezerve, brzo lokalizovale mestimične prodore partizana i tako uspele da konsoliduju odbranu. Pošto su druge jedinice bile zadržane na prilazima gradu, to su se oba bataljona [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]] i delovi Trećeg krajiškog odreda našli u teškoj, situaciji. Dan je zatekao ove usamljene delove pred neprijateljevim utvrđenjima, izložene jakoj vatri. Kako je bilo očigledno da se više ne može ništa učiniti i da bi svako dalje insistiranje na prodoru u grad bilo neopravdano, štab brigade je obustavio napad, a jedinice povukao na Čardačicu i Malu Plazenicu. Štab [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]] je u 21 čas uputio u napad četiri [[bataljon]]a, dok je Peti bataljon zadržao u rezervi na Velikom Stožeru. Prvi bataljon se spustio s Velikog Stožera i napao Begovo Selo i Alajbegov Odžak, gde su se nalazili istureni delovi ustaške milicije. U nastupanju i u borbama oko ovih sela bataljon se zadržao nešto duže, tako da je tek oko 2:30 časova izbio pred [[Kupres]]. Teren kojim je nastupao bio je vrlo nepogodan: borci su morali da se kreću ravnicom na kojoj nije bilo nikakvih zaklona. Snažan otpor ustaša nije davao napadaču realne izglede za prodor u grad. Štab bataljona se našao pred teškim, gotovo nerešivim problemom. Kako nije imao veze sa susednim jedinicama [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]], a vatru s Velikih Vrata i padina Male Plazenice u bok svojih jedinica je ocenio kao neprijateljevu, on je zaključio da one nisu zauzele Velika Vrata i Plazenicu i da bi u takvoj situaciji, kada je neprijatelj držao te jake objekte i silos, bilo neopravdano nastaviti napad koji nije obećavao ništa drugo osim beskorisnih žrtava. Zato je, pred zoru, odlučio da obustavi napad i povuče svoje čete na Veliki Stožer. Ostala dva bataljona [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]], koji su napadali s juga, preko Kupreškog polja, naišli su na otpor neprijatelja još u selu Brdima, oko 4,5 -{km}- južno od [[Kupres]]a. Neprijateljevi istureni delovi su se, međutim, brzo povukli. Bataljoni su odmah nastavili nastupanje ka [[Kupres]]u. Pošto su izgubili dosta vremena na zaposedanje Pogane Glavice, Drugi bataljon je pred zoru izbio pred Kupres. Pošto nije uspeo da uhvate vezu sa susednim jedinicama i ocenivši da bi prema trenutnoj situaciji samostalno nastupanje bilo bezizgledno i dovelo do nepotrebnih žrtava, štab je u zoru izvukao svoj bataljon iz dodira sa neprijateljem. Jedinice [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] tokom noći uspešno su savladale spoljašnju odbranu mesta, ali su pri tome izgubile dosta vremena i snage. Tako su se u zoru našle na otvorenom polju, bez pogodnih zaklona, pred glavnom neprijateljskom linijom odbrane na ivici mesta koja nigde nije bila ozbiljno narušena. Jedino je [[Druga proleterska udarna brigada|Druga proleterska NOU brigada]], napravila ograničen prodor u severnom delu mesta. Štabovi su stoga povukli svoje bataljone izvan domašaja neprijateljske vatre i napad se ugasio. Odstupajući kroz ustaška sela Olovo, Osmanlije, Zlosela, Botun i Vrila, partizani su, u cilju odmazde, zapalili 46 kuća i štala i oterali 461 govedo i 1762 ovce.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, k. 148, br. reg 51/3-1</ref> Ocenivši da je napad suzbijen i da se partizanske jedinice povlače, [[ustaše]] su krenule za njima da bi ih razbile i raspršile. Iz grada su se, u svim pravcima, uputile kolone ustaša, podržane artiljerijskom vatrom i dejstvom [[avion]]a, dok su istovremeno iz Bugojna krenuli jači delovi da bi raščistili put za [[Kupres]]. Naročito je aktivno bilo dejstvo aviona, koji su, po mišljenju komandanta jedinica u Kupresu, stigli u pravi trenutak i mnogo doprineli da napad partizana bude odbijen. Pred nastupanjem nadmoćnih snaga i naletima avijacije, jedinice [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske brigade]], su se oko 9 časova povukle sa Čardačice i Male Plazenice, a ustaše su produžile ka Velikim i Malim Vratima i Malom Stožeru. Pod upornim pritiskom ustaša, Druga proleterska brigada je bila prinuđena da odstupi i s tih položaja, koje su ustaše zatim zaposele i tako ponovo oslobodile svoju komunikaciju za [[Bugojno]]. === Drugi napad na Kupres === Delegat [[Vrhovni štab|Vrhovnog štaba]] [[Sreten Žujović]] stekao je utisak da su razlozi za neuspeh napada, osim objektivnih okolnosti, i nedovoljna umešnost i nedovoljno zalaganje jedinica, i tu svoju ocenu preneo je Vrhovnom štabu. Štabu [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]], uputio je pismo u kojem ga je implicitno prekorio primerom [[Druga proleterska udarna brigada|Druge proleterske]]. Ovo je među borcima Četvrte proleterske stvorilo snažnu motivaciju da se dokažu u borbi i otklone sumnje u svoju borbenu vrednost. U takvoj atmosferi čak su i ranjenici iz bolnice Brano Selić i Ilija Vujisić, studenti iz [[Kolašin]]a, insistirali da zajedno sa svojim bataljonima krenu u napad. Obojica su poginuli iste noći. [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovni štab]] je u ubeđenju da je uz bolju organizaciju moguće postići uspeh, intervenisao i naredio jedinicama da zadrže blokadu [[Kupres]]a i da se pripreme za ponovni napad. Međutim, nakon neuspeha [[11. 8.|11]]./[[12. 8.|12. avgusta]], plan nije bitnije korigovan u svom najslabijem delu: i dalje je predviđao koncentričan napad sa svih strana, što je podrazumevalo da će znatan broj jedinica morati da priđe neprijateljskim odbrambenim položajima preko širokog brisanog prostora bez ijednog zaklona pod udarom snažne neprijateljske vatre. {{izdvojeni citat|Pošto za otstupanje nije bilo niti ima uzroka, to zadržite brigadu na sadašnjim svojim položajima, a najdalje na polaznom položaju, odakle bi se preduzeo ponovni napad uz pomoć Krajiške brigade, koja dolazi.}}<ref>Naređenje delegata Vrhovnog štaba Save Orovića Štabu Druge proleterske brigade od 12. avgusta u 10:50 časova (Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom II, knj. 5, dokument. br. 95)</ref> [[Vrhovni štab]] je odlučio da se ponovni napad na [[Kupres]] odloži za [[13]]/[[14. 8.|14. avgust]] i izvede snagama [[Druga proleterska udarna brigada|Druge]] i [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske]], [[Prva krajiška proleterska udarna brigada|Prve krajiške]] i [[Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada|Desete hercegovačke]] i dva bataljona [[Treća proleterska sandžačka udarna brigada|Treće proleterske brigade]], delom Trećeg krajiškog NOP odreda i bataljona "[[Vojin Zirojević]]" - ukupno 16 bataljona, odnosno 2.400 boraca. Trebalo je da napadaju: [[Druga proleterska udarna brigada|Druga proleterska brigada]] sa severa, od Malih vrata i Velikih vrata; [[Prva krajiška proleterska udarna brigada|Prva krajiška]] i [[Deseta hercegovačka proleterska udarna brigada|Deseta hercegovačka NOU brigada]] sa zapada i jugozapada; 4. proleterska brigada sa istočne i južne strane, na istom odseku i istim pravcem kojima je i prvi put napadala. Početak napada: [[13. 8.|13. avgust]] u 21:00. U naređenju Štabu [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]], vrhovni komandant [[Josip Broz Tito]] je posebno naglasio značaj predstojećeg napada: {{izdvojeni citat|Mi moramo uništiti ovo ustaško gnezdo. Zato se ponovni ''otsudni'' napad mora pravilno postaviti pred borce i pred starešine... Sve jedinice i starešine upoznajte sa zadacima.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom II, knj. 5, dokument. br. 98</ref>}} Ustaše su bile svesne da predstoji napad i dobro su organizovali vatrenu kontrolu svih prilaza [[Kupres]]u. Otuda se nije moglo ni misliti o prikrivenom ubacivanju nekih jedinica u dubinu neprijateljske odbrane, što je bila omiljena partizanska [[Vojna taktika|taktika]]. Sve jedinice morale su da se privuku na jurišnu udaljenost i da jurišom savladaju čistinu kontrolisanu gustom neprijateljskom vatrom i dokopaju se prvih kuća. Poučene iskustvom iz prvog napada, partizanske brigade su prethodna fazu savladavanja spoljašnje odbrane oko Kupresa savladali mnogo efikasnije, i sve jedinice su se do deset sati uveče našle u borbi na prvoj liniji kuća ili nadomak nje. Usledio je juriš na rovove, mitraljeska gnezda i utvrđene zgrade na rubu varoši. Već u ovoj fazi, ustaše su postigle bitan uspeh, nanevši partizanskim jedinicama na prilazima teške gubitke. Sistem vatre bio je veoma dobro organizovan i veoma gust, tako da, čim bi otkrili prisustvo partizana na određenom sektoru, usledila bi intenzivna unapred pripremljena minobacačka i mitraljeska vatra. Najteže gubitke pretrpeli su drugi i četvrti [[bataljon]] [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]]. Sve jedinice su, trpeći teške gubitke su po grupama uspeli da prodru u prve rovove i dokopaju se prvih kuća. Uz pomoć bombaša napredovalo se po grupama, korak po korak, od kuće do kuće. Prvi [[bataljon]] [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]], napredovao je duž glavne ulice. [[Prva krajiška proleterska udarna brigada|Prva krajiška brigada]] probila se do ustaške [[baterija artiljerije|baterije]] brdskih [[top]]ova i vatrenom kontrolom onemogućila njeno korišćenje, međutim, uprkos velikom zalaganju da osvoji topove, zaustavljena je na 30 [[metar]]a od njih. Međutim, ovi mestimični prodori nisu pokolebali ustašku odbranu. Ustaše su uspele su da održe u svojim rukama najznačajnije objekte: silos, žandarmerijsku kasarni i Hrvatski dom, i da nanesu napadačima ozbiljne gubitke. [[Franjo Šimić|Pukovnik Šimić]] sve vreme je čvrsto držao jedinice u svojim rukama, koordinirao odbranu i intervenisao rezervom na ugroženim sektorima. Komandant Devete pješačke pukovnije kaže u izveštaju: ''"U tri tvrdo zidane zgrade uvukli su se partizani odakle su davali očajnički otpor. Pukovnik Šimić izdao je zapovijest da se te zgrade bombarduju iz topova i poruše kako bi se mogla ta gnijezda uništiti."'' {{izdvojeni citat|Neprijatelj je očajnički i snažno intervenisao na naše dijelove koji su upali u grad i u jednom momentu bornim kolima, artiljerijom i paklenom vatrom iz dijela grada prema silosu uspio da zaustavi naše jedinice pred utvrđenom kasarnom na jednu trećinu varoši. Štabovi naših bataljona pravilno su reagovali na pojavu bornih kola, sklanjajući ljudstvo u zgrade i pozadi zgrada i formirajući bombaške grupe, koje su napale borna kola sa kragujevačkim bombama, no uspjeli su samo da djelimično oštete kola.<ref>Izveštaj Štaba 4. proleterske brigade Vrhovnom štabu od 18. avgusta 1942., Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom II, knj. 6, dokument. br. 108</ref>}} [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Partizani]] nisu uspeli da uspostave komandu i veze u [[Kupres]]u. Zamenik komandanta [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrte proleterske brigade]], [[Špiro Mugoša]] probio se sa jedinicama u Kupres, ali je bio odsečen i poginuo zajedno sa svim kuririma. Pred zoru, partizanske jedinice bile su izmorene, desetkovane i suočene sa oskudicom municije. Takođe, bilo je neophodno izvući veliki broj ranjenika. Bilo je očigledno da ustaški otpor ne popušta i da partizanski napadi više nemaju izgleda na uspeh. U toj situaciji štabovi su izdali naređenje za odvajanje od neprijatelja i izvlačenje iz [[Kupres]]a. U ovoj situaciji ustaške jedinice u [[Kupres]]u ponovo su demonstrirale svoju čvrstinu i odlučnost. Osetivši popuštanje partizanskok pritiska, ustaški štab pokrenuo je svoje jedinice u opšti kontranapad u u gonjenje partizanskih jedinica u povlačenju. U ovome su ispoljili energičnost, i partizani su bili prinuđeni na ogorčenu odbranu zaštitnih delova da bi sprečili odsecanje jedinica i omogućili izvlačenje ranjenika. Nekoliko ranjenika koje su ustaše uhvatili zverski je masakrirano. Nakon sređivanja jedinica, [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovni štab]] je, osvedočivši se u otpornu snagu kupreškog garnizona, odustao od daljih napada i usmerio operativnu grupu brigada prema [[Mrkonjić Grad]]u i [[Jajce|Jajcu]]. == Rezultat bitke == Obe strane pretrpele su tokom bitke značajne gubitke, pri čemu su partizani nesumnjivo prošli znatno gore. Branioci [[Kupres]]a imali su samo tokom noći [[13. 8.|13]]./[[14. 8.|14. avgusta]] prema vlastitom izveštaju 135 izbačenih iz stroja, od kojih 33 poginula, 72 ranjenih i 28 zarobljenih. U napadu tokom te noći [[Spisak brigada NOVJ|partizanske jedinice]] imale su 98 poginulih i 141 ranjenog borca, od kojih je samo [[Četvrta proleterska crnogorska udarna brigada|Četvrta proleterska]] imala 73 poginula i 51 ranjenog borca. Bitka za [[Kupres]] predstavljala je značajnu pobedu za ustaške vojne snage u Bosni. Međutim, to je bio kratkotrajan uspeh. Partizanske jedinice i štabovi izvukle su iskustva iz ovog neuspeha i u sledećim nedeljama zadali su ustašama više teških poraza koji su krunisani [[Borbe za Jajce 1942.|zauzimanjem Jajca]] [[24. 9.|24. septembra]] [[1942]]. godine. Poraz na Kupresu predstavljao je za partizanske jedinice i štabove mrlju na vojničkom ponosu. [[Druga proleterska udarna brigada|Druga proleterska]] je još jednom napala Kupres [[28. 12.|28. decembra]] [[1942]]. godine, ali ponovo bez uspeha. [[Kupres]] je konačno osvojila [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|Treća krajiška brigada]] [[3. 10.|3. oktobra]] [[1943]]. godine, nakon čega nikad više nije predstavljao značajnije utvrđenje. == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.axishistory.com/index.php?id=7105/ Crna legija] {{en}} * [http://www.vojska.net/eng/world-war-2/independent-state-of-croatia/ustashe/army/brigade/1/ Crna legija] {{en}} == Literatura == {{Portal NOB}} * [https://www.znaci.org/00001/148.htm Blažo Janković: '''ČETVRTA PROLETERSKA CRNOGORSKA BRIGADA'''], Vojnoizdavački zavod, Beograd 1975. * [https://www.znaci.org/00001/183.htm Mišo Leković: '''OFANZIVA PROLETERSKIH BRIGADA U LETO 1942'''], Vojnoistorijski institut, Beograd 1965. - [https://www.znaci.org/00001/183_9.pdf TREĆA GLAVA - Deo treći - NEUSPELE BORBE ZA KUPRES] * [https://www.znaci.org/00001/56.htm Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE], Beograd 1986. * [https://www.znaci.org/00001/2.htm PRVA KRAJIŠKA BRIGADA - ZBORNIK SJEĆANjA] * [https://www.znaci.org/00001/55.htm Druga proleterska brigada 1942-1992 - ilustrovana monografija], Beograd 1992. * [[Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije|Zbornik NOR-a]], tom IV, knjige 9-10, Borbe u Bosni i Hercegovini 1942. {{Drugi svjetski rat u Jugoslaviji}} [[Kategorija:NOB u 1942.]] [[Kategorija:Vojna povijest NDH]] [[Kategorija:Napadi na garnizone NDH]] [[Kategorija:Bitke Drugog svjetskog rata na jugoslavenskom ratištu]] [[Kategorija:Borbe između NOVJ i snaga NDH]] [[Kategorija:Bosna i Hercegovina u Narodnooslobodilačkoj borbi]] [[Kategorija:Bitke Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] cumqwhznakm9hmug7gs7iya48ks6j0f 2 205351 42591829 42589521 2026-05-11T17:41:43Z Edgar Allan Poe 29250 /* Sport */ 42591829 wikitext text/x-wiki <center> <div style="font-family: Optima, Trebuchet MS, sans-serif"> <div style="background:white; border:thin solid blue; padding:;.1em; margin: 0em 1em 1em 1em"> <div style="border: thick solid #DDDDCC;thin solid yellow"> <div style="border: thin solid blue; padding-top:.6em"> {| style="font-family:Optima, Trebuchet MS, sans-serif;" | <center>[[File:Edgar Allan Poe 2.jpg|96px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|96px|link=Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Piet Mondrian and Pétro van Doesburg.jpg|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi]]</center> | <center>[[File:Benedetto da maiano, incoronazione di ferdinando I d'aragona e sei musici, 1490 ca., 01.JPG|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade]]</center> |- | style="margin-top:-.5em" | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Korisnička stranica]]</center> | <center>[[Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe|Razgovor]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi|Doprinosi]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade|Nagrade]]</center> |- | colspan=7 | <hr> |- | colspan=7 style="padding:.3em; font-family:Helvetica, Arial, Verdana, sans-serif" | <center>'''Poruku mi možete ostaviti [https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_sa_korisnikom:Edgar_Allan_Poe&action=edit&section=new ovdje]'''</center> |} </div> </div> </div> </div> </center> Ovdje se nalazi '''popis članaka koje sam napisao ili nadopunio''' tokom svog rada na ovoj Wikipediji, poredan tematski. ==Književnost== {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" width="100%" |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Ekspresionizam]] • {{small|2.}} [[Gotička fikcija]] • {{small|3.}} [[Humanizam]] • {{small|4.}} [[Klasicizam]] • {{small|5.}} [[Galgenhumor]] • {{small|6.}} ''[[Nouveau roman]]'' • {{small|7.}} [[Južnjačka gotika]] • {{small|8.}} [[Struja svijesti (književnost)|Struja svijesti]] • {{small|9.}} [[Izgubljeni grad (fikcija)]] • {{small|10.}} [[Čehovljev pištolj]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Književne nagrade''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Nagrada Agatha]] • {{small|2.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Nobelova nagrada za književnost]] • {{small|3.}} [[NIN-ova nagrada]] • {{small|4.}} [[Velika nagrada za teatar Francuske akademije]] |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Nacionalne književnosti''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left"colspan="4"| {{small|1.}} [[Kostarikanska književnost]] |- ! style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5" | {{flagicon|ENG}} '''Engleska književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="15%"| '''Autori''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Douglas Adams]] • {{small|2.}} [[Jane Austen]] • {{small|3.}} [[George Bellairs]] • {{small|4.}} [[Anne Brontë]] • {{small|5.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • {{small|6.}} [[Geoffrey Chaucer]] • {{small|7.}} [[Gilbert Keith Chesterton]] • {{small|8.}} [[Agatha Christie]] • {{small|9.}} [[Daniel Defoe]] • {{small|10.}} [[Adrian Conan Doyle]] • {{small|11.}} [[Arthur Conan Doyle]] • {{small|12.}} [[Gervase od Tilburyja]] • {{small|13.}} [[John le Carré]] • {{small|14.}} [[Karoline Leach]] • {{small|15.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • {{small|16.}} [[Edgar Wallace]] • {{small|17.}} [[Tom Stoppard]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Djela''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="2" rowspan="2" | # ''[[Titus Andronicus]]'' # ''[[A Christmas Carol]]'' # ''[[Through the Looking-Glass]]'' ("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]") # ''[[Euclid and his Modern Rivals]]'' # ''[[The Nursery "Alice"]]'' # [[:kategorija:Djela Agathe Christie|djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'') # ''[[The Floating Admiral]]'' # ''[[Animal Farm]]'' # ''[[Our Story (knjiga)|Our Story]]'' # ''[[Born Fighter]]'' # ''[[My Story (Ronnie Kray)|My Story]]'' # ''[[In the Shadow of the Dreamchild]]'' # ''[[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]]'' # ''[[The Constant Gardener]]'' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="3"| '''Sherlock Holmes''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="3" | "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[A Study in Scarlet]]'' • ''[[The Sign of the Four]]'' • ''[[The Hound of the Baskervilles]]'' ---- {{small|1.}} ''[[The Exploits of Sherlock Holmes]]'' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Likovi i franšize''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Sherlock Holmes''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Agatha Christie''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''''Harry Potter''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Carrollova ''Alice''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Ostalo''' |- style="font-size:smaller; text-align: left" | | # [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] # [[Dr. Watson]] # [[Sebastian Moran]] # [[Inspektor Lestrade]] # [[Mycroft Holmes]] # [[Profesor Moriarty]] # [[Irene Adler]] # [[Mary Morstan]] ---- # [[Klub Diogenes]] | # [[Hercule Poirot]] # [[Miss Marple]] # [[Tommy i Tuppence]] # [[Viši inspektor Japp]] # [[Arthur Hastings]] # [[Parker Pyne]] # [[Ariadne Oliver]] # [[Gospođica Lemon]] | # [[Sirius Black]] # [[Remus Lupin]] # [[Severus Snape]] # [[Armando Dippet]] # [[Gabrielle Delacour]] # [[Alastor Moody]] # [[Barty Crouch]] # [[Phineas Nigellus Black]] | # [[Jubjub]] # [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] # [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] # [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] # [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] # [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] # [[Ludi Šeširdžija]] # [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] | # [[James Bond (lik)]] |} ===Engleska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja engleske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Gervase Tilburyski]] • [[Geoffrey Chaucer]] • [[Daniel Defoe]] • [[Jane Austen]] • [[Anne Brontë]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • [[Arthur Conan Doyle]] • [[Gilbert Keith Chesterton]] • [[Edgar Wallace]] • [[Adrian Conan Doyle]] • [[Agatha Christie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • [[George Bellairs]] • [[Douglas Adams]] • [[John le Carré]] • [[Karoline Leach]] |group2 = Djela |list2= ''[[A Christmas Carol]] • [[Through the Looking-Glass]] ''("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]")'' • [[Euclid and his Modern Rivals]] • [[The Nursery "Alice"]] • [[A Study in Scarlet]] • [[The Sign of the Four]] • [[The Hound of the Baskervilles]] • [[The Floating Admiral]] • ''[[:kategorija:Djela Agathe Christie|Djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'')'' • [[Animal Farm]] • [[The Exploits of Sherlock Holmes]] • [[Our Story (knjiga)|Our Story]] • [[Born Fighter]] • [[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]] • [[My Story (Ronnie Kray)|My Story]] • [[In the Shadow of the Dreamchild]] • [[The Constant Gardener]]'' • "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[Titus Andronicus]]'' |group3 = Likovi |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = Holmes |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] • [[Dr. Watson]] • [[Sebastian Moran]] • [[Inspektor Lestrade]] • [[Mycroft Holmes]] • [[Profesor Moriarty]] • [[Irene Adler]] • [[Mary Morstan]] |group2 = ''Harry Potter'' |list2= [[Sirius Black]] • [[Remus Lupin]] • [[Severus Snape]] • [[Armando Dippet]] • [[Gabrielle Delacour]] • [[Alastor Moody]] • [[Barty Crouch]] • [[Phineas Nigellus Black]] |group3 = ''Alice'' |list3= [[Jubjub]] • [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] • [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] • [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] • [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] • [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] • [[Ludi Šeširdžija]] • [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] |group4 = Christie |list4= [[Hercule Poirot]] • [[Miss Marple]] • [[Tommy i Tuppence]] • [[Viši inspektor Japp]] • [[Arthur Hastings]] • [[Parker Pyne]] • [[Ariadne Oliver]] • [[Gospođica Lemon]] }} |group4=Ostalo |list4= [[Klub Diogenes]] |below= }} ===Francuska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja francuske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF;background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |above= [[Francuska književnost|<span style="color:white">Francuska književnost</span>]] |group1 = Pisci |list1= ''[[La Pléiade]]'' ([[Pierre de Ronsard]] • [[Joachim du Bellay]]) • [[Margarita od Navarre]] • [[Clément Marot]] • [[Théodore-Agrippa d'Aubigné]] • [[Jean de La Fontaine]] • [[Molière]] • [[Alphonse de Lamartine]] • [[Alexandre Dumas (sin)|Alexandre Dumas, ''fils'']] • [[Alexandre Dumas (otac)|Alexandre Dumas, ''père'']] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Victor Hugo]] • [[Sully Prudhomme]] • [[Frédéric Mistral]] • [[Louis Aragon]] • [[Roger Martin du Gard]] • [[Eugène Ionesco]] • [[Jean-Paul Sartre]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Albert Camus]] • [[Jacques Prévert]] • [[François Villon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[André Malraux]] • [[Jean Genet]] • [[Max Jacob]] • [[François-René de Chateaubriand]] • [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]] • [[George Sand]] • [[Paul Claudel]] • [[François Mauriac]] • [[Patrick Modiano]] • [[Romain Rolland]] • [[Claude Simon]] • [[Saint-John Perse]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jean Anouilh]] |group2 = Djela |list2= ''[[La Chanson de Roland]] • [[Roman de la Rose]] • [[L'Avare ou l'École du mensonge]] • [[Bug-Jargal]] • [[Le Rhin]] • [[Torquemada (drama)|Torquemada]] • [[L'Éducation sentimentale]] • [[Madame Bovary]] • [[Les Rougon-Macquart, Histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire]] ''(''[[Germinal]] • [[Nana (roman)|Nana]]'')'' • [[La Nausée]] • ''[[:Kategorija:Djela Eugènea Ionescoa|djela Eugènea Ionescoa]]'' • [[En attendant Godot]]'' • ''[[À l'échelle humaine]]'' • [[:Kategorija:Djela Andréa Malrauxa|djela Andréa Malrauxa]] • ''[[Le Barbier de Séville]]'' • ''[[Le Mariage de Figaro]]'' • ''[[La Mère coupable]]'' • ''[[Hernani (drama)|Hernani]]'' • "[[Le Bateau ivre]]" • ''[[Les Fleurs du mal]]'' • [[:Kategorija:Djela Jeana Anouilha|djela Jeana Anouilha]] (osim ''Becketa''; [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Antigone]]'') |below= [[Emma Bovary|<span style="color:white">Emma Bovary</span>]] • [[Bérenger|<span style="color:white">Bérenger</span>]] }} ===Ruska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja ruske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |above= [[Ruska književnost|<span style="color:white">Ruska književnost</span>]] (nedovršeno) |group1 = Pisci |list1= [[Ivan Krilov]] • [[Ivan Gončarov]] • [[Aleksandar Blok]] • [[Isak Babelj]] • [[Andrej Platonov]] • [[Danil Harms]] • [[Mihail Šolohov]] • [[Vladimir Dudincev]] • [[Eduard Limonov]] |group2 = Djela |list2= ''[[Šinelj]] • [[Zločin i kazna]] • [[Tri sestre]]'' |below= }} ===Američka književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja američke književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edgar Allan Poe]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Smrt Edgara Allana Poea|smrt]] • [[Bibliografija Edgara Allana Poea|bibliografija]]) • [[Emily Dickinson]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[William Faulkner]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[H. P. Lovecraft]] ([[:Kategorija:H. P. Lovecraft|kategorija]]) |group2 = Djela |list2= ''[[The Raven]] • [[The Murders in the Rue Morgue]] • [[The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket]] • [[Adventures of Huckleberry Finn]] • [[The Da Vinci Code]] • [[Franz Kafka: The Office Writings]]'' • [[:Kategorija:Djela Williama Faulknera|djela Williama Faulknera]] |below= [[Auguste Dupin|<span style="color:white">C. Auguste Dupin</span>]] • [[Yoknapatawpha|<span style="color:white">Yoknapatawpha</span>]] • [[Obitelj Compson|<span style="color:white">Obitelj Compson</span>]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ono (lik)|{{color|white|Ono}}]] }} ===Japanska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja japanske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Chikamatsu Monzaemon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edogawa Ranpo]] • [[Shūji Terayama]] • [[Project Itō]] • [[Sanjūgo Naoki]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Osamu Dazai]] ([[Samoubojstvo Osamua Dazaija|suicid]] • [[:Kategorija:Djela Osamua Dazaija|djela]]) • [[Shizuko Ōta]] |group2 = Djela |list2= "[[Ningen Isu]]" • "[[Rashōmon]]" • ''[[Noruwei no Mori]]'' • ''[[Nihon Ōdai Ichiran]]'' • [[Bibliografija Osamua Dazaija]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ningen Shikkaku]]'') |below= [[Kogorō Akechi|{{color|red|Kogorō Akechi}}]] • ''[[Buraiha|{{color|red|Buraiha}}]]'' • [[Ja-roman|{{color|red|Ja-roman}}]] • ''[[Shayō-zoku|{{color|red|Shayō-zoku}}]]'' • [[Yōzō Ōba|{{color|red|Yōzō Ōba}}]] }} ===Ostalo=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Ostali doprinosi s područja književnosti |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Afrika |list1= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|ANG}} Angola}} |group1style = background-color:#d81e05; color:yellow; text-align:center; border:1px solid black; |list1=[[José Luandino Vieira]] • [[Pepetela]] |group2 = {{flagicon|GAN}} Gana |group2style = text-align:center; background:yellow; color:black; border: 1px solid black; |list2=[[J. E. Casely Hayford]] |group3 = {{flagicon|TOG}} Togo |group3style = text-align:center; background:#FFCE00; color:#006A4E; border: 1px solid #006A4E; |list3=[[Félix Couchoro]] }} |group2 = Amerike |group2style = |list2= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|BRA}} Brazil}} |group1style = background-color:#FFCC29; color:#3E4095; text-align:center; border:1px solid #00A859; |list1=[[Machado de Assis]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|KUB}} Kuba}} |group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid red; |list2=[[Nicolás Guillén]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} |group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list3=[[Rufino Blanco-Fombona]] |group4 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} |group4style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list4=[[Argentina Díaz Lozano]] • [[Froylán Turcios]] • [[Lucila Gamero de Medina]] |group5 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} |group5style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list5=[[Bernardo Ashetu]] • [[Johanna Schouten-Elsenhout]] }} |group3 = Azija |group3style = |list3= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|IZR}} Izrael |group1style = text-align:center; color:blue; background:white; border:1px solid blue; |list1= [[Shmuel Yosef Agnon]] |group2 = {{flagicon|KIN}} Kina |group2style = text-align:center; background:#DD0000; color:gold; border: 1px solid silver; |list2= [[Gao Xingjian]] • [[Mo Yan]] |group3 = {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid #0073CF; |list3=''[[Segi wa tŏburŏ]]'' |group4 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |group4style = text-align:center; background:blue; color: white; border:1px solid red; |list4=''[[Reamker]]'' • [[Preah Ko i Preah Keo]] • [[Kmerski teatar sjena]] }} |group4 = Europa |group4style = |list4= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|AUT}} Austrija |group1style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid silver; |list1= [[Karl Bruckner]] |group2 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |group2style = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |group1 = Pisci |list1= [[Karel Čapek]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Franz Kafka]] • [[Max Brod]] |group2 = Djela |list2= ''[[Der Process]] • ''"[[Vor dem Gesetz]]"'' • ''"[[Die Verwandlung]]"''''}} |group3 = {{flagicon|DAN}} Danska |group3style = text-align:center; background:#D21034; color:white; border: 1px solid silver; |list3=[[Johannes Vilhelm Jensen]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= ''[[U registraturi]]'' |group5 = {{flagicon|IRS}} Irska |group5style = text-align:center; color:white; background:green; border:1px solid silver; |list5= [[Oscar Wilde]] • [[Bram Stoker]] |group6 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |group6style = color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list6= [[Ferenc Molnár]] |group7 = {{flagicon|NOR}} Norveška |group7style = text-align:center; background:#EF2B2D; color:white; border: 1px solid #002868; |list7= [[Bjørnstjerne Bjørnson]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |group8style = text-align:center; color:yellow; background:blue; border:1px solid yellow; |list8= [[Carl Gustaf Verner von Heidenstam]] |group9 = {{flagicon|ITA}} Italija |group9style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list9= [[Giacomo Casanova]] • [[Luigi Pirandello]] • [[Dario Fo]] |group10 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group10style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list10= [[Ernst Theodor Amadeus Hoffmann]] • [[Herta Müller]] |group11 = {{flagicon|EST}} Estonija |group11style = text-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |list11= {{Navbox subgroup | groupstyle = ttext-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |group1 = Pisci |list1= [[Carl Robert Jakobson]] • [[Johann Voldemar Jannsen]] • [[Friedrich Reinhold Kreutzwald]] • [[Marie Under]] • [[Anton Hansen Tammsaare]] • [[Lydia Koidula]] |group2 = Djela |list2= ''[[Kalevipoeg]]''}} |group12 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |group12style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list12= [[Wisława Szymborska]] • [[Olga Tokarczuk]] • [[Władysław Reymont]] }} |group5 = Oceanija |group5style = |list5={{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} |group1style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list1= [[Banjo Paterson]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} |group2style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list2= [[Vilsoni Hereniko]] }} |group6 = {{nowrap|Antički Rim}} |group6style = text-align:center; color:#E4D96F; background:white; border:1px solid #E4D96F; |list6 = [[Vergilije]] • [[Tit Makcije Plaut]] |below= }} ==Glazba== ===Teorija i terminologija u glazbi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja teorije i glazbene terminologije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = ''[[Ballets Russes]]'' • [[Muzička nagrada Léonie Sonning]] • ''[[Musique concrète]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Novi val]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Synthpop]] • [[Novi romantizam]] • ''[[Laulupidu]]'' • [[Tintinnabuli]] • [[Kawina (muzika)|Kawina]] • [[Kaseko]] |list2={{Navbox subgroup |abovestyle=background-color:#EBF5FF; color:black; text-align:center |above= '''Eurosong''' |list1={{flagicon|ŠVI}} [[Pjesma Eurovizije 1989.|1989.]] • {{flagicon|SFRJ}} [[Pjesma Eurovizije 1990.|1990.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Eurosong 2002.|2002.]] • {{flagicon|TUR}} [[Pjesma Eurovizije 2004.|2004.]] • {{flagicon|GRČ}} [[Pjesma Eurovizije 2006|2006.]] • {{flagicon|FIN}} [[Pjesma Eurovizije 2007|2007.]] • {{flagicon|SRB}} [[Pjesma Eurovizije 2008.|2008.]] • {{flagicon|NOR}} [[Pjesma Eurovizije 2010.|2010.]] • {{flagicon|NJE}} [[Eurosong 2011|2011.]] • {{flagicon|AZE}} [[Eurosong 2012|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Eurosong 2014|2014.]]}} }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o skladateljima (po razdobljima) |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = Barok |group1style = text-align:center; background:#bfb1a3; color:white; border:1px solid silver; |list1= [[Georg Friedrich Händel]] |group2 = Klasicizam |group2style = background:#6495ED; color:white; border:1px solid silver; |list2= [[Jan Václav Stamic]] |group3 = Romantizam |group3style = text-align:center; background:#9955BB; color:white; border:1px solid silver; |list3= [[Vincenzo Bellini]] • [[Johann Strauss mlađi]] • [[Giacomo Meyerbeer]] • [[Cezar Antonovič Kjui]] • [[Davorin Jenko]] • [[Charles-François Gounod]] • [[Gabriel Fauré]] |group4 = XX. stoljeće |group4style = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Impresionizam |list1= [[Maurice Ravel]] |group3 = Avangarda |list3= [[Pierre Schaeffer]] • [[Olivier Messiaen]] • [[Pierre Boulez]] |group2 = Modernizam |list2= [[Benjamin Britten]] • [[Umberto Giordano]] • [[Erik Satie]] • ''[[Les Six]]'' ([[Georges Auric|Auric]] • [[Louis Durey|Durey]] • [[Arthur Honegger|Honegger]] • [[Darius Milhaud|Milhaud]] • [[Francis Poulenc|Poulenc]] • [[Germaine Tailleferre|Tailleferre]]) • [[Ernesto Nazareth]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Neoklasicizam |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Dmitrij Šostakovič]] • [[Igor Stravinski]] |group2 = Ekspresionizam |list2= [[Arnold Schönberg]] • [[Anton Webern]] • [[Alban Berg]] }} |group5 = Ostalo |list5= [[Władysław Szpilman]] • [[Alfi Kabiljo]] • [[Arvo Pärt]] }} |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o pop izvođačima |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Solisti |list1= [[Ringo Starr]] • [[Jem]] • [[Mark Hollis]] • [[Rob Thomas]] • [[Gloria Estefan]] • [[Celia Cruz]] • [[Hajrudin Varešanović]] • [[Marija Šestić]] • [[Sandra Nurmsalu]] • [[Ott Lepland]] • [[Kurt Calleja]] • [[Petar Nalič]] • [[Dima Bilan]] • [[Aleksej Vorobjov]] • [[Kōji Wada]] • [[Ajumi Mijazaki]] • [[Ai Maeda (pjevačica)|Ai Maeda]] • [[Hitomi Shimatani]] • [[Akiko Shikata]] • [[Yūgo Kanno]] • [[Tōru Kitajima]] ([[:Kategorija:TK from 凛として時雨|diskografija]]) • [[Jelena Tomašević]] • [[Milan Stanković]] • [[Harel Skaat]] • [[K'naan]] • [[Jessy Matador]] • [[Amaury Vassili]] • [[Stereo Mike]] • [[Loukas Giorkas]] • [[Lena Meyer-Landrut]] • [[Frank Schindel]] • [[Andy Knote]] • [[Stefan Raab]] • [[Milli Vanilli]] • [[Gréta Salóme Stefánsdóttir]] • [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] • [[Olia Tira]] • [[Ivi Adamou]] • [[Emmelie de Forest]] • [[Daniel Jones]] • [[Darren Hayes]] • [[Knez (pjevač)|Knez]] • [[Hayley Westenra]] • [[Lorde]] • [[Kimbra]] • [[Sinn Sisamouth]] • [[Ros Serey Sothea]] • [[Angélique Kidjo]] • [[Tanel Padar]] • [[Dave Benton]] • [[Liam Payne]] • [[Miyoko Nakamura]] • [[Masatoshi Nakano]] |group2 = Bendovi |list2= [[Blue]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Talk Talk]] • [[The Beach Boys]] • [[The Byrds]] • [[Toto (sastav)|Toto]] • [[Regina (bend)|Regina]] • [[Urban Symphony]] • [[maNga]] • [[Glazbena družina Petra Naliča]] • [[A Friend In London]] • [[Aqua Timez]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ling Tosite Sigure]] • [[EGOIST]] • [[Nothing's Carved in Stone]] • [[Savage Garden]] • [[Nick Cave and the Bad Seeds]] • [[Quasarr]] • [[Moranbong Band]] • [[OMC (bend)|OMC]] • [[U pol’ 9 kod Sabe]] • [[Soul Militia]] }} === Opus === {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz kompozicije |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Opere |list1= ''[[Trubadur (opera)|Il trovatore]]'' • [[Korejska revolucionarna opera]] (''[[Kkot panŭn ch'ŏnyŏ]]'' • ''[[P'ibada]]'') |group2 = Baleti |list2= ''[[Žar-ptica]] • [[Posvećenje proljeća]] • [[Petruška]]'' |group3 = Instrumentalna djela |list3= ''[[Islamej]] • [[Boléro]]'' |group4 = Himne |list4= "[[Kimigayo]]" • "[[Noble patria, tu hermosa bandera]]" • "[[God Bless Our Homeland Ghana]]" • "[[Advance Australia Fair]]" • "[[Hino Nacional Brasileiro]]" • "[[Aegukka]]" • "[[La Bayamesa]]" • "[[Angola Avante]]" • "[[God Defend New Zealand]]" • "[[Gloria al Bravo Pueblo]]" • "[[Nokor Reach]]" • "[[Pjesma Kmerske Republike]]" • "[[Dap Prampi Mesa Chokchey]]" • "[[Himna Narodne Republike Kampućije]]" • "[[Državna himna Hondurasa]]" • "[[L'Aube Nouvelle]]" • "[[God Bless Fiji]]" • "[[Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]" • "[[Himna Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]]" • "[[God zij met ons Suriname]]" • "[[Majulah Singapura]]" • "[[Himno Istmeño]]" |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz pop skladbe |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Albumi |list1= ''[[Vrijeme je]] • [[Kad poludimo]] • [[Kad pogledaš me preko ramena]] • [[Sreća (Hari Mata Hari)|Sreća]] • [[Umineko no Naku Koro ni (EP)|Umineko no Naku Koro ni]]'' • ''[[Hotel Nacional (album)|Hotel Nacional]]'' • ''[[Girl You Know It's True (album)|Girl You Know It's True]]'' • [[:Kategorija:Albumi benda Ling tosite sigure|albumi benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Albumi benda Talk Talk|albumi benda Talk Talk]] |group2 = Pjesme |list2= "[[Russians]]" • "[[Wavin' Flag]]" • "[[Manijači]]" • "[[Molitva (pjesma)|Molitva]]" • "[[Rijeka bez imena]]" • "[[Vjerujem u ljubav]]" • "[[I love you mi vida]]" • "[[Lejla]]" • "[[Oro (pjesma)|Oro]]" • "[[Bistra voda]]" • "[[Rändajad]]" • "[[Lane moje]]" • "[[La La Love]]" • "[[Never Forget]]" • "[[Satellite (pjesma Lene Meyer-Landrut)|Satellite]]" • "[[Lost and Forgotten]]" • "[[Ovo je Balkan]]" • "[[Milim]]" • "[[What's Another Year?]]" • "[[Rock me]]" • "[[Lako je sve (pjesma)|Lako je sve]]" • "[[Zauvijek moja]]" • "[[Wadde hadde dudde da?]]" • "[[Love in Rewind]]" • "[[Hold Me Now]]" • "[[We Could Be the Same]]" • "[[Allez Ola]]" • "[[Everybody (pjesma)|Everybody]]" • "[[Refrain]]" • "[[Munja i grom]]" • "[[Korake ti znam]]" • "[[Party for Everybody]]" • "[[Crno i belo]]" • "[[Kuula (pjesma)|Kuula]]" • "[[This is the Night (pjesma Kurta Calleje)|This is the Night]]" • "[[Only Teardrops]]" • "[[Tomorrow (pjesma Gianluce Bezzine)|Tomorrow]]" • "[[Moja ljubavi]]" • "[[Svadbarskim sokakom]]" • [[:Kategorija:Pjesme benda Ling tosite sigure|pjesme benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Pjesme benda Talk Talk|pjesme benda Talk Talk]] • "[[Adio (pjesma)|Adio]]" • "[[How Bizarre (pjesma)|How Bizzare]]" • "[[Cambodia (pjesma)|Cambodia]]" |group4 = Instrumentalna djela |list4= |group3 = OST |list3= "[[Butter-Fly]]" • "[[brave heart]]" • "[[keep On]]" • "[[I wish]]" • "[[Katayoku no Tori]]" • "[[VII (pjesma)|VII]]" |below= }} ==Likovna umjetnost== ===Umjetnici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikari<br>Ilustratori/Crtači |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Salvador Dalí]] • [[Egon Schiele]] • [[Gustav Klimt]] • [[Kazimir Maljevič]] • [[Vasilij Kandinski]] • [[Georges Braque]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Piet Mondrian]] • [[Georges Seurat]] • [[John Tenniel]] • [[Isaak Brodskij]] • [[Dmitrij Vrubelj]] • [[Sidney Paget]] • [[Gonzalo Morales Sáurez]] • [[Albert Namatjira]] • [[Paul Signac]] • [[Pedro Américo]] • [[Akira Amano]] • [[Arturo Michelena]] • [[Martín Tovar y Tovar]] • [[Kristjan Raud]] • [[Paul Raud]] |group2 = Kipari<br>Dizajneri |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= [[Auguste Rodin]] • [[Gustav Fabergé]] • [[Petar Karl Fabergé]] • [[Leonid Sherwood]] • [[Yves Saint Laurent]] • [[Jesús Rafael Soto]] |group3 = Arhitekti |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Frank Lloyd Wright]] • [[Ibo Bonilla]] • [[Carlos Raúl Villanueva]] |group4 = Fotografi |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[Félix Nadar]] • [[Alberto Korda]] |below= }} ===Umjetnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikarstvo |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= ''[[Krik]] • [[Nedjeljno poslijepodne na otoku La Grande Jatte]] • [[Kupači kod Asnièresa]] • [[Izbij Bijele Crvenim klinom]] • [[Bijelo na bijelom]] • [[Gospode! Pomozi mi preživjeti ovu smrtonosnu ljubav]] • [[Veliki val kod Kanagawe]] • [[Posvećenje Napoleona I (David)|Posvećenje Napoleona I]] • [[Napoleon I na carskom tronu]] • [[Napoleon u svojoj studiji]] • [[Nedovršeni portret generala Bonapartea]]'' |group2 = Kiparstvo<br>Dizajn |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= ''[[Telefon sa slušalicom od jastoga]] • [[Sofa u obliku usta Mae West]]'' • [[Koh-i-Noor]] • ''[[Senbazuru]]'' • ''[[Gandhijeva tri majmuna]]'' • [[Toranj Juche|Toranj ''Juche'']] • [[Veliki spomenik na brdu Mansu]] |group3 = Arhitektura |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Guggenheimov muzej u Bilbau]] • [[Opatija Westminster]] • [[Dvorac Osu]] • [[Dvorac Cape Coast]] • [[Dvorac Elmina]] • [[Elizejska palača]] • ''[[Palais Bourbon]]'' • ''[[Palais Luxembourg]]'' • ''[[Les Invalides]]'' • [[Palača Tuileries]] • [[Rowan Oak]] • [[Trg Kim Il-sunga]] • [[Kongresna dvorana Mansudae]] • [[Međunarodni aerodrom José Martí]] • [[Presidio Modelo]] • [[Aerodrom Quatro de Fevereiro]] • [[Međunarodni aerodrom Simón Bolívar (Venezuela)]] • [[Univerzitetski grad u Caracasu]] • [[Museo de Bellas Artes (Caracas)]] • [[Muzej moderne umjetnosti Jesús Soto]] • [[Kizuna (most)]] • [[Međunarodni aerodrom u Phnom Penhu]] • [[Muzej genocida Tuol Sleng]] • [[El Cajón (brana)]] • [[Vrata bez povratka (Ouidah)]] • [[Musée Honmè]] • [[Međunarodni aerodrom u Nadiju]] • [[Međunarodni aerodrom u Nausoriju]] • [[Fort Zeelandia (Paramaribo)]] • [[Fort Nieuw-Amsterdam]] • [[Zatvor Outram]] • [[Stara Gradska vijećnica (Singapur)]] |group4 = Općenito |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[De Stijl]] • [[Camp (stil)|Camp]] • [[Salon (Pariz)|Salon]] |below= }} ==Filmska umjetnost== ===Opći pojmovi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja filmografije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Ekranizacija]] • [[Production I.G]] • [[noitaminA]] |list2= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmašima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = Glumci |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Dean Winters]] • [[Tobin Bell]] • [[Ed O'Neill]] • [[Mariska Hargitay]] • [[Tamara Tunie]] • [[Sam Waterston]] • [[Diane Neal]] • [[B.D. Wong]] • [[Robert Sean Leonard]] • [[Peter Jacobson]] • [[Matt Damon]] • [[Andy García]] • [[Billy Dee Williams]] • [[Robert Forster]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Ian Hart]] • [[Emma Watson]] • [[Hugh Fraser]] • [[Philip Jackson]] • [[David Suchet]] • [[Pauline Moran]] • [[Alan Rickman]] • [[David Thewlis]] • [[Linus Roache]] • [[Albert Finney]] • [[Phil Davis]] • [[Rupert Penry-Jones]] • [[Steve Pemberton]] • [[Sam Stockman]] • [[George Rossi]] • [[Hannah Walters]] • [[Johnny Harris]] • [[Ben Bishop]] • [[Christopher Fulford]] • [[Claire Rushbrook]] • [[Alex Jennings]] • [[Eille Norwood]] • [[Arthur Wontner]] • [[Clive Brook]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list3= [[Costas Mandylor]] • [[Chris Hemsworth]] • [[Liam Hemsworth]] • [[Luke Hemsworth]] • [[Mia Wasikowska]] • [[Jesse Spencer]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Duško Gruborović]] |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Vasilij Livanov]] • [[Igor Petrenko]] • [[Andrej Panjin]] • [[Stanislav Govoruhin]] |group6 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group6style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list6 = [[Irène Jacob]] |group7 = {{flagicon|JAP}} Japan |group7style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list7= [[Kazuhiro Yamaji]] • [[Ryōhei Kimura]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group8style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list8= [[Matt Frewer]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group9style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list9= [[Édgar Ramírez]] }} |group2 = Režiseri |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Bryan Singer]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Alfred Hitchcock]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|ITA}} Italija}} | group3style = text-align:center; color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list3= [[Federico Fellini]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Branko Ivanda]] • [[Goran Kulenović]] • [[Dražen Žarković]] |group5 = {{flagicon|JAP}} Japan |group5style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list5= [[Hirojuki Kakudō]] • [[Itsurō Kawasaki]] • [[Naoyoshi Shiotani]] • [[Katsuyuki Motohiro]] • [[Kiyotaka Suzuki]] |group6 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group6style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list6= [[Peter Weir]] |group7 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group7style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list7= [[Martin Campbell]] • [[Niki Caro]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group8style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list8= [[Pim de la Parra]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|POLJ}} Poljska}} | group9style = background:white; border:1px solid red; color: red; text-align:center; |list9= [[Agnieszka Holland]] |group10 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group10style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list10= [[Gints Zilbalodis]] }} |group3 = Scenaristi<br>Producenti |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Peter Blake]] • [[Katie Jacobs]] • [[Paul Attanasio]] • [[Lawrence Kaplow]] |group2 = {{flagicon|JAP}} Japan |group2style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list2= [[Akijoshi Hongo]] • [[Reiko Joshida]] • [[Satoru Nishizono]] • [[Jōji Wada]] • [[Makoto Fukami]] • [[Kōji Yamamoto]] • [[Tō Ubukata]] • [[Jun Kumagai]] |group3 = {{flagicon|KAN}} Kanada |group3style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list3= [[David Shore]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Ivan Maloča]] • [[Zoran Lazić]] • [[Tonći Kožul]] • [[Vlado Bulić]] • [[Branko Ružić (scenarist)|Branko Ružić]] • [[Koraljka Meštrović]] • [[Antonio Gabelić]] • [[Irena Krčelić]] • [[Nikolina Čuljak]] }} |below= }} ===Filmovi i serije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmovima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Psycho]]'' • ''[[The Birds]]'' • ''[[Vertigo]]'' • ''[[Frenzy]]'' • ''[[Marnie]]'' • ''[[Rear Window]]'' • ''[[Rebecca]]'' • ''[[Mr. & Mrs. Smith (1941)|Mr. & Mrs. Smith]]'' • [[The Man Who Knew Too Much (1956)|''The Man Who Knew Too Much'' (1956)]] • ''[[Topaz (1969)|Topaz]]'' • [[Saw (2003)|''Saw'' (2003)]] • ''[[Saw (2004)|Saw]]'' • ''[[Saw II]]'' • ''[[Saw III]]'' • ''[[Saw IV]]'' • ''[[Saw V]]'' • ''[[From Hell (2001)|From Hell]]'' • [[The Count of Monte Cristo (2002)|''The Count of Monte Cristo'' (2002)]] • ''[[Notorious (1946)|Notorious]]'' • [[Sherlock Holmes (film, 1922)|''Sherlock Holmes'' (1922)]] • [[The Return of Sherlock Holmes (film, 1929)|''The Return of Sherlock Holmes'' (1929)]] • [[Sherlock Holmes (film, 1932)|''Sherlock Holmes'' (1932)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1933)|''A Study in Scarlet'' (1933)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (film, 2017)|''It'' (2017)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Sherlock Holmes and the Case of the Silk Stocking]]'' • [[The Hound of the Baskervilles (film, 2002)|''The Hound of the Baskervilles'' (2002)]] • ''[[Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001)|Harry Potter and the Philosopher's Stone]]'' • ''[[Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002)|Harry Potter and the Chamber of Secrets]]'' • ''[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004)|Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]'' • ''[[Harry Potter and the Goblet of Fire (2005)|Harry Potter and the Goblet of Fire]]'' • ''[[Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007)|Harry Potter and the Order of the Phoenix]]'' • ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (2009)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' • ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'' • ''[[Agatha]]'' • ''[[The Krays]]'' • [[The Trial (1993)|''The Trial'' (1993)]] • ''[[Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Murder on the Orient Express (1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]] • ''[[Murder, She Said]]'' • ''[[Murder Most Foul]]'' • ''[[Murder Ahoy!]]'' • ''[[Murder at the Gallop]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes (2009)|''Sherlock Holmes'' (2009)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'' • [[The Valley of Fear (film, 1916)|''The Valley of Fear'' (1916)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1914)|''A Study in Scarlet'' (1914)]] • [[The Hound of the Baskervilles (film, 1921)|''The Hound of the Baskervilles'' (1921)]] • [[The Sign of Four (film, 1923)|''The Sign of Four'' (1923)]] • ''[[The Sleeping Cardinal]]'' • ''[[The Missing Rembrandt]]'' • ''[[The Triumph of Sherlock Holmes]]'' • [[The Sign of Four (film, 1932)|''The Sign of Four'' (1932)]] • [[Silver Blaze (film, 1937)|''Silver Blaze'' (1937)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lea i Darija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svećenikova djeca]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|Smrt Djevojčice sa žigicama]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass: The Movie]]'' • ''[[Saraba hakobune]]'' • ''[[Issun-bōshi (film)|Issun-bōshi]]'' |group5 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group5style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list5 = [[Der Hund von Baskerville (film, 1914)|''Der Hund von Baskerville'' (1914)]] • [[Der Hund von Baskerville (film, 1929)|''Der Hund von Baskerville'' (1929)]] |group6 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |group6style = text-align:center; color:#FFD700; background:red; border:1px solid #FFD700; |list6 = ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona]]'' (''[[Šerlok Holms i doktor Vatson]]'' • [[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona (film)|''Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona'' (film)]] • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sobaka Baskervilej|Sobaka Baskervilej]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sokroviša Agri|Sokroviša Agri]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Dvadcatij vek načinajecja|Dvadcatij vek načinajecja]]'') • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Desjat negritjat]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija | group1style =text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list1 =''[[Savva. Serdce voina]]'' }} |group7 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group7style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list7 = ''[[Espoir, sierra de Teruel]]'' • ''[[Un chant d'amour]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Z (film)|Z]]'' |group8 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group8style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border: 1px solid silver |list8= ''[[Whale Rider]]'' |group9 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group9style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list9= ''[[The Hound of the Baskervilles (film, 2000)|The Hound of the Baskervilles]]'' • ''[[The Sign of Four (film, 2001)|The Sign of Four]]'' • ''[[The Royal Scandal]]'' • ''[[The Case of the Whitechapel Vampire]]'' |group10 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group10style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list10= ''[[Punto y raya]]'' |group11 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} | group11style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list11= ''[[Morazán (film)|Morazán]]'' |group12 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} | group12style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list12= ''[[The Land Has Eyes]]'' |group13 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group13style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list13= ''[[Wan Pipel]]'' |group14 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group14style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list14= ''[[Straume]]'' |group15= Likovi |list15 = [[King Kong]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border: 1px solid black; |group1 = ''Star Wars'' |list1 = [[Darth Sidious]] • [[Yoda]] • [[Darth Vader]] • [[Qui-Gon Jinn]] • [[General Grievous]] |group2 = ''Saw'' |list2 = [[Mark Hoffman]] }} }} {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o serijama |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Law & Order: Special Victims Unit]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Odjel za žrtve|kategorija]])'' • [[Law & Order: Criminal Intent]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Zločinačke nakane|kategorija]])'' • [[Law & Order]] ''([[:Kategorija:Zakon i red|kategorija]])'' • [[House, M.D.]] ''([[:Kategorija:Dr. House|kategorija]])'' • [[Toro i Pončo]] '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Agatha Christie's Poirot]] • [[The Adventures of Sherlock Holmes (televizijska serija)|The Adventures of Sherlock Holmes]] • [['Allo 'Allo!]] • [[Blackadder]] • [[Whitechapel (serija)|Whitechapel]] ''([[:Kategorija:Whitechapel|kategorija]])'' '' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bitange i princeze]]'' ([[:Kategorija:Bitange i princeze|kategorija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)|Epizoda 9 (S1)]]") |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass]]'' ([[:Kategorija:Psycho-Pass|kategorija]] • [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass|Epizode - sezona 1]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Perfect World]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Saint's Supper]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Gates of Judgment]]" ] / [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass 2|2]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]" ]) |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Šerlok Holms (TV serija)|Šerlok Holms]]'' |group6= Likovi |list6 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taichi Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }} }} ==Strip i mange== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja stripa | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Stripovska smrt]] |list2= }} ===Batman=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Batman |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |abovestyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |belowstyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |above= |group1 = Likovi |group1style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Batman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joker (strip)|Joker]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Penguin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Riddler]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mr. Freeze]] • [[Robin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Catwoman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Two-Face]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mad Hatter (DC comics)|Mad Hatter]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Calendar Man]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Scarecrow]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Professor Pyg]] • [[Dollotroni]] • [[Son of Pyg]] • [[Hugo Strange]] |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] <!-- |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ===Bleach=== {{Navbox |titlestyle = |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Bleach |groupstyle = |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = |group1style = |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bleach (manga)|Bleach]]'' ([[Lista poglavlja i tankōbon izdanja mange Bleach|poglavlja]]) • [[Bleach (anime)|Anime]] • [[Tite Kubo]] <!-- |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ==Prirodne znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizika |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Čvor (mjerna jedinica)]] • [[Veber]] • [[Kirchhoffovi zakoni spektroskopije]] • [[Kirchhoffovi zakoni]] • [[Paulijeva jednadžba]] • [[RIKEN]] • [[Laplaceov demon]] |group2 = Kemija |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Eksploziv]] • [[Mendeljejevovi predviđeni elementi]] • [[Primordijski elementi]] • [[Arsenatna kiselina]] • [[Orsinijeva bomba]] |group3 = Biologija<br>Medicina |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |group1=Biologija |list1= [[Gušter]] • ''[[Bufo periglenes]]'' • ''[[Doryanthes excelsa]]'' • ''[[Varanus giganteus]]'' • ''[[Phyllopteryx]]'' • ''[[Callocephalon fimbriatum]]'' • ''[[Lycalopex vetulus]]'' • ''[[Bothrops insularis]]'' • ''[[Bletilla striata]]'' • [[Divovska sabljasta antilopa]] • ''[[Laniarius brauni]]'' • [[Pelorus Jack]] • [[Snareski pingvin]] • ''[[Agathis australis]]'' • ''[[Leiopelmatidae]]'' • [[Haastov orao]] • [[Srebrna paprat]] • [[Novozelandski dugorepi šišmiš]] • [[Sisavac iz Saint Bathansa]] • ''[[Icterus icterus]]'' • ''[[Cattleya mossiae]]'' • [[Kuprej]] • ''[[Sphaerocoryne affinis]]'' • [[Ruatanski aguti]] • ''[[Brachylophus]]'' • [[Plava otrovna žaba]] • [[Papilionanthe Miss Joaquim|''Papilionanthe'' Miss Joaquim]] |group2=Medicina |list2= [[Guillain-Barréov sindrom]] }} |group4 = Tehnologija |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Metalurgija]] • [[Vatreno oružje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |group1=Računalna tehnologija |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Apple Inc.]] ([[Korisnik:Rjecina2|suradnja]]) • ''[[Crash Twinsanity]] • [[Sly 3: Honor Among Thieves]] • [[The Da Vinci Code (igra)|The Da Vinci Code]]'' • [[HOLMES2]] • [[Japanese Movie Database]] • [[Red Star OS]] }} |group5 = Geografija |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1=Država |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Benin}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Estonija}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Fidži}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Francuska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Honduras}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Kambodža}} • {{flag|Škotska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Venezuela}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Surinam}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Sjeverna Koreja}} |group2=Naselja |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Benguela]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cabinda (grad)|Cabinda]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cambambe]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cuito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Huambo]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lobito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lubango]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lucapa]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Malanje]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Namibe]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Klosterneuburg]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Waterloo (Belgija)|Waterloo]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Parakou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Djougou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Bohicon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Allada]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Kandi, Benin|Kandi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ouidah]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Abomey-Calavi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ganvié]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Vratislavice]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Labasa]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nadi]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nausori]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Sigatoka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Besançon]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Colombey-les-Deux-Églises]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jœuf]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mérignac]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vichy]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Ho, Gana|Ho]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kumasi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sekondi-Takoradi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tema, Gana|Tema]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Trujillo, Honduras|Trujillo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Caprese Michelangelo]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Nabari]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Satoshō]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Kampong Cham]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Sihanoukville]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Battambang]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Siem Reap]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Poipet]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[San José, Kostarika|San José]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Ujarrás]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Baracoa]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Bayamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Cienfuegos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Guantánamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Las Tunas (grad)|Las Tunas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Manzanillo, Kuba|Manzanillo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Pinar del Río]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Puerto Padre]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Santa Clara, Kuba|Santa Clara]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Voorhout]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Dunedin]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Nelson, Novi Zeland|Nelson]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Waitangi, Northland|Waitangi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oranienbaum]]{{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Bedok]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Ch'ŏngjin]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Hamhŭng]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Namp'o]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[P'anmunjŏm]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rasŏn]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Sinŭiju]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Wŏnsan]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Moiwana]] {{nowrap end}} |group3=Ostalo |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1 = Administracija |list1 = [[Uljanovska oblast]] • [[Provincije Kostarike]] • [[Regioni Francuske]] • [[:Kategorija:Provincije Sjeverne Koreje|Provincije Sjeverne Koreje]] • [[Cabinda (provincija)]] • [[Rossov zavisni teritorij]] • [[Kraljevstvo Novi Zeland]] • [[Regije Novog Zelanda]] ([[Tasman (distrikt)|Tasman]] • [[Otago (regija)|Otago]] • [[Marlborough (regija)|Marlborough]] • [[Southland (regija)|Southland]] • [[Canterbury (regija, Novi Zeland)|Canterbury]] • [[West Coast (regija)|West Coast]]) • [[Scottova baza]] • [[Savezni teritoriji Venezuele]] • [[Obala komaraca]] • [[Departmani Benina]] |group2 = Otoci<br>Poluotoci |list2 = [[Iwo Jima]] • [[Ilha da Queimada Grande]] • [[Isla de la Juventud]] • [[Kermadecovi otoci]] • [[Los Roques (arhipelag)]] • [[Margaritin otok]] • [[Koh Kong (otok)|Koh Kong]] • [[Baia dos Tigres]] • [[Tigrov otok]] • [[Labuđi otoci]] • [[Viti Levu]] • [[Vanua Levu]] • [[Ceva-I-Ra]] • [[Koro (otok)|Koro]] • [[Kadavu]] • [[Taveuni]] • [[Rotuma]] • [[Uea]] • [[Bau (otok)|Bau]] • [[Naissaar]] • [[Pulau Ujong]] • [[Pedra Branca (Singapur)]] |group3 = Hidrologija |list3 = [[Arenal]] • [[Crvena Volta (rijeka)|Crvena Volta]] • [[Jezero Bosumtwi|Bosumtwi]] • [[Cascade de Gavarnie]] • [[Parnaíba (rijeka)|Parnaíba]] • [[Taedong]] • [[Korejski zaljev]] • [[Istočnokorejski zaljev]] • [[Tumen (rijeka)|Tumen]] • [[Rajsko jezero]] • [[Laguna de Leche]] • [[Zaljev Guantánamo]] • [[Cookov prolaz]] • [[Slapovi Calandula]] • [[Waikato (rijeka)|Waikato]] • [[Rotorua (jezero)|Rotorua]] • [[Tonlé Sap]] • [[Kwanza]] • [[Cunene]] • [[Lucala]] • [[Sangkae]] • [[Río Coco]] • [[Honduraški zaljev]] • [[Aguán]] • [[Ouémé (rijeka)|Ouémé]] • [[Oti (rijeka)|Oti]] • [[Beninski zaljev]] • [[Couffo (rijeka)|Couffo]] • [[Zou (rijeka)|Zou]] • [[Rewa (rijeka)|Rewa]] • [[Sigatoka (rijeka)|Sigatoka]] • [[Bligh Water]] • [[Valaste (vodopad)]] |group4 = Geologija |list4 = [[Mount Afadjato]] • [[Irazú]] • [[Pico da Neblina]] • [[Sierra Maestra]] • [[Serra da Chela]] • [[Mount Earnslaw]] • [[Južne Alpe]] • [[Pico Bolívar]] • [[Pico Humboldt]] • [[Pico Bonpland]] • [[Roraima (tepui)|Roraima]] • [[Kukenán (tepui)|Kukenán]] • [[Phnom Aural]] • [[Kardamonske planine]] • [[Slonovske planine]] • [[Phnom Kulen]] • [[Morro do Moco]] • [[Cerro Las Minas]] • [[Atakora (planinski lanac)|Atakora]] • [[Mont Sokbaro]] • [[Mont Agou]] • [[Mount Tomanivi]] • [[Van Asch Van Wijck (planinski lanac)]] |group5 = Ostalo |list5 = [[Park Ueno]] • ''[[Outback]]'' • [[Skijalište Masikryong]] • [[Pjongjanško vrijeme]] • [[Močvara Zapata]] • [[Park Johna Lennona]] • ''[[Lluvia de peces]]'' • [[Koraljna obala (Fidži)]] • [[Vanalinn]] • [[Singapurska luka]] }} }} |below= }} ===Znanstvenici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanstvenike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizičari |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Antoine Henri Becquerel]] • [[Heinrich Rudolf Hertz]] • [[Carl Hellmuth Hertz]] • [[Gustav Ludwig Hertz]] • [[Michael Faraday]] • [[Wilhelm Conrad Röntgen]] • [[Gerardus 't Hooft]] • [[Max Born]] • [[Edward Teller]] • [[Charles-Augustin de Coulomb]] • [[Joseph Henry]] • [[Wilhelm Eduard Weber]] • [[Lise Meitner]] • [[Gustav Robert Kirchhoff]] • [[Igor Kurčatov]] • [[Evangelista Torricelli]] • [[Erwin Schrödinger]] • [[Albert Einstein]] • [[Louis de Broglie]] • [[Wolfgang Pauli]] • [[Jean Baptiste Perrin]] • [[Arthur Holly Compton]] • [[Owen Willans Richardson]] • [[Čandrasekara Venkata Raman]] • [[Charles Thomson Rees Wilson]] • [[Carl David Anderson]] • [[George Paget Thomson]] • [[Victor Franz Hess]] • [[Isidor Isaac Rabi]] • [[Clinton Joseph Davisson]] • [[Aleksandar Prohorov]] • [[Henri Poincaré]] • [[Hideki Yukawa]] • [[Shin'ichirō Tomonaga]] • [[Joshio Nishina]] • [[William Lawrence Bragg]] • [[Brian Schmidt]] • [[William Henry Bragg]] • [[Mark Oliphant]] • [[Jean d'Alembert]] • [[Abdus Salam]] |group2 = Kemičari |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Dmitrij Mendeljejev]] • [[Pierre Curie]] • [[Henry Cavendish]] • [[William Ramsay]] • [[Francis William Aston]] • [[Adolf von Baeyer]] • [[Eduard Buchner]] • [[Jacobus Henricus van 't Hoff]] • [[Henri Moissan]] • [[John Warcup Cornforth]] • [[Alan MacDiarmid]] • [[Glenn T. Seaborg]] |group3 = Liječnici |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= [[Alexander Fleming]] • [[Hakaru Hashimoto]] • [[Tomisaku Kawasaki]] • [[Mikito Takajasu]] • [[Hidejo Noguchi]] • [[Kitasato Shibasaburō]] • [[Howard Florey]] • [[Robin Warren]] • [[Barry J. Marshall]] • [[Elizabeth Blackburn]] • [[Peter C. Doherty]] • [[Frank Macfarlane Burnet]] • [[John Carew Eccles]] • [[Dominique-Jean Larrey]] • [[Carlos Chagas]] • [[Sergej Korsakov]] • [[Arístides Agramonte]] • [[Carlos Finlay]] • [[John Marshall Macdonald]] • [[Baruj Benacerraf]] • [[Jacinto Convit]] • [[Salvador Moncada]] • [[Friedrich Robert Faehlmann]] • [[Jean Itard]] • [[Georges Mathé]] |group4 = Izumitelji |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Ferdinand Porsche]] • [[André Citroën]] • [[Gottlieb Daimler]] • [[Eli Whitney]] • [[Humberto Fernández-Morán]] |group5 = Geografi |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= [[Vladimir Tagancev]] |below= }} ==Društvene znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Povijest Europe]] (nedovršeno) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = pre-XX vijek. |list1 = [[Banket kestenja]] • [[Osmanski interegnum]] • [[Šogunat Tokugawa]] • [[Kultura Diquis]] • [[Zlatna Obala (danska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (portugalska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (švedska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (nizozemska kolonija)]] • [[Bushrangeri]] • [[Plesna epidemija iz 1518.]] • [[Edikt iz Nantesa]] • [[Edikt iz Fontainebleaua]] • [[Kolonijalni Brazil]] • [[Generalna kapetanija Kuba]] • [[Guvernorat Kuba]] • [[Loango-Angola]] • [[Provincija Venezuela]] • ''[[Klein-Venedig]]'' • [[Funan]] • [[Mračno doba (Kambodža)]] • [[Longvek]] • [[Generalna kapetanija Gvatemala]] • [[Podzemni grad Agongointo-Zoungoudo]] • [[Obala robova]] • [[Kraljevstvo Dahomej]] • [[Carstvo Oyo]] • [[Kralj Dahomeja]] • [[Dahomejski godišnji običaji]] • [[Društvo za Surinam]] • [[Invazija Surinama (1667)|Invazija Surinama]] • [[Napad na Fort Zeelandiju (1667)|Napad na Fort Zeelandiju]] • [[Kraljevina Singapura]] • ''[[Malajski anali]]'' • [[Temasek]] • [[Grčko herojsko doba]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = XVIII. vijek |list1 = [[Savjet drevnih]] • [[Prva Francuska Republika]] • [[Konzulat (Francuska)]] • [[Direktorij (Francuska)]] • [[Komitet javnog spasa]] • [[Jakobinska diktatura]] • [[Termidorska reakcija]] • [[Puč 18. brumairea]] • [[Žirondinci]] • [[Septembarski masakri]] • [[Bijeg u Varennes]] • [[Žirondinski ustavni projekt]] • [[Kraljevstvo Francuska (1791-1792)]] • [[Prva industrijska revolucija]] • [[Vicekraljevstvo Nova Granada]] • [[Generalna kapetanija Venezuela]] • ''[[Kambodžanske kraljevske kronike]]'' |group2 = XIX. vijek |list2 = [[Posvećenje Napoleona I]] • [[Kraljevina Holandija]] • [[Kraljevina Vestfalija]] • [[Burbonska restauracija]] • [[Druga industrijska revolucija]] • [[Monroeova doktrina]] • [[Zlatna Obala (britanska kolonija)]] • [[Pobuna u Eureki]] • [[Julska Monarhija]] • [[Francuska revolucija 1848.]] • [[Druga Francuska Republika]] • [[Dani lipnja]] • [[Predsjednički izbori u Francuskoj 1848.]] • [[Francuski ustavni referendum 1851.]] • [[Referendum o Drugom Francuskom Carstvu 1852.]] • [[Pariški sporazum (1856)]] • [[Pariški kongres (1856)]] • [[Orsinijev atentat]] • [[Bitka kod Sedana (1870)]] • [[Treća Francuska Republika]] • [[Suđenje tridesetorici]] • [[Kriza 16. svibnja 1877.]] • [[Panamski skandali]] • [[Tonkinska afera]] • [[Protektorat Annam]] • [[Kočinkina]] • [[Zastupnički dom (Francuska)]] • [[Predstavnički dom (Francuska)]] • [[Incident u Fashodi]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1891.]] • [[Ujedinjeno Kraljevstvo Portugala, Brazila i Algarva]] • [[Kraljevina Brazil]] • [[Nezavisnost Brazila]] • [[Brazilsko Carstvo]] • [[Brazilski rat za nezavisnost]] • [[Prva Brazilska Republika]] • [[Desetogodišnji rat]] • [[Mali rat (Kuba)]] • [[Kubanski rat za nezavisnost]] • [[Američka vojna uprava na Kubi]] • [[Tellerov amandman]] • [[Pariški sporazum (1898)]] • [[Novi Zeland (kolonija)]] • [[Ratovi mušketa]] • [[Novozelandski ratovi]] • [[Sewellovo ministarstvo (1856.)]] • [[Vrhovna hunta]] • [[Prva Venezuelanska Republika]] • [[Venezuelanski rat za nezavisnost]] ([[Bitka na jezeru Maracaibo]]) • [[Druga Venezuelanska Republika]] • [[Manifest iz Cartagene]] • [[Divna kampanja]] • [[Dekret o ratu do smrti]] • [[Treća Venezuelanska Republika]] • [[Kongres u Angosturi]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Velika Kolumbija]] • [[Država Venezuela]] • [[Savezni rat]] • [[Sjedinjene Države Venezuele]] • [[Venezuelanska kriza (1895)]] • [[Francuski protektorat u Kambodži]] • [[Tonkin (francuski protektorat)]] • [[Comayagua (provincija)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1827.]] • [[Prvi francusko-dahomejski rat]] • [[Drugi francusko-dahomejski rat]] • [[Francuski Dahomej]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska Zapadna Afrika]] • [[Kraljevstvo Fidži]] • [[Fidži (kolonija)]] • ''[[Ärkamisaeg]]'' • [[Singapurski sporazum 1819.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Tjesnačka naselja]] • [[Anglo-nizozemski sporazum (1824)]] |group3 = XX. vijek<br>(do 1914.) |list3 = [[Plattov amandman]] • [[Republika Kuba (1902–1959)]] • [[Pacifikacija Kube]] • [[Novi Zeland (dominion)]] • [[Venezuelanska kriza (1902–1903)]] • [[Nizozemsko-venezuelanski rat]] }} |group2 = Prvi svjetski rat<br>(1914. - 1918.) |list2 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Prvi svjetski rat]] • [[Središnje sile]] |group2 = Bitke |list2 = [[Bitka kod Tannenberga (1914.)|Bitka kod Tannenberga]] • [[Cerska bitka]] • [[Kolubarska bitka]] • [[Ofenziva od 100 dana]] • [[Druga bitka na Marni]] • [[Ofenziva Meuse-Argonne]] • [[Bitka na granicama]] • [[Nivelleova ofenziva]] • [[Bitka kod grebena Vimy]] |group3 = Ostalo |list3 = [[Sarajevski atentat]] • [[Oktobarska revolucija]] • [[Mir u Brest-Litovsku]] • [[Ruska revolucija (1917.)|Ruska revolucija 1917.]] • [[Britanski Togoland]] • ''[[Entente Cordiale]]'' • [[Francusko-ruska alijansa]] • [[Anglo-ruska antanta]] • [[Sovjetska Republika Naissaar]] • [[Manifest narodā Estonije]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Prvom svjetskom ratu]] • [[Singapurska pobuna 1915.]] }} |group3 = Međuratno razdoblje<br>(1918. - 1939.) |list3 = [[Pariška mirovna konferencija 1919.]] • [[Münchenski sporazum]] • [[Abdikacijska kriza]] • [[Ugovori iz Locarna]] • [[Briand-Cerettijev sporazum]] • [[Briand-Kelloggov pakt]] • [[Kriza 6. veljače 1934.]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1930.]] • [[Brazilska revolucija 1930.]] • [[Privremena vojna junta (1930)]] • [[Vargasova era]] • [[Pentarhija iz 1933.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonski rat za nezavisnost]] • [[Estonska radnička komuna]] • [[Rusko-estonski sporazum iz Tartua]] • [[Vaps (pokret)]] • [[Pokušaj državnog udara u Estoniji 1924.]] • [[Suđenje 149-orki]] • [[Baltička antanta]] • [[Doba šutnje]] |group4 = Drugi svjetski rat<br>(1939. - 1945.) |list4 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Drugi svjetski rat]] • [[Uzroci Drugog svjetskog rata]] • [[Saveznici]] • [[Sile Osovine]] • [[Posljedice Drugog svjetskog rata]] |group2 = Bitke |list2 = [[Operacija Bagration]] • [[Bitka za Francusku]] • [[Bitka kod La Plate]] • [[Saveznička invazija Sicilije]] • [[Operacija Anton|Operacija ''Anton'']] • [[Operacija Dragoon|Operacija ''Dragoon'']] • [[Praški ustanak]] • [[Ljetni rat]] • [[Bitka za Singapur]] • [[Operacija Jaywick|Operacija ''Jaywick'']] • [[Bombardiranje Singapura (1944–1945)]] • [[Bombardiranje Singapura (1941)]] • [[Operacija Tiderace|Operacija ''Tiderace'']] • [[Operacija Struggle|Operacija ''Struggle'']] |group3 = Ostalo |list3 = [[Schindlerovi židovi]] • [[Hitlerov pozdrav]] • [[Operacija Valkira]] • [[Vichyevska Francuska]] • [[Republika Slovačka (1939. - 1945.)]] • [[Riomski proces]] • [[Glasovanje o delegaciji punih ustavnih ovlasti Philippeu Pétainu]] • [[Njemačka vojna uprava u Belgiji i sjevernoj Francuskoj]] • [[Njemačka vojna uprava u okupiranoj Francuskoj]] • ''[[Militärverwaltung]]'' • [[Slobodna Francuska]] • [[Apel 18. juna]] • [[Privremena vlada Francuske Republike]] • [[Čehoslovačka vlada u egzilu]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Benešovi dekreti]] • [[Japanska okupacija Kambodže]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Drugom svjetskom ratu]] • ''[[Generalbezirk Estland]]'' • [[Estonska samouprava]] • [[Reichskommissariat Ostland|''Reichskommissariat'' Ostland]] • [[Bijeg podmornice Orzeł|Bijeg podmornice ''Orzeł'']] • [[Shōnan-tō]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sook Ching]] • [[Sōjūsetsu incident]] • [[Operacija Gustavus|Operacija ''Gustavus'']] • [[Operacija Zipper|Operacija ''Zipper'']] • [[Britanska vojna uprava (Malaja)]] }} |group5 = Hladni rat<br>(1945. - 1991.) |list5 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hladni rat]] • [[Elizejski ugovor]] • [[Nixonov posjet Kini 1972.]] • [[Angolski građanski rat]] • [[Trumanova doktrina]] • [[Socijalistička Republika Rumunjska]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Demokratska Kampućija]] • [[Zapadna Njemačka]] • [[Kostarikanski građanski rat]] • [[Gana (krunska zemlja)]] • [[Neredi u Accri 1948.]] • [[Velika šestorica (Gana)]] • [[Politika bijele Australije]] • [[Ustavna kriza u Australiji 1975.]] • [[Četvrta Francuska Republika]] • [[Peta Francuska Republika]] • [[Maj 1968]] • [[Druga Brazilska Republika]] • [[Državni udar u Brazilu 1964.]] • [[Vojna diktatura u Brazilu]] • [[Brazilska vojna hunta (1969)]] • [[Narodna Republika Koreja]] • [[Sovjetska civilna uprava]] • [[Privremeni narodni komitet za Sjevernu Koreju]] • [[Korejska demilitarizirana zona]] • [[Bitka za Incheon]] • [[Operacija Pokpoong]] • [[Podjela Koreje]] • [[Korejski sporazum o primirju]] • [[Bombaški napad u Rangoonu]] • [[Ubojstva sjekirom u P'anmunjŏmu]] • [[Kasarne Moncada]] • [[Operacija Mongoose]] • [[Operacija Northwoods]] • [[Cubana de Aviación let 455]] • [[Narodna Republika Angola]] • [[Demokratska Narodna Republika Angola]] • [[Republika Cabinda]] • [[Angolski rat za nezavisnost]] • [[Alvorski sporazum]] • [[Češka i Slovačka Federativna Republika]] • [[ANZUS]] • [[Paktomanija]] • ''[[El Trienio Adeco]]'' • [[Četvrta Venezuelanska Republika]] • [[Pakt iz Puntofija]] • [[Državni udar u Venezueli 1958.]] • [[Državni udar u Venezueli 1945.]] • [[Francuska unija]] • [[Francuska zajednica]] • [[Kraljevina Kambodža (1953–1970)]] • [[Bangkoška zavjera]] • [[Operacija Menu]] • [[Operacija Freedom Deal]] • [[Državni udar u Kambodži 1970.]] • [[Kmerska Republika]] • [[Predsjednički izbori u Kambodži 1972.]] • [[Predstavnička skupština kampućijskog naroda]] • [[Santebal]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Kambodžanski genocid]] ([[Kambodžanska polja smrti]] • [[Drvo smrti]] • [[Choeung Ek]] • [[Masakr u Ba Chúcu]]) • [[Narodna Republika Kampućija]] • [[Plan K5]] • [[Država Kambodža]] • [[Kambodžansko-vijetnamski rat]] • [[Koalicijska vlada Demokratske Kampućije]] • [[Pariški mirovni sporazum (1991)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1963.]] • [[Državni udar u Hondurasu 1975.]] • [[Honduraška vojna hunta (1956–1957)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Fudbalski rat]] • [[Sahelsko-beninska unija]] • [[Republika Dahomej]] • [[Državni udar u Dahomeju 1963.]] • [[Predsjedničko vijeće (Dahomej)]] • [[Predsjednički izbori u Dahomeju 1970.]] • [[Državni udar u Dahomeju 1972.]] • [[Narodna Republika Benin]] • [[Pokušaj državnog udara u Beninu 1977.]] • [[Fidži (dominion)]] • [[Državni udari na Fidžiju 1987.]] • [[Operacija Morris Dance]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonska vlada u egzilu]] • [[Deklaracija suvereniteta Estonske SSR]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Raspjevana revolucija]] • [[Fosforitni rat]] • [[Pismo četrdesetorice]] • [[Surinam (Kraljevina Nizozemska)]] • [[Državni udar u Surinamu 1980.]] • [[Nacionalni vojni savjet (Surinam)]] • [[Decembarska ubojstva]] • [[Surinamski unutrašnji rat]] • [[Masakr u Moiwani]] • [[Državni udar u Surinamu 1990.]] • [[Singapur (kolonija)]] • [[Singapur (savezna država)]] • [[Malezijski sporazum]] • [[Sporazum o nezavisnosti Singapura (1965)]] • [[Proglašenje Singapura]] • [[Referendum o integraciji Singapura 1962.]] • [[Izvanredno stanje u Poljskoj]] |group6 = 1990-e<br>XXI. vijek |list6 = [[Crno proljeće (Kuba)]] • [[Opći izbori u Angoli 1992.]] • [[Masakr na Noć vještica]] • [[Pokušaji državnih udara u Venezuel 1992.]] • [[Bolivarska revolucija]] • [[Pokušaj državnog udara u Venezueli 2002.]] • [[Prijelazna uprava Ujedinjenih nacija u Kambodži|UNTAC]] • [[Privremena vlada nacionalnog jedinstva i nacionalnog spasa Kambodže]] • [[Ustavna kriza u Hondurasu 2009.]] • [[Državni udar u Hondurasu 2009.]] • [[UTAGE let 141]] • [[Državni udar na Fidžiju 2000.]] • [[Državni udar na Fidžiju 2006.]] • [[Prosvjedi u Surinamu 1999.]] }} |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= [[Scotland Yard]] • [[Old Bailey]] • ''[[Volksgerichtshof]]'' • [[Vrhovni sud Kostarike]] • [[Vrhovni sud Gane]] • [[Ustav Australije]] • [[Ustav Gane]] • [[Ustav Francuske (1791)]] • [[Ustav Francuske (1793)]] • [[Ustav Francuske (1795)]] • [[Ustav Francuske (1799)]] • [[Ustav Francuske (1802)]] • [[Ustav Francuske (1804)]] • [[Povelja iz 1814.]] • [[Dopunski akt ustavima Prvog Carstva]] • [[Povelja iz 1830.]] • [[Ustav Francuske (1848)]] • [[Ustav Francuske (1852)]] • [[Francuski ustavni zakoni (1875)]] • [[Ferryjevi zakoni]] • [[Francuski ustavni zakon (1940)]] • [[Francuski ustavni zakon (1945)]] • [[Ustav Francuske (1946)]] • [[Ustav Francuske]] • [[Ustav Brazila]] • [[Ustav Sjeverne Koreje]] • [[Ustav Kube]] • [[Bustamanteov kodeks]] • [[Ustav Angole]] • [[Ustavni sud (Češka)]] • [[Macdonaldova trijada]] • [[Vrhovni sud Novog Zelanda]] • [[Ustav Novog Zelanda]] • [[Panoptikon]] • [[Deklaracija nezavisnosti Novog Zelanda]] • [[Sporazum iz Waitangija]] • [[Vrhovni sud pravde (Venezuela)]] • [[Ustav Venezuele]] • [[Deklaracija nezavisnosti (Venezuela)]] • [[Ustav Kambodže]] • [[Kambodžanski tribunal]] • [[Ustav Hondurasa]] • [[Vrhovni sud pravde (Honduras)]] • [[Ustav Benina]] • [[Kvazisud]] • ''[[modus operandi]]'' • [[Ustav Fidžija]] • [[Zakon o pomirbi, toleranciji i jedinstvu]] • [[Ustav Estonije]] • [[Ustav Surinama]] • [[Vrhovni sud Singapura]] • [[Ustav Paname]] • [[Vrhovni sud pravde (Panama)]] |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Općenito |list1 = [[Nacizam]] • ''[[Révolution nationale]]'' • [[Koronelizam]] • ''[[Juche]]'' • ''[[Songun]]'' • ''[[Songbun]]'' • [[Neutralna država]] • [[Čavizam]] • [[Nulta godina (Kambodža)|Nulta godina]] • ''[[Françafrique]]'' • ''[[Corregimiento]]'' • ''[[Comarca]]'' |group2 = Posebno |list2 = [[Popis njemačkih ministara obrane]] • [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva]] • [[Hitlerov kabinet]] • [[Premijer Japana]] • ''[[Kokkai]]'' • [[Nacionalna stranka oslobođenja (Kostarika)|PLN]] • [[Stranka građanske akcije|PAC]] • [[Libertarijanski pokret|ML]] • [[Predsjednik Kostarike]] • [[Zakonodavna skupština (Kostarika)]] • [[Predsjednik Gane]] • [[Premijer Gane]] • [[Stranka narodne konvencije|CPP]] • [[Parlament Gane]] • [[Državni savjet (Gana)]] • [[Premijer Australije]] • [[Parlament Australije]] • [[Generalni guverner Australije]] • [[Premijer Francuske]] • [[Predsjednik Francuske]] • [[Francuski parlament]] • [[Senat (Francuska)]] • [[Narodna skupština (Francuska)]] • [[Kongres Francuskog parlamenta]] • [[Predsjednik Brazila]] • ''[[Congresso Nacional]]'' • ''[[Senado Federal]]'' • ''[[Câmara dos Deputados]]'' • [[Premijer Brazila]] • [[Vječni predsjednik republike]] • [[Vrhovna narodna skupština]] • [[Premijer Sjeverne Koreje]] • [[Administrativna podjela Sjeverne Koreje]] • [[Spisak vrhovnih vođa Sjeverne Koreje]] • [[Spisak državnih poglavara Sjeverne Koreje]] • ''[[Ch'ŏndogyo Ch'ŏngudang]]'' • [[Predsjednik Kube]] • [[Premijer Kube]] • [[Nacionalna skupština narodne sile]] • [[Predsjednik Angole]] • [[Potpredsjednik Angole]] • [[Premijer Angole]] • [[Narodna skupština (Angola)]] • [[Generalni guverner Novog Zelanda]] • [[Premijer Novog Zelanda]] • [[Parlament Novog Zelanda]] • [[Predstavnički dom (Novi Zeland)]] • [[Zakonodavno vijeće (Novi Zeland)]] • [[Laburistička stranka Novog Zelanda]] • [[Zelena stranka Aotearoe Novog Zelanda]] • [[Prvo Novi Zeland]] • [[Kolonijalni tajnik Novog Zelanda]] • [[Predsjednik Venezuele]] • [[Narodna skupština (Venezuela)]] • [[Demokratska akcija (Venezuela)]] • [[Parlament Kambodže]] • [[Senat (Kambodža)]] • [[Narodna skupština (Kambodža)]] • [[Kralj Kambodže]] • [[Premijer Kambodže]] • [[Liberalna stranka (Kambodža)]] • [[Demokratska stranka (Kambodža)]] • [[Sangkum]] • [[Komunistička partija Kampućije]] • [[Nacionalni kongres (Honduras)]] • [[Predsjednik Hondurasa]] • [[Narodna skupština (Benin)]] • [[Predsjednik Benina]] • [[Premijer Benina]] • [[Conseil de l'Entente]] • [[Partija narodne revolucije Benina]] • [[Predsjednik Fidžija]] • [[Premijer Fidžija]] • [[Parlament Fidžija]] • [[Senat (Fidži)]] • [[Predstavnički dom (Fidži)]] • [[Veliko vijeće poglavica]] • [[Guverner Fidžija]] • [[Generalni guverner Fidžija]] • [[Administrativna podjela Fidžija]] • [[Premijer Kraljevstva Fidži]] • [[Ratu]] • [[Glavni ministar Fidžija]] • [[Zakonodavno vijeće (Fidži)]] • ''[[Riigikogu]]'' • [[Premijer Estonije]] • ''[[Riigihoidja]]'' • [[Komunistička partija Estonije]] • [[Predsjednik Surinama]] • [[Potpredsjednik Surinama]] • [[Premijer Surinama]] • [[Narodna skupština (Surinam)]] • [[Generalni guverner Surinama]] • [[Parlament Singapura]] • [[Predsjednik Singapura]] • [[Premijer Singapura]] • [[Stranka narodne akcije]] • [[Singapurska samouprava]] • [[Guverner Singapura]] • [[Yang di-Pertuan Negara]] • [[Zakonodavno vijeće (Singapur)]] • [[Zakonodavna skupština (Singapur)]] • [[Glavni ministar Singapura]] • [[Narodna skupština (Panama)]] • [[Narodna skupština predstavnika corregimienta|Narodna skupština predstavnika ''corregimienta'']] • [[Predsjednik Paname]] • [[Corregimiento (Panama)|''Corregimiento'' (Panama)]] }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= [[Regia Marina]] • [[Royal Navy]] • [[Vojska Kostarike]] • ''[[Maréchal de France]]'' • ''[[École spéciale militaire de Saint-Cyr]]'' • [[Korejska narodna armija]] • [[USS Pueblo (AGER-2)]] • ''[[Movimiento 26 de Julio]]'' • [[Oružane snage Angole]] • [[Kubanske revolucionarne oružane snage]] • ''[[Generalissimus]]'' • [[Khmer Issarak]] • [[Dahomejske Amazonke]] • [[Oružane snage Republike Fidži]] • ''[[Junglecommando]]'' • [[Singapurska strategija]] • ''[[Kenpei]]'' |group5 = Lingvistika |group5style = text-align:center; color:black; background: white; border:1px solid black; |list5 = [[Joruba jezik]] • [[Fon jezik]] • [[Fidžijski jezik]] • [[Fidžijski hindski jezik]] • [[Rotumanski jezik]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[Kultura Sovjetskoga Saveza]] • [[Centar za obiteljske evidencije]] • [[Stair House]] • [[David Livingstone Centre]] • [[Psihijatrijska bolnica Broadmoor]] • [[The Blind Beggar]] • [[Oni (folklor)]] • ''[[Hanami]]'' • [[Tri mudra majmuna]] • ''[[The Strand Magazine]]'' • [[221B Baker Street]] • [[Museo Nacional de Costa Rica]] • [[Mekatelyu]] • [[Nacionalni park Tortuguero]] • [[Nacionalni park Poás]] • [[Waakye]] • [[Ganci]] • [[Sveučilište u Adelaideu]] • [[Sveučilište u Melbourneu]] • [[Marianne]] • [[Čudovište iz Rajskog jezera]] • ''[[Rodong Sinmun]]'' • [[Korejska centralna novinska agencija]] • [[Festival Arirang]] • [[Vargaška tragedija]] • [[Kambodžanski riel]] • [[Novi ljudi]] • [[Nacionalni autonomni univerzitet Hondurasa]] • [[Naša Gospa od Suyape]] • [[Zapadnoafrički CFA franak]] • [[Srednjoafrički CFA franak]] • [[Chupa Chups]] • [[Univerzitet na Fidžiju]] • [[Fidžijski dolar]] • [[Nacionalni park Sigatoka Sand Dunes]] • ''[[Cibi]]'' • [[Estonska marka]] • ''[[Postimees]]'' • [[Zastava Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]] • [[Surinamski dolar]] • [[Surinamski gulden]] • [[Planska područja u Singapuru]] • [[Regije Singapura]] • [[Japanski okupacijski dolar]] • [[Panamska balboa]] • ''[[Shinjū]]'' |below= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Slavko Goldstein]] |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |group1 = Pravo |list1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Roland Freisler]] • [[Clarence Darrow]] • [[Moisés Vieites]] • [[Antonio Sánchez de Bustamante y Sirvén]] |group2 = Kriminologija |list2 = [[Vlado Černozemski]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Braća Kray]] • [[George Cornell]] • [[Jack McVitie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leopold i Loeb]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jack Trbosjek]] ([[:Kategorija:Jack Trbosjek|kategorija /uz izuzetke/]]) • [[Igor Guzenko]] • [[Issei Sagawa]] • [[Charles Augustus Howell]] • [[Charlotte Corday]] • [[Charles-Henri Sanson]] • [[Felice Orsini]] • [[Sante Geronimo Caserio]] • [[Leonard Read]] • [[Sogomon Tejlirjan]] }} |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Amerike |list1 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1 =[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Harry S. Truman]] • [[William H. Seward]] • [[William Jennings Bryan]] • [[Harvey Milk]] • [[Dan White]] • [[George Moscone]] • [[Frank B. Kellogg]] • [[Fiorello H. La Guardia]] |group2 = {{flagicon|KAN}} Kanada |list2= [[Lester B. Pearson]] • [[Pierre Trudeau]] |group3 = {{flagicon|Kostarika}} Kostarika |list3= [[Juan Mora Fernández]] • [[José María Castro Madriz]] • [[Federico Tinoco Granados]] • [[Otilio Ulate Blanco]] • [[José Figueres Ferrer]] • [[Rafael Ángel Calderón Guardia]] • [[Laura Chinchilla]] • [[Óscar Arias]] |group4 = {{flagicon|Brazil}} Brazil |list4= [[Deodoro da Fonseca]] • [[Pedro I od Brazila]] • [[Pedro II od Brazila]] • [[Arthur Bernardes]] • [[Venceslau Brás]] • [[Washington Luís]] • [[Júlio Prestes]] • [[Getúlio Vargas]] • [[Plínio Salgado]] • [[João Goulart]] • [[Humberto Castelo Branco]] • [[Artur da Costa e Silva]] • [[Ernesto Geisel]] |group5 = {{flagicon|Kuba}} Kuba |list5= [[Carlos Saladrigas Zayas]] • [[Ramón Zaydín]] • [[Anselmo Alliegro y Milá]] • [[Félix Lancís Sánchez]] • [[Tomás Estrada Palma]] • [[Ramón Grau]] • [[Gerardo Machado]] • [[Camilo Cienfuegos]] |group6 = {{flagicon|Venezuela}} Venezuela |list6= [[José Antonio Páez]] • [[Cristóbal Mendoza]] • [[Francisco de Miranda]] • [[Rómulo Gallegos]] • [[Rafael Urdaneta]] • [[Juan Vicente Gómez]] • [[Cipriano Castro]] • [[Rafael Caldera]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Rómulo Betancourt]] |group7 = {{flagicon|HON}} Honduras |list7= [[Juan Orlando Hernández]] • [[Dionisio de Herrera]] • [[Francisco Morazán]] • [[José Francisco Zelaya]] • [[Francisco Ferrera]] • [[Ramón Villeda Morales]] • [[Julio Lozano Díaz]] • [[Oswaldo López Arellano]] • [[Juan Alberto Melgar]] • [[Manuel Zelaya]] • [[Roberto Micheletti]] |group8 = {{flagicon|SUR}} Surinam |list8= [[Chan Santokhi]] • [[Ronnie Brunswijk]] • [[Johan Ferrier]] • [[Henck Arron]] • [[Dési Bouterse]] |group9 = {{flagicon|PAN}} Panama |list9= [[José Raúl Mulino]] }} |group2 = Europa |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1={{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list1=[[Edward VIII.]] • [[George VI.]] • [[Herbert Henry Asquith]] • [[Clement Attlee]] • [[Tom Driberg]] • [[Robert Boothby, baron Boothby]] • [[Arnold Wienholt Hodson]] • [[Spencer Perceval]] • [[Stamford Raffles]] |group2 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2 = [[Nikita Hruščov]] • [[Jurij Andropov]] • [[Konstantin Černjenko]] • [[Andrej Gromijko]] • [[Vjačeslav Molotov]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija |list1 = [[Boris Jeljcin]] |group2 = {{flagicon|GRU}} Gruzija |list2 = [[Eduard Ševarnadze]] |group3 = {{flagicon|EST}} Estonija |list3 = [[Jaan Anvelt]] • [[Karl Kark]] • [[Konstantin Päts]] • [[Jaan Tõnisson]] • [[Kaarel Eenpalu]] • [[Jüri Uluots]] • [[Hjalmar Mäe]] • [[Johannes Vares]] • [[Jüri Ratas]] • [[Alar Karis]] • [[Johannes Käbin]] • [[Edgar Savisaar]] }} |group3 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list3 = [[Charles de Gaulle]] • [[Philippe de Gaulle]] • [[Pierre Laval]] • [[Adolphe Thiers]] • [[Louis Barthou]] • [[Jean Monnet]] • [[Philippe d'Orléans, grof od Pariza|Philippe d'Orléans]] • [[Emmanuel Joseph Sieyès]] • [[Roger Ducos]] • [[Jean-Paul Marat]] • [[Louis Antoine de Saint-Just]] • [[Camille Desmoulins]] • [[Joséphine de Beauharnais]] • [[Joseph Fouché]] • [[Lucien Bonaparte]] • [[Élisa Bonaparte]] • [[Louis Bonaparte]] • [[Napoléon Louis Bonaparte]] • [[Jérôme Bonaparte]] • [[François Guizot]] • [[Lazare Carnot]] • [[Louis-Mathieu Molé]] • [[Victor de Broglie (1785–1870)|Victor de Broglie]] • [[Louis Blanc]] • [[Alexis de Tocqueville]] • [[Louis Eugène Cavaignac]] • [[Eugénie de Montijo]] • [[Napoléon Eugène Louis Bonaparte]] • [[Louis Jules Trochu]] • [[Patrice de Mac Mahon]] • [[Louis Auguste Blanqui]] • [[Léon Gambetta]] • [[Marie François Sadi Carnot]] • [[Jules Grévy]] • [[Albert de Broglie]] • [[Jules Armand Dufaure]] • [[William Henry Waddington]] • [[Jules Ferry]] • [[Jean Casimir-Perier]] • [[Charles Dupuy]] • [[Félix Faure]] • [[Émile Loubet]] • [[Raymond Poincaré]] • [[Aristide Briand]] • [[Paul Deschanel]] • [[Alexandre Millerand]] • [[Gaston Doumergue]] • [[Paul Doumer]] • [[Édouard Herriot]] • [[Pierre-Étienne Flandin]] • [[André Tardieu]] • [[Édouard Daladier]] • [[Albert Lebrun]] • [[André Maginot]] • [[Léon Blum]] • [[Vincent Auriol]] • [[René Coty]] • [[Alain Poher]] • [[Valéry Giscard d'Estaing]] |group4 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |list4 = [[Konrad Adenauer]] (suradnja) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1 = |group2 = {{flagicon|NJE}} Weimarska Republika |list2 = [[Wilhelm Cuno]] • [[Gustav Stresemann]] • [[Wilhelm Marx]] • [[Joseph Wirth]] • [[Philipp Scheidemann]] • [[Gustav Bauer]] • [[Konstantin Fehrenbach]] • [[Hans Luther]] • [[Hugo Haase]] • [[Kurt von Schleicher]] |group3 = {{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list3 = [[Heinrich Himmler]] • [[Lutz Graf Schwerin von Krosigk]] • [[Martin Bormann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joseph Goebbels]] • [[Edmund Veesenmayer]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hermann Göring]] • [[Walther Funk]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Reinhard Heydrich]] • [[Karl-Siegmund Litzmann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Alfred Rosenberg]] |group4 = {{flagicon|DDR}} Istočna Njemačka |list4 = [[Walter Ulbricht]] }} |group5 = {{flagicon|ITA}} Italija |list5 = [[Giovanni Giolitti]] |group6 = {{flagicon|ŠPA}} Španjolska |list6 = [[Francisco Franco]] |group7 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |list7 = [[Wojciech Jaruzelski]] • [[Bronisław Komorowski]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |list8 = [[Olof Palme]] |group9 = {{flagicon|AUT}} Austrija |list9 = [[Karl Renner]] |group10 = {{flagicon|GRČ}} Grčka |list10 = [[Ioannis Metaxas]] |group12 = {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list12 = [[Marija Terezija|Maria Theresia]] • [[Josip II., car Svetog Rimskog Carstva|Joseph II.]] • [[Leopold II., car Svetog Rimskog Carstva|Leopold II.]] • [[Karlo VI., car Svetog Rimskog Carstva|Karl VI.]] • [[Franjo I., car Svetog Rimskog Carstva|Franz I.]] • [[Franjo II., car Svetog Rimskog Carstva|Franz II.]] • [[Ferdinand I. Austrijski|Ferdinand I.]] • [[Franjo Josip I.|Franz Joseph I.]] (dopuna) • [[Aleksandar Drašković]] • [[Sofija Chotek]] • [[Marie-Louise od Austrije]] |group13 = {{flagicon|SRB}} Srbija |list13 = [[Ilija Garašanin]] • [[Milan Nedić]] • [[Aleksandar I. Karađorđević]] |group14 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |list14 = [[Lajos Kossuth]] • [[Károly Khuen-Héderváry]] • [[Miklós Horthy]] |group15 = {{flagicon|FIN}} Finska |list15 = [[Jaana Pelkonen]] • [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] |group16 = {{flagicon|RUM}} Rumunjska |list16 = [[Ion Antonescu]] • [[Nicolae Ceauşescu]] |group17 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |list17 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edvard Beneš]] }} |group3= Azija i<br>Oceanija |list3= [[Kir Mlađi]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|JAP}} Japan |list1 = [[Hirohito]] • [[Itō Hirobumi]] • [[Hideki Tōjō]] • [[Hara Takashi]] • [[Tsuyoshi Inukai]] • [[Keisuke Okada]] • [[Fumio Gotō]] • [[Yasuo Fukuda]] • [[Eisaku Satō]] • [[Car Taishō]] • [[Minamoto no Yoritomo]] • [[Yasuhiro Nakasone]] |group2 = {{flagicon|Kina}} Kina |list2 = [[Pu Yi]] |group3 = {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list3 = [[Hồ Chí Minh]] • [[Lê Đức Thọ]] |group4 = {{flagicon|Tajvan}} Republika Kina/Tajvan |list4 = [[Sun Jat-sen]] • [[Chiang Kai-shek]] |group5 = {{flagicon|Indija}} Indija |list5 = [[Jawaharlal Nehru]] |group6 = [[File:Flag of Korea 1882.svg|22px|border]] Koreja |list6 = [[Sunjong od Koreje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|Sjeverna Koreja}} Sjeverna Koreja |list1 = [[Kim Il-sung]] • [[Kim Jong-il]] • [[Kim Yŏng-nam]] • [[Kim Il (političar)|Kim Il]] |group2 = {{flagicon|Južna Koreja}} Južna Koreja |list2 = }} |group7 = {{flagicon|IZR}} Izrael |list7 = [[Menahem Begin]] |group8 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |list8 = [[Norodom Sihanouk]] • [[Norodom Sihamoni]] • [[Ponhea Yat]] • [[Ang Duong]] • [[Norodom od Kambodže]] • [[Sisowath od Kambodže]] • [[Sisowath Monivong]] • [[Sơn Ngọc Thành]] • [[Penn Nouth]] • [[Nuon Chea]] • [[Ieng Sary]] • [[Pol Pot]] • [[Khieu Samphan]] • [[Kang Kek Iew]] • [[Hun Sen]] |group9 = {{flagicon|Jordan}} Jordan |list9 = [[Hussein I., kralj Jordana|Hussein I.]] |group12 = {{flagicon|AUS}} Australija |list12 = [[Edmund Barton]] • [[Ben Chifley]] • [[Harold Holt]] • [[John Curtin]] • [[Robert Menzies]] • [[Gough Whitlam]] • [[John Kerr]] • [[Malcolm Fraser]] • [[Stanley Bruce]] |group11 = {{flagicon|NZL}} Novi Zeland |list11 = [[Patsy Reddy]] • [[William Hobson]] • [[James Busby]] • [[Henry Sewell]] • [[Alfred Domett]] • [[John Ballance]] • [[Richard Seddon]] • [[Michael Joseph Savage]] • [[Peter Fraser (novozelandski političar)|Peter Fraser]] |group10 = {{flagicon|Mjanmar}} Mjanmar |list10 = [[U Thant]] |group13 = {{flagicon|FIJ}} Fidži |list13 = [[Seru Epenisa Cakobau]] • [[Kamisese Mara]] • [[Sitiveni Rabuka]] • [[Timoci Bavadra]] • [[Penaia Ganilau]] • [[Josefa Iloilo]] • [[Frank Bainimarama]] • [[Jioji Konrote]] • [[Epeli Nailatikau]] |group14 = {{flagicon|SIN}} Singapur |list14 = [[Tharman Shanmugaratnam]] • [[Lee Hsien Loong]] • [[Lawrence Wong]] • [[David Marshall (singapurski političar)|David Marshall]] • [[Lim Yew Hock]] • [[Yusof bin Ishak]] }} |group4= Afrika |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|EGI}} Egipat |list1= [[Gamal Abdel Nasser]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Anwar Sadat]] • [[Hosni Mubarak]] |group2= {{flagicon|ANG}} Angola |list2= [[Agostinho Neto]] • [[Lopo do Nascimento]] • [[Fernando José de França Dias Van-Dúnem]] • [[José Eduardo dos Santos]] • [[Jonas Savimbi]] • [[João Lourenço]] |group3= {{flagicon|SOM}} Somalija |list3= [[Mohamed Siad Barre]] |group4= {{flagicon|ZIM}} Zimbabve |list4= [[Robert Mugabe]] |group5={{flagicon|TOG}} Togo |list5= [[Faure Gnassingbé]] |group6={{flagicon|CIV}} Obala Bjelokosti |list6=[[Félix Houphouët-Boigny]] |group7={{flagicon|Gvineja}} Gvineja |list7= [[Ahmed Sékou Touré]] |group8={{flagicon|GAN}} Gana |list8= [[Samia Nkrumah]] • [[John Dramani Mahama]] • [[John Atta Mills]] • [[John Agyekum Kufuor]] • [[Jerry Rawlings]] • [[Hilla Limann]] • [[Fred Akuffo]] • [[Ignatius Kutu Acheampong]] • [[Edward Akufo-Addo]] • [[Nii Amaa Ollennu]] • [[Akwasi Afrifa]] • [[Joseph Arthur Ankrah]] • [[Kofi Abrefa Busia]] • [[Nana Akufo-Addo]] |group9={{flagicon|BEN}} Benin |list9= [[Gangnihessou]] • [[Dakodonou]] • [[Houegbadja]] • [[Hangbè]] • [[Agaja]] • [[Ghézo]] • [[Béhanzin]] • [[Agoli-Agbo]] • [[Toffa I]] • [[Sourou-Migan Apithy]] • [[Hubert Maga]] • [[Justin Ahomadégbé-Tomêtin]] • [[Christophe Soglo]] • [[Émile Derlin Zinsou]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mathieu Kérékou]] • [[Thomas Boni Yayi]] • [[Patrice Talon]] }} }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1= {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1= [[Douglas MacArthur]] • [[Omar Bradley]] |group2= {{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list2= [[Andrew Cunningham]] • [[Harold Alexander]] • [[Jean Conan Doyle]] • [[John Jellicoe]] • [[Bernard Freyberg]] • [[Ivan Lyon]] |group3= {{flagicon|FRA}} Francuska |list3= [[Philippe Pétain]] • [[Louis Franchet d'Esperey]] • [[Joseph Jacques Césaire Joffre]] • [[Ferdinand Foch]] • [[Gilbert du Motier, markiz de La Fayette]] • [[Joachim Murat]] • [[Michel Ney]] • [[Pierre-Charles Villeneuve]] • [[Georges Ernest Boulanger]] • [[Robert Nivelle]] • [[François Darlan]] • [[Henri Giraud]] • [[Maxime Weygand]] • [[Maurice Gamelin]] • [[Bob Denard]] |group4= {{flagicon|ITA}} Italija |list4= [[Alfredo Guzzoni]] • [[Angelo Iachino]] |group5= {{flagicon|POLJ}} Poljska |list5= [[Edward Rydz-Śmigły]] |group6= {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list6= [[Võ Nguyên Giáp]] |group7= {{flagicon|NJE}} Njemačka |list7= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1= [[Alfred von Schlieffen]] • [[Erich Ludendorff]] • [[Erich von Falkenhayn]] • [[August von Mackensen]] • [[Reinhard Scheer]] • [[Franz von Hipper]] • [[Colmar Freiherr von der Goltz]] • [[Alfred von Tirpitz]] • [[Adolf von Seckendorff]] |group2={{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list2= [[Karl Dönitz]] • [[Wilm Hosenfeld]] • [[Friedrich Paulus]] • [[Erich von Manstein]] • [[Wilhelm Keitel]] }} |group8= {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list8= [[Oskar Potiorek]] • [[Conrad von Hötzendorf]] • [[Alois Hitler]] |group9= {{flagicon|JAP}} Japan |list9= [[Isoroku Jamamoto]] • [[Princ Akihito Komatsu]] • [[Takamori Saigō]] |group10= {{flagicon|SRB}} Srbija |list10= [[Pavle Jurišić Šturm]] |group11= {{flagicon|RUS}} Rusija |list11={{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|RUS}} Rusko Carstvo |list1= [[Aleksej Brusilov]] • [[Pjotr Wrangel]] • [[Nikolaj Judenič]] |group2={{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2= [[Georgij Žukov]] • [[Konstantin Rokosovski]] • [[Nikolaj Kuznjecov]] }} |group12= {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |list12= [[Nam Il]] |group13= {{flagicon|EST}} Estonija |list13 = [[Johan Laidoner]] • [[Ain-Ervin Mere]] }} |group5 = Filozofi |group5style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list5= [[Baruch de Spinoza]] • [[Émile Durkheim]] • [[Jean-François Lyotard]] • [[Jacques Derrida]] • [[Louis Althusser]] • [[José Ortega y Gasset]] • [[Jeremy Bentham]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[David Livingstone]] • [[Oskar Schindler]] • [[Emilie Schindler]] • [[Wallis Simpson]] • [[Alice Pleasance Liddell]] • [[Ottla Kafka]] • [[Sadako Sasaki]] • [[Peter Turkson]] • [[Theodosia Okoh]] • [[Joan Sutherland]] • [[Maria Letizia Ramolino]] • [[Jan Palach]] • [[Pedro Álvares Cabral]] • [[Bernhard Schwarz]] • [[Michel Wieviorka]] • [[Carlos Manuel de Céspedes]] • [[Elián González]] • [[Diogo Cão]] • [[Paulo Dias de Novais]] • [[Irene Sáez]] • [[Anthelme Mangin]] • [[Dith Pran]] • [[Sydney Schanberg]] • [[Charles Delaunay]] • [[Poe Toaster]] • [[Virginia Eliza Clemm Poe]] • [[Lempira (vođa Lenka)|Lempira]] • [[Udre Udre]] • [[Aleksandar Langfang]] • [[Bayard Rustin]] • [[Aleksandar Holiga]] • [[Sang Nila Utama]] • [[Elizabeth Choy]] • [[Lav XIV]] • [[Lim Bo-seng]] • [[Shimeko Tanabe]] • [[Hatsuyo Oyama]] • [[Michiko Tsushima]] • [[Tomie Yamazaki]] • [[Valentina Tereškova]] |below= }} ==Sport== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Općenito o sportu (po sportovima) |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |belowstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[File:Football pictogram.svg|20px]] Nogomet |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Gane|Gana]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HON}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kambodže|Kambodža]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Poljske|Poljska]] {{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Ukrajine|Ukrajina]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Fudbalska reprezentacija Surinama|Surinam]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Fudbalska reprezentacija Singapura|Singapur]] {{nowrap end}} |group2 = Klubovi |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ENG}} [[Arsenal FC]] {{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Fulham FC]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[4.25]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Pyongyang City SC]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Inter Moengotapoe]] {{nowrap end}} |group3 = Lige |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Ligue 1]] {{nowrap end}} |group4 = Prvenstva |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA|1830}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938|1938.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA|1889a}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950|1950.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|1998.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014|2014.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|RUS}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|2018.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.|2022.]] {{•w}} {{flagicon|Kanada}} / {{flagicon|Meksiko}} / {{flagicon|SAD}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|2026.]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Finala |list1= {{nowrap begin}} [[Nizozemska - Zapadna Njemačka (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 1974.)|1974.]] {{•w}} [[Brazil - Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998)|1998.]] {{•w}} [[Italija - Francuska (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2006.)|2006.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska – Hrvatska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.)|2018.]] {{nowrap end}} }} |group2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[UEFA Euro|Europsko prvenstvo]] |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|POLJ}} / {{flagicon|UKR}} [[UEFA Euro 2012|2012.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[UEFA Euro 2016.|2016.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EU}} [[UEFA Euro 2020.|2020.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[UEFA Euro 2024.|2024.]] {{nowrap end}} |group3 = Olimpijske igre |list3= |group4 = Kup nacija |list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1963.|1963.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1978.|1978.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} / {{flagicon|Nigerija}} [[Afrički kup nacija 2000.|2000.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 2008.|2008.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|ANG}} [[Afrički kup nacija 2010.|2010.]] {{nowrap end}} |group5 = [[AFC Azijski kup|Azijski kup]] |list5 = {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SIN}} [[AFC Azijski kup 1984.|1984.]] {{nowrap end}} }} |group5 = Ostalo |list5= {{nowrap begin}} [[FIFA 100]] {{•w}} [[Australija - Američka Samoa (kvalifikacijska utakmica za FIFA Svjetsko prvenstvo 2002)|Australija 31:0 Američka Samoa]] {{•w}} [[Nagrade FIFA Svjetskog prvenstva]] {{•w}} [[Trofej Artemio Franchi]] {{•w}} [[Urugvaj - Brazil (finalna runda FIFA Svjetskog prvenstva 1950)|''Maracanaço'']] {{•w}} ''[[Brazil - Njemačka (polufinale FIFA Svjetskog prvenstva 2014)|Mineiraço]]'' {{•w}} [[Portugal - Sjeverna Koreja (četvrtfinale FIFA Svjetskog prvenstva 1966)|Portugal 5:3 Sjeverna Koreja]] {{•w}} [[Maskote FIFA Svjetskih prvenstava]] {{•w}} "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" {{•w}} "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]" {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Suci |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] {{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Frank De Bleeckere]] {{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Ravšan Irmatov]] {{nowrap end}} |group2 = Stadioni |list2 = {{nowrap begin}} [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)]] {{•w}} [[Stadion Ohene Djan|Ohene Djan]] {{•w}} [[Stadion Baba Yara|Baba Yara]] {{•w}} [[Stade de France]] {{•w}} [[Estádio 11 de Novembro]] {{•w}} [[Stade de l'Amitié]] {{nowrap end}} }} }} |group2 = [[File:Ice hockey pictogram.svg|20px]] Hokej na ledu |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|KAN}} [[Hokej na ledu na ZOI 2010. - muškarci]] {{nowrap end}} |group3 = [[File:Handball pictogram.svg|20px]] Rukomet |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = EHF |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Francuska rukometna reprezentacija|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Srpska rukometna reprezentacija|Srbija]] {{•w}} {{flagicon|UK}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenog Kraljevstva|Ujedinjeno Kraljevstvo]] {{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Rukometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] {{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rukometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]] {{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Rukometna reprezentacija Finske|Finska]] {{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Rukometna reprezentacija Bjelorusije|Bjelorusija]] {{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Rukometna reprezentacija Makedonije|Makedonija]] {{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rukometna reprezentacija Crne Gore|Crna Gora]] {{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Rukometna reprezentacija Slovenije|Slovenija]] {{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Rukometna reprezentacija Austrije|Austrija]] {{•w}} {{flagicon|BIH}} [[Rukometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] {{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Rukometna reprezentacija Islanda|Island]] {{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Rukometna reprezentacija Češke|Češka]] {{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Rukometna reprezentacija Slovačke|Slovačka]] {{•w}} {{flagicon|EST}} [[Rukometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{nowrap end}} |group2 = AHF |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|JKO}} [[Rukometna reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Rukometna reprezentacija Katara|Katar]] {{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Rukometna reprezentacija Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]] {{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Rukometna reprezentacija Japana|Japan]] {{•w}} {{flagicon|UAE}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenih Arapskih Emirata|Ujedinjeni Arapski Emirati]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rukometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Rukometna reprezentacija Singapura|Singapur]] {{nowrap end}} |group3 = CAHB |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|TUN}} [[Rukometna reprezentacija Tunisa|Tunis]] {{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Rukometna reprezentacija Egipta|Egipat]] {{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rukometna reprezentacija Alžira|Alžir]] {{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rukometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Rukometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} {{flagicon|COD}} [[Rukometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]] {{nowrap end}} |group4 = OCHF |list4= {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Rukometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Rukometna reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] {{•w}} {{flagicon|Cookovi Otoci}} [[Rukometna reprezentacija Cookovog Otočja|Cookovi Otoci]] {{•w}} {{flagicon|Nova Kaledonija}} [[Rukometna reprezentacija Nove Kaledonije|Nova Kaledonija]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Rukometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{nowrap end}} |group5 = PATHF |list5= {{nowrap begin}} {{flagicon|ČIL}} [[Čileanska rukometna reprezentacija|Čile]] {{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Rukometna reprezentacija Argentine|Argentina]] {{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rukometna reprezentacija Brazila|Brazil]] {{•w}} {{flagicon|HON}} [[Rukometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Rukometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rukometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rukometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{nowrap end}} }} |group2 = Klubovi |list2= {{flagicon|FRA}} [[Montpellier HB]] |group3 = Prvenstva |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svjetsko prvenstvo u rukometu za muškarce|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Njemačka 1938.|1938.]] • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 1954.|1954.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 1970.|1970.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2001.|2001.]] • {{flagicon|HRV}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2009.|2009.]] <small>(osim dvorana)</small> • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 2011.|2011.]] • {{flagicon|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Španjolska 2013.|2013.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Katar 2015.|2015.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2017.|2017.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}} / {{flagicon|NJE}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2019.|2019.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EGI}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2021.|2021.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}}{{flagicon|ŠVE}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.|2023.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|HRV}}{{flagicon|NOR}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.|2025.]] |group2 = [[Europsko prvenstvo u rukometu|Europsko prvenstvo]] |list2= {{flagicon|POR}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Portugal 1994.|1994.]] • {{flagicon|AUT}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Austrija 2010.|2010.]] • {{flagicon|SRB}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Srbija 2012.|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Danska 2014.|2014.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Poljska 2016.|2016.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HRV}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2018.|2018.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|AUT}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2020.|2020.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|MAĐ}}{{flagicon|SLK}} [[EHF Euro 2022.|2022.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[EHF Euro 2024.|2024.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2026.|2026.]] |group3 = [[Rukomet na Olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] |list3= {{flagicon|FIN}} [[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] • {{flagicon|SAD}} [[Rukomet na OI 1996. - muškarci|1996. (M)]] • {{flagicon|KIN}} [[Rukomet na OI 2008. - muškarci|2008. (M)]] • {{flagicon|UK}} [[Rukomet na Olimpijadi 2012. - muškarci|2012. (M)]] • {{flagicon|BRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2016. - muškarci|2016. (M)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|JAP}} [[Rukomet na Olimpijadi 2020. – Muškarci|2020. (M)]] • {{flagicon|FRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2024. – Muškarci|2024. (M)]] |group4 = [[Oceanijski kup nacija (rukomet)|Oceanijsko prvenstvo]] |list4= {{flagicon|NZL}} [[Oceanijski kup nacija - Novi Zeland 2010.|2010.]] • {{flagicon|AUS}} [[Oceanijski kup nacija 2012 (rukomet)|2012.]] |group5 = [[Afrički rukometni kup nacija|Afričko prvenstvo]] |list5= {{flagicon|ANG}} [[Afrički rukometni kup nacija - Angola 2008.|2008.]] }} |group4 = Ostalo |list4= [[Rivalstvo Francuske i Hrvatske u rukometu]] • [[IHF-ov igrač godine]] • [[IHF]] • [[EHF Kuća slavnih]] }} |group4 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis |list4= {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2009.]] • {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2011.]] |group5 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka |list5= [[FIBA EuroBasket]] • "[[Havlicek je ukrao loptu!]]" • [[FIBA Kuća slavnih]] ([[Lista članova FIBA Kuće slavnih|članovi]]) • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci]] {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1 = {{flagicon|BEN}} [[Košarkaška reprezentacija Benina|Benin]] • {{flagicon|HON}} [[Košarkaška reprezentacija Hondurasa|Honduras]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} "[[Muška olimpijska košarkaška reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država iz 1992.|Dream Team]]" • {{flagicon|EST}} [[Košarkaška reprezentacija Estonije|Estonija]] • {{flagicon|SUR}} [[Košarkaška reprezentacija Surinama|Surinam]] • {{flagicon|SIN}} [[Košarkaška reprezentacija Singapura|Singapur]] |group2 = Klubovi |list2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Boston Celtics]] ([[Spisak igrača Boston Celticsa|igrači]]) }} | group6 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Ragbi reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] • {{flagicon|FIJ}} [[Ragbi reprezentacija Fidžija|Fidži]] ([[Ragbi sedam reprezentacija Fidžija|ragbi sedam]]) {{nowrap end}} |below = {{flagicon|SRB}} [[Srbija na OI 2008.]] }} ===Sportaši=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi o sportašima | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | group1 = [[File:Athletics pictogram.svg|20px]] Atletika | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[João N'Tyamba]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Metcalfe]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Roman Šebrle]]{{•w}} {{flagicon|JAM}} [[Usain Bolt]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Dayron Robles]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Peter Snell]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Silnov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Primož Kozmus]] {{nowrap end}} | group2 = [[File:Boxing pictogram.svg|20px]] Boks | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Clement Quartey]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Eddie Blay]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Prince Amartey]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Teófilo Stevenson]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Francisco Rodríguez (boksač, rođen 1945.)|Francisco Rodríguez]] {{nowrap end}} | group3 = [[File:F1 pictogram.svg|20px]] Formula 1 | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Brabham]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Alan Jones]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Nelson Piquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Prost]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Denny Hulme]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Bruce McLaren]] {{nowrap end}} | group4 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|BRA}} [[Nenê]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leandro Barbosa]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Anderson Varejão]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Tiago Splitter]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Veselý]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DR Kongo}}{{flagicon|SAD}} [[Dikembe Mutombo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Tony Parker]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Joakim Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Boris Diaw]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Batum]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Pape Sy]]{{•w}} {{flagicon|LIT}} [[Arvydas Sabonis]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Sean Marks]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Steven Adams]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Belov]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Danny Ainge]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Red Auerbach]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Larry Bird]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Chuck Cooper (košarkaš)|Chuck Cooper]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Bob Cousy]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Havlicek]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Tom Heinsohn]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Dennis Johnson]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[K. C. Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Sam Jones (košarkaš)|Sam Jones]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Kevin McHale (košarkaš)|Kevin McHale]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Robert Parish]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Greivis Vásquez]] {{nowrap end}} | group5 = [[File:Fencing pictogram.svg|20px]] Mačevanje | list5 = {{nowrap begin}} {{flagicon|KUB}} [[Ramón Fonst]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rubén Limardo]] {{nowrap end}} | group6 = [[File:Swimming pictogram.svg|20px]] Plivanje | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Ian Thorpe]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Claudia Poll]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Silvia Poll]] {{nowrap end}} | group7 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list7 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Jonah Lomu]] {{nowrap end}} | group8 = [[File:Alpine skiing pictogram.svg|20px]] Skijanje | list8 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Kwame Nkrumah-Acheampong]] {{nowrap end}} | group9 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis | list9 = {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Yannick Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[René Lacoste]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marion Bartoli]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Richard Gasquet]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Anthony Wilding]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Alcaraz]] {{nowrap end}} | group10 = [[File:Weightlifting pictogram.svg|20px]] Dizanje utega | list10 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Tan Howe Liang]] {{nowrap end}} | group11 = [[File:Table tennis pictogram.svg|20px]] Stolni tenis | list11 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Feng Tianwei]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o rukometašima | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUT}} [[Thomas Bauer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Mykola Bilyk]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Robert Weber (rukometaš)|Robert Weber]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Sjargej Rutenka]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Jurij Šaucou]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Mihail Jakimovič]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Veselin Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Žarko Marković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rade Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Miloš Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Vasko Ševaljević]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Branko Vujović]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Filip Jícha]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Filip (rukometaš)|Jan Filip]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Ondřej Zdráhala]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Daniel Kubeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[David Juříček]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Flemming Ladefoged Hansen|Flemming Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Søren Stryger]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Hvidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Jan Eiberg Jørgensen|Jan Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Svan Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Allan Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Rasmus Lauge Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nikolaj Jacobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Landin]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Gidsel]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Anders Eggert]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Pytlick]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Saugstrup]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Emil Jakobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lukas Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Elias Ellefsen á Skipagøtu]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Hákun West av Teigum]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Chovrebadze]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Marko Mamić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Igor Karačić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Zlatko Saračević]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Alvaro Načinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Ivan Martinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Goran Perkovac]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðjón Valur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Þórir Ólafsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ólafur Stefánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Aron Pálmarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alexander Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Dagur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Snorri Steinn Guðjónsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðmundur Guðmundsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kristján Andrésson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ómar Ingi Magnússon]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viktor Gísli Hallgrímsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Bjarki Már Elísson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Gíslason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Orri Freyr Þorkelsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viggó Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gísli Þorgeir Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leo Prantner]]{{•w}} {{flagicon|LAT}} [[Dainis Krištopāns]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[László Nagy]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Császár]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Máté Lékai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Timuzsin Schuch]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Bánhidi]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[József Éles]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Roland Mikler]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Imre]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Filip Lazarov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Naumče Mojsovski]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Dejan Manaskov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Stojanče Stoilov]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Kay Smits]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luc Steins]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Rutger ten Velde]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dani Baijens]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Niels Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian Berge]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Sander Sagosen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Frank Løke]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kent Robin Tønnesen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Torbjørn Bergerud]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian O'Sullivan]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Bjarte Myrhol]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kristian Bjørnsen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Abelvik Rød]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Jøndal]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Håvard Tvedten]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Alexander Blonz]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[August Pedersen]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hans Theilig]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Henning Fritz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Daniel Stephan]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Uwe Gensheimer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Andreas Wolff]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Tobias Reichmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Volker Zerbe]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Sprenger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Kehrmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Stefan Kretzschmar]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Fabian Wiede]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Timo Kastening]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hendrik Pekeler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Kraus (rukometaš)|Michael Kraus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Johannes Golla]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Juri Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Renārs Uščins]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Grgić]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Sławomir Szmal]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Marcin Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Michał Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurkiewicz]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurasik]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Carlos Resende]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Alfredo Quintana]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Silva (rukometaš)|Rui Silva]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Paulo Pereira]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Pedro Portela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Martim Costa]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Frade]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[António Areia]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Salvador Salvador]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Gruia]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Kovaljev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Igropulo]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Timur Dibirov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Torgovanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Eduard Kokšarov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Kudinov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Krivošljikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Pogorelov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Žitnjikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valerij Gopin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Kosorotov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vladimir Maksimov (rukometaš)|Vladimir Maksimov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Lavrov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Dragan Gajić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Uroš Zorman]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Vid Kavtičnik]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Dolenec]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleš Pajovič]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Blaž Janc]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Tettey Banfro]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleks Vlah]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Novak (rukometaš)|Domen Novak]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Makuc]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Momir Ilić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Škrbić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Mladen Bojinović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Jovica Cvetković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Žarko Šešum]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Arpad Šterbik]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Darko Stanić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Rastko Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ivan Nikčević]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Petar Nenadić]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alberto Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Raúl Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Julen Aguinagalde]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rafael Guijosa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Viran Morros]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Talant Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Andrei Xepkin]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iker Romero]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jaume Fort Mauri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alex Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Ribera]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferrán Solé]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jorge Maqueda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Roberto García Parrondo]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gonzalo Pérez de Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mateo Garralda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Enric Masip]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aleix Gómez]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gedeón Guardiola]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Fernández (rukometaš)|Daniel Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marcos Fis]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ian Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Stefan Lövgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Wislander]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Lindgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Staffan Olsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ljubomir Vranješ]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Peter Gentzel]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Andersson (rukometaš)|Magnus Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Jakobsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tomas Svensson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tobias Karlsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Kim Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Erik Hajas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Pierre Thorsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jerry Tollbring]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Niclas Ekberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Albin Lagergren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jesper Nielsen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jim Gottfridsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Hampus Wanne]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Palicka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Yngve Lamberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Dalibor Doder]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Per Carlén]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Oscar Bergendahl]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Eric Johansson (rukometaš)|Eric Johansson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Felix Claar]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Andy Schmid]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Marc Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Lenny Rubin]]{{•w}} {{flagicon|UK}} [[Steven Larsson]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Velikij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Sergij Bilik]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist |group1 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list1= {{nowrap begin}} [[Thierry Omeyer]]{{•w}} [[Nikola Karabatić]]{{•w}} [[Daniel Narcisse]]{{•w}} [[Didier Dinart]]{{•w}} [[Jérôme Fernandez]]{{•w}} [[Luc Abalo]]{{•w}} [[Claude Onesta]]{{•w}} [[Guillaume Gille]]{{•w}} [[Joël Abati]]{{•w}} [[Guillaume Joli]]{{•w}} [[William Accambray]]{{•w}} [[Bruno Martini (rukometaš)|Bruno Martini]]{{•w}} [[Grégory Anquetil]]{{•w}} [[Jackson Richardson]]{{•w}} [[Olivier Girault]]{{•w}} [[Andrej Golić]]{{•w}} [[Patrick Cazal]]{{•w}} [[Stéphane Stoecklin]]{{•w}} [[Bertrand Gille]]{{•w}} [[Michaël Guigou]]{{•w}} [[Cédric Sorhaindo]]{{•w}} [[Sébastien Bosquet]]{{•w}} [[Xavier Barachet]]{{•w}} [[Mathieu Grébille]]{{•w}} [[Cyril Dumoulin]]{{•w}} [[Kentin Mahé]]{{•w}} [[Cédric Burdet]]{{•w}} [[Franck Junillon]]{{•w}} [[Laurent Puigségur]]{{•w}} [[Daouda Karaboué]]{{•w}} [[Samuel Honrubia]]{{•w}} [[Frédéric Volle]]{{•w}} [[Kevynn Nyokas]]{{•w}} [[Grégoire Detrez]]{{•w}} [[Arnaud Bingo]]{{•w}} [[Bertrand Roiné]]{{•w}} [[Sébastien Ostertag]]{{•w}} [[Alain Portes]]{{•w}} [[Daniel Costantini]]{{•w}} [[Denis Lathoud]]{{•w}} [[Stéphane Plantin]]{{•w}} [[Christian Gaudin]]{{•w}} [[Philippe Gardent]]{{•w}} [[Patrice Canayer]]{{•w}} [[Pascal Mahé]]{{•w}} [[Cédric Paty]]{{•w}} [[Sylvain Nouet]]{{•w}} [[Thimothey N'Guessan]]{{•w}} [[Valentin Porte]]{{•w}} [[Igor Anić]]{{•w}} [[Vincent Gérard]]{{•w}} [[Olivier Nyokas]]{{•w}} [[Ludovic Fabregas]]{{•w}} [[Benoît Kounkoud]]{{•w}} [[Théo Derot]]{{•w}} [[Nedim Remili]]{{•w}} [[Adrien Dipanda]]{{•w}} [[Dika Mem]]{{•w}} [[Raphaël Caucheteux]]{{•w}} [[Melvyn Richardson]]{{•w}} [[Hugo Descat]]{{•w}} [[Guéric Kervadec]]{{•w}} [[Philippe Debureau]]{{•w}} [[Nicolas Tournat]]{{•w}} [[Yann Genty]]{{•w}} [[Romain Lagarde]]{{•w}} [[Dylan Nahi]]{{•w}} [[Aymeric Minne]]{{•w}} [[Yanis Lenne]]{{•w}} [[Thibaut Briet]]{{•w}} [[Elohim Prandi]]{{•w}} [[Rémi Desbonnet]]{{•w}} [[Samir Bellahcene]]{{•w}} [[Karl Konan]]{{•w}} [[Charles Bolzinger]] {{nowrap end}} }} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salah Bouchekriou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salim Nedjel Hammou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Messaoud Berkous]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Hassan Mustafa]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Husein Zaki]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed al-Ahmar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jahia Omar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ali Zein]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ibrahim al-Masri]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jehia al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Seif al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Gauthier Mvumbi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wael Jallouz]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Issam Tej]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wissem Hmam]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Amine Bannour]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Islem Jbeli]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Leandro Semedo]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Délcio Pina]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Bevan Calvert]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Ognjen Matić]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Taip Ramadani]]{{•w}} {{flagicon|BHR}} [[Husein al-Sajad]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Jin Watanabe (rukometaš)|Jin Watanabe]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kyung-Shin Yoon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jae-Won Kang]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Ahmad Madadi]]{{•w}} {{flagicon|KUV}} [[Seif al-Davani]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Eduardo Gallardo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Diego Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Pablo Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Sebastián Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[James Parker (rukometaš)|James Parker]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leonel Maciel]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiagus dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Jean-Pierre Dupoux]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Haniel Langaro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rudolph Hackbarth]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Rodrigo Salinas Muñoz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Erwin Feuchtmann]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Esteban Salinas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rafael Capote]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rolando Uríos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Carlos Pérez (rukometaš)|Carlos Pérez]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Roberto Julián Duranona]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Julio Fis]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Frankis Marzo]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Ian Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Patrick Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Gary Hines]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Samuel Hoddersen]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o nogometašima | groupstyle = background-color:#AAD0FF; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALB}} [[Lorik Cana]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Armando Sadiku]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Klaus Gjasula]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Qazim Laçi]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Nedim Bajrami]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alessandro Schöpf]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Aleksandar Dragović]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Stefan Lainer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Michael Gregoritsch]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Christoph Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Saša Kalajdžić]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Maximilian Wöber]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Gernot Trauner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alex Manninger]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Romano Schmid]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Kevin De Bruyne]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Marouane Fellaini]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Romelu Lukaku]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Dries Mertens]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Divock Origi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Jan Vertonghen]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Axel Witsel]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Radja Nainggolan]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Toby Alderweireld]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Michy Batshuayi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Yannick Carrasco]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Eden Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Adnan Januzaj]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Nacer Chadli]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thomas Meunier]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thibaut Courtois]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thorgan Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BUG}} [[Dimitar Berbatov]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Mirko Vučinić]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Predrag Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Boban Bajković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Dragoslav Jevrić]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Oldřich Nejedlý]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Antonín Panenka]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Josef Masopust]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Ivo Viktor]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Václav Pilař]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Jiráček]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Laštůvka]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Hübschman]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Čech]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Rosický]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Koller]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Karel Poborský]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Necid]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Milan Škoda]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Patrik Schick]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Holeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Robin Hranáč]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Lukáš Provod]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicklas Bendtner]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Krohn-Dehli]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Yussuf Poulsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Christian Eriksen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Kjær]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicolai Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Schöne]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Pierre-Emile Højbjerg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mikkel Damsgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Andreas Christensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Joakim Mæhle]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Dolberg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Martin Braithwaite]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Thomas Delaney]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Morten Hjulmand]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bobby Charlton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kevin Keegan]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Paul Ince]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Lineker]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Geoff Hurst]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gordon Banks]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Peter Shilton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[David Seaman]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Glen Johnson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Danny Welbeck]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Theo Walcott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[John Terry]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Steven Gerrard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Neville]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Owen Hargreaves]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Young]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Cole]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Joleon Lescott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Wayne Rooney]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Sol Campbell]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Daniel Sturridge]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Raheem Sterling]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Luke Shaw]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Eric Dier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jamie Vardy]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jack Grealish]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Marcus Rashford]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Kane]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jesse Lingard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kieran Trippier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jordan Henderson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Maguire]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Dele Alli]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jude Bellingham]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bukayo Saka]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Andres Oper]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Martin Reim]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Joel Pohjanpalo]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Lukáš Hrádecký]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Fabien Barthez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Lilian Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcus Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrick Vieira]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Thierry Henry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alou Diarra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Claude Makélélé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Florent Malouda]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vikash Dhorasoo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Giresse]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Didier Deschamps]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Kopa]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marius Trésor]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcel Desailly]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Luis Fernández]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Anelka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bixente Lizarazu]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youri Djorkaeff]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jean Vincent (fudbaler)|Jean Vincent]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Sylvain Wiltord]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Hugo Lloris]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Manuel Amoros]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Robert Pirès]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Franck Ribéry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[David Trézéguet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Domenech]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samir Nasri]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jérémy Ménez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Yohan Cabaye]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Laurent Blanc]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Éric Abidal]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Olivier Giroud]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Blaise Matuidi]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Paul Pogba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Moussa Sissoko]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mathieu Valbuena]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Dimitri Payet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kingsley Coman]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrice Evra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Antoine Griezmann]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kylian Mbappé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Benjamin Pavard]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raphaël Varane]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samuel Umtiti]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Presnel Kimpembe]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Adrien Rabiot]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aurélien Tchouaméni]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Théo Hernandez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Randal Kolo Muani]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Willy Sagnol]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bradley Barcola]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[William Saliba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mike Maignan]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youssouf Fofana (francuski fudbaler)|Youssouf Fofana]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Ousmane Dembélé]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Sokratis Papastatopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Jorgos Karagunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Kostas Fortunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Teofanis Gekas]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Andreas Samaris]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Konstantinos Mitroglu]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Lazaros Hristodulopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[José Holebas]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Georges Mikautadze]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Mamardašvili]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Sean St Ledger]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Ciaran Clark]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Wes Hoolahan]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Robbie Brady]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gylfi Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Bjarnason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Már Sævarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Jón Daði Böðvarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Arnór Ingvi Traustason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kolbeinn Sigþórsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ragnar Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Finnbogason]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Buffon]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Cassano]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mario Balotelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Montolivo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Nocerino]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Diamanti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Roberto Di Matteo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Di Natale]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Pirlo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Claudio Marchisio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Graziano Pellè]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Emanuele Giaccherini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Éder (italijanski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Giorgio Chiellini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Bonucci]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Barzagli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Marco Parolo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Insigne]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia De Sciglio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Simone Zaza]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Darmian]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Manuel Locatelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Pessina]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Chiesa]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Belotti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jorge Luiz Frello Filho|Jorginho]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Bernardeschi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Domenico Berardi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Donnarumma]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Spinazzola]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Bastoni]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Calafiori]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia Zaccagni]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Király]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Stieber]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Ádám Szalai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Balázs Dzsudzsák]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Gera]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Attila Fiola]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[András Schäfer]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Barnabás Varga]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Kevin Csoboth]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Ivan Tričkovski]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Edwin van der Sar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dirk Kuijt]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ruud van Nistelrooij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Marco van Basten]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wesley Sneijder]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Giovanni van Bronckhorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Robin van Persie]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Bert van Marwijk]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jetro Willems]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Robben]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Stefan de Vrij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jasper Cillessen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Memphis Depay]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Leroy Fer]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Klaas-Jan Huntelaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ron Vlaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Daley Blind]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Steven Berghuis]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Teun Koopmeiners]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luuk de Jong]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Georginio Wijnaldum]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Patrick Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Maarten Stekelenburg]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wout Weghorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Denzel Dumfries]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Cody Gakpo]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Davy Klaassen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Donyell Malen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Xavi Simons]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Miroslav Klose]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jens Lehmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Ballack]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Sami Khedira]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marco Reus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Arne Friedrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Philipp Lahm]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Marin]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Lukas Podolski]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jürgen Klopp]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mario Gómez]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Manuel Neuer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} {{nowrap|[[Bastian Schweinsteiger]]}}{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Müller]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mats Hummels]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[André Schürrle]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joachim Löw]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Shkodran Mustafi]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jérôme Boateng]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Julian Draxler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joshua Kimmich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jonas Hector]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robin Gosens]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Leon Goretzka]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Youssoufa Moukoko]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Niclas Füllkrug]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Wirtz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jamal Musiala]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robert Andrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Antonio Rüdiger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Emre Can]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Bosacki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Łukasz Fabiański]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Artur Boruc]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Tomasz Kuszczak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Giza]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Ireneusz Jeleń]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jakub Błaszczykowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Włodzimierz Smolarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Robert Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Arkadiusz Milik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kamil Glik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Krychowiak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Thiago Cionek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jan Bednarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Karol Linetty]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Zieliński]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kacper Kozłowski (fudbaler)|Kacper Kozłowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Adam Buksa]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Piątek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Lato]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Képler Laveran Lima Ferreira|Pepe]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[José Mourinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Figo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Silvestre Varela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Hélder Postiga]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[João Moutinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Bruno Alves]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Renato Sanches]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Quaresma]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Éder (portugalski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Patrício]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Raphaël Guerreiro]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Diogo Jota]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Horta]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Gonçalo Ramos]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Francisco Conceição]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Mircea Lucescu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Raţ]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Ciprian Marica]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Bogdan Stancu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Vlad Chiricheș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Marin]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Denis Drăguș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Nicolae Stanciu (fudbaler, rođen 1993.)|Nicolae Stanciu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Hagi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Pavljučenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Zirjanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Aršavin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitri Torbinski]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Alan Dzagojev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Širokov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Kokorin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Keržakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Ignaševič]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Glušakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Čerišev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Artem Dzjuba]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Fjodor Smolov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Mário Fernandes (fudbaler)|Mário Fernandes]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Daler Kuzjajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Mirančuk]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Rinat Dasajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oleg Saljenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valentin Ivanov (sovjetski fudbaler)|Valentin Kozmič Ivanov]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Gareth McAuley]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Niall McGinn]]{{•w}} {{flagicon|SMK}} [[Ezđan Alioski]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ondrej Duda]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Vladimír Weiss (fudbaler rođen 1989.)|Vladimír Weiss III]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Marek Hamšík]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Martin Dúbravka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Juraj Kucka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ivan Schranz]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Erik Janža]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Josip Iličić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Balkovec]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Milan Jovanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Marko Pantelić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Miloš Krasić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Zdravko Kuzmanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vladan Lukić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ilija Petković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Filip Kasalica]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Branislav Ivanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Boško Janković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vlada Avramov]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Aleksandar Mitrović (fudbaler)|Aleksandar Mitrović]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Callum McGregor]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Ryan Porteous]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Juan Gutiérrez Moreno|Juanito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David de Gea]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Cesc Fàbregas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Javier Clemente]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Silva]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jesús Navas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Xabi Alonso]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Piqué]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Sergio Ramos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Alba]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Álvaro Morata]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nolito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nacho (fudbaler rođen 1990.)|Nacho]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Diego Costa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iago Aspas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Isco]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Koke (fudbaler rođen 1992.)|Koke]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[José Antonio Reyes]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Moreno (fudbaler)|Gerard Moreno]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aymeric Laporte]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pablo Sarabia]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferran Torres]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pedri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Oyarzabal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rodri (fudbaler, rođen 1996.)|Rodri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marco Asensio]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Soler (fudbaler)|Carlos Soler]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Fabián Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Lamine Yamal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nico Williams]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Robin Le Normand]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Merino]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Viktor Claesson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Isaksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Olof Mellberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sebastian Larsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Zlatan Ibrahimović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Granqvist]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Toivonen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ludwig Augustinsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Emil Forsberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sven-Göran Eriksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Blerim Džemaili]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ludovic Magnin]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Admir Mehmedi]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Haris Seferović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Granit Xhaka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Xherdan Shaqiri]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Breel Embolo]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Fabian Schär]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Stephan Lichtsteiner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ricardo Rodríguez (fudbaler)|Ricardo Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Steven Zuber]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Josip Drmić]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Yann Sommer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Manuel Akanji]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ruben Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Denis Zakaria]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Remo Freuler]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Michel Aebischer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Kwadwo Duah]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Dan Ndoye]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Zeki Amdouni]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Nihat Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Semih Şentürk]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Volkan Demirel]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Uğur Boral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hamit Altıntop]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Emre Mor]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ozan Tufan]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Burak Yılmaz]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Merih Demiral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Çağlar Söyüncü]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ahmet Yılmaz Çalık]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Halil Dervişoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[İrfan Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Kerem Aktürkoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Mert Müldür]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Samet Akaydin]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hakan Çalhanoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Cenk Tosun]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Ševčenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Pjatov]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksandr Šovkovski]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Bohdan Šust]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Vorobjej]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Anatolij Timoščuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleh Husjev]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Maksim Kalinjičenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksij Bjelik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Vjačeslav Ševčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Jarmolenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Roman Jaremčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Ruslan Malinovskij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Artem Dovbik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Mikola Šaparenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Blohin]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Hal Robson-Kanu]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Neil Taylor (fudbaler)|Neil Taylor]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Ashley Williams (fudbaler)|Ashley Williams]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Sam Vokes]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Joe Allen (fudbaler rođen 1990.)|Joe Allen]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Kieffer Moore]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Connor Roberts (fudbaler, rođen 1995.)|Connor Roberts]] {{nowrap end}} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Luís Oliveira Gonçalves]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Flávio da Silva Amado|Flávio]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Akwá]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Manucho]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Nando Rafael]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rui Marques]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Gilberto (angolski fudbaler)|Gilberto]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Abdelmoumene Djabou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Islam Slimani]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Yacine Brahimi]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Sofiane Feghouli]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rafik Halliche]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Stéphane Sessègnon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Moussa Latoundji]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Oumar Tchomogo]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mohamed Salah]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed Fathi]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Essam al-Hadari]]{{•w}} {{flagicon|Zlatna Obala}} [[Arthur Wharton]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sammy Adjei]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Samuel Kuffour]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Stephen Appiah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kevin-Prince Boateng]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Emmanuel Frimpong]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tony Yeboah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Abedi Pele]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Asamoah Gyan]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sulley Muntari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Richard Kingson]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[André Ayew]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[John Boye]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Osman Bukari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Kudus]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Salisu]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Iñaki Williams]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Joël Matip]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Roger Milla]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Jean-Charles Castelletto]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Eric Maxim Choupo-Moting]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Vincent Aboubakar]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Aziz Bouhaddouz]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Khalid Boutaïb]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Youssef En-Nesyri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Nayef Aguerd]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Hakim Ziyech]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Romain Saïss]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Zakaria Aboukhlal]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Badr Benoun]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Abdelhamid Sabiri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Achraf Dari]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Joseph Yobo]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Ahmed Musa]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Victor Moses]]{{•w}} {{flagicon|NGA}} [[Oghenekaro Etebo]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Didier Drogba]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Wilfried Bony]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Gervinho]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Ibrahima Gueye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[M'Baye Niang]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Sadio Mané]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Moussa Wagué]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Kalidou Koulibaly]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Famara Diédhiou]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Boulaye Dia]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Bamba Dieng]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Kossi Agassa]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Alaixys Romao]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Ferjani Sassi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Yassine Meriah]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wahbi Khazri]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Dylan Bronn]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Fakhreddine Ben Youssef]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Tim Cahill]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Archie Thompson]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Harry Kewell]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mile Jedinak]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Bresciano]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Aziz Behich]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Daniel Arzani]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Craig Goodwin]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mathew Leckie]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Roy Krishna]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Esala Masi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Reza Gučan-Nežad]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Mehdi Taremi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Karim Ansarifard]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ruzbeh Češmi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ramin Rezaijan]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Hidetoshi Nakata]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Keisuke Honda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Shinji Okazaki]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Ao Tanaka]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Kaoru Mitoma]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Daizen Maeda]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Koo Ja-cheol]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Lee Keun-ho]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Son Heung-min]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hong Myeong-bo]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kim Young-gwon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jo Gyu-seong]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hwang Hui-chan]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Baek Seung-ho]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Sād al-Šēb]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mohammed Muntari]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Shane Smeltz]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salman al-Faradž]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Fahad al-Muvalad]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salem al-Davsari]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Saleh al-Šehri]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ji Yun-Nam]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Pak Sŭng-jin]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ri Dong-un]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Yang Sŭng-kuk]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|HON}} [[Noel Valladares]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Carlo Costly]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Maynor Figueroa]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[José Cardona]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Porfirio Armando Betancourt]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Gilberto Yearwood]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Wilson Palacios]] {{•w}} {{flagicon|HON}} [[Milton Palacios]] {{•w}} {{flagicon|HON}} [[Jerry Palacios]] {{•w}} {{flagicon|HON}} [[Johnny Palacios]] {{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Alphonso Davies]] {{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Atiba Hutchinson]] {{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Paulo Wanchope]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Joel Campbell]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Walter Centeno]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Rolando Fonseca]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Óscar Duarte]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Marco Ureña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Bryan Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Celso Borges]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Giancarlo González]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Christian Bolaños]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Michael Umaña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Kendall Waston]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Yeltsin Tejeda]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Keysher Fuller]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Juan Pablo Vargas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Tomás Fernández]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[José Magriñá]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Héctor Socorro]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Oribe Peralta]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Rafael Márquez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Andrés Guardado]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Javier Hernández Balcázar|Javier Hernández]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Giovani dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Hirving Lozano]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Edson Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Henry Martín]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Luis Chávez (fudbaler)|Luis Chávez]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Felipe Baloy]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Clint Dempsey]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Anthony Brooks|John Brooks]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Jermaine Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Julian Green]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Timothy Weah]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Haji Wright]]{{•w}} {{flagicon|TIT}} [[Dwight Yorke]] {{flagicon|ARG}} [[Diego Maradona]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Marcos Rojo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Ezequiel Garay]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gabriel Mercado]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Enzo Fernández (fudbaler, rođen 2001.)|Enzo Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Alexis Mac Allister]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Julián Álvarez (fudbaler)|Julián Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Nahuel Molina]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gonzalo Montiel]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leandro Paredes]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Dida]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Adriano]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Kaká]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pelé]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marcelo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[David Luiz]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Fernandinho (fudbaler)|Fernandinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiago Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Willian Borges da Silva|Willian]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Hulk (fudbaler)|Hulk]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Zico]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leônidas da Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Philippe Coutinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Paulinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Renato Augusto]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Richarlison]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Lucas Paquetá]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rodrygo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pedro (fudbaler, rođen 1997.)|Pedro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marquinhos]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Alexis Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jean Beausejour]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jorge Valdívia]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Charles Aránguiz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Mauricio Pinilla]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Gonzalo Jara]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Marcelo Díaz]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Enner Valencia]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Hernán Galíndez]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Piero Hincapié]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Jeremy Sarmiento]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Moisés Caicedo]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mario Yepes]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Pablo Armero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Teófilo Gutiérrez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[James Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Guillermo Cuadrado|Juan Cuadrado]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jackson Martínez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Fernando Quintero|Juan Quintero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Sánchez Moreno|Carlos Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Faryd Mondragón]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Yerry Mina]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Bacca]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mateus Uribe]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Luis Muriel]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Radamel Falcao]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[José Luis Chilavert]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Christian Cueva]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[André Carrillo]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Paolo Guerrero]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Teófilo Cubillas]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Humphrey Mijnals]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[André Kamperveen]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Maximiliano Pereira|Maxi Pereira]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[José María Giménez]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Pedro Rocha]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Giorgian de Arrascaeta]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Álvaro Recoba]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Juan Arango]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rafael Dudamel]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Salomón Rondón]] {{nowrap end}} }} n39rs2h3nn53t9kc0dq3z7pwgvz9ney 0 223688 42591885 42586173 2026-05-11T19:16:10Z Alekol 2231 42591885 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{godina u drugim kalendarima|1286}} Godina '''1286''' ('''[[Rimske brojke|MCCLXXXVI]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u utorak]] u [[julijanski kalendar|julijanskom kalendaru]] (1. jan/sij.). == Događaji == === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[5. 1.]] - Umro je [[Zhenjin]], ili Činkim, [[Kublaj-kan]]ov krunski princ; novi je Činkimov sin [[Temür Khan]] (car 1294-1307). * [[6. 1.]] - Kralj [[Philippe IV od Francuske]] je okrunjen u [[Katedrala u Reimsu|Katedrali u Reimsu]]. * [[1. 2.]] - Carski sabor u Augsburgu: [[Rudolf I Habsburški]] je formalizovao ranije obećanje [[Goriška|goričkom]] grofu [[Majnhard IV. Goriški|Meinhardu IV]] - daje mu [[Koruška (vojvodstvo)|Koruško vojvodstvo]] i [[Kranjska krajina|Kranjsku marku]] (ustoličen je na [[Gosposvetsko polje|Gosposvetskom polju]] 1. 9.). Tako nastaje Goričko-tirolska dinastija, koju će 1335. naslediti Habsburzi. * 2. 2.? - Aragonac [[Jaime II od Aragona|Jaime]] I je krunisan za kralja [[Kraljevina Sicilija|Sicilije]] u Palermu. Papa [[Honorije IV]] ga ne priznaje, ekskomunicira ga u maju i potvrđuje interdikt nad Sicilijom (→ [[Sicilijanska večernja]]). * [[7. 3.]] - Dominikanac Ivan Balbi, ili Ivan iz Đenove, završio je utjecajni latinski rječnik i gramatiku ''Catholicon'' (jedna od prvih tiskanih knjiga, 1460). * [[19. 3.]] - Kralj [[Alexander III od Škotske]] je poginuo u noćnom putovanju. Udovica [[Jolanda de Dreux (škotska kraljica)|Jolanda de Dreux]] objavljuje da je trudna, ali izgleda da je imala pobačaj. ** Jedini naslednik ostaje mala unuka [[Margaret od Škotske|Margareta]] (3), norveška princeza ali ona je umrla 1290. na putu u Škotsku. Zemljom do 1292. vladaju regenti, [[Škotski gvardijani]], kada je proglašen [[John Balliol]], uz uticaj [[Edward I od Engleske|Edwarda I od Engleske]]. * [[20. 3.]] - [[Marinidi|Marinidski]] marokanski sultan Abu Yusuf Yaqub ibn Abd al-Haqq je umro tokom pregovora sa [[Emirat Granada|granadskim]] sultanom Muhamedom II u [[Algeciras]]u. Nasleđuje ga sin Abu Yaqub Yusuf an-Nasr (do 1307). === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * proleće - [[Dmitar Nemanjić]], tj. monah David, podigao je u Dubrovniku poklad, depozit, kako bi posetio Svetu zemlju. * maj - Kralj [[Edward I od Engleske]] i kraljica [[Eleonora Kastiljska|Eleonora]] su u Francuskoj: posećuju kralja Filipa, posreduju u ratu sa Aragonom. Edward će tri godine provesti u [[Vojvodstvo Vaskonija|Gaskonji]]. * maj - jun - Ugarski pretendent [[Andrija Mlečanin]] traži savet od mletačkog dužda; sklapa ugovor sa goričkim grofom [[Albert I. Goriški|Albertom]], po kome bi se oženio njegovom kćeri Klarom.<ref>Klaić, 264</ref> * [[29. 6.]] - [[Kraljevina Kipar|Ciparski]] kralj Henrik II uzima [[Ako (grad)|Akru]] Anžujcima, u Tiru je 15. 8. okrunjen za kralja [[Kraljevina Jeruzalem|Jeruzalema]], što je posljednja takva krunidba (Akra je izgubljena 1291). === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[22. 11.]] - Ubijen je kralj [[Erik V od Danske]], zvani ''Klipping'' jer je zakidao narodu. Nasleđuje ga 12-godišnji sin [[Erik VI od Danske|Erik VI]] (do 1319). Do punoletstva 1293. regentkinja je njegova majka Agnesa Brandenburška. === Kroz godinu === * Pošto je umro [[Jevstatije I]], novi srpski arhiepiskop je [[Jakov (arhiepiskop srpski)|Jakov]] (do 1292). * Prvi spomen [[Tvrđava Ostrožac|tvrđave Ostrožac]] na Uni, u posjedu [[Babonići|Babonića]]. * German II je zetski episkop ca. 1286-92. Dabarski episkop u ovo vreme je Isaija I. * Francuski kralj je kupio [[Chartres]] od Jeanne de Blois-Châtillon. * [[Königsberg]], osnovan 1255, dobio je Kulmska gradska prava. * 1283-86 - Ubistvo [[Francesca da Rimini|Francesce da Rimini]], tema umetnosti. * Rat magarca u Egeju: Vilim I Sanudo, gospodar [[Siros]]a, kupio je magarca kojeg su pirati ukrali od porodice Ghisi na [[Tinos]]u. Ovi su opseli Vilima, ali spasla ga je anžujska flota. Pitanje je rešio mletački bailo u Negroponteu/[[Halkida|Halkidi]], == Rođenja == {{Main|:Kategorija:Rođeni 1286.}} *{{circa}} [[Marco Corner]], mletački dužd († [[1368]]) == Smrti == {{Main|:Kategorija:Umrli 1286.}} * [[4. 1.]] - [[Jevstatije I]], srpski arhiepiskop * [[5. 1.]] - Čingim, Kublaj-kanov krunski princ (* [[1243]]) * [[19. 3.]] - [[Alexander III od Škotske]] (* [[1241]]) * [[30. 7.]] - [[Bar Hebraeus]], sirijski Katolikos Istoka, polihistor (* 1226) * [[22. 11.]] - [[Erik V od Danske]] (* 1249) * [[Arlotto da Prato]], franjevački general * [[Pantaleone Giustinian]], bivši latinski carigradski patrijarh == Reference == {{reference}} ; Literatura * [https://archive.org/stream/povjesthrvataodn01klaiuoft/povjesthrvataodn01klaiuoft_djvu.txt Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301)]. [[Vjekoslav Klaić]] (archive.org) * ''Istorija srpskog naroda'', Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I) {{commonscat|1286}} [[Kategorija:1286.| ]] d2qv7jc2w7h1yis6pxhhqdy9xumxux4 0 225109 42591602 42571826 2026-05-11T13:56:25Z SrpskiAnonimac 101643 42591602 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Dionaea muscipula trap.jpg|mini|250px|desno|[[Venerina muholovka]] (''Dionaea muscipula'')]] '''Biljke mesožderke''' ('''karnivorne''' ili '''insektivorne biljke''') su [[biljke]] opremljene [[organi]]ma za hvatanje i probavu malenih životinja, mesožderne biljke; ukoliko je ulov [[insekt|kukac]], što je najčešće, nazivaju se i insektivorne biljke, tj. kukcožderke. Ove biljke ne mogu proizvesti tvari neophodne za život procesom [[fotosinteza|fotosinteze]]. Kako uobičajeno rastu na područjima posebno siromašnima [[nitrat]]ima, taj problem rješavaju iskorištavajući nitrate iz [[životinjske bjelančevine|životinjskih bjelančevina]]. U tu svrhu uslijedila je modifikacija [[list]]ova kojima na aktivan ili pasivan način love svoj plijen. Neke od ovih biljaka žive kao epifite – rastu i žive na drugim biljkama ili [[životinje|životinjama]] ali ne kao paraziti već sami proizvode svoju hranu, te su primorane nedostatak [[minerali|minerala]] i [[dušik]]a nadoknaditi hvatanjem i rastvaranjem insekta i drugih sitnih životinja, koje koriste kao izvor tvari i energije. Da bi pojedine biljne vrste bile svrstane u skupinu karnivornih biljaka moraju zadovoljiti slijedeće kriterije: * 1. Moraju biti sposobne privući plijen (npr. mirisom, bojom, nektarom) * 2. Moraju razviti posebne [[adaptacija|prilagodbe]] za hvatanje životinja (npr. zamka u obliku vrča s glatkim i skliskim stjenkama, zamka u obliku školjke koja se može zatvoriti, zamka u obliku ljepljive trake) * 3. Moraju posjedovati posebne prilagodbe kako bi razgradili uhvaćene životinje (npr. probavne [[enzim]]e, [[simbiotske gljive]], [[bakterija|bakterije]]) Ono po čemu su jedinstvene su njihovi mehanizmi koji im omogućuju da privuku [[insekt]]a, uhvate ga, ubiju, razlože i apsorbiraju kao proteinsku hranu. Atraktivna boja cvijeta privuče [[insekt]]a koji se nađe uhvaćen u klopci. Njihova [[životna staništa]] su tresetišta, močvare i karbonatne stijene. Obilne kiše i malo hranjivih sastojaka su razlog zašto su ove biljke adaptirane na ishranu insektima. [[Protein]]i dobiveni ovim putem osiguravaju životni ciklus mesožderki. Najčešća su dva tipa klopka: # Aktivna klopka, koja se pomjera da bi uhvatila plijen , one su kudikamo zanimljivije; naime njihovi listovi su tako preobraženi da aktivnim pokretanjem uhvate i onesposobe plijen koji zatim razgrade uz pomoć probavnih sokova. # Pasivna klopka se ne pomjera već mami insekta u biljku gdje zatim biva uhvaćen, obično imaju dio lista preobražen u strukturu nalik na vrč ili lijevak u kojem se nalaze probavni sokovi. [[Životinje|Životinja]] jednostavno upadne u takvu strukturu, utopi se i biva probavljena. Biljke mesožderke imaju [[životni ciklus]] kao i ostale biljke [[skrivenosemenice|cvjetnice]]. Mogu se razmnožavati seksualnim ili aseksualnim(bespolnim) putem. Neke vrste se razmnožavaju [[vegetativno razmnožavanje|vegetativnim putem]] - formirajući pupoljke koji rastu i postaju identični roditelju. Osnovni procesi životnog ciklusa su: * 1) Klijanje sjemena * 2) Sazrijevanje biljke, najčešće tijekom jedne godine, ali za neke je to višegodišnji proces * 3) Cvjetanje biljke * 4) Oprašivanje biljke vrše najčešće insekti, rjeđe vjetar. Nastaje [[sjeme]], pada na zemlju i proces se ponavlja. Karnivorne biljke su vrlo specijalizirane i nemaju puno predstavnika u biljnom svijetu. Svega nekoliko porodica ima karnivorne predstavnike, a to su od poznatijih porodice [[Sarraceniaceae]], [[Nepenthaceae]], [[Droseraceae]] i [[Lentibulariaceae]]. U flori Hrvatske možemo naći 8 karnivornih biljaka svrstanih u četiri roda: # Rod: ''Aldrovanda'' L. - vodene stupice, ''Aldrovanda vesiculosa'' L. - mjehurasta vodena stupica (vodena biljka živi u močvarama) # Rod ''Drosera'' L. - rosike (na tresetištima), ''Drosera anglica'' Huds, ''Drosera intermedia'' Hayne, ''Drosera rotundifolia'' L. # Rod ''Pinguicula'' L. - tustice (močvarna mjesta i tresetišta), ''Pinguicula vulgaris'' L. - tustica kukcolovka) # Rod ''Utricularia'' L. - mješinke (vodene biljke stajaćih voda), ''Utricularia minor'' L., ''Utricularia vulgaris'' L., ''Utricularia neglecta'' L. == Poveznice == * [[Venerina muholovka]] {{načini ishrane}} [[Kategorija:Karnivorne biljke]] agiwieo0tsuew98c9wgwb54txgm794f 2 232970 42591918 42590097 2026-05-12T10:25:31Z Duma 16555 42591918 wikitext text/x-wiki [[File:Baby eating baby food.jpg|thumb|Bebi se nudi dječja hrana]] '''Odvikavanje od dojenja''' je proces postepenog uvođenja [[novorođenče]]ta, čovjeka ili drugog [[sisar]]a, u ishranu odrasle osobe/jedinke, uz istovremeno ukidanje majčinog [[mlijeko|mlijeka]]. U [[Velika Britanija|Velikoj Britaniji]], odvikavanje se prvenstveno odnosi na uvođenje čvrste hrane sa 6 mjeseci;<ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=Weaning - Start for Life |url=https://www.nhs.uk/start-for-life/baby/weaning/ |access-date=2024-05-22 |website=[[NHS]] |language=en |quote=Introducing your baby to solid foods, also referred to as weaning or complementary feeding, starts when your baby is around 6 months old.}}</ref> u [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-u se prvenstveno odnosi na prestanak dojenja.<ref>{{Cite web |last=CDC |date=2021-07-09 |title=Weaning |url=https://www.cdc.gov/nutrition/infantandtoddlernutrition/breastfeeding/weaning.html |access-date=2024-05-22 |website=[[Centers for Disease Control and Prevention]] |language=en-us |quote=Each child may be ready to wean, or stop breastfeeding, at different ages.}}</ref> Taj proces se odvija samo kod sisara, jer samo sisari proizvode mlijeko. Smatra se da je dojenče potpuno odviknuto od dojenja kada se više ne [[dojenje|hrani]] [[majčino mlijeko|majčinim mlijekom]] (ili njegovom [[mlijeko za dojenčad|zamjenom]] u bočici). == Ljudi == [[File:Kitagawa Utamaro - Abalone Divers - MFA Boston 21.7353-5.jpg|thumb|A [[Ama (diving)|shellfish diver]] prepares for her work as a toddler nurses. (Japan, {{circa|1806}})]] In some cultures, weaning progresses with the introduction of feeding the child food that has been prechewed by the parent along with continued breastfeeding, a practice known as [[premastication]].<ref name=Pelto>{{citation |first1=Greta |last1=Pelto |first2=Yuanyuan |last2=Zhang |last3=Habicht |first3=Jean-Pierre |title=Premastication: the second arm of infant and young child feeding for health and survival?|journal=Journal of Maternal and Child Nutrition |year=2010 |publisher=Blackwell Publishing Ltd |doi=10.1111/j.1740-8709.2009.00200.x |pmid=20073131 |volume=6 |issue=1 |pages=4–18|pmc=6860819 }}</ref> The practice was important throughout human history in that it naturally gave a child a greatly improved protein source in addition to preventing iron deficiency.<ref>{{citation |title=Iron Interventions for Women and Children in Low-Income Countries |first=Rebecca J. |last=Stoltzfus |journal=Journal of Nutrition |year=2011 |volume=141 |number=4 |pages=756S–762S |doi=10.3945/jn.110.128793|pmid=21367936 |doi-access=free }}</ref> However, premasticated food from caregivers of lower socioeconomic status in areas of endemic diseases can result in the passing of the disease to the child.<ref>Premasticating Food for Weaning African Infants: A Possible Vehicle for transmission of HIV, Elke R. Maritz, Martin Kidd, Mark F. Cotton Pediatrics Vol. 128 No. 3 September 1, 2011 {{cite journal |url=http://pediatrics.aappublications.org/content/128/3/e579.abstract |title=Premasticating Food for Weaning African Infants: A Possible Vehicle for Transmission of HIV |date=2011 |doi=10.1542/peds.2010-3109 |access-date=2013-02-01 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110924032639/http://pediatrics.aappublications.org/content/128/3/e579.abstract |archive-date=2011-09-24 |last1=Maritz |first1=Elke R. |last2=Kidd |first2=Martin |last3=Cotton |first3=Mark F. |journal=Pediatrics |volume=128 |issue=3 |pages=e579–e590 |pmid=21873699 |url-access=subscription }}</ref> How and when to wean a human infant is controversial. The American Academy of Pediatrics recommends feeding a baby only breast milk for the first six months of its life.<ref name=AAP>{{cite web|title=Longer Breastfeeding Leads to Better Protection|publisher=American Academy of Pediatrics|year=2010|access-date=2012-02-26|url=http://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/pages/Longer-Breastfeeding-leads-to-Better-Protection.aspx?nfstatus=401&nftoken=00000000-0000-0000-0000-000000000000&nfstatusdescription=ERROR%3a+No+local+token|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908134225/http://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/pages/Longer-Breastfeeding-leads-to-Better-Protection.aspx?nfstatus=401&nftoken=00000000-0000-0000-0000-000000000000&nfstatusdescription=ERROR%3a+No+local+token|archive-date=2014-09-08}}</ref> Many mothers find breastfeeding challenging, especially in countries where many mothers have to return to work relatively soon after the birth of their child.{{citation needed|date=June 2017}} The American Academy of Pediatrics, the World Health Organization, the National Health Service Choices UK, and the National Health & Medical Research Council in Australia recommend waiting until six months to introduce baby food.<ref name="AAP"/><ref>{{Cite web|url=http://www.nhs.uk/Conditions/pregnancy-and-baby/Pages/solid-foods-weaning.aspx|title=Your baby's first solid foods|website=NHS Choices|access-date=2016-07-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160718084405/http://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/pages/solid-foods-weaning.aspx|archive-date=2016-07-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pregnancybirthbaby.org.au/introducing-solid-food|title=Introducing solid food|website=Pregnancy, Birth & Baby|access-date=2016-07-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707095155/http://www.pregnancybirthbaby.org.au/introducing-solid-food|archive-date=2016-07-07}}</ref> However, many baby food companies market their "stage 1" foods to children between four and six months old with the precaution that the food is meant to be consumed in addition to breast milk or formula and is just for "practice". These practice foods are generally soft and runny. Examples include mashed fruit and vegetables. Certain foods are recommended to be avoided. The United Kingdom's NHS recommends withholding foods including those "that contain wheat, gluten, nuts, peanuts, peanut products, seeds, liver, eggs, fish, shellfish, cows' milk and soft or unpasteurised cheese" until a baby is six months old, as they may cause food allergies or make the baby ill.<ref>[http://www.nhs.uk/Planners/birthtofive/Pages/Weaningfirststeps.aspx "Solids: the first steps"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100730212725/http://www.nhs.uk/Planners/birthtofive/Pages/weaningfirststeps.aspx |date=2010-07-30 }}. Retrieved 2010-06-28.</ref> However, recommendations such as these have been called into question by research that suggests early exposure to potential allergens does not increase the likelihood of allergies, and in some cases reduces it.<ref>{{cite web |url = http://archives.newyorker.com/?i=2011-02-07#folio=026 |title = The New Yorker |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20110405115919/http://archives.newyorker.com/?i=2011-02-07#folio=026 |archive-date = 2011-04-05 }}</ref> Evidence from clinical trials shows that nutrition education of family members about infant weaning practices probably has a positive effect on babies' weight and height at 12 months compared with conventional management of weaning.<ref>{{cite journal |last1=Ojha |first1=S |last2=Elfzzani |first2=Z |last3=Kwok |first3=TC |last4=Dorling |first4=J |title=Education of family members to support weaning to solids and nutrition in later infancy in term-born infants. |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |date=25 July 2020 |volume=2020 |issue=7 |article-number=CD012241 |doi=10.1002/14651858.CD012241.pub2 |pmid=32710657|pmc=7388772 }}</ref> No matter what age baby food is introduced, it is generally a very messy affair, as young children do not have the coordination to eat neatly. Coordination for using utensils properly and eating with dexterity takes years to develop. Many babies begin using utensils between 10 and 14 months, but most will not be able to feed themselves sufficiently well until about two or three years of age.{{citation needed|date=March 2013}} === Konflikt odvikavanja === At this point, the mother tries to force the infant to cease nursing, while the infant attempts to force the mother to continue. From an evolutionary perspective, weaning conflict may be considered the result of the cost of continued nursing to the mother, perhaps in terms of reduced ability to raise future offspring, exceeding the benefits to the mother in terms of increased survival of the current infant.<ref name=family>{{cite book|title=Family Relationships: An Evolutionary Perspective|url=https://archive.org/details/familyrelationsh00salm_020|url-access=limited|author1=Salmon, C. |author2=Shackelford, T.K.|pages=[https://archive.org/details/familyrelationsh00salm_020/page/n158 148]–149|publisher=Oxford University Press|year=2008|isbn=978-0-19-532051-0}}</ref> This can come about because future offspring will be equally related to the mother as the current infant, but will share less than 100% of the current infant's [[gene]]s. So, from the perspective of the mother's evolutionary fitness, it makes sense for her to cease nursing the current infant as soon as the cost to future offspring exceeds the benefit to the current infant.<ref name=family/> But, assuming the current infant shares 50% of the future offspring's genes, from the perspective of the infant's own evolutionary fitness, it makes sense for the infant to continue nursing until the cost to future offspring exceeds twice the benefit to itself (perhaps less, depending on the number of potential future offspring).<ref name=family/><ref>{{cite web|title=Parent-offspring conflict|url=http://www-personal.umich.edu/~phyl/anthro/conflict.html|access-date=2009-09-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090402140158/http://www-personal.umich.edu/~phyl/anthro/conflict.html|archive-date=2009-04-02}}</ref> Weaning conflict has been studied for a variety of mammal species, including [[primate]]s and [[Dog|canine]]s.<ref>{{cite book|title=Natural selection and social theory|url=https://archive.org/details/naturalselection00triv|url-access=limited|author=Trivers, R.|pages=[https://archive.org/details/naturalselection00triv/page/n134 124]–126|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=978-0-19-513062-1|author-link=Robert Trivers}}</ref><ref>{{cite web|title=Gorilla|url=http://pin.primate.wisc.edu/factsheets/entry/gorilla/behav|publisher=National Primate Research Center, University of Wisconsin - Madison|access-date=2009-09-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091002004151/http://pin.primate.wisc.edu/factsheets/entry/gorilla/behav|archive-date=2009-10-02}}</ref><ref>{{cite web|title=Weaning in an arctic wolf pack:behavior mechanisms |last1=Packard |first1=J.M. |last2=Mech |first2=L.D. |last3=Ream |first3=R.R.|pages=1269–1275|url=http://www.wolf.org/wolves/learn/wow/pdf/172weaningarcticwolf.pdf|access-date=2009-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20091001045714/http://www.wolf.org/wolves/learn/wow/pdf/172weaningarcticwolf.pdf|archive-date=2009-10-01}}</ref> === Dob === [[File:Lactancia en tandem 1.jpg|thumb|Breastfeeding in tandem]] There are significant individual and cultural variations in regards to weaning. Scientifically, one can ask various questions; some of the most straightforwardly empirical include: * At what age do children self-wean? * At what age do various societies normatively choose to wean? * In comparison with other animals, especially similar primates, by various measures. As there are significant ranges and skew in these numbers (some infants are never nursed, or only nursed briefly, for instance), looking at the [[median]] (half-way mark) is more useful than looking at the [[average]].<ref name="dettwyler" /> Considering biological measures of maturity, notably investigated by [[Katherine Ann Dettwyler]], yields a range of ages from {{frac|2|1|2}} years to 7 years as the weaning age analogous to other primates – the "natural age of weaning".<ref name="dettwyler">"[http://www.kathydettwyler.org/detwean.html A Natural Age of Weaning] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120330155259/http://www.kathydettwyler.org/detwean.html |date=2012-03-30 }}", by [[Katherine Ann Dettwyler]], brief version of chapter "A Time to Wean" in ''Breastfeeding: Biocultural Perspectives,'' pp. 39–73, ed. Patricia Stuart-Macadam and Katherine A. Dettwyler, 1995, {{ISBN|978-0-202-01192-9}}</ref> This depends on the measure, for example: weaning in non-human primates is often associated with eruption of [[permanent teeth|permanent]] molars (humans: {{frac|5|1|2}} to 6 years); comparing duration of nursing to length of pregnancy (gestation time) yields a factor of about 6 in chimpanzees and gorillas (humans: {{nowrap|6 × 9}} months = 54 months = {{frac|4|1|2}} years); body weight may be compared to birth weight (quadrupling of birth weight yields about {{frac|2|1|2}} to {{frac|3|1|2}} years for humans; {{frac|1|3}} of adult weight yields 5 to 7 years for humans); and similarly for other measures. Other studies are possible, as in psychological factors. For example, [[Barbara Rogoff]] has noted, citing a 1953 study by Whiting & Child, that the most distressing time to wean a child is at 13–18 months. After this peak, weaning becomes progressively easier and less distressing for the child, with "older children frequently wean[ing] themselves".<ref>{{cite book|title=The Cultural Nature Of Human Development|url=https://archive.org/details/culturalnaturehu00rogo|url-access=limited|author=Rogoff, B.|pages=[https://archive.org/details/culturalnaturehu00rogo/page/n79 64]–65|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-513133-8|author-link=Barbara Rogoff}}</ref> In her study of pre-war [[Japanese society]] ''[[The Chrysanthemum and the Sword]]'',<ref name="Benedict">{{cite book |last1=Benedict |first1=Ruth |title=The Chrysanthemum and the Sword: Patterns of Japanese Culture |date=25 January 2006 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-547-52514-3 |page=219 |url=https://books.google.com/books?id=16_qDwAAQBAJ&q=weaning&pg=PT219 |access-date=8 October 2021 |language=en}}</ref> [[Ruth Benedict]] documents that Japanese children were usually not weaned until soon before a new sibling arrives. However the government promoted eighth-month weaning which was reluctantly adopted by the middle-class in the benefit of the baby. The factor that the [[Japanese cuisine|Japanese meals]] did not include cow's milk or special vegetables for children also favored late weaning. == Kod drugih sisara == In science, [[mice]] are frequently used in laboratory experiments. When breeding [[laboratory mice]] in a controlled environment, the weaning is defined as the moment when the pups are transferred out of the mothers' cage. Weaning is recommended at three to four weeks after [[parturition]].<ref>{{cite web |url=http://ko.cwru.edu/services/musfrming.html |title= Raising Mice|website=ko.cwru.edu |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124091855/http://ko.cwru.edu/services/musfrming.html |archive-date=November 24, 2010}}</ref> For [[pet]] [[carnivore]]s such as [[domestic dog|dog]]s or [[domestic cat|cat]]s, there are special puppy or kitten foods commercially available. Alternatively, if the pet owner feeds the parent animals home-made pet food, the young can be fed the same foods chopped into small pieces.{{citation needed|date=May 2022}} === Kod stoke === [[File:John Thorsen, Nose Piece (For Weaning Calf), c. 1938, NGA 24827.jpg|alt=A ring with long metal spikes and two leather straps.|thumb|1938 drawing of a calf [[Weaner|weaner nose ring]]. This was strapped to the calf's face and made the calf's attempts to suckle very uncomfortable for the dam.]] Weaning in cattle can be done by many methods. [[Dairy cattle|Dairy]] [[Calf (animal)|calves]] in the United States are weaned off their mother at an average of around 7 weeks of age.<ref>{{Cite web|url=http://extension.psu.edu/animals/dairy/nutrition/calves/feeding/early-weaning-strategies|title=Early Weaning Strategies (Dairy Cattle Nutrition)|website=Dairy Cattle Nutrition (Penn State Extension)|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127090405/http://extension.psu.edu/animals/dairy/nutrition/calves/feeding/early-weaning-strategies|archive-date=2016-11-27}}</ref> [[Beef cattle|Beef]] calves are not usually weaned off their dams until the calves are between 8 and 10 months of age.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.dpi.nsw.gov.au/content/agriculture/livestock/beef/husbandry/general/weaning-beef-calves|title=Weaning beef calves|date=2007-09-13|website=www.dpi.nsw.gov.au|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910035951/http://www.dpi.nsw.gov.au/content/agriculture/livestock/beef/husbandry/general/weaning-beef-calves|archive-date=2016-09-10}}</ref> Before a calf is completely weaned off of milk, for both dairy and beef cattle, the calf must have developed a fully functioning [[rumen]].<ref>{{Cite web|url=http://extension.oregonstate.edu/douglas/sites/default/files/documents/lf/WeaningLF0503.pdf|title=Weaning Beef Calves|last=Filley|first=S|website=Oregon State University|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808210000/http://extension.oregonstate.edu/douglas/sites/default/files/documents/lf/WeaningLF0503.pdf|archive-date=2017-08-08}}</ref> For beef cattle, there are many methods of weaning that are used. Options include: * traditional weaning through total separation, * two-step weaning with the use of a nose ring or other device, and * fenceline weaning, which physically separates the calf from its dam by a fence.<ref>{{Cite journal|last=Boriyo|first=Hawii|date=2020-01-03|title=Weaning management of Beef Calves|url=https://extension.oregonstate.edu/animals-livestock/beef/weaning-management-beef-calves|journal=Ag - Beef/Cattle|language=en}}</ref> The use of these methods depends on farm management style, feed availability, condition and age of cow (dam), type of production and whether or not the calves are heifers.<ref name=":0" /> Results vary between farms, and methods are still being researched as studies have shown contradicting results on stress levels of calves from different methods of weaning. Traditionally beef calves are weaned by abrupt separation, where the calves are separated from their dams and have no contact with each other, or by fence line weaning where the dam and calf have contact over a fence line.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.beefresearch.ca/research-topic.cfm/weaning-65?language=&print|title=Weaning - Beef Cattle Research Council|website=www.beefresearch.ca|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807113712/http://www.beefresearch.ca/research-topic.cfm/weaning-65?language=&print|archive-date=2016-08-07}}</ref> This has shown to cause high stress in both the dams and the calves.<ref name=":1" /> Both the dams and the young express high vocalization, reduced feed intake, reduced rumination, and an increased amount of time searching for each other<ref name=":2">{{Cite news|url=http://www.spca.bc.ca/animal-issues/farm-animal-welfare/farm-animals/two-step-weaning-cattle.html|title=BC SPCA|newspaper=BCSPCA|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127153032/http://www.spca.bc.ca/animal-issues/farm-animal-welfare/farm-animals/two-step-weaning-cattle.html|archive-date=2016-11-27}}</ref> as well as disrupting the social structure of the herd and of the calves.<ref name=":0" /> There is evidence that calves can undergo a form of [[Depression (mood)|depression]] post weaning, and have the potential to undergo illness that may need to be treated.<ref name=":2" /> [[File:Cattle with calf weaner ring in Switzerland.jpg|thumb|The yellow nose ring prevents the calf from suckling, but does not interfere with grazing or social contact with its dam or other members of the herd.]] Two-step weaning is used to wean off beef calves from their dams over the space of a couple of weeks. With this method the calf is fitted with a nose flap that prevents suckling for a period of time, after which the calf is separated from the dam preventing contact.<ref>{{Cite journal|last1=Enriquez |last2=Ungerfeld |last3=Quintans |last4=Guidoni |last5=Hotzel |year=2010|title=The effects of alternative weaning methods on behaviour in beef calves|journal=Livestock Science|volume=128|issue=1–3|pages=20–27|doi=10.1016/j.livsci.2009.10.007}}</ref> The nose flap does not limit the calf from performing any behaviors other than suckling; they are still able to drink and graze normally.<ref name=":2" /> Most research has shown that this method reduces the amount of stress that the calves endure. Studies show that prior to separation there is no change in feeding habits, social interaction to other members of the herd.<ref name=":2" /> Once the nose flap is removed and the calves are separated from the dams, there has been data showing less vocalization, less pacing and spent more time eating than calves that were weaned on a more traditional method.<ref name=":2" /> Dairy calves are separated from their dam soon after they are born in most dairy operations. In some there is no contact between calf and cow for claimed health related reasons, such as preventing bovine [[paratuberculosis]] (Johne's disease).<ref name=":3" /> However, one review found that changing the time of separation did not consistently improve overall cow or calf health.<ref name=":52">{{Cite journal |last1=Roadknight |first1=Natalie |last2=Wales |first2=William |last3=Jongman |first3=Ellen |last4=Mansell |first4=Peter |last5=Hepworth |first5=Graham |last6=Fisher |first6=Andrew |date=April 2022 |title=Does the duration of repeated temporary separation affect welfare in dairy cow-calf contact systems? |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0168159122000508 |journal=Applied Animal Behaviour Science |language=en |volume=249 |doi=10.1016/j.applanim.2022.105592 |quote= |article-number=105592|doi-access=free }}</ref> The main purpose of separating dairy cows from their calves to allow collection and selling of milk. The calves are then fed [[colostrum]] from the dam for the first few days, and then milk replacer.<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.fao.org/Ag/AGP/agpc/doc/Publicat/PUB6/P604.htm|title=AFTER THE CALF IS BORN|website=www.fao.org|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120070522/http://www.fao.org/Ag/AGP/agpc/doc/Publicat/PUB6/P604.htm|archive-date=2016-11-20}}</ref> Dairy calves do not have ab libitum milk like beef calves. By limiting the amount of milk the calves receive it caused the calves to consume more feed which leads to faster development of the rumen.<ref name=":3" /> Dairy calves are usually weaned off milk early, usually at 4 to 8 weeks of age.<ref>{{Cite web|url=http://www.merckvetmanual.com/mvm/management_and_nutrition/nutrition_dairy_cattle/feeding_young_dairy_calves.html|title=Feeding Young Dairy Calves|website=The Merck Veterinary Manual|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127085443/http://www.merckvetmanual.com/mvm/management_and_nutrition/nutrition_dairy_cattle/feeding_young_dairy_calves.html|archive-date=2016-11-27}}</ref> === Kod konja === Weaning in [[horse]]s usually takes place when the [[foal]] is 4 to 5 months old,<ref name=":4">{{Cite web|url=https://asci.uvm.edu/equine/law/articles/022_weaning.htm|title=Weaning Your Foal|website=asci.uvm.edu|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150817000741/http://asci.uvm.edu/equine/law/articles/022_weaning.htm|archive-date=2015-08-17}}</ref> as by this point the foal no longer needs nutrients beyond what the mare offers.<ref name=":5">{{Cite journal|last=Freeman|first=David|title=Weaning and Management of Weanling Horses|url=http://pods.dasnr.okstate.edu/docushare/dsweb/Get/Document-2075/ANSI-3978web.pdf|journal=Oklahoma Cooperative Extension Service|volume=ANSI-3978|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127085026/http://pods.dasnr.okstate.edu/docushare/dsweb/Get/Document-2075/ANSI-3978web.pdf|archive-date=2016-11-27}}</ref> Prior to weaning the foal, there is usually a creep feeder set up to allow the foal to begin consuming feed that the mare cannot access.<ref name=":5" /> There are two main approaches to weaning foals, abrupt and gradual weaning.<ref name=":4" /> Abrupt weaning is when the mare and foal are separated,<ref name=":4" /> usually without contact. Gradual weaning consists of the separating the mare and foal, but still with contact, but not enough contact that allows nursing to occur, and then after a period of time the mare and foal are separated not allowing contact, or, in some cases, sight of each other.<ref name=":4" /> Foals that are weaned by the abrupt method have shown to have higher stressful behaviors displayed.<ref name=":5" /> Weaning foals in groups for both methods can reduce stress in the foals.<ref name=":5" /> === Kod pasa === With [[dog]]s the puppies are slowly weaned off their mother, slowly reducing the amount of milk and care that the mother is giving to them. It generally is started when the puppies are 3–4 weeks old, and usually continues until they are 7–8 weeks old. By weaning the puppies slowly, it allows the mothers milk to dry up at a slow pace, making it less stressful for the mother.<ref name=":6">{{Cite news|url=http://pets.webmd.com/dogs/weaning-puppies-what-do|title=Weaning Puppies: What to Do|newspaper=WebMD|language=en-US|access-date=2016-11-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129082936/http://pets.webmd.com/dogs/weaning-puppies-what-do|archive-date=2016-11-29}}</ref> Naturally, in the wild, the mother will begin weaning off the puppies because the puppies will start developing teeth which will irritate the mother when the puppies are suckling. This causes her to continually leave the puppies for longer periods of time, causing them to gradually be weaned off their mother. Wild dogs will also [[regurgitation (digestion)|regurgitate]] food to transition the puppies to a new diet.<ref>{{Cite news|url=https://www.vetwest.com.au/pet-library/breeding-growing-lactation-weaning|title=Breeding - Growing, Lactation, Weaning|newspaper=Vetwest Animal Hospitals|access-date=2016-11-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129145040/https://www.vetwest.com.au/pet-library/breeding-growing-lactation-weaning|archive-date=2016-11-29}}</ref> During this weaning process the puppies will learn from their litter-mates, and from their mother certain behaviors such as understanding dominance, and learning to reduce their biting habit and when to be submissive to others.<ref name=":6" /> While weaning the puppies should be fed a high quality diet that will be fed to them as they grow post weaning. It may be helpful to moisten the food with water or milk replacer for the first while. By feeding the puppies this it causes the puppies to reduce how much they rely on their mother for food.<ref name=":6" /> === Kod pacova === Rats that are raised in a laboratory, or are bred for selling purposes,<ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.bu.edu/orccommittees/iacuc/policies-and-guidelines/rodent-breeding-colony-management-rats/|title=Rodent Breeding Colony Management|website=www.bu.edu|access-date=2016-12-01|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161202170720/http://www.bu.edu/orccommittees/iacuc/policies-and-guidelines/rodent-breeding-colony-management-rats/|archive-date=2016-12-02}}</ref> are usually weaned at the age of 3 weeks.<ref name=":8">{{Cite web|url=http://ratguide.com/breeding/figures/birth_to_weaning_figure_3.php|title=Breeding Guide: Birth to Weaning Figure 3|website=ratguide.com|access-date=2016-12-01|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912153617/http://ratguide.com/breeding/figures/birth_to_weaning_figure_3.php|archive-date=2016-09-12}}</ref> If the pups were left with their mother then weaning would not occur until they were older. This can have some health and behavioral benefits in the rats.<ref name=":8" /> The main reason that pups are weaned at 3 weeks of age is because often the mother is pregnant again, especially in a laboratory setting or if owned by a rat breeder, and therefore the pups must be weaned off the mother before the next litter is born.<ref name=":7" /> By doing this it will prevent trampling of the pups, as well as over crowding, which can easily occur, especially if the mother is being kept in a monogamous pairs.<ref name=":8" /> Generally the pups are separated by sex when weaning occurs, but are never housed alone.<ref name=":7" /> After weaning has begun, the pups should be fed a supplemented diet for at least a month, but can be done up to 13 weeks.<ref>{{Cite web|url=http://www.nfrs.org/geninfo.html|title=National Fancy Rat Society|website=www.nfrs.org|access-date=2016-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160909021538/http://www.nfrs.org/geninfo.html|archive-date=2016-09-09}}</ref> === Kod mačića === Weaning kittens involves transitioning the kittens from mother's milk to solid food.<ref>{{Cite web|url=http://www.petmd.com/cat/centers/kitten/nutrition/evr_ct_weaning_kittens_what_to_feed_a_kitten|title=Weaning Kittens: How and When {{!}} What to Feed a Kitten {{!}} Bottle Feeding Kittens |website=petMD |access-date=2017-04-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407145614/http://www.petmd.com/cat/centers/kitten/nutrition/evr_ct_weaning_kittens_what_to_feed_a_kitten|archive-date=2017-04-07}}</ref> During weaning kittens gradually progress from dependence on a mother's care to social independence. Ideally, weaning is handled entirely by the mother cat. However, if the kitten, for instance, is separated from its mother weaning may have to be done by someone.<ref>{{Cite news|url=http://pets.webmd.com/cats/weaning-kitten|title=Weaning a Kitten from Mother's Milk to Solid Food|work=WebMD|access-date=2017-04-07|language=en-US|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407145318/http://pets.webmd.com/cats/weaning-kitten|archive-date=2017-04-07}}</ref> Twenty-four hours after birth, kittens can discriminate between their mother's teat and a foreign teat.<ref>{{Cite journal |title=Further Observations On Suckling Behaviour in Kittens, Together With Some General Considerations of the Interrelations of Innate and Acquired Responses |last=Ewer |first=R. F. |doi=10.1163/156853961X00060 |journal=Behaviour |volume=17 |issue=5 |issn=0005-7959 |year=1961|location=South Africa|pages=247–260 }}</ref> Studies indicate that kittens have different preferences when being weaned and this is based on specific prenatal and postnatal exposure to various flavours.<ref>{{Cite journal|first1=P. G. |last1=Hepper |first2=D. L. |last2=Wells |first3=S. |last3=Millsopp |first4=K. |last4=Kraehenbuehl |first5=S. A. |last5=Lyn |first6=O. |last6=Mauroux|year=2012|title=Prenatal and Early Sucking Influences on Dietary Preference in Newborn, Weaning, and Young Adult Cats|url=https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/37/8/10.1093/chemse/bjs062/2/bjs062.pdf?Expires=1491871291&Signature=LXmSnzstMqUUD7PZUA7MJicinOocuJbbCxWfzNZDy5Ta9BPP5YwsNwIXW3h8IbFI3fQiUeHwxZtbnHTpu~Ox8i3ntxe3iwyyACg8swiYaiByTaKAuYan84vkae98h0xl6n02nhQNCEHsFfNbjCq3HsZmb1Ib9X69iwVVb0BctinE0hO~L2-El-JIRIawyMfD95yaiGPRCYWxBKneiUlkZIErYoxM0vXjfmvK9Ucmol7B0xHsjPIhlFFLwYqmbr-PwLSZvS6-cYgRCfIWDSt41MXRvkuVj8Jn7rc0--PZHDW3Bgetcq~1S~nKD6bukjGH3S0C~uv0v-Cciu8FKmvH5Q__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|journal=Chem Senses|volume=37|issue=8|pages=755–766|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407144211/https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/37/8/10.1093/chemse/bjs062/2/bjs062.pdf?Expires=1491871291&Signature=LXmSnzstMqUUD7PZUA7MJicinOocuJbbCxWfzNZDy5Ta9BPP5YwsNwIXW3h8IbFI3fQiUeHwxZtbnHTpu~Ox8i3ntxe3iwyyACg8swiYaiByTaKAuYan84vkae98h0xl6n02nhQNCEHsFfNbjCq3HsZmb1Ib9X69iwVVb0BctinE0hO~L2-El-JIRIawyMfD95yaiGPRCYWxBKneiUlkZIErYoxM0vXjfmvK9Ucmol7B0xHsjPIhlFFLwYqmbr-PwLSZvS6-cYgRCfIWDSt41MXRvkuVj8Jn7rc0--PZHDW3Bgetcq~1S~nKD6bukjGH3S0C~uv0v-Cciu8FKmvH5Q__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|archive-date=2017-04-07|doi=10.1093/chemse/bjs062|pmid=22832482 |doi-access=free}}</ref> For example, kittens exposed to cheese flavor during pregnancy and the first week after birth oriented preferentially toward cheese-flavored chicken.<ref>{{Cite journal|first1=Aurélie |last1=Becques |first2=Claire |last2=Larose |first3=Patrick |last3=Gouat |first4=Jessica |last4=Serra|year=2009|title=Effects of Pre- and Postnatal Olfactogustatory Experience on EarlyPreferences at Birth and Dietary Selection at Weaning in Kittens|url=https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/35/1/10.1093/chemse/bjp080/2/bjp080.pdf?Expires=1491870969&Signature=CwklVs68H6BOG--enTk55kIoTI2ujQncuiHFur7N4Z4et57-sPyS00XqTLyF0x2-R3XNdG0ymqCxIyKkOLAloKTy~IEuEUdkmN4gXphqwGukCqfVaG3A~DAmUn41PB7VSqtxPUnmOia-n-S4DNPmbr~2pjWCvFto4vOo7bi3Dsi-TVEZWruLUJiN8PqUiPVvAMG0kuPO9n1-eF6VxjvGnJyvTKeLtycRUlUUFGUzQViRzKZhSZa8LtWhYdsy1UrpyFUDhduMUrk3MkOfrAU1PpzwVd68jGth3QYBtXx98rB30DxRnP-ZHdkkQHGYWDQrW1XdagqKxFzQNeGRY3-dKg__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|journal=Chem Senses|volume=35|issue=1 |pages=41–45|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407233215/https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/35/1/10.1093/chemse/bjp080/2/bjp080.pdf?Expires=1491870969&Signature=CwklVs68H6BOG--enTk55kIoTI2ujQncuiHFur7N4Z4et57-sPyS00XqTLyF0x2-R3XNdG0ymqCxIyKkOLAloKTy~IEuEUdkmN4gXphqwGukCqfVaG3A~DAmUn41PB7VSqtxPUnmOia-n-S4DNPmbr~2pjWCvFto4vOo7bi3Dsi-TVEZWruLUJiN8PqUiPVvAMG0kuPO9n1-eF6VxjvGnJyvTKeLtycRUlUUFGUzQViRzKZhSZa8LtWhYdsy1UrpyFUDhduMUrk3MkOfrAU1PpzwVd68jGth3QYBtXx98rB30DxRnP-ZHdkkQHGYWDQrW1XdagqKxFzQNeGRY3-dKg__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|archive-date=2017-04-07|doi=10.1093/chemse/bjp080|pmid=19965899|doi-access=free}}</ref> The weaning process normally begins when kittens are around four weeks old, and is usually completed when they reach 8–10 weeks. It is important to remember that abrupt removal from the mother cat can have a negative effect on the kitten's health and socialization skills.<ref>{{Cite journal|first1=Suzanne |last1=Hetts |first2=Marsha L. |last2=Heinke |first3=Daniel Q. |last3=Estep|year=2004|title=Behavior wellness concepts or general veterinary practice|url=https://admin.avma.org/News/Journals/Collections/Documents/javma_225_4_506.pdf|journal=JAVMA|volume=225|issue=4 |pages=506–513|doi=10.2460/javma.2004.225.506 |pmid=15344354 |via=ADMIN|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407145114/https://admin.avma.org/News/Journals/Collections/Documents/javma_225_4_506.pdf|archive-date=2017-04-07}}</ref> Weaning kittens should be done when the kittens reach 4 weeks old. They should be placed in a separate area for a few hours at a time to reduce their dependence on the mother's milk and her overall presence. The kittens should be put in their own special area with a litter box, food and water bowls.<ref>{{Cite news|url=http://www.petplace.com/article/cats/keeping-your-cat-healthy/kitten-care/weaning-kittens|title=Weaning Kittens|last=PetPlace.com|access-date=2017-04-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608235522/http://www.petplace.com/article/cats/keeping-your-cat-healthy/kitten-care/weaning-kittens|archive-date=2017-06-08}}</ref> == Povezano == *[[Baby-led weaning]] *[[Extended breastfeeding]] *[[Birth spacing]] *[[Cow-calf separation]] == Reference == {{Reflist}} {{načini ishrane}} t9ed99msf385zigwl6g6tt765hk7e4t 42591926 42591918 2026-05-12T11:55:42Z Duma 16555 /* Kod konja */ 42591926 wikitext text/x-wiki [[File:Baby eating baby food.jpg|thumb|Bebi se nudi dječja hrana]] '''Odvikavanje od dojenja''' je proces postepenog uvođenja [[novorođenče]]ta, čovjeka ili drugog [[sisar]]a, u ishranu odrasle osobe/jedinke, uz istovremeno ukidanje majčinog [[mlijeko|mlijeka]]. U [[Velika Britanija|Velikoj Britaniji]], odvikavanje se prvenstveno odnosi na uvođenje čvrste hrane sa 6 mjeseci;<ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=Weaning - Start for Life |url=https://www.nhs.uk/start-for-life/baby/weaning/ |access-date=2024-05-22 |website=[[NHS]] |language=en |quote=Introducing your baby to solid foods, also referred to as weaning or complementary feeding, starts when your baby is around 6 months old.}}</ref> u [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-u se prvenstveno odnosi na prestanak dojenja.<ref>{{Cite web |last=CDC |date=2021-07-09 |title=Weaning |url=https://www.cdc.gov/nutrition/infantandtoddlernutrition/breastfeeding/weaning.html |access-date=2024-05-22 |website=[[Centers for Disease Control and Prevention]] |language=en-us |quote=Each child may be ready to wean, or stop breastfeeding, at different ages.}}</ref> Taj proces se odvija samo kod sisara, jer samo sisari proizvode mlijeko. Smatra se da je dojenče potpuno odviknuto od dojenja kada se više ne [[dojenje|hrani]] [[majčino mlijeko|majčinim mlijekom]] (ili njegovom [[mlijeko za dojenčad|zamjenom]] u bočici). == Ljudi == [[File:Kitagawa Utamaro - Abalone Divers - MFA Boston 21.7353-5.jpg|thumb|A [[Ama (diving)|shellfish diver]] prepares for her work as a toddler nurses. (Japan, {{circa|1806}})]] In some cultures, weaning progresses with the introduction of feeding the child food that has been prechewed by the parent along with continued breastfeeding, a practice known as [[premastication]].<ref name=Pelto>{{citation |first1=Greta |last1=Pelto |first2=Yuanyuan |last2=Zhang |last3=Habicht |first3=Jean-Pierre |title=Premastication: the second arm of infant and young child feeding for health and survival?|journal=Journal of Maternal and Child Nutrition |year=2010 |publisher=Blackwell Publishing Ltd |doi=10.1111/j.1740-8709.2009.00200.x |pmid=20073131 |volume=6 |issue=1 |pages=4–18|pmc=6860819 }}</ref> The practice was important throughout human history in that it naturally gave a child a greatly improved protein source in addition to preventing iron deficiency.<ref>{{citation |title=Iron Interventions for Women and Children in Low-Income Countries |first=Rebecca J. |last=Stoltzfus |journal=Journal of Nutrition |year=2011 |volume=141 |number=4 |pages=756S–762S |doi=10.3945/jn.110.128793|pmid=21367936 |doi-access=free }}</ref> However, premasticated food from caregivers of lower socioeconomic status in areas of endemic diseases can result in the passing of the disease to the child.<ref>Premasticating Food for Weaning African Infants: A Possible Vehicle for transmission of HIV, Elke R. Maritz, Martin Kidd, Mark F. Cotton Pediatrics Vol. 128 No. 3 September 1, 2011 {{cite journal |url=http://pediatrics.aappublications.org/content/128/3/e579.abstract |title=Premasticating Food for Weaning African Infants: A Possible Vehicle for Transmission of HIV |date=2011 |doi=10.1542/peds.2010-3109 |access-date=2013-02-01 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110924032639/http://pediatrics.aappublications.org/content/128/3/e579.abstract |archive-date=2011-09-24 |last1=Maritz |first1=Elke R. |last2=Kidd |first2=Martin |last3=Cotton |first3=Mark F. |journal=Pediatrics |volume=128 |issue=3 |pages=e579–e590 |pmid=21873699 |url-access=subscription }}</ref> How and when to wean a human infant is controversial. The American Academy of Pediatrics recommends feeding a baby only breast milk for the first six months of its life.<ref name=AAP>{{cite web|title=Longer Breastfeeding Leads to Better Protection|publisher=American Academy of Pediatrics|year=2010|access-date=2012-02-26|url=http://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/pages/Longer-Breastfeeding-leads-to-Better-Protection.aspx?nfstatus=401&nftoken=00000000-0000-0000-0000-000000000000&nfstatusdescription=ERROR%3a+No+local+token|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908134225/http://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/pages/Longer-Breastfeeding-leads-to-Better-Protection.aspx?nfstatus=401&nftoken=00000000-0000-0000-0000-000000000000&nfstatusdescription=ERROR%3a+No+local+token|archive-date=2014-09-08}}</ref> Many mothers find breastfeeding challenging, especially in countries where many mothers have to return to work relatively soon after the birth of their child.{{citation needed|date=June 2017}} The American Academy of Pediatrics, the World Health Organization, the National Health Service Choices UK, and the National Health & Medical Research Council in Australia recommend waiting until six months to introduce baby food.<ref name="AAP"/><ref>{{Cite web|url=http://www.nhs.uk/Conditions/pregnancy-and-baby/Pages/solid-foods-weaning.aspx|title=Your baby's first solid foods|website=NHS Choices|access-date=2016-07-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160718084405/http://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/pages/solid-foods-weaning.aspx|archive-date=2016-07-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pregnancybirthbaby.org.au/introducing-solid-food|title=Introducing solid food|website=Pregnancy, Birth & Baby|access-date=2016-07-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707095155/http://www.pregnancybirthbaby.org.au/introducing-solid-food|archive-date=2016-07-07}}</ref> However, many baby food companies market their "stage 1" foods to children between four and six months old with the precaution that the food is meant to be consumed in addition to breast milk or formula and is just for "practice". These practice foods are generally soft and runny. Examples include mashed fruit and vegetables. Certain foods are recommended to be avoided. The United Kingdom's NHS recommends withholding foods including those "that contain wheat, gluten, nuts, peanuts, peanut products, seeds, liver, eggs, fish, shellfish, cows' milk and soft or unpasteurised cheese" until a baby is six months old, as they may cause food allergies or make the baby ill.<ref>[http://www.nhs.uk/Planners/birthtofive/Pages/Weaningfirststeps.aspx "Solids: the first steps"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100730212725/http://www.nhs.uk/Planners/birthtofive/Pages/weaningfirststeps.aspx |date=2010-07-30 }}. Retrieved 2010-06-28.</ref> However, recommendations such as these have been called into question by research that suggests early exposure to potential allergens does not increase the likelihood of allergies, and in some cases reduces it.<ref>{{cite web |url = http://archives.newyorker.com/?i=2011-02-07#folio=026 |title = The New Yorker |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20110405115919/http://archives.newyorker.com/?i=2011-02-07#folio=026 |archive-date = 2011-04-05 }}</ref> Evidence from clinical trials shows that nutrition education of family members about infant weaning practices probably has a positive effect on babies' weight and height at 12 months compared with conventional management of weaning.<ref>{{cite journal |last1=Ojha |first1=S |last2=Elfzzani |first2=Z |last3=Kwok |first3=TC |last4=Dorling |first4=J |title=Education of family members to support weaning to solids and nutrition in later infancy in term-born infants. |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |date=25 July 2020 |volume=2020 |issue=7 |article-number=CD012241 |doi=10.1002/14651858.CD012241.pub2 |pmid=32710657|pmc=7388772 }}</ref> No matter what age baby food is introduced, it is generally a very messy affair, as young children do not have the coordination to eat neatly. Coordination for using utensils properly and eating with dexterity takes years to develop. Many babies begin using utensils between 10 and 14 months, but most will not be able to feed themselves sufficiently well until about two or three years of age.{{citation needed|date=March 2013}} === Konflikt odvikavanja === At this point, the mother tries to force the infant to cease nursing, while the infant attempts to force the mother to continue. From an evolutionary perspective, weaning conflict may be considered the result of the cost of continued nursing to the mother, perhaps in terms of reduced ability to raise future offspring, exceeding the benefits to the mother in terms of increased survival of the current infant.<ref name=family>{{cite book|title=Family Relationships: An Evolutionary Perspective|url=https://archive.org/details/familyrelationsh00salm_020|url-access=limited|author1=Salmon, C. |author2=Shackelford, T.K.|pages=[https://archive.org/details/familyrelationsh00salm_020/page/n158 148]–149|publisher=Oxford University Press|year=2008|isbn=978-0-19-532051-0}}</ref> This can come about because future offspring will be equally related to the mother as the current infant, but will share less than 100% of the current infant's [[gene]]s. So, from the perspective of the mother's evolutionary fitness, it makes sense for her to cease nursing the current infant as soon as the cost to future offspring exceeds the benefit to the current infant.<ref name=family/> But, assuming the current infant shares 50% of the future offspring's genes, from the perspective of the infant's own evolutionary fitness, it makes sense for the infant to continue nursing until the cost to future offspring exceeds twice the benefit to itself (perhaps less, depending on the number of potential future offspring).<ref name=family/><ref>{{cite web|title=Parent-offspring conflict|url=http://www-personal.umich.edu/~phyl/anthro/conflict.html|access-date=2009-09-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090402140158/http://www-personal.umich.edu/~phyl/anthro/conflict.html|archive-date=2009-04-02}}</ref> Weaning conflict has been studied for a variety of mammal species, including [[primate]]s and [[Dog|canine]]s.<ref>{{cite book|title=Natural selection and social theory|url=https://archive.org/details/naturalselection00triv|url-access=limited|author=Trivers, R.|pages=[https://archive.org/details/naturalselection00triv/page/n134 124]–126|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=978-0-19-513062-1|author-link=Robert Trivers}}</ref><ref>{{cite web|title=Gorilla|url=http://pin.primate.wisc.edu/factsheets/entry/gorilla/behav|publisher=National Primate Research Center, University of Wisconsin - Madison|access-date=2009-09-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091002004151/http://pin.primate.wisc.edu/factsheets/entry/gorilla/behav|archive-date=2009-10-02}}</ref><ref>{{cite web|title=Weaning in an arctic wolf pack:behavior mechanisms |last1=Packard |first1=J.M. |last2=Mech |first2=L.D. |last3=Ream |first3=R.R.|pages=1269–1275|url=http://www.wolf.org/wolves/learn/wow/pdf/172weaningarcticwolf.pdf|access-date=2009-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20091001045714/http://www.wolf.org/wolves/learn/wow/pdf/172weaningarcticwolf.pdf|archive-date=2009-10-01}}</ref> === Dob === [[File:Lactancia en tandem 1.jpg|thumb|Breastfeeding in tandem]] There are significant individual and cultural variations in regards to weaning. Scientifically, one can ask various questions; some of the most straightforwardly empirical include: * At what age do children self-wean? * At what age do various societies normatively choose to wean? * In comparison with other animals, especially similar primates, by various measures. As there are significant ranges and skew in these numbers (some infants are never nursed, or only nursed briefly, for instance), looking at the [[median]] (half-way mark) is more useful than looking at the [[average]].<ref name="dettwyler" /> Considering biological measures of maturity, notably investigated by [[Katherine Ann Dettwyler]], yields a range of ages from {{frac|2|1|2}} years to 7 years as the weaning age analogous to other primates – the "natural age of weaning".<ref name="dettwyler">"[http://www.kathydettwyler.org/detwean.html A Natural Age of Weaning] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120330155259/http://www.kathydettwyler.org/detwean.html |date=2012-03-30 }}", by [[Katherine Ann Dettwyler]], brief version of chapter "A Time to Wean" in ''Breastfeeding: Biocultural Perspectives,'' pp. 39–73, ed. Patricia Stuart-Macadam and Katherine A. Dettwyler, 1995, {{ISBN|978-0-202-01192-9}}</ref> This depends on the measure, for example: weaning in non-human primates is often associated with eruption of [[permanent teeth|permanent]] molars (humans: {{frac|5|1|2}} to 6 years); comparing duration of nursing to length of pregnancy (gestation time) yields a factor of about 6 in chimpanzees and gorillas (humans: {{nowrap|6 × 9}} months = 54 months = {{frac|4|1|2}} years); body weight may be compared to birth weight (quadrupling of birth weight yields about {{frac|2|1|2}} to {{frac|3|1|2}} years for humans; {{frac|1|3}} of adult weight yields 5 to 7 years for humans); and similarly for other measures. Other studies are possible, as in psychological factors. For example, [[Barbara Rogoff]] has noted, citing a 1953 study by Whiting & Child, that the most distressing time to wean a child is at 13–18 months. After this peak, weaning becomes progressively easier and less distressing for the child, with "older children frequently wean[ing] themselves".<ref>{{cite book|title=The Cultural Nature Of Human Development|url=https://archive.org/details/culturalnaturehu00rogo|url-access=limited|author=Rogoff, B.|pages=[https://archive.org/details/culturalnaturehu00rogo/page/n79 64]–65|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-513133-8|author-link=Barbara Rogoff}}</ref> In her study of pre-war [[Japanese society]] ''[[The Chrysanthemum and the Sword]]'',<ref name="Benedict">{{cite book |last1=Benedict |first1=Ruth |title=The Chrysanthemum and the Sword: Patterns of Japanese Culture |date=25 January 2006 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-547-52514-3 |page=219 |url=https://books.google.com/books?id=16_qDwAAQBAJ&q=weaning&pg=PT219 |access-date=8 October 2021 |language=en}}</ref> [[Ruth Benedict]] documents that Japanese children were usually not weaned until soon before a new sibling arrives. However the government promoted eighth-month weaning which was reluctantly adopted by the middle-class in the benefit of the baby. The factor that the [[Japanese cuisine|Japanese meals]] did not include cow's milk or special vegetables for children also favored late weaning. == Kod drugih sisara == In science, [[mice]] are frequently used in laboratory experiments. When breeding [[laboratory mice]] in a controlled environment, the weaning is defined as the moment when the pups are transferred out of the mothers' cage. Weaning is recommended at three to four weeks after [[parturition]].<ref>{{cite web |url=http://ko.cwru.edu/services/musfrming.html |title= Raising Mice|website=ko.cwru.edu |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124091855/http://ko.cwru.edu/services/musfrming.html |archive-date=November 24, 2010}}</ref> For [[pet]] [[carnivore]]s such as [[domestic dog|dog]]s or [[domestic cat|cat]]s, there are special puppy or kitten foods commercially available. Alternatively, if the pet owner feeds the parent animals home-made pet food, the young can be fed the same foods chopped into small pieces.{{citation needed|date=May 2022}} === Kod stoke === [[File:John Thorsen, Nose Piece (For Weaning Calf), c. 1938, NGA 24827.jpg|alt=A ring with long metal spikes and two leather straps.|thumb|1938 drawing of a calf [[Weaner|weaner nose ring]]. This was strapped to the calf's face and made the calf's attempts to suckle very uncomfortable for the dam.]] Weaning in cattle can be done by many methods. [[Dairy cattle|Dairy]] [[Calf (animal)|calves]] in the United States are weaned off their mother at an average of around 7 weeks of age.<ref>{{Cite web|url=http://extension.psu.edu/animals/dairy/nutrition/calves/feeding/early-weaning-strategies|title=Early Weaning Strategies (Dairy Cattle Nutrition)|website=Dairy Cattle Nutrition (Penn State Extension)|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127090405/http://extension.psu.edu/animals/dairy/nutrition/calves/feeding/early-weaning-strategies|archive-date=2016-11-27}}</ref> [[Beef cattle|Beef]] calves are not usually weaned off their dams until the calves are between 8 and 10 months of age.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.dpi.nsw.gov.au/content/agriculture/livestock/beef/husbandry/general/weaning-beef-calves|title=Weaning beef calves|date=2007-09-13|website=www.dpi.nsw.gov.au|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910035951/http://www.dpi.nsw.gov.au/content/agriculture/livestock/beef/husbandry/general/weaning-beef-calves|archive-date=2016-09-10}}</ref> Before a calf is completely weaned off of milk, for both dairy and beef cattle, the calf must have developed a fully functioning [[rumen]].<ref>{{Cite web|url=http://extension.oregonstate.edu/douglas/sites/default/files/documents/lf/WeaningLF0503.pdf|title=Weaning Beef Calves|last=Filley|first=S|website=Oregon State University|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808210000/http://extension.oregonstate.edu/douglas/sites/default/files/documents/lf/WeaningLF0503.pdf|archive-date=2017-08-08}}</ref> For beef cattle, there are many methods of weaning that are used. Options include: * traditional weaning through total separation, * two-step weaning with the use of a nose ring or other device, and * fenceline weaning, which physically separates the calf from its dam by a fence.<ref>{{Cite journal|last=Boriyo|first=Hawii|date=2020-01-03|title=Weaning management of Beef Calves|url=https://extension.oregonstate.edu/animals-livestock/beef/weaning-management-beef-calves|journal=Ag - Beef/Cattle|language=en}}</ref> The use of these methods depends on farm management style, feed availability, condition and age of cow (dam), type of production and whether or not the calves are heifers.<ref name=":0" /> Results vary between farms, and methods are still being researched as studies have shown contradicting results on stress levels of calves from different methods of weaning. Traditionally beef calves are weaned by abrupt separation, where the calves are separated from their dams and have no contact with each other, or by fence line weaning where the dam and calf have contact over a fence line.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.beefresearch.ca/research-topic.cfm/weaning-65?language=&print|title=Weaning - Beef Cattle Research Council|website=www.beefresearch.ca|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807113712/http://www.beefresearch.ca/research-topic.cfm/weaning-65?language=&print|archive-date=2016-08-07}}</ref> This has shown to cause high stress in both the dams and the calves.<ref name=":1" /> Both the dams and the young express high vocalization, reduced feed intake, reduced rumination, and an increased amount of time searching for each other<ref name=":2">{{Cite news|url=http://www.spca.bc.ca/animal-issues/farm-animal-welfare/farm-animals/two-step-weaning-cattle.html|title=BC SPCA|newspaper=BCSPCA|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127153032/http://www.spca.bc.ca/animal-issues/farm-animal-welfare/farm-animals/two-step-weaning-cattle.html|archive-date=2016-11-27}}</ref> as well as disrupting the social structure of the herd and of the calves.<ref name=":0" /> There is evidence that calves can undergo a form of [[Depression (mood)|depression]] post weaning, and have the potential to undergo illness that may need to be treated.<ref name=":2" /> [[File:Cattle with calf weaner ring in Switzerland.jpg|thumb|The yellow nose ring prevents the calf from suckling, but does not interfere with grazing or social contact with its dam or other members of the herd.]] Two-step weaning is used to wean off beef calves from their dams over the space of a couple of weeks. With this method the calf is fitted with a nose flap that prevents suckling for a period of time, after which the calf is separated from the dam preventing contact.<ref>{{Cite journal|last1=Enriquez |last2=Ungerfeld |last3=Quintans |last4=Guidoni |last5=Hotzel |year=2010|title=The effects of alternative weaning methods on behaviour in beef calves|journal=Livestock Science|volume=128|issue=1–3|pages=20–27|doi=10.1016/j.livsci.2009.10.007}}</ref> The nose flap does not limit the calf from performing any behaviors other than suckling; they are still able to drink and graze normally.<ref name=":2" /> Most research has shown that this method reduces the amount of stress that the calves endure. Studies show that prior to separation there is no change in feeding habits, social interaction to other members of the herd.<ref name=":2" /> Once the nose flap is removed and the calves are separated from the dams, there has been data showing less vocalization, less pacing and spent more time eating than calves that were weaned on a more traditional method.<ref name=":2" /> Dairy calves are separated from their dam soon after they are born in most dairy operations. In some there is no contact between calf and cow for claimed health related reasons, such as preventing bovine [[paratuberculosis]] (Johne's disease).<ref name=":3" /> However, one review found that changing the time of separation did not consistently improve overall cow or calf health.<ref name=":52">{{Cite journal |last1=Roadknight |first1=Natalie |last2=Wales |first2=William |last3=Jongman |first3=Ellen |last4=Mansell |first4=Peter |last5=Hepworth |first5=Graham |last6=Fisher |first6=Andrew |date=April 2022 |title=Does the duration of repeated temporary separation affect welfare in dairy cow-calf contact systems? |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0168159122000508 |journal=Applied Animal Behaviour Science |language=en |volume=249 |doi=10.1016/j.applanim.2022.105592 |quote= |article-number=105592|doi-access=free }}</ref> The main purpose of separating dairy cows from their calves to allow collection and selling of milk. The calves are then fed [[colostrum]] from the dam for the first few days, and then milk replacer.<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.fao.org/Ag/AGP/agpc/doc/Publicat/PUB6/P604.htm|title=AFTER THE CALF IS BORN|website=www.fao.org|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120070522/http://www.fao.org/Ag/AGP/agpc/doc/Publicat/PUB6/P604.htm|archive-date=2016-11-20}}</ref> Dairy calves do not have ab libitum milk like beef calves. By limiting the amount of milk the calves receive it caused the calves to consume more feed which leads to faster development of the rumen.<ref name=":3" /> Dairy calves are usually weaned off milk early, usually at 4 to 8 weeks of age.<ref>{{Cite web|url=http://www.merckvetmanual.com/mvm/management_and_nutrition/nutrition_dairy_cattle/feeding_young_dairy_calves.html|title=Feeding Young Dairy Calves|website=The Merck Veterinary Manual|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127085443/http://www.merckvetmanual.com/mvm/management_and_nutrition/nutrition_dairy_cattle/feeding_young_dairy_calves.html|archive-date=2016-11-27}}</ref> === Kod konja === Odvikavanje kod [[konj]]a se obično odvija kada [[ždrijebe]] ima 4 do 5 mjeseci,<ref name=":4">{{Cite web|url=https://asci.uvm.edu/equine/law/articles/022_weaning.htm|title=Weaning Your Foal|website=asci.uvm.edu|access-date=2016-11-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150817000741/http://asci.uvm.edu/equine/law/articles/022_weaning.htm|archive-date=2015-08-17}}</ref> jer do tada ždrijebetu više nisu potrebne hranjive tvari osim onih koje kobila nudi.<ref name=":5">{{Cite journal|last=Freeman|first=David|title=Weaning and Management of Weanling Horses|url=http://pods.dasnr.okstate.edu/docushare/dsweb/Get/Document-2075/ANSI-3978web.pdf|journal=Oklahoma Cooperative Extension Service|volume=ANSI-3978|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127085026/http://pods.dasnr.okstate.edu/docushare/dsweb/Get/Document-2075/ANSI-3978web.pdf|archive-date=2016-11-27}}</ref> Prije odvikavanja, ždrijebetu se obično postavlja puzajuća hranilica kako bi ono moglo početi konzumirati hranu kojoj kobila ne može pristupiti.<ref name=":5" /> Postoje dva glavna pristupa odvikavanju ždrijebadi, naglo i postepeno odvikavanje.<ref name=":4" /> Naglo odvikavanje podrazumijeva potpuno odvajanje kobile i ždrijebeta,<ref name=":4" /> obično bez kontakta. Postepeno odvikavanje sastoji se od odvajanja kobile i ždrijebeta uz nastavljen kontakt, ali ne toliko da je dojenje omogućeno; nakon određenog vremena kobila i ždrijebe se odvoje bez dozvoljenog kontakta ili, u nekim slučajevima, potpunog vizuelnog pristupa.<ref name=":4" /> Pokazalo se da ždrijebad koja se odvikava naglom metodom ispoljava izraženije ponašanje stresa.<ref name=":5" /> Odvikavanje ždrijebadi u grupama može smanjiti stres kod obje metode.<ref name=":5" /> === Kod pasa === With [[dog]]s the puppies are slowly weaned off their mother, slowly reducing the amount of milk and care that the mother is giving to them. It generally is started when the puppies are 3–4 weeks old, and usually continues until they are 7–8 weeks old. By weaning the puppies slowly, it allows the mothers milk to dry up at a slow pace, making it less stressful for the mother.<ref name=":6">{{Cite news|url=http://pets.webmd.com/dogs/weaning-puppies-what-do|title=Weaning Puppies: What to Do|newspaper=WebMD|language=en-US|access-date=2016-11-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129082936/http://pets.webmd.com/dogs/weaning-puppies-what-do|archive-date=2016-11-29}}</ref> Naturally, in the wild, the mother will begin weaning off the puppies because the puppies will start developing teeth which will irritate the mother when the puppies are suckling. This causes her to continually leave the puppies for longer periods of time, causing them to gradually be weaned off their mother. Wild dogs will also [[regurgitation (digestion)|regurgitate]] food to transition the puppies to a new diet.<ref>{{Cite news|url=https://www.vetwest.com.au/pet-library/breeding-growing-lactation-weaning|title=Breeding - Growing, Lactation, Weaning|newspaper=Vetwest Animal Hospitals|access-date=2016-11-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129145040/https://www.vetwest.com.au/pet-library/breeding-growing-lactation-weaning|archive-date=2016-11-29}}</ref> During this weaning process the puppies will learn from their litter-mates, and from their mother certain behaviors such as understanding dominance, and learning to reduce their biting habit and when to be submissive to others.<ref name=":6" /> While weaning the puppies should be fed a high quality diet that will be fed to them as they grow post weaning. It may be helpful to moisten the food with water or milk replacer for the first while. By feeding the puppies this it causes the puppies to reduce how much they rely on their mother for food.<ref name=":6" /> === Kod pacova === Rats that are raised in a laboratory, or are bred for selling purposes,<ref name=":7">{{Cite web|url=http://www.bu.edu/orccommittees/iacuc/policies-and-guidelines/rodent-breeding-colony-management-rats/|title=Rodent Breeding Colony Management|website=www.bu.edu|access-date=2016-12-01|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161202170720/http://www.bu.edu/orccommittees/iacuc/policies-and-guidelines/rodent-breeding-colony-management-rats/|archive-date=2016-12-02}}</ref> are usually weaned at the age of 3 weeks.<ref name=":8">{{Cite web|url=http://ratguide.com/breeding/figures/birth_to_weaning_figure_3.php|title=Breeding Guide: Birth to Weaning Figure 3|website=ratguide.com|access-date=2016-12-01|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912153617/http://ratguide.com/breeding/figures/birth_to_weaning_figure_3.php|archive-date=2016-09-12}}</ref> If the pups were left with their mother then weaning would not occur until they were older. This can have some health and behavioral benefits in the rats.<ref name=":8" /> The main reason that pups are weaned at 3 weeks of age is because often the mother is pregnant again, especially in a laboratory setting or if owned by a rat breeder, and therefore the pups must be weaned off the mother before the next litter is born.<ref name=":7" /> By doing this it will prevent trampling of the pups, as well as over crowding, which can easily occur, especially if the mother is being kept in a monogamous pairs.<ref name=":8" /> Generally the pups are separated by sex when weaning occurs, but are never housed alone.<ref name=":7" /> After weaning has begun, the pups should be fed a supplemented diet for at least a month, but can be done up to 13 weeks.<ref>{{Cite web|url=http://www.nfrs.org/geninfo.html|title=National Fancy Rat Society|website=www.nfrs.org|access-date=2016-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160909021538/http://www.nfrs.org/geninfo.html|archive-date=2016-09-09}}</ref> === Kod mačića === Weaning kittens involves transitioning the kittens from mother's milk to solid food.<ref>{{Cite web|url=http://www.petmd.com/cat/centers/kitten/nutrition/evr_ct_weaning_kittens_what_to_feed_a_kitten|title=Weaning Kittens: How and When {{!}} What to Feed a Kitten {{!}} Bottle Feeding Kittens |website=petMD |access-date=2017-04-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407145614/http://www.petmd.com/cat/centers/kitten/nutrition/evr_ct_weaning_kittens_what_to_feed_a_kitten|archive-date=2017-04-07}}</ref> During weaning kittens gradually progress from dependence on a mother's care to social independence. Ideally, weaning is handled entirely by the mother cat. However, if the kitten, for instance, is separated from its mother weaning may have to be done by someone.<ref>{{Cite news|url=http://pets.webmd.com/cats/weaning-kitten|title=Weaning a Kitten from Mother's Milk to Solid Food|work=WebMD|access-date=2017-04-07|language=en-US|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407145318/http://pets.webmd.com/cats/weaning-kitten|archive-date=2017-04-07}}</ref> Twenty-four hours after birth, kittens can discriminate between their mother's teat and a foreign teat.<ref>{{Cite journal |title=Further Observations On Suckling Behaviour in Kittens, Together With Some General Considerations of the Interrelations of Innate and Acquired Responses |last=Ewer |first=R. F. |doi=10.1163/156853961X00060 |journal=Behaviour |volume=17 |issue=5 |issn=0005-7959 |year=1961|location=South Africa|pages=247–260 }}</ref> Studies indicate that kittens have different preferences when being weaned and this is based on specific prenatal and postnatal exposure to various flavours.<ref>{{Cite journal|first1=P. G. |last1=Hepper |first2=D. L. |last2=Wells |first3=S. |last3=Millsopp |first4=K. |last4=Kraehenbuehl |first5=S. A. |last5=Lyn |first6=O. |last6=Mauroux|year=2012|title=Prenatal and Early Sucking Influences on Dietary Preference in Newborn, Weaning, and Young Adult Cats|url=https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/37/8/10.1093/chemse/bjs062/2/bjs062.pdf?Expires=1491871291&Signature=LXmSnzstMqUUD7PZUA7MJicinOocuJbbCxWfzNZDy5Ta9BPP5YwsNwIXW3h8IbFI3fQiUeHwxZtbnHTpu~Ox8i3ntxe3iwyyACg8swiYaiByTaKAuYan84vkae98h0xl6n02nhQNCEHsFfNbjCq3HsZmb1Ib9X69iwVVb0BctinE0hO~L2-El-JIRIawyMfD95yaiGPRCYWxBKneiUlkZIErYoxM0vXjfmvK9Ucmol7B0xHsjPIhlFFLwYqmbr-PwLSZvS6-cYgRCfIWDSt41MXRvkuVj8Jn7rc0--PZHDW3Bgetcq~1S~nKD6bukjGH3S0C~uv0v-Cciu8FKmvH5Q__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|journal=Chem Senses|volume=37|issue=8|pages=755–766|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407144211/https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/37/8/10.1093/chemse/bjs062/2/bjs062.pdf?Expires=1491871291&Signature=LXmSnzstMqUUD7PZUA7MJicinOocuJbbCxWfzNZDy5Ta9BPP5YwsNwIXW3h8IbFI3fQiUeHwxZtbnHTpu~Ox8i3ntxe3iwyyACg8swiYaiByTaKAuYan84vkae98h0xl6n02nhQNCEHsFfNbjCq3HsZmb1Ib9X69iwVVb0BctinE0hO~L2-El-JIRIawyMfD95yaiGPRCYWxBKneiUlkZIErYoxM0vXjfmvK9Ucmol7B0xHsjPIhlFFLwYqmbr-PwLSZvS6-cYgRCfIWDSt41MXRvkuVj8Jn7rc0--PZHDW3Bgetcq~1S~nKD6bukjGH3S0C~uv0v-Cciu8FKmvH5Q__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|archive-date=2017-04-07|doi=10.1093/chemse/bjs062|pmid=22832482 |doi-access=free}}</ref> For example, kittens exposed to cheese flavor during pregnancy and the first week after birth oriented preferentially toward cheese-flavored chicken.<ref>{{Cite journal|first1=Aurélie |last1=Becques |first2=Claire |last2=Larose |first3=Patrick |last3=Gouat |first4=Jessica |last4=Serra|year=2009|title=Effects of Pre- and Postnatal Olfactogustatory Experience on EarlyPreferences at Birth and Dietary Selection at Weaning in Kittens|url=https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/35/1/10.1093/chemse/bjp080/2/bjp080.pdf?Expires=1491870969&Signature=CwklVs68H6BOG--enTk55kIoTI2ujQncuiHFur7N4Z4et57-sPyS00XqTLyF0x2-R3XNdG0ymqCxIyKkOLAloKTy~IEuEUdkmN4gXphqwGukCqfVaG3A~DAmUn41PB7VSqtxPUnmOia-n-S4DNPmbr~2pjWCvFto4vOo7bi3Dsi-TVEZWruLUJiN8PqUiPVvAMG0kuPO9n1-eF6VxjvGnJyvTKeLtycRUlUUFGUzQViRzKZhSZa8LtWhYdsy1UrpyFUDhduMUrk3MkOfrAU1PpzwVd68jGth3QYBtXx98rB30DxRnP-ZHdkkQHGYWDQrW1XdagqKxFzQNeGRY3-dKg__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|journal=Chem Senses|volume=35|issue=1 |pages=41–45|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407233215/https://oup.silverchair-cdn.com/oup/backfile/Content_public/Journal/chemse/35/1/10.1093/chemse/bjp080/2/bjp080.pdf?Expires=1491870969&Signature=CwklVs68H6BOG--enTk55kIoTI2ujQncuiHFur7N4Z4et57-sPyS00XqTLyF0x2-R3XNdG0ymqCxIyKkOLAloKTy~IEuEUdkmN4gXphqwGukCqfVaG3A~DAmUn41PB7VSqtxPUnmOia-n-S4DNPmbr~2pjWCvFto4vOo7bi3Dsi-TVEZWruLUJiN8PqUiPVvAMG0kuPO9n1-eF6VxjvGnJyvTKeLtycRUlUUFGUzQViRzKZhSZa8LtWhYdsy1UrpyFUDhduMUrk3MkOfrAU1PpzwVd68jGth3QYBtXx98rB30DxRnP-ZHdkkQHGYWDQrW1XdagqKxFzQNeGRY3-dKg__&Key-Pair-Id=APKAIUCZBIA4LVPAVW3Q|archive-date=2017-04-07|doi=10.1093/chemse/bjp080|pmid=19965899|doi-access=free}}</ref> The weaning process normally begins when kittens are around four weeks old, and is usually completed when they reach 8–10 weeks. It is important to remember that abrupt removal from the mother cat can have a negative effect on the kitten's health and socialization skills.<ref>{{Cite journal|first1=Suzanne |last1=Hetts |first2=Marsha L. |last2=Heinke |first3=Daniel Q. |last3=Estep|year=2004|title=Behavior wellness concepts or general veterinary practice|url=https://admin.avma.org/News/Journals/Collections/Documents/javma_225_4_506.pdf|journal=JAVMA|volume=225|issue=4 |pages=506–513|doi=10.2460/javma.2004.225.506 |pmid=15344354 |via=ADMIN|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407145114/https://admin.avma.org/News/Journals/Collections/Documents/javma_225_4_506.pdf|archive-date=2017-04-07}}</ref> Weaning kittens should be done when the kittens reach 4 weeks old. They should be placed in a separate area for a few hours at a time to reduce their dependence on the mother's milk and her overall presence. The kittens should be put in their own special area with a litter box, food and water bowls.<ref>{{Cite news|url=http://www.petplace.com/article/cats/keeping-your-cat-healthy/kitten-care/weaning-kittens|title=Weaning Kittens|last=PetPlace.com|access-date=2017-04-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608235522/http://www.petplace.com/article/cats/keeping-your-cat-healthy/kitten-care/weaning-kittens|archive-date=2017-06-08}}</ref> == Povezano == *[[Baby-led weaning]] *[[Extended breastfeeding]] *[[Birth spacing]] *[[Cow-calf separation]] == Reference == {{Reflist}} {{načini ishrane}} ifb9o1hhrr7byc3zsarox3r9nscmmy3 2 252974 42591886 42591401 2026-05-11T19:19:12Z Duma 16555 /* Jazbine kičmenjaka */ 42591886 wikitext text/x-wiki [[File:Chipmunk-burrow (exits).jpg|thumb|''[[Tamias striatus]]'' na ulazu u svoju jazbinu]] '''Jazbina''' je rupa ili tunel koji [[životinja]] iskopa u zemlji kako bi izgradila prostor pogodan za nastanjivanje ili privremeno skrivanje, ili kao nusprodukt [[kretanje kod životinja|kretanja]]. Jazbine pružaju oblik skloništa od predatora i izloženosti elementima, a mogu se naći u gotovo svakom biomu i među različitim tipovima bioloških interakcija, uključujući simbiozu i kompeticiju. Poznato je da mnoge životinjske vrste stvaraju jazbine. Te vrste spadaju organizmi počevši od malih [[Amphipoda|amfipoda]],<ref>{{Cite journal |last1=Jones |first1=S. E. |last2=Jago |first2=C. F. |date=1993-01-01 |title=In situ assessment of modification of sediment properties by burrowing invertebrates |journal=Marine Biology |language=en |volume=115 |issue=1 |pages=133–142 |doi=10.1007/BF00349395 |bibcode=1993MarBi.115..133J |s2cid=85234722 |issn=1432-1793}}</ref> do vrlo velikih vrsta [[kičmenjak]]a poput [[polarni medvjed|polarnog medvjeda]].<ref>{{Cite journal |last1=Jonkel |first1=Charles J. |last2=Kolenosky |first2=George B. |last3=Robertson |first3=Richard J. |last4=Russell |first4=Richard H. |date=1972 |title=Further Notes on Polar Bear Denning Habits |journal=Bears: Their Biology and Management |volume=2 |pages=142–158 |doi=10.2307/3872578 |issn=1936-0614 |jstor=3872578}}</ref> Jazbine se mogu izgraditi u širokom spektru supstrata i mogu varirati u složenosti od jednostavne cijevi duge nekoliko centimetara do složene mreže međusobno povezanih tunela i komora ukupne dužine nekoliko stotina ili hiljada metara; primjer drugog nivoa složenosti, dobro razvijena jazbina, bila bi [[zec|zečja]] [[jama (jazbina)|jama]]. == Jazbine kičmenjaka == [[File:Präriehund P1010308.JPG|thumb|right|[[Crnorep prerijski pas]], s mladuncima, izlazi iz svoje jazbine]] Veliki broj kičmenjaka gradi ili koristi jazbine u mnogim vrstama supstrata; one mogu jako varirati na osnovu nivoa složenosti. Neki primjeri kičmenjaka koji kopaju jazbine uključuju brojne [[sisar]]e, [[vodozemci|vodozemce]], [[ribe]] ([[Callionymidae|zmajevke]] i [[Dipnoi|dvodihalice]]<ref>{{cite journal |last=Dubiel |first=Russel |author2=Blodgett, Robert H |author3=Bown, Thomas M |date=May 1987 |title=Lungfish Burrows in the Upper Triassic Chinle and Dolores Formations, Colorado Plateau |journal=Journal of Sedimentary Petrology |volume=57 |pages=512–521}}</ref>), [[gmizavci|gmizavce]] i [[ptice]] (uključujući manje [[dinosaur]]e<ref name="VMK07">{{cite journal |last=Varricchio |first=David J. |author2=Martin, Anthony J. |author3=Katsura, Yoshihiro |year=2007 |title=First trace and body fossil evidence of a burrowing, denning dinosaur |url= |journal=[[Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]] |volume=274 |issue=1616 |pages=1361–1368 |doi=10.1098/rspb.2006.0443 |pmc=2176205 |pmid=17374596}}</ref>). [[Sisari]] su možda najpoznatiji po ukopavanju. Vrste sisara poput [[insektivor]]a poput [[krtice]] i [[glodar]]a poput pripadnika [[Geomyidae]], [[Rhombomys opimus|velikog gerbila]] i [[mrmot]]a često formiraju jazbine. Neki drugi sisari za koje se zna da kopaju jazbine su [[kljunar]], [[pangolin]], [[patuljasti zec]], [[oklopnjak]], [[pacov]] i [[lasica]].<ref name=":32">{{Cite book |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |title=Current Mammalogy |publisher=[[Plenum Press]] |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Neki [[zečevi]], pripadnici porodice [[Leporidae]], poznati su po kopanju jazbina. Neke vrste, poput mrmota, mogu izgraditi neke koje zauzimaju cijeli kubni metar, istiskujući oko 300 kg zemlje.<ref>{{Cite journal |last=Harrington |first=Monica |date=April 2014 |title=What a woodchuck could chuck |journal=Lab Animal |volume=43 |issue=4 |pages=117 |doi=10.1038/laban.516 |pmid=24651779 |s2cid=26461588 |doi-access=free}}</ref> Postoje dokazi da glodari grade najsloženije jazbine od svih vrsta kičmenjaka.<ref name=":33">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Na primjer, veliki gerbili žive u porodičnim grupama u prostranim jamama, što se može vidjeti na satelitskim snimcima. Čak i nenaseljene jazbine mogu ostati vidljive u krajoliku godinama. Jazbine su pravilno raspoređene, iako se čini da su naseljene jazbine grupirane u prostoru.<ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I. |last2=Addink |first2=E.A. |last3=Heesterbeek |first3=J.A.P. |last4=Dubyanskiy |first4=V.M. |last5=Davis |first5=S.A. |last6=Laudisoit |first6=A. |last7=Begon |first7=M. |last8=Burdelov |first8=L. |last9=Atshabar |first9=B.B.|last10=de Jong|first10=S.M. |title=Mapping the distribution of the main host for plague in a complex landscape in Kazakhstan: An object-based approach using SPOT-5 XS, Landsat 7 ETM+, SRTM and multiple Random Forests |journal=International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation |date=2013 |volume=23 |issue=100 |pages=81–94 |doi=10.1016/j.jag.2012.11.007 |pmid=24817838 |pmc=4010295 |bibcode=2013IJAEO..23...81W}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I |last2=Laudisoit |first2=A. |last3=Hughes |first3=N. |last4=Addink |first4=E.A. |last5=de Jong |first5=S.M. |last6=Heesterbeek |first6=J.A.P. |last7=Reijniers |first7=J. |last8=Eagle |first8=S. |last9=Dubyanskiy |first9=V.M.|last10=Begon|first10=M. |title=Spatial distribution patterns of plague hosts : point pattern analysis of the burrows of great gerbils in Kazakhstan |journal=Journal of Biogeography |date=2015 |volume=42 |issue=7 |pages=1281–1292 |doi=10.1111/jbi.12534 |pmid=26877580 |pmc=4737218 |bibcode=2015JBiog..42.1281W}}</ref> Čak i [[mesojedi]] poput [[merkat]]a i [[torbari]], poput [[vombat]]a,<ref> Old JM, Hunter NE, Wolfenden J (2018). Who utilises bare-nosed wombat burrows? Australian Zoologist. 39, 409-413. DOI: 10.7882/AZ.2018.006 </ref> prave jazbine. Kod vombata su one velike, a neke su i mapirane dronovima.<ref>{{Cite journal |last1=Old |first1=Julie M. |last2=Lin |first2=Simon H. |last3=Franklin |first3= Michael J. M. |date=2019 |title=Mapping out bare-nosed wombat (''Vombatus ursinus'') burrows with the use of a drone |journal=BMC Ecology |volume=19 |issue=1 |pages=39 |doi=10.1186/s12898-019-0257-5 |doi-access=free |pmid=31533684 |pmc=6749681 |bibcode=2019BMCE...19...39O |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Najveća životinja koja se krije je vjerovatno [[polarni medvjed]], koji pravi jazbinu za rađanje u snijegu ili zemlji.<ref>{{Cite news |url=https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/burrow/ |title=burrow |date=2012-06-06 |work=[[National Geographic Society]] |access-date=2018-01-05 |language=en}}</ref> Poznato je i da [[gušteri]] grade jazbine i žive u njima, a mogu pokazivati ​​i teritorijalno ponašanje nad njima. Postoje i dokazi da one pružaju zaštitu vrstu ''[[Tiliqua adelaidensis]]'' tokom borbe, jer se oni mogu boriti iz unutrašnjosti svojih jazbina.<ref name=":0"/> Burrows by birds are usually made in soft soils; some [[Penguin|penguins]] and other [[pelagic]] [[Seabird|seabirds]] are noted for such burrows. The [[Magellanic penguin]] is an example, constructing burrows along coastal [[Patagonian]] regions of [[Chile]] and [[Argentina]].<ref>C. Michael Hogan, (2008) [http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=232 ''Magellanic penguin'', Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg]</ref> Other burrowing birds are [[puffin]]s, [[kingfisher]]s, and [[bee-eaters]]. [[File:C0136-bird-burrrows.jpg|thumb|Ptičje jazbine na obali [[volga|Volge]] blizu [[kstovo|Kstova]], Rusija]] [[Kangaroo mice]] construct burrows in fine sand. == Jazbine beskičmenjaka == [[Grinje]] koje prenose [[šuga|šugu]] grade svoje "jazbine" u koži zaražene životinje ili čovjeka. [[Termit]]i i neke [[osa|ose]] grade jazbine u tlu i drvetu. Neki [[mravi]] grade jazbine u tlu kako bi smjestili svoje [[mravinjak|kolonije]]. Neki [[morski jež]]evi i [[školjke]] mogu se ukopati u stijene. Jazbine koje iskopaju beskičmenjaci mogu se popuniti aktivno ili pasivno. Jazbine koje ostaju otvorene tokom boravka organizma popunjavaju se pasivno, gravitacijom, a ne od strane samog organizma. S druge strane, aktivno popunjene jazbine materijalom ispunjava sam organizam koji ih je iskopao.<ref name="Donovan">{{cite book |title=The Palaeobiology of Trace Fossils |publisher=[[John Wiley & Sons]] |year=1994 |isbn=0-471-94843-8 |editor1-last=Donovan |editor1-first=Stephen K.}}</ref> Uspostavljanje jazbine beskičmenjaka često uključuje natapanje okolnog sedimenta sa sluzi kako bi se spriječilo urušavanje i blokirao protok vode.<ref name="Donovan" /> Primjeri [[beskičmenjak]]a koji se ukopavaju su [[insekt]]i, [[pauci]], [[morski ježevi]], rakovi, [[školjke]] i [[crvi]]. == Kopači, modifikatori i stanari == Životinje koje kopaju jazbine mogu se podijeliti u tri kategorije: primarni kopači, sekundarni modifikatori i stanari.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Mukherjee, Aditi., Pilakandy, Rajan., Kumara Honnavalli Nagaraj., Manchi, Shirish S., Bhupathy, Subramanian. |date=June 2017 |title=Burrow characteristics and its importance in occupancy of burrow dwelling vertebrates in Semiarid area of Keoladeo National Park, Rajasthan, India |journal=[[Journal of Arid Environments]] |volume=141 |pages=7–15 |bibcode=2017JArEn.141....7M |doi=10.1016/j.jaridenv.2017.02.003}}</ref> Primarni kopači su životinje koje prvobitno kopaju i grade jazbinu i većinom su vrlo snažne.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Kinlaw |first=Al |date=1999 |title=A review of burrowing by semi-fossorial vertebrates in arid environments |journal=Journal of Arid Environments |volume=41 |issue=2 |pages=127–145 |bibcode=1999JArEn..41..127K |doi=10.1006/jare.1998.0476 |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Među životinje koje se smatraju primarnim kopačima spadaju [[Cynomys|prerijski pas]], [[afrički mravojed]] i [[vombat]].<ref>{{Cite journal|last1=Old |first1=Julie M. |last2=Hunter |first2=Nicole E. |last3=Wolfenden |first3= Jack |date=2018 |title=Who utilises bare-nosed wombat burrows? |journal=Australian Zoologist |volume=39 |issue=3 |pages=409–413 |doi=10.7882/AZ.2018.006}}</ref> [[Gerbillus henleyi|Patuljasti gerbil]]i su primjer sekundarnih modifikatora, jer ne grade izvornu rupu, već će živjeti unutar rupe koju su napravile druge životinje i poboljšavati ili mijenjati neke aspekte rupe za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Treća kategorija, stanari, niti grade niti modificiraju rupu, već jednostavno žive unutra ili je koriste za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Neke vrste [[ptica]] koriste jazbine koje su izgradile [[kornjače]], što je primjer jednostavnog prebivanja u njima.<ref name=":4" /> Ove životinje se također mogu nazvati komenzalima.<ref name=":4" /> == Zaštita == [[File:ThalassinoidesIsrael.JPG|thumb|Jazbine [[rakovi|rakova]] u [[jura (period)|jurskom]] krečnjaku, južni [[Izrael]]]] Neke vrste mogu provesti većinu dana unutar jazbine, što ukazuje na to da ona mora imati dobre uvjete i pružati određenu korist životinji.<ref name=":3">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Određene vrste mogu koristiti jazbine kao zaštitu od teških uvjeta<ref name=":1">{{Cite journal |title=Extended winters entail long-term costs for insect offspring reared in an overwinter burrow |journal=Journal of Thermal Biology |volume=74 |pages=116–122 |doi=10.1016/j.jtherbio.2018.03.021 |pmid=29801616 |year=2018 |last1=Körner |first1=Maximilian |last2=Foitzik |first2=Susanne |last3=Meunier |first3=Joël |bibcode=2018JTBio..74..116K |s2cid=44067573 |url=https://hal-univ-tours.archives-ouvertes.fr/hal-02117943/file/Preprint%202018%20-%20Ko%CC%88rner%20et%20al%20-%20Extended%20Winters.pdf}}</ref> ili predatora.<ref name=":0">{{Citation |last=Fenner, A. L., Bull, C. M. |date=August 17, 2010 |title=Central-place territorial defence in a burrow-dwelling skink: aggressive responses to conspecific models in pygmy bluetongue lizards}}</ref> Jazbine se mogu pronaći okrenute prema smjeru sunčeve svjetlosti ili niz smjer hladnog vjetra.<ref name=":5">{{Cite journal |last1=Torres |first1=M. Rocío |last2=Borghi |first2=Carlos E. |last3=Giannoni |first3=Stella M. |last4=Pattini |first4=Andrea |date=May 2003 |title=Portal Orientation and Architecture of Burrows in Tympanoctomys barrerae (Rodentia, Octodontidae) |journal=Journal of Mammalogy |volume=84 |issue=2 |pages=541–546 |doi=10.1644/1545-1542(2003)084<0541:poaaob>2.0.co;2 |issn=0022-2372 |doi-access=free |hdl=11336/96235 |hdl-access=free}}</ref> Ovo bi moglo pomoći u zadržavanju topline i izolaciji, pružajući zaštitu od vanjskih temperatura i uvjeta.<ref name=":5" /> Insekti poput [[uholaže]] mogu izgraditi jazbine za život tokom zime i koristiti ih za fizičku zaštitu.<ref name=":1" /> Neke vrste će također koristiti jazbine za skladištenje i zaštitu hrane. To pruža korist životinji jer može držati hranu dalje od druge konkurencije.<ref name=":3" /> Također omogućava životinji da zadrži dobru zalihu hrane unutar jazbine kako bi izbjegla ekstremne vremenske uvjete ili godišnja doba kada određeni izvori hrane mogu biti nedostupni.<ref name=":3" /> Osim toga, jazbine mogu zaštititi životinje koje su se upravo okotile, pružajući dobre uvjete i sigurnost za ranjivu novorođenčad.<ref name=":3" /> Jazbine također mogu pružiti sklonište životinjama koje žive u područjima koja često uništavaju požari, jer duboko pod zemljom mogu biti sigurne i na stabilnoj temperaturi.<ref name=":5" /> == Fosilne jazbine == Jazbine se također često očuvaju u [[fosilni zapis|fosilnim zapisima]] kao [[fosili jazbina]], vrsta [[fosilni tragovi|fosilnih tragova]]. == Povezano == {{commons category|Burrows}} * [[Spreite]] - fosilni ostaci jazbina beskičmenjaka * [[Podzemna fauna]] == Reference == {{reflist}} bt52283koh65tf3sup950sbw93u5ysp 42591889 42591886 2026-05-11T19:32:10Z Duma 16555 /* Jazbine kičmenjaka */ 42591889 wikitext text/x-wiki [[File:Chipmunk-burrow (exits).jpg|thumb|''[[Tamias striatus]]'' na ulazu u svoju jazbinu]] '''Jazbina''' je rupa ili tunel koji [[životinja]] iskopa u zemlji kako bi izgradila prostor pogodan za nastanjivanje ili privremeno skrivanje, ili kao nusprodukt [[kretanje kod životinja|kretanja]]. Jazbine pružaju oblik skloništa od predatora i izloženosti elementima, a mogu se naći u gotovo svakom biomu i među različitim tipovima bioloških interakcija, uključujući simbiozu i kompeticiju. Poznato je da mnoge životinjske vrste stvaraju jazbine. Te vrste spadaju organizmi počevši od malih [[Amphipoda|amfipoda]],<ref>{{Cite journal |last1=Jones |first1=S. E. |last2=Jago |first2=C. F. |date=1993-01-01 |title=In situ assessment of modification of sediment properties by burrowing invertebrates |journal=Marine Biology |language=en |volume=115 |issue=1 |pages=133–142 |doi=10.1007/BF00349395 |bibcode=1993MarBi.115..133J |s2cid=85234722 |issn=1432-1793}}</ref> do vrlo velikih vrsta [[kičmenjak]]a poput [[polarni medvjed|polarnog medvjeda]].<ref>{{Cite journal |last1=Jonkel |first1=Charles J. |last2=Kolenosky |first2=George B. |last3=Robertson |first3=Richard J. |last4=Russell |first4=Richard H. |date=1972 |title=Further Notes on Polar Bear Denning Habits |journal=Bears: Their Biology and Management |volume=2 |pages=142–158 |doi=10.2307/3872578 |issn=1936-0614 |jstor=3872578}}</ref> Jazbine se mogu izgraditi u širokom spektru supstrata i mogu varirati u složenosti od jednostavne cijevi duge nekoliko centimetara do složene mreže međusobno povezanih tunela i komora ukupne dužine nekoliko stotina ili hiljada metara; primjer drugog nivoa složenosti, dobro razvijena jazbina, bila bi [[zec|zečja]] [[jama (jazbina)|jama]]. == Jazbine kičmenjaka == [[File:Präriehund P1010308.JPG|thumb|right|[[Crnorep prerijski pas]], s mladuncima, izlazi iz svoje jazbine]] Veliki broj kičmenjaka gradi ili koristi jazbine u mnogim vrstama supstrata; one mogu jako varirati na osnovu nivoa složenosti. Neki primjeri kičmenjaka koji kopaju jazbine uključuju brojne [[sisar]]e, [[vodozemci|vodozemce]], [[ribe]] ([[Callionymidae|zmajevke]] i [[Dipnoi|dvodihalice]]<ref>{{cite journal |last=Dubiel |first=Russel |author2=Blodgett, Robert H |author3=Bown, Thomas M |date=May 1987 |title=Lungfish Burrows in the Upper Triassic Chinle and Dolores Formations, Colorado Plateau |journal=Journal of Sedimentary Petrology |volume=57 |pages=512–521}}</ref>), [[gmizavci|gmizavce]] i [[ptice]] (uključujući manje [[dinosaur]]e<ref name="VMK07">{{cite journal |last=Varricchio |first=David J. |author2=Martin, Anthony J. |author3=Katsura, Yoshihiro |year=2007 |title=First trace and body fossil evidence of a burrowing, denning dinosaur |url= |journal=[[Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]] |volume=274 |issue=1616 |pages=1361–1368 |doi=10.1098/rspb.2006.0443 |pmc=2176205 |pmid=17374596}}</ref>). [[Sisari]] su možda najpoznatiji po ukopavanju. Vrste sisara poput [[insektivor]]a poput [[krtice]] i [[glodar]]a poput pripadnika [[Geomyidae]], [[Rhombomys opimus|velikog gerbila]] i [[mrmot]]a često formiraju jazbine. Neki drugi sisari za koje se zna da kopaju jazbine su [[kljunar]], [[ljuskavac]], [[patuljasti kunić]], [[oklopnjak]], [[pacov]] i [[lasica]].<ref name=":32">{{Cite book |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |title=Current Mammalogy |publisher=[[Plenum Press]] |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Neki [[zečevi]], pripadnici porodice [[Leporidae]], poznati su po kopanju jazbina. Neke vrste, poput mrmota, mogu izgraditi neke koje zauzimaju cijeli kubni metar, istiskujući oko 300 kg zemlje.<ref>{{Cite journal |last=Harrington |first=Monica |date=April 2014 |title=What a woodchuck could chuck |journal=Lab Animal |volume=43 |issue=4 |pages=117 |doi=10.1038/laban.516 |pmid=24651779 |s2cid=26461588 |doi-access=free}}</ref> Postoje dokazi da glodari grade najsloženije jazbine od svih vrsta kičmenjaka.<ref name=":33">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Na primjer, veliki gerbili žive u porodičnim grupama u prostranim jamama, što se može vidjeti na satelitskim snimcima. Čak i nenaseljene jazbine mogu ostati vidljive u krajoliku godinama. Jazbine su pravilno raspoređene, iako se čini da su naseljene jazbine grupirane u prostoru.<ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I. |last2=Addink |first2=E.A. |last3=Heesterbeek |first3=J.A.P. |last4=Dubyanskiy |first4=V.M. |last5=Davis |first5=S.A. |last6=Laudisoit |first6=A. |last7=Begon |first7=M. |last8=Burdelov |first8=L. |last9=Atshabar |first9=B.B.|last10=de Jong|first10=S.M. |title=Mapping the distribution of the main host for plague in a complex landscape in Kazakhstan: An object-based approach using SPOT-5 XS, Landsat 7 ETM+, SRTM and multiple Random Forests |journal=International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation |date=2013 |volume=23 |issue=100 |pages=81–94 |doi=10.1016/j.jag.2012.11.007 |pmid=24817838 |pmc=4010295 |bibcode=2013IJAEO..23...81W}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I |last2=Laudisoit |first2=A. |last3=Hughes |first3=N. |last4=Addink |first4=E.A. |last5=de Jong |first5=S.M. |last6=Heesterbeek |first6=J.A.P. |last7=Reijniers |first7=J. |last8=Eagle |first8=S. |last9=Dubyanskiy |first9=V.M.|last10=Begon|first10=M. |title=Spatial distribution patterns of plague hosts : point pattern analysis of the burrows of great gerbils in Kazakhstan |journal=Journal of Biogeography |date=2015 |volume=42 |issue=7 |pages=1281–1292 |doi=10.1111/jbi.12534 |pmid=26877580 |pmc=4737218 |bibcode=2015JBiog..42.1281W}}</ref> [[Microdipodops|Kengurski miševi]] grade jazbine u sitnom pijesku. [[File:C0136-bird-burrrows.jpg|thumb|Ptičje jazbine na obali [[volga|Volge]] blizu [[kstovo|Kstova]], Rusija]] Čak i [[mesojedi]] poput [[merkat]]a i [[torbari]], poput [[vombat]]a,<ref> Old JM, Hunter NE, Wolfenden J (2018). Who utilises bare-nosed wombat burrows? Australian Zoologist. 39, 409-413. DOI: 10.7882/AZ.2018.006 </ref> prave jazbine. Kod vombata su one velike, a neke su i mapirane dronovima.<ref>{{Cite journal |last1=Old |first1=Julie M. |last2=Lin |first2=Simon H. |last3=Franklin |first3= Michael J. M. |date=2019 |title=Mapping out bare-nosed wombat (''Vombatus ursinus'') burrows with the use of a drone |journal=BMC Ecology |volume=19 |issue=1 |pages=39 |doi=10.1186/s12898-019-0257-5 |doi-access=free |pmid=31533684 |pmc=6749681 |bibcode=2019BMCE...19...39O |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Najveća životinja koja se krije je vjerovatno [[polarni medvjed]], koji pravi jazbinu za rađanje u snijegu ili zemlji.<ref>{{Cite news |url=https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/burrow/ |title=burrow |date=2012-06-06 |work=[[National Geographic Society]] |access-date=2018-01-05 |language=en}}</ref> Poznato je i da [[gušteri]] grade jazbine i žive u njima, a mogu pokazivati ​​i teritorijalno ponašanje nad njima. Postoje i dokazi da one pružaju zaštitu vrstu ''[[Tiliqua adelaidensis]]'' tokom borbe, jer se oni mogu boriti iz unutrašnjosti svojih jazbina.<ref name=":0"/> Ptice obično kopaju jazbine u mekom tlu; neki [[pingvini]] i druge [[pelagijal|pelagijske]] [[morske ptice]] poznati su po tome. [[Spheniscus magellanicus|Magelanov pingvin]], na primjer, gradi jazbine duž obalnih [[patagonija|patagonskih]] regija [[Čile]]a i [[argentina|Argentine]].<ref>C. Michael Hogan, (2008) [http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=232 ''Magellanic penguin'', Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg]</ref> Druge ptice koje kopaju takve nastambe su [[Fratercula|tupici]], [[Alcedinidae|vodomari]] i [[pčelarice]]. == Jazbine beskičmenjaka == [[Grinje]] koje prenose [[šuga|šugu]] grade svoje "jazbine" u koži zaražene životinje ili čovjeka. [[Termit]]i i neke [[osa|ose]] grade jazbine u tlu i drvetu. Neki [[mravi]] grade jazbine u tlu kako bi smjestili svoje [[mravinjak|kolonije]]. Neki [[morski jež]]evi i [[školjke]] mogu se ukopati u stijene. Jazbine koje iskopaju beskičmenjaci mogu se popuniti aktivno ili pasivno. Jazbine koje ostaju otvorene tokom boravka organizma popunjavaju se pasivno, gravitacijom, a ne od strane samog organizma. S druge strane, aktivno popunjene jazbine materijalom ispunjava sam organizam koji ih je iskopao.<ref name="Donovan">{{cite book |title=The Palaeobiology of Trace Fossils |publisher=[[John Wiley & Sons]] |year=1994 |isbn=0-471-94843-8 |editor1-last=Donovan |editor1-first=Stephen K.}}</ref> Uspostavljanje jazbine beskičmenjaka često uključuje natapanje okolnog sedimenta sa sluzi kako bi se spriječilo urušavanje i blokirao protok vode.<ref name="Donovan" /> Primjeri [[beskičmenjak]]a koji se ukopavaju su [[insekt]]i, [[pauci]], [[morski ježevi]], rakovi, [[školjke]] i [[crvi]]. == Kopači, modifikatori i stanari == Životinje koje kopaju jazbine mogu se podijeliti u tri kategorije: primarni kopači, sekundarni modifikatori i stanari.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Mukherjee, Aditi., Pilakandy, Rajan., Kumara Honnavalli Nagaraj., Manchi, Shirish S., Bhupathy, Subramanian. |date=June 2017 |title=Burrow characteristics and its importance in occupancy of burrow dwelling vertebrates in Semiarid area of Keoladeo National Park, Rajasthan, India |journal=[[Journal of Arid Environments]] |volume=141 |pages=7–15 |bibcode=2017JArEn.141....7M |doi=10.1016/j.jaridenv.2017.02.003}}</ref> Primarni kopači su životinje koje prvobitno kopaju i grade jazbinu i većinom su vrlo snažne.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Kinlaw |first=Al |date=1999 |title=A review of burrowing by semi-fossorial vertebrates in arid environments |journal=Journal of Arid Environments |volume=41 |issue=2 |pages=127–145 |bibcode=1999JArEn..41..127K |doi=10.1006/jare.1998.0476 |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Među životinje koje se smatraju primarnim kopačima spadaju [[Cynomys|prerijski pas]], [[afrički mravojed]] i [[vombat]].<ref>{{Cite journal|last1=Old |first1=Julie M. |last2=Hunter |first2=Nicole E. |last3=Wolfenden |first3= Jack |date=2018 |title=Who utilises bare-nosed wombat burrows? |journal=Australian Zoologist |volume=39 |issue=3 |pages=409–413 |doi=10.7882/AZ.2018.006}}</ref> [[Gerbillus henleyi|Patuljasti gerbil]]i su primjer sekundarnih modifikatora, jer ne grade izvornu rupu, već će živjeti unutar rupe koju su napravile druge životinje i poboljšavati ili mijenjati neke aspekte rupe za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Treća kategorija, stanari, niti grade niti modificiraju rupu, već jednostavno žive unutra ili je koriste za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Neke vrste [[ptica]] koriste jazbine koje su izgradile [[kornjače]], što je primjer jednostavnog prebivanja u njima.<ref name=":4" /> Ove životinje se također mogu nazvati komenzalima.<ref name=":4" /> == Zaštita == [[File:ThalassinoidesIsrael.JPG|thumb|Jazbine [[rakovi|rakova]] u [[jura (period)|jurskom]] krečnjaku, južni [[Izrael]]]] Neke vrste mogu provesti većinu dana unutar jazbine, što ukazuje na to da ona mora imati dobre uvjete i pružati određenu korist životinji.<ref name=":3">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Određene vrste mogu koristiti jazbine kao zaštitu od teških uvjeta<ref name=":1">{{Cite journal |title=Extended winters entail long-term costs for insect offspring reared in an overwinter burrow |journal=Journal of Thermal Biology |volume=74 |pages=116–122 |doi=10.1016/j.jtherbio.2018.03.021 |pmid=29801616 |year=2018 |last1=Körner |first1=Maximilian |last2=Foitzik |first2=Susanne |last3=Meunier |first3=Joël |bibcode=2018JTBio..74..116K |s2cid=44067573 |url=https://hal-univ-tours.archives-ouvertes.fr/hal-02117943/file/Preprint%202018%20-%20Ko%CC%88rner%20et%20al%20-%20Extended%20Winters.pdf}}</ref> ili predatora.<ref name=":0">{{Citation |last=Fenner, A. L., Bull, C. M. |date=August 17, 2010 |title=Central-place territorial defence in a burrow-dwelling skink: aggressive responses to conspecific models in pygmy bluetongue lizards}}</ref> Jazbine se mogu pronaći okrenute prema smjeru sunčeve svjetlosti ili niz smjer hladnog vjetra.<ref name=":5">{{Cite journal |last1=Torres |first1=M. Rocío |last2=Borghi |first2=Carlos E. |last3=Giannoni |first3=Stella M. |last4=Pattini |first4=Andrea |date=May 2003 |title=Portal Orientation and Architecture of Burrows in Tympanoctomys barrerae (Rodentia, Octodontidae) |journal=Journal of Mammalogy |volume=84 |issue=2 |pages=541–546 |doi=10.1644/1545-1542(2003)084<0541:poaaob>2.0.co;2 |issn=0022-2372 |doi-access=free |hdl=11336/96235 |hdl-access=free}}</ref> Ovo bi moglo pomoći u zadržavanju topline i izolaciji, pružajući zaštitu od vanjskih temperatura i uvjeta.<ref name=":5" /> Insekti poput [[uholaže]] mogu izgraditi jazbine za život tokom zime i koristiti ih za fizičku zaštitu.<ref name=":1" /> Neke vrste će također koristiti jazbine za skladištenje i zaštitu hrane. To pruža korist životinji jer može držati hranu dalje od druge konkurencije.<ref name=":3" /> Također omogućava životinji da zadrži dobru zalihu hrane unutar jazbine kako bi izbjegla ekstremne vremenske uvjete ili godišnja doba kada određeni izvori hrane mogu biti nedostupni.<ref name=":3" /> Osim toga, jazbine mogu zaštititi životinje koje su se upravo okotile, pružajući dobre uvjete i sigurnost za ranjivu novorođenčad.<ref name=":3" /> Jazbine također mogu pružiti sklonište životinjama koje žive u područjima koja često uništavaju požari, jer duboko pod zemljom mogu biti sigurne i na stabilnoj temperaturi.<ref name=":5" /> == Fosilne jazbine == Jazbine se također često očuvaju u [[fosilni zapis|fosilnim zapisima]] kao [[fosili jazbina]], vrsta [[fosilni tragovi|fosilnih tragova]]. == Povezano == {{commons category|Burrows}} * [[Spreite]] - fosilni ostaci jazbina beskičmenjaka * [[Podzemna fauna]] == Reference == {{reflist}} o4zy2bftz7kv9n9qi4fisrel7afpnih 42591910 42591889 2026-05-12T06:29:51Z Duma 16555 /* Jazbine kičmenjaka */ 42591910 wikitext text/x-wiki [[File:Chipmunk-burrow (exits).jpg|thumb|''[[Tamias striatus]]'' na ulazu u svoju jazbinu]] '''Jazbina''' je rupa ili tunel koji [[životinja]] iskopa u zemlji kako bi izgradila prostor pogodan za nastanjivanje ili privremeno skrivanje, ili kao nusprodukt [[kretanje kod životinja|kretanja]]. Jazbine pružaju oblik skloništa od predatora i izloženosti elementima, a mogu se naći u gotovo svakom biomu i među različitim tipovima bioloških interakcija, uključujući simbiozu i kompeticiju. Poznato je da mnoge životinjske vrste stvaraju jazbine. Te vrste spadaju organizmi počevši od malih [[Amphipoda|amfipoda]],<ref>{{Cite journal |last1=Jones |first1=S. E. |last2=Jago |first2=C. F. |date=1993-01-01 |title=In situ assessment of modification of sediment properties by burrowing invertebrates |journal=Marine Biology |language=en |volume=115 |issue=1 |pages=133–142 |doi=10.1007/BF00349395 |bibcode=1993MarBi.115..133J |s2cid=85234722 |issn=1432-1793}}</ref> do vrlo velikih vrsta [[kičmenjak]]a poput [[polarni medvjed|polarnog medvjeda]].<ref>{{Cite journal |last1=Jonkel |first1=Charles J. |last2=Kolenosky |first2=George B. |last3=Robertson |first3=Richard J. |last4=Russell |first4=Richard H. |date=1972 |title=Further Notes on Polar Bear Denning Habits |journal=Bears: Their Biology and Management |volume=2 |pages=142–158 |doi=10.2307/3872578 |issn=1936-0614 |jstor=3872578}}</ref> Jazbine se mogu izgraditi u širokom spektru supstrata i mogu varirati u složenosti od jednostavne cijevi duge nekoliko centimetara do složene mreže međusobno povezanih tunela i komora ukupne dužine nekoliko stotina ili hiljada metara; primjer drugog nivoa složenosti, dobro razvijena jazbina, bila bi [[zec|zečja]] [[jama (jazbina)|jama]]. == Jazbine kičmenjaka == [[File:Präriehund P1010308.JPG|thumb|right|[[Crnorep prerijski pas]], s mladuncima, izlazi iz svoje jazbine]] Veliki broj kičmenjaka gradi ili koristi jazbine u mnogim vrstama supstrata; one mogu jako varirati po nivou složenosti. U neke primjere kičmenjaka koji kopaju jazbine spadaju brojni [[sisar]]i, [[vodozemci]], [[ribe]] ([[Callionymidae|zmajevke]] i [[Dipnoi|dvodihalice]]<ref>{{cite journal |last=Dubiel |first=Russel |author2=Blodgett, Robert H |author3=Bown, Thomas M |date=May 1987 |title=Lungfish Burrows in the Upper Triassic Chinle and Dolores Formations, Colorado Plateau |journal=Journal of Sedimentary Petrology |volume=57 |pages=512–521}}</ref>), [[gmizavci|gmizavci]] i [[ptice]] (uključujući manje [[dinosaur]]e<ref name="VMK07">{{cite journal |last=Varricchio |first=David J. |author2=Martin, Anthony J. |author3=Katsura, Yoshihiro |year=2007 |title=First trace and body fossil evidence of a burrowing, denning dinosaur |url= |journal=[[Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]] |volume=274 |issue=1616 |pages=1361–1368 |doi=10.1098/rspb.2006.0443 |pmc=2176205 |pmid=17374596}}</ref>). [[Sisari]] su možda najpoznatiji po kopanju jazbina. [[Insektivor]]ne vrste poput [[krtica]] i [[glodar]]a (np.r pripadnici [[Geomyidae]], [[Rhombomys opimus|veliki gerbil]] i [[mrmot]]) često formiraju jazbine. Neki drugi sisari za koje se zna da to rade su [[kljunar]], [[ljuskavac]], [[patuljasti kunić]], [[oklopnjak]], te [[pacov]]i i [[lasice]].<ref name=":32">{{Cite book |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |title=Current Mammalogy |publisher=[[Plenum Press]] |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> [[Zečevi]] ([[Leporidae]]) su također poznati po kopanju jazbina, a određene vrste sisara, poput mrmota, mogu izgraditi neke koje zauzimaju cijeli kubni metar, pri čemu istisnu oko 300 kg zemlje.<ref>{{Cite journal |last=Harrington |first=Monica |date=April 2014 |title=What a woodchuck could chuck |journal=Lab Animal |volume=43 |issue=4 |pages=117 |doi=10.1038/laban.516 |pmid=24651779 |s2cid=26461588 |doi-access=free}}</ref> Postoje dokazi da glodari grade najsloženije jazbine od svih vrsta kičmenjaka.<ref name=":33">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Na primjer, veliki gerbili žive u porodičnim skupinama u prostranim jamama, što se može vidjeti na satelitskim snimcima. Čak i nenaseljene jazbine mogu ostati vidljive u krajoliku godinama. One su pravilno raspoređene, iako se čini da su naseljene jazbine grupirane u prostoru.<ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I. |last2=Addink |first2=E.A. |last3=Heesterbeek |first3=J.A.P. |last4=Dubyanskiy |first4=V.M. |last5=Davis |first5=S.A. |last6=Laudisoit |first6=A. |last7=Begon |first7=M. |last8=Burdelov |first8=L. |last9=Atshabar |first9=B.B.|last10=de Jong|first10=S.M. |title=Mapping the distribution of the main host for plague in a complex landscape in Kazakhstan: An object-based approach using SPOT-5 XS, Landsat 7 ETM+, SRTM and multiple Random Forests |journal=International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation |date=2013 |volume=23 |issue=100 |pages=81–94 |doi=10.1016/j.jag.2012.11.007 |pmid=24817838 |pmc=4010295 |bibcode=2013IJAEO..23...81W}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I |last2=Laudisoit |first2=A. |last3=Hughes |first3=N. |last4=Addink |first4=E.A. |last5=de Jong |first5=S.M. |last6=Heesterbeek |first6=J.A.P. |last7=Reijniers |first7=J. |last8=Eagle |first8=S. |last9=Dubyanskiy |first9=V.M.|last10=Begon|first10=M. |title=Spatial distribution patterns of plague hosts : point pattern analysis of the burrows of great gerbils in Kazakhstan |journal=Journal of Biogeography |date=2015 |volume=42 |issue=7 |pages=1281–1292 |doi=10.1111/jbi.12534 |pmid=26877580 |pmc=4737218 |bibcode=2015JBiog..42.1281W}}</ref> [[Microdipodops|Kengurski miševi]] također grade jazbine u sitnom pijesku. [[File:C0136-bird-burrrows.jpg|thumb|Ptičje jazbine na obali [[volga|Volge]] blizu [[kstovo|Kstova]], Rusija]] Čak i [[mesojedi]] poput [[merkat]]a i [[torbari]], poput [[vombat]]a,<ref> Old JM, Hunter NE, Wolfenden J (2018). Who utilises bare-nosed wombat burrows? Australian Zoologist. 39, 409-413. DOI: 10.7882/AZ.2018.006 </ref> prave jazbine. Kod vombata su one velike, a neke su i mapirane dronovima.<ref>{{Cite journal |last1=Old |first1=Julie M. |last2=Lin |first2=Simon H. |last3=Franklin |first3= Michael J. M. |date=2019 |title=Mapping out bare-nosed wombat (''Vombatus ursinus'') burrows with the use of a drone |journal=BMC Ecology |volume=19 |issue=1 |pages=39 |doi=10.1186/s12898-019-0257-5 |doi-access=free |pmid=31533684 |pmc=6749681 |bibcode=2019BMCE...19...39O |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Najveća životinja koja se krije u jazbini je vjerovatno [[polarni medvjed]], koji je pravi u svrhu rađanja mladunaca, u snijegu ili zemlji.<ref>{{Cite news |url=https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/burrow/ |title=burrow |date=2012-06-06 |work=[[National Geographic Society]] |access-date=2018-01-05 |language=en}}</ref> Poznato je da ih grade i [[gušteri]], koji također žive u njima i mogu pokazivati ​​teritorijalno ponašanje nad njima. Postoje i dokazi da jazbine pružaju zaštitu vrsti ''[[Tiliqua adelaidensis]]'' tokom borbe, jer se mogu boriti iz njihove unutrašnjosti.<ref name=":0"/> Ptice obično kopaju jazbine u mekom tlu; neki [[pingvini]] i druge [[pelagijal|pelagijske]] [[morske ptice]] poznati su po tome. [[Spheniscus magellanicus|Magelanov pingvin]], na primjer, gradi jazbine duž obalnih [[patagonija|patagonijskih]] regija [[Čile]]a i [[argentina|Argentine]].<ref>C. Michael Hogan, (2008) [http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=232 ''Magellanic penguin'', Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg]</ref> Druge ptice koje kopaju takve nastambe su [[Fratercula|tupici]], [[Alcedinidae|vodomari]] i [[pčelarice]]. == Jazbine beskičmenjaka == [[Grinje]] koje prenose [[šuga|šugu]] grade svoje "jazbine" u koži zaražene životinje ili čovjeka. [[Termit]]i i neke [[osa|ose]] grade jazbine u tlu i drvetu. Neki [[mravi]] grade jazbine u tlu kako bi smjestili svoje [[mravinjak|kolonije]]. Neki [[morski jež]]evi i [[školjke]] mogu se ukopati u stijene. Jazbine koje iskopaju beskičmenjaci mogu se popuniti aktivno ili pasivno. Jazbine koje ostaju otvorene tokom boravka organizma popunjavaju se pasivno, gravitacijom, a ne od strane samog organizma. S druge strane, aktivno popunjene jazbine materijalom ispunjava sam organizam koji ih je iskopao.<ref name="Donovan">{{cite book |title=The Palaeobiology of Trace Fossils |publisher=[[John Wiley & Sons]] |year=1994 |isbn=0-471-94843-8 |editor1-last=Donovan |editor1-first=Stephen K.}}</ref> Uspostavljanje jazbine beskičmenjaka često uključuje natapanje okolnog sedimenta sa sluzi kako bi se spriječilo urušavanje i blokirao protok vode.<ref name="Donovan" /> Primjeri [[beskičmenjak]]a koji se ukopavaju su [[insekt]]i, [[pauci]], [[morski ježevi]], rakovi, [[školjke]] i [[crvi]]. == Kopači, modifikatori i stanari == Životinje koje kopaju jazbine mogu se podijeliti u tri kategorije: primarni kopači, sekundarni modifikatori i stanari.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Mukherjee, Aditi., Pilakandy, Rajan., Kumara Honnavalli Nagaraj., Manchi, Shirish S., Bhupathy, Subramanian. |date=June 2017 |title=Burrow characteristics and its importance in occupancy of burrow dwelling vertebrates in Semiarid area of Keoladeo National Park, Rajasthan, India |journal=[[Journal of Arid Environments]] |volume=141 |pages=7–15 |bibcode=2017JArEn.141....7M |doi=10.1016/j.jaridenv.2017.02.003}}</ref> Primarni kopači su životinje koje prvobitno kopaju i grade jazbinu i većinom su vrlo snažne.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Kinlaw |first=Al |date=1999 |title=A review of burrowing by semi-fossorial vertebrates in arid environments |journal=Journal of Arid Environments |volume=41 |issue=2 |pages=127–145 |bibcode=1999JArEn..41..127K |doi=10.1006/jare.1998.0476 |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Među životinje koje se smatraju primarnim kopačima spadaju [[Cynomys|prerijski pas]], [[afrički mravojed]] i [[vombat]].<ref>{{Cite journal|last1=Old |first1=Julie M. |last2=Hunter |first2=Nicole E. |last3=Wolfenden |first3= Jack |date=2018 |title=Who utilises bare-nosed wombat burrows? |journal=Australian Zoologist |volume=39 |issue=3 |pages=409–413 |doi=10.7882/AZ.2018.006}}</ref> [[Gerbillus henleyi|Patuljasti gerbil]]i su primjer sekundarnih modifikatora, jer ne grade izvornu rupu, već će živjeti unutar rupe koju su napravile druge životinje i poboljšavati ili mijenjati neke aspekte rupe za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Treća kategorija, stanari, niti grade niti modificiraju rupu, već jednostavno žive unutra ili je koriste za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Neke vrste [[ptica]] koriste jazbine koje su izgradile [[kornjače]], što je primjer jednostavnog prebivanja u njima.<ref name=":4" /> Ove životinje se također mogu nazvati komenzalima.<ref name=":4" /> == Zaštita == [[File:ThalassinoidesIsrael.JPG|thumb|Jazbine [[rakovi|rakova]] u [[jura (period)|jurskom]] krečnjaku, južni [[Izrael]]]] Neke vrste mogu provesti većinu dana unutar jazbine, što ukazuje na to da ona mora imati dobre uvjete i pružati određenu korist životinji.<ref name=":3">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Određene vrste mogu koristiti jazbine kao zaštitu od teških uvjeta<ref name=":1">{{Cite journal |title=Extended winters entail long-term costs for insect offspring reared in an overwinter burrow |journal=Journal of Thermal Biology |volume=74 |pages=116–122 |doi=10.1016/j.jtherbio.2018.03.021 |pmid=29801616 |year=2018 |last1=Körner |first1=Maximilian |last2=Foitzik |first2=Susanne |last3=Meunier |first3=Joël |bibcode=2018JTBio..74..116K |s2cid=44067573 |url=https://hal-univ-tours.archives-ouvertes.fr/hal-02117943/file/Preprint%202018%20-%20Ko%CC%88rner%20et%20al%20-%20Extended%20Winters.pdf}}</ref> ili predatora.<ref name=":0">{{Citation |last=Fenner, A. L., Bull, C. M. |date=August 17, 2010 |title=Central-place territorial defence in a burrow-dwelling skink: aggressive responses to conspecific models in pygmy bluetongue lizards}}</ref> Jazbine se mogu pronaći okrenute prema smjeru sunčeve svjetlosti ili niz smjer hladnog vjetra.<ref name=":5">{{Cite journal |last1=Torres |first1=M. Rocío |last2=Borghi |first2=Carlos E. |last3=Giannoni |first3=Stella M. |last4=Pattini |first4=Andrea |date=May 2003 |title=Portal Orientation and Architecture of Burrows in Tympanoctomys barrerae (Rodentia, Octodontidae) |journal=Journal of Mammalogy |volume=84 |issue=2 |pages=541–546 |doi=10.1644/1545-1542(2003)084<0541:poaaob>2.0.co;2 |issn=0022-2372 |doi-access=free |hdl=11336/96235 |hdl-access=free}}</ref> Ovo bi moglo pomoći u zadržavanju topline i izolaciji, pružajući zaštitu od vanjskih temperatura i uvjeta.<ref name=":5" /> Insekti poput [[uholaže]] mogu izgraditi jazbine za život tokom zime i koristiti ih za fizičku zaštitu.<ref name=":1" /> Neke vrste će također koristiti jazbine za skladištenje i zaštitu hrane. To pruža korist životinji jer može držati hranu dalje od druge konkurencije.<ref name=":3" /> Također omogućava životinji da zadrži dobru zalihu hrane unutar jazbine kako bi izbjegla ekstremne vremenske uvjete ili godišnja doba kada određeni izvori hrane mogu biti nedostupni.<ref name=":3" /> Osim toga, jazbine mogu zaštititi životinje koje su se upravo okotile, pružajući dobre uvjete i sigurnost za ranjivu novorođenčad.<ref name=":3" /> Jazbine također mogu pružiti sklonište životinjama koje žive u područjima koja često uništavaju požari, jer duboko pod zemljom mogu biti sigurne i na stabilnoj temperaturi.<ref name=":5" /> == Fosilne jazbine == Jazbine se također često očuvaju u [[fosilni zapis|fosilnim zapisima]] kao [[fosili jazbina]], vrsta [[fosilni tragovi|fosilnih tragova]]. == Povezano == {{commons category|Burrows}} * [[Spreite]] - fosilni ostaci jazbina beskičmenjaka * [[Podzemna fauna]] == Reference == {{reflist}} psz9o9uxkiywacq31hvigk5edvu9o7p 42591915 42591910 2026-05-12T06:37:04Z Duma 16555 42591915 wikitext text/x-wiki :''The [[tortrix moth]] [[genus]] ''Cerata'' is considered a [[junior synonym]] of ''[[Cydia (genus)|Cydia]]. [[File:Cnidosacs.jpg|thumb|300px|Detail of the aeolid nudibranch ''Flabellina aff. lineata'' showing the cerata and [[cnidosac]]s.]] [[File:Fiona pinnata cerata.png|thumb|Drawing of cerata of ''[[Fiona pinnata]]''. There are small efferent vessels in cerata with puckered membranous fringe on the inner sides. The vessels are leading to the great median trunk.]] '''Cerata''', singular '''ceras''', are anatomical structures found externally in [[nudibranch]] [[sea slug]]s, especially in aeolid nudibranchs, [[marine animal|marine]] [[opisthobranch]] [[gastropod]] [[mollusk]]s in the [[clade]] [[Aeolidida]]. The word ''ceras'' comes from the [[Ancient Greek language|Greek]] word κέρας (''kéras''), meaning "horn", a reference to the shape of these structures. Cerata are [[dorsum (biology)|dorsal]] and lateral outgrowths on the upper surfaces of the body of these nudibranchs. == Funkcija == Cerata greatly extend the surface area of nudibranchs and aid in [[aquatic respiration|respiration]], the process of gas exchange for metabolic use.<ref>BRUSCA, R.C. & BRUSCA, G.J. 2003 ''Invertebrates'' 2nd edition {{ISBN|0-87893-097-3}}</ref> Cerata are also used, in some cases, for attack and defense. In many [[Aeolidida|aeolid]] nudibranchs, the digestive system extends into the cerata. These nudibranchs eat stinging celled animals ([[Cnidaria]]ns) such as [[sea anemone|anemone]]s, [[hydrozoa|hydroid]]s and [[sea fan]]s or [[Portuguese man o' war|Portuguese men o' war]]. The stinging cells or [[cnidocyte|nematocyst]]s are passed unharmed through the digestive system to [[cnidosac]]s at the tips of the cerata in a process called [[kleptocnidy]]. Here the nematocysts mature and are then used by the nudibranch for its own defense. In some nudibranchs, cerata are used as decoy tactics. Typically, these cerata are not armed with nematocysts, but when attacked, the nudibranch will [[autotomy|autotomise]] or drop one or more of its cerata. The dropped cerata produce a sticky secretion and wriggle energetically for some time after being cast off, presumably causing a distraction and allowing the nudibranch to escape.<ref>Rudman, W.B., 1999 (July 1) Cerata (ceras) in aeolids. [In] Sea Slug Forum. Australian Museum, Sydney. [http://www.seaslugforum.net/find/ceras] Accessed 2014-9-10</ref> == Povezano == * [[Diverticulum (mollusc)]] – outgrowths of the digestive gland within the cerata == Reference == {{reflist}} == Vanjske poveznice == * [https://web.archive.org/web/20071014231247/http://seaslugforum.net/factsheet.cfm?base=ceras Forum o morskim puževima] eqhmyq1euftzy9t738yvi0hk6mbsb0v 10 881778 42591822 42567337 2026-05-11T17:28:31Z Edgar Allan Poe 29250 42591822 wikitext text/x-wiki {{ infokutija | naslov = {{{naslov|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | slika = {{{slika|}}} | oznakastil = white-space: nowrap | oznaka1 = Događaj | podaci1 = {{{događaj|}}} | podaci2 = {{#if:{{{ekipa1|}}}{{{domaćin|}}}| <table style="background-color: inherit" width=100% class="nowraplinks"> <tr> <th width="50%" style="text-align: center;">{{#if:{{{ekipa1|}}}{{{domaćin|}}}}|{{{ekipa1|{{{domaćin|}}} }}} }}</th> <th width="50%" style="text-align: center;">{{#if:{{{ekipa2|}}}{{{gost|}}}|{{{ekipa2|{{{gost|}}} }}} }}</th> </tr><tr> <th style="text-align: center;">{{{ekipa1asocijacija|}}}</th> <th style="text-align: center;">{{{ekipa2asocijacija|}}}</th> </tr><tr> <th style="font-size:300%; line-height:100%; text-align: center;">{{{ekipa1rezultat|{{{rezultat1|{{{home_total|}}} }}} }}}</th> <th style="font-size:300%; line-height:100%; text-align: center;">{{{ekipa2rezultat|{{{rezultat2|{{{visitor_total|}}} }}} }}}</th> </tr> </table> }} | podaci3 = {{#if:{{{detalji|}}}|<small>{{{detalji|}}}</small>}} | zaglavlje4 = {{#if:{{{drugautakmica|}}}|{{{prvautakmica|}}} }} | podaci5 = {{#if:{{{drugautakmica|}}}| <table style="background-color: inherit" width=100% class="nowraplinks"> <tr> <th width=50%>{{{ekipa1|}}}</th> <th width=50%>{{{ekipa2|}}}</th> </tr><tr> <th width=50% style="font-size:150%; line-height:100%">{{{ekipa1rezultat1|}}}</th> <th width=50% style="font-size:150%; line-height:100%">{{{ekipa2rezultat1|}}}</th> </tr> </table> }} | podaci6 = {{#if:{{{detalji1|}}}|<small>{{{detalji1|}}}</small>}} | oznaka7 = Datum | podaci7 = {{{datum1|{{{datum|}}}}}} | oznaka8 = Stadion | podaci8 = {{{stadion|{{{stadion1|{{{sportskiobjekat|}}}}}}}}}{{#if:{{{grad1|}}}{{{grad|}}}|, {{{grad1|{{{grad|}}}}}} }} | oznaka9 = {{{igrač_utakmice1anaslov|}}} igrač utakmice | podaci9 = {{{igrač_utakmice1a|}}} | oznaka10 = {{{igrač_utakmice1bnaslov|}}} igrač utakmice | podaci10 = {{{igrač_utakmice1b|}}} | oznaka11 = Sudac | podaci11 = {{{sudija1|{{{sudija|}}}}}} | oznaka12 = Gledatelja | podaci12 = {{{gledalaca1|{{{gledalaca|}}}}}} | oznaka13 = Vremenske prilike | podaci13 = {{{vrijeme1|{{{vrijeme|}}}}}} | zaglavlje14 = {{#if:{{{drugautakmica|}}}|{{{drugautakmica|}}} }} | podaci15 = {{#if:{{{drugautakmica|}}}| <table style="background-color: inherit" width=100% class="nowraplinks"> <tr> <th width=50%>{{#ifeq: {{{drugautakmica}}} | Repriza | {{{ekipa1|}}} | {{{ekipa2|}}} }}</th> <th width=50%>{{#ifeq: {{{drugautakmica}}} | Repriza | {{{ekipa2|}}} | {{{ekipa1|}}} }}</th> </tr> <tr> <th width="50%" style="font-size:150%; line-height:100%">{{#ifeq: {{{secondleg}}} | Ponovljeno | {{{ekipa1rezultat2|}}} | {{{ekipa2rezultat2|}}} }}</th> <th width="50%" style="font-size:150%; line-height:100%">{{#ifeq: {{{secondleg}}} | Ponovljeno | {{{ekipa2rezultat2|}}} | {{{ekipa1rezultat2|}}} }}</th> </tr> </table> }} | podaci16 = {{#if:{{{detalji2|}}}|<small>{{{detalji2|}}}</small>}} | oznaka17 = Datum | podaci17 = {{{datum2|}}} | oznaka18 = Stadion | podaci18 = {{{psportskiobjekat2|{{{stadion2|}}}{{#if:{{{grad2|}}}|, {{{grad2|}}} }} }}} | oznaka19 = {{{igrač_utakmice2anaslov|}}} igrač utakmice | podaci19 = {{{igrač_utakmice2a|}}} | oznaka20 = {{{igrač_utakmice2bnaslov|}}} igrač utakmic | podaci20 = {{{igrač_utakmice2b|}}} | oznaka21 = Sudac | podaci21 = {{{sudija2|}}} | oznaka22 = Gledatelja | podaci22 = {{{gledalaca2|}}} | oznaka23 = Vremenske prilike | podaci23 = {{{vrijeme2|}}} | ispod = {{#if:{{{prethodna|}}}|{{poravnaj|left|&larr; {{{prethodna|}}} }}}}{{#if:{{{sljedeća|}}}|{{poravnaj|right|{{{sljedeća|}}} &rarr; }}}} }}<noinclude> [[Kategorija:Fudbalski šabloni]] [[Kategorija:Infokutije]] </noinclude> dczbjcjy0tr30ua02gvm5j4naiu2kel 0 882832 42591834 42357764 2026-05-11T17:45:06Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591834 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = | naslov = Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002]]<br />Grupa I | ekipa1 = [[Australska nogometna reprezentacija|Australija]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|AUS|size=30px}} | ekipa1rezultat = 31 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Američke Samoe|Američka Samoa]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|Američka Samoa|size=30px}} | ekipa2rezultat = 0 | detalji = | datum = [[11. travnja]] [[2001.]] | stadion = [[Međunarodni stadion Coffs Harbour]] | grad = [[Coffs Harbour]], [[Australija]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|TAH}} [[Ronan Leaustic]] | gledalaca = 3,000 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Dana [[11. travnja]] [[2001.]] godine, [[nogomet]]ne reprezentacije '''[[Australska nogometna reprezentacija|Australije]]''' i '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Američke Samoe|Američke Samoe]]''' odigrale su međusobnu utakmicu u sklopu kvalifikacija za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002]]. godine. Utakmica je igrana u mjesto [[Coffs Harbour]], u [[Australija|Australiji]]. Pobjedom od čak '''31:0''', Australija je postavila svjetski rekord u najvećoj pobjedi na jednoj nogometnoj utakmici u povijesti. Australski napadač [[Archie Thompson]] postigao je ukupno 13 pogodaka i tako postavio svjetski rekord za najviše golova na jednoj utakmici, dok je [[David Zdrilic]], sa svojih 8 golova, postigao drugi najveći broj golova na jednoj utakmici nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]]. Ishod ove utakmice otvorio je cijeli niz debata na međunarodnoj razini, dok su australski izbornik [[Frank Farina]] i Thompson kritizirali kvalifikacijski format i zagovarali uvođenje preliminarnih rundi kako bi se izbjegli ovakvi neravnomjerni susreti. Njihovo mišljenje dijelila je i [[FIFA]]. Do uvođenja preliminarne kvalifikacijske runde došlo je tokom kvalifikacija za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006]], no opetovana neravnomjernost u susretima dovela je do toga da je Australija [[2006.]] godine ipak napustila [[OFC]] i preselila se među azijske momčadi. == Pregled utakmice == Australija je ovu utakmicu dočekala nakon izrazito uvjerljive pobjede od 22:0 protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Tonge|Tonge]] te je, shodno tome, odmarala svoje ključne igrače. Izbornik [[Frank Farina|Farina]] je na teren poslao miješani sastav i priliku pružio onim igračima koji do tog trenutka nisu dobili veliku minutažu. S druge strane, Američka Samoa je imala problema s putovnicama tako da je samo jedan igrač iz redovne seniorske reprezentacije, golman [[Nicky Salapu]], dobio pravo nastupa. Bez seniorskih igrača, Američka Samoa je ubrzo ostala i bez većine U-20 igrača, koji su u to vrijeme pisali svoje srednjoškolske ispite. Izbornik se tako morao snaći s juniorima, uključujući i trojicu petnaestogodišnjaka, te je na teren izveo momčad čija je prosječna dob bila 18 godina. Prvih deset minuta utakmice prošlo je bez golova, no onda je [[Con Boutsianis]] postigao prvi australski pogodak iz kornera. To je bio početak australske golijade koja se na poluvremenu uspela do nevjerojatnih 16:0. [[Archie Thompson]] postigao je ukupno 8, a [[David Zdrilic]] 4 gola. Njih su dvojica bili najbolji strijelci na poluvremenu. U 50. minuti, Boutsianis je, ponovo, postigao prvi pogodak u drugom poluvremenu te označio nastavak australskog obaranja svjetskog rekorda, koji je završio Zdrilicevim golom u 89. minuti utakmice. Ukupni rezultat popeo se do nevjerojatnih 31:0, uz 13 Thompsonovih i 8 Zdrilicevih pogodaka. Uz Boutsianisa i njih dvojicu, još su se četiri igrača upisala na listu strijelaca. Američka Samoa uputila je samo jedan udarac prema australskom golu, no šansu u 86. minuti spasio je golman Petkovic. Zbog velikog broja golova, statističarima je bilo teško pratiti rezultat tako da je službena ploča na kraju utakmice pokazivala rezultat od 32:0 uz 14 Thompsonovih pogodaka. Golovi su ponovo prebrojeni te je rezultat korigiran na 31:0, što je ubrzo potvrdila i [[FIFA]] u svom službenom izvještaju. == Detalji == {{Footballbox | date = [[11. travnja]] [[2001.]] | time = 19:00 UTC+10 | team1 = [[Australija]] {{flagicon|AUS}} | team2 = {{flag|Američka Samoa}} | score = 31:0 | goals1 = [[Con Boutsianis|Boutsianis]] {{goal|10||50||84}}<br />[[Archie Thompson|Thompson]] {{goal|12||23||27||29||33}}<br />{{goal|37||42||45||56||60}}<br />{{goal|65||85||88}}<br />[[David Zdrilic|Zdrilic]] {{goal|13||21||25||33||58}}<br />{{goal|66||78||89}}<br />[[Aurelio Vidmar|A. Vidmar]] {{goal|14||80}}<br />[[Tony Popovic|Popovic]] {{goal|17||19}}<br />[[Simon Colosimo|Colosimo]] {{goal|51||81}}<br />[[Fausto De Amicis|De Amicis]] {{goal|55}} | goals2 = | stadium = [[Međunarodni stadion Coffs Harbour|Međunarodni sporski stadion]], [[Coffs Harbour]] | attendance = 3,000 | referee = {{flagicon|TAH}} Ronan Leaustic | report = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3863/matches/match=22243/report.html Izvještaj] }} {| style="width:92%;" |- |{{Football kit | pattern_b = _thinyellowsides | leftarm = 12650F | body = 12650F | rightarm = 12650F | shorts = 12650F | socks = 12650F | title = Australija }} |{{Football kit | leftarm = FFFFFF | body = 000088 | rightarm = FFFFFF | shorts = D50B26 | socks = FFFFFF | title = Američka Samoa }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Michael Petkovic]] |- |DF ||'''2''' || [[Kevin Muscat]] (c) |- |DF ||'''3''' || [[Craig Moore]] |- |DF ||'''4''' || [[Tony Popovic]] || || {{suboff|45}} |- |DF ||'''5''' || [[Tony Vidmar]] || || {{suboff|45}} |- |MF ||'''7''' || [[Aurelio Vidmar]] |- |FW ||'''11''' || [[David Zdrilic]] |- |MF ||'''12''' || [[Steve Horvat]] |- |MF ||'''13''' || [[Con Boutsianis]] |- |MF ||'''14'''|| [[Simon Colosimo]] |- |FW ||'''20'''|| [[Archie Thompson]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |DF ||'''15'''|| [[Fausto De Amicis]] || || {{subon|45}} |- |DF ||'''17'''|| [[Scott Miller (footballer)|Scott Miller]] || || {{subon|45}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=4|{{flagicon|AUS}} [[Frank Farina]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' || [[Nicky Salapu]] |- |DF ||'''4''' || [[Lisi Leututu]] || || {{suboff|50}} |- |DF ||'''5''' || [[Soe Falimaua]] |- |DF ||'''7''' || [[Lavalu Fatu]] |- |DF ||'''8''' || [[Sulifou Faaloua]] |- |DF ||'''9''' || [[Travis Pita Sinapati|Travis Sinapati]] |- |MF ||'''13''' || [[Sam Mulipola]] |- |MF ||'''15''' || [[Pati Feagiai]] |- |FW ||'''16''' || [[Ben Falaniko]] || || {{suboff|84}} |- |GK ||'''18'''|| [[Tiaoali Savea]] |- |MF ||'''20'''|| [[Im-Min Young|Young Im Min]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |FW ||'''17'''|| [[Darrell Ioane]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''19'''|| [[Richard Mariko]] || || {{subon|50}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=4|{{flagicon|Američka Samoa}} [[Tunoa Lui]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|SOL}} David Sau <br />{{flagicon|TAH}} Michel Angot <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|NZL}} Derek Rugg |} == Vanjske veze == * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3863/matches/match=22243/report.html Službeni izvještaj s utakmice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214032557/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3863/matches/match=22243/report.html |date=2013-12-14 }} * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/overview.html FIFA Svjetsko prvenstvo 2002 na stranici FIFA.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222102442/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/overview.html |date=2008-12-22 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=1wg9ox9F7Vw Sažetak utakmice na YouTubeu] [[Kategorija:Fudbal u Australiji]] [[Kategorija:Američka Samoa]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] sfjph80um5b5jhjixc6mhhwq4mrxe4c 42591873 42591834 2026-05-11T17:53:18Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:2001.|2001.]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591873 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = | naslov = Kvalifikacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002]]<br />Grupa I | ekipa1 = [[Australska nogometna reprezentacija|Australija]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|AUS|size=30px}} | ekipa1rezultat = 31 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Američke Samoe|Američka Samoa]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|Američka Samoa|size=30px}} | ekipa2rezultat = 0 | detalji = | datum = [[11. travnja]] [[2001.]] | stadion = [[Međunarodni stadion Coffs Harbour]] | grad = [[Coffs Harbour]], [[Australija]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|TAH}} [[Ronan Leaustic]] | gledalaca = 3,000 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Dana [[11. travnja]] [[2001.]] godine, [[nogomet]]ne reprezentacije '''[[Australska nogometna reprezentacija|Australije]]''' i '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Američke Samoe|Američke Samoe]]''' odigrale su međusobnu utakmicu u sklopu kvalifikacija za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002]]. godine. Utakmica je igrana u mjesto [[Coffs Harbour]], u [[Australija|Australiji]]. Pobjedom od čak '''31:0''', Australija je postavila svjetski rekord u najvećoj pobjedi na jednoj nogometnoj utakmici u povijesti. Australski napadač [[Archie Thompson]] postigao je ukupno 13 pogodaka i tako postavio svjetski rekord za najviše golova na jednoj utakmici, dok je [[David Zdrilic]], sa svojih 8 golova, postigao drugi najveći broj golova na jednoj utakmici nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]]. Ishod ove utakmice otvorio je cijeli niz debata na međunarodnoj razini, dok su australski izbornik [[Frank Farina]] i Thompson kritizirali kvalifikacijski format i zagovarali uvođenje preliminarnih rundi kako bi se izbjegli ovakvi neravnomjerni susreti. Njihovo mišljenje dijelila je i [[FIFA]]. Do uvođenja preliminarne kvalifikacijske runde došlo je tokom kvalifikacija za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006]], no opetovana neravnomjernost u susretima dovela je do toga da je Australija [[2006.]] godine ipak napustila [[OFC]] i preselila se među azijske momčadi. == Pregled utakmice == Australija je ovu utakmicu dočekala nakon izrazito uvjerljive pobjede od 22:0 protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Tonge|Tonge]] te je, shodno tome, odmarala svoje ključne igrače. Izbornik [[Frank Farina|Farina]] je na teren poslao miješani sastav i priliku pružio onim igračima koji do tog trenutka nisu dobili veliku minutažu. S druge strane, Američka Samoa je imala problema s putovnicama tako da je samo jedan igrač iz redovne seniorske reprezentacije, golman [[Nicky Salapu]], dobio pravo nastupa. Bez seniorskih igrača, Američka Samoa je ubrzo ostala i bez većine U-20 igrača, koji su u to vrijeme pisali svoje srednjoškolske ispite. Izbornik se tako morao snaći s juniorima, uključujući i trojicu petnaestogodišnjaka, te je na teren izveo momčad čija je prosječna dob bila 18 godina. Prvih deset minuta utakmice prošlo je bez golova, no onda je [[Con Boutsianis]] postigao prvi australski pogodak iz kornera. To je bio početak australske golijade koja se na poluvremenu uspela do nevjerojatnih 16:0. [[Archie Thompson]] postigao je ukupno 8, a [[David Zdrilic]] 4 gola. Njih su dvojica bili najbolji strijelci na poluvremenu. U 50. minuti, Boutsianis je, ponovo, postigao prvi pogodak u drugom poluvremenu te označio nastavak australskog obaranja svjetskog rekorda, koji je završio Zdrilicevim golom u 89. minuti utakmice. Ukupni rezultat popeo se do nevjerojatnih 31:0, uz 13 Thompsonovih i 8 Zdrilicevih pogodaka. Uz Boutsianisa i njih dvojicu, još su se četiri igrača upisala na listu strijelaca. Američka Samoa uputila je samo jedan udarac prema australskom golu, no šansu u 86. minuti spasio je golman Petkovic. Zbog velikog broja golova, statističarima je bilo teško pratiti rezultat tako da je službena ploča na kraju utakmice pokazivala rezultat od 32:0 uz 14 Thompsonovih pogodaka. Golovi su ponovo prebrojeni te je rezultat korigiran na 31:0, što je ubrzo potvrdila i [[FIFA]] u svom službenom izvještaju. == Detalji == {{Footballbox | date = [[11. travnja]] [[2001.]] | time = 19:00 UTC+10 | team1 = [[Australija]] {{flagicon|AUS}} | team2 = {{flag|Američka Samoa}} | score = 31:0 | goals1 = [[Con Boutsianis|Boutsianis]] {{goal|10||50||84}}<br />[[Archie Thompson|Thompson]] {{goal|12||23||27||29||33}}<br />{{goal|37||42||45||56||60}}<br />{{goal|65||85||88}}<br />[[David Zdrilic|Zdrilic]] {{goal|13||21||25||33||58}}<br />{{goal|66||78||89}}<br />[[Aurelio Vidmar|A. Vidmar]] {{goal|14||80}}<br />[[Tony Popovic|Popovic]] {{goal|17||19}}<br />[[Simon Colosimo|Colosimo]] {{goal|51||81}}<br />[[Fausto De Amicis|De Amicis]] {{goal|55}} | goals2 = | stadium = [[Međunarodni stadion Coffs Harbour|Međunarodni sporski stadion]], [[Coffs Harbour]] | attendance = 3,000 | referee = {{flagicon|TAH}} Ronan Leaustic | report = [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3863/matches/match=22243/report.html Izvještaj] }} {| style="width:92%;" |- |{{Football kit | pattern_b = _thinyellowsides | leftarm = 12650F | body = 12650F | rightarm = 12650F | shorts = 12650F | socks = 12650F | title = Australija }} |{{Football kit | leftarm = FFFFFF | body = 000088 | rightarm = FFFFFF | shorts = D50B26 | socks = FFFFFF | title = Američka Samoa }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Michael Petkovic]] |- |DF ||'''2''' || [[Kevin Muscat]] (c) |- |DF ||'''3''' || [[Craig Moore]] |- |DF ||'''4''' || [[Tony Popovic]] || || {{suboff|45}} |- |DF ||'''5''' || [[Tony Vidmar]] || || {{suboff|45}} |- |MF ||'''7''' || [[Aurelio Vidmar]] |- |FW ||'''11''' || [[David Zdrilic]] |- |MF ||'''12''' || [[Steve Horvat]] |- |MF ||'''13''' || [[Con Boutsianis]] |- |MF ||'''14'''|| [[Simon Colosimo]] |- |FW ||'''20'''|| [[Archie Thompson]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |DF ||'''15'''|| [[Fausto De Amicis]] || || {{subon|45}} |- |DF ||'''17'''|| [[Scott Miller (footballer)|Scott Miller]] || || {{subon|45}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=4|{{flagicon|AUS}} [[Frank Farina]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' || [[Nicky Salapu]] |- |DF ||'''4''' || [[Lisi Leututu]] || || {{suboff|50}} |- |DF ||'''5''' || [[Soe Falimaua]] |- |DF ||'''7''' || [[Lavalu Fatu]] |- |DF ||'''8''' || [[Sulifou Faaloua]] |- |DF ||'''9''' || [[Travis Pita Sinapati|Travis Sinapati]] |- |MF ||'''13''' || [[Sam Mulipola]] |- |MF ||'''15''' || [[Pati Feagiai]] |- |FW ||'''16''' || [[Ben Falaniko]] || || {{suboff|84}} |- |GK ||'''18'''|| [[Tiaoali Savea]] |- |MF ||'''20'''|| [[Im-Min Young|Young Im Min]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |FW ||'''17'''|| [[Darrell Ioane]] || || {{subon|84}} |- |MF ||'''19'''|| [[Richard Mariko]] || || {{subon|50}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=4|{{flagicon|Američka Samoa}} [[Tunoa Lui]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|SOL}} David Sau <br />{{flagicon|TAH}} Michel Angot <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|NZL}} Derek Rugg |} == Vanjske veze == * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3863/matches/match=22243/report.html Službeni izvještaj s utakmice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214032557/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3863/matches/match=22243/report.html |date=2013-12-14 }} * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/overview.html FIFA Svjetsko prvenstvo 2002 na stranici FIFA.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222102442/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/overview.html |date=2008-12-22 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=1wg9ox9F7Vw Sažetak utakmice na YouTubeu] [[Kategorija:Fudbal u Australiji]] [[Kategorija:Američka Samoa]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:2001.]] amsxu1b3zw81k4cu0ty1ucqmvsugnnd 0 1228321 42591892 42527310 2026-05-11T21:05:22Z Zoupan 42964 42591892 wikitext text/x-wiki {{Monarh (HR) | ime = Stefan Vojislav<br />Стефан Војислав | slika = [[File:Војислав, краљ српски.jpg|130px]] | opis = | titula = [[Duklja]]nski [[knez]] | vladavina = [[XI vijek]] | krunidba = | prethodnik = [[Jovan Vladimir]] | nasljednik = [[Mihailo Vojislavljević]] | regent = | titula1 = | vladavina1 = | krunidba1 = | prethodnik1 = | nasljednik1 = | regent1 = | titula2 = | vladavina2 = | krunidba2 = | prethodnik2 = | nasljednik2 = | regent2 = | titula3 = | vladavina3 = | krunidba3 = | prethodnik3 = | nasljednik3 = | regent3 = | nasljeđe = - | supruga = | supruge = | suprug = | supruzi = | djeca = | puno ime = Jovan Vladimir Vojislavljević | posthumno ime = | dinastija = [[Vojislavljevići]] | vladarska himna = | otac = Dragimir | majka = | datum rođenja = oko [[990.]] | mjesto rođenja = Brusno (po [[Ljetopis popa Dukljanina|Ljetopisu popa Dukljanina]]) | datum smrti = | mjesto smrti = | datum pokopa = | mjesto pokopa = | potpis = | zanimanje = | vjera = [[Hrišćanstvo|Hrišćanin]] }} '''Stefan Vojislav''' (prema ''[[Letopis Popa Dukljanina|Letopisu Popa Dukljanina]]'' ''Dobroslav'') je bio Crnogorski(Dukljanski) knez (''arhont'') [[Duklja|Duklje]] iz prve polovine [[11. vek|XI veka]], koji je zbacio [[Vizantijsko carstvo|vizantijsku vlast]] i uspešnim bitkama, [[Bitka kod Bara|prevashodno kod Bara]], odbranio njenu nezavisnost. Po njemu se celokupna dinastija koja je vladala Dukljom tokom skoro tri [[vek]]a i uzdigla je na [[zeta (država)|rang kraljevine]], naziva [[Vojislavljevići]]ma. == Poreklo i porodica == Porijeklo Stefana Vojislava još uvijek nije razjašnjeno. Zna se da mu je otac bio Dragomir, sin [[Travunija|travunjskog]] [[kneza]] Hvalimira. Kada je Hvalimir u pitanju, porijeklo mu je nepoznato, neki tvrde da je sin Krajine Belojevića, ali to je manje vjerovatno, jer je on stariji od Krajininog sina Čučimira, koji je naslijedio teritorije Krajine. Druga verzija je verzija [[Ljetopis popa Dukljanina|Ljetopisa popa Dukljanina]] koja govori da je on sin Tuđemira, [[Sloveni|slovenskog]] kralja koji je vladao gotovo cijelim [[Ilirik]]om.<ref>Ljetopis popa Dukljanina XXXIV''</ref>. Letopis takođe navodi, da je, poput Jovana Vladimira, bio oženjen princezom iz [[Samuilo (car)|Samuilove]] (976—1014) porodice sa kojom je imao šestoricu sinova (Gojislav, Predimir, Mihajlo, Saganek, Radoslav i Milovan). [[Slovenski ustanak u Pomoravlju 1072.|Slovenski ustanici]] koji su se [[1072]]. godine pobunili protiv Vizantijskog carstva, kojim je tada vladao Konstantin treći, tražili su od Vojislavljevog sina [[Mihailo Vojislavljević|Mihajla]] (oko 1050—1081) da im pošalje jednog od svojih sinova da ga proglase za cara i Samuilovog naslednika, što bi mogla biti potvrda njegovog braka sa nekom Samuilovom srodnicom, čiji identitet danas nije poznat, iako veliki broj istoričara misli da je njeno ime bilo Simonida.<ref name="Tib">[[Tibor Živković]], ''Portreti srpskih vladara (IX-XII)'', Beograd [[2006]]. {{ISBN|86-17-13754-1}}</ref>. == Vladavina == === Rane godine i prva pobuna === Smatra se da je Vojislav rođen krajem [[10. vek|X veka]] i da je oko [[1019]]. godine preuzeo vlast u Duklji kao vizantijski [[vazal]]. Nakon smrti [[Roman III Argir|Romana III Argira]] ([[1028]] — [[1034]]) [[11. april|11. 04.]], Vojislav je, najverovatnije naredne godine, zbacio vizantijsku vlast. Povod se može naći u politici novog cara [[Mihajlo IV Paflagonac|Mihajla IV]] (1034—1041) koju je vodio njegov brat evnuh [[Jovan Orfantrof]]. On je drastično povećao poreze i namete, koji nisu punili samo državnu kasu već i džepove samog Jovana i njegovih [[rođak]]a. Pored toga on uvodi [[Južni Sloveni|slovenskom stanovništvu]] da plaća poreze u novcu, umesto dotadašnjeg plaćanja u naturi što dovodi do velikog revolta među Slovenima, koji će na kraju rezultovati [[slovenski ustanak u Pomoravlju (1040—1041)|otvorenom pobunom]]. Međutim, Vojislavljev otpor je brzo savladan i on se već [[1035]]./[[1036]]. godine<ref name="VINJ">[[Vizantološki institut SANU]], ''Vizantijski izvori za istoriju naroda Jugoslavije (III tom)'' (fototipsko izdanje originala iz [[1967]]), Beograd [[2007]]. {{ISBN|978-86-83883-09-7}}.</ref> našao u [[Istanbul|Carigradu]], kao vizantijski zarobljenik, a upravu nad Dukljom je preuzeo [[Teofil Erotik]]. === Povratak i druga pobuna === Krajem [[1037]]. ili početkom [[1038]]. godine, on uspeva da pobegne iz zatvora i da se vrati u Duklju iz koje je potisnuo vizantijskog namesnika Teofila Erotika, o čemu svedoči zapis [[Jovan Skilica|Jovana Skilice]]:''... Stefan Vojislav, arhont dukljanski, koji je bio pre kratkog vremena pobegao iz Carigrada i zauzeo zemlju Srba, proteravši odande Teofila Erotika''. Tokom [[Zima|zime]] [[1039]]./[[1040]]. godine, jedan vizantijski brod se zbog olujnog [[Vetar|vetra]] nasukao u Duklji, a njegov tovar, koji je činilo 150 [[kenterija]] [[Zlato|zlata]] (7.200 zlatnih [[Nomizma|nomizmi]]<ref name="Tib" />), je Vojislav zadržao za sebe. Vizantijski car je ovo iskoristio kao povod za napad na Duklju i u [[jesen]] 1040. godine je poslao na Vojislava vojsku predvođenu Georgijem Probatom. Međutim, njegove snage su se zagubile na nepoznatom terenu, što je Vojislav iskoristio i potpuno ih razbio. [[Građanski ratovi u Vizantiji tokom XI veka|Unutrašnji nemiri u samoj Vizantiji]] i [[Slovenski ustanak u Pomoravlju (1040—1041)|nova slovenska pobuna u Pomoravlju]] koja je buknula [[1041]]. godine pod vođstvom [[Petar Deljan|Petra Deljana]], onesposobili su privremeno Vizantijsko carstvo da ponovi napad. Međutim, slovenski ustanak propada sam od sebe još iste godine, a već naredne godine na vizantijski presto seda [[Konstantin IX Monomah]] ([[1042]] — [[1055]]) koji u [[jesen]] iste godine naređuje dračkom strategu Mihajlu napad na Duklju. === Bitka kod Bara === {{Glavni članak|Bitka kod Bara}} Vizantijska vojska se od [[Drač]]a uputila prema [[Skadar|Skadru]] i [[Bar (Crna Gora)|Baru]] napadajući Duklju sa [[jug]]a, dok je vizantijskim vazalima [[raška|raškom]] županu, bosanskom banu i zahumskom knezu Ljutovidu naređeno da sa svojim odredima napadnu sa [[sever]]a. Pred jakom vizantijskim snagama, Vojislav se povlačio izbegavajući borbu i prepuštajući im teritoriju, tako da su Vizantinci bez borbe prolazili Duljkljom, paleći, pljačkajući i robeći, ulazeći sve dublje i dublje u [[Zeta (reka)|zetske]] klance. Iako se nije upuštao u borbu zbog očigledne vizantijske brojčane nadmoći (savremeni izvori navode cifre od 40.000<ref name="Kek">Kekavmen, ''Strategikon''</ref>, pa i 60.000 vojnika<ref name="Skil" />, koje se one danas smatraju preteranim, ali se vizantijska brojčana nadmoć ne dovodi u pitanje<ref name="Tib" /><ref name="VINJ" />), Vojislav je sa svojim snagama zaposeo visoke čuke i vrhove klanaca kojima su Vizantinci prolazili. Kada je procenio da je skupio dovoljno plena i zarobljenika, Mihajlo je naredio da vojska krene da se vraća iz unutrašnjosti Duklje ka primorju<ref name="Skil">[[Jovan Skilica]], ''Hronika''</ref>. Putanja kojom su se Vizantinci vraćali, išla je kroz uske prolaze koje je od ranije držao pod kontrolom Stefan Vojislav. U iznenadnom [[noć]]nom napadu Vojislavljevih odreda na vizantijski [[logor]] u planinskim tesnacima, vizantijske snage su potučene do nogu, a tokom borbi je stradalo sedam njihovih zapovednika ([[strateg]]a). On je ovom pobedom, uspeo da sačuva nezavisnost Duklje, čime je ona postala prva država koja je uspela da izbori svoju nezavisnost od Vizantije, kao i da proširi svoju vlast na okolne [[Srpske zemlje u ranom srednjem veku|srpske kneževine]] ([[Travunija|Travuniju]] i [[Zahumlje]]) koje su do tada bile vizantijski [[vazal]]i<ref name="GO">[[Georgije Ostrogorski]], ''Istorija Vizantije'', [[Beograd]] [[1959]].</ref>. U znak sećanja na ovu pobedu, u [[Crna Gora|Crnoj Gori]] se datum bitke proslavlja kao dan [[Vojska Crne Gore|vojske Crne Gore]]<ref name="Govor">Govor načelnika generalštaba vojske Crne Gore [[general-potpukovnik]]a Jovana Lakčevića ([[7. oktobar|07.10.]] [[2006]].)</ref>. === Poslednje godine === [[Datoteka:Дукљанска држава у вријеме владавине кнеѕа Војислава (око 1050. године).jpg|mini|250p|Kneževina Duklja pod Vojislavom, oko [[1050]]. godine]] Vizantijski izvori navode nedatirani podatak o Vojislavovom susretu sa [[Dubrovnik|dubrovačkim]] strategom Kataklonom, koji je pokušao da ga zarobi na prevaru. Kada se Vojislavu rodio sin, on se ponudio da mu bude kum na [[Krštenje|krštenju]]. Usled uzajamnog nepoverenja, oni su se dogovorili da se nađu na ničijoj zemlji između Dubrovnika i Vojislavljevih zemalja. Sam Kataklon je pripremio [[dromon]]e na moru koji su na njegov znak trebali da iznenade Vojislava i zarobe ga. Međutim i sam Vojislav je došao na istu ideju i nedaleko od mesta sastanka je sakrio odred svojih ljudi. Na samom početku sastanka, Vojislav je dao znak svojim ljudima, koji su iznenadili Vizantince i zarobili stratega sa sinom i pratnjom, nakon čega su ih sproveli u [[Ston]]<ref name="Kek"/>. Iako se ne navodi kada se odigrao ovaj događaj, uzima se da se to desilo nakon [[1042]]. godine<ref name="Srpske dinastije">[[Andrija Veselinović]] [[Radoš Ljušić]], ''Srpske dinastije'', [[Novi Sad]] [[2001]]. {{ISBN|86-83639-01-0}}</ref>, jer se pre te godine Ston nije nalazio pod Vojislavljevom vlašću<ref name="VINJ" />, iako ima onih koji ga smeštaju pre [[1034]]. godine zbog rođenja Vojislavljevog sina (''[[Letopis Popa Dukljanina|Letopis popa Dukljanina]]'' navodi da su mu sinovi 1042. godine već bili odrasli i učestvovali u bici)<ref name="Tib" />. Stanje neprijateljstva prema Vizantiji je nastavljeno do kraja Vojislavljeve vladavine tj. do sredine [[11. vek|XI veka]]<ref>Kraj njegove vladavine nije pouzdano utvrđen, tako da se pretpostavke kreću između [[1043]]. i [[1050]]. godine.</ref>. Nakon njegove smrti, došlo je do unutrašnjih borbi oko vlasti među njegovim sinovima, iz kojih je kao pobednik izašao [[Mihailo Vojislavljević|Mihajlo]]. Ima onih koji smatraju da mu je pobedu u tom ratu donela vizantijska podrška, pošto je on početkom svoje vladavine priznao vrhovnu vlast vizantijskog cara (oko [[1052]]. godine<ref name="VINJ" />), nakon čega mu je dodeljena [[titule i službe u Vizantiji|vizantijska titula]] [[Protospatar|protospatra]]. Stefan Vojislav umro je tog dana kada je bio pozvan na dvor [[Vizantija|Vizantijskog]] cara. Niko ne zna kada i kako je tačno umro, ali pretpostavlja se da je otrovan. == Povezano == * [[Duklja]] * [[Vojislavljevići]] * [[Bitka kod Bara]] * [[Ustanak kneza Vojislava]] == Reference == {{reference}} == Literatura == === Primarni izvori === * [[Jovan Skilica]], ''Hronika'' * [[Kekavmen]], ''Strategikon'' * ''[[Letopis Popa Dukljanina|Letopis popa Dukljanina]]'' ([http://www.montenegrina.net/pages/pages1/istorija/duklja/ljetopis_pop_dukljanina_latinicna_redakcija.htm tekst Letopisa]) === Naučni radovi === * [[Vizantološki institut SANU]], ''Vizantijski izvori za istoriju naroda Jugoslavije (III tom)'' (fototipsko izdanje originala iz [[1966]]), Beograd [[2007]]. {{ISBN|978-86-83883-09-7}}. * [[Andrija Veselinović]] [[Radoš Ljušić]], ''Srpske dinastije'', [[Novi Sad]] [[2001]]. {{ISBN|86-83639-01-0}} * [[Tibor Živković]], ''Portreti srpskih vladara (IX-XII)'', Beograd [[2006]]. {{ISBN|86-17-13754-1}} {{niz | pre=([[Jovan Vladimir]]) | spisak=[[Duklja|Knez Duklje]]<br />prva polovina [[11. vek|XI veka]] | posle=[[Mihailo Vojislavljević|Mihajlo Vojislavljević]] }} {{Commonscat|Stefan Vojislav}} {{Crnogorski vladari}} {{DEFAULTSORT:Vojislav, Stefan}} [[Kategorija:Vojislavljevići|Stefan]] [[Kategorija:Crnogorski vladari]] [[Kategorija:Istočno Rimsko Carstvo]] [[Kategorija:Duklja]] tskgbwq4svhickmqv54e9dksbqclmyq 0 1352215 42591495 42587441 2026-05-11T12:26:35Z ~2026-28492-72 350763 42591495 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Prodan Rupar | slika = | širina_slike = | opis_slike = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 1815. | mesto_rođenja = [[Trusina (Berkovići)|Trusina]] | datum_smrti = 1877. | mesto_smrti = [[Plana]] }} '''Prodan Rupar''' ([[Trusina (Berkovići)|Trusina]], [[1815]] — [[Plana]] [[1877]]) bio je pokretač i vođa Hercegovačkog ustanka 1875. Isticao se u u lokalnim ustancima koji su se javljali posle 1852. u [[Hercegovina|Hercegovini]]. == Biografija == Vođe naroda u [[Hercegovina|Hercegovini]] Prodan Rupar, Petar Radović, Jovan Gutić, Simun Zečević, Ilija Stevanović i Trivko Grubačić tokom avgusta i septembra 1874. sastaju se i odlučuju da počnu pripreme za ustanak. Donose odluke o pripremi oružja i municije, mjesta za zbjegove naroda, pripremi podrške [[Crna Gora|Crne Gore]] ustanku i pripremaju sve tako da se ustanak digne na proljeće 1875. Ova grupa je u oktobru stupila u pregovore sa crnogorskim knezom (knjazom ) [[Nikola I Petrović|Nikolom Prvim Petrovićem]]. Turci su doznali za pregovore sa knezom i pokušavaju da pohapse kolovođe, ali ovi bježe u Crnu Goru u zimu 1874. na 1875. Velike sile su se umiješale, naročito Austrougarska koja je zarad svojih interesa u BiH tražila od Turske da pomiluje kolovođe i izvrši amnestiju . Turci pod pritiskom pristaju i ulaze u pregovore. U [[Nevesinjska puška|velikom ustanku]] u Hercegovini (1875—1878) Prodan Rupar je bio jedan od najistaknutijih ustaničkih vođa. Učestvovao je i u Bitki kod Vučjeg dola. Umire 1877. godine u mjestu Plana kod Bileće. == Povezano == * [[Nevesinjska puška]] * [[Bitka kod Vučjeg dola]] == Literatura == * [[Enciklopedija Jugoslavije]] JLZ Zagreb 1971. tom 8 (Srbija—Ž). str. 625. {{Lifetime|1815|1877|Rupar, Prodan}} [[Kategorija:Biografije, Nevesinje]] 0yh8kxvg1sah337gtl0n0i5fl0ujvpq 0 1366493 42591604 42519158 2026-05-11T14:06:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591604 wikitext text/x-wiki {{Grad u Nemačkoj | naziv = Mink | izvorni_naziv = ''Münk'' | slika = | opis_slike = | gradska_zastava = | grb = DEU Münk COA.svg | država = [[Njemačka]] | pokrajina = [[Rajna-Palatinat]] | lokacija = | osnivanje = | stanovništvo = 265<ref>Broj stanovnika po [http://web.archive.org/web/20100919050210/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/AdministrativeUebersicht,templateId=renderPrint.psml njem. Saveznom zavodu za statistiku]. [http://web.archive.org/web/20100827050647/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Archiv/GV2000VJ/2Q__30062010__Auszug,property=file.xls Stanje] 30. 6. 2010.</ref> | gustina = 52 | aglomeracija = | površina = 5,1 | gšir = 50.3075 | gduž = 7.04167 | nadmorska_visina = 480 | registarska_oznaka = MYK | pozivni_broj = 02656 | poštanski_kod = 56729 | dan_grada = | veb-strana = [http://www.muenk-eifel.de/ www.muenk-eifel.de] | gradonačelnik = ''Ferdinand Retterath'' | stranka = | ije = da }} '''Mink''' ({{jez-nem|Münk}}) je opština u [[Njemačka|njemačkoj]] saveznoj državi [[Rajna-Palatinat]]. Jedno je od 86 opštinskih središta okruga [[Okrug Majen-Koblenc|Majen-Koblenc]]. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 265 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (''AGS'') 7137077. == Geografski i demografski podaci == [[Datoteka:Münk in MYK.png|mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Majen-Koblenc]] Mink se nalazi u saveznoj državi [[Rajna-Palatinat]] u okrugu Majen-Koblenc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 480 metara. Površina opštine iznosi 5,1&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 265 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 52 stanovnika/km². == Međunarodna saradnja == <div style="width:30%"> {{partnerstvo_gradova_zaglavlje}} {{partnerstvo_gradova_red|[[Dotnes]]|[[Francuska]]|partnerstvo|[[1966]]}} {{partnerstvo_gradova_red|[[Montale]]|[[Italija]]|kontakt|[[2005]]}} {{partnerstvo_gradova_podnožje|Izvor<ref>[http://www.rgre.de/rgre-partnerschaften/?dt_orgname=Münk&dt_plz=&dt_einwohnerzahl_min=&dt_einwohnerzahl_max=&dt_bundesland=&aus_orgname=&aus_plz=&aus_land=&aus_kontinent=&partner_seit_von=&partner_seit_bis=&partner_form=&submit=Suche Savjet opština i regiona Evrope - Pregled međuopštinske saradnje], Pristupljeno 30. 6. 2010.</ref>}} </div> == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{BergerGeographischeNamenInDeutschland}} * {{FulbrookConciseHistoryOfGermany}} * {{ShawUrbanHistoricalGeography}} * {{HomeGermany}} * {{HammDemographicChange}} * {{BerghahnModernGermany}} * {{KleinerAtlas}} * {{GrosserAtlas}} {{refend}} == Vanjske veze == {{portal|Nemačka}} {{Commonscat|Münk}} * [http://www.muenk-eifel.de/ Zvanični sajt opštine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719063429/http://www.muenk-eifel.de/ |date=2011-07-19 }} {{de}} * [http://www.destatis.de/ Nem. Savezni zavod za statistiku] {{de}} * [http://www.staedtetag.de Stalna konferencija gradova i opština] {{de}} * [http://www.kommon.de/ KommOn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429185843/http://www.kommon.de/ |date=2014-04-29 }} - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. {{de}} {{Nezavisni gradovi i opštine u okrugu Majen-Koblenc}} oyqk227a4tokn1hwq3civ0zb67th1en 0 1367744 42591503 42519011 2026-05-11T12:50:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591503 wikitext text/x-wiki {{drugo značenje3|Muldeštauze}} {{Grad u Nemačkoj | naziv = Muldeštauze | izvorni_naziv = ''Muldestausee'' | slika = Muldestausee in ABI.png | opis_slike = Položaj opštine u okrugu Anhalt-Biterfeld | gradska_zastava = | grb = | država = [[Njemačka]] | pokrajina = [[Saksonija-Anhalt]] | lokacija = | osnivanje = | stanovništvo = 12.602<ref>Broj stanovnika po [http://web.archive.org/web/20100919050210/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/AdministrativeUebersicht,templateId=renderPrint.psml njem. Saveznom zavodu za statistiku]. [http://web.archive.org/web/20100827050647/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Archiv/GV2000VJ/2Q__30062010__Auszug,property=file.xls Stanje] 30. 6. 2010.</ref> | gustina = 92 | aglomeracija = | površina = 136,8 | gšir = 51.63333 | gduž = 12.45 | nadmorska_visina = | registarska_oznaka = ABI | pozivni_broj = 03493,034955,034208,034243 | poštanski_kod = 06774 | dan_grada = | veb-strana = [http://www.gemeinde-muldestausee.de/ www.gemeinde-muldestausee.de] | gradonačelnik = '''' | stranka = | ije = da }} '''Muldeštauze''' ({{jez-nem|Muldestausee}}) je opština u [[Njemačka|njemačkoj]] saveznoj državi [[Saksonija-Anhalt]]. Jedno je od 10 opštinskih središta okruga [[Okrug Anhalt-Biterfeld|Anhalt-Biterfeld]]. Posjeduje regionalnu šifru (''AGS'') 15082241. == Geografski i demografski podaci == Površina opštine iznosi 136,8&nbsp;km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.602 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 92 stanovnika/km². == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{BergerGeographischeNamenInDeutschland}} * {{FulbrookConciseHistoryOfGermany}} * {{ShawUrbanHistoricalGeography}} * {{HomeGermany}} * {{HammDemographicChange}} * {{BerghahnModernGermany}} * {{KleinerAtlas}} * {{GrosserAtlas}} {{refend}} == Vanjske veze == {{portal|Nemačka}} {{Commonscat|Muldestausee}} * [http://www.gemeinde-muldestausee.de/ Zvanični sajt opštine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220309015828/https://www.gemeinde-muldestausee.de/ |date=2022-03-09 }} {{de}} * [http://www.destatis.de/ Nem. Savezni zavod za statistiku] {{de}} * [http://www.staedtetag.de Stalna konferencija gradova i opština] {{de}} * [http://www.kommon.de/ KommOn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429185843/http://www.kommon.de/ |date=2014-04-29 }} - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. {{de}} {{Nezavisni gradovi i opštine u okrugu Anhalt-Biterfeld}} cam8my2ai3splpzxl22ygpfklqdwjng 0 1405863 42591838 42582343 2026-05-11T17:45:37Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:Fudbalske utakmice u Zagrebu]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591838 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj |naziv = Dinamo - Crvena zvezda neredi |slika = |opis = |veličina = |datum = [[13. 5.]] [[1990]]. |mjesto = [[Stadion Maksimir]] |sudionici = [[Bad Blue Boys]]<br /> [[Delije sever|Delije]] |ranjenih = 79 milicajaca<br />59 gledatelja |ubijeni = |ishod = }} '''Neredi Dinamo - Crvena zvezda''' odnosi se na neodigranu fudbalsku utakmicu u [[Zagreb]]u i nerede koji su uslijedili na [[Stadion Maksimir|Stadionu Maksimir]] na dan utakmice [[13. 5.]] [[1990]] godine. == Historija == === Politički dio === [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFR Jugoslavija]] je krajem [[1989]] godine uvela višepartijski sistem. Tokom proljeća 1990 godine počelo je formiranje novih političkih stranaka i pojavljivanje novih političkih lidera. [[Socijalistička Republika Hrvatska|SR Hrvatska]] je u aprilu 1990 godine raspisala lokalne i parlamentarne izbore. Pobjedu na tim prvim [[Parlamentarni izbori u Hrvatskoj 1990|više stranačkim izborima]] je odnio [[Hrvatska demokratska zajednica|HDZ]] sa 40,07% glasova, naspram 22,63% glasova za [[Savez komunista Hrvatske|SKH]]. Nakon izborne pobjede HDZ-a i uspostave nove vlasti, dodatno su se radikalizirali stavovi [[Srbi u Hrvatskoj|Srba]] u sredinama gdje su činili većinu ili znatan postotak stanovništva SR Hrvatske. [[Srpska demokratska stranka (Hrvatska)|SDS]], koji je sve snažnije iskazivao svoj nacionalistički i ekstremistički karakter, je naglo širio utjecaj na račun SKH-a, koji su gotovo potpuno izgubili oslonac u pretežno srpskim sredinama. U takvoj naelektriziranoj situaciji nova vlast SR Hrvatske nije stišavala hrvatsku nacionalnu euforiju. Čak što više činilo se da je podržava, a dijelom i raspiruje. Među Srbima u Hrvatskoj još je više naraslo nepovjerenje uvođenjem tradicionalne [[Zastava Hrvatske|hrvatske zastave]] i [[Grb Hrvatske|grba]] bez komunističkih obilježja, što je kod Srba bilo tumačeno kao povratak [[Ustaše|ustaškoj]] zastavi i grbu iako je "sporni" grb bio uključen i u grb SR Hrvatske, te grb [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevine Jugoslavije]]. Kod velikog dijela hrvatskih Srba bio je prisutan osjećaj straha. Nakon utakmice, u mjesecima koji su uslijedili, novouspostavljena HDZ-ova vlast je pod raznim pritiscima prisilila mnoge državne službenike, ponajprije milicajce srpske nacionalnosti i iz mješanih brakova da napuste službu. Neki su bili umirovljeni, neki su našli drugi posao, a dio njih je jednostavno završio na ulici. Za takve postupke razlozi su pronalaženi u nastojanju da se postotak pripadnika neke etničke skupine u državnoj službi izjednači s njezinim udjelom u stanovništvu, o čemu je HDZ-ova vlast donijela i posebnu uredbu. Za popunu tih ispražnjenih mjesta u miliciji su se uglavnom javljali Hrvati, što je još više kod Srba stvaralo osjećaje nepovjerenja i animoziteta.<ref>Ivo Goldstein, 2011, str. 661</ref> === Fudbalski dio === [[FK Crvena zvezda|Crvena zvezda]], [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo]], [[FK Partizan|Partizan]] i [[HNK Hajduk Split|Hajduk]] su "dio velike četvorke" koji su ranijih sezona skoro uvijek odlučivali o [[Prvenstvo Jugoslavije u fudbalu|fudbalskom šampionu Jugoslavije]]. Dinamo je u sezoni [[Prvenstvo Jugoslavije u fudbalu 1989/90|1989/90]] bio jesenski prvak, držao je prvo mjesto na tablici i dio proljeća, no nekoliko kiksova je iskoristila Crvena zvezda koja je te sezone imala odličan tim.<ref name=jl>{{Cite web|title=Bobanu je prijetio metak u leđa|url=http://www.jutarnji.hr/template/article/article-print.jsp?id=1239|author=Sportske novosti|authorlink=|first=|coauthors=|editor=|publisher=Jutarnji list|format=|work=|pages=|day=|month=|year=13. 5. 2009|access-date=22. 5. 2014|archive-url=|archive-date=|quote=Dinamo je u sezoni 1989/90. bio jesenski prvak, držao je vrh i dio proljeća, no nekoliko kiksova ukralo mu je san.}}</ref> Crvena zvezda je nekoliko nedelja prije ove utakmice osigurala prvo mjesto na tablici, stoga ova utakmica nije imala takmičarsku važnost, ali je svakako bila zanimljiva za mnoge poklonike fudbala diljem Jugoslavije.<ref name=jl/> Godinama prije kada kod su Crvena zvezda i Dinamo igrali svoje utakmice, kako u [[Zagreb]]u, tako i u [[Beograd]]u, dolazilo je do manjih nereda i i pokoje tučnjave navijača na samom stadionu ili oko njega, ali nikad sa ovako fatalnim ishodom kao tog 13. 5. 1990 godine. == Dan utakmice == === Dolazak navijača Crvene zvezde u Zagreb === Glavnina navijača Crvene zvezde je krenula međunarodnim vlakom iz Beograda za [[Minhen]], preko Zagreba, u ranim jutarnjim satima 13. 5. 1990 godine. Noć ranije, [[12. 5.]] 1990, jedna manja grupica navijača je iz unutrašnjosti [[Socijalistička Republika Srbija|SR Srbije]] došla u Zagreb. Te noći nije bilo nereda. U vlaku koji je išao iz Beograda ka Zagrebu, preko [[Srijem]]a i [[Slavonija|Slavonije]], na usputnim stanicama su ulazili navijači. Oko 12 sati, vlak je povlačenjem ručne kočnice u vagonu stao u blizini zagrebačkog Autobusnog kolodvora gdje je oko dvije tisuće navijača Crvene zvezde izašlo iz vlaka mimo znanja zagrebačke milicije. Navijači Crvene zvezde su trebali izaći iz vlaka na zagrebačkom Glavnom kolodvoru gdje su ih čekale jake milicijske snage. Navijači Crvene zvezde su potom u zagrebačkom naselju [[Trnje]] napravili kaos, razbijajući izloge i oštećujući parkirane automobile.<ref name="zt">Zoran Timić: ''Događaj koji je izmenio istoriju'', PTLN, jul 1997</ref><ref name="ml">Mate Laušić: "''Domovinski rat počeo je na Maksimiru''" (''Milicija nije bila energična''), Večernji list, str. 42, 43, 44, maj 2014</ref> === Incidenti i tučnjave prije utakmice === Oko 15-ak minuta je trebalo zagrebačkoj miliciji da okruži navijače Crvene zvezde i da ih smiri, ali to nije išlo lako, jer je nastala velika tuča, između milicije i navijača, u kojoj je jedan policajac bio teško povrijeđen. Navijači Crvene zvezde su potom uz milicijsku pratnju bili prepraćeni ulicom proleterskih brigada (''danas Vukovarska ulica'') do [[Maksimir]]skog parka, nedaleko od stadiona, sa namjerom da ih se tamo zadrži do početka utakmice, te da ih se odatle sprovede do stadiona. No to miliciji nije pošlo za rukom, jer su se navijači Crvene zvezde uglavnom izvlačili iz tog obruča. U samom centru Zagreba došlo je do nekoliko tuča između Zvezdinih i Dinamovih navijača, u kojima su dva Dinamova navijača bila teško povrijeđena. U Zagrebu je tada prvi put prošlo nekažnjeno javno pjevanje, do tada zabranjene, [[Četnici|četničke]] pjesme "Od Topole, od Topole".<ref name="zt"/> === Početak utakmice === Kada se primakao početak utakmice, zagrebačka milicija je sprovela Delije (''bilo ih je preko 2.000'') na tribinu jug-stajanje Maksimirskog stadiona. Iznad Delija na jugu-sjedenje nalazili su se obični gledatelji, navijači Dinama. Još dok su se tribine popunjavile publikom, krenule su verbalne čarke i standardne prozivke Zvezdinih i Dinamovih navijača, propraćene međusobnim uvredama, čak i na nacionalnoj osnovi. Prema izvještajima, povici poput "''Zagreb je Srbija!''", "''Ubit ćemo [[Franjo Tuđman|Tuđmana]]''" i "''[[Srbe na vrbe]]''" nisu bili rijetkost. Kamere su zabilježile i da su navijači beogradskog kluba pjevali: "''[[Josip Broz Tito|Druže Tito]], druže Tito, tebe [[Srbi]] lažu, oni vole, oni vole [[Dragoljub Mihailović|đenerala Dražu]]''".<ref>[https://m.youtube.com/watch?v=-vPQzcwBuh8 YouTube: Delije — rušenje Maksimira 1990.]</ref> Desetak navijača Crvene zvezde je prije početka utakmice preskočilo ogradu južne tribine, te su potom sišli na tartan i odtrčali do centra igrališta na kojem su razvukli 20-metarski transparent sa natpisom "Delije iz Knina". Milicija ih je ubrzo potjerala natrag na tribinu. Nakon toga jedna druga grupa navijača Crvene zvezde je na spoju između istoka i juga, (''tu su bila tri metalna jarbola na kojima su se uvijek isticale zastave SFR Jugoslavije, SR Hrvatske i Dinama''), spustila i zapalila republičku zastavu SR Hrvatske.<ref name="ml"/> === Neredi na stadionu === Delije je sa juga-sjedenje provocirala manja grupa Dinamovih navijača tako što ih je gađala kamenčićima,<ref name="np">dr. sc. Nenad Pokos: "''Domovinski rat počeo je na Maksimiru''" (''Na jugu su bila dva milicajca koja su slijegala ramenima''), Večernji list, str. 27, maj 2014</ref><ref name="žurnal">{{Cite web|title=Dvije decenije poslije: Kako se Delije i Boysi sjećaju Maksimira|url=http://zurnal.ba/novost/1487/dvije-decenije-poslije-kako-se-delije-i-boysi-sjecaju-maksimira|author=Novi list, Kurir|authorlink=|first=|coauthors=|editor=|publisher=Žurnal|format=|work=|pages=|day=|month=|year=13. 5. 2010|access-date=31. 5. 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140511034646/http://zurnal.ba/novost/1487/dvije-decenije-poslije-kako-se-delije-i-boysi-sjecaju-maksimira|archive-date=2014-05-11|quote=}}</ref> te verbalno vrijeđala.<ref name="žurnal"/> Negdje u istom trenutku Delije su počele trgati reklame na jugu-stajanje. Neredi su započeli nakon što su Delije provalile sa juga-stajanje na jug-sjedenje gdje se nalazilo 30 do 50 navijača (''većinom obični ljudi - radnici, studenti, i dr.'') Dinama.<ref name="np"/><ref name="žurnal"/> Na jug-sjedenje je provalilo (''neki na temelju dostupnih snimaka danas tvrde da je milicija sama pustila Delije na jug-sjedenje otvorivši zaštitnu ogradu'')<ref name="np"/><ref name="gkm">Goran Kovač Macko: "''Domovinski rat počeo je na Maksimiru''" (''Delije su tukle gledatelje, ne Boyse, ali sjedili su mirno dok nas policija nije otjerala sa stadiona''), Večernji list, str. 16, 17, 18, 19, maj 2014</ref> 200 do 300 Delija koje su krenule u obračun sa navijačima Dinama.<ref name="np"/> Tučnjava na jugu-sjedenje je trajala oko pola sata. Sukobljene strane su napadali jedni druge naizmjenično, te pritom trgali sjedalice koje su koristili za tuču i gađanje. Tih pola sata tučnjave zagrebačka milicija uopće nije reagirala, niti je pokazivala ikakvu želju da suzbije nerede na južnoj tribini.<ref name="mm">Milan Mijailović: "''Domovinski rat počeo je na Maksimiru''" (''Policija je na Maksimiru spriječila masakr koji bi bio veći od Heysela''), Večernji list, str. 40, 41, maj 2014</ref> U tom trenutku deseci gledatelja sa tribine zapad-stajanje prelaze preko ograde na tartan, te trče prema južnoj tribini. Tek tada je milicija počela djelovati, potiskujući navijače Dinama da se vrate natrag na zapadnu tribinu.<ref name="ml"/> Brojčano nadmoćne Delije su na južnoj tribini brutalno pretukle desetak Dinamovih navijača, koji su se povukli i napustili južnu tribinu. Delije su na koncu ostali sami na jugu-stajanje i sjedenje.<ref name="mm"/> Istovremeno sa sjeverne tribine se čula jako velika buka Bad Blue Boysa (BBB) koji su uslijed sukoba na jugu pokušavali srušiti zaštitnu ogradu.<ref name="mm"/> Nakon nekog vremena BBB-ovci su uspjeli srušiti ogradu, za koju danas mnogi tvrde da je bila dopola prepiljena<ref name="mm"/>-ispiljena<ref name="gkm"/> ili polivena solnom kiselinom prije utakmice.<ref name="bš">Bruno Širok: "''Domovinski rat počeo je na Maksimiru''" (''Nakon Maksimira znali smo da nije gotovo i da će se igrati još jedna, malo žešća utakmica''), Večernji list, str. 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, maj 2014</ref> Isto tako postoji i mnogo onih koji tvrde da je ograda jednostavno popustila jer je bila hrđava i jer je velika masa ljudi navalila na kvadratno jedan manji dio ograde koja se uslijed te mase i povlačenjem naprijed-nazad počela savijati i pucati.<ref name="gkm"/><ref name="bš"/> Nakon što su BBB-ovci srušili ogradu, 10 do 20 milicajaca ih je pokušalo zadržati na tribini da ne uđu u teren. Nakon par minuta "pendrečenja" milicija se nerazumljivo povukla, a što je otvorilo put za upad BBB-ovca u teren. Odmah nakon ulaska na teren krenuli su prema južnoj tribini u namjeri da se sukobe sa Delijama. Delije su u tom trenutku bile okružene i zaštićene na južnoj tribini od milicije. Tom prilikom BBB-ovci su se ponovno se sukobili sa milicijom koja je ovog puta energičnije nastupila u namjeri da spriječi katastrofu na Maksimiru. Skoro sat vremena nakon početka nereda milicija je uspjela isprazniti stadion na Maksimiru. === Boban i milicajac === Usred cijelog kaosa, nekoliko Dinamovih igrača je ostalo na terenu, dok su igrači Crvene zvezde već napustili teren i bili u svlačionicama. [[Zvonimir Boban]] je stajao i gledao sa travnjaka sukob na južnoj tribini, te tom prilikom viknuo na miliciju "''Pa šta je?''", zahtjevajući da reagiraju i prekinu sukob. Bobana su nakon toga trener [[Josip Kuže]] i suradnici poslali u svlačionicu. Boban se vratio na teren sa nekolicionom suigrača i trenerom Kužeom u trenutku kada je na sjevernoj tribini srušena ograda. Dok je milicija tukla Dinamove navijače Boban i [[Vjekoslav Škrinjar]] su se pobunili i pokušali zaštiti navijače od milicije. Tom prilikom Škrinjar je bio udaren od jednog milicajca pendrekom po leđima, dokle je Bobana udario milicajac [[Refik Ahmetović]]. Nakon toga Boban se zatrčao, te nogama udario Ahmetovića u trbuh uslijed čega se ovaj srušio na travnjak. Sam Boban je kasnije izjavio kako je "''reagirao na jednu veliku nepravdu koja je bila toliko očita da jednostavno čovjek sa minimalnim dignitetom i nacionalnim ponosom ili čovjek koji ima osjećaj za minimalnu pravdu ne može ostat miran.''" Ujedno je priznao da je psovao i svašta vikao milicajcima, te da je s njegove strane bilo dosta provokacija prije nego što ga je milicajac udario.<ref name="žurnal"/> === Neredi nakon utakmice === Nakon što je zagrebačka milicija sa jedinicama za posebne namjene republičkog SUP-a uspjela isprazniti stadion, pripadnici BBB-a su van stadiona razbijali i uništavali imovinu, te imali sukob sa milicijom. Kaos u gradu trajao je još satima nakon dovršetka tučnjave na stadionu. Demolirane su beogradske i srpske trgovine, napadani milicajci, a pojedinci su osobno svjedočili kako opkoljeni i ustrašeni milicajac puca u zrak, da bi ga potom netko kamenom udario u glavu i srušio na zemlju.<ref name="žurnal"/> == Reference == {{reflist}} == Literatura == * {{Cite book|last=Goldstein|first=Ivo|title=Hrvatska 1918-2008|year=2008|publisher=Europapress Holding, Novi Liber|location=Zagreb|isbn=978-953-300-096|ref=harv}} [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Raspad SFR Jugoslavije]] [[Kategorija:GNK Dinamo Zagreb]] [[Kategorija:Crvena zvezda]] [[Kategorija:1990.]] [[Kategorija:Historija Zagreba]] [[Kategorija:Fudbal u Jugoslaviji]] qrra25hjaity2msqcwxaurxgqri198o 0 1460234 42591909 42566464 2026-05-12T06:11:58Z Akul59 131397 zastava 42591909 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Vysoká nad Kysucou |originalni_naziv = Vysoká nad Kysucou |slika = COVID-19 Tree of Peace 02.jpg |opis_slike = |gradska_zastava = Vysoka nad kysucou-cadca-flag.svg |kraj = [[Žilinski kraj|Žilinski]] |okrug = [[Okrug Čadca|Čadca]] |nadm visina = 688<ref name="base_info">{{Cite web |title=Základná charakteristika |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_SK_WIN/om5001rr/v_om5001rr_00_00_00_sk |author=Statistički zavod Slovačke Republike (www.statistics.sk) |language=sk |website=www.statistics.sk |accessdate=2024-04-28}}</ref> |poštanski_kod = 023 55<ref name="base_info"/> |pozivni_broj = (+421) 41<ref name="base_info"/> |registarska_oznaka = CA |gšir = 49.3803 |gduž = 18.5482 }} '''Vysoká nad Kysucou''' je naseljeno mjesto u [[okrug Čadca|okrugu Čadca]], u [[Žilinski kraj|Žilinskom kraju]], [[Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline|Vysoká nad Kysucou}} * {{Zvanični veb-sajt}} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Čadca}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Okrug Čadca]] [[Kategorija:Žilinski kraj]] 74p397129fxul5katrql3d3bc1b5loa 0 1461031 42591904 42565760 2026-05-12T06:03:24Z Akul59 131397 zastava 42591904 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Predmier |originalni_naziv = Predmier |slika = Kostol sv Gála.jpg |opis_slike = Crkva |gradska_zastava = Predmier-bytca-flag.svg |kraj = [[Žilinski kraj|Žilinski]] |okrug = [[Okrug Bytča|Bytča]] |nadm visina = 300 |poštanski_kod = 013 51 |pozivni_broj = (+421) 41 |registarska_oznaka = BY |gšir = 49.198644 |gduž = 18.531875 }} '''Predmier''' ({{jez-svk|Predmier}}) je naseljeno mjesto u [[okrug Bytča|okrugu Bytča]], u [[Žilinski kraj|Žilinskom kraju]], [[Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Izvori == {{reflist|refs= <ref name="populacija">{{Cite web |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/pocet-obyvatelov/OK/SK0311/OB |title=Obyvatelia - Základné výsledky |language=sk |date= |website=www.scitanie.sk |publisher= Statistički zavod Republike Slovačke |accessdate=2024-04-03}}</ref> }} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline|Predmier, Bytča District}} * {{Zvanični veb-sajt}} {{sk}} * [http://www.e-obce.sk/ Krajevi i okruzi u Slovačkoj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208185426/http://www.e-obce.sk/ |date=2010-02-08 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Bytča}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Okrug Bytča]] [[Kategorija:Žilinski kraj]] cmiekwrlrxxhs33xhyojc2bldrrcheb 0 1461277 42591905 42566191 2026-05-12T06:05:15Z Akul59 131397 zastava 42591905 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Súľov-Hradná |originalni_naziv = Súľov-Hradná |slika = 013 52 Súľov-Hradná, Slovakia - panoramio (1).jpg |opis_slike = Súľov-Hradná |gradska_zastava = Sulov hradna-bytca-flag.svg |kraj = [[Žilinski kraj|Žilinski]] |okrug = [[Okrug Bytča|Bytča]] |nadm visina = 400 |poštanski_kod = 013 52 |pozivni_broj = (+421) 41 |registarska_oznaka = BY |gšir = 49.1650 |gduž = 18.5884 }} '''Súľov-Hradná''' ({{jez-svk|Súľov-Hradná}}) je naseljeno mjesto u [[okrug Bytča|okrugu Bytča]], u [[Žilinski kraj|Žilinskom kraju]], [[Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Izvori == {{reflist|refs= <ref name="populacija">{{Cite web |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/pocet-obyvatelov/OK/SK0311/OB |title=Obyvatelia - Základné výsledky |language=sk |date= |website=www.scitanie.sk |publisher= Statistički zavod Republike Slovačke |accessdate=2024-04-02}}</ref> }} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline|Súľov-Hradná}} * {{Zvanični veb-sajt}} {{sk}} * [http://www.e-obce.sk/ Krajevi i okruzi u Slovačkoj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208185426/http://www.e-obce.sk/ |date=2010-02-08 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Bytča}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Okrug Bytča]] [[Kategorija:Žilinski kraj]] te9pqdxmq3j02kh1c5hnf981bent5lg 0 1461428 42591907 42564770 2026-05-12T06:07:43Z Akul59 131397 zastava 42591907 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Hlboké nad Váhom |originalni_naziv = Hlboké nad Váhom |slika = Výhľad na Súľovské skaly - panoramio.jpg |opis_slike = |gradska_zastava = Hlboke nad vahom-bytca-flag.svg |kraj = [[Žilinski kraj|Žilinski]] |okrug = [[Okrug Bytča|Bytča]] |nadm visina = 347 |poštanski_kod = 014 01 |pozivni_broj = (+421) 41 |registarska_oznaka = BY |gšir = 49.2114 |gduž = 18.5933 }} '''Hlboké nad Váhom''' ({{jez-svk|Hlboké nad Váhom}}) je naseljeno mjesto u [[okrug Bytča|okrugu Bytča]], u [[Žilinski kraj|Žilinskom kraju]], [[Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Izvori == {{reflist|refs= <ref name="populacija">{{Cite web |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/pocet-obyvatelov/OK/SK0311/OB |title=Obyvatelia - Základné výsledky |language=sk |date= |website=www.scitanie.sk |publisher= Statistički zavod Republike Slovačke |accessdate=2024-04-12}}</ref> }} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline|Hlboké nad Váhom}} * {{Zvanični veb-sajt}} {{sk}} * [http://www.e-obce.sk/ Krajevi i okruzi u Slovačkoj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208185426/http://www.e-obce.sk/ |date=2010-02-08 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Bytča}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Okrug Bytča]] [[Kategorija:Žilinski kraj]] j77da7wdpb4jxno253i8ox2wbnklymm 0 1461429 42591906 42564908 2026-05-12T06:06:25Z Akul59 131397 zastava 42591906 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Hvozdnica |originalni_naziv = Hvozdnica |slika = Municipal office Hvozdnica.jpg |opis_slike = mjesna kancelarija |gradska_zastava = Hvozdnica-bytca-flag.svg |grb = Coat of Arms of Hvozdnica.svg |kraj = [[Žilinski kraj|Žilinski]] |okrug = [[Okrug Bytča|Bytča]] |nadm visina = 327 |poštanski_kod = 013 56 |pozivni_broj = (+421) 41 |registarska_oznaka = BY |gšir = 49.2100 |gduž = 18.4890 }} '''Hvozdnica''' ({{jez-svk|Hvozdnica}}) je naseljeno mjesto u [[okrug Bytča|okrugu Bytča]], u [[Žilinski kraj|Žilinskom kraju]], [[Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Izvori == {{reflist|refs= <ref name="populacija">{{Cite web |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/pocet-obyvatelov/OK/SK0311/OB |title=Obyvatelia - Základné výsledky |language=sk |date= |website=www.scitanie.sk |publisher= Statistički zavod Republike Slovačke |accessdate=2024-04-11}}</ref> }} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline|Hvozdnica}} * {{Zvanični veb-sajt}} {{sk}} * [http://www.e-obce.sk/ Krajevi i okruzi u Slovačkoj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208185426/http://www.e-obce.sk/ |date=2010-02-08 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Bytča}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Okrug Bytča]] [[Kategorija:Žilinski kraj]] k0qmm6ybuoqogvwwn1pub3nllzpozn8 0 1461630 42591908 42566681 2026-05-12T06:09:01Z Akul59 131397 zastava 42591908 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Slovačkoj |mesto = Štiavnik |originalni_naziv = Štiavnik |slika = Stiavnik z Doktorovca.jpg |opis_slike = Pogled na Štiavnik |gradska_zastava = Stiavnik-bytca-flag.svg |grb = Coat of Arms of Štiavnik.svg |kraj = [[Žilinski kraj|Žilinski]] |okrug = [[Okrug Bytča|Bytča]] |nadm visina = 387 |poštanski_kod = 013 55 |pozivni_broj = (+421) 41 |registarska_oznaka = BY |gšir = 49.243056 |gduž = 18.466389 }} '''Štiavnik''' ({{jez-svk|Štiavnik}}) je naseljeno mjesto u [[okrug Bytča|okrugu Bytča]], u [[Žilinski kraj|Žilinskom kraju]], [[Republika Slovačka]]. == Stanovništvo == {{SK|pop|y}} Prema podacima o broju stanovnika iz {{SK|y}}. godine naselje je imalo {{SK|p}} stanovnika.<ref name="SK-P"/> === Etnički sastav === {{SK|etno}} === Religija === {{SK|relig}} == Izvori == {{reflist|refs= <ref name="populacija">{{Cite web |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/pocet-obyvatelov/OK/SK0311/OB |title=Obyvatelia - Základné výsledky |language=sk |date= |website=www.scitanie.sk |publisher= Statistički zavod Republike Slovačke |accessdate=2024-03-28}}</ref> }} == Vanjske veze == * {{Commons category-inline|Štiavnik, Bytča District}} * {{Zvanični veb-sajt}} {{sk}} * [http://www.e-obce.sk/ Krajevi i okruzi u Slovačkoj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208185426/http://www.e-obce.sk/ |date=2010-02-08 }} {{sk}} {{klica-selo-Slovačka}} {{Okrug Bytča}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Okrug Bytča]] [[Kategorija:Žilinski kraj]] gaoyrluzhguvrt17dtuzx95naymsjzz 0 1471827 42591837 42582342 2026-05-11T17:45:37Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:Fudbalske utakmice u Zagrebu]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591837 wikitext text/x-wiki {{Infookvir nogometna utakmica | ime = Nogometna utakmica HAŠK – Northern University | slika = | natjecanje = prijateljska utakmica | momčad1 = [[NK HAŠK|HAŠK]] | momčad1-država = [[Datoteka:Flag of Croatia-Slavonia with CoA.svg|20px]] | momčad1-rezultat = 1 | momčad2 = Northern University | momčad2-država = [[Datoteka:Flag of England.svg|20px]] | momčad2-rezultat = 0 | detalji = strijelac: 1:0 Janko Justin (42) | datum = [[24. ožujka]] [[1913.]] | stadion = [[Stadion Maksimir|Igralište HAŠK-a]] | grad = [[Zagreb]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1a-naslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1b-naslov = | sudac = | gledatelji = 5000 | vrijeme = Težak teren nakon kiše | prije = | poslije = }} '''Nogometna utakmica HAŠK - Northern University''' odigrana je u [[Zagreb]]u [[24. ožujka]] [[1913.]] godine na [[Stadion Maksimir|Igralištu HAŠK-a]]. Utakmica je poznata po prvom gostovanju [[Engleska|engleske]] nogometne momčadi u [[Zagreb]]u. Engleska momčad sjevernih sveučilišta prije gostovanja u Zagrebu pobijedila je suparničke momčadi u [[Berlin]]u, [[Prag]]u i [[Budimpešta|Budimpešti]]. [[NK HAŠK|HAŠK]] je ostvario svoju najveću međunarodnu pobjedu (1:0) prije [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]]. ==Utakmica== Za utakmicu je vladalo veliko zanimanje i veselje. Zagreb je u to vrijeme imao 80.000 stanovnika, a na Igralištu HAŠK-a okupilo se 5000 gledatelja. Jedini pogodak na utakmici postigao je u 42. minuti [[Janko Justin]] <ref>[[Antun Škrtić]], H.A.Š.K. 1903-1993 – HRVATSKI AKADEMSKI ŠPORTSKI KLUB, Zagreb, 1993., {{ISBN|953-96001-0-3}}, str. 43</ref> (prema nekim izvorima <ref>[[Zvonimir Magdić]], ''Legende zagrebačkog nogometa'', Zagreb, 1996., {{ISBN|953-96851-0-9}} str. 168</ref> [[Dragan Kastl]]). Engleska momčad je tijekom utakmice bila premoćna, no obrana HAŠK-a je bila požrtvovna i uzorita. [[Nogometni vratar|Vratar]] [[Vladimir Šuput]] je obranio 30 udaraca u okvir vratiju. ==Sastavi momčadi== * '''HAŠK''': [[Vladimir Šuput]], [[Hugo Kuderna]], [[Ivan Banfić]], [[Oto Behrman]], [[Ivo Lipovšćak]], [[Leo Gollob]], [[Mihajlo Mujdrica]], [[Dragan Kastl]], [[Dragutin Štancl]], [[Janko Justin]], [[Tomo Hombauer]] * '''Northern University''': ? ==Zanimljivo== Sutradan je momčad HAŠK-a odigrala utakmicu protiv [[split]]skog [[HNK Hajduk Split|Hajduka]]. Umorni igrači od utakmice s englezima izgubili su od splićana s 0:1. Englezi, koji su promatrali tu utakmicu bili su iznenađeni da u [[Trojedna Kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija|Hrvatskoj]] postoje i jači klubovi od HAŠK-a. ==Izvori== {{Izvori}} * [[Roman Garber]], ur., Zlatni jubilej ZNS: 1919. – 1969., Zagreb: Zagrebački nogometni savez, [1969.], str. 144 [[Kategorija:Fudbalske utakmice|1913]] [[Kategorija:HAŠK]] hjrrsvah79twepems097d0oysgr917m 42591839 42591837 2026-05-11T17:46:33Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Fudbalska utakmica HAŠK – Northern University]] na [[HAŠK – Northern University (prijateljska utakmica, 1913)]] 42591837 wikitext text/x-wiki {{Infookvir nogometna utakmica | ime = Nogometna utakmica HAŠK – Northern University | slika = | natjecanje = prijateljska utakmica | momčad1 = [[NK HAŠK|HAŠK]] | momčad1-država = [[Datoteka:Flag of Croatia-Slavonia with CoA.svg|20px]] | momčad1-rezultat = 1 | momčad2 = Northern University | momčad2-država = [[Datoteka:Flag of England.svg|20px]] | momčad2-rezultat = 0 | detalji = strijelac: 1:0 Janko Justin (42) | datum = [[24. ožujka]] [[1913.]] | stadion = [[Stadion Maksimir|Igralište HAŠK-a]] | grad = [[Zagreb]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1a-naslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1b-naslov = | sudac = | gledatelji = 5000 | vrijeme = Težak teren nakon kiše | prije = | poslije = }} '''Nogometna utakmica HAŠK - Northern University''' odigrana je u [[Zagreb]]u [[24. ožujka]] [[1913.]] godine na [[Stadion Maksimir|Igralištu HAŠK-a]]. Utakmica je poznata po prvom gostovanju [[Engleska|engleske]] nogometne momčadi u [[Zagreb]]u. Engleska momčad sjevernih sveučilišta prije gostovanja u Zagrebu pobijedila je suparničke momčadi u [[Berlin]]u, [[Prag]]u i [[Budimpešta|Budimpešti]]. [[NK HAŠK|HAŠK]] je ostvario svoju najveću međunarodnu pobjedu (1:0) prije [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]]. ==Utakmica== Za utakmicu je vladalo veliko zanimanje i veselje. Zagreb je u to vrijeme imao 80.000 stanovnika, a na Igralištu HAŠK-a okupilo se 5000 gledatelja. Jedini pogodak na utakmici postigao je u 42. minuti [[Janko Justin]] <ref>[[Antun Škrtić]], H.A.Š.K. 1903-1993 – HRVATSKI AKADEMSKI ŠPORTSKI KLUB, Zagreb, 1993., {{ISBN|953-96001-0-3}}, str. 43</ref> (prema nekim izvorima <ref>[[Zvonimir Magdić]], ''Legende zagrebačkog nogometa'', Zagreb, 1996., {{ISBN|953-96851-0-9}} str. 168</ref> [[Dragan Kastl]]). Engleska momčad je tijekom utakmice bila premoćna, no obrana HAŠK-a je bila požrtvovna i uzorita. [[Nogometni vratar|Vratar]] [[Vladimir Šuput]] je obranio 30 udaraca u okvir vratiju. ==Sastavi momčadi== * '''HAŠK''': [[Vladimir Šuput]], [[Hugo Kuderna]], [[Ivan Banfić]], [[Oto Behrman]], [[Ivo Lipovšćak]], [[Leo Gollob]], [[Mihajlo Mujdrica]], [[Dragan Kastl]], [[Dragutin Štancl]], [[Janko Justin]], [[Tomo Hombauer]] * '''Northern University''': ? ==Zanimljivo== Sutradan je momčad HAŠK-a odigrala utakmicu protiv [[split]]skog [[HNK Hajduk Split|Hajduka]]. Umorni igrači od utakmice s englezima izgubili su od splićana s 0:1. Englezi, koji su promatrali tu utakmicu bili su iznenađeni da u [[Trojedna Kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija|Hrvatskoj]] postoje i jači klubovi od HAŠK-a. ==Izvori== {{Izvori}} * [[Roman Garber]], ur., Zlatni jubilej ZNS: 1919. – 1969., Zagreb: Zagrebački nogometni savez, [1969.], str. 144 [[Kategorija:Fudbalske utakmice|1913]] [[Kategorija:HAŠK]] hjrrsvah79twepems097d0oysgr917m 1 1477038 42591841 42347421 2026-05-11T17:46:33Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Razgovor:Fudbalska utakmica HAŠK – Northern University]] na [[Razgovor:HAŠK – Northern University (prijateljska utakmica, 1913)]] 5638231 wikitext text/x-wiki {{razgovor zaglavlje}} hw594haz91q2xnj4zg0tepef6uvwqr7 0 1479694 42591916 42588613 2026-05-12T08:38:50Z Stefanguzvica 88249 42591916 wikitext text/x-wiki {{Heroj M |didaskalija=Pavle Bastajić | slika = Pavle Bastajić.png | opis_slike=Pavle Bastajić, fotografija nastala u Beču 1924. godine | datum_rođenja =[[12. maja]] [[1890]]. | mesto_rođenja =[[Perna (Topusko)|Perna]] kraj [[Karlovac|Karlovca]] | država_rođenja ={{zastava|Austrougarska}} | datum_smrti = oko [[24. oktobra]] [[1941]]. ('''51''' god.) | mesto_smrti =[[Jasenovac]] | država_smrti ={{zas|NDH}} [[Nezavisna država Hrvatska]] |profesija=profesionalni revolucionar, [[SSSR|sovjetski]] obaveštajac |KPJ=[[1919]]. }} '''Pavle Bastajić''' ([[Perna (Topusko)|Perna]] kraj [[Karlovac|Karlovca]], 12. maja 1890 – [[Jasenovac]], oko 24. oktobra 1941), jugoslovenski revolucionar, komunistički aktivist i sovjetski obaveštajac. Bio je učesnik revolucionarnog studentskog pokreta na [[Univerzitet u Zagrebu|Zagrebačkom sveučilištu]] i atentata na [[Slavko Cuvaj|bana Cuvaja]] [[1912]]. godine, dobrovoljac u srpskoj vojsci u Balkanskim ratovima i Prvom svetskom ratu, te komunistički revolucionar i saradnik sovjetske obaveštajne službe od sredine 1920-ih. == Biografija == Rođen je 12. maja 1890. godine u selu Perna, u okolini Karlovca. Po nacionalnosti je bio Srbin. Oca Stanka, iz sela [[Prkos Lasinjski]], koji je bio seljak, nije se sećao, jer je umro nedugo nakon Pavlovog rođenja. Majka Marija (rođ. Dedić) bila je domaćica.<ref name="ekultura"/> Majka i Pavle su, posle smrti oca, odrastali u siromaštvu u selu [[Perna (Topusko)|Perna]], ali je seoski sveštenik primetio da se radi o pametnom dečaku i odlučio da mu pomogne. Nakon završena četiri razreda osnovne škole, sveštenik je malom Pavlu obezbedio stipendiju i upis u [[Karlovačka gimnazija|Karlovačku gimnaziju]]. Njegova majka se nadala da će, nakon završene gimnazije, upisati i bogosloviju, ali Pavla to nije zanimalo. Od [[1902]]. do [[1910]]. pohađa gimnaziju, a [[1911]]. maturira.<ref name="rkman1">[https://casopis.skd-prosvjeta.hr/od-crne-ruke-do-komunisticke-partije/ Dušan T. Rkman, "Pavle Bastajić Paja – životni put jednog revolucionara (1): Od Crne ruke do Komunističke partije", ''Prosvjeta'' br. 136 (mart 2017).]</ref> Kao gimnazijalac u [[Sremski Karlovci|Sremskim Karlovcima]] prihvata ideje [[Svetozar Marković|Svetozara Markovića]], [[Vaso Pelagić|Vase Pelagića]] i ruskih revolucionarnih demokrata i anarhista.<ref name="krlezijana">[http://krlezijana.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1281 Pavle Bastajić] (enciklopedija Krležijana)</ref> Posle završene srednje škole, upisao je studije prava u [[Zagreb|Zagrebu]]. === Od nacionalnog do socijalnog revolucionara === Od mladosti je pripadao revolucionarno-nacionalističkom pokretu jugoslovenske omladine u Austro-Ugarskoj. Zajedno sa drugim pripadnicima revolucionarne omladine, učestvovao je u pripremi atentata na bana Cuvaja 1912. godine. Bio je poznanik atentatora [[Luka Jukić|Luke Jukića]]. U aprilu 1912. godine, Bastajić putuje u Beograd zajedno sa Jukićem i Oskarom Tartagliom. Na večeri u beogradskom hotelu "Moskva", trojac upoznaje [[Dragutin Dimitrijević Apis|Dragutina Dimitrijevića Apisa]] i [[Vojislav Tankosić|Voju Tankosića]]. Tih dana su Bastajić i Tartaglia položili zakletvu i postali članovi tajne organizacije [[Crna ruka|Ujedinjenje ili smrt]]. Od Tankosića su dobili bombe i revolver, koju su dali Jukiću, koji je odlučio da izvrši atentat.{{sfn|Horvat|2006|pp=150, 153}} Bastajić je kasnije izjavio, "Da nam je Apis rekao skačite u vodu, odmah bismo to učinili".{{sfn|Dedijer|1966|p=443}} Tri dana pred neuspešan atentat, 5. juna 1912. godine, Bastajić se na savet prijatelja, jer ih je policija već pratila, sklonio u Beograd, ali tek nakon što je predao bombe Jukiću.<ref name="rkman1"/>{{sfn|Dedijer|1966|p=444}} Tokom boravka u Beogradu, Bastajić se družio sa [[Tin Ujević|Tinom Ujevićem]], kao i sa Valerijanom i Milanom Pribićevićem, braćom [[Svetozar Pribićević|Svetozara Pribićevića]]. Kada su saznali da atentat nije uspeo, Bastajić je izjavio da će sam izvršiti atentat, i u tu svrhu dobio bombu i kavalerijski revolver od Milana Pribićevića. Međutim, taj plan nikada nije sproveden u delo.{{sfn|Horvat|2006|pp=156–159}} [[Datoteka:Beograd - Hotel Moskva (30011861277).jpg|thumb|350px|Hotel Moskva u Beogradu, gde se Bastajić prvi put sastao sa crnorukcima, a potom nalazio i sa Tinom Ujevićem i braćom Pribićević.]] Bastajić učestvuje kao dobrovoljac u [[Prvi balkanski rat|Prvom balkanskom ratu]], gde se bori u četi [[Vojvoda Vuk|Vojvode Vuka]] i ranjen je u glavu. Tada se proširila netačna vest da je poginuo, i njegov prijatelj Tin Ujević napisao mu je nekrolog.<ref name="rkman1"/><ref>Tin Ujević, "Slava našim mrtvima!" u Tin Ujević, ''Sabrana djela, svezak deseti: Eseji, rasprave, članci III: o politici, o ekonomiji, o sociologiji'' (Zagreb: Znanje, 1966), 83–85.</ref> Posle završetka rata odlazi u [[Lausanne|Lozanu]], gde upisuje studije sociologije i povezuje se sa [[Vladimir Gaćinović|Vladimirom Gaćinovićem]] i [[Mustafa Golubić|Mustafom Golubićem]], te postaje i član [[Mlada Bosna|Mlade Bosne]]. Bio je upućen u planove Golubića i Gaćinovića da ubiju ili [[Oskar Potiorek|Poćoreka]] ili Franca Ferdinanda.<ref>Vladimir Martelanc, ''Članki in pisma'', ur. Ravel Kodrič (Ljubljana: cf, 2023), 368.</ref> Sam Bastajić nije učestvovao na sastanku u [[Toulouse|Tuluzu]] početkom [[1914]]. godine na kom je donešena odluka da se izvrši atentat na Poćoreka (kasnije preinačena u atentat na Ferdinanda), jer se tad nalazio u [[Pariz|Parizu]], a kao siromašni student nije mogao da priušti putovanje iz Pariza u Tuluz. Međutim, bio je potpuno upućen u planove i saglasan sa njima.{{sfn|Dedijer|1966|pp=467–469}} Po tvrdnjama Bastajića, sam Gaćinović je tog proleća u Parizu počeo ozbiljno da se premišlja oko svrsishodnosti atentata, o čemu mu je više puta govorio, ali su događaji već išli svojim tokom bez njegovog upliva. Za ubistvo nadvojvode njih dvojica su saznali dok su pili kafu posle ručka u pariškom kafeu ''Panteon''.{{sfn|Dedijer|1966|pp=522–523}} Čim je izbio [[Prvi svetski rat]], Bastajić je stupio u srpsku vojsku kao dobrovoljac. Bio je jedan od [[1300 kaplara]].<ref name="jakšić">[https://znaci.org/00003/727.pdf Pavle Jakšić, ''Nad uspomenama'', tom prvi (Beograd: Rad, 1990), 81–82.]</ref> Nakon okupacije Srbije i [[Albanska golgota|prelaska preko Albanije]], Bastajić je preko [[Krf|Krfa]] i Italije dospeo nazad u Lozanu, gde je nastavio studije sociologije.<ref name="gužvica">[https://magazinplus.eu/sest-mladobosanaca-koji-su-postali-komunisti/ Stefan Gužvica, "Šest Mladobosanaca koji su postali komunisti (I deo)", ''Magazin Plus'', 29.6.2024.]</ref> Bio je stipendista engleskog fonda kojim je rukovodio [[Jovan Cvijić]].<ref>[https://www.google.ru/books/edition/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81_27_1/ Momčilo Mitrović, "Organizacije jugoslovenskih studenata u Švajcarskoj 1917. godine", ''Istorijski časopis'' 27 (1980), 214, 216.]</ref> Rat ga je dodatno radikalizovao ka [[Ljevica|levici]] jer je svedočio mnogim brutalnostima i iživljavanju oficira i četničkih vođa nad običnim vojnicima.<ref>Ljubo Leontić, "O Jugoslovenskom odboru u Londonu", ''Starine'', knjiga 50 (Zagreb: Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti, 1960), 31–32.</ref> Kao student u Švajcarskoj [[1916]]. prisustvuje [[Vladimir Iljič Lenjin|Lenjinovim]] predavanjima i lično ga upoznaje.<ref name="rkman2">[https://casopis.skd-prosvjeta.hr/od-komunisticke-partije-do-ustaskog-zatvora/ Dušan T. Rkman, "Pavle Bastajić Paja – životni put jednog revolucionara (2): Od Komunističke partije do ustaškog zatvora", ''Prosvjeta'' br. 137 (jun 2017).]</ref> [[1917]]. godine, Bastajić je već na [[Socijalizam|socijalističkim]], [[Republikanizam|republikanskim]] i [[Jugoslavenstvo|jugoslovenskim]] unitarističkim pozicijama. Bio je blizak i [[Anarhizam|anarhizmu]] te je bio veliki poštovalac [[Mihail Bakunjin|Bakunjina]].{{sfn|Stilinović|1969|p=81}} Aktivno se uključio u rad Studentskog udruženja "Vila" u Lozani i u njegovo ime je uputio pozdrav [[Februarska revolucija|Februarskoj revoluciji]] u Rusiji.{{sfn|Hrabak|1988|p=41}} Još uvek je bio povezan sa Mustafom Golubićem i Crnom rukom, te pomno pratio [[Solunski proces]].{{sfn|Stilinović|1969|p=80}} Iste godine je, po sopstvenim tvrdnjama, bio sa Vladimirom Gaćinovićem na njegovoj samrtnoj postelji, a već [[1918]]. godine ističe se kao jedan od glavnih švajcarskih socijalista koji vode agitaciju protiv srpske vlade i [[Jugoslavenski odbor|Jugoslovenskog odbora]], te osniva novo, radikalno studentsko udruženje "Gaćinović".{{sfn|Hrabak|1988|pp=50–51}} U leto 1918. godine javno istupa među studentima u Švajcarskoj kao jedan od glavnih pristaša jugoslovenskog federalizma.{{sfn|Hrabak|1988|pp=60–61}} Nakon što je diplomirao sociologiju u Lozani, zbog revolucionarne komunističke delatnosti švajcarska policija ga je proterala u Austriju.<ref name="rkman1"/><ref name="hbl">[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1423 Pavle Bastajić] (Hrvatski biografski leksikon)</ref> === Komunista u Beču === Od [[1920]]. godine, Bastajić se nalazio u [[Beč|Beču]] kao politički emigrant i profesionalni revolucionar. Radio je u Klubu jugoslovenskih studenata marksista i postao član [[KPJ]]. Njegov partijski drug, [[Marijan Stilinović]], ovako ga je opisao u bečkim godinama: [[Datoteka:Alserhof.jpg|thumb|250px|Kafana Alserhof na uglu Alser Straße i Skodagasse, jedno od glavnih mesta okupljanja jugoslovenskog Kluba studenata marksista u Beču.]] {{citat|A Pavle Bastajić, pijući polako crnu kavu, pali jednu cigaretu na drugu; iz džepa mu viri svezak Bakunjina na francuskom jeziku od kojeg se nikada ne odvaja. Odobrava Mustafi glavom i smije se onim svojim prodornim vranim očima. Tamnoput, jake vilice, isturenih jabučica, suh, koščat, s širokim patkastim nosom, crne kovrčave kose počešljane na razdjeljak, u crnom izlizanom odijelu koje ima već onaj tamni sjaj iznošenih godina, kordunaš iz Perne koji je učio bogosloviju u Sremskim Karlovcima, studirao pravo u Zagrebu, komitovao za vrijeme balkanskih ratova i za vrijeme prvog svjetskog rata u Srbiji, povezan sa Solunskim procesom, emigrant u Francuskoj i Švicarskoj iz koje ga protjeruju, prijatelj mnogih anarhista — taj rođeni revolucionar i vječiti konspirator, sav potamni u licu mržnjom kad se spomene [[Aleksandar I Karađorđević|Aleksandrovo]] ime: crne jake obrve kao da su se spojile u jednu debelu crnu liniju, bijeli zubi blistaju, a fascinantne oči kao da gore plamenom osvete.{{sfn|Stilinović|1969|p=81}}}} Prema [[Moni Levi|Solomonu Leviju]], Bastajić je živeo dosta bedno, hraneći se hlebom i konjskim kobasicama, te je bio potpuno posvećen propagandnom radu. Od boljševika, najviše je poštovao [[Lav Trocki|Lava Trockog]], i u startu nije voleo [[Josif Staljin|Staljina]]. Međutim, i u svojim komunističkim danima još uvek je čitao anarhističku literaturu, ne samo Bakunjina, nego i [[Petar Kropotkin|Kropotkina]], kao i ruske [[Populizam|narodnjačke mislioce]] poput Hercena i Černiševskog.<ref>Moni Levi, ''Doživljaji i susreti na stazama revolucije'' (Sarajevo: Svjetlost, 1982), 38–39.</ref> U Beču tada živi i njegov raniji poznanik Mustafa Golubić, koji takođe postaje komunista, i u ovom periodu njih dvojica postaju najbliži prijatelji. [[1924]]. godine, na poziv [[Henri Barbusse|Anrija Barbisa]], Bastajić i Golubić putuju u Pariz, gde istupaju na antiratnim mitinzima i skupovima posvećenim desetogodišnjici izbijanja Prvog svetskog rata. Po povratku u Beč, zajedno sa [[Dimitar Vlahov|Dimitrom Vlahovim]] uređuju međunarodni časopis ''La Fédération balkanique''. Po rečima sovjetskog istoričara Vladimira Turoka-Popova, koji ih je lično poznavao, Bastajić i Golubić su u časopisu raskrinkavali "podlu antinacionalnu ulogu vladajuće srpske buržoazije i kraljevskog dvora [[Karađorđevići|Karađorđevića]]".<ref>[https://inslav.ru/sites/default/files/editions/1966_mezhdunarodnye_otnoshenija_v_centraljnoj_i_vostochnoj_evrope.pdf Владимир Михайлович Турок, "Мое знакомство с революционерами и цареубийцами", u В. Д. Королюк (ur.), ''Международные отношения в Центральной и Восточной Европе и их историография'' (Москва: Наука, 1966), 168–169.]</ref> Potkraj 1924. godine, [[Miroslav Krleža]] je upoznao Bastajića za boravka u Beču, i pružio mu utočište na nekoliko dana, budući da je Bastajića tada progonila austrijska policija.<ref name="krlezijana"/> Bastajić je [[1926]]. godine bio jedan od pokretača i urednika komunističkih novina [[Srp i čekić (novine)|Srp i čekić]].<ref>Ubavka Vujošević, Branislav Gligorijević (ur.), ''Treći kongres KPJ, 17-22. maj 1926. Plenarne sednice CK KPJ, maj-septembar 1926.'' (Beograd: Izdavački centar Komunist, 1986), 485. </ref> === Sovjetski obaveštajac === [[Datoteka:La Federation balkanique.jpg|thumb|250px|Naslovna stranica lista ''La Fédération balkanique'' iz [[1929]]. godine.]] Oko [[1923]]. godine, Pavle Bastajić i Mustafa Golubić su, preko sovjetske ambasade u Beču, postali agenti INO GPU, odnosno Inostranog odeljenja Državne političke uprave [[NKVD|Narodnog komesarijata unutrašnjih dela SSSR]].<ref name="gužvica"/> 1924. su, po svemu sudeći na svoju ruku, planirali atentat na kralja Aleksandra, što je obustavljeno nakon intervencije Centralnog komiteta [[Savez komunističke omladine Jugoslavije|SKOJ]]-a, koji im je objasnio da se komunisti protive [[Terorizam|individualnom teroru]].<ref name="gužvica"/>{{sfn|Stilinović|1969|pp=113–114}} O njihovim planovima je, preko dvojice zavrbovanih komunističkih omladinaca, bila obaveštena i jugoslovenska policija.<ref>[https://fedorabg.bg.ac.rs/fedora/get/o:32920/bdef:Content/get Rastko Lompar, Antikomunizam u Kraljevini Jugoslaviji, 1934–1941. (Univerzitet u Beogradu, doktorska disertacija), 79–80.]</ref> Početkom [[1927]]. godine, policija u Beču hapsi Bastajića i drži ga u pritvoru bez suđenja šest nedelja.<ref>"Wieder ein Uinlrechtsbruch der Polizei", ''Der Abend'' god. 13, br. 54, 7. marta 1927, 1–2.</ref> Nakon toga, Bastajić prelazi iz Beča u [[Berlin]], gde postaje član [[Komunistička partija Njemačke|Komunističke partije Nemačke]]. Učestvuje u radu jugoslovenske partijske ćelije u kojoj su bili još i [[Oto Bihalji Merin]], [[Pavle Bihali]], [[Momčilo Đorđević]] i [[Lavoslav Kraus]]. Radio je sa "nacionalno-revolucionarnim" organizacijama kao što je levičarska [[Unutrašnja makedonska revolucionarna organizacija (ujedinjena)|VMRO (ujedinjena)]], i na svoje drugove je i tada ostavljao utisak čoveka koji je "više anarhista nego komunista".<ref>Lavoslav Kraus, ''Susreti i sudbine: Sjećanja iz jednog aktivnog života'' (Osijek: Glas Slavonije, 1973), 197–201.</ref> Bio je povezan sa antikolonijalnom Ligom protiv imperijalizma, organizovanom od strane [[Kominterna|Komunističke internacionale]], i sarađivao sa hrvatskim nacionalistima koje je pokušavao da odvoji od [[Ustaše|ustaškog pokreta]].<ref name="gužvica"/> Njegov boravak u Berlinu je navodno na kratko prekinut [[1927]]. godine, da bi otišao u [[Moskva|Moskvu]], gde je završio obaveštajni kurs.<ref name="radanović">[https://www.jevrejskadigitalnabiblioteka.rs/bitstream/handle/123456789/211/JIM0909MILANRADANOVICDIDADEMAJO.pdf?sequence=1&isAllowed=y Milan Radanović, "Dida De Majo (1906-1964): Biografija", ''Zbornik Jevrejskog istorijskog muzeja'' 9/2009, 422.]</ref> Oko [[1930]]. godine, Bastajić se seli u Pariz, gde radi sa [[Veselin Masleša|Veselinom Maslešom]] i nastavlja aktivnosti po obaveštajnoj liniji i liniji saradnje sa "nacionalnim revolucionarima" koji simpatišu komunizam. U Francuskoj pravi svoju mrežu obaveštajaca od jugoslovenskih emigranata-komunista.<ref name="radanović"/> Poznato je da se u njegovoj obaveštajnoj mreži nalazila i [[Švicarska|švajcarska]] komunistkinja i špijunka Renata Steiner, koja će se kasnije infiltrirati u redove [[Trockizam|trockista]].{{sfn|Serge|1952|p=32}} Po obaveštajnoj liniji je obišao ceo Mediteran, od [[Španija|Španije]] do [[Turska|Turske]]. Početkom tridesetih je u Parizu održavao kontakte komunista sa Svetozarom Pribićevićem.<ref name="rkman2"/> U leto [[1937]]. godine, Bastajić donosi odluku da raskine sa KPJ i prestane da radi za NKVD zbog [[Velika čistka|Velike čistke]]. Preko Ignaca Rajsa, još jednog komunističkog obaveštajca koji je te godine raskinuo sa komunizmom zbog čistki, Bastajić okušava da stupi u kontakt sa Trockijevim sinom [[Lev Sedov|Levom Sedovom]] i [[Victor Serge|Viktorom Seržom]]. Serž je poznavao Bastajića još iz Beča, ali su i on i Sedov odbili da se nađu sa njime, jer nisu verovali da ne pokušava da stupi u kontakt sa njima po nalogu sovjetske službe.{{sfn|Serge|1952|pp=30–31}}<ref>Elisabeth K. Poretsky, ''Our Own People: A Memoir of 'Ignace Reiss' and His Friends'' (Ann Arbor: University o Michigan Press, 1970), 218.</ref> Međutim, u to vreme, sovjetske obaveštajne strukture već su bile upoznate sa Bastajićevim raskidom sa partijom. [[Ivan Kralj]] je dobio naređenje da ubije Pavla Bastajića, ali se Bastajić obratio za pomoć svom starom prijatelju iz Beča, [[Labud Kusovac|Labudu Kusovcu]]. Kusovac se zatim obratio [[Josip Broz Tito|Josipu Brozu Titu]], de facto prvom čoveku KPJ u Parizu u tom trenutku. Tito je ubedio Kralja da odustane od pokušaja ubistva Bastajića, pod izgovorom da ubistvo među komunističkom emigracijom može privući nepotrebnu pažnju policije i rezultirati masovnim hapšenjima i proterivanjima Jugoslovena iz Pariza.<ref>[https://znaci.org/00002/Guzvica_Komunisticka_partija_Jugoslavije_drugi_print.pdf Stefan Gužvica, ''Prije Tita: Frakcijske borbe u Komunističkoj partiji Jugoslavije 1936-1940.'' (Zagreb: Srednja Europa, 2020), 68.]</ref> U jesen [[1939]]. godine,<ref name="jakšić"/> Bastajić odlučuje da se vrati u Jugoslaviju. Obraća se predsedniku jugoslovenske vlade, svom nekadašnjem kolegi sa studija u Švajcarskoj [[Dragiša Cvetković|Dragiši Cvetkoviću]], da mu dopusti povratak u zemlju, nakon čega se uspeva vratiti.<ref name="krlezijana"/> === Povratak u Jugoslaviju i smrt === {{main|Stradanje stanovnika sela Prkos}} [[Datoteka:Bastajić karton.jpg|thumb|300px|Policijski karton Pavla Bastajića iz januara 1940. godine, kada je uhapšen po povratku u rodni kraj.]] Bastajić se krajem [[1939]]. godine vratio u rodni kraj na [[Kordun|Kordunu]], gde je uhapšen i potom bio pod stalnim nadzorom policije. Boravio je u rodnoj Perni i u [[Topusko|Topuskom]]. Povezao se sa članovima KPJ u tom kraju, iako sam nije bio politički aktivan. Rođacima, koji su postali komunisti i kojima je verovao, u poverenju je kritički pričao o Staljinu, iako je hvalio Lenjina i Trockog i izričito govorio o ispravnosti marksizma i uspesima Sovjetskog Saveza. KPJ je savetovala da ga članovi partije ne uvlače u zajedničke akcije, ali nije ih podsticala da ga [[Ostrakizam|ostrakizuju]].<ref name="rkman1"/> Izdržavao se od finansijske pomoći starih prijatelja i držanja časova francuskog jezika.<ref name="rkman2"/> U oktobru [[1940]]. godine posećuje starog partijskog druga, koji je takođe zapao u nemilost, Miroslava Krležu, u Zagrebu. Tamo mu je čitavu noć pričao pojedinosti o svom radu kao "egzekutora", o metodima delovanja staljinističke tajne policije, o odnosima unutar Kominterne te o strahovitim čistkama. Krleža je rekao da "da jezovitije priče nije nikad čuo". Krleža je nakon toga zaključio da ga je "Bastajićev slučaj samo učvrstio u njegovim podacima za koje je već znao iz štampe, ali da je istina za koju je on tada znao ili pretpostavljao poslije Bastajićevih svjedočanstava bila još strašnija nego što je mogao pretpostaviti".<ref>[https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Ivan%20Ocak/Krleza%20-%20Partija%20(183)/Krleza%20-%20Partija%20-%20Ivan%20Ocak.pdf Ivan Očak, ''Krleža – Partija (Miroslav Krleža u radničkom i komunističkom pokretu 1917–1941)'' (Zagreb: Spektar, 1982), 260–261.]</ref> Krleža je kasnije, u svojim ''Marginalijama'' o Bastajiću napisao: {{citat|Proveo je kod mene jednu mračnu noć, moglo bi se reći nezaboravnu. Kalvarija njegove karijere. To su te glave, skinute s turskog kolca, melankolični balkanski mentaliteti, zapravo bezazlene sentimentalne naravi, koje preuzimaju na sebe da nose križ u ime takozvanog „društvenog ideala”. Uvijek spremni da se žrtvuju, violentni mladići, postaju heroji, nosioci uloga u svakome slučaju tragičnih. Bavio se likvidacijama, političkim likvidacijama u ime viših interesa po direktivama ruskih vlasti. Slomio se negda u Belgiji, točno se ne sjećam, godine 1931. ili 1932. Likvidirali su tamo jedno lice, o kome je, prikupivši egzaktne podatke, stekao svoje nepokolebljivo uvjerenje, da su pretpostavke za likvidaciju toga čovjeka bile krive ili da je likvidiran nevin. Odbio je da dalje vrši tu ulogu i živčano potpuno podrovan, proveo godinu dana po ruskim sanatorijima. Osposobljen za daljnje vršenje dužnosti, vraća se na posao u Europu, našao se u otvorenoj insubordinaciji: odbio je da se dalje bavi tim poslom i tako se pretvorio u dezertera.{{sfn|Rašeta|2019|p=6}}}} Nakon izbijanja rata i uspostave NDH, Pavle Bastajić i mnogi stanovnici sela Prkos su pomagali KPJ i pripreme za ustanak na Kordunu.<ref name="Baić">[https://www.znaci.org/00001/142_46.pdf Dušan Baić, ''Kotar Vrginmost u NOB'' (Beograd: Vojna štamparija, 1980), 760.] </ref> Već u maju [[1941]]. godine, Bastajića su ustaše hapsile dvaput. Prvi put je uhapšen u Zagrebu [[4. maja]] i izgnan iz grada. Drugi put je uhapšen u Topuskom [[27. maja]] i otpremljen u Zagreb, gde je četiri meseca držan u zatvoru u Petrinjskoj ulici. Prema ustaškim dokumentima, [[24. oktobra]] 1941. godine, odveli su ga u [[logor Jasenovac]], gde je ubijen.<ref name="ekultura">[https://ekultura.hr/items/1878626 Bastajić, Pavao, 12.5.1890. Policijski karton. ''Ekultura.hr'']</ref> Međutim, porodica je smatrala da je najverovatnije likvidiran već na putu do Jasenovca, jer se niko od preživelih logoraša nije sećao Bastajića u Jasenovcu.<ref name="rkman2"/> [[1968]]. godine, u selu Prkos Lasinjski je podignuta bista Pavlu Bastajiću.<ref>"Na Kordunu otkrivena bista Pavla Bastajića", ''Politika'' god. LXV, br. 19627, 27. maja 1968, 8.</ref> == Reference == {{reflist|2}} === Literatura === * {{cite book |last1=Dedijer|first1=Vladimir|title=Sarajevo 1914.|date=1966|publisher=Prosveta|location=Beograd|url=https://rizospastis.memoryoftheworld.org/Vladimir%20Dedijer/Sarajevo%201914_%20(5)/Sarajevo%201914_%20-%20Vladimir%20Dedijer.pdf|ref=harv}} * {{cite book |last1=Horvat|first1=Josip|title=Pobuna omladine 1911–1914.|date=2006|publisher=SKD Prosvjeta, Gordogan|location=Zagreb|ref=harv}} * {{cite journal |last1=Hrabak|first1=Bogumil|title=Jugosloveni u Švajcarskoj 1915–1918.|journal=Istorijski zapisi |date=1988|volume=56 |issue=3–4 |pages=11–127|url=https://istorijskizapisi.me/wp-content/uploads/2021/10/HRABAK-Jugosloveni-u-Svajcarskoj-1915-1918.pdf |ref=harv}} * {{cite book |last1=Rašeta|first1=Boris|title=Mustafa Golubić i Pavle Bastajić, Staljinove ubice|date=2019|publisher=PortaLibris|location=Beograd|ref=harv}} * {{cite book |last1=Serge|first1=Victor|title=Carnets|date=1952 |publisher=Julliard|location=Paris|ref=harv}} * {{cite book |last1=Stilinović|first1=Marijan |title=Bune i otpori|date=1969 |publisher=Zora|location=Zagreb|ref=harv}} == Povezano == * [[Mustafa Golubić]] * [[Stradanje stanovnika sela Prkos]] == Vanjske veze == * [https://argonnaute.parisnanterre.fr/page/la-federation-balkanique Digitalna zbirka časopisa ''La Fédération balkanique''] * [http://krlezijana.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1281 Pavle Bastajić] (enciklopedija Krležijana) * [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1423 Pavle Bastajić] (Hrvatski biografski leksikon) {{lifetime|1890|1941|Bastajić, Pavle}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Karlovac]] [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Hrvatski komunisti]] [[Kategorija:Jugoslavenski novinari]] [[Kategorija:Ličnosti radničkog pokreta Jugoslavije]] [[Kategorija:Umrli u Koncentracijskom logoru Jasenovac]] [[Kategorija:KPJ tokom Velike čistke]] [[Kategorija:Srpski komunisti]] r6g7ybrwjwhhhlnm5eac2r3tse076jf 0 1502084 42591912 41813131 2026-05-12T06:34:05Z Duma 16555 42591912 wikitext text/x-wiki '''Jazbina''' može značiti: '''[[Hrvatska]]''': *[[Jazbina]], naselje u sastavu općine [[Desinić]], [[Krapinsko-zagorska županija]] *[[Mala Jazbina]], naselje u sastavu grada [[Samobor]]a, [[Zagrebačka županija]] *[[Velika Jazbina]], naselje u sastavu grada [[Samobor]]a, [[Zagrebačka županija]] '''[[Slovenija]]''': * [[Jazbina (Črna na Koroškem, Slovenija)]], naselje u sastavu općine [[Općina Črna na Koroškem|Črna na Koroškem]] * [[Jazbina (Šmarje pri Jelšah, Slovenija)]], naselje u sastavu općine [[Općina Šmarje pri Jelšah|Šmarje pri Jelšah]] '''Ostalo''' * [[Jazbina (životinje)]], prirodno ili iskopano sklonište životinje, najčešće pod zemljom, u kojem ona boravi, odmara se ili podiže mlade. * [[Jazbina (Harry Potter)]], imaginarna kuća iz serije romana i filmova o [[Harry Potter]]u {{razvrstavanje}} 2mp4vjsh93solow6vd5ovqwgn55jwmu 0 1504652 42591550 42447175 2026-05-11T13:17:22Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591550 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Muskogean langs.png|mini|200px|Govorno područje jezika plemena Muskogee]] [[Datoteka:ChiefTomochichiAndNephew.jpg|mini|Poglavica Tomochichi i njegov nećak]] [[Datoteka:Holtemaltetezteneekee.jpg|mini|Hól-te-mál-te-téz-te-néek-ee; 1834]] [[Datoteka:Menawa.jpg|mini|Menawa]] [[Datoteka:Flag of the Confederate States for the Muscogee (Creek) Nation.svg|mini|Zastava Muskogeeja]] '''Muskogee''' (Muscogee, Muscogulgee, Creek) su indijanski narod s američkog Jugozapada u [[Alabama|Alabami]] i [[Georgia|Georgiji]]. Jezično pripadaju porodici [[Muskhogean]] (Muskogean) kojoj su i dali svoje ime. Ime Muskogee u rana vremena označavalo je nekoliko manjih plemena od kojih su se sastojali kao narod. Oni su također bili vodeće 'pleme' saveza Creek koji je okupljao nekoliko drugih grupa, neka od njih nisu ni pripadala ovoj grupi. Danas Muskogee žive u [[Oklahoma|Oklahomi]], [[Alabama|Alabami]] i [[Florida|Floridi]] gdje na koncu 20. stoljeća broje 20,000 duša, po drugim informacijama i više. == Ime == Ime muskogee došlo je možda iz shawnee jezika u značenju 'močvarna zemlja' ili ' swampy ground ', nazivani su i Creek, prema brojnim potocima kojih ima na teritoriju ovih Indijanaca. Susjedni Indijanci [[Biloxi Indijanci|Biloxi]] nazivali su ih ''Sko'-ki han-ya'', a pleme [[Hitchiti]] ''Ochesee''. [[Wyandot]]i su ih nazivali Ku-ű'sha, a Cherokee sličnim imenom Ani'-Gu'sa. Ova dva posljednja naziva došla su po njihovom 'gradu' na rijeci Coosa. == Plemena == * '''[[Abihka]]'''.- Ovo pleme živjelo je u okruzima St. Clair, Calhoun, i Talladega u Alabami. Imali su više sela, to su: ''Abihka-in-the-west'', u Oklahomi. Ovo selo su podigli nakon ‘Staze suza’; ''Abihkutci'', na Hatchee Creeku, Talladega County, na zapadnoj obali 5 milja (8&nbsp;km) od rijeke Coosa; ''Kan-tcati'', na ili blizu Chocolocko ili Choccolocco Creeka; ''Kayomalgi'', ovo selo možda je bilo naseljeno Indijancima [[Shawnee]] ili [[Chickasaw]], nalazilo se blizu Sylacauge u okrugu Talladega; ''Lun-ham-ga'', lokacija ovog sela je nepoznata; ''Talladega'', na Talladega Creeku , istoimeni okrug; ''Tcahki lako'', posljednje selo Abihka, nalazilo se na Choccolocco Creeku u okrugu Talladega ili Calhoun. * '''[[Atasi]]'''.- Pleme Atasi iz Alabame imalo je svoje sela na gornjem toku rijeke Ocmulgee, na rijeci Chattahoochee, rijeci Tallapoosa (okrug Tallapoosa), na južnoj obali Tallapoose u okrugu Macon i posljednje 5. u okrugu Elmore. * '''[[Coosa]]'''.- Coosa Indijanci živjeli su u Alabami (okruzi: Randolph, Tallapoosa, Elmore, Lee) i Georgiji (Okruzi Troup i Heard). Sveukupno imali su 31 selo, uklljučujući i ona koja su podigli u Oklahomi nakon deportacije (Tulsa Canadian, Tulsa Little River). Sela: Atcinaulga, Big Tulsa, Chatukchufaula, Chuleocwhooatlee, Holitaiga, Imukfa, Ipisagi, Kohamutkikatsa, Little Tulsa, Lutcapoga, Nafape, Okfuskee (dva s istim imenom, jedno je bilo na ušću Hillabee Creeka, drugo na ušću Sand Creeka, i jedno i drugo u okrugu Tallapoosa), Okfuskutci (3 istog imena, dva na Tallapoosi u Alabami, jedno u Georgiji na rijeci Chattahoochee u okrugu Troup), Old Coosa, Otciapofa, Saoga-hatchee, Tallassehasee, Tcahkilako, Tcatoksofka, Tcawokela, Tculakonini, Tohtogagi, Tukabahchee Tallahassee (ovo selo je kasnije nazivano Talmutcasi,; nalazilo se na rijeci Tallapoosa), Tukpafka. * '''[[Coweta]]'''.-Rana lokacija Coweta Indijanaca bila je na gornjem Ocmulgeeju, a tek kasnije na zapadnoj obali Chattahoochee Rivera u okrugu Russell u Alabami. Njihova sela bila su Coweta Tallahassee (kasnije Likatcka ili Broken Arrow) , izgleda nalazilo se na zapadnoj obali Chattahoochee Rivera u okrugu Russell u Alabami. Ostala su bila Katca tĺstĺnĺgi's Town, tri bezimena naselja i selo Wetumpka na Big Uchee Creeku, 12 milja od majčinskog grada Coweta Tallahassee. * '''[[Eufaula]]'''.-Eufaula Indijanci živjeli su kod ušća rijeke Eufaule i u okrugu Tallapoosa, Alabama, također u Georgiji u okrugu Clay. Dio Eufaula živio je i s floridskim Seminolama. Sela su im bila Upper Eufaula, Lower Eufaula ili Eufaula hopai, Eufaulahatchee ili Eufaula Old Town. * '''[[Hilibi]]'''.Hilibi su nastavali područje gdje se spajaju vode Hillabee i Bear Creeka u okrugu Tallapoosa, Alabama. Imali su 6 sela, to su: Anetechapko, Etcuseislaiga, Kitcopataki, Lanutciabala, Little Hilibi, i Oktahasasi. * '''[[Holiwahali]]'''.-Holiwahali su sa sjeverne obale Tallapoose u Alabami, okrug Elmore. Jedno selo bilo je poznato pod imenom Laplako, a nalazilo se na južnoj obali Tallapoose u okrugu Montgomery. * '''[[Kasihta]]'''.-Najpoznatija lokacija ovog plemena bila je na istočnoj obali Chattahoochee Rivera, u okrugu Chattahoochee u Georgiji. Deset sela su imali, to su: Apatai, Salenojuh, Sicharlitcha, Tallassee Town, Tuckabatchee Harjo's Town, Tuskehenehaw Chooley's Town, i 4 naselja čija imena nisu poznata, neka su bila i u Alabami. * '''[[Okchai]]'''.-Okchai su iz Alabame, imali su 7 sela: Asilanabi, na Yellow Leaf Creeku u okrugu Shelby; Lĺlogĺlga, ili Fish Pond, u okrugu Tallapoosa ili Coosa; Okchai, bila su dva sela s ovim imenom, jedno ej bilo na donjoj Coosi u okrugu Elmore, drugo na jugoistoku okruga Coosa na potoku koji nosi njihovo ime a utječe u Kialaga Creek. Selo Potcas hatchee, bilo je možda u okrugu Clay ili Coosa,na gornjem toku Hatchet Creeka. Tcahki lako, nalazio se na Chattahoochee Riveru, a lokacija sela Tulsa hatchee nije poznata. * '''[[Pakana]]'''.-Pakana Indijanci imali su selo na Hatchet Creeku, u okrugu Coosa, zvalo se Pakan Tallahassee. Dio Pakana koji se nastanio kod Fort Toulouse u kraju gdje se sastaju vode Coose i Tallapoose, odlaze kasnije u Louisianu. -Pakana Indijance nalazimo poslije čak u Texasu. * '''[[Tukabahchee]]'''.-Tukabahchee su iz Alabame u okrugu Elmore na rijeci Tallapoosa. Poznato je samo jedno njihovo selo, Wihili, ali lokacija nije poznata. * '''[[Wakokai]]'''.-Wakokai su sa srednjeg toka Hatchet Creeka u okrugu Coosa, Alabama. Tri su sela imali: Sakapadai, Tukpafka i Wiogufki. Druge manje grupe Muskogee Indijanaca bile su: * '''[[Fus-hatchee]]'''. Su živjeli na sjevernoj obali Tallapoose, okrug Elmore, bili su možda srodni Holiwahali Indijancima * '''[[Kan-hatki]]''', također sa sjeverne obale Tallapoose i možda srodni Holiwahalima. * '''[[Kealedji]]'''. Oni su možda ogranak Tukabahchee Indijanaca. Dio je obitavao na rijeci Ocmulgee, dio na Kialaga Creeku u okruzima Elmore i Tallapoosa. Manja grana Hatcheetcaba, živjela je zapadno od Kealedja, možda u okrugu Elmore. * '''[[Kolomi]]'''. Su s rijeke Ocmulgee, srednjeg toka Chattahoocheeja I sjeverne obale donje Tallapoose u okrugu Elmore. Oni su moguće također srodni Holiwahalima. * '''[[Wiwohka]]''' Indijanci su s ušća Hatchet Creeka u okrugu Coosa, Alabama, te na Weoka Creeku, okrug Elmore. Muskogee su nadalje imali još 55 sela čija imena su poznata. Neka od ovih sela zacijelo su nosila i plemenska imena kao: [[Ninnipaskulgee]], ovo pleme poznato je i pod imenom Road Indians. Ime '''[[Talapoosa]]''' (sa jednim ‘l’) označavalo je gradove i plemena Creek Indijanaca s rijeke Tallapoose. Selo Talapoosa nalazilo se na mjestu gdje se sastaju Coosa i Tallapoosa, a bilo je udaljeno jedan dan putovanja od Fort Toulousea. == Sela == :'''<u>Upper Creek</u>''': [[Abihka, Upper Creek selo (Alabama)|Abihka]], [[Abikudshi]] (Abihkutci), [[Alkehatchee]], [[Anatichapko]], [[Assilanapi]], [[Atasi]], [[Atchinaalgi]], [[Atchinahatchi]], [[Aucheucaula]], [[Canjauda]], [[Cayomulgi]], [[Chakihlako]], [[Chananagi]], [[Chatoksofki]], [[Chatukchufaula]], [[Chiaha]], [[Cholocco Litabixee]], [[Conaliga]], [[Coosahatchi]], [[Cow Towns]], [[Eufaula]], [[Fusihatchi]], [[Ghuaclahatche]], [[Hatchichapa]], [[Hillabi]], [[Hlanudshiapala]], [[Hlaphlako]], [[Hlahlokalka]], [[Huhliwahli]], [[Ikanachaka]], [[Ikanhatki]], [[Imukfa]], [[Ipisogi]], [[Istapoga]], [[Istudshilaika]], [[Kailaidshi]], [[Keroff]], [[Kitolopataki]], [[Kohamutkikatska]], [[Kulumi]], [[Kusa]], [[Littefutchi]], [[Lutchapoga]], [[Muklassa]], [[New Eufaula]], [[Ninnipaskulgees]], [[Niuyaka]], [[Oakfuskee]], [[Oakfuskudshi]], [[Okchayi]], [[Okchayndshi]], [[Ooeasa]], [[Opilhlako]], [[Oselarneby]], [[Otituchina]], [[Pakan Tallahassee]], [[Pinhoti]], [[Potchushatchi]], [[Sakapatayi]], [[Satapo]], [[Saugahatchi]], [[Sukaispoka]], [[Taladega]], Talasi, Talasihatchi, [[Talapoosa]], [[Taliposehogy]], [[Tukabatchi]], [[Tukabatchi Tallahassee]], [[Tukpafka]], [[Tukhtukagi]], [[Tuskegee]], [[Uktaliasasi]], [[Ullibahali]], [[Wakokayi]], [[Weogufka]], [[Wetumpka]], [[Wewoka]], [[Woksoyudshi]]. :'''<u>Lower Creek</u>''' i '''<u>Hitchiti</u>''': [[Amakalli]], [[Apalachicola]], [[Apatai]], [[Chattahoochee]], [[Chiaha]], [[Chiahudshi]], [[Chihlakonini]], [[Chiskatalofa]], [[Chukahlako]], [[Cotohautustennuggee]], [[Donally's Town]], [[Ematlochee]], [[Finhalui]], [[Hatchichapa]], [[Hihagee]], [[Hlekatska]], [[Hogologes]], [[Hotalihuyana]], [[Huhlitaiga]], [[Itahasiwaki]], [[Kaila]], [[Kasihta]], [[Kawaiki]], [[Kawita]], [[Nipky]], [[Ocheeses]], [[Ocmulgee]], [[Oconee]], [[Okitiyakni]], [[Osotchi]], [[Sawokli]], [[Sawokliudshi]], [[Secharlecha]], [[Suolanocha]], [[Tamali]], [[Telmocresses]], [[Wikaihlako]]. == Povijest i običaji == Muskogee su po tradiciji u svoju domovinu došli sa zapada nastanivši se u području rijeke Chattahoochee na granici Alabame i Georgije, te uz rijeku Coosa i Alabama. Njihova organizacija bila je po 'gradovima' (u njihovom jeziku talwa, italwa; postojali su [[crveni gradovi|crveni]] i [[bijeli gradovi]]), bilo ih je između 50 i 80, te oko 20 etničkih grupa koje su govorile različitim jezicima. Britanski trgovci iz novo-utemeljenog grada [[Charlestown]] u South Carolini, nazivali su ove Indijance Ochese Creeks. Termin je kasnije skračen na Creeks. Antropološki gledano oni su porijeklom od civilizacije Mississippian. Kada je [[Hernando de Soto]] [[1539]]. došao u ova područja u potrazi za blagom, kultura Mississippian naglo propada. Ratovi i bolesti pobili su 90% stanovništva. Preživjeli se naseljavaju na jugozapadu, to su naši Muskogee. Muskogee su bili neprijateljski nastrojeni prema Španjolcima, ali, prijateljski prema [[Britanci]]ma u rano kolonijalno doba. [[1813]]-14. (Creek War) izvršili su pokolj nad mnogo bijelaca i crnaca u [[Fort Mims]]u. [[Andrew Jackson]] ih je zatim porazio u bici na Horseshoe Bendu. Mirovni ugovor potpisan je [[1814]]., Muskogee gube trećinu svog teritorija u korist Sjedinjenih Država. Deportacije Creeka zapadno od Mississippija poćinju 1820.-tih. Glavnina ih je 1830.-tih s plemenima [[Cherokee]], [[Chickasaw]], [[Choctaw]] i dio [[Seminole|Seminola]] deportiran u [[Oklahoma|Oklahomu]], 'Trail of Tears' ili '[[Staza suza]]'. Ovih 5 plemena prozvani su poznatim imenom 'Five Civilized Tribes' <ref>[http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/C/CR006.html CREEK (MVSKOKE)]</ref>. U 18. stoljeću Muskogee žive u [[konfederacija|konfederaciji]], braneći svoje granice od upada izvana. Nakon odlaska u Oklahomu ova konfederacija prerasta u naciju pod imenom Muskogee Nation. Manja naselja (talofa) bila su vezana uz veče gradove, nastajali su kako je rasla i populacija. Creeki su bili sjedilački narod, živjeli su u pokrivenim kućama, ne u tepeejima ili wigwamima. Njihovi domovi nalazili su se oko ceremonijalnih centara (pascova) kojima su pripadale i impresivne zemljane piramide. Poput drugih Jugoistočnih Indijanaca svoja tijela su tetovirali. Kod Creeka politička struktura sastojala se od poglavice čija je titula 'mico' (izgovor majko), njegovog asistenta i poglavice-govornika koji se titulirao s Mico Apokta. Ovo je bio model za suvremenu upravu današnjih Muskogeeja. ''Busk Dance''. -Ekonomija Muskogeeja temelji se na poljoprivredi, kukuruz, grah i 'squash'-tikve bile su glavne kulture. Kukuruz je svakako glavna kultura. Kukuruzu su bile posvećene ceremonije poznate kao Busk Dance ili Green Corn Dance. Ova ceremonija traje 8 dana. Prvoga dana su pripreme, čisti se teren i priprema 'crno piće; [[Black drink]]' od dature. Drugoga dana priprema se mladi kukuruz, mliječnim sokom zgnječenih mladih zrnaca mažu se po licu i grudima. Trečega dana na svečanosti su prisutni samo muškarci. Četvrtog dana žene okićena ognjišta posvećuju žeravicama svete vatre. Petog dana na svetu vatru Indijanci stavljaju četiri velika debla i piju crno piće. Posljednjeg dana vrhunac je svečanost. U vodi se miješa 14 vrsta divljih biljaka i time vrač maže tijela Indijanaca. Ovo bi izgleda trebalo štiti od bolesti, kod Seminola to pali cijelu godinu. -Creeki su imali 'gradove' grupirane u crvene gdje su se održavale ratne ceremonije, i bijele (za ceremonije mira). == Organizacija == fratrija i klan Klanovi Muskogeeja bili su organizirani u dvije polovice, to su Hathagalgi ili "People of the White," i Tcilokogalgi, "Foreigners" . Svaka polovica satojala se od 4 glavna klana, neki su se granali na više potklanova. Situacija je: ''Bijela polovica Hathaga'' * I. Hotalgalgi, Wind (Vjetar) a. Konalgi, Skunk (vrsta američkog tvora) * II. Itchaswillgi, Beaver (Dabar) * III. Nokosalgi, Bear (Medvjed) a. Yahalgi, Wolf (Vuk) * IV. Fuswalgi, Bird (ptica) ''Tcilokoko (Red ?) su izgleda, prema njihovoj podjeli gradova, ljudi crvene polovice (fratrije).'' * I. Aktayatcalgi, a. Toclalgi, Fox (lisica). * II. Katcalgi, Panther (Pantera) a. Kowakatcalgi, Wildcat (Divlja mačka). * III. Ahalagalgi, Potato (Krumpir). a. Halpatalgi, Alligator (Aligator). b. Wotkalgi, Raccoon (Rakun). c. Sopaktalgi, Toad (Žaba). * IV. Itcoalgi, Deer (Jelen). L. H. Morgan malo drugačije speluje imena ovih klanova, to je razumljivo, razvoj jezika i neki drugi faktori mogli su dovesti do manje razlike. -Morgan pak navodi 22 'roda' Muskogee Indijanaca i neki na gornjoj listi fale, to su: Krtica (Tuk'-ko), Klan 'Pantera' naziva Tigar (Kat'-chu), tigrovi naravno ne žive u Sjevernoj Ameici. Klan Orah (O-che'), također ne postoji na gornjoj listi, oni su valjda izumrli, a isto bi se ticalo i klana Kukuruz (U'-che). Morgan navodi i 4 klana čija značenja nisu poznata. == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muscogee}} * [http://www.LostWorlds.org/ocmulgee_mounds.html LostWorlds.org | Ocmulgee Mounds: Creek/Muskogee Origins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110608030005/http://www.lostworlds.org/ocmulgee_mounds.html |date=2011-06-08 }} * [http://www.muscogeenation-nsn.gov/ Muscogee (Creek) Nation of Oklahoma (official site)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180202201722/http://www.muscogeenation-nsn.gov/ |date=2018-02-02 }} * [http://college.hmco.com/history/readerscomp/naind/html/na_009100_creek.htm Creek (Muskogee) by Kenneth W. McIntosh -- Encyclopedia of North American Indians] * [http://ourgeorgiahistory.com/indians/Creek/index.html History of the Creek Indians in Georgia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200729010651/http://www.ourgeorgiahistory.com/indians/Creek/index.html |date=2020-07-29 }} * [http://www.loc.gov/bicentennial/propage/AL/al_s_sessions1.html Poarch Creek Indians in Alabama] * http://www.poarchcreekindians.org/tribal_history.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030407093632/http://poarchcreekindians.org/tribal_history.htm |date=2003-04-07 }} * [http://www.tfn.net/Museum/language.html Comprehensive Creek Language materials online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412100522/http://www.tfn.net/Museum/language.html |date=2008-04-12 }} [[Kategorija:Muskhogean]] [[Kategorija:Muskogee| ]] [[Kategorija:Jugoistočni Indijanci]] [[Kategorija:Indijanci, Alabama]] [[Kategorija:Indijanci, Georgia]] [[Kategorija:Indijanci, Oklahoma]] [[Kategorija:Indijanska plemena]] 0bliv1tzevlxe5zb4gx07sxmopq2je1 0 1725427 42591844 42463578 2026-05-11T17:47:10Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591844 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:World championships in athletics 2003 Paris Saint-Denis stadium.jpg|320px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|FIFA Svjetskog prvenstva 1998.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 0 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[12. srpnja]] [[1998.]] | stadion = [[Stade de France]] | grad = [[Saint-Denis]], [[Francuska]] | igrač_utakmice1a = [[Zinedine Zidane]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] | gledalaca = 80,000 | vrijeme = vedro, 23 °C | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1994.)|1994.]] | sljedeća = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|Svjetskog prvenstva 1998.]]''' odigrano je [[12. srpnja]] [[1998.]] godine na stadionu [[Stade de France]] u [[Saint-Denis]]u, između reprezentacija [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuske]]. Brazil je u utakmicu ušao kao branitelj naslova iz [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1994|1994.]] godine,<ref>{{cite web |title=World Cup: History: USA 1994|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632224.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> dok je Francuskoj ovo bio prvi nastup u finalu.<ref>{{cite web|url= http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|title= France Triumph|date= 13 July 1998|work= BBC Sport|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 1999-11-10|archive-url= https://web.archive.org/web/19991110184909/http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|dead-url= }}</ref> Francuska je uvjerljivo slavila s 3:0 protiv Brazila i tako osvojila svoj prvi naslov svjetskog prvaka.<ref name = "France 98 BBC">{{cite web |title=World Cup: History: France 1998|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1630000/1630664.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref name = "Rewind">{{cite web |title=Rewind to 1998: Ronaldo's darkest day |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo%27s-darkest-day?cc=5739 |work=ESPN Soccernet |publisher=ESPN |date=9 February 2011 |accessdate=12 June 2011 |archivedate=2012-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314194150/http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo's-darkest-day?cc=5739 |deadurl=yes }}</ref> [[Zinedine Zidane]], koji je proglašen igračem utakmice, postigao je dva gola u prvom poluvremenu, a konačni rezultat postavio je [[Emmanuel Petit]] golom u sudačkoj nadoknadi drugog poluvremena. Obje momčadi su imale težak put do finala. Brazil je osvojio skupinu sa 6 bodova, izgubivši od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Norveške|Norveške]] u zadnjem kolu. Nakon što su u osmini finala i četvrtfinalu izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čile]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Danske|Dansku]], u polufinalu su protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]] prošli tek nakon jedanaesteraca. S druge strane, Francuska je sa stopostotnim učinkom prošla skupinu samo da bi u osmini finala izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] zlatnim golom. U četvrtfinalu su porazili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italiju]] nakon jedanaesteraca, a u polufinalu iznenađenje turnira - [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatsku]]. Prije utakmice, u medijima su se pojavile špekulacije oko spreme brazilskog napadača [[Ronaldo|Ronalda]], koji se ozlijedio na dan finala.<ref name = "Mystery">{{cite web |title=The great World Cup Final mystery |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1749000/1749324.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Iako je, zbog ozljede, izvorno uklonjen s popisa igrača, samo 72 minute prije početka utakmice objavljeno je kako će ipak igrati.<ref name = "France 98 BBC" /> Tokom utakmice, Ronaldo se ponovo ozlijedio nakon sudara s [[Fabien Barthez|Fabienom Barthezom]]. Iako se odluka brazilskog izbornika da igra s Ronaldom pokazala pogrešnom, bila nje razumljiva s obzirom da je napadač bio ključna karika brazilske ekipe tokom cijelog turnira.<ref>{{cite web|url= http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|title= Ronaldo had convulsions before game|date= 13 July 1998|work= Sports Illustrated|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 2014-06-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20140605090358/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|dead-url= yes}}</ref> Francuska je nastavila svoj uspješan niz kvalificiranjem za i osvajanjem [[UEFA Euro 2000|Eura 2000]] u [[Nizozemska|Nizozemskoj]] i [[Belgija|Belgiji]].<ref>{{cite news |title=France win Euro 2000 |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/816194.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 July 2000 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Brazil je, s druge strane, osvojio [[Copa América|Copa Américu]] [[1999.]] godine te je [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|2002.]] godine po peti put postao prvak svijeta.<ref>{{cite news |first=Brian |last=Homewood |title=Football: Rivaldo's rousing finale |url=http://www.independent.co.uk/sport/football-rivaldos-rousing-finale-1107387.html |work=Independent Online |publisher=Independent |date=19 July 1999 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref>{{cite news |title=Brazil crowned world champions |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=30 June 2002 |accessdate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511131526/http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |archivedate=2011-05-11 |deadurl=no }}</ref> Ronaldo će tokom sljedećih prvenstava postići ukupno 15 golova te će sve do [[2014.]] godine biti najbolji strijelac svjetskih prvenstava, kada ga je upravo u Brazilu prestigao [[Miroslav Klose]].<ref>{{cite news |title=Brazil legend Ronaldo retires from football |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/9396646.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=14 February 2011 |accessdate=12 June 2011}}</ref> ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- valign=top bgcolor=#99ccff !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|BRA}} Brazil !Faza !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|FRA|1974}} Francuska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{NogRep|BRA}}''' |3||2||0||1||6||3||+3||'''6''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|NOR}} |3||1||2||0||5||4||+1||'''5''' |- |align="left"|{{NogRep|MAR}} |3||1||1||1||5||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |3||0||1||2||2||6||−4||'''1''' |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |3||3||0||0||9||1||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3||1||1||1||3||3||0||'''4''' |- |align="left"|{{flagicon|RSA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]] |3||0||2||1||3||6||−3||'''2''' |- |align="left"|{{NogRep|SAU}} |3||0||1||2||2||7||−5||'''1''' |} |- valign=top bgcolor=#c1e0ff |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |align="left"|{{NogRep|ČIL}} |4:1 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |align="left"|{{flagicon|PAR|1990}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] |1:0 (pr.) |- |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3:2 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |align="left"|{{NogRep|ITA}} |0:0 (4:3, pen.) |- |align="left"|{{NogRep|NIZ}} |1:1 (4:2, pen.) |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |align="left"|{{NogRep|HRV}} |2:1 |} ==Pregled utakmice== Trenuci koji su prethodili samo početku utakmice bili su obilježeni pričama o spremnosti glavnog [[brazil]]skog strijelca, [[Ronaldo|Ronalda]], a sve usred vijesti da se ozlijedio tokom priprema za finale.<ref name = "Mystery" /> Utakmica je vrlo rano išla na ruku domaćinima prvenstva. Netkom prije prve trećine utakmice, [[Zinedine Zidane]] gađa gol glavom nakon kornera i Francuska ima prednost od 1:0. Samo nekoliko minuta kasnije, [[Ronaldo]] je bio u izvanrednoj prilici nakon [[Dunga|Dungine]] duge lopte, ali [[Fabien Barthez]] je u trku uspješno reagirao, sudarivši se pri tom s brazilskim napadačem. Obojici je bila potrebna medicinska pomoć, ali su se brzo oporavili. Glavni brazilski kreatori, [[Leonardo Araújo|Leonardo]] i [[Rivaldo]], nisu imali pretjeranog manevarskog prostora pored [[Didier Deschamps|Didiera Deschampsa]] i [[Christian Karambeu|Christiana Karambeua]]. Do kraja poluvremena, Zidane je udvostručio francusko vodstvo gotovo identičnim pogotkom u sudačkoj nadoknadi prvog poluvremena. Na početku drugog poluvremena, Ronaldo je imao novu izglednu priliku, no njegov udarac unutar šesnaesterca završio je u Barthezovim rukama. U 68. minuti, Francuska je ostala s igračem manje nakon što je [[Marcel Desailly]] dobio svoj drugi žuti karton, no uspješno su izdržali brazilski pritisak. Dapače, [[Emmanuel Petit]] je, u trećoj minuti sudačke nadoknade, nakon izvanredne lopte klupskog kolege iz [[Arsenal FC|Arsenala]], [[Patrick Vieira|Patricka Vieire]], postavio konačni rezultat od 3:0 i tako Francuskoj donio prvi naslov svjetskog prvaka.<ref>{{cite web|url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris.|date=12 July 1998|work=Soccer Times|accessdate=24 October 2013|archivedate=2011-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|deadurl=yes}}</ref> U to vrijeme, to je bio drugi najteži poraz Brazila u povijesti svjetskih prvenstava.<ref>{{cite web |url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |work=[[Gannett News Service]] |publisher=SoccerTimes |date=12 July 1998 |accessdate=27 January 2012 |first=Oberjuerge |location=Paris |last=Paul |title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris. |archivedate=2011-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |deadurl=yes }}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[12. srpnja]] [[1998.]] |time = 21:00 |team1 = [[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score = 0:3 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1027/match=8788/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|FRA|1974}} |goals1 = |goals2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|27}}, {{gol|45+1}}<br />[[Emmanuel Petit|Petit]] {{goal|90+3}} |stadium = [[Stade de France]], [[Saint-Denis]] |attendance = 80,000 |referee = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _brasil1998 | pattern_b = _brasil1998 | pattern_ra = _bra98 | pattern_sh = _white_stripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FFCC00 | body = FFCC00 | rightarm = FFCC00 | shorts = 003399 | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france home adidas | pattern_so = _3_stripes_white | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Francuska }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Claudio Taffarel]] |- |RB ||'''2''' ||[[Cafu]] |- |CB ||'''3''' ||[[Aldair]] |- |CB ||'''4''' ||[[Junior Baiano]] || {{yel|33}} |- |LB ||'''6''' ||[[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]] |- |CM ||'''5''' ||[[César Sampaio]] || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''8''' ||[[Dunga]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |AM ||'''10'''||[[Rivaldo]] |- |AM ||'''18'''||[[Leonardo Araújo|Leonardo]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Bebeto]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ronaldo]] |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Denílson de Oliveira Araújo|Denílson]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Edmundo Alves de Souza Neto|Edmundo]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|BRA}} [[Mário Zagallo]] |} |valign="top"|[[Image:BRA-FRA 1998-07-12.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''8''' ||[[Marcel Desailly]] || {{sent off|2|48|68}} |- |CB ||'''18'''||[[Frank Leboeuf]] |- |LB ||'''3''' ||[[Bixente Lizarazu]] |- |DM ||'''7''' ||[[Didier Deschamps]] (c) || {{yel|39}} |- |CM ||'''19'''||[[Christian Karembeu]] || {{yel|56}} || {{suboff|57}} |- |CM ||'''17'''||[[Emmanuel Petit]] |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] |- |AM ||'''6''' ||[[Youri Djorkaeff]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''9''' ||[[Stéphane Guivarc'h]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''14'''||[[Alain Boghossian]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''21'''||[[Christophe Dugarry]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{subon|74}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Zinedine Zidane]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ENG}} [[Mark Warren (fudbalski sudac)|Mark Warren]] <br />{{flagicon|JAR}} Achmat Salie <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAU}} [[Abdul Rahman Al-Zaid|Rahman Al Zaid]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == *[http://www.fifa.com FIFA.com] {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] iic278wprq2xbb9f3t8cn8jsepfkhc7 42591853 42591844 2026-05-11T17:49:27Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591853 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:World championships in athletics 2003 Paris Saint-Denis stadium.jpg|320px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|FIFA Svjetskog prvenstva 1998.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 0 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[12. srpnja]] [[1998.]] | stadion = [[Stade de France]] | grad = [[Saint-Denis]], [[Francuska]] | igrač_utakmice1a = [[Zinedine Zidane]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] | gledalaca = 80,000 | vrijeme = vedro, 23 °C | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1994.)|1994.]] | sljedeća = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|Svjetskog prvenstva 1998.]]''' odigrano je [[12. srpnja]] [[1998.]] godine na stadionu [[Stade de France]] u [[Saint-Denis]]u, između reprezentacija [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuske]]. Brazil je u utakmicu ušao kao branitelj naslova iz [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1994|1994.]] godine,<ref>{{cite web |title=World Cup: History: USA 1994|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632224.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> dok je Francuskoj ovo bio prvi nastup u finalu.<ref>{{cite web|url= http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|title= France Triumph|date= 13 July 1998|work= BBC Sport|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 1999-11-10|archive-url= https://web.archive.org/web/19991110184909/http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|dead-url= }}</ref> Francuska je uvjerljivo slavila s 3:0 protiv Brazila i tako osvojila svoj prvi naslov svjetskog prvaka.<ref name = "France 98 BBC">{{cite web |title=World Cup: History: France 1998|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1630000/1630664.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref name = "Rewind">{{cite web |title=Rewind to 1998: Ronaldo's darkest day |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo%27s-darkest-day?cc=5739 |work=ESPN Soccernet |publisher=ESPN |date=9 February 2011 |accessdate=12 June 2011 |archivedate=2012-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314194150/http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo's-darkest-day?cc=5739 |deadurl=yes }}</ref> [[Zinedine Zidane]], koji je proglašen igračem utakmice, postigao je dva gola u prvom poluvremenu, a konačni rezultat postavio je [[Emmanuel Petit]] golom u sudačkoj nadoknadi drugog poluvremena. Obje momčadi su imale težak put do finala. Brazil je osvojio skupinu sa 6 bodova, izgubivši od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Norveške|Norveške]] u zadnjem kolu. Nakon što su u osmini finala i četvrtfinalu izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čile]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Danske|Dansku]], u polufinalu su protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]] prošli tek nakon jedanaesteraca. S druge strane, Francuska je sa stopostotnim učinkom prošla skupinu samo da bi u osmini finala izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] zlatnim golom. U četvrtfinalu su porazili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italiju]] nakon jedanaesteraca, a u polufinalu iznenađenje turnira - [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatsku]]. Prije utakmice, u medijima su se pojavile špekulacije oko spreme brazilskog napadača [[Ronaldo|Ronalda]], koji se ozlijedio na dan finala.<ref name = "Mystery">{{cite web |title=The great World Cup Final mystery |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1749000/1749324.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Iako je, zbog ozljede, izvorno uklonjen s popisa igrača, samo 72 minute prije početka utakmice objavljeno je kako će ipak igrati.<ref name = "France 98 BBC" /> Tokom utakmice, Ronaldo se ponovo ozlijedio nakon sudara s [[Fabien Barthez|Fabienom Barthezom]]. Iako se odluka brazilskog izbornika da igra s Ronaldom pokazala pogrešnom, bila nje razumljiva s obzirom da je napadač bio ključna karika brazilske ekipe tokom cijelog turnira.<ref>{{cite web|url= http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|title= Ronaldo had convulsions before game|date= 13 July 1998|work= Sports Illustrated|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 2014-06-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20140605090358/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|dead-url= yes}}</ref> Francuska je nastavila svoj uspješan niz kvalificiranjem za i osvajanjem [[UEFA Euro 2000|Eura 2000]] u [[Nizozemska|Nizozemskoj]] i [[Belgija|Belgiji]].<ref>{{cite news |title=France win Euro 2000 |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/816194.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 July 2000 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Brazil je, s druge strane, osvojio [[Copa América|Copa Américu]] [[1999.]] godine te je [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|2002.]] godine po peti put postao prvak svijeta.<ref>{{cite news |first=Brian |last=Homewood |title=Football: Rivaldo's rousing finale |url=http://www.independent.co.uk/sport/football-rivaldos-rousing-finale-1107387.html |work=Independent Online |publisher=Independent |date=19 July 1999 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref>{{cite news |title=Brazil crowned world champions |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=30 June 2002 |accessdate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511131526/http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |archivedate=2011-05-11 |deadurl=no }}</ref> Ronaldo će tokom sljedećih prvenstava postići ukupno 15 golova te će sve do [[2014.]] godine biti najbolji strijelac svjetskih prvenstava, kada ga je upravo u Brazilu prestigao [[Miroslav Klose]].<ref>{{cite news |title=Brazil legend Ronaldo retires from football |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/9396646.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=14 February 2011 |accessdate=12 June 2011}}</ref> ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- valign=top bgcolor=#99ccff !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|BRA}} Brazil !Faza !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|FRA|1974}} Francuska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{NogRep|BRA}}''' |3||2||0||1||6||3||+3||'''6''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|NOR}} |3||1||2||0||5||4||+1||'''5''' |- |align="left"|{{NogRep|MAR}} |3||1||1||1||5||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |3||0||1||2||2||6||−4||'''1''' |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |3||3||0||0||9||1||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3||1||1||1||3||3||0||'''4''' |- |align="left"|{{flagicon|RSA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]] |3||0||2||1||3||6||−3||'''2''' |- |align="left"|{{NogRep|SAU}} |3||0||1||2||2||7||−5||'''1''' |} |- valign=top bgcolor=#c1e0ff |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |align="left"|{{NogRep|ČIL}} |4:1 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |align="left"|{{flagicon|PAR|1990}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] |1:0 (pr.) |- |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3:2 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |align="left"|{{NogRep|ITA}} |0:0 (4:3, pen.) |- |align="left"|{{NogRep|NIZ}} |1:1 (4:2, pen.) |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |align="left"|{{NogRep|HRV}} |2:1 |} ==Pregled utakmice== Trenuci koji su prethodili samo početku utakmice bili su obilježeni pričama o spremnosti glavnog [[brazil]]skog strijelca, [[Ronaldo|Ronalda]], a sve usred vijesti da se ozlijedio tokom priprema za finale.<ref name = "Mystery" /> Utakmica je vrlo rano išla na ruku domaćinima prvenstva. Netkom prije prve trećine utakmice, [[Zinedine Zidane]] gađa gol glavom nakon kornera i Francuska ima prednost od 1:0. Samo nekoliko minuta kasnije, [[Ronaldo]] je bio u izvanrednoj prilici nakon [[Dunga|Dungine]] duge lopte, ali [[Fabien Barthez]] je u trku uspješno reagirao, sudarivši se pri tom s brazilskim napadačem. Obojici je bila potrebna medicinska pomoć, ali su se brzo oporavili. Glavni brazilski kreatori, [[Leonardo Araújo|Leonardo]] i [[Rivaldo]], nisu imali pretjeranog manevarskog prostora pored [[Didier Deschamps|Didiera Deschampsa]] i [[Christian Karambeu|Christiana Karambeua]]. Do kraja poluvremena, Zidane je udvostručio francusko vodstvo gotovo identičnim pogotkom u sudačkoj nadoknadi prvog poluvremena. Na početku drugog poluvremena, Ronaldo je imao novu izglednu priliku, no njegov udarac unutar šesnaesterca završio je u Barthezovim rukama. U 68. minuti, Francuska je ostala s igračem manje nakon što je [[Marcel Desailly]] dobio svoj drugi žuti karton, no uspješno su izdržali brazilski pritisak. Dapače, [[Emmanuel Petit]] je, u trećoj minuti sudačke nadoknade, nakon izvanredne lopte klupskog kolege iz [[Arsenal FC|Arsenala]], [[Patrick Vieira|Patricka Vieire]], postavio konačni rezultat od 3:0 i tako Francuskoj donio prvi naslov svjetskog prvaka.<ref>{{cite web|url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris.|date=12 July 1998|work=Soccer Times|accessdate=24 October 2013|archivedate=2011-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|deadurl=yes}}</ref> U to vrijeme, to je bio drugi najteži poraz Brazila u povijesti svjetskih prvenstava.<ref>{{cite web |url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |work=[[Gannett News Service]] |publisher=SoccerTimes |date=12 July 1998 |accessdate=27 January 2012 |first=Oberjuerge |location=Paris |last=Paul |title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris. |archivedate=2011-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |deadurl=yes }}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[12. srpnja]] [[1998.]] |time = 21:00 |team1 = [[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score = 0:3 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1027/match=8788/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|FRA|1974}} |goals1 = |goals2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|27}}, {{gol|45+1}}<br />[[Emmanuel Petit|Petit]] {{goal|90+3}} |stadium = [[Stade de France]], [[Saint-Denis]] |attendance = 80,000 |referee = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _brasil1998 | pattern_b = _brasil1998 | pattern_ra = _bra98 | pattern_sh = _white_stripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FFCC00 | body = FFCC00 | rightarm = FFCC00 | shorts = 003399 | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france home adidas | pattern_so = _3_stripes_white | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Francuska }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Claudio Taffarel]] |- |RB ||'''2''' ||[[Cafu]] |- |CB ||'''3''' ||[[Aldair]] |- |CB ||'''4''' ||[[Junior Baiano]] || {{yel|33}} |- |LB ||'''6''' ||[[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]] |- |CM ||'''5''' ||[[César Sampaio]] || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''8''' ||[[Dunga]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |AM ||'''10'''||[[Rivaldo]] |- |AM ||'''18'''||[[Leonardo Araújo|Leonardo]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Bebeto]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ronaldo]] |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Denílson de Oliveira Araújo|Denílson]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Edmundo Alves de Souza Neto|Edmundo]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|BRA}} [[Mário Zagallo]] |} |valign="top"|[[Image:BRA-FRA 1998-07-12.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''8''' ||[[Marcel Desailly]] || {{sent off|2|48|68}} |- |CB ||'''18'''||[[Frank Leboeuf]] |- |LB ||'''3''' ||[[Bixente Lizarazu]] |- |DM ||'''7''' ||[[Didier Deschamps]] (c) || {{yel|39}} |- |CM ||'''19'''||[[Christian Karembeu]] || {{yel|56}} || {{suboff|57}} |- |CM ||'''17'''||[[Emmanuel Petit]] |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] |- |AM ||'''6''' ||[[Youri Djorkaeff]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''9''' ||[[Stéphane Guivarc'h]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''14'''||[[Alain Boghossian]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''21'''||[[Christophe Dugarry]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{subon|74}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Zinedine Zidane]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ENG}} [[Mark Warren (fudbalski sudac)|Mark Warren]] <br />{{flagicon|JAR}} Achmat Salie <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAU}} [[Abdul Rahman Al-Zaid|Rahman Al Zaid]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == *[http://www.fifa.com FIFA.com] {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] jxy8x9vsbe8ik28w9ennl0ezrhpcso1 42591863 42591853 2026-05-11T17:51:21Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjeno iz [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591863 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:World championships in athletics 2003 Paris Saint-Denis stadium.jpg|320px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|FIFA Svjetskog prvenstva 1998.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 0 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[12. srpnja]] [[1998.]] | stadion = [[Stade de France]] | grad = [[Saint-Denis]], [[Francuska]] | igrač_utakmice1a = [[Zinedine Zidane]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] | gledalaca = 80,000 | vrijeme = vedro, 23 °C | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1994.)|1994.]] | sljedeća = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|Svjetskog prvenstva 1998.]]''' odigrano je [[12. srpnja]] [[1998.]] godine na stadionu [[Stade de France]] u [[Saint-Denis]]u, između reprezentacija [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuske]]. Brazil je u utakmicu ušao kao branitelj naslova iz [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1994|1994.]] godine,<ref>{{cite web |title=World Cup: History: USA 1994|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632224.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> dok je Francuskoj ovo bio prvi nastup u finalu.<ref>{{cite web|url= http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|title= France Triumph|date= 13 July 1998|work= BBC Sport|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 1999-11-10|archive-url= https://web.archive.org/web/19991110184909/http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|dead-url= }}</ref> Francuska je uvjerljivo slavila s 3:0 protiv Brazila i tako osvojila svoj prvi naslov svjetskog prvaka.<ref name = "France 98 BBC">{{cite web |title=World Cup: History: France 1998|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1630000/1630664.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref name = "Rewind">{{cite web |title=Rewind to 1998: Ronaldo's darkest day |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo%27s-darkest-day?cc=5739 |work=ESPN Soccernet |publisher=ESPN |date=9 February 2011 |accessdate=12 June 2011 |archivedate=2012-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314194150/http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo's-darkest-day?cc=5739 |deadurl=yes }}</ref> [[Zinedine Zidane]], koji je proglašen igračem utakmice, postigao je dva gola u prvom poluvremenu, a konačni rezultat postavio je [[Emmanuel Petit]] golom u sudačkoj nadoknadi drugog poluvremena. Obje momčadi su imale težak put do finala. Brazil je osvojio skupinu sa 6 bodova, izgubivši od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Norveške|Norveške]] u zadnjem kolu. Nakon što su u osmini finala i četvrtfinalu izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čile]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Danske|Dansku]], u polufinalu su protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]] prošli tek nakon jedanaesteraca. S druge strane, Francuska je sa stopostotnim učinkom prošla skupinu samo da bi u osmini finala izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] zlatnim golom. U četvrtfinalu su porazili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italiju]] nakon jedanaesteraca, a u polufinalu iznenađenje turnira - [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatsku]]. Prije utakmice, u medijima su se pojavile špekulacije oko spreme brazilskog napadača [[Ronaldo|Ronalda]], koji se ozlijedio na dan finala.<ref name = "Mystery">{{cite web |title=The great World Cup Final mystery |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1749000/1749324.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Iako je, zbog ozljede, izvorno uklonjen s popisa igrača, samo 72 minute prije početka utakmice objavljeno je kako će ipak igrati.<ref name = "France 98 BBC" /> Tokom utakmice, Ronaldo se ponovo ozlijedio nakon sudara s [[Fabien Barthez|Fabienom Barthezom]]. Iako se odluka brazilskog izbornika da igra s Ronaldom pokazala pogrešnom, bila nje razumljiva s obzirom da je napadač bio ključna karika brazilske ekipe tokom cijelog turnira.<ref>{{cite web|url= http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|title= Ronaldo had convulsions before game|date= 13 July 1998|work= Sports Illustrated|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 2014-06-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20140605090358/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|dead-url= yes}}</ref> Francuska je nastavila svoj uspješan niz kvalificiranjem za i osvajanjem [[UEFA Euro 2000|Eura 2000]] u [[Nizozemska|Nizozemskoj]] i [[Belgija|Belgiji]].<ref>{{cite news |title=France win Euro 2000 |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/816194.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 July 2000 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Brazil je, s druge strane, osvojio [[Copa América|Copa Américu]] [[1999.]] godine te je [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|2002.]] godine po peti put postao prvak svijeta.<ref>{{cite news |first=Brian |last=Homewood |title=Football: Rivaldo's rousing finale |url=http://www.independent.co.uk/sport/football-rivaldos-rousing-finale-1107387.html |work=Independent Online |publisher=Independent |date=19 July 1999 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref>{{cite news |title=Brazil crowned world champions |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=30 June 2002 |accessdate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511131526/http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |archivedate=2011-05-11 |deadurl=no }}</ref> Ronaldo će tokom sljedećih prvenstava postići ukupno 15 golova te će sve do [[2014.]] godine biti najbolji strijelac svjetskih prvenstava, kada ga je upravo u Brazilu prestigao [[Miroslav Klose]].<ref>{{cite news |title=Brazil legend Ronaldo retires from football |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/9396646.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=14 February 2011 |accessdate=12 June 2011}}</ref> ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- valign=top bgcolor=#99ccff !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|BRA}} Brazil !Faza !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|FRA|1974}} Francuska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{NogRep|BRA}}''' |3||2||0||1||6||3||+3||'''6''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|NOR}} |3||1||2||0||5||4||+1||'''5''' |- |align="left"|{{NogRep|MAR}} |3||1||1||1||5||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |3||0||1||2||2||6||−4||'''1''' |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |3||3||0||0||9||1||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3||1||1||1||3||3||0||'''4''' |- |align="left"|{{flagicon|RSA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]] |3||0||2||1||3||6||−3||'''2''' |- |align="left"|{{NogRep|SAU}} |3||0||1||2||2||7||−5||'''1''' |} |- valign=top bgcolor=#c1e0ff |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |align="left"|{{NogRep|ČIL}} |4:1 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |align="left"|{{flagicon|PAR|1990}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] |1:0 (pr.) |- |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3:2 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |align="left"|{{NogRep|ITA}} |0:0 (4:3, pen.) |- |align="left"|{{NogRep|NIZ}} |1:1 (4:2, pen.) |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |align="left"|{{NogRep|HRV}} |2:1 |} ==Pregled utakmice== Trenuci koji su prethodili samo početku utakmice bili su obilježeni pričama o spremnosti glavnog [[brazil]]skog strijelca, [[Ronaldo|Ronalda]], a sve usred vijesti da se ozlijedio tokom priprema za finale.<ref name = "Mystery" /> Utakmica je vrlo rano išla na ruku domaćinima prvenstva. Netkom prije prve trećine utakmice, [[Zinedine Zidane]] gađa gol glavom nakon kornera i Francuska ima prednost od 1:0. Samo nekoliko minuta kasnije, [[Ronaldo]] je bio u izvanrednoj prilici nakon [[Dunga|Dungine]] duge lopte, ali [[Fabien Barthez]] je u trku uspješno reagirao, sudarivši se pri tom s brazilskim napadačem. Obojici je bila potrebna medicinska pomoć, ali su se brzo oporavili. Glavni brazilski kreatori, [[Leonardo Araújo|Leonardo]] i [[Rivaldo]], nisu imali pretjeranog manevarskog prostora pored [[Didier Deschamps|Didiera Deschampsa]] i [[Christian Karambeu|Christiana Karambeua]]. Do kraja poluvremena, Zidane je udvostručio francusko vodstvo gotovo identičnim pogotkom u sudačkoj nadoknadi prvog poluvremena. Na početku drugog poluvremena, Ronaldo je imao novu izglednu priliku, no njegov udarac unutar šesnaesterca završio je u Barthezovim rukama. U 68. minuti, Francuska je ostala s igračem manje nakon što je [[Marcel Desailly]] dobio svoj drugi žuti karton, no uspješno su izdržali brazilski pritisak. Dapače, [[Emmanuel Petit]] je, u trećoj minuti sudačke nadoknade, nakon izvanredne lopte klupskog kolege iz [[Arsenal FC|Arsenala]], [[Patrick Vieira|Patricka Vieire]], postavio konačni rezultat od 3:0 i tako Francuskoj donio prvi naslov svjetskog prvaka.<ref>{{cite web|url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris.|date=12 July 1998|work=Soccer Times|accessdate=24 October 2013|archivedate=2011-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|deadurl=yes}}</ref> U to vrijeme, to je bio drugi najteži poraz Brazila u povijesti svjetskih prvenstava.<ref>{{cite web |url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |work=[[Gannett News Service]] |publisher=SoccerTimes |date=12 July 1998 |accessdate=27 January 2012 |first=Oberjuerge |location=Paris |last=Paul |title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris. |archivedate=2011-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |deadurl=yes }}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[12. srpnja]] [[1998.]] |time = 21:00 |team1 = [[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score = 0:3 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1027/match=8788/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|FRA|1974}} |goals1 = |goals2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|27}}, {{gol|45+1}}<br />[[Emmanuel Petit|Petit]] {{goal|90+3}} |stadium = [[Stade de France]], [[Saint-Denis]] |attendance = 80,000 |referee = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _brasil1998 | pattern_b = _brasil1998 | pattern_ra = _bra98 | pattern_sh = _white_stripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FFCC00 | body = FFCC00 | rightarm = FFCC00 | shorts = 003399 | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france home adidas | pattern_so = _3_stripes_white | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Francuska }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Claudio Taffarel]] |- |RB ||'''2''' ||[[Cafu]] |- |CB ||'''3''' ||[[Aldair]] |- |CB ||'''4''' ||[[Junior Baiano]] || {{yel|33}} |- |LB ||'''6''' ||[[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]] |- |CM ||'''5''' ||[[César Sampaio]] || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''8''' ||[[Dunga]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |AM ||'''10'''||[[Rivaldo]] |- |AM ||'''18'''||[[Leonardo Araújo|Leonardo]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Bebeto]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ronaldo]] |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Denílson de Oliveira Araújo|Denílson]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Edmundo Alves de Souza Neto|Edmundo]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|BRA}} [[Mário Zagallo]] |} |valign="top"|[[Image:BRA-FRA 1998-07-12.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''8''' ||[[Marcel Desailly]] || {{sent off|2|48|68}} |- |CB ||'''18'''||[[Frank Leboeuf]] |- |LB ||'''3''' ||[[Bixente Lizarazu]] |- |DM ||'''7''' ||[[Didier Deschamps]] (c) || {{yel|39}} |- |CM ||'''19'''||[[Christian Karembeu]] || {{yel|56}} || {{suboff|57}} |- |CM ||'''17'''||[[Emmanuel Petit]] |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] |- |AM ||'''6''' ||[[Youri Djorkaeff]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''9''' ||[[Stéphane Guivarc'h]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''14'''||[[Alain Boghossian]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''21'''||[[Christophe Dugarry]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{subon|74}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Zinedine Zidane]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ENG}} [[Mark Warren (fudbalski sudac)|Mark Warren]] <br />{{flagicon|JAR}} Achmat Salie <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAU}} [[Abdul Rahman Al-Zaid|Rahman Al Zaid]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == *[http://www.fifa.com FIFA.com] {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] bju8qxja0bk8io3mvgxlvjcgzzqevb2 42591868 42591863 2026-05-11T17:51:39Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] u [[Category:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591868 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:World championships in athletics 2003 Paris Saint-Denis stadium.jpg|320px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|FIFA Svjetskog prvenstva 1998.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 0 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[12. srpnja]] [[1998.]] | stadion = [[Stade de France]] | grad = [[Saint-Denis]], [[Francuska]] | igrač_utakmice1a = [[Zinedine Zidane]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] | gledalaca = 80,000 | vrijeme = vedro, 23 °C | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1994.)|1994.]] | sljedeća = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|Svjetskog prvenstva 1998.]]''' odigrano je [[12. srpnja]] [[1998.]] godine na stadionu [[Stade de France]] u [[Saint-Denis]]u, između reprezentacija [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuske]]. Brazil je u utakmicu ušao kao branitelj naslova iz [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1994|1994.]] godine,<ref>{{cite web |title=World Cup: History: USA 1994|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632224.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> dok je Francuskoj ovo bio prvi nastup u finalu.<ref>{{cite web|url= http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|title= France Triumph|date= 13 July 1998|work= BBC Sport|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 1999-11-10|archive-url= https://web.archive.org/web/19991110184909/http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|dead-url= }}</ref> Francuska je uvjerljivo slavila s 3:0 protiv Brazila i tako osvojila svoj prvi naslov svjetskog prvaka.<ref name = "France 98 BBC">{{cite web |title=World Cup: History: France 1998|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1630000/1630664.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref name = "Rewind">{{cite web |title=Rewind to 1998: Ronaldo's darkest day |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo%27s-darkest-day?cc=5739 |work=ESPN Soccernet |publisher=ESPN |date=9 February 2011 |accessdate=12 June 2011 |archivedate=2012-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314194150/http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo's-darkest-day?cc=5739 |deadurl=yes }}</ref> [[Zinedine Zidane]], koji je proglašen igračem utakmice, postigao je dva gola u prvom poluvremenu, a konačni rezultat postavio je [[Emmanuel Petit]] golom u sudačkoj nadoknadi drugog poluvremena. Obje momčadi su imale težak put do finala. Brazil je osvojio skupinu sa 6 bodova, izgubivši od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Norveške|Norveške]] u zadnjem kolu. Nakon što su u osmini finala i četvrtfinalu izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čile]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Danske|Dansku]], u polufinalu su protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]] prošli tek nakon jedanaesteraca. S druge strane, Francuska je sa stopostotnim učinkom prošla skupinu samo da bi u osmini finala izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] zlatnim golom. U četvrtfinalu su porazili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italiju]] nakon jedanaesteraca, a u polufinalu iznenađenje turnira - [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatsku]]. Prije utakmice, u medijima su se pojavile špekulacije oko spreme brazilskog napadača [[Ronaldo|Ronalda]], koji se ozlijedio na dan finala.<ref name = "Mystery">{{cite web |title=The great World Cup Final mystery |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1749000/1749324.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Iako je, zbog ozljede, izvorno uklonjen s popisa igrača, samo 72 minute prije početka utakmice objavljeno je kako će ipak igrati.<ref name = "France 98 BBC" /> Tokom utakmice, Ronaldo se ponovo ozlijedio nakon sudara s [[Fabien Barthez|Fabienom Barthezom]]. Iako se odluka brazilskog izbornika da igra s Ronaldom pokazala pogrešnom, bila nje razumljiva s obzirom da je napadač bio ključna karika brazilske ekipe tokom cijelog turnira.<ref>{{cite web|url= http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|title= Ronaldo had convulsions before game|date= 13 July 1998|work= Sports Illustrated|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 2014-06-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20140605090358/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|dead-url= yes}}</ref> Francuska je nastavila svoj uspješan niz kvalificiranjem za i osvajanjem [[UEFA Euro 2000|Eura 2000]] u [[Nizozemska|Nizozemskoj]] i [[Belgija|Belgiji]].<ref>{{cite news |title=France win Euro 2000 |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/816194.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 July 2000 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Brazil je, s druge strane, osvojio [[Copa América|Copa Américu]] [[1999.]] godine te je [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|2002.]] godine po peti put postao prvak svijeta.<ref>{{cite news |first=Brian |last=Homewood |title=Football: Rivaldo's rousing finale |url=http://www.independent.co.uk/sport/football-rivaldos-rousing-finale-1107387.html |work=Independent Online |publisher=Independent |date=19 July 1999 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref>{{cite news |title=Brazil crowned world champions |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=30 June 2002 |accessdate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511131526/http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |archivedate=2011-05-11 |deadurl=no }}</ref> Ronaldo će tokom sljedećih prvenstava postići ukupno 15 golova te će sve do [[2014.]] godine biti najbolji strijelac svjetskih prvenstava, kada ga je upravo u Brazilu prestigao [[Miroslav Klose]].<ref>{{cite news |title=Brazil legend Ronaldo retires from football |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/9396646.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=14 February 2011 |accessdate=12 June 2011}}</ref> ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- valign=top bgcolor=#99ccff !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|BRA}} Brazil !Faza !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|FRA|1974}} Francuska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{NogRep|BRA}}''' |3||2||0||1||6||3||+3||'''6''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|NOR}} |3||1||2||0||5||4||+1||'''5''' |- |align="left"|{{NogRep|MAR}} |3||1||1||1||5||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |3||0||1||2||2||6||−4||'''1''' |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |3||3||0||0||9||1||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3||1||1||1||3||3||0||'''4''' |- |align="left"|{{flagicon|RSA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]] |3||0||2||1||3||6||−3||'''2''' |- |align="left"|{{NogRep|SAU}} |3||0||1||2||2||7||−5||'''1''' |} |- valign=top bgcolor=#c1e0ff |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |align="left"|{{NogRep|ČIL}} |4:1 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |align="left"|{{flagicon|PAR|1990}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] |1:0 (pr.) |- |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3:2 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |align="left"|{{NogRep|ITA}} |0:0 (4:3, pen.) |- |align="left"|{{NogRep|NIZ}} |1:1 (4:2, pen.) |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |align="left"|{{NogRep|HRV}} |2:1 |} ==Pregled utakmice== Trenuci koji su prethodili samo početku utakmice bili su obilježeni pričama o spremnosti glavnog [[brazil]]skog strijelca, [[Ronaldo|Ronalda]], a sve usred vijesti da se ozlijedio tokom priprema za finale.<ref name = "Mystery" /> Utakmica je vrlo rano išla na ruku domaćinima prvenstva. Netkom prije prve trećine utakmice, [[Zinedine Zidane]] gađa gol glavom nakon kornera i Francuska ima prednost od 1:0. Samo nekoliko minuta kasnije, [[Ronaldo]] je bio u izvanrednoj prilici nakon [[Dunga|Dungine]] duge lopte, ali [[Fabien Barthez]] je u trku uspješno reagirao, sudarivši se pri tom s brazilskim napadačem. Obojici je bila potrebna medicinska pomoć, ali su se brzo oporavili. Glavni brazilski kreatori, [[Leonardo Araújo|Leonardo]] i [[Rivaldo]], nisu imali pretjeranog manevarskog prostora pored [[Didier Deschamps|Didiera Deschampsa]] i [[Christian Karambeu|Christiana Karambeua]]. Do kraja poluvremena, Zidane je udvostručio francusko vodstvo gotovo identičnim pogotkom u sudačkoj nadoknadi prvog poluvremena. Na početku drugog poluvremena, Ronaldo je imao novu izglednu priliku, no njegov udarac unutar šesnaesterca završio je u Barthezovim rukama. U 68. minuti, Francuska je ostala s igračem manje nakon što je [[Marcel Desailly]] dobio svoj drugi žuti karton, no uspješno su izdržali brazilski pritisak. Dapače, [[Emmanuel Petit]] je, u trećoj minuti sudačke nadoknade, nakon izvanredne lopte klupskog kolege iz [[Arsenal FC|Arsenala]], [[Patrick Vieira|Patricka Vieire]], postavio konačni rezultat od 3:0 i tako Francuskoj donio prvi naslov svjetskog prvaka.<ref>{{cite web|url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris.|date=12 July 1998|work=Soccer Times|accessdate=24 October 2013|archivedate=2011-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|deadurl=yes}}</ref> U to vrijeme, to je bio drugi najteži poraz Brazila u povijesti svjetskih prvenstava.<ref>{{cite web |url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |work=[[Gannett News Service]] |publisher=SoccerTimes |date=12 July 1998 |accessdate=27 January 2012 |first=Oberjuerge |location=Paris |last=Paul |title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris. |archivedate=2011-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |deadurl=yes }}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[12. srpnja]] [[1998.]] |time = 21:00 |team1 = [[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score = 0:3 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1027/match=8788/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|FRA|1974}} |goals1 = |goals2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|27}}, {{gol|45+1}}<br />[[Emmanuel Petit|Petit]] {{goal|90+3}} |stadium = [[Stade de France]], [[Saint-Denis]] |attendance = 80,000 |referee = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _brasil1998 | pattern_b = _brasil1998 | pattern_ra = _bra98 | pattern_sh = _white_stripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FFCC00 | body = FFCC00 | rightarm = FFCC00 | shorts = 003399 | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france home adidas | pattern_so = _3_stripes_white | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Francuska }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Claudio Taffarel]] |- |RB ||'''2''' ||[[Cafu]] |- |CB ||'''3''' ||[[Aldair]] |- |CB ||'''4''' ||[[Junior Baiano]] || {{yel|33}} |- |LB ||'''6''' ||[[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]] |- |CM ||'''5''' ||[[César Sampaio]] || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''8''' ||[[Dunga]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |AM ||'''10'''||[[Rivaldo]] |- |AM ||'''18'''||[[Leonardo Araújo|Leonardo]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Bebeto]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ronaldo]] |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Denílson de Oliveira Araújo|Denílson]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Edmundo Alves de Souza Neto|Edmundo]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|BRA}} [[Mário Zagallo]] |} |valign="top"|[[Image:BRA-FRA 1998-07-12.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''8''' ||[[Marcel Desailly]] || {{sent off|2|48|68}} |- |CB ||'''18'''||[[Frank Leboeuf]] |- |LB ||'''3''' ||[[Bixente Lizarazu]] |- |DM ||'''7''' ||[[Didier Deschamps]] (c) || {{yel|39}} |- |CM ||'''19'''||[[Christian Karembeu]] || {{yel|56}} || {{suboff|57}} |- |CM ||'''17'''||[[Emmanuel Petit]] |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] |- |AM ||'''6''' ||[[Youri Djorkaeff]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''9''' ||[[Stéphane Guivarc'h]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''14'''||[[Alain Boghossian]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''21'''||[[Christophe Dugarry]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{subon|74}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Zinedine Zidane]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ENG}} [[Mark Warren (fudbalski sudac)|Mark Warren]] <br />{{flagicon|JAR}} Achmat Salie <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAU}} [[Abdul Rahman Al-Zaid|Rahman Al Zaid]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == *[http://www.fifa.com FIFA.com] {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] ff889l0pfc82sjppyo3zvxbkqyj6bhg 42591871 42591868 2026-05-11T17:52:11Z Edgar Allan Poe 29250 novi ključ za kategoriju [[:Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava|Finala FIFA Svjetskih prvenstava]]: " 1998." pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591871 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:World championships in athletics 2003 Paris Saint-Denis stadium.jpg|320px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|FIFA Svjetskog prvenstva 1998.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 0 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[12. srpnja]] [[1998.]] | stadion = [[Stade de France]] | grad = [[Saint-Denis]], [[Francuska]] | igrač_utakmice1a = [[Zinedine Zidane]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] | gledalaca = 80,000 | vrijeme = vedro, 23 °C | prethodna = [[Brazil – Italija (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1994.)|1994.]] | sljedeća = [[Njemačka – Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002.)|2002.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|Svjetskog prvenstva 1998.]]''' odigrano je [[12. srpnja]] [[1998.]] godine na stadionu [[Stade de France]] u [[Saint-Denis]]u, između reprezentacija [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuske]]. Brazil je u utakmicu ušao kao branitelj naslova iz [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1994|1994.]] godine,<ref>{{cite web |title=World Cup: History: USA 1994|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632224.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> dok je Francuskoj ovo bio prvi nastup u finalu.<ref>{{cite web|url= http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|title= France Triumph|date= 13 July 1998|work= BBC Sport|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 1999-11-10|archive-url= https://web.archive.org/web/19991110184909/http://www.bbc.co.uk/hi/english/world_cup_98/results_and_reports/newsid_107000/107581.stm|dead-url= }}</ref> Francuska je uvjerljivo slavila s 3:0 protiv Brazila i tako osvojila svoj prvi naslov svjetskog prvaka.<ref name = "France 98 BBC">{{cite web |title=World Cup: History: France 1998|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1630000/1630664.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=17 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref name = "Rewind">{{cite web |title=Rewind to 1998: Ronaldo's darkest day |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo%27s-darkest-day?cc=5739 |work=ESPN Soccernet |publisher=ESPN |date=9 February 2011 |accessdate=12 June 2011 |archivedate=2012-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314194150/http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/877539/rewind-to-1998:-ronaldo's-darkest-day?cc=5739 |deadurl=yes }}</ref> [[Zinedine Zidane]], koji je proglašen igračem utakmice, postigao je dva gola u prvom poluvremenu, a konačni rezultat postavio je [[Emmanuel Petit]] golom u sudačkoj nadoknadi drugog poluvremena. Obje momčadi su imale težak put do finala. Brazil je osvojio skupinu sa 6 bodova, izgubivši od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Norveške|Norveške]] u zadnjem kolu. Nakon što su u osmini finala i četvrtfinalu izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čile]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Danske|Dansku]], u polufinalu su protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]] prošli tek nakon jedanaesteraca. S druge strane, Francuska je sa stopostotnim učinkom prošla skupinu samo da bi u osmini finala izbacili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] zlatnim golom. U četvrtfinalu su porazili [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italiju]] nakon jedanaesteraca, a u polufinalu iznenađenje turnira - [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatsku]]. Prije utakmice, u medijima su se pojavile špekulacije oko spreme brazilskog napadača [[Ronaldo|Ronalda]], koji se ozlijedio na dan finala.<ref name = "Mystery">{{cite web |title=The great World Cup Final mystery |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1749000/1749324.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 April 2002 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Iako je, zbog ozljede, izvorno uklonjen s popisa igrača, samo 72 minute prije početka utakmice objavljeno je kako će ipak igrati.<ref name = "France 98 BBC" /> Tokom utakmice, Ronaldo se ponovo ozlijedio nakon sudara s [[Fabien Barthez|Fabienom Barthezom]]. Iako se odluka brazilskog izbornika da igra s Ronaldom pokazala pogrešnom, bila nje razumljiva s obzirom da je napadač bio ključna karika brazilske ekipe tokom cijelog turnira.<ref>{{cite web|url= http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|title= Ronaldo had convulsions before game|date= 13 July 1998|work= Sports Illustrated|accessdate= 19 June 2013|archive-date= 2014-06-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20140605090358/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/events/1998/worldcup/news/1998/07/13/ronaldo_illness/|dead-url= yes}}</ref> Francuska je nastavila svoj uspješan niz kvalificiranjem za i osvajanjem [[UEFA Euro 2000|Eura 2000]] u [[Nizozemska|Nizozemskoj]] i [[Belgija|Belgiji]].<ref>{{cite news |title=France win Euro 2000 |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/816194.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=2 July 2000 |accessdate=12 June 2011}}</ref> Brazil je, s druge strane, osvojio [[Copa América|Copa Américu]] [[1999.]] godine te je [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|2002.]] godine po peti put postao prvak svijeta.<ref>{{cite news |first=Brian |last=Homewood |title=Football: Rivaldo's rousing finale |url=http://www.independent.co.uk/sport/football-rivaldos-rousing-finale-1107387.html |work=Independent Online |publisher=Independent |date=19 July 1999 |accessdate=12 June 2011}}</ref><ref>{{cite news |title=Brazil crowned world champions |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=30 June 2002 |accessdate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511131526/http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/germany_v_brazil/newsid_2067000/2067939.stm |archivedate=2011-05-11 |deadurl=no }}</ref> Ronaldo će tokom sljedećih prvenstava postići ukupno 15 golova te će sve do [[2014.]] godine biti najbolji strijelac svjetskih prvenstava, kada ga je upravo u Brazilu prestigao [[Miroslav Klose]].<ref>{{cite news |title=Brazil legend Ronaldo retires from football |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/9396646.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=14 February 2011 |accessdate=12 June 2011}}</ref> ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- valign=top bgcolor=#99ccff !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|BRA}} Brazil !Faza !colspan="2" style="width:1*"|{{flagicon|FRA|1974}} Francuska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{NogRep|BRA}}''' |3||2||0||1||6||3||+3||'''6''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|NOR}} |3||1||2||0||5||4||+1||'''5''' |- |align="left"|{{NogRep|MAR}} |3||1||1||1||5||5||0||'''4''' |- |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |3||0||1||2||2||6||−4||'''1''' |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align="left"|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |3||3||0||0||9||1||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3||1||1||1||3||3||0||'''4''' |- |align="left"|{{flagicon|RSA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]] |3||0||2||1||3||6||−3||'''2''' |- |align="left"|{{NogRep|SAU}} |3||0||1||2||2||7||−5||'''1''' |} |- valign=top bgcolor=#c1e0ff |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |align="left"|{{NogRep|ČIL}} |4:1 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |align="left"|{{flagicon|PAR|1990}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Paragvaja|Paragvaj]] |1:0 (pr.) |- |align="left"|{{NogRep|DAN}} |3:2 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |align="left"|{{NogRep|ITA}} |0:0 (4:3, pen.) |- |align="left"|{{NogRep|NIZ}} |1:1 (4:2, pen.) |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |align="left"|{{NogRep|HRV}} |2:1 |} ==Pregled utakmice== Trenuci koji su prethodili samo početku utakmice bili su obilježeni pričama o spremnosti glavnog [[brazil]]skog strijelca, [[Ronaldo|Ronalda]], a sve usred vijesti da se ozlijedio tokom priprema za finale.<ref name = "Mystery" /> Utakmica je vrlo rano išla na ruku domaćinima prvenstva. Netkom prije prve trećine utakmice, [[Zinedine Zidane]] gađa gol glavom nakon kornera i Francuska ima prednost od 1:0. Samo nekoliko minuta kasnije, [[Ronaldo]] je bio u izvanrednoj prilici nakon [[Dunga|Dungine]] duge lopte, ali [[Fabien Barthez]] je u trku uspješno reagirao, sudarivši se pri tom s brazilskim napadačem. Obojici je bila potrebna medicinska pomoć, ali su se brzo oporavili. Glavni brazilski kreatori, [[Leonardo Araújo|Leonardo]] i [[Rivaldo]], nisu imali pretjeranog manevarskog prostora pored [[Didier Deschamps|Didiera Deschampsa]] i [[Christian Karambeu|Christiana Karambeua]]. Do kraja poluvremena, Zidane je udvostručio francusko vodstvo gotovo identičnim pogotkom u sudačkoj nadoknadi prvog poluvremena. Na početku drugog poluvremena, Ronaldo je imao novu izglednu priliku, no njegov udarac unutar šesnaesterca završio je u Barthezovim rukama. U 68. minuti, Francuska je ostala s igračem manje nakon što je [[Marcel Desailly]] dobio svoj drugi žuti karton, no uspješno su izdržali brazilski pritisak. Dapače, [[Emmanuel Petit]] je, u trećoj minuti sudačke nadoknade, nakon izvanredne lopte klupskog kolege iz [[Arsenal FC|Arsenala]], [[Patrick Vieira|Patricka Vieire]], postavio konačni rezultat od 3:0 i tako Francuskoj donio prvi naslov svjetskog prvaka.<ref>{{cite web|url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris.|date=12 July 1998|work=Soccer Times|accessdate=24 October 2013|archivedate=2011-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm|deadurl=yes}}</ref> U to vrijeme, to je bio drugi najteži poraz Brazila u povijesti svjetskih prvenstava.<ref>{{cite web |url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |work=[[Gannett News Service]] |publisher=SoccerTimes |date=12 July 1998 |accessdate=27 January 2012 |first=Oberjuerge |location=Paris |last=Paul |title=France plays perfect host; hoists World Cup in Paris. |archivedate=2011-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128230026/http://www.soccertimes.com/worldcup/1998/games/jul12.htm |deadurl=yes }}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[12. srpnja]] [[1998.]] |time = 21:00 |team1 = [[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score = 0:3 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1027/match=8788/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|FRA|1974}} |goals1 = |goals2 = [[Zinedine Zidane|Zidane]] {{goal|27}}, {{gol|45+1}}<br />[[Emmanuel Petit|Petit]] {{goal|90+3}} |stadium = [[Stade de France]], [[Saint-Denis]] |attendance = 80,000 |referee = {{flagicon|MAR}} [[Said Belqola]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _brasil1998 | pattern_b = _brasil1998 | pattern_ra = _bra98 | pattern_sh = _white_stripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FFCC00 | body = FFCC00 | rightarm = FFCC00 | shorts = 003399 | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france home adidas | pattern_so = _3_stripes_white | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Francuska }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Claudio Taffarel]] |- |RB ||'''2''' ||[[Cafu]] |- |CB ||'''3''' ||[[Aldair]] |- |CB ||'''4''' ||[[Junior Baiano]] || {{yel|33}} |- |LB ||'''6''' ||[[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]] |- |CM ||'''5''' ||[[César Sampaio]] || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''8''' ||[[Dunga]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |AM ||'''10'''||[[Rivaldo]] |- |AM ||'''18'''||[[Leonardo Araújo|Leonardo]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Bebeto]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ronaldo]] |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Denílson de Oliveira Araújo|Denílson]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Edmundo Alves de Souza Neto|Edmundo]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|BRA}} [[Mário Zagallo]] |} |valign="top"|[[Image:BRA-FRA 1998-07-12.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Fabien Barthez]] |- |RB ||'''15'''||[[Lilian Thuram]] |- |CB ||'''8''' ||[[Marcel Desailly]] || {{sent off|2|48|68}} |- |CB ||'''18'''||[[Frank Leboeuf]] |- |LB ||'''3''' ||[[Bixente Lizarazu]] |- |DM ||'''7''' ||[[Didier Deschamps]] (c) || {{yel|39}} |- |CM ||'''19'''||[[Christian Karembeu]] || {{yel|56}} || {{suboff|57}} |- |CM ||'''17'''||[[Emmanuel Petit]] |- |AM ||'''10'''||[[Zinedine Zidane]] |- |AM ||'''6''' ||[[Youri Djorkaeff]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''9''' ||[[Stéphane Guivarc'h]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''14'''||[[Alain Boghossian]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''21'''||[[Christophe Dugarry]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''4''' ||[[Patrick Vieira]] || || {{subon|74}} |- |colspan=4|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"| {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]] |} |} {| width=100% style="font-size: 90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Zinedine Zidane]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ENG}} [[Mark Warren (fudbalski sudac)|Mark Warren]] <br />{{flagicon|JAR}} Achmat Salie <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAU}} [[Abdul Rahman Al-Zaid|Rahman Al Zaid]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == *[http://www.fifa.com FIFA.com] {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava| 1998.]] 6h04ormlvwra1p0jmpbn21v5mju2ckw 0 1775975 42591902 42497749 2026-05-12T05:08:29Z ~2026-28624-34 351122 U Bogfanovici zive romska populazija 42591902 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Srbiji |mesto=Bogdanovica |slika= |opis_slike= |okrug=Kolubarski |opština=Ub |nadm visina=92 |populacija={{decrease}} 306 |poštanski kod= |pozivni broj=014 |registarska oznaka=UB |gšir=44.471666 |gduž=20.075833 }} '''Bogdanovica''' je naselje u [[Srbija|Srbiji]] u [[opština Ub|opštini Ub]] u [[Kolubarski upravni okrug|Kolubarskom okrugu]]. Prema popisu iz [[Popis stanovništva 2011. u Srbiji|2011.]] bilo je 306 stanovnika. == Demografija == U naselju Bogdanovica živi 244 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 34,7 godina (35,5 kod muškaraca i 34,0 kod žena). U naselju ima 104 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,35. Ovo naselje je u uglavnom naseljeno romima samo 1 kuca srbi(prema popisu iz [[2002]]. godine). {| width="50%" style="background:transparent; " | valign="top" width="50%" style="border:1px solid gray; " | <!-- ============================================================================================= POČETAK GRAFIKA ===============================================================================================--> <center> :''Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka'' {| | style="padding: 0;" | <timeline> ImageSize = width:250 height:200 PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20 TimeAxis = orientation:horizontal AlignBars = justify Colors = id:gray1 value:gray(0.9) DateFormat = yyyy Period = from:1940 till:2010 ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1940 PlotData = bar:885 color:gray1 width:1 from:start till:end bar:590 color:gray1 from:start till:end bar:295 color:gray1 from:start till:end bar:0 color:gray1 LineData = layer:front points:(62,122)(77,104) color:blue width:2 points:(77,104)(100,102) color:blue width:2 points:(100,102)(128,130) color:blue width:2 points:(128,130)(157,147) color:blue width:2 points:(157,147)(185,161) color:blue width:2 points:(185,161)(217,86) color:blue width:2 </timeline> |} </center> <!-- ============================================================================================= KRAJ GRAFIKA ===============================================================================================--> | valign="down" width="50%" | {{Popis |izvor=<ref>{{Stat Knjiga 9}}</ref> |p1948=536 |p1953=440 |p1961=427 |p1971=574 |p1981=665 |p1991=738 |p1991n=606 |p2002s=587 |p2002=348 }} |} {{Grafikon postoci |izvor=<ref>{{Stat Knjiga 1}}</ref> |širina=300px |naslov=Etnički sastav prema popisu iz [[Popis stanovništva 2002. u Srbiji|2002.]] |pozadina=#ddd |pozicija=left |šipke= {{Vrsta sa postotkom|[[Srbi]]|yellow|310|89.08}} {{Vrsta sa postotkom|[[Romi]]|blue|38|10.91}} {{Vrsta sa postotkom|nepoznato|red|0|0.0}} }} {{Grafikon piramida |izvor=<ref>{{Stat Knjiga 2}}</ref> |širina=300px |naslov= |pozadina=#eee |levo2=m |desno2=ž |šipke levo desno= {{Vrsta levo desno|?|gray|2|9.09|13.63|3}} {{Vrsta levo desno|80+|gray|1|4.54|22.72|5}} {{Vrsta levo desno|75-79|gray|1|4.54|31.81|7}} {{Vrsta levo desno|70-74|gray|4|18.18|18.18|4}} {{Vrsta levo desno|65-69|gray|10|45.45|40.90|9}} {{Vrsta levo desno|60-64|gray|13|59.09|27.27|6}} {{Vrsta levo desno|55-59|gray|7|31.81|27.27|6}} {{Vrsta levo desno|50-54|gray|11|50.0|63.63|14}} {{Vrsta levo desno|45-49|gray|9|40.90|31.81|7}} {{Vrsta levo desno|40-44|gray|16|72.72|63.63|14}} {{Vrsta levo desno|35-39|gray|9|40.90|45.45|10}} {{Vrsta levo desno|30-34|gray|3|13.63|72.72|16}} {{Vrsta levo desno|25-29|gray|11|50.0|54.54|12}} {{Vrsta levo desno|20-24|gray|10|45.45|63.63|14}} {{Vrsta levo desno|15-19|gray|13|59.09|68.18|15}} {{Vrsta levo desno|10-14|gray|17|77.27|68.18|15}} {{Vrsta levo desno|5-9|gray|8|36.36|63.63|14}} {{Vrsta levo desno|0-4|gray|13|59.09|86.36|19}} |prosekm=35.5 |prosekž=34.0 }} {{DomaćinstvaNaseljaSrbija|95|82|88|144|135|159|104|17|28|15|15|14|8|4|3|-|-|3.35}} {{BrakNaseljaSrbija|120|21|81|9|7|2|142|30|87|18|6|1}} {{ZanimanjaNaseljaSrbija|53|8|-|2|21|-|2|9|2|-|28|8|-|-|6|-|1|5|3|-|81|16|-|2|27|-|3|14|5|-|-|-|-|-|-|2|-|-|7|-|-|2|1|-|-|-|-|2|-|-|2|1|-|2|-|-|9}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{portal|Srbija}} * [http://www.fallingrain.com/world/RI/00/Bogdanovica.html Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)] * [http://wikimapia.org/maps?ll=44.471666,20.075833&spn=0.3,0.3 Satelitska mapa (Wikimapia)] * [http://www.maplandia.com/serbia-and-montenegro/srbija/bogdanovica/ Gugl satelitska mapa (Maplandia)] * [http://www.mapquest.com/maps/map.adp?latlongtype=decimal&latitude=44.471666&longitude=20.075833&zoom=8 Plan naselja na mapi (Mapquest)]{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Opština Ub}} [[Kategorija:Opština Ub]] [[Kategorija:Naselja u Kolubarskom upravnom okrugu]] 42mk3z1w5a7iobaxpsj9uxmnu94od9n 1 1781322 42591903 42207551 2026-05-12T05:11:11Z ~2026-28624-34 351122 /* U Bogdanovici zive Romi 99%9 posto */ novi odjeljak 42591903 wikitext text/x-wiki {{razgovor zaglavlje}} == U Bogdanovici zive Romi 99%9 posto == promenite to jer srbi nezive tu tu zive narod romske populacije srba nema – [[Posebno:Doprinosi/&#126;2026-28624-34|&#126;2026-28624-34]] ([[Razgovor s korisnikom:&#126;2026-28624-34|razgovor]]) 12. maja 2026. u 07:11 (CEST) ez5s2xd2wzdvab1atlwms6n7nipxkyw 0 4029420 42591559 42299252 2026-05-11T13:47:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591559 wikitext text/x-wiki {{for|sovjetski film iz 1981. godine|Mužiki!}} {{Infokutija film |tip = c/b |naslov=Muškarci | slika = Мушкарци (филм).jpeg |godina={{Filmdate|1963}} |zemlja={{flag|SFR Jugoslavija}} | jezik = [[srpskohrvatski jezik|srpskohrvatski]] |žanr=Komedija |režija=[[Milo Đukanović (reditelj)|Milo Đukanović]] |scenario=[[Miroslav Milovanović]]<br />[[Julija Najman]] |muzika= |uloge=[[Mija Aleksić]]<br />[[Olivera Marković]]<br />[[Slobodan Perović (glumac)|Slobodan Perović]]<br />[[Milivoje Mića Tomić|Milivoje Tomić]]<br />[[Jelena Žigon]]<br />[[Velimir Bata Živojinović]] |producent= |kompanija=[[Lovćen film]] |trajanje=82 minuta |kamera= |montaža= |kinematografija= |nagrade= |budžet= |prethodni= |sledeći= |imdb=0057337 }} '''''Muškarci''''' su [[Jugoslovenska kinematografija|jugoslovenska]] crno-bela [[filmska komedija]] snimljena [[1963. na filmu|1963.]] godine u režiji [[Milo Đukanović (reditelj)|Mila Đukanovića]]. Protagonist, čiji lik tumači [[Slobodan Perović (glumac)|Slobodan Perović]] je ''[[macho|mačo]]'' muškarac koji sticajem okolnosti bude prisiljen služiti kao kućna pomoćnica svojoj prezaposlenoj supruzi (koju glumi [[Olivera Marković]]). Perović je za svoj nastup dobio [[Zlatna arena za najboljeg glumca|Zlatnu arenu]] na Pulskom festivalu. == Uloge == {| class="wikitable" |- ! Glumac ! Uloga |- |[[Olivera Marković]] || Mira |- |[[Slobodan Perović (glumac)|Slobodan Perović]] || Žika |- |[[Mija Aleksić]] || Aca |- |[[Jelena Žigon]] || Vesna |- |[[Velimir Bata Živojinović]] || Lale |- |[[Caci Colić]] || Caci |- |[[Mića Colić]] || Mirče |- |[[Jelena Đorđević]] || Jelkica |- |[[Jovica Popović]] || Jovica |- |[[Pavle Minčić]] || vojnik |- |[[Ružica Veljović]] || seljanka |- |[[Vera Stefanović]] || Francuskinja |} == Vanjske veze == * {{IMDb naslov|id=0057337|title=Muškarci}} * {{Cite web|title=Dani crnogorskog filma|url=http://www.gku-bcu.hr/hr/arhiva/578-crnogorski-film.html|publisher=Gradska knjižnica Umag|accessdate=17. IV 2015}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Jugoslavenski filmovi]] [[Kategorija:Filmske komedije]] bodlosi1unspww6uhfab3r0bpc2pjaa 0 4056516 42591836 42551563 2026-05-11T17:45:07Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591836 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = ''Maracanaço'' | slika = [[File:Urug1950.jpg|300px|Pobjednička reprezentacija Urugvaja na prvenstvu 1950. godine.]] | ekipa1 = [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|URU|size=30px}} | ekipa1rezultat = 2 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = | datum = [[16. srpnja]] [[1950.]] | stadion = [[Stadion Maracanã|Maracanã]] | grad = {{nowrap|[[Rio de Janeiro]], [[Brazil]]}} | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[George Reader]] | gledalaca = 173,850 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Dana [[16. srpnja]] [[1950.]] godine, nogometne reprezentacije '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]]''' i '''[[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]]''' odigrale su odlučujući meč finalne runde [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine. Utakmica se igrala na stadionu [[Stadion Maracanã|Maracanã]] u tadašnjem glavnom gradu [[Rio de Janeiro|Riu de Janeiru]]. Za razliku od svih ostalih prvenstava, pobjednik prvenstva 1950. godine određivao se kroz grupni sustav u kojem su četiri finalista igrali međusobno za prvaka. Brazil je imao vodstvo nakon dva kola i dvije pobjede, dok je Urugvaj s remijem i pobjedom bio drugi. Brazilu je tako bio dovoljan i remi za prvi naslov svjetskog prvaka, dok je Urugvaju igrala samo pobjeda. Brazil je bio veliki favorit, pogotovo nakon visokih pobjeda protiv [[Švedska|Švedske]] i [[Španjolska|Španjolske]], a među narodom je vlada enormna euforija kojoj je potpomoglo i brazilsko domaćinstvo prvenstva. Interes je bio toliki da je na Maracani tokom utakmice bilo gotovo 200,000 ljudi, iako je stadion imao sjedeći kapacitet od 96,000 sjedala. Sve je krenulo dobro po domaćine kada je [[Friaça]] postigao gol za vodstvo dvije minute nakon početka drugog poluvremena. [[Juan Alberto Schiaffino]] je Urugvaju donio izjednačenje nekih 20 minuta poslije, no čak je i taj rezultat odgovarao Brazilu. Ipak, kada je [[Alcides Ghiggia]] deset minuta prije kraja utakmice doveo Urugvaj u vodstvo, stadion je utihnuo, uz izuzetak manje skupine urugvajskih navijača. Brazil nije uspio izjednačiti i Urugvaj je tako, usred Brazila, po drugi put postao svjetski prvak. Pobjeda Urugvaja protiv jakog domaćina postala je jedno od najvećih iznenađenja u historiji nogometa,<ref>[http://www.soccerphile.com/soccerphile/news/greatest-upsets.html Football's 20 Greatest Upsets, Soccerphile]</ref> a utakmica je ubrzo dobila nadimak '''''Maracanazo/Maracanaço''''' ([[srpskohrvatski|sh.]] ''Krah na Maracani''). Šok je bio utoliko veći što su Brazilci već prije utakmice pripremili slavlje, a novinari su čak išli toliko daleko da su u nekim dnevnim izdanjima domaćine već nazvali prvacima. Koristeći tu euforiju u svoju korist, urugvajski kapetan [[Obdulio Varela]] motivirao je svoju momčad na različite načine (u koje spadaju uriniranje po novinama sa slikom Brazilaca kao prvaka, ali i motivacijski govor prije same utakmice), što se pokazalo uspješnim. Nakon utakmice, cijeli je stadion bio jezivo tih,<ref>{{Cite web |title=Silêncio no Maracanã - Revista de História<!-- Bot generated title --> |url=http://revistadehistoria.com.br/secao/artigos-revista/silencio-no-maracana |access-date=2015-05-10 |archivedate=2013-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131204061417/http://revistadehistoria.com.br/secao/artigos-revista/silencio-no-maracana |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://imortaisdofutebol.com/2013/04/30/jogos-eternos-brasil-1x2-uruguai-1950/ Jogos Eternos – Brasil 1×2 Uruguai 1950 | Imortais do Futebol<!-- Bot generated title -->]</ref> a slavili su jedino Urugvajci. Brazilski izbornik, [[Flávio Costa]], navodno je napustio stadion odjeven u ženu kako bi izbjegao bijesne navijače. Neki novinari su odbijali prihvatiti činjenicu da je Brazil izgubio, a neki navijači su išli toliko daleko da su počinili [[suicid]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/england_v_brazil/newsid_2053000/2053403.stm "Become an instant expert... on Brazilian football"] - BBC.</ref><ref>[http://www.theguardian.com/football/blog/2014/feb/18/world-cup-25-stunning-moments-no2-uruguay-brazil-1950-scott-murray "World Cup: 25 stunning moments: Uruguay's 1950 triumph v Brazil"] - ''The Guardian''.</ref> Svakako, utakmica je ušla u nogometnu historiju, a Urugvajci su "Fantom '50" često koristili kako bi "plašili" Brazilce prije međusobnih ogleda. ==Pregled utakmice== Utakmica je počela u očekivanom ritmu - Brazil je napadao, a Urugvaj igrao defenzivu. No, za razliku od Švedske i Španjolske, Uruugvaj je uspio držati čvrstu obranu tako da se na odmor išlo bez golova. Samo dvije minute nakon početka drugog poluvremena, [[Friaça]] je, preciznim udarcem po podu, svladao urugvajskog golmana i doveo domaćine u vodstvo. Nakon gola, urugvajski kapetan Varela uzima loptu i odlazi do suca, tvrdeći kako je Friaça bio u [[zaleđe|ofsajdu]]. Varela je bio izrazito uporan, zahtijevajući od suca Readera, inače Engleza, da ga posluša preko prevoditelja.<ref>{{cite web|url=http://sports.ndtv.com/fifa-world-cup-2014/news/225467-in-brazil-it-s-time-for-the-world-to-play|title=In Brazil, It's Time For the World to Play|first=Rob|last=Hughes|publisher=''New York Times''|date=12 June 2014|accessdate=20 June 2014|archive-date=2014-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129031213/http://sports.ndtv.com/fifa-world-cup-2014/news/225467-in-brazil-it-s-time-for-the-world-to-play|dead-url=yes}}</ref> Dok se Varela svađao sa sucem, publika se smirila, nakon čega je kapetan odnio loptu na centar i navodno rekao igračima: "''Sada, vrijeme je za pobjedu!''" Urugvaj je ubrzo preuzeo inicijativu. Brazilci su pokazali veliku obrambenu slabost u borbi s organiziranom ofenzivom Urugvaja tako da je već u 66. minuti [[Juan Alberto Schiaffino]] izjednačio rezultat. Desetak minuta kasnije, samo 11 minuta prije kraja utakmice, [[Alcides Ghiggia]], dolazeći s desne strane, dovodi Urugvaj u vodstvo. Publika je bila potpuno tiha od tog trenutka pa sve do posljednjeg zvižduka suca Readera, kojim je Urugvaj postao prvak. Iako se ovaj turnir igrao po grupnom sustavu, situacija se tako namjestila da je ova utakmica bila posljednja te da je odlučivala o prvaku, zbog čega se ona neformalno naziva "finalom" ovog prvenstva (čak i od strane [[FIFA]]-e), iako to zapravo nije bila.<ref>{{cite web|title=FIFA World Cup™ Finals since 1930|url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf|publisher=FIFA|accessdate=31 January 2014|archive-date=2019-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503182206/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf|dead-url=yes}}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[16. srpnja]] [[1950.]] |time = 15:00 ([[UTC-03]]) |team1 = [[Urugvaj]] {{flagicon|URU}} |score = 2:1 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/brazil1950/matches/round=209/match=1190/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|BRA|1889a}} |goals1 = [[Juan Alberto Schiaffino|Schiaffino]] {{goal|66}}<br />[[Alcides Ghiggia|Ghiggia]] {{goal|79}} |goals2 = [[Friaça]] {{goal|47}} |stadium = [[Stadion Maracanã|Maracanã]], [[Rio de Janeiro]] |attendance = 173,850<ref>{{Cite web |format=pdf |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_04a_super_57313.pdf |title=FIFA World Cup superlatives |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |pages=5 |access-date=2015-05-10 |archive-date=2014-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709172735/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_04a_super_57313.pdf |dead-url=yes }}</ref> |referee = {{flagicon|ENG}} [[George Reader]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = | pattern_ra = | leftarm = 87cefa | body = 87cefa | rightarm = 87cefa | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = Urugvaj }} |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _blueshoulders | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Roque Máspoli]] |- |RB ||'''2''' ||[[Matías González]] |- |LB ||'''3''' ||[[Eusebio Tejera]] |- |RH ||'''4''' ||[[Schubert Gambetta]] |- |CH ||'''5''' ||[[Obdulio Varela]] (c) |- |LH ||'''6''' ||[[Víctor Rodríguez Andrade]] |- |OR ||'''7''' ||[[Alcides Ghiggia]] |- |IR ||'''8''' ||[[Julio Pérez]] |- |CF ||'''9''' ||[[Óscar Míguez|Omar Óscar Míguez]] |- |IL ||'''10'''||[[Juan Alberto Schiaffino]] |- |OL ||'''11'''||[[Rubén Morán]] |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|URU}} [[Juan López Fontana]] |} |valign="top"|[[File:URU-BRE 1950-final-CM.png|‏300px]] |valign="top" width="50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Moacir Barbosa Nascimento|Moacir Barbosa]] |- |RB ||'''2''' ||[[Augusto da Costa|Augusto]] (c) |- |LB ||'''3''' ||[[Juvenal Amarijo|Juvenal]] |- |RH ||'''4''' ||[[José Carlos Bauer]] |- |CH ||'''5''' ||[[Danilo Alvim|Danilo]] |- |LH ||'''6''' ||[[Bigode]] |- |OR ||'''7''' ||[[Friaça]] |- |IR ||'''8''' ||[[Thomaz Soares da Silva|Zizinho]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ademir Marques de Menezes|Ademir]] |- |IL ||'''10'''||[[Jair da Rosa Pinto|Jair]] |- |OL ||'''11'''||[[Francisco Aramburu|Chico]] |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|BRA|1889a}} [[Flávio Costa]] |} |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.historiadelmundial.com/2010/01/maracanazo.html El Maracanazo y la leyenda- Como explicar lo inexplicable] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171127082430/http://www.historiadelmundial.com/2010/01/maracanazo.html |date=2017-11-27 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Fudbal u Urugvaju]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] 5suapw8k1sosbav4fvqb1ggya9s2o66 42591855 42591836 2026-05-11T17:49:28Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591855 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = ''Maracanaço'' | slika = [[File:Urug1950.jpg|300px|Pobjednička reprezentacija Urugvaja na prvenstvu 1950. godine.]] | ekipa1 = [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|URU|size=30px}} | ekipa1rezultat = 2 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = | datum = [[16. srpnja]] [[1950.]] | stadion = [[Stadion Maracanã|Maracanã]] | grad = {{nowrap|[[Rio de Janeiro]], [[Brazil]]}} | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[George Reader]] | gledalaca = 173,850 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Dana [[16. srpnja]] [[1950.]] godine, nogometne reprezentacije '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]]''' i '''[[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]]''' odigrale su odlučujući meč finalne runde [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine. Utakmica se igrala na stadionu [[Stadion Maracanã|Maracanã]] u tadašnjem glavnom gradu [[Rio de Janeiro|Riu de Janeiru]]. Za razliku od svih ostalih prvenstava, pobjednik prvenstva 1950. godine određivao se kroz grupni sustav u kojem su četiri finalista igrali međusobno za prvaka. Brazil je imao vodstvo nakon dva kola i dvije pobjede, dok je Urugvaj s remijem i pobjedom bio drugi. Brazilu je tako bio dovoljan i remi za prvi naslov svjetskog prvaka, dok je Urugvaju igrala samo pobjeda. Brazil je bio veliki favorit, pogotovo nakon visokih pobjeda protiv [[Švedska|Švedske]] i [[Španjolska|Španjolske]], a među narodom je vlada enormna euforija kojoj je potpomoglo i brazilsko domaćinstvo prvenstva. Interes je bio toliki da je na Maracani tokom utakmice bilo gotovo 200,000 ljudi, iako je stadion imao sjedeći kapacitet od 96,000 sjedala. Sve je krenulo dobro po domaćine kada je [[Friaça]] postigao gol za vodstvo dvije minute nakon početka drugog poluvremena. [[Juan Alberto Schiaffino]] je Urugvaju donio izjednačenje nekih 20 minuta poslije, no čak je i taj rezultat odgovarao Brazilu. Ipak, kada je [[Alcides Ghiggia]] deset minuta prije kraja utakmice doveo Urugvaj u vodstvo, stadion je utihnuo, uz izuzetak manje skupine urugvajskih navijača. Brazil nije uspio izjednačiti i Urugvaj je tako, usred Brazila, po drugi put postao svjetski prvak. Pobjeda Urugvaja protiv jakog domaćina postala je jedno od najvećih iznenađenja u historiji nogometa,<ref>[http://www.soccerphile.com/soccerphile/news/greatest-upsets.html Football's 20 Greatest Upsets, Soccerphile]</ref> a utakmica je ubrzo dobila nadimak '''''Maracanazo/Maracanaço''''' ([[srpskohrvatski|sh.]] ''Krah na Maracani''). Šok je bio utoliko veći što su Brazilci već prije utakmice pripremili slavlje, a novinari su čak išli toliko daleko da su u nekim dnevnim izdanjima domaćine već nazvali prvacima. Koristeći tu euforiju u svoju korist, urugvajski kapetan [[Obdulio Varela]] motivirao je svoju momčad na različite načine (u koje spadaju uriniranje po novinama sa slikom Brazilaca kao prvaka, ali i motivacijski govor prije same utakmice), što se pokazalo uspješnim. Nakon utakmice, cijeli je stadion bio jezivo tih,<ref>{{Cite web |title=Silêncio no Maracanã - Revista de História<!-- Bot generated title --> |url=http://revistadehistoria.com.br/secao/artigos-revista/silencio-no-maracana |access-date=2015-05-10 |archivedate=2013-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131204061417/http://revistadehistoria.com.br/secao/artigos-revista/silencio-no-maracana |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://imortaisdofutebol.com/2013/04/30/jogos-eternos-brasil-1x2-uruguai-1950/ Jogos Eternos – Brasil 1×2 Uruguai 1950 | Imortais do Futebol<!-- Bot generated title -->]</ref> a slavili su jedino Urugvajci. Brazilski izbornik, [[Flávio Costa]], navodno je napustio stadion odjeven u ženu kako bi izbjegao bijesne navijače. Neki novinari su odbijali prihvatiti činjenicu da je Brazil izgubio, a neki navijači su išli toliko daleko da su počinili [[suicid]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/england_v_brazil/newsid_2053000/2053403.stm "Become an instant expert... on Brazilian football"] - BBC.</ref><ref>[http://www.theguardian.com/football/blog/2014/feb/18/world-cup-25-stunning-moments-no2-uruguay-brazil-1950-scott-murray "World Cup: 25 stunning moments: Uruguay's 1950 triumph v Brazil"] - ''The Guardian''.</ref> Svakako, utakmica je ušla u nogometnu historiju, a Urugvajci su "Fantom '50" često koristili kako bi "plašili" Brazilce prije međusobnih ogleda. ==Pregled utakmice== Utakmica je počela u očekivanom ritmu - Brazil je napadao, a Urugvaj igrao defenzivu. No, za razliku od Švedske i Španjolske, Uruugvaj je uspio držati čvrstu obranu tako da se na odmor išlo bez golova. Samo dvije minute nakon početka drugog poluvremena, [[Friaça]] je, preciznim udarcem po podu, svladao urugvajskog golmana i doveo domaćine u vodstvo. Nakon gola, urugvajski kapetan Varela uzima loptu i odlazi do suca, tvrdeći kako je Friaça bio u [[zaleđe|ofsajdu]]. Varela je bio izrazito uporan, zahtijevajući od suca Readera, inače Engleza, da ga posluša preko prevoditelja.<ref>{{cite web|url=http://sports.ndtv.com/fifa-world-cup-2014/news/225467-in-brazil-it-s-time-for-the-world-to-play|title=In Brazil, It's Time For the World to Play|first=Rob|last=Hughes|publisher=''New York Times''|date=12 June 2014|accessdate=20 June 2014|archive-date=2014-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129031213/http://sports.ndtv.com/fifa-world-cup-2014/news/225467-in-brazil-it-s-time-for-the-world-to-play|dead-url=yes}}</ref> Dok se Varela svađao sa sucem, publika se smirila, nakon čega je kapetan odnio loptu na centar i navodno rekao igračima: "''Sada, vrijeme je za pobjedu!''" Urugvaj je ubrzo preuzeo inicijativu. Brazilci su pokazali veliku obrambenu slabost u borbi s organiziranom ofenzivom Urugvaja tako da je već u 66. minuti [[Juan Alberto Schiaffino]] izjednačio rezultat. Desetak minuta kasnije, samo 11 minuta prije kraja utakmice, [[Alcides Ghiggia]], dolazeći s desne strane, dovodi Urugvaj u vodstvo. Publika je bila potpuno tiha od tog trenutka pa sve do posljednjeg zvižduka suca Readera, kojim je Urugvaj postao prvak. Iako se ovaj turnir igrao po grupnom sustavu, situacija se tako namjestila da je ova utakmica bila posljednja te da je odlučivala o prvaku, zbog čega se ona neformalno naziva "finalom" ovog prvenstva (čak i od strane [[FIFA]]-e), iako to zapravo nije bila.<ref>{{cite web|title=FIFA World Cup™ Finals since 1930|url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf|publisher=FIFA|accessdate=31 January 2014|archive-date=2019-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503182206/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf|dead-url=yes}}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[16. srpnja]] [[1950.]] |time = 15:00 ([[UTC-03]]) |team1 = [[Urugvaj]] {{flagicon|URU}} |score = 2:1 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/brazil1950/matches/round=209/match=1190/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|BRA|1889a}} |goals1 = [[Juan Alberto Schiaffino|Schiaffino]] {{goal|66}}<br />[[Alcides Ghiggia|Ghiggia]] {{goal|79}} |goals2 = [[Friaça]] {{goal|47}} |stadium = [[Stadion Maracanã|Maracanã]], [[Rio de Janeiro]] |attendance = 173,850<ref>{{Cite web |format=pdf |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_04a_super_57313.pdf |title=FIFA World Cup superlatives |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |pages=5 |access-date=2015-05-10 |archive-date=2014-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709172735/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_04a_super_57313.pdf |dead-url=yes }}</ref> |referee = {{flagicon|ENG}} [[George Reader]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = | pattern_ra = | leftarm = 87cefa | body = 87cefa | rightarm = 87cefa | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = Urugvaj }} |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _blueshoulders | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Roque Máspoli]] |- |RB ||'''2''' ||[[Matías González]] |- |LB ||'''3''' ||[[Eusebio Tejera]] |- |RH ||'''4''' ||[[Schubert Gambetta]] |- |CH ||'''5''' ||[[Obdulio Varela]] (c) |- |LH ||'''6''' ||[[Víctor Rodríguez Andrade]] |- |OR ||'''7''' ||[[Alcides Ghiggia]] |- |IR ||'''8''' ||[[Julio Pérez]] |- |CF ||'''9''' ||[[Óscar Míguez|Omar Óscar Míguez]] |- |IL ||'''10'''||[[Juan Alberto Schiaffino]] |- |OL ||'''11'''||[[Rubén Morán]] |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|URU}} [[Juan López Fontana]] |} |valign="top"|[[File:URU-BRE 1950-final-CM.png|‏300px]] |valign="top" width="50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Moacir Barbosa Nascimento|Moacir Barbosa]] |- |RB ||'''2''' ||[[Augusto da Costa|Augusto]] (c) |- |LB ||'''3''' ||[[Juvenal Amarijo|Juvenal]] |- |RH ||'''4''' ||[[José Carlos Bauer]] |- |CH ||'''5''' ||[[Danilo Alvim|Danilo]] |- |LH ||'''6''' ||[[Bigode]] |- |OR ||'''7''' ||[[Friaça]] |- |IR ||'''8''' ||[[Thomaz Soares da Silva|Zizinho]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ademir Marques de Menezes|Ademir]] |- |IL ||'''10'''||[[Jair da Rosa Pinto|Jair]] |- |OL ||'''11'''||[[Francisco Aramburu|Chico]] |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|BRA|1889a}} [[Flávio Costa]] |} |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.historiadelmundial.com/2010/01/maracanazo.html El Maracanazo y la leyenda- Como explicar lo inexplicable] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171127082430/http://www.historiadelmundial.com/2010/01/maracanazo.html |date=2017-11-27 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Fudbal u Urugvaju]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] jrs0q0c7sklb2j6cg9xm49s85m8hpkc 42591865 42591855 2026-05-11T17:51:22Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjeno iz [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591865 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = ''Maracanaço'' | slika = [[File:Urug1950.jpg|300px|Pobjednička reprezentacija Urugvaja na prvenstvu 1950. godine.]] | ekipa1 = [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|URU|size=30px}} | ekipa1rezultat = 2 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 1 | detalji = | datum = [[16. srpnja]] [[1950.]] | stadion = [[Stadion Maracanã|Maracanã]] | grad = {{nowrap|[[Rio de Janeiro]], [[Brazil]]}} | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[George Reader]] | gledalaca = 173,850 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Dana [[16. srpnja]] [[1950.]] godine, nogometne reprezentacije '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]]''' i '''[[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]]''' odigrale su odlučujući meč finalne runde [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine. Utakmica se igrala na stadionu [[Stadion Maracanã|Maracanã]] u tadašnjem glavnom gradu [[Rio de Janeiro|Riu de Janeiru]]. Za razliku od svih ostalih prvenstava, pobjednik prvenstva 1950. godine određivao se kroz grupni sustav u kojem su četiri finalista igrali međusobno za prvaka. Brazil je imao vodstvo nakon dva kola i dvije pobjede, dok je Urugvaj s remijem i pobjedom bio drugi. Brazilu je tako bio dovoljan i remi za prvi naslov svjetskog prvaka, dok je Urugvaju igrala samo pobjeda. Brazil je bio veliki favorit, pogotovo nakon visokih pobjeda protiv [[Švedska|Švedske]] i [[Španjolska|Španjolske]], a među narodom je vlada enormna euforija kojoj je potpomoglo i brazilsko domaćinstvo prvenstva. Interes je bio toliki da je na Maracani tokom utakmice bilo gotovo 200,000 ljudi, iako je stadion imao sjedeći kapacitet od 96,000 sjedala. Sve je krenulo dobro po domaćine kada je [[Friaça]] postigao gol za vodstvo dvije minute nakon početka drugog poluvremena. [[Juan Alberto Schiaffino]] je Urugvaju donio izjednačenje nekih 20 minuta poslije, no čak je i taj rezultat odgovarao Brazilu. Ipak, kada je [[Alcides Ghiggia]] deset minuta prije kraja utakmice doveo Urugvaj u vodstvo, stadion je utihnuo, uz izuzetak manje skupine urugvajskih navijača. Brazil nije uspio izjednačiti i Urugvaj je tako, usred Brazila, po drugi put postao svjetski prvak. Pobjeda Urugvaja protiv jakog domaćina postala je jedno od najvećih iznenađenja u historiji nogometa,<ref>[http://www.soccerphile.com/soccerphile/news/greatest-upsets.html Football's 20 Greatest Upsets, Soccerphile]</ref> a utakmica je ubrzo dobila nadimak '''''Maracanazo/Maracanaço''''' ([[srpskohrvatski|sh.]] ''Krah na Maracani''). Šok je bio utoliko veći što su Brazilci već prije utakmice pripremili slavlje, a novinari su čak išli toliko daleko da su u nekim dnevnim izdanjima domaćine već nazvali prvacima. Koristeći tu euforiju u svoju korist, urugvajski kapetan [[Obdulio Varela]] motivirao je svoju momčad na različite načine (u koje spadaju uriniranje po novinama sa slikom Brazilaca kao prvaka, ali i motivacijski govor prije same utakmice), što se pokazalo uspješnim. Nakon utakmice, cijeli je stadion bio jezivo tih,<ref>{{Cite web |title=Silêncio no Maracanã - Revista de História<!-- Bot generated title --> |url=http://revistadehistoria.com.br/secao/artigos-revista/silencio-no-maracana |access-date=2015-05-10 |archivedate=2013-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131204061417/http://revistadehistoria.com.br/secao/artigos-revista/silencio-no-maracana |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://imortaisdofutebol.com/2013/04/30/jogos-eternos-brasil-1x2-uruguai-1950/ Jogos Eternos – Brasil 1×2 Uruguai 1950 | Imortais do Futebol<!-- Bot generated title -->]</ref> a slavili su jedino Urugvajci. Brazilski izbornik, [[Flávio Costa]], navodno je napustio stadion odjeven u ženu kako bi izbjegao bijesne navijače. Neki novinari su odbijali prihvatiti činjenicu da je Brazil izgubio, a neki navijači su išli toliko daleko da su počinili [[suicid]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/england_v_brazil/newsid_2053000/2053403.stm "Become an instant expert... on Brazilian football"] - BBC.</ref><ref>[http://www.theguardian.com/football/blog/2014/feb/18/world-cup-25-stunning-moments-no2-uruguay-brazil-1950-scott-murray "World Cup: 25 stunning moments: Uruguay's 1950 triumph v Brazil"] - ''The Guardian''.</ref> Svakako, utakmica je ušla u nogometnu historiju, a Urugvajci su "Fantom '50" često koristili kako bi "plašili" Brazilce prije međusobnih ogleda. ==Pregled utakmice== Utakmica je počela u očekivanom ritmu - Brazil je napadao, a Urugvaj igrao defenzivu. No, za razliku od Švedske i Španjolske, Uruugvaj je uspio držati čvrstu obranu tako da se na odmor išlo bez golova. Samo dvije minute nakon početka drugog poluvremena, [[Friaça]] je, preciznim udarcem po podu, svladao urugvajskog golmana i doveo domaćine u vodstvo. Nakon gola, urugvajski kapetan Varela uzima loptu i odlazi do suca, tvrdeći kako je Friaça bio u [[zaleđe|ofsajdu]]. Varela je bio izrazito uporan, zahtijevajući od suca Readera, inače Engleza, da ga posluša preko prevoditelja.<ref>{{cite web|url=http://sports.ndtv.com/fifa-world-cup-2014/news/225467-in-brazil-it-s-time-for-the-world-to-play|title=In Brazil, It's Time For the World to Play|first=Rob|last=Hughes|publisher=''New York Times''|date=12 June 2014|accessdate=20 June 2014|archive-date=2014-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129031213/http://sports.ndtv.com/fifa-world-cup-2014/news/225467-in-brazil-it-s-time-for-the-world-to-play|dead-url=yes}}</ref> Dok se Varela svađao sa sucem, publika se smirila, nakon čega je kapetan odnio loptu na centar i navodno rekao igračima: "''Sada, vrijeme je za pobjedu!''" Urugvaj je ubrzo preuzeo inicijativu. Brazilci su pokazali veliku obrambenu slabost u borbi s organiziranom ofenzivom Urugvaja tako da je već u 66. minuti [[Juan Alberto Schiaffino]] izjednačio rezultat. Desetak minuta kasnije, samo 11 minuta prije kraja utakmice, [[Alcides Ghiggia]], dolazeći s desne strane, dovodi Urugvaj u vodstvo. Publika je bila potpuno tiha od tog trenutka pa sve do posljednjeg zvižduka suca Readera, kojim je Urugvaj postao prvak. Iako se ovaj turnir igrao po grupnom sustavu, situacija se tako namjestila da je ova utakmica bila posljednja te da je odlučivala o prvaku, zbog čega se ona neformalno naziva "finalom" ovog prvenstva (čak i od strane [[FIFA]]-e), iako to zapravo nije bila.<ref>{{cite web|title=FIFA World Cup™ Finals since 1930|url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf|publisher=FIFA|accessdate=31 January 2014|archive-date=2019-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503182206/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf|dead-url=yes}}</ref> ==Detalji== {{football box |date = [[16. srpnja]] [[1950.]] |time = 15:00 ([[UTC-03]]) |team1 = [[Urugvaj]] {{flagicon|URU}} |score = 2:1 |report = [http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/brazil1950/matches/round=209/match=1190/index.html Izvještaj] |team2 = {{flagcountry|BRA|1889a}} |goals1 = [[Juan Alberto Schiaffino|Schiaffino]] {{goal|66}}<br />[[Alcides Ghiggia|Ghiggia]] {{goal|79}} |goals2 = [[Friaça]] {{goal|47}} |stadium = [[Stadion Maracanã|Maracanã]], [[Rio de Janeiro]] |attendance = 173,850<ref>{{Cite web |format=pdf |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_04a_super_57313.pdf |title=FIFA World Cup superlatives |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |pages=5 |access-date=2015-05-10 |archive-date=2014-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709172735/http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_04a_super_57313.pdf |dead-url=yes }}</ref> |referee = {{flagicon|ENG}} [[George Reader]] }} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = | pattern_ra = | leftarm = 87cefa | body = 87cefa | rightarm = 87cefa | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = Urugvaj }} |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _blueshoulders | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Brazil }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Roque Máspoli]] |- |RB ||'''2''' ||[[Matías González]] |- |LB ||'''3''' ||[[Eusebio Tejera]] |- |RH ||'''4''' ||[[Schubert Gambetta]] |- |CH ||'''5''' ||[[Obdulio Varela]] (c) |- |LH ||'''6''' ||[[Víctor Rodríguez Andrade]] |- |OR ||'''7''' ||[[Alcides Ghiggia]] |- |IR ||'''8''' ||[[Julio Pérez]] |- |CF ||'''9''' ||[[Óscar Míguez|Omar Óscar Míguez]] |- |IL ||'''10'''||[[Juan Alberto Schiaffino]] |- |OL ||'''11'''||[[Rubén Morán]] |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|URU}} [[Juan López Fontana]] |} |valign="top"|[[File:URU-BRE 1950-final-CM.png|‏300px]] |valign="top" width="50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto;" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Moacir Barbosa Nascimento|Moacir Barbosa]] |- |RB ||'''2''' ||[[Augusto da Costa|Augusto]] (c) |- |LB ||'''3''' ||[[Juvenal Amarijo|Juvenal]] |- |RH ||'''4''' ||[[José Carlos Bauer]] |- |CH ||'''5''' ||[[Danilo Alvim|Danilo]] |- |LH ||'''6''' ||[[Bigode]] |- |OR ||'''7''' ||[[Friaça]] |- |IR ||'''8''' ||[[Thomaz Soares da Silva|Zizinho]] |- |CF ||'''9''' ||[[Ademir Marques de Menezes|Ademir]] |- |IL ||'''10'''||[[Jair da Rosa Pinto|Jair]] |- |OL ||'''11'''||[[Francisco Aramburu|Chico]] |- |colspan="4"|'''Izbornik:''' |- |colspan="4"|{{flagicon|BRA|1889a}} [[Flávio Costa]] |} |} ==Reference== {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.historiadelmundial.com/2010/01/maracanazo.html El Maracanazo y la leyenda- Como explicar lo inexplicable] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171127082430/http://www.historiadelmundial.com/2010/01/maracanazo.html |date=2017-11-27 }} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Urugvaju]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] lqk1lycip19smjfnezbxm74j728y45o 0 4302364 42591833 42357768 2026-05-11T17:45:06Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591833 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = ''Mineiraço'' | slika = [[File:Brazil vs Germany, in Belo Horizonte 04.jpg|300px|Njemačka reprezentacija slavi u pobjedi protiv Brazila]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 7 | detalji = | datum = [[8. srpnja]] [[2014.]] | stadion = [[Mineirão]] | grad = {{nowrap|[[Belo Horizonte]], [[Brazil]]}} | igrač_utakmice1a = [[Toni Kroos]] <small>([[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = [[FIFA]]-in | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MEX}} [[Marco Antonio Rodríguez]] | gledalaca = 58,141 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Prvo '''polufinale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014|FIFA Svjetskog prvenstva 2014.]]''' godine odigrano je [[8. srpnja]] na stadionu [[Mineirão]] u [[Belo Horizonte]]u između reprezentacija '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]]''' i '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]]'''. Obje reprezentacije su do polufinala došle neporažene, s tim da je Njemačka u grupnoj fazi odigrala remi protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Gane|Gane]]. Iako je brazil igrao bez [[Neymar]]a (ozljeda u prethodnoj utakmici protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kolumbija|Kolumbije]]) i kapetana [[Thiago Silva|Thiaga Silve]], očekivala se tijesna utakmica između reprezentacija koje su u tom trenutku imale zajedničkih 8 naslova prvaka svjeta. Posljednji zajednički susret bio je u [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|Japanu i Južnoj Koreji]], kada je Brazil [[Njemačka - Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002)|pobjedom od 2:0]] po peti put postao svjetski prvak. Ipak, utakmica se razvila suprotno svim očekivanjima. [[Thomas Müller]] je u 11. minuti donio vodstvo Njemačkoj, da bi onda u periodu od 23. do 29. minute Njemačka zabila čak četiri gola i otišla na poluvrijeme s nevjerojatnih 5:0. Brazil je bio potpuno šokiran, a navijači na stadionu su konstantno plakali. Nakon dogovora s izbornikom [[Joachim Löw|Löwom]] i kapetanom [[Philipp Lahm|Lahmom]], Njemačka je odlučila odigrati mirno drugo poluvrijeme i poštedjeti Brazilce. [[André Schürrle]] je postigao još dva gola i tako doveo rezultat do 7:0 da bi u 90. minuti [[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] postigao počasni gol za domaćine. Katastrofalni poraz dokinuo je brazilske nada da će, nakon [[Maracanaço|šoka 1950. godine]], postati svjetski prvaci na domaćem terenu te je prozvan najvećom sramotom u historiji brazilskog nogometa. Njemačka pobjeda od 7:1 ušla je u historiju kao najveća pobjeda u polufinalu na jednom Svjetskom prvenstvu. Isto tako, Njemačka je ovom pobjedom preuzela prvo mjesto po broju golova na Svjetskim prvenstvima, a [[Miroslav Klose]] je svojim 16. golom prestigao [[Ronaldo|Ronalda]] i postao najbolji strijelac u historiji prvenstava.<ref name="RTEmatch">{{cite web|url = http://www.rte.ie/sport/soccer/worldcup/2014/0708/629420-brazil-v-germany/|title= As it happened: Brazil 7–1 Germany|date=8 July 2014|work= RTE Sport|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref name="TELEmatch">{{cite web|last1=Tyers|first1=Alan|title=Brazil vs Germany, World Cup 2014: as it happened|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10951334/Brazil-vs-Germany-World-Cup-2014-as-it-happened.html|work=[[The Daily Telegraph]]|accessdate=10 July 2014}}</ref><ref name="BBCmatch">{{cite web|title=Brazil 1-7 Germany|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/28102403|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=10 July 2014}}</ref> Ovim porazom je prekinut i niz od čak 62 utakmice bez poraza na domaćem terenu, kojega je Brazil vukao još od [[1975.]] godine. Prisjećajući se prvenstva [[1950.]] godine, utakmica je dobila nadimak '''''Mineirazo/Mineiraço'''''. Brazil je na kraju osvojio četvrto mjesto nakon poraza od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]], a Njemačka je postala svjetski prvak porazivši [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Argentine|Argentinu]] nakon produžetaka. ==Pregled utakmice== Obje momčadi su usvojile napadačku taktiku na samom početku utakmice. Nakon neuspjelih pokušaja s obje strane, Njemačka je u 11. minuti izborila korner. [[Toni Kroos|Kroos]] je ubacio loptu, a [[Thomas Müller]] pobjegao [[David Luiz|Davidu Luizu]] i bez problema zakucao loptu u mrežu. Brazil je pokušao odmah odgovoriti, no svi su njihovi napadi bili bezuspješni. U 23. minuti su Müller i Kroos kombinirali za [[Miroslav Klose|Klosea]], koji je pogodio za 2:0 iz odbijanca, nakon što mu je [[Júlio César (golman rođen 1979)|Júlio César]] obranio prvi udarac. Kloseov gol potaknuo je njemačku ofenzivu. U roku od dvije minute, Kroos je postigao dva gola i doveo rezultat do 4:0 da bi [[Sami Khedira]] zabio za 5:0 u 29. minuti, nakon kombinacije s [[Mesut Özil|Özilom]]. S tim se rezultatom otišlo na poluvrijeme, no već je tada bilo jasno kako je Brazil ispao i kako je samo pitanje hoće li Njemačka zabiti još golova u drugom poluvremenu. Ulazak [[Ramires]]a i [[Paulinho (fudbaler)|Paulinha]] učinio je Brazil opasnijim, no nedovoljno da naprave razliku. [[André Schürrle]] je u 58. minuti zamijenio Klosea te je ubrzo postao dvostruki strijelac, povisivši rezultat na nevjerojatnih 7:0. Cijeli stadion je pljeskao briljantnoj njemačkoj partiji, koja je mogla završiti i s većom prednošću da su Nijemci iskoristili sve šanse. Pred sam kraj utakmice, Oscar je uspio smanjiti rezultat na 7:1, čime je izjednačen najteži poraz Brazila u historiji (6:0 od Urugvaja [[1920.]] godine). Domaći igrači su napustili teren uz ljutite uzvike i negodovanje publike. ==Detalji== {{Football box |date=[[8. srpnja]] [[2014.]] |time=17:00 |team1=[[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score=1:7 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255955/match=300186474/report.html Izvještaj] |team2={{flag|Njemačka}} |goals1=[[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] {{goal|90}} |goals2=[[Thomas Müller|Müller]] {{goal|11}}<br />[[Miroslav Klose|Klose]] {{goal|23}}<br />[[Toni Kroos|Kroos]] {{goal|24}}, {{gol|26}}<br />[[Sami Khedira|Khedira]] {{goal|29}}<br />[[André Schürrle|Schürrle]] {{goal|69}}, {{gol|79}} |stadium=[[Mineirão|Estádio Mineirão]], [[Belo Horizonte]] |attendance=58,141 |referee={{flagicon|MEX}} [[Marco Antonio Rodríguez|Marco Rodríguez]] }} {| style="width:92%" |- |{{Football kit |pattern_la = _brazil1415h |pattern_b = _brazil1415h |pattern_ra = _brazil1415h |pattern_sh = _colchester0809h |pattern_so = |leftarm = |body = |rightarm = |shorts = 0000FF |socks = FFFFFF |title = Brazil }} |{{Football kit |pattern_la = _ger14a |pattern_b = _deutschland14a |pattern_ra = _ger14a |pattern_sh = _ger14a |pattern_so = _DFB_14a |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Njemačka }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:40%;"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan="4"|{{flagicon|BRA|size=100px}}<br />'''BRAZIL:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Júlio César (golman rođen 1979)|Júlio César]] |- |RB ||'''23'''||[[Maicon Sisenando|Maicon]] |- |CB ||'''4''' ||[[David Luiz]] (c) |- |CB ||'''13'''||[[Dante (fudbaler)|Dante]] || {{yel|68}} |- |LB ||'''6''' ||[[Marcelo Vieira|Marcelo]] |- |CM ||'''5''' ||[[Fernandinho (fudbaler)|Fernandinho]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''17'''||[[Luiz Gustavo]] |- |RW ||'''7'''||[[Hulk (fudbaler)|Hulk]] || || {{suboff|46}} |- |AM ||'''11'''||[[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] |- |LW ||'''20'''||[[Bernard (fudbaler)|Bernard]] |- |CF ||'''9''' ||[[Fred (fudbaler)|Fred]] || || {{suboff|70}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''1''' ||[[Jefferson de Oliveira Galvão|Jefferson]] |- |DF ||'''2''' ||[[Dani Alves]] |- |MF ||'''8''' ||[[Paulinho (fudbaler)|Paulinho]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''14'''||[[Maxwell (fudbaler)|Maxwell]] |- |DF ||'''15'''||[[Henrique (fudbaler rođen 1986)|Henrique]] |- |MF ||'''16'''||[[Ramires]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''18'''||[[Hernanes]] |- |MF ||'''19'''||[[Willian (fudbaler)|Willian]] || || {{subon|70}} |- |FW ||'''21'''||[[Jô]] |- |GK ||'''22'''||[[Victor Leandro Bagy|Victor]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA}} [[Luiz Felipe Scolari]] |} |valign="top"| [[File:BRA-GER 2014-07-08.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%; margin: auto;" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan="4"|{{flagicon|NJE|size=100px}}<br />'''NJEMAČKA:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Manuel Neuer]] |- |RB ||'''16'''||[[Philipp Lahm]] (c) |- |CB ||'''20'''||[[Jérôme Boateng]] |- |CB ||'''5''' ||[[Mats Hummels]] || || {{suboff|46}} |- |LB ||'''4''' ||[[Benedikt Höwedes]] |- |CM ||'''6''' ||[[Sami Khedira]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''7''' ||[[Bastian Schweinsteiger]] |- |RW ||'''13'''||[[Thomas Müller]] |- |AM ||'''18'''||[[Toni Kroos]] |- |LW ||'''8''' ||[[Mesut Özil]] |- |CF ||'''11'''||[[Miroslav Klose]] || || {{suboff|58}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''12'''||[[Ron-Robert Zieler]] |- |DF ||'''2''' ||[[Kevin Großkreutz]] |- |DF ||'''3''' ||[[Matthias Ginter]] |- |FW ||'''9''' ||[[André Schürrle]] || || {{subon|58}} |- |FW ||'''10'''||[[Lukas Podolski]] |- |MF ||'''14'''||[[Julian Draxler]] || || {{subon|76}} |- |DF ||'''15'''||[[Erik Durm]] |- |DF ||'''17'''||[[Per Mertesacker]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''19'''||[[Mario Götze]] |- |GK ||'''22'''||[[Roman Weidenfeller]] |- |MF ||'''23'''||[[Christoph Kramer]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|NJE}} [[Joachim Löw]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|NJE}} [[Toni Kroos]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|MEX}} Marvin Torrentera <br />{{flagicon|MEX}} Marcos Quintero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAD}} [[Mark Geiger]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|SAD}} Mark Hurd |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Dvanaest nominiranih zamjena *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{Commonscat|Brazil and Germany match at the FIFA World Cup 2014-07-08}} {{reflist}} [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:Belo Horizonte]] 62b7e4rwo3uh6x43w8wcc4r7exxhmxn 42591847 42591833 2026-05-11T17:48:14Z Edgar Allan Poe 29250 −[[Kategorija:Fudbalske utakmice]]; ±[[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]]→[[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591847 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = ''Mineiraço'' | slika = [[File:Brazil vs Germany, in Belo Horizonte 04.jpg|300px|Njemačka reprezentacija slavi u pobjedi protiv Brazila]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 7 | detalji = | datum = [[8. srpnja]] [[2014.]] | stadion = [[Mineirão]] | grad = {{nowrap|[[Belo Horizonte]], [[Brazil]]}} | igrač_utakmice1a = [[Toni Kroos]] <small>([[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = [[FIFA]]-in | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MEX}} [[Marco Antonio Rodríguez]] | gledalaca = 58,141 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Prvo '''polufinale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014|FIFA Svjetskog prvenstva 2014.]]''' godine odigrano je [[8. srpnja]] na stadionu [[Mineirão]] u [[Belo Horizonte]]u između reprezentacija '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]]''' i '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]]'''. Obje reprezentacije su do polufinala došle neporažene, s tim da je Njemačka u grupnoj fazi odigrala remi protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Gane|Gane]]. Iako je brazil igrao bez [[Neymar]]a (ozljeda u prethodnoj utakmici protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kolumbija|Kolumbije]]) i kapetana [[Thiago Silva|Thiaga Silve]], očekivala se tijesna utakmica između reprezentacija koje su u tom trenutku imale zajedničkih 8 naslova prvaka svjeta. Posljednji zajednički susret bio je u [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|Japanu i Južnoj Koreji]], kada je Brazil [[Njemačka - Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002)|pobjedom od 2:0]] po peti put postao svjetski prvak. Ipak, utakmica se razvila suprotno svim očekivanjima. [[Thomas Müller]] je u 11. minuti donio vodstvo Njemačkoj, da bi onda u periodu od 23. do 29. minute Njemačka zabila čak četiri gola i otišla na poluvrijeme s nevjerojatnih 5:0. Brazil je bio potpuno šokiran, a navijači na stadionu su konstantno plakali. Nakon dogovora s izbornikom [[Joachim Löw|Löwom]] i kapetanom [[Philipp Lahm|Lahmom]], Njemačka je odlučila odigrati mirno drugo poluvrijeme i poštedjeti Brazilce. [[André Schürrle]] je postigao još dva gola i tako doveo rezultat do 7:0 da bi u 90. minuti [[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] postigao počasni gol za domaćine. Katastrofalni poraz dokinuo je brazilske nada da će, nakon [[Maracanaço|šoka 1950. godine]], postati svjetski prvaci na domaćem terenu te je prozvan najvećom sramotom u historiji brazilskog nogometa. Njemačka pobjeda od 7:1 ušla je u historiju kao najveća pobjeda u polufinalu na jednom Svjetskom prvenstvu. Isto tako, Njemačka je ovom pobjedom preuzela prvo mjesto po broju golova na Svjetskim prvenstvima, a [[Miroslav Klose]] je svojim 16. golom prestigao [[Ronaldo|Ronalda]] i postao najbolji strijelac u historiji prvenstava.<ref name="RTEmatch">{{cite web|url = http://www.rte.ie/sport/soccer/worldcup/2014/0708/629420-brazil-v-germany/|title= As it happened: Brazil 7–1 Germany|date=8 July 2014|work= RTE Sport|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref name="TELEmatch">{{cite web|last1=Tyers|first1=Alan|title=Brazil vs Germany, World Cup 2014: as it happened|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10951334/Brazil-vs-Germany-World-Cup-2014-as-it-happened.html|work=[[The Daily Telegraph]]|accessdate=10 July 2014}}</ref><ref name="BBCmatch">{{cite web|title=Brazil 1-7 Germany|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/28102403|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=10 July 2014}}</ref> Ovim porazom je prekinut i niz od čak 62 utakmice bez poraza na domaćem terenu, kojega je Brazil vukao još od [[1975.]] godine. Prisjećajući se prvenstva [[1950.]] godine, utakmica je dobila nadimak '''''Mineirazo/Mineiraço'''''. Brazil je na kraju osvojio četvrto mjesto nakon poraza od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]], a Njemačka je postala svjetski prvak porazivši [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Argentine|Argentinu]] nakon produžetaka. ==Pregled utakmice== Obje momčadi su usvojile napadačku taktiku na samom početku utakmice. Nakon neuspjelih pokušaja s obje strane, Njemačka je u 11. minuti izborila korner. [[Toni Kroos|Kroos]] je ubacio loptu, a [[Thomas Müller]] pobjegao [[David Luiz|Davidu Luizu]] i bez problema zakucao loptu u mrežu. Brazil je pokušao odmah odgovoriti, no svi su njihovi napadi bili bezuspješni. U 23. minuti su Müller i Kroos kombinirali za [[Miroslav Klose|Klosea]], koji je pogodio za 2:0 iz odbijanca, nakon što mu je [[Júlio César (golman rođen 1979)|Júlio César]] obranio prvi udarac. Kloseov gol potaknuo je njemačku ofenzivu. U roku od dvije minute, Kroos je postigao dva gola i doveo rezultat do 4:0 da bi [[Sami Khedira]] zabio za 5:0 u 29. minuti, nakon kombinacije s [[Mesut Özil|Özilom]]. S tim se rezultatom otišlo na poluvrijeme, no već je tada bilo jasno kako je Brazil ispao i kako je samo pitanje hoće li Njemačka zabiti još golova u drugom poluvremenu. Ulazak [[Ramires]]a i [[Paulinho (fudbaler)|Paulinha]] učinio je Brazil opasnijim, no nedovoljno da naprave razliku. [[André Schürrle]] je u 58. minuti zamijenio Klosea te je ubrzo postao dvostruki strijelac, povisivši rezultat na nevjerojatnih 7:0. Cijeli stadion je pljeskao briljantnoj njemačkoj partiji, koja je mogla završiti i s većom prednošću da su Nijemci iskoristili sve šanse. Pred sam kraj utakmice, Oscar je uspio smanjiti rezultat na 7:1, čime je izjednačen najteži poraz Brazila u historiji (6:0 od Urugvaja [[1920.]] godine). Domaći igrači su napustili teren uz ljutite uzvike i negodovanje publike. ==Detalji== {{Football box |date=[[8. srpnja]] [[2014.]] |time=17:00 |team1=[[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score=1:7 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255955/match=300186474/report.html Izvještaj] |team2={{flag|Njemačka}} |goals1=[[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] {{goal|90}} |goals2=[[Thomas Müller|Müller]] {{goal|11}}<br />[[Miroslav Klose|Klose]] {{goal|23}}<br />[[Toni Kroos|Kroos]] {{goal|24}}, {{gol|26}}<br />[[Sami Khedira|Khedira]] {{goal|29}}<br />[[André Schürrle|Schürrle]] {{goal|69}}, {{gol|79}} |stadium=[[Mineirão|Estádio Mineirão]], [[Belo Horizonte]] |attendance=58,141 |referee={{flagicon|MEX}} [[Marco Antonio Rodríguez|Marco Rodríguez]] }} {| style="width:92%" |- |{{Football kit |pattern_la = _brazil1415h |pattern_b = _brazil1415h |pattern_ra = _brazil1415h |pattern_sh = _colchester0809h |pattern_so = |leftarm = |body = |rightarm = |shorts = 0000FF |socks = FFFFFF |title = Brazil }} |{{Football kit |pattern_la = _ger14a |pattern_b = _deutschland14a |pattern_ra = _ger14a |pattern_sh = _ger14a |pattern_so = _DFB_14a |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Njemačka }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:40%;"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan="4"|{{flagicon|BRA|size=100px}}<br />'''BRAZIL:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Júlio César (golman rođen 1979)|Júlio César]] |- |RB ||'''23'''||[[Maicon Sisenando|Maicon]] |- |CB ||'''4''' ||[[David Luiz]] (c) |- |CB ||'''13'''||[[Dante (fudbaler)|Dante]] || {{yel|68}} |- |LB ||'''6''' ||[[Marcelo Vieira|Marcelo]] |- |CM ||'''5''' ||[[Fernandinho (fudbaler)|Fernandinho]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''17'''||[[Luiz Gustavo]] |- |RW ||'''7'''||[[Hulk (fudbaler)|Hulk]] || || {{suboff|46}} |- |AM ||'''11'''||[[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] |- |LW ||'''20'''||[[Bernard (fudbaler)|Bernard]] |- |CF ||'''9''' ||[[Fred (fudbaler)|Fred]] || || {{suboff|70}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''1''' ||[[Jefferson de Oliveira Galvão|Jefferson]] |- |DF ||'''2''' ||[[Dani Alves]] |- |MF ||'''8''' ||[[Paulinho (fudbaler)|Paulinho]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''14'''||[[Maxwell (fudbaler)|Maxwell]] |- |DF ||'''15'''||[[Henrique (fudbaler rođen 1986)|Henrique]] |- |MF ||'''16'''||[[Ramires]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''18'''||[[Hernanes]] |- |MF ||'''19'''||[[Willian (fudbaler)|Willian]] || || {{subon|70}} |- |FW ||'''21'''||[[Jô]] |- |GK ||'''22'''||[[Victor Leandro Bagy|Victor]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA}} [[Luiz Felipe Scolari]] |} |valign="top"| [[File:BRA-GER 2014-07-08.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%; margin: auto;" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan="4"|{{flagicon|NJE|size=100px}}<br />'''NJEMAČKA:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Manuel Neuer]] |- |RB ||'''16'''||[[Philipp Lahm]] (c) |- |CB ||'''20'''||[[Jérôme Boateng]] |- |CB ||'''5''' ||[[Mats Hummels]] || || {{suboff|46}} |- |LB ||'''4''' ||[[Benedikt Höwedes]] |- |CM ||'''6''' ||[[Sami Khedira]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''7''' ||[[Bastian Schweinsteiger]] |- |RW ||'''13'''||[[Thomas Müller]] |- |AM ||'''18'''||[[Toni Kroos]] |- |LW ||'''8''' ||[[Mesut Özil]] |- |CF ||'''11'''||[[Miroslav Klose]] || || {{suboff|58}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''12'''||[[Ron-Robert Zieler]] |- |DF ||'''2''' ||[[Kevin Großkreutz]] |- |DF ||'''3''' ||[[Matthias Ginter]] |- |FW ||'''9''' ||[[André Schürrle]] || || {{subon|58}} |- |FW ||'''10'''||[[Lukas Podolski]] |- |MF ||'''14'''||[[Julian Draxler]] || || {{subon|76}} |- |DF ||'''15'''||[[Erik Durm]] |- |DF ||'''17'''||[[Per Mertesacker]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''19'''||[[Mario Götze]] |- |GK ||'''22'''||[[Roman Weidenfeller]] |- |MF ||'''23'''||[[Christoph Kramer]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|NJE}} [[Joachim Löw]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|NJE}} [[Toni Kroos]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|MEX}} Marvin Torrentera <br />{{flagicon|MEX}} Marcos Quintero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAD}} [[Mark Geiger]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|SAD}} Mark Hurd |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Dvanaest nominiranih zamjena *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{Commonscat|Brazil and Germany match at the FIFA World Cup 2014-07-08}} {{reflist}} [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:Belo Horizonte]] dd62tr1gizrp4cwlwsf8we5pmy04281 42591927 42591847 2026-05-12T11:58:56Z Edgar Allan Poe 29250 42591927 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | naslov = ''Mineiraço'' | slika = [[File:Brazil vs Germany, in Belo Horizonte 04.jpg|300px|Njemačka reprezentacija slavi u pobjedi protiv Brazila]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|BRA|size=30px}} | ekipa1rezultat = 1 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|NJE|size=30px}} | ekipa2rezultat = 7 | detalji = | datum = [[8. srpnja]] [[2014.]] | stadion = [[Mineirão]] | grad = {{nowrap|[[Belo Horizonte]], [[Brazil]]}} | igrač_utakmice1a = [[Toni Kroos]] <small>([[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|NJE]])</small> | igrač_utakmice1anaslov = [[FIFA]]-in | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|MEX}} [[Marco Antonio Rodríguez]] | gledalaca = 58,141 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Prvo '''polufinale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014|FIFA Svjetskog prvenstva 2014.]]''' godine odigrano je [[8. srpnja]] na stadionu [[Mineirão]] u [[Belo Horizonte]]u između reprezentacija '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]]''' i '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]]'''. Obje reprezentacije su do polufinala došle neporažene, s tim da je Njemačka u grupnoj fazi odigrala remi protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Gane|Gane]]. Iako je brazil igrao bez [[Neymar]]a (ozljeda u prethodnoj utakmici protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kolumbija|Kolumbije]]) i kapetana [[Thiago Silva|Thiaga Silve]], očekivala se tijesna utakmica između reprezentacija koje su u tom trenutku imale zajedničkih 8 naslova prvaka svjeta. Posljednji zajednički susret bio je u [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2002|Japanu i Južnoj Koreji]], kada je Brazil [[Njemačka - Brazil (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2002)|pobjedom od 2:0]] po peti put postao svjetski prvak. Ipak, utakmica se razvila suprotno svim očekivanjima. [[Thomas Müller]] je u 11. minuti donio vodstvo Njemačkoj, da bi onda u periodu od 23. do 29. minute Njemačka zabila čak četiri gola i otišla na poluvrijeme s nevjerojatnih 5:0. Brazil je bio potpuno šokiran, a navijači na stadionu su konstantno plakali. Nakon dogovora s izbornikom [[Joachim Löw|Löwom]] i kapetanom [[Philipp Lahm|Lahmom]], Njemačka je odlučila odigrati mirno drugo poluvrijeme i poštedjeti Brazilce. [[André Schürrle]] je postigao još dva gola i tako doveo rezultat do 7:0 da bi u 90. minuti [[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] postigao počasni gol za domaćine. Katastrofalni poraz dokinuo je brazilske nada da će, nakon [[Maracanaço|šoka 1950. godine]], postati svjetski prvaci na domaćem terenu te je prozvan najvećom sramotom u historiji brazilskog nogometa. Njemačka pobjeda od 7:1 ušla je u historiju kao najveća pobjeda u polufinalu na jednom Svjetskom prvenstvu. Isto tako, Njemačka je ovom pobjedom preuzela prvo mjesto po broju golova na Svjetskim prvenstvima, a [[Miroslav Klose]] je svojim 16. golom prestigao [[Ronaldo|Ronalda]] i postao najbolji strijelac u historiji prvenstava.<ref name="RTEmatch">{{cite web|url = http://www.rte.ie/sport/soccer/worldcup/2014/0708/629420-brazil-v-germany/|title= As it happened: Brazil 7–1 Germany|date=8 July 2014|work= RTE Sport|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref name="TELEmatch">{{cite web|last1=Tyers|first1=Alan|title=Brazil vs Germany, World Cup 2014: as it happened|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10951334/Brazil-vs-Germany-World-Cup-2014-as-it-happened.html|work=[[The Daily Telegraph]]|accessdate=10 July 2014}}</ref><ref name="BBCmatch">{{cite web|title=Brazil 1-7 Germany|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/28102403|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=10 July 2014}}</ref> Ovim porazom je prekinut i niz od čak 62 utakmice bez poraza na domaćem terenu, kojega je Brazil vukao još od [[1975.]] godine. Prisjećajući se prvenstva [[1950.]] godine, utakmica je dobila nadimak '''''Mineirazo/Mineiraço'''''. Brazil je na kraju osvojio četvrto mjesto nakon poraza od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemske]], a Njemačka je postala svjetski prvak porazivši [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Argentine|Argentinu]] nakon produžetaka. ==Pregled utakmice== Obje momčadi su usvojile napadačku taktiku na samom početku utakmice. Nakon neuspjelih pokušaja s obje strane, Njemačka je u 11. minuti izborila korner. [[Toni Kroos|Kroos]] je ubacio loptu, a [[Thomas Müller]] pobjegao [[David Luiz|Davidu Luizu]] i bez problema zakucao loptu u mrežu. Brazil je pokušao odmah odgovoriti, no svi su njihovi napadi bili bezuspješni. U 23. minuti su Müller i Kroos kombinirali za [[Miroslav Klose|Klosea]], koji je pogodio za 2:0 iz odbijanca, nakon što mu je [[Júlio César (golman rođen 1979)|Júlio César]] obranio prvi udarac. Kloseov gol potaknuo je njemačku ofenzivu. U roku od dvije minute, Kroos je postigao dva gola i doveo rezultat do 4:0 da bi [[Sami Khedira]] zabio za 5:0 u 29. minuti, nakon kombinacije s [[Mesut Özil|Özilom]]. S tim se rezultatom otišlo na poluvrijeme, no već je tada bilo jasno kako je Brazil ispao i kako je samo pitanje hoće li Njemačka zabiti još golova u drugom poluvremenu. Ulazak [[Ramires]]a i [[Paulinho (fudbaler)|Paulinha]] učinio je Brazil opasnijim, no nedovoljno da naprave razliku. [[André Schürrle]] je u 58. minuti zamijenio Klosea te je ubrzo postao dvostruki strijelac, povisivši rezultat na nevjerojatnih 7:0. Cijeli stadion je pljeskao briljantnoj njemačkoj partiji, koja je mogla završiti i s većom prednošću da su Nijemci iskoristili sve šanse. Pred sam kraj utakmice, Oscar je uspio smanjiti rezultat na 7:1, čime je izjednačen najteži poraz Brazila u historiji (6:0 od Urugvaja [[1920.]] godine). Domaći igrači su napustili teren uz ljutite uzvike i negodovanje publike. ===Detalji=== {{Football box |date=[[8. srpnja]] [[2014.]] |time=17:00 |team1=[[Brazil]] {{flagicon|BRA}} |score=1:7 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255955/match=300186474/report.html Izvještaj] |team2={{flag|Njemačka}} |goals1=[[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] {{goal|90}} |goals2=[[Thomas Müller|Müller]] {{goal|11}}<br />[[Miroslav Klose|Klose]] {{goal|23}}<br />[[Toni Kroos|Kroos]] {{goal|24}}, {{gol|26}}<br />[[Sami Khedira|Khedira]] {{goal|29}}<br />[[André Schürrle|Schürrle]] {{goal|69}}, {{gol|79}} |stadium=[[Mineirão|Estádio Mineirão]], [[Belo Horizonte]] |attendance=58,141 |referee={{flagicon|MEX}} [[Marco Antonio Rodríguez|Marco Rodríguez]] }} {| style="width:92%" |- |{{Football kit |pattern_la = _brazil1415h |pattern_b = _brazil1415h |pattern_ra = _brazil1415h |pattern_sh = _colchester0809h |pattern_so = |leftarm = |body = |rightarm = |shorts = 0000FF |socks = FFFFFF |title = Brazil }} |{{Football kit |pattern_la = _ger14a |pattern_b = _deutschland14a |pattern_ra = _ger14a |pattern_sh = _ger14a |pattern_so = _DFB_14a |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Njemačka }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:40%;"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan="4"|{{flagicon|BRA|size=100px}}<br />'''BRAZIL:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Júlio César (golman rođen 1979)|Júlio César]] |- |RB ||'''23'''||[[Maicon Sisenando|Maicon]] |- |CB ||'''4''' ||[[David Luiz]] (c) |- |CB ||'''13'''||[[Dante (fudbaler)|Dante]] || {{yel|68}} |- |LB ||'''6''' ||[[Marcelo Vieira|Marcelo]] |- |CM ||'''5''' ||[[Fernandinho (fudbaler)|Fernandinho]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''17'''||[[Luiz Gustavo]] |- |RW ||'''7'''||[[Hulk (fudbaler)|Hulk]] || || {{suboff|46}} |- |AM ||'''11'''||[[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]] |- |LW ||'''20'''||[[Bernard (fudbaler)|Bernard]] |- |CF ||'''9''' ||[[Fred (fudbaler)|Fred]] || || {{suboff|70}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''1''' ||[[Jefferson de Oliveira Galvão|Jefferson]] |- |DF ||'''2''' ||[[Dani Alves]] |- |MF ||'''8''' ||[[Paulinho (fudbaler)|Paulinho]] || || {{subon|46}} |- |DF ||'''14'''||[[Maxwell (fudbaler)|Maxwell]] |- |DF ||'''15'''||[[Henrique (fudbaler rođen 1986)|Henrique]] |- |MF ||'''16'''||[[Ramires]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''18'''||[[Hernanes]] |- |MF ||'''19'''||[[Willian (fudbaler)|Willian]] || || {{subon|70}} |- |FW ||'''21'''||[[Jô]] |- |GK ||'''22'''||[[Victor Leandro Bagy|Victor]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA}} [[Luiz Felipe Scolari]] |} |valign="top"| [[File:BRA-GER 2014-07-08.svg|300px]] | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%; margin: auto;" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan="4"|{{flagicon|NJE|size=100px}}<br />'''NJEMAČKA:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Manuel Neuer]] |- |RB ||'''16'''||[[Philipp Lahm]] (c) |- |CB ||'''20'''||[[Jérôme Boateng]] |- |CB ||'''5''' ||[[Mats Hummels]] || || {{suboff|46}} |- |LB ||'''4''' ||[[Benedikt Höwedes]] |- |CM ||'''6''' ||[[Sami Khedira]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''7''' ||[[Bastian Schweinsteiger]] |- |RW ||'''13'''||[[Thomas Müller]] |- |AM ||'''18'''||[[Toni Kroos]] |- |LW ||'''8''' ||[[Mesut Özil]] |- |CF ||'''11'''||[[Miroslav Klose]] || || {{suboff|58}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''12'''||[[Ron-Robert Zieler]] |- |DF ||'''2''' ||[[Kevin Großkreutz]] |- |DF ||'''3''' ||[[Matthias Ginter]] |- |FW ||'''9''' ||[[André Schürrle]] || || {{subon|58}} |- |FW ||'''10'''||[[Lukas Podolski]] |- |MF ||'''14'''||[[Julian Draxler]] || || {{subon|76}} |- |DF ||'''15'''||[[Erik Durm]] |- |DF ||'''17'''||[[Per Mertesacker]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''19'''||[[Mario Götze]] |- |GK ||'''22'''||[[Roman Weidenfeller]] |- |MF ||'''23'''||[[Christoph Kramer]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|NJE}} [[Joachim Löw]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|NJE}} [[Toni Kroos]] '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|MEX}} Marvin Torrentera <br />{{flagicon|MEX}} Marcos Quintero <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|SAD}} [[Mark Geiger]] <br />'''Peti sudac:''' <br />{{flagicon|SAD}} Mark Hurd |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Dvanaest nominiranih zamjena *Maksimalno tri zamjene igrača |} ==Reference== {{Commonscat|Brazil and Germany match at the FIFA World Cup 2014-07-08}} {{reflist}} [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Njemačkoj]] [[Kategorija:Belo Horizonte]] 124pty876jpho19gkdj697nwq8dpi0h 0 4475936 42591804 41108234 2026-05-11T14:45:08Z ~2026-28418-93 350857 Etnicko tursko porijeklo iz Makedonije. 42591804 wikitext text/x-wiki {{Infokutija02 muzičar |ime_muzičara = Burhan Šaban |žanr = [[Ilahija]], [[duhovna muzika]] |bgcolour = solo_izvođač |slika = |država = {{Bosna i Hercegovina}} |karijera = |rođenje = {{Datum rođenja i godine|1970|10|8}}, [[Skoplje]] |smrt = |instrument = |izdavač = |zanimanje = pjevač |angažman = |URL = http://www.burhan.ba |najnoviji_album = Tebe trebam |godina3 = 2011 |album2 = Rodiš se i umreš |godina2 = 2005 |album1 = Draga moja Džemila |godina1 = 2002 }} '''Burhan Šaban''' ([[Skoplje]], [[8. oktobar]] [[1970]].) је [[Turci|turski]] izvođač [[ilahija]]<ref>{{Cite web |title=Oficijelna stranica Burhana Šabana - Biografija |url=http://www.burhan.ba/ |access-date=2021-08-17 |archivedate=2015-12-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151203061824/http://burhan.ba/ |deadurl=yes }}</ref> i duhovnih pjesama iz [[Sjeverna Makedonija|Sjeverne Makedonije]]. Rođen u skopskoj etnički turskoj porodici sa nepunih četrnaest godina postaje [[hafiz]] [[Kur’an]]a. Sa petnaest godina dolazi u [[Sarajevo]], gdje dobiva nadimak "Mali Hafiz". 1987. godine postaje solista hora [[Gazi Husrev-begova medresa|Gazi Husrev-begove Medrese]] gdje interpretira izvorne turske ilahije, a kasnije interpretira i prepjeve istih. Prvi albumi ilahija i kasida izdati na bh. prostorima prepoznatljivi su po Burhanovim solističkim interpretacijama. Prvi solistički album sa ilahijama na turskom jeziku objavljuje [[1990]]. godine. [[1991]]. upisuje orijentalistiku na [[Filozofski fakultet u Sarajevu|Filozofskom fakultetu u Sarajevu]]. [[1993]]. sa svojim prijateljima u Zagrebu izdaje ratni album na kojem interpretira Latićev tekst ''Puhnuće behar'', album kojem poseban utjecaj daje autorski rad [[Zele Lipovača|Zeleta Lipovače]]. Za vrijeme [[Rat u BiH|rata u Bosni i Hercegovini]], odlazi u [[Turska|Tursku]], gdje ima priliku, kao nativni govornik turskog jezika koji poznaje [[bosanski jezik]] i prilike u Bosni i Hercegovini, raditi u turskim medijima gdje informira javnost o situaciji u Bosni i Hercegovini. Visoku poziciju u vanjsko-političkoj redakciji televizije TGRT stječe, između ostalog, poznavanjem više jezika. Paralelno je radio i u muzičkoj redakciji, gdje snima tri solistička albuma u različitim muzičkim žanrovima: ilahija, umjetnička muzika i arabeska. [[1996]]. učestvuje u projektu koji je vodio [[Yusuf Islam]] - "I Have No Cannons That Roar" ({{jez-sh|Ja nemam topove što grme}}) objavljenom u [[London]]u. Nakon objavljivanja albuma ''Ja sam vjetar zaljubljeni'', slijede koncerti ''[[Dođi najdraži]]'', ''San o Bosni'', ''Pogledaj nas ja Rabbi'', ''Poruka'', ''[[Mošus Pejgamberov]]'', koji osvajaju publiku. == Privatni život == Oženjen je Šejmom Pašanović. U jesen 2008. dobija kćer Iman. Uglavnom je nastanjen u Sarajevu, a živi i radi na relaciji: Sarajevo-[[Skoplje]]-[[Istanbul]]-[[Kopenhagen]]. Radi i kao predstavnik auto-industrijske privatne [[Danska|danske]] kompanije. == Diskografija == * [[1998]] - "Ja sam vjetar zaljubljeni" * [[2002]] - "Draga moja Džemila" * [[2005]] - "Rodiš se i umreš" (''Kišna dova'', ''Strah me'' i ''Moja Zulejha'', među poznatijim) * [[2011]] - "Tebe trebam" (16 kompozicija) == Reference == {{refspisak}} {{Lifetime|1970||Šaban, Burhan}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački pjevači]] [[Kategorija:Biografije, Skoplje]] [[Kategorija:Biografije, Makedonija]] 378wfkcsmu1fqko75pn0xnp709sqehn 0 4501865 42591638 42032477 2026-05-11T14:11:13Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591638 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgina | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Aiud, Alba|Aiud]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 628 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 20 | lats = 26 | latNS = N | longd = 23 | longm = 39 | longs = 2 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 326 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674173 | website = | footnotes = }} '''Măgina''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Aiud, Alba|Aiud]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 628 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 326 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgina}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] o91y8h94cp4four9p6qv0dc39pmdby0 0 4501874 42591722 42032562 2026-05-11T14:15:00Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591722 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănărade | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Blaj, Alba|Blaj]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 865 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 8 | lats = 29 | latNS = N | longd = 23 | longm = 58 | longs = 6 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 256 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673950 | website = | footnotes = }} '''Mănărade''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Blaj, Alba|Blaj]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 865 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 256 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănărade}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] dzn4ipd0p55jpitu1ne1vmd94rvqi1a 0 4501896 42591496 42032360 2026-05-11T12:26:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591496 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mugești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cugir, Alba|Cugir]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 152 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 48 | lats = 58 | latNS = N | longd = 23 | longm = 27 | longs = 15 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 738 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672698 | website = | footnotes = }} '''Mugești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Cugir, Alba|Cugir]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 152 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 738 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mugești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] 289ii3oxaznok74wen0yczfb0azf1ku 0 4501968 42591761 42032601 2026-05-11T14:16:19Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591761 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Avram Iancu, Alba|Avram Iancu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 67 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 21 | lats = 31 | latNS = N | longd = 22 | longm = 51 | longs = 49 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 662 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673743 | website = | footnotes = }} '''Mărtești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Avram Iancu, Alba|Avram Iancu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 67 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 662 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] sks5gblh19gdgcj7prbqe5uq1pkle2s 0 4501988 42591508 42032369 2026-05-11T12:55:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591508 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncelu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Baia de Arieș, Alba|Baia de Arieș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 421 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 22 | lats = 29 | latNS = N | longd = 23 | longm = 15 | longs = 23 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 519 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672691 | website = | footnotes = }} '''Muncelu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Baia de Arieș, Alba|Baia de Arieș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 421 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 519 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncelu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] 0ywhy8gmo7af3nt5jmfjohnpml20ybt 0 4502045 42591644 42032486 2026-05-11T14:11:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591644 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bucium, Alba|Bucium]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 33 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 14 | lats = 48 | latNS = N | longd = 23 | longm = 8 | longs = 36 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 774 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674149 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Bucium, Alba|Bucium]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 774 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] gzc4e5ergu9dai35nq386vzrn8o17ex 0 4502050 42591515 42032373 2026-05-11T12:57:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591515 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntari | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bucium, Alba|Bucium]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 11 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 17 | lats = 36 | latNS = N | longd = 23 | longm = 9 | longs = 9 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 951 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672676 | website = | footnotes = }} '''Muntari''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Bucium, Alba|Bucium]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 951 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntari}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] 4ix5t63bxmleimdroeni1vxfejvaoon 0 4502099 42591646 42032488 2026-05-11T14:11:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591646 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Galda de Jos, Alba|Galda de Jos]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 56 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 14 | lats = 6 | latNS = N | longd = 23 | longm = 32 | longs = 29 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 382 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674150 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Galda de Jos, Alba|Galda de Jos]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 382 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] qqfgowgyej7ah7vkbugz9v1cqimh079 0 4502111 42591531 42032389 2026-05-11T12:57:52Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591531 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Munună | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Gârda de Sus, Alba|Gârda de Sus]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 92 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 28 | lats = 14 | latNS = N | longd = 22 | longm = 50 | longs = 6 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1028 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672646 | website = | footnotes = }} '''Munună''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Gârda de Sus, Alba|Gârda de Sus]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 92 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1028 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Munună}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] rnnqwdc9tzfgvmozd1bqyjywj742e4r 0 4502122 42591791 42032632 2026-05-11T14:17:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591791 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mătișești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Horea, Alba|Horea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 464 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 30 | lats = 32 | latNS = N | longd = 22 | longm = 54 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1108 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673669 | website = | footnotes = }} '''Mătișești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Horea, Alba|Horea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 464 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1108 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mătișești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] 8zev923hsftyhxl0531q3j8l4acv0d5 0 4502130 42591709 42032549 2026-05-11T14:14:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591709 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măncești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Horea, Alba|Horea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 87 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 29 | lats = 37 | latNS = N | longd = 22 | longm = 57 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 811 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673940 | website = | footnotes = }} '''Măncești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Horea, Alba|Horea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 811 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măncești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] 7289t0rq8udw1sdsyd2t3p3asqj8bjf 0 4502150 42591753 42032593 2026-05-11T14:16:02Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591753 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărinești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Întregalde, Alba|Întregalde]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 28 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 16 | lats = 14 | latNS = N | longd = 23 | longm = 23 | longs = 32 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 971 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673777 | website = | footnotes = }} '''Mărinești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Întregalde, Alba|Întregalde]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 971 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărinești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] ozutalj5hqmx5gyzo9gbkot8awereqx 0 4502172 42591561 42032410 2026-05-11T13:47:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591561 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușca | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Lupșa, Alba|Lupșa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 583 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 21 | lats = 23 | latNS = N | longd = 23 | longm = 10 | longs = 16 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 588 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672594 | website = | footnotes = }} '''Mușca''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Lupșa, Alba|Lupșa]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 583 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 588 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușca}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] km56g033ijlfdk1jjb56v9wngtik8cl 0 4502213 42591708 42032548 2026-05-11T14:14:22Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591708 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mămăligani | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mogoș, Alba|Mogoș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 60 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 17 | lats = 35 | latNS = N | longd = 23 | longm = 16 | longs = 44 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 829 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673955 | website = | footnotes = }} '''Mămăligani''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Mogoș, Alba|Mogoș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 60 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 829 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mămăligani}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] 88klgrlijich79pmr9f763lu0ggbdco 0 4502235 42591637 42032476 2026-05-11T14:11:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591637 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măghierat | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ohaba, Alba|Ohaba]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 12 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 3 | lats = 10 | latNS = N | longd = 23 | longm = 49 | longs = 9 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 351 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674174 | website = | footnotes = }} '''Măghierat''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Ohaba, Alba|Ohaba]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 351 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măghierat}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] j26ms26ouu5allfl91a86u5gr8x5wqo 0 4502255 42591618 42032457 2026-05-11T14:10:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591618 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcărești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ponor, Alba|Ponor]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 62 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 17 | lats = 36 | latNS = N | longd = 23 | longm = 23 | longs = 45 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 670 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674223 | website = | footnotes = }} '''Măcărești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Ponor, Alba|Ponor]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 62 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 670 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcărești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] m2vbmzqv86308c0g3if04a405aax066 0 4502295 42591742 42032583 2026-05-11T14:15:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591742 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Săliștea, Alba|Săliștea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 100 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 54 | lats = 52 | latNS = N | longd = 23 | longm = 24 | longs = 55 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 324 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673796 | website = | footnotes = }} '''Mărgineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Săliștea, Alba|Săliștea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 100 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 324 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] oxcm62rko8bv4qy1bdlojlsiwbc5cax 0 4502374 42591680 42032520 2026-05-11T14:12:57Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591680 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măhăceni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Alba (okrug)|Alba]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Unirea, Alba|Unirea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 423 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 26 | lats = 51 | latNS = N | longd = 23 | longm = 44 | longs = 37 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 340 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674095 | website = | footnotes = }} '''Măhăceni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Alba (okrug)|Alba]] u opštini [[Opština Unirea, Alba|Unirea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 423 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 340 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măhăceni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Alba]] 0ft3wrw3nxbvxqikjv71hcj77q84ay8 0 4502446 42591600 42032442 2026-05-11T13:56:19Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591600 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mâsca | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3498 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 17 | lats = 59 | latNS = N | longd = 21 | longm = 40 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 145 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673079 | website = | footnotes = }} '''Mâsca''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3498 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 145 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mâsca}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] asewmjj36ijobmukf026mxjyrrsw8gm 0 4502455 42591579 42032421 2026-05-11T13:55:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591579 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mândruloc | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Vladimirescu, Arad|Vladimirescu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1106 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 8 | lats = 55 | latNS = N | longd = 21 | longm = 27 | longs = 56 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 115 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673202 | website = | footnotes = }} '''Mândruloc''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Vladimirescu, Arad|Vladimirescu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1106 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 115 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mândruloc}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] dginxlbe1b6g6grm9hfhclz21mho1j1 0 4502464 42591621 42032460 2026-05-11T14:10:40Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591621 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măderat | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pâncota, Arad|Pâncota]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1457 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 17 | lats = 41 | latNS = N | longd = 21 | longm = 42 | longs = 40 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 140 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674206 | website = | footnotes = }} '''Măderat''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Pâncota, Arad|Pâncota]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1457 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 140 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măderat}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] tsaem3a4y5qjw8gf646zuag3qsahcda 0 4502475 42591480 42032348 2026-05-11T12:02:54Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591480 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moțiori | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Apateu, Arad|Apateu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 433 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 36 | lats = 59 | latNS = N | longd = 21 | longm = 51 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 104 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672774 | website = | footnotes = }} '''Moțiori''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Apateu, Arad|Apateu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 433 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 104 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moțiori}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] o54a7o94kyykcose6icfdhod5d27gob 0 4502504 42591580 42032422 2026-05-11T13:55:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591580 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânerău | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bocsig, Arad|Bocsig]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 452 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 24 | lats = 49 | latNS = N | longd = 21 | longm = 59 | longs = 18 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 130 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673194 | website = | footnotes = }} '''Mânerău''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Bocsig, Arad|Bocsig]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 452 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 130 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânerău}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] m9a2aanssup9w5l83h9knywl4m9d4li 0 4502507 42591622 42032461 2026-05-11T14:10:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591622 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădrigești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Brazii, Arad|Brazii]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 331 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 12 | lats = 14 | latNS = N | longd = 22 | longm = 18 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 252 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674202 | website = | footnotes = }} '''Mădrigești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Brazii, Arad|Brazii]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 331 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 252 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădrigești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] 01dr51e6f96mdgwhsk90o4lbe1tr2b3 0 4502560 42591552 42032407 2026-05-11T13:23:20Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591552 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mustești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Gurahonț, Arad|Gurahonț]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 105 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 14 | lats = 12 | latNS = N | longd = 22 | longm = 15 | longs = 55 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 254 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672577 | website = | footnotes = }} '''Mustești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Gurahonț, Arad|Gurahonț]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 105 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 254 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mustești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] gp6axjfzznd27x46q0jb5pzgt8nr0x7 0 4502627 42591505 42032363 2026-05-11T12:55:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591505 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Munar | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Secusigiu, Arad|Secusigiu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 539 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 6 | lats = 10 | latNS = N | longd = 21 | longm = 1 | longs = 11 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 97 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672694 | website = | footnotes = }} '''Munar''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Secusigiu, Arad|Secusigiu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 539 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 97 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Munar}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] ezvvs4d0ge03bvljs48r45ml1frs2e8 0 4502676 42591725 42032565 2026-05-11T14:15:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591725 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănăștur | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Vinga, Arad|Vinga]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1153 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 0 | lats = 34 | latNS = N | longd = 21 | longm = 8 | longs = 1 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 101 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673943 | website = | footnotes = }} '''Mănăștur''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Vinga, Arad|Vinga]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1153 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 101 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănăștur}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] t0rg26j4syo8yi1j0wq00vjecw3x83a 0 4502681 42591641 42032480 2026-05-11T14:11:20Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591641 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgulicea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Arad (okrug)|Arad]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Vârfurile, Arad|Vârfurile]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 359 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 19 | lats = 55 | latNS = N | longd = 22 | longm = 32 | longs = 2 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 288 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674165 | website = | footnotes = }} '''Măgulicea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Arad (okrug)|Arad]] u opštini [[Opština Vârfurile, Arad|Vârfurile]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 359 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 288 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgulicea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arad]] pzp1yifwev3scum6f0qcj9crliup13e 0 4502722 42591780 42032621 2026-05-11T14:16:57Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591780 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărăcineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărăcineni, Argeș|Mărăcineni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4468 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 53 | lats = 59 | latNS = N | longd = 24 | longm = 52 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 274 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673894 | website = | footnotes = }} '''Mărăcineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Mărăcineni, Argeș|Mărăcineni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4468 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 274 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărăcineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] 7qoyxg5ceiqhny3bh9q1o3vcyszl176 0 4502775 42591718 42032558 2026-05-11T14:14:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591718 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănicești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Băiculești, Argeș|Băiculești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 508 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 1 | lats = 17 | latNS = N | longd = 24 | longm = 42 | longs = 53 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 344 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673913 | website = | footnotes = }} '''Mănicești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Băiculești, Argeș|Băiculești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 508 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 344 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănicești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] 5vcx6mjwo2p3ptxd83x26wmzl7jz2lg 0 4502810 42591562 42032411 2026-05-11T13:47:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591562 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușcel | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Boteni, Argeș|Boteni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 108 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 12 | lats = 5 | latNS = N | longd = 25 | longm = 7 | longs = 57 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 575 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672592 | website = | footnotes = }} '''Mușcel''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Boteni, Argeș|Boteni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 108 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 575 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușcel}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] 8vren9f6yxeexbdg70qka0kp02fqeu5 0 4502812 42591476 42032344 2026-05-11T12:02:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591476 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșteni-Greci | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Boțești, Argeș|Boțești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 475 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 0 | lats = 11 | latNS = N | longd = 25 | longm = 9 | longs = 23 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 428 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672793 | website = | footnotes = }} '''Moșteni-Greci''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Boțești, Argeș|Boțești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 475 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 428 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșteni-Greci}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] 7ih3p85irevhcngariu1g8k242gvwxq 0 4502927 42591617 42032456 2026-05-11T14:10:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591617 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcăi | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cuca, Argeș|Cuca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 124 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 59 | lats = 17 | latNS = N | longd = 24 | longm = 30 | longs = 10 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 517 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674249 | website = | footnotes = }} '''Măcăi''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Cuca, Argeș|Cuca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 124 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 517 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcăi}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] 7or1bu3affixvmupfog0i8sb9i4q36a 0 4502932 42591714 42032554 2026-05-11T14:14:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591714 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cuca, Argeș|Cuca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 49 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 58 | lats = 42 | latNS = N | longd = 24 | longm = 30 | longs = 44 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 500 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673930 | website = | footnotes = }} '''Mănești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Cuca, Argeș|Cuca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 500 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] o12ibrju7m8l60wsy8hkiosyu3u7u34 0 4502980 42591593 42032435 2026-05-11T13:56:05Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591593 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mârghia de Jos | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Lunca Corbului, Argeș|Lunca Corbului]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 386 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 40 | lats = 53 | latNS = N | longd = 24 | longm = 43 | longs = 5 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 245 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673118 | website = | footnotes = }} '''Mârghia de Jos''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Lunca Corbului, Argeș|Lunca Corbului]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 386 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 245 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mârghia de Jos}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] igchse40ypz6sw3rjzptraimxu6ap2c 0 4502982 42591594 42032436 2026-05-11T13:56:07Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591594 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mârghia de Sus | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Lunca Corbului, Argeș|Lunca Corbului]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 342 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 41 | lats = 28 | latNS = N | longd = 24 | longm = 42 | longs = 41 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 260 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673117 | website = | footnotes = }} '''Mârghia de Sus''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Lunca Corbului, Argeș|Lunca Corbului]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 342 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 260 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mârghia de Sus}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] tbgl5cy985o3ffgzdjt7gk9hpf5yyyl 0 4502985 42591694 42032534 2026-05-11T14:13:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591694 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mălureni, Argeș|Mălureni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4762 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 6 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 48 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 404 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673977 | website = | footnotes = }} '''Mălureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Mălureni, Argeș|Mălureni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4762 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 404 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] f49fr5fbr9ntsumn6x3v82d88tqfg0g 0 4503005 42591803 42032644 2026-05-11T14:17:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591803 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mățău | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mioarele, Argeș|Mioarele]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1105 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 14 | lats = 8 | latNS = N | longd = 25 | longm = 4 | longs = 58 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 896 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673686 | website = | footnotes = }} '''Mățău''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Mioarele, Argeș|Mioarele]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1105 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 896 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mățău}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] s1lbz4lgufibe0d79i2ic6kwgnmls61 0 4503015 42591710 42032550 2026-05-11T14:14:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591710 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măncioiu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Morărești, Argeș|Morărești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 314 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 0 | lats = 49 | latNS = N | longd = 24 | longm = 30 | longs = 17 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 362 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673939 | website = | footnotes = }} '''Măncioiu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Morărești, Argeș|Morărești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 314 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 362 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măncioiu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] ibxwozul1jqhyypu2n8gv12tiytw1r0 0 4503018 42591470 42032338 2026-05-11T12:02:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591470 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșoaia | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moșoaia, Argeș|Moșoaia]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4267 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 49 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 46 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 366 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672808 | website = | footnotes = }} '''Moșoaia''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Moșoaia, Argeș|Moșoaia]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4267 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 366 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșoaia}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] hl9dn1q1h6v178l7883ss17p9675gco 0 4503025 42591460 42032328 2026-05-11T11:59:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591460 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mozăceni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mozăceni, Argeș|Mozăceni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2684 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 34 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 10 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 169 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672714 | website = | footnotes = }} '''Mozăceni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Mozăceni, Argeș|Mozăceni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2684 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 169 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mozăceni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] mikv5vh8r4y4srsrwv6eb76umi7mnht 0 4503028 42591567 42032416 2026-05-11T13:47:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591567 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușătești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mușătești, Argeș|Mușătești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4176 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 12 | lats = 59 | latNS = N | longd = 24 | longm = 46 | longs = 45 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 495 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672581 | website = | footnotes = }} '''Mușătești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Mușătești, Argeș|Mușătești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4176 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 495 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușătești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] q0ccbypuqoq0noorondipxaypxm6i60 0 4503177 42591555 42032408 2026-05-11T13:28:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591555 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mustățești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Argeș (okrug)|Arđeš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Valea Iașului, Argeș|Valea Iașului]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 604 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 11 | lats = 35 | latNS = N | longd = 24 | longm = 40 | longs = 47 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 488 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672578 | website = | footnotes = }} '''Mustățești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Argeș (okrug)|Arđeš]] u opštini [[Opština Valea Iașului, Argeș|Valea Iașului]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 604 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 488 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mustățești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Arđeš]] n8qydylzskz35sl3o4dsbvgsrk1rut4 0 4503209 42591744 42032585 2026-05-11T14:15:44Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591744 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineni-Munteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 8033 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 36 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 53 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 164 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673783 | website = | footnotes = }} '''Mărgineni-Munteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 8033 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 164 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineni-Munteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] dqjpsjyuqdwz1s19194kid8om7tfdqm 0 4503213 42591642 42032484 2026-05-11T14:11:22Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591642 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3936 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 34 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 51 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 248 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674146 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 3936 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 248 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] [[ro:Măgura, Bacău]] gocjzqcm7yrfhfff3ar5fbgyda4ed0h 0 4503226 42591651 42032493 2026-05-11T14:11:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591651 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgura, Bacău|Măgura]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2306 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 33 | lats = 43 | latNS = N | longd = 26 | longm = 51 | longs = 33 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 222 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674147 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Măgura, Bacău|Măgura]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 2306 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 222 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] b631zjegvkuj9l7m310wpe8td33h83n 0 4503230 42591740 42032581 2026-05-11T14:15:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591740 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărgineni, Bacău|Mărgineni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2817 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 35 | lats = 15 | latNS = N | longd = 26 | longm = 51 | longs = 3 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 198 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673795 | website = | footnotes = }} '''Mărgineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Mărgineni, Bacău|Mărgineni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 2817 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 198 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] szblys9brdh1n8491blz91b3w7h7yb2 0 4503318 42591728 42032568 2026-05-11T14:15:12Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591728 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărcești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Căiuți, Bacău|Căiuți]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 138 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 10 | lats = 23 | latNS = N | longd = 26 | longm = 53 | longs = 50 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 315 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673862 | website = | footnotes = }} '''Mărcești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Căiuți, Bacău|Căiuți]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 138 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 315 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărcești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] pu9qsyd3y1pwxc8xjbnk2fcdkxhzhx7 0 4503374 42591785 42032626 2026-05-11T14:17:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591785 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărăști | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Filipeni, Bacău|Filipeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 430 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 34 | lats = 56 | latNS = N | longd = 27 | longm = 10 | longs = 7 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 271 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673877 | website = | footnotes = }} '''Mărăști''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Filipeni, Bacău|Filipeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 430 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 271 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărăști}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] ek2lik66rm07x3okjxefvmdll1xetob 0 4503402 42591509 42032370 2026-05-11T12:55:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591509 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncelu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Glăvănești, Bacău|Glăvănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 309 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 15 | lats = 59 | latNS = N | longd = 27 | longm = 20 | longs = 45 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 268 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672685 | website = | footnotes = }} '''Muncelu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Glăvănești, Bacău|Glăvănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 309 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 268 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncelu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] 6g1a1efo32pg4va6ht1ito06f8lfq5i 0 4503416 42591782 42032623 2026-05-11T14:17:01Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591782 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărăscu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Horgești, Bacău|Horgești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 23 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 25 | lats = 29 | latNS = N | longd = 27 | longm = 6 | longs = 33 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 221 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673885 | website = | footnotes = }} '''Mărăscu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Horgești, Bacău|Horgești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 221 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărăscu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] 4p4it4obk1zyoqw8vxltmem5jt6sy26 0 4503431 42591576 42032418 2026-05-11T13:55:19Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591576 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mâlosu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Lipova, Bacău|Lipova]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 775 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 44 | lats = 16 | latNS = N | longd = 27 | longm = 10 | longs = 31 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 275 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673296 | website = | footnotes = }} '''Mâlosu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Lipova, Bacău|Lipova]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 775 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 275 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mâlosu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] kl4pej3txmvgng0r71rzn6bmg7soqlt 0 4503444 42591639 42032478 2026-05-11T14:11:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591639 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgirești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgirești, Bacău|Măgirești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4477 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 31 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 33 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 443 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674172 | website = | footnotes = }} '''Măgirești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Măgirești, Bacău|Măgirești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4477 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 443 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgirești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] tn4dc5e8fci96ib40lo585hrsg3pxb4 0 4503465 42591575 42032417 2026-05-11T13:55:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591575 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mâgla | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bacău (okrug)|Bakau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Negri, Bacău|Negri]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 243 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 41 | lats = 50 | latNS = N | longd = 26 | longm = 57 | longs = 34 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 164 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673420 | website = | footnotes = }} '''Mâgla''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bacău (okrug)|Bakau]] u opštini [[Opština Negri, Bacău|Negri]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 243 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 164 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mâgla}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bakau]] a6cxcocyehkbn9j1giclt712nm4dbp4 0 4503780 42591525 42032384 2026-05-11T12:57:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591525 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Munteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bihor (okrug)|Bihor]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bulz, Bihor|Bulz]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 691 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 52 | lats = 40 | latNS = N | longd = 22 | longm = 41 | longs = 41 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 399 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672659 | website = | footnotes = }} '''Munteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bihor (okrug)|Bihor]] u opštini [[Opština Bulz, Bihor|Bulz]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 691 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 399 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Munteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bihor]] 4o94ibn43qybtlslh8j2a4g1vscpcpc 0 4503917 42591627 42032466 2026-05-11T14:10:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591627 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădăraș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bihor (okrug)|Bihor]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mădăraș, Bihor|Mădăraș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2964 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 49 | lats = 59 | latNS = N | longd = 21 | longm = 40 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 93 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674214 | website = | footnotes = }} '''Mădăraș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bihor (okrug)|Bihor]] u opštini [[Opština Mădăraș, Bihor|Mădăraș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2964 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 93 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădăraș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bihor]] exccnt9m6iw5nuti92930dt666v0vvb 0 4503921 42591632 42032471 2026-05-11T14:11:01Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591632 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bihor (okrug)|Bihor]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgești, Bihor|Măgești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2824 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 1 | lats = 0 | latNS = N | longd = 22 | longm = 26 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 252 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674188 | website = | footnotes = }} '''Măgești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bihor (okrug)|Bihor]] u opštini [[Opština Măgești, Bihor|Măgești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2824 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 252 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bihor]] 5wi1e4wnsidlr41y6gsvly7ufkzi6nh 0 4503947 42591656 42032498 2026-05-11T14:12:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591656 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bihor (okrug)|Bihor]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pietroasa, Bihor|Pietroasa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 383 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 33 | lats = 17 | latNS = N | longd = 22 | longm = 33 | longs = 16 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 435 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674148 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bihor (okrug)|Bihor]] u opštini [[Opština Pietroasa, Bihor|Pietroasa]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 383 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 435 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bihor]] imnzcydvgrnumj6vca4t8luh64hgwyk 0 4503949 42591479 42032347 2026-05-11T12:02:52Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591479 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moțești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bihor (okrug)|Bihor]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pietroasa, Bihor|Pietroasa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 135 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 33 | lats = 43 | latNS = N | longd = 22 | longm = 30 | longs = 33 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 269 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672778 | website = | footnotes = }} '''Moțești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bihor (okrug)|Bihor]] u opštini [[Opština Pietroasa, Bihor|Pietroasa]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 135 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 269 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moțești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bihor]] 21htm2xrtz1akj27ggrd8ksz89v6a73 0 4504115 42591697 42032537 2026-05-11T14:14:00Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591697 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măluț | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Braniștea, Bistrița-Năsăud|Braniștea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 665 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 10 | lats = 21 | latNS = N | longd = 24 | longm = 6 | longs = 17 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 250 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673962 | website = | footnotes = }} '''Măluț''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] u opštini [[Opština Braniștea, Bistrița-Năsăud|Braniștea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 665 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 250 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măluț}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bistrica-Nasaud]] 2jnixxm6jugjqwu6wp003ddz26k0nkb 0 4504175 42591683 42032523 2026-05-11T14:13:03Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591683 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măieru | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măieru, Bistrița-Năsăud|Măieru]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 7259 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 23 | lats = 59 | latNS = N | longd = 24 | longm = 45 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 496 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674061 | website = | footnotes = }} '''Măieru''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] u opštini [[Opština Măieru, Bistrița-Năsăud|Măieru]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 7259 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 496 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măieru}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bistrica-Nasaud]] ploh7sils9r515fl7a0bxgjqkexjqk1 0 4504183 42591662 42032482 2026-05-11T14:12:19Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591662 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura Ilvei | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgura Ilvei, Bistrița-Năsăud|Măgura Ilvei]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3767 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 22 | lats = 59 | latNS = N | longd = 24 | longm = 48 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 623 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674124 | website = | footnotes = }} '''Măgura Ilvei''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] u opštini [[Opština Măgura Ilvei, Bistrița-Năsăud|Măgura Ilvei]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3767 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 623 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura Ilvei}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bistrica-Nasaud]] 1qcxw3uqvkhtxwzn1gvrwby4nm11q5v 0 4504185 42591757 42032597 2026-05-11T14:16:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591757 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărișelu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărișelu, Bistrița-Năsăud|Mărișelu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2534 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 1 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 31 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 464 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673771 | website = | footnotes = }} '''Mărișelu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] u opštini [[Opština Mărișelu, Bistrița-Năsăud|Mărișelu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2534 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 464 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărișelu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bistrica-Nasaud]] fgaeisc18gf4hwd01r4s2himngtrn37 0 4504188 42591666 42032505 2026-05-11T14:12:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591666 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgurele | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărișelu, Bistrița-Năsăud|Mărișelu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 304 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 0 | lats = 52 | latNS = N | longd = 24 | longm = 30 | longs = 35 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 372 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674114 | website = | footnotes = }} '''Măgurele''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Bistrița-Năsăud|Bistrica-Nasaud]] u opštini [[Opština Mărișelu, Bistrița-Năsăud|Mărișelu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 304 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 372 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgurele}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Bistrica-Nasaud]] i8c1v8bf4vuaykjfkei9g0l41pwc1js 0 4504357 42591802 42032643 2026-05-11T14:17:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591802 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mășcăteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Botoșani (okrug)|Botošani]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Albești, Botoșani|Albești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 417 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 43 | lats = 7 | latNS = N | longd = 27 | longm = 2 | longs = 32 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 71 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673708 | website = | footnotes = }} '''Mășcăteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Botoșani (okrug)|Botošani]] u opštini [[Opština Albești, Botoșani|Albești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 417 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 71 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mășcăteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Botošani]] 5m4hxqma0a1esfgenm8z6ovhsx3ycvy 0 4504419 42591543 42032401 2026-05-11T13:03:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591543 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murguța | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Botoșani (okrug)|Botošani]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dobârceni, Botoșani|Dobârceni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 435 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 49 | lats = 17 | latNS = N | longd = 27 | longm = 7 | longs = 53 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 130 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672604 | website = | footnotes = }} '''Murguța''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Botoșani (okrug)|Botošani]] u opštini [[Opština Dobârceni, Botoșani|Dobârceni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 435 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 130 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murguța}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Botošani]] mpvaarslxx3rf6dpj9jmf8kux8yhlga 0 4504580 42591591 42032433 2026-05-11T13:55:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591591 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstireni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Botoșani (okrug)|Botošani]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Unțeni, Botoșani|Unțeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 765 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 49 | lats = 51 | latNS = N | longd = 26 | longm = 45 | longs = 48 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 113 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673229 | website = | footnotes = }} '''Mânăstireni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Botoșani (okrug)|Botošani]] u opštini [[Opština Unțeni, Botoșani|Unțeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 765 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 113 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstireni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Botošani]] 7i0alw3vav2chixvdylmgsli1k9a523 0 4504672 42591773 42032612 2026-05-11T14:16:44Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591773 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măru Roșu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brăila (okrug)|Braila]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Însurăței, Brăila|Însurăței]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 104 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 54 | lats = 4 | latNS = N | longd = 27 | longm = 39 | longs = 14 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 33 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673714 | website = | footnotes = }} '''Măru Roșu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brăila (okrug)|Braila]] u opštini [[Opština Însurăței, Brăila|Însurăței]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 104 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 33 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măru Roșu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Braila]] lz4sm919p55km6z0bjnq1jxxclseueh 0 4504674 42591727 42032567 2026-05-11T14:15:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591727 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărașu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brăila (okrug)|Braila]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărașu, Brăila|Mărașu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3453 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 51 | lats = 0 | latNS = N | longd = 27 | longm = 58 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 4 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673873 | website = | footnotes = }} '''Mărașu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brăila (okrug)|Braila]] u opštini [[Opština Mărașu, Brăila|Mărașu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3453 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 4 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărașu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Braila]] otf6pmorsafodsv6lnv7hpbkwgjxc0b 0 4504676 42591673 42032513 2026-05-11T14:12:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591673 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brăila (okrug)|Braila]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărașu, Brăila|Mărașu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 668 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 46 | lats = 58 | latNS = N | longd = 27 | longm = 55 | longs = 33 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 4 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674106 | website = | footnotes = }} '''Măgureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brăila (okrug)|Braila]] u opštini [[Opština Mărașu, Brăila|Mărașu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 668 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 4 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Braila]] hiqmqg75ir9tj8ws4y8sn9d9un5wtym 0 4504679 42591797 42032638 2026-05-11T14:17:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591797 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măxineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brăila (okrug)|Braila]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măxineni, Brăila|Măxineni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3758 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 23 | lats = 59 | latNS = N | longd = 27 | longm = 37 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 11 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673652 | website = | footnotes = }} '''Măxineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brăila (okrug)|Braila]] u opštini [[Opština Măxineni, Brăila|Măxineni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3758 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 11 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măxineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Braila]] lvjholeaw73q7fp2kombo8a9jivualx 0 4504712 42591490 42032355 2026-05-11T12:25:09Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591490 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muchea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brăila (okrug)|Braila]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Siliștea, Brăila|Siliștea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 350 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 20 | lats = 7 | latNS = N | longd = 27 | longm = 49 | longs = 23 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 6 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672706 | website = | footnotes = }} '''Muchea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brăila (okrug)|Braila]] u opštini [[Opština Siliștea, Brăila|Siliștea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 350 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 6 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muchea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Braila]] pj5xe04naw7wrqsskpkgls3tb8tpbsf 0 4504714 42591768 42032608 2026-05-11T14:16:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591768 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtăcești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brăila (okrug)|Braila]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Siliștea, Brăila|Siliștea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 163 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 16 | lats = 53 | latNS = N | longd = 27 | longm = 50 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 13 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673746 | website = | footnotes = }} '''Mărtăcești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brăila (okrug)|Braila]] u opštini [[Opština Siliștea, Brăila|Siliștea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 163 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 13 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtăcești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Braila]] bgnuwf778qifg5f7igp02labd7elb08 0 4504755 42591684 42032524 2026-05-11T14:13:05Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591684 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măieruș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brașov (okrug)|Brašov]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2472 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 53 | lats = 59 | latNS = N | longd = 25 | longm = 31 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 491 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674059 | website = | footnotes = }} '''Măieruș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brașov (okrug)|Brašov]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 2472 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 491 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măieruș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Brašov]] 13z2wwbs18uezjfpecdrwkcf3dhrvnk 0 4504805 42591739 42032580 2026-05-11T14:15:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591739 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brașov (okrug)|Brašov]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Hârșeni, Brașov|Hârșeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 378 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 43 | lats = 50 | latNS = N | longd = 25 | longm = 2 | longs = 49 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 569 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673797 | website = | footnotes = }} '''Mărgineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brașov (okrug)|Brašov]] u opštini [[Opština Hârșeni, Brașov|Hârșeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 378 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 569 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Brašov]] mwtqnpuui51bhfad8e5kss27paa4h7e 0 4504806 42591693 42032533 2026-05-11T14:13:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591693 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măliniș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brașov (okrug)|Brašov]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Hârșeni, Brașov|Hârșeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 185 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 42 | lats = 45 | latNS = N | longd = 25 | longm = 2 | longs = 2 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 587 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674008 | website = | footnotes = }} '''Măliniș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brașov (okrug)|Brašov]] u opštini [[Opština Hârșeni, Brașov|Hârșeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 185 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 587 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măliniș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Brašov]] cnrqye6lzn4jvkyu0op703nowy7lhff 0 4504822 42591578 42032420 2026-05-11T13:55:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591578 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mândra | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brașov (okrug)|Brašov]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mândra, Brașov|Mândra]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2856 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 49 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 3 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 459 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673219 | website = | footnotes = }} '''Mândra''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brașov (okrug)|Brašov]] u opštini [[Opština Mândra, Brașov|Mândra]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2856 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 459 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mândra}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Brašov]] skidm3cczlttivhx1te0q19y7q1lyk3 0 4504828 42591650 42032492 2026-05-11T14:11:46Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591650 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Brașov (okrug)|Brašov]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moieciu, Brașov|Moieciu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 691 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 31 | lats = 23 | latNS = N | longd = 25 | longm = 17 | longs = 32 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1003 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674153 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Brașov (okrug)|Brašov]] u opštini [[Opština Moieciu, Brașov|Moieciu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 691 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1003 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Brašov]] a5i1q5hy14eo9f34w9sxl69vapbe80e 0 4504908 42591750 42032590 2026-05-11T14:15:56Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591750 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgăriți | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Beceni, Buzău|Beceni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 479 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 23 | lats = 30 | latNS = N | longd = 26 | longm = 45 | longs = 40 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 246 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673822 | website = | footnotes = }} '''Mărgăriți''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Beceni, Buzău|Beceni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 479 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 246 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgăriți}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] 8a3hzn0thofx5btuivzeg1mc6nujd9y 0 4504959 42591489 42032354 2026-05-11T12:25:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591489 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mucești-Dănulești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Buda, Buzău|Buda]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 593 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 31 | lats = 17 | latNS = N | longd = 26 | longm = 55 | longs = 45 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 294 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672707 | website = | footnotes = }} '''Mucești-Dănulești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Buda, Buzău|Buda]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 593 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 294 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mucești-Dănulești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] dlp0u25oralufyzok8vh3ah7j0y9h7f 0 4505011 42591583 42032425 2026-05-11T13:55:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591583 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânzu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cilibia, Buzău|Cilibia]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 287 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 3 | lats = 35 | latNS = N | longd = 27 | longm = 2 | longs = 38 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 60 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673168 | website = | footnotes = }} '''Mânzu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Cilibia, Buzău|Cilibia]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 287 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 60 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânzu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] 05c0uvx6tsc0r8jqs0awnu13bx01fq5 0 4505024 42591547 42032405 2026-05-11T13:12:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591547 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muscelu Cărămănești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Colți, Buzău|Colți]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 223 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 23 | lats = 2 | latNS = N | longd = 26 | longm = 25 | longs = 55 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 665 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672682 | website = | footnotes = }} '''Muscelu Cărămănești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Colți, Buzău|Colți]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 223 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 665 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muscelu Cărămănești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] c5ejz6cxfms0bd1tk2r2potc565r744 0 4505097 42591652 42032494 2026-05-11T14:11:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591652 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgura, Buzău|Măgura]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4657 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 16 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 34 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 249 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674155 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Măgura, Buzău|Măgura]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4657 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 249 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] gpmoxl0z3twzarnq5l7z1p8xxy0c6pd 0 4505099 42591781 42032622 2026-05-11T14:16:59Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591781 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărăcineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărăcineni, Buzău|Mărăcineni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 7096 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 12 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 48 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 125 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673893 | website = | footnotes = }} '''Mărăcineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Mărăcineni, Buzău|Mărăcineni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 7096 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 125 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărăcineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] o42m9li4ovyhm6q1nu7xen53eoz1rdj 0 4505101 42591748 42032588 2026-05-11T14:15:52Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591748 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgăritești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărgăritești, Buzău|Mărgăritești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 866 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 25 | lats = 59 | latNS = N | longd = 26 | longm = 49 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 402 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673825 | website = | footnotes = }} '''Mărgăritești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Mărgăritești, Buzău|Mărgăritești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 866 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 402 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgăritești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] 0kfka881kel53q0978aj4tqzb4g8avx 0 4505116 42591738 42032578 2026-05-11T14:15:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591738 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineanu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mihăilești, Buzău|Mihăilești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 760 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 56 | lats = 24 | latNS = N | longd = 26 | longm = 39 | longs = 56 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 66 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673801 | website = | footnotes = }} '''Mărgineanu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Mihăilești, Buzău|Mihăilești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 760 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 66 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineanu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] 6sm2l7dnkk8hd3xlrps2jr7ql4s0z5x 0 4505134 42591540 42032398 2026-05-11T13:03:12Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591540 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murgești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Murgești, Buzău|Murgești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1140 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 23 | lats = 59 | latNS = N | longd = 26 | longm = 52 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 292 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672609 | website = | footnotes = }} '''Murgești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Murgești, Buzău|Murgești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1140 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 292 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murgești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] rzcot83sep6rt5d3gl2ryy27c4q3j4m 0 4505174 42591678 42032518 2026-05-11T14:12:53Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591678 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măguricea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pănătău, Buzău|Pănătău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 177 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 17 | lats = 21 | latNS = N | longd = 26 | longm = 24 | longs = 23 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 600 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674097 | website = | footnotes = }} '''Măguricea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Pănătău, Buzău|Pănătău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 177 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 600 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măguricea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] kjbixeh7iuo7vmqzyrv9ckvj756jhfm 0 4505177 42591778 42032619 2026-05-11T14:16:53Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591778 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărunțișu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pătârlagele, Buzău|Pătârlagele]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1156 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 17 | lats = 9 | latNS = N | longd = 26 | longm = 21 | longs = 15 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 282 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673718 | website = | footnotes = }} '''Mărunțișu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Pătârlagele, Buzău|Pătârlagele]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1156 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 282 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărunțișu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] 65ti9to4braw0515e570x71x7ntcleo 0 4505217 42591616 42032455 2026-05-11T14:10:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591616 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcrina | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Puiești, Buzău|Puiești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 588 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 23 | lats = 11 | latNS = N | longd = 27 | longm = 11 | longs = 56 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 61 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674220 | website = | footnotes = }} '''Măcrina''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Puiești, Buzău|Puiești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 588 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 61 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcrina}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] 8qxl613tdhpqp7v9iqirv3fcgk7cjxq 0 4505229 42591461 42032329 2026-05-11T12:02:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591461 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Robeasca, Buzău|Robeasca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 539 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 7 | lats = 25 | latNS = N | longd = 27 | longm = 8 | longs = 52 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 51 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672832 | website = | footnotes = }} '''Moșești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Robeasca, Buzău|Robeasca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 539 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 51 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] lirlggq4yx9xuniqai0anj1b33g5156 0 4505243 42591789 42032630 2026-05-11T14:17:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591789 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mătești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Săpoca, Buzău|Săpoca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1445 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 12 | lats = 48 | latNS = N | longd = 26 | longm = 45 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 118 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673672 | website = | footnotes = }} '''Mătești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Săpoca, Buzău|Săpoca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1445 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 118 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mătești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] stpfba33xal4wuzwh5md559cquyt34p 0 4505267 42591564 42032413 2026-05-11T13:47:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591564 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușcelușa | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Siriu, Buzău|Siriu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 577 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 28 | lats = 33 | latNS = N | longd = 26 | longm = 16 | longs = 20 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 466 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672586 | website = | footnotes = }} '''Mușcelușa''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Siriu, Buzău|Siriu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 577 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 466 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușcelușa}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] 9ddu60ou5un4wx3s14do510t85fcen0 0 4505330 42591546 42032404 2026-05-11T13:12:20Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591546 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muscel | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Buzău (okrug)|Buzau]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Viperești, Buzău|Viperești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 300 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 17 | lats = 22 | latNS = N | longd = 26 | longm = 25 | longs = 41 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 539 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672590 | website = | footnotes = }} '''Muscel''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Buzău (okrug)|Buzau]] u opštini [[Opština Viperești, Buzău|Viperești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 300 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 539 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muscel}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Buzau]] tgv77djde2wp08wp6s2wd7kzrfwcbrw 0 4505343 42591520 42032378 2026-05-11T12:57:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591520 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntele Mic | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3541 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 22 | lats = 59 | latNS = N | longd = 22 | longm = 19 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 316 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672669 | website = | footnotes = }} '''Muntele Mic''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 3541 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 316 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntele Mic}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Karaš-Severin]] e15yx5nrnftdycxuu0wyqdty832ogrv 0 4505418 42591601 42032443 2026-05-11T13:56:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591601 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mâtnicu Mare | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Constantin Daicoviciu, Caraș-Severin|Constantin Daicoviciu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 464 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 30 | lats = 34 | latNS = N | longd = 22 | longm = 7 | longs = 18 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 185 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673059 | website = | footnotes = }} '''Mâtnicu Mare''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] u opštini [[Opština Constantin Daicoviciu, Caraș-Severin|Constantin Daicoviciu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 464 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 185 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mâtnicu Mare}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Karaš-Severin]] 8zeobh1rp2d2a281o2dejy2l5b3lrqy 0 4505514 42591796 42032637 2026-05-11T14:17:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591796 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măureni, Caraș-Severin|Măureni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2553 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 24 | lats = 14 | latNS = N | longd = 21 | longm = 30 | longs = 9 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 143 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673660 | website = | footnotes = }} '''Măureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] u opštini [[Opština Măureni, Caraș-Severin|Măureni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2553 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 143 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Karaš-Severin]] 8s7seb9zlhgsij933w2tt8zvomthjho 0 4505622 42591771 42032614 2026-05-11T14:16:40Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591771 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măru | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Zăvoi, Caraș-Severin|Zăvoi]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1040 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 28 | lats = 33 | latNS = N | longd = 22 | longm = 27 | longs = 1 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 404 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673726 | website = | footnotes = }} '''Măru''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] u opštini [[Opština Zăvoi, Caraș-Severin|Zăvoi]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1040 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 404 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măru}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Karaš-Severin]] rprwgnnk5pt85qxj301t2g5o6avbf16 0 4505625 42591659 42032501 2026-05-11T14:12:12Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591659 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Zăvoi, Caraș-Severin|Zăvoi]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 539 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 29 | lats = 58 | latNS = N | longd = 22 | longm = 24 | longs = 51 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 340 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674154 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Caraș-Severin (okrug)|Karaš-Severin]] u opštini [[Opština Zăvoi, Caraș-Severin|Zăvoi]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 539 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 340 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Karaš-Severin]] bpmhvl3hked74tz2ael3iedy6bf4uwn 0 4505647 42591726 42032566 2026-05-11T14:15:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591726 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănășturel | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cuzdrioara, Cluj|Cuzdrioara]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 672 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 10 | lats = 16 | latNS = N | longd = 23 | longm = 57 | longs = 10 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 236 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673941 | website = | footnotes = }} '''Mănășturel''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Cuzdrioara, Cluj|Cuzdrioara]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 672 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 236 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănășturel}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] hf3s8ntvyf2iwl94yzuvfwhddz26ja4 0 4505708 42591517 42032375 2026-05-11T12:57:19Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591517 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntele Băișorii | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 386 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 33 | lats = 37 | latNS = N | longd = 23 | longm = 20 | longs = 53 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 970 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672673 | website = | footnotes = }} '''Muntele Băișorii''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 386 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 970 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntele Băișorii}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 6yemr8glsga0l758u43thw34s5t1uf4 0 4505709 42591518 42032376 2026-05-11T12:57:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591518 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntele Cacovei | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 177 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 32 | lats = 0 | latNS = N | longd = 23 | longm = 20 | longs = 6 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1064 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672671 | website = | footnotes = }} '''Muntele Cacovei''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 177 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1064 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntele Cacovei}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] qa9k97cadxyv6suw6lf2ry5izk9kyrm 0 4505710 42591522 42032380 2026-05-11T12:57:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591522 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntele Săcelului | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 94 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 36 | lats = 2 | latNS = N | longd = 23 | longm = 23 | longs = 13 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 760 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672667 | website = | footnotes = }} '''Muntele Săcelului''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 760 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntele Săcelului}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] sktf3rajcpzkwnf3rzreyfpevcbm1ax 0 4505712 42591516 42032374 2026-05-11T12:57:17Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591516 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntele Bocului | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 73 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 34 | lats = 26 | latNS = N | longd = 23 | longm = 20 | longs = 29 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1136 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672672 | website = | footnotes = }} '''Muntele Bocului''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1136 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntele Bocului}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 6tnf8f5dulob6ntmmroozph470qlx1r 0 4505714 42591519 42032377 2026-05-11T12:57:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591519 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntele Filii | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 40 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 35 | lats = 6 | latNS = N | longd = 23 | longm = 23 | longs = 38 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1000 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672670 | website = | footnotes = }} '''Muntele Filii''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Băișoara, Cluj|Băișoara]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 40 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1000 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntele Filii}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] lvt9dumz8omgjv82e249w998avx6su7 0 4505790 42591609 42032448 2026-05-11T14:10:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591609 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcicașu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Chinteni, Cluj|Chinteni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 316 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 53 | lats = 25 | latNS = N | longd = 23 | longm = 34 | longs = 6 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 410 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674231 | website = | footnotes = }} '''Măcicașu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Chinteni, Cluj|Chinteni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 316 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 410 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcicașu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 4oksknc31tkoce9tgttwoionfclbhhn 0 4505797 42591640 42032479 2026-05-11T14:11:17Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591640 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgoaja | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Chiuiești, Cluj|Chiuiești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 452 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 20 | lats = 52 | latNS = N | longd = 23 | longm = 51 | longs = 47 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 433 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674167 | website = | footnotes = }} '''Măgoaja''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Chiuiești, Cluj|Chiuiești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 452 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 433 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgoaja}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 9shrw4a16gpa851rwkf1ip4xe6wf0xj 0 4505810 42591507 42032365 2026-05-11T12:55:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591507 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncel | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Câțcău, Cluj|Câțcău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 277 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 15 | lats = 23 | latNS = N | longd = 23 | longm = 45 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 448 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672689 | website = | footnotes = }} '''Muncel''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Câțcău, Cluj|Câțcău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 277 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 448 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncel}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] b779137okyxp51py1my21o95izadyja 0 4505868 42591661 42032481 2026-05-11T14:12:17Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591661 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura Ierii | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Iara, Cluj|Iara]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 96 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 32 | lats = 36 | latNS = N | longd = 23 | longm = 35 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 554 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674125 | website = | footnotes = }} '''Măgura Ierii''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Iara, Cluj|Iara]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 96 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 554 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura Ierii}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] svcodj2s7ixatf6kzeeqjc4c36i0bqw 0 4505885 42591676 42032516 2026-05-11T14:12:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591676 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măguri | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măguri-Răcătău, Cluj|Măguri-Răcătău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1033 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 37 | lats = 42 | latNS = N | longd = 23 | longm = 6 | longs = 10 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1278 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674099 | website = | footnotes = }} '''Măguri''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Măguri-Răcătău, Cluj|Măguri-Răcătău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1033 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1278 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măguri}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] odk6okvu1ishcjbg6hibe7d74aeyu20 0 4505886 42591677 42032517 2026-05-11T14:12:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591677 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măguri-Răcătău | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măguri-Răcătău, Cluj|Măguri-Răcătău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 889 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 38 | lats = 42 | latNS = N | longd = 23 | longm = 11 | longs = 49 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 700 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674096 | website = | footnotes = }} '''Măguri-Răcătău''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Măguri-Răcătău, Cluj|Măguri-Răcătău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 889 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 700 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măguri-Răcătău}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] qfdexxpe44kz0unwp6t3y83izw39z08 0 4505887 42591521 42032379 2026-05-11T12:57:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591521 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntele Rece | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măguri-Răcătău, Cluj|Măguri-Răcătău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 645 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 38 | lats = 41 | latNS = N | longd = 23 | longm = 17 | longs = 4 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1069 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672668 | website = | footnotes = }} '''Muntele Rece''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Măguri-Răcătău, Cluj|Măguri-Răcătău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 645 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1069 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntele Rece}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 39aebm3by0iemopwpg5niuuhwtv1rua 0 4505888 42591590 42032432 2026-05-11T13:55:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591590 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstireni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mânăstireni, Cluj|Mânăstireni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1771 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 46 | lats = 0 | latNS = N | longd = 23 | longm = 4 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 798 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673230 | website = | footnotes = }} '''Mânăstireni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Mânăstireni, Cluj|Mânăstireni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1771 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 798 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstireni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] ct7p8rilcqxtpnspk829sho7v69r56v 0 4505893 42591751 42032591 2026-05-11T14:15:58Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591751 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgău | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărgău, Cluj|Mărgău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1844 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 45 | lats = 0 | latNS = N | longd = 22 | longm = 58 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 814 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673821 | website = | footnotes = }} '''Mărgău''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Mărgău, Cluj|Mărgău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1844 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 814 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgău}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] p8gmtcmf98w9shng3nqab6zkg3gbrur 0 4505899 42591756 42032596 2026-05-11T14:16:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591756 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărișel | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărișel, Cluj|Mărișel]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1649 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 38 | lats = 59 | latNS = N | longd = 23 | longm = 7 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1058 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673773 | website = | footnotes = }} '''Mărișel''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Mărișel, Cluj|Mărișel]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1649 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1058 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărișel}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] rl0mnrpfcw66hyyrri80xbyasco22k9 0 4505949 42591730 42032570 2026-05-11T14:15:16Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591730 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărcești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Rișca, Cluj|Rișca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 322 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 44 | lats = 50 | latNS = N | longd = 23 | longm = 9 | longs = 54 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 921 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673861 | website = | footnotes = }} '''Mărcești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Rișca, Cluj|Rișca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 322 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 921 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărcești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 1z9zxwkds2xvljx255cq9u4cymwfj3k 0 4505971 42591679 42032519 2026-05-11T14:12:55Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591679 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măhal | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Sânmărtin, Cluj|Sânmărtin]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 138 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 58 | lats = 30 | latNS = N | longd = 24 | longm = 2 | longs = 44 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 320 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674093 | website = | footnotes = }} '''Măhal''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Sânmărtin, Cluj|Sânmărtin]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 138 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 320 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măhal}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 4gypnbobkw98vnunub30ox1ry9606li 0 4505989 42591765 42032605 2026-05-11T14:16:27Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591765 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtinești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Cluj (okrug)|Kluž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Tureni, Cluj|Tureni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 371 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 39 | lats = 19 | latNS = N | longd = 23 | longm = 40 | longs = 53 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 549 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673736 | website = | footnotes = }} '''Mărtinești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Cluj (okrug)|Kluž]] u opštini [[Opština Tureni, Cluj|Tureni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 371 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 549 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtinești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kluž]] 82cahny9pdp52xegd45u8daxay3w1ux 0 4506036 42591466 42032334 2026-05-11T12:02:25Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591466 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșneni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Constanța (okrug)|Konstanca]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Douăzeci și Trei August, Constanța|Douăzeci și Trei August]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1266 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 43 | latm = 56 | lats = 5 | latNS = N | longd = 28 | longm = 31 | longs = 52 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 46 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672817 | website = | footnotes = }} '''Moșneni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Constanța (okrug)|Konstanca]] u opštini [[Opština Douăzeci și Trei August, Constanța|Douăzeci și Trei August]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1266 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 46 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșneni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Konstanca]] cyjdjta6f6xd1k6mgp4tzxr79esgsfz 0 4506068 42591645 42032487 2026-05-11T14:11:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591645 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Constanța (okrug)|Konstanca]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cerchezu, Constanța|Cerchezu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 149 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 43 | latm = 50 | lats = 42 | latNS = N | longd = 28 | longm = 2 | longs = 56 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 156 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674162 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Constanța (okrug)|Konstanca]] u opštini [[Opština Cerchezu, Constanța|Cerchezu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 149 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 156 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Konstanca]] 0lm15dvbdlx4t9p94umwonel267owow 0 4506141 42591536 42032394 2026-05-11T13:02:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591536 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murfatlar | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Constanța (okrug)|Konstanca]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Murfatlar, Constanța|Murfatlar]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 10906 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 10 | lats = 59 | latNS = N | longd = 28 | longm = 25 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 41 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672620 | website = | footnotes = }} '''Murfatlar''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Constanța (okrug)|Konstanca]] u opštini [[Opština Murfatlar, Constanța|Murfatlar]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 10906 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 41 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murfatlar}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Konstanca]] 4qme904dqzn6j7hq0f34c8nimx9o1wx 0 4506259 42591769 42032610 2026-05-11T14:16:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591769 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtănuș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Covasna (okrug)|Kovasna]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Brețcu, Covasna|Brețcu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 848 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 1 | lats = 11 | latNS = N | longd = 26 | longm = 17 | longs = 32 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 609 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673744 | website = | footnotes = }} '''Mărtănuș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Covasna (okrug)|Kovasna]] u opštini [[Opština Brețcu, Covasna|Brețcu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 848 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 609 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtănuș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kovasna]] 7060r1qnzph21o0acwj48bzvc0b2422 0 4506262 42591762 42032602 2026-05-11T14:16:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591762 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Covasna (okrug)|Kovasna]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Catalina, Covasna|Catalina]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 644 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 55 | lats = 16 | latNS = N | longd = 26 | longm = 5 | longs = 44 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 537 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673740 | website = | footnotes = }} '''Mărtineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Covasna (okrug)|Kovasna]] u opštini [[Opština Catalina, Covasna|Catalina]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 644 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 537 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kovasna]] l1avia2nvdo5sb5clj8l9ycegff83co 0 4506263 42591735 42032575 2026-05-11T14:15:27Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591735 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărcușa | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Covasna (okrug)|Kovasna]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Catalina, Covasna|Catalina]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 624 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 54 | lats = 56 | latNS = N | longd = 26 | longm = 3 | longs = 26 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 544 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673851 | website = | footnotes = }} '''Mărcușa''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Covasna (okrug)|Kovasna]] u opštini [[Opština Catalina, Covasna|Catalina]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 624 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 544 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărcușa}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kovasna]] 5gw2etsenl80qqvnzvezz0slog51rjg 0 4506271 42591734 42032574 2026-05-11T14:15:25Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591734 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărcuș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Covasna (okrug)|Kovasna]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dobârlău, Covasna|Dobârlău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 476 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 43 | lats = 11 | latNS = N | longd = 25 | longm = 51 | longs = 42 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 540 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673852 | website = | footnotes = }} '''Mărcuș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Covasna (okrug)|Kovasna]] u opštini [[Opština Dobârlău, Covasna|Dobârlău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 476 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 540 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărcuș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kovasna]] 7wtba7adxd9bkwwt84mv8l3khuudjzg 0 4506296 42591635 42032474 2026-05-11T14:11:07Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591635 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgheruș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Covasna (okrug)|Kovasna]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ozun, Covasna|Ozun]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 109 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 47 | lats = 17 | latNS = N | longd = 25 | longm = 55 | longs = 33 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 559 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674179 | website = | footnotes = }} '''Măgheruș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Covasna (okrug)|Kovasna]] u opštini [[Opština Ozun, Covasna|Ozun]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 109 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 559 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgheruș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kovasna]] msi3bj6ybn3o8kpjd5dxitp2xot6mbk 0 4506353 42591482 42032350 2026-05-11T12:03:05Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591482 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moțăeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moțăieni, Dâmbovița|Moțăieni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2210 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 6 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 25 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 434 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672786 | website = | footnotes = }} '''Moțăeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Moțăieni, Dâmbovița|Moțăieni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2210 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 434 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moțăeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] qy4em2b8svy3os8zqrwmskt33e09k51 0 4506392 42591643 42032485 2026-05-11T14:11:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591643 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bezdead, Dâmbovița|Bezdead]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 606 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 7 | lats = 37 | latNS = N | longd = 25 | longm = 28 | longs = 19 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 487 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674156 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Bezdead, Dâmbovița|Bezdead]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 606 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 487 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] hz9fxf9gxdpzxxh82bliomhb87xpc0l 0 4506452 42591777 42032618 2026-05-11T14:16:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591777 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărunțișu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Costeștii din Vale, Dâmbovița|Costeștii din Vale]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 832 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 37 | lats = 38 | latNS = N | longd = 25 | longm = 30 | longs = 23 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 153 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673719 | website = | footnotes = }} '''Mărunțișu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Costeștii din Vale, Dâmbovița|Costeștii din Vale]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 832 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 153 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărunțișu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] 038sdpauakqgz7f99xam8vbi7zkadqy 0 4506461 42591747 42032587 2026-05-11T14:15:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591747 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărginenii de Sus | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dărmănești, Dâmbovița|Dărmănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1232 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 55 | lats = 54 | latNS = N | longd = 25 | longm = 45 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 237 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673784 | website = | footnotes = }} '''Mărginenii de Sus''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Dărmănești, Dâmbovița|Dărmănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1232 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 237 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărginenii de Sus}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] 7o6nn0wc7dwhqp5ij5140ktacq996yw 0 4506463 42591729 42032569 2026-05-11T14:15:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591729 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărcești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dobra, Dâmbovița|Dobra]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1968 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 48 | lats = 19 | latNS = N | longd = 25 | longm = 42 | longs = 34 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 178 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673863 | website = | footnotes = }} '''Mărcești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Dobra, Dâmbovița|Dobra]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1968 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 178 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărcești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] igth0x30dxpocxbmn9gmjr2eg6mc6so 0 4506494 42591647 42032489 2026-05-11T14:11:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591647 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Hulubești, Dâmbovița|Hulubești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 749 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 50 | lats = 3 | latNS = N | longd = 25 | longm = 14 | longs = 7 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 246 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674159 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Hulubești, Dâmbovița|Hulubești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 749 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 246 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] r3kyb276rqg0vk8rsw57qv4y3eb942t 0 4506510 42591715 42032555 2026-05-11T14:14:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591715 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mănești, Dâmbovița|Mănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4612 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 58 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 16 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 351 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673931 | website = | footnotes = }} '''Mănești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Mănești, Dâmbovița|Mănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4612 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 351 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] i1wbvr9fkfa5y7srsst6pbzbn2ozwiu 0 4506512 42591795 42032636 2026-05-11T14:17:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591795 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mătăsaru | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mătăsaru, Dâmbovița|Mătăsaru]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 5722 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 43 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 25 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 173 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673691 | website = | footnotes = }} '''Mătăsaru''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Mătăsaru, Dâmbovița|Mătăsaru]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 5722 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 173 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mătăsaru}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] bcxg4m1k74an7o48z9xvaek57yymt9d 0 4506528 42591563 42032412 2026-05-11T13:47:38Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591563 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușcel | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moroeni, Dâmbovița|Moroeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 121 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 13 | lats = 37 | latNS = N | longd = 25 | longm = 29 | longs = 46 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 853 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672591 | website = | footnotes = }} '''Mușcel''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Moroeni, Dâmbovița|Moroeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 121 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 853 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușcel}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] 139mbh2mqr6ukptpm6rnb6vvdhktcpd 0 4506589 42591584 42032426 2026-05-11T13:55:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591584 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstioara | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Uliești, Dâmbovița|Uliești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 739 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 36 | lats = 45 | latNS = N | longd = 25 | longm = 25 | longs = 30 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 161 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673283 | website = | footnotes = }} '''Mânăstioara''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Uliești, Dâmbovița|Uliești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 739 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 161 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstioara}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] j3c099bihoo3pz8ztsiytmxvl5qjxwl 0 4506603 42591462 42032330 2026-05-11T12:02:16Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591462 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșia Mică | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Valea Lungă, Dâmbovița|Valea Lungă]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 169 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 4 | lats = 5 | latNS = N | longd = 25 | longm = 33 | longs = 1 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 352 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672829 | website = | footnotes = }} '''Moșia Mică''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Valea Lungă, Dâmbovița|Valea Lungă]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 169 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 352 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșia Mică}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] 25pym34wg3pfkmgmo493l5jiwdvjmmv 0 4506633 42591582 42032424 2026-05-11T13:55:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591582 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânjina | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Voinești, Dâmbovița|Voinești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 202 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 3 | lats = 34 | latNS = N | longd = 25 | longm = 16 | longs = 42 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 412 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673181 | website = | footnotes = }} '''Mânjina''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Voinești, Dâmbovița|Voinești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 202 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 412 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânjina}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] jzkyfgzbuj4xk0x9ff7qcblvetbj4wk 0 4506651 42591586 42032428 2026-05-11T13:55:40Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591586 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstirea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Crevedia, Dâmbovița|Crevedia]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 633 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 34 | lats = 54 | latNS = N | longd = 25 | longm = 55 | longs = 51 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 107 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673274 | website = | footnotes = }} '''Mânăstirea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dâmbovița (okrug)|D'mbovica]] u opštini [[Opština Crevedia, Dâmbovița|Crevedia]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 633 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 107 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstirea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu D'mbovica]] n7jprytmdgr7klhs2ef1mefha35ho3j 0 4506731 42591465 42032333 2026-05-11T12:02:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591465 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșneni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Almăj, Dolj|Almăj]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 356 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 27 | lats = 37 | latNS = N | longd = 23 | longm = 42 | longs = 3 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 147 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672816 | website = | footnotes = }} '''Moșneni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Almăj, Dolj|Almăj]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 356 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 147 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșneni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] 8ujrw3mertbthtik93sfpsu4rx84uuu 0 4506836 42591545 42032403 2026-05-11T13:10:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591545 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murta | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dobrești, Dolj|Dobrești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 680 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 43 | latm = 58 | lats = 56 | latNS = N | longd = 23 | longm = 56 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 66 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672598 | website = | footnotes = }} '''Murta''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Dobrești, Dolj|Dobrești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 680 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 66 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murta}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] odv8u1xh2c6quzlrmzlhwdxv65h5g1x 0 4506868 42591700 42032540 2026-05-11T14:14:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591700 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălăești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Goiești, Dolj|Goiești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 606 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 27 | lats = 46 | latNS = N | longd = 23 | longm = 44 | longs = 29 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 129 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674049 | website = | footnotes = }} '''Mălăești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Goiești, Dolj|Goiești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 606 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 129 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălăești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] l6u47pxp31xvw9i2q233pj4szrnqi8e 0 4506874 42591493 42032358 2026-05-11T12:26:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591493 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muereni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Goiești, Dolj|Goiești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 159 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 30 | lats = 40 | latNS = N | longd = 23 | longm = 45 | longs = 24 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 139 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672701 | website = | footnotes = }} '''Muereni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Goiești, Dolj|Goiești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 159 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 139 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muereni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] h06x7ndswh9vg0zufkaktaot4koiiah 0 4506891 42591607 42032445 2026-05-11T14:10:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591607 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măceșu de Jos | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măceșu de Jos, Dolj|Măceșu de Jos]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1650 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 43 | latm = 52 | lats = 59 | latNS = N | longd = 23 | longm = 43 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 32 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674237 | website = | footnotes = }} '''Măceșu de Jos''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Măceșu de Jos, Dolj|Măceșu de Jos]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1650 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 32 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măceșu de Jos}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] dykte7vj7w81vj09c6a2dn4d4n6mu35 0 4506893 42591608 42032446 2026-05-11T14:10:13Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591608 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măceșu de Sus | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măceșu de Sus, Dolj|Măceșu de Sus]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1692 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 43 | latm = 55 | lats = 0 | latNS = N | longd = 23 | longm = 41 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 56 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674235 | website = | footnotes = }} '''Măceșu de Sus''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Măceșu de Sus, Dolj|Măceșu de Sus]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1692 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 56 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măceșu de Sus}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] t2zndz4czgdne1yw7viw0120cytnsx2 0 4506907 42591499 42032361 2026-05-11T12:34:07Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591499 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muierușu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Melinești, Dolj|Melinești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 83 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 33 | lats = 55 | latNS = N | longd = 23 | longm = 41 | longs = 28 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 167 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672696 | website = | footnotes = }} '''Muierușu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Melinești, Dolj|Melinești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 83 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 167 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muierușu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] ndeued0zgu0z4ia9t1nflvwjh4joazi 0 4506917 42591483 42032352 2026-05-11T12:03:09Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591483 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moțăței | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moțăței, Dolj|Moțăței]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 7898 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 4 | lats = 59 | latNS = N | longd = 23 | longm = 11 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 69 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672784 | website = | footnotes = }} '''Moțăței''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Moțăței, Dolj|Moțăței]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 7898 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 69 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moțăței}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] f7f7m0uw8v78028og2rnq9qt24y2izl 0 4506919 42591484 42032351 2026-05-11T12:03:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591484 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moțăței Gară | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moțăței, Dolj|Moțăței]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 930 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 2 | lats = 19 | latNS = N | longd = 23 | longm = 11 | longs = 35 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 67 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672782 | website = | footnotes = }} '''Moțăței Gară''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Moțăței, Dolj|Moțăței]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 930 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 67 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moțăței Gară}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] 16lc0hq0kn0qwqasb7z0pz2vr3pzr1h 0 4506920 42591537 42032395 2026-05-11T13:03:01Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591537 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murgași | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Murgași, Dolj|Murgași]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 659 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 29 | lats = 58 | latNS = N | longd = 23 | longm = 52 | longs = 1 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 178 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672619 | website = | footnotes = }} '''Murgași''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Murgași, Dolj|Murgași]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 659 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 178 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murgași}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] fqi35whib3a78gzhkxwpk91x66civz3 0 4506937 42591779 42032620 2026-05-11T14:16:55Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591779 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărăcinele | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Perișor, Dolj|Perișor]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 322 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 10 | lats = 24 | latNS = N | longd = 23 | longm = 30 | longs = 33 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 132 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673896 | website = | footnotes = }} '''Mărăcinele''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Perișor, Dolj|Perișor]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 322 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 132 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărăcinele}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] jkfr0872ntudq973e86bigsx1gsxe7o 0 4506963 42591596 42032438 2026-05-11T13:56:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591596 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mârza | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Dolj|Dolž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Sălcuța, Dolj|Sălcuța]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 543 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 11 | lats = 45 | latNS = N | longd = 23 | longm = 28 | longs = 41 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 146 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673085 | website = | footnotes = }} '''Mârza''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Dolj|Dolž]] u opštini [[Opština Sălcuța, Dolj|Sălcuța]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 543 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 146 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mârza}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Dolž]] 8ha2jvt0drdxltjwzjhf046unebz4mk 0 4507040 42591527 42032386 2026-05-11T12:57:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591527 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Munteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Galați (okrug)|Galac]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Munteni, Galați|Munteni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 9760 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 55 | lats = 59 | latNS = N | longd = 27 | longm = 25 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 43 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672660 | website = | footnotes = }} '''Munteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Galați (okrug)|Galac]] u opštini [[Opština Munteni, Galați|Munteni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 9760 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 43 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Munteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Galac]] jgbseug18tuz4sr9vr1bk0we8oxdelm 0 4507091 42591613 42032452 2026-05-11T14:10:25Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591613 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcișeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Galați (okrug)|Galac]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Corni, Galați|Corni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 881 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 51 | lats = 20 | latNS = N | longd = 27 | longm = 45 | longs = 12 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 149 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674228 | website = | footnotes = }} '''Măcișeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Galați (okrug)|Galac]] u opštini [[Opština Corni, Galați|Corni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 881 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 149 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcișeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Galac]] m7w5fdw45u796mic7490sbz1qutcgca 0 4507137 42591788 42032629 2026-05-11T14:17:12Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591788 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măstăcani | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Galați (okrug)|Galac]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măstăcani, Galați|Măstăcani]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 5185 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 46 | lats = 59 | latNS = N | longd = 28 | longm = 1 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 35 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673702 | website = | footnotes = }} '''Măstăcani''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Galați (okrug)|Galac]] u opštini [[Opština Măstăcani, Galați|Măstăcani]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 5185 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 35 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măstăcani}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Galac]] l7atxjcndpi7l5124djqe5p7ealbs19 0 4507148 42591695 42032535 2026-05-11T14:13:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591695 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Galați (okrug)|Galac]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Nicorești, Galați|Nicorești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 218 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 55 | lats = 52 | latNS = N | longd = 27 | longm = 16 | longs = 34 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 156 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673976 | website = | footnotes = }} '''Mălureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Galați (okrug)|Galac]] u opštini [[Opština Nicorești, Galați|Nicorești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 218 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 156 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Galac]] 6o2rgxou7x5dbzd8n4mxi2pv38uapep 0 4507247 42591606 42032447 2026-05-11T14:10:09Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591606 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măceșu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Târgu Cărbunești, Gorj|Târgu Cărbunești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 179 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 56 | lats = 30 | latNS = N | longd = 23 | longm = 27 | longs = 50 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 328 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674239 | website = | footnotes = }} '''Măceșu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Târgu Cărbunești, Gorj|Târgu Cărbunești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 179 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 328 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măceșu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] eprswutp9xl9g7yplddf0dvpf7wzvu7 0 4507282 42591548 42032406 2026-05-11T13:12:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591548 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Musculești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bărbătești, Gorj|Bărbătești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 375 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 49 | lats = 43 | latNS = N | longd = 23 | longm = 30 | longs = 27 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 175 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672585 | website = | footnotes = }} '''Musculești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Bărbătești, Gorj|Bărbătești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 375 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 175 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Musculești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] b6oddpk0i0yg0uik2cdqxx7tfgod18f 0 4507366 42591681 42032521 2026-05-11T14:12:59Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591681 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măiag | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Crușet, Gorj|Crușet]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 769 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 36 | lats = 43 | latNS = N | longd = 23 | longm = 37 | longs = 19 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 216 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674067 | website = | footnotes = }} '''Măiag''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Crușet, Gorj|Crușet]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 769 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 216 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măiag}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] e2jt7xejxlvxlsoaezd3rlz8jf6j0uv 0 4507430 42591770 42032613 2026-05-11T14:16:38Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591770 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măru | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Logrești-Moșteni, Gorj|Logrești-Moșteni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 459 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 54 | lats = 18 | latNS = N | longd = 23 | longm = 44 | longs = 43 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 300 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673727 | website = | footnotes = }} '''Măru''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Logrești-Moșteni, Gorj|Logrești-Moșteni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 459 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 300 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măru}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] f8wsggkf4fui9mpeh3ci5jq6fbuuno5 0 4507435 42591794 42032635 2026-05-11T14:17:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591794 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mătăsari | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mătăsari, Gorj|Mătăsari]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 5411 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 51 | lats = 0 | latNS = N | longd = 23 | longm = 4 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 242 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673695 | website = | footnotes = }} '''Mătăsari''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Mătăsari, Gorj|Mătăsari]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 5411 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 242 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mătăsari}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] k96yqcq4s56jcc7qf89zmupmenjf2f4 0 4507440 42591566 42032415 2026-05-11T13:47:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591566 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușetești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mușetești, Gorj|Mușetești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2270 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 8 | lats = 59 | latNS = N | longd = 23 | longm = 28 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 368 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672582 | website = | footnotes = }} '''Mușetești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Mușetești, Gorj|Mușetești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2270 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 368 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușetești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] 23j95j3kqkjd32zfpxkd7bveyittl58 0 4507544 42591801 42032642 2026-05-11T14:17:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591801 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măzăroi | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Stănești, Gorj|Stănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 81 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 6 | lats = 6 | latNS = N | longd = 23 | longm = 16 | longs = 5 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 272 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673645 | website = | footnotes = }} '''Măzăroi''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Stănești, Gorj|Stănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 81 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 272 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măzăroi}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] 1cqs3xnzff669e0423rqw0q8bo81f1h 0 4507577 42591541 42032399 2026-05-11T13:03:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591541 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murgești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Turceni, Gorj|Turceni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 800 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 42 | lats = 39 | latNS = N | longd = 23 | longm = 21 | longs = 49 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 135 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672611 | website = | footnotes = }} '''Murgești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Turceni, Gorj|Turceni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 800 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 135 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murgești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] ak9sqeojun59a08ux6itp185uh089nu 0 4507589 42591542 42032400 2026-05-11T13:03:17Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591542 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murgilești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Gorj (okrug)|Gorž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Văgiulești, Gorj|Văgiulești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 451 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 45 | lats = 15 | latNS = N | longd = 23 | longm = 5 | longs = 47 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 274 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672606 | website = | footnotes = }} '''Murgilești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Gorj (okrug)|Gorž]] u opštini [[Opština Văgiulești, Gorj|Văgiulești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 451 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 274 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murgilești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Gorž]] fmbm7rxyehce75q48jl0dd3g738my3h 0 4507629 42591636 42032475 2026-05-11T14:11:09Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591636 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgheruș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Harghita (okrug)|Hargita]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Toplița, Harghita|Toplița]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 766 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 55 | lats = 12 | latNS = N | longd = 25 | longm = 20 | longs = 47 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 661 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674177 | website = | footnotes = }} '''Măgheruș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Harghita (okrug)|Hargita]] u opštini [[Opština Toplița, Harghita|Toplița]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 766 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 661 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgheruș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hargita]] iubs6s89dbn3473x720wghj3jeq7m2n 0 4507677 42591500 42032362 2026-05-11T12:35:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591500 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mujna | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Harghita (okrug)|Hargita]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dârjiu, Harghita|Dârjiu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 487 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 12 | lats = 24 | latNS = N | longd = 25 | longm = 9 | longs = 1 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 560 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672695 | website = | footnotes = }} '''Mujna''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Harghita (okrug)|Hargita]] u opštini [[Opština Dârjiu, Harghita|Dârjiu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 487 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 560 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mujna}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hargita]] oo1m4vztr97fta4220xith59bv7g393 0 4507718 42591767 42032607 2026-05-11T14:16:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591767 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtiniș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Harghita (okrug)|Hargita]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărtiniș, Harghita|Mărtiniș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2968 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 13 | lats = 59 | latNS = N | longd = 25 | longm = 22 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 507 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673731 | website = | footnotes = }} '''Mărtiniș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Harghita (okrug)|Hargita]] u opštini [[Opština Mărtiniș, Harghita|Mărtiniș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2968 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 507 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtiniș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hargita]] ngjvczoeiiywbxqyga7la8zpvhdb3fq 0 4507735 42591494 42032359 2026-05-11T12:26:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591494 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mugeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Harghita (okrug)|Hargita]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mugeni, Harghita|Mugeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 5784 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 15 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 13 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 448 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672700 | website = | footnotes = }} '''Mugeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Harghita (okrug)|Hargita]] u opštini [[Opština Mugeni, Harghita|Mugeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 5784 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 448 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mugeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hargita]] pqqgzkx1upj2dzsb6riulyye25dk4vu 0 4507741 42591790 42032631 2026-05-11T14:17:16Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591790 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mătișeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Harghita (okrug)|Hargita]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mugeni, Harghita|Mugeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 149 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 14 | lats = 6 | latNS = N | longd = 25 | longm = 10 | longs = 5 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 514 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673670 | website = | footnotes = }} '''Mătișeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Harghita (okrug)|Hargita]] u opštini [[Opština Mugeni, Harghita|Mugeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 149 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 514 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mătișeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hargita]] cjksqhhsnkh5xrl1b1ffj4r03gimjf0 0 4507819 42591628 42032467 2026-05-11T14:10:53Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591628 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădăraș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Harghita (okrug)|Hargita]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mădăraș, Harghita|Mădăraș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2297 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 29 | lats = 40 | latNS = N | longd = 25 | longm = 44 | longs = 50 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 698 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674216 | website = | footnotes = }} '''Mădăraș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Harghita (okrug)|Hargita]] u opštini [[Opština Mădăraș, Harghita|Mădăraș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 2297 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 698 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădăraș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hargita]] 6l3276i4ib1i4rkugztllckz9lgbfvs 0 4507965 42591669 42032508 2026-05-11T14:12:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591669 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Beriu, Hunedoara|Beriu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 21 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 40 | lats = 30 | latNS = N | longd = 23 | longm = 19 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1080 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674104 | website = | footnotes = }} '''Măgureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Beriu, Hunedoara|Beriu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1080 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] h6387muzbffu56n8b7gxiv3bxwxwqxv 0 4507990 42591605 42032444 2026-05-11T14:10:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591605 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măceu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bretea Română, Hunedoara|Bretea Română]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 401 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 40 | lats = 19 | latNS = N | longd = 22 | longm = 58 | longs = 47 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 284 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674233 | website = | footnotes = }} '''Măceu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Bretea Română, Hunedoara|Bretea Română]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 401 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 284 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măceu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] eoibty5a1grt0et0ge9qgl2afjit6c9 0 4508038 42591660 42032502 2026-05-11T14:12:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591660 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura-Toplița | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Certeju de Sus, Hunedoara|Certeju de Sus]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 178 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 58 | lats = 46 | latNS = N | longd = 22 | longm = 56 | longs = 18 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 489 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674121 | website = | footnotes = }} '''Măgura-Toplița''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Certeju de Sus, Hunedoara|Certeju de Sus]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 178 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 489 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura-Toplița}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] dylb9ntbswiey4jqmmdljibv1r14oxa 0 4508111 42591763 42032603 2026-05-11T14:16:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591763 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtinești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărtinești, Hunedoara|Mărtinești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1035 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 49 | lats = 0 | latNS = N | longd = 23 | longm = 7 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 222 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673737 | website = | footnotes = }} '''Mărtinești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Mărtinești, Hunedoara|Mărtinești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1035 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 222 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtinești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] 63eied29l2ci0gbo9f6mogd6wbk5kb7 0 4508116 42591654 42032496 2026-05-11T14:11:54Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591654 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărtinești, Hunedoara|Mărtinești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 46 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 46 | lats = 44 | latNS = N | longd = 23 | longm = 4 | longs = 41 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 488 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674151 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Mărtinești, Hunedoara|Mărtinești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 488 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] l91w85kymn9jsczm0qjinw27lg2gmz6 0 4508125 42591713 42032553 2026-05-11T14:14:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591713 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănerău | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pestișu Mic, Hunedoara|Pestișu Mic]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 283 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 47 | lats = 20 | latNS = N | longd = 22 | longm = 53 | longs = 4 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 285 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673933 | website = | footnotes = }} '''Mănerău''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Pestișu Mic, Hunedoara|Pestișu Mic]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 283 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 285 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănerău}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] 9p0hhni30zad617q4obylnym27e77vc 0 4508188 42591705 42032545 2026-05-11T14:14:16Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591705 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălăiești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Sălașu De Sus, Hunedoara|Sălașu De Sus]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 169 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 29 | lats = 12 | latNS = N | longd = 22 | longm = 56 | longs = 48 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 595 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674046 | website = | footnotes = }} '''Mălăiești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Sălașu De Sus, Hunedoara|Sălașu De Sus]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 169 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 595 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălăiești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] cwxgius75k5i3b9gewbnjaysndcjahj 0 4508248 42591512 42032366 2026-05-11T12:55:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591512 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncelu Mare | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Vețel, Hunedoara|Vețel]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 94 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 49 | lats = 36 | latNS = N | longd = 22 | longm = 41 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 775 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672678 | website = | footnotes = }} '''Muncelu Mare''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Hunedoara (okrug)|Hunedoara]] u opštini [[Opština Vețel, Hunedoara|Vețel]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 775 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncelu Mare}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Hunedoara]] 7z7j7ezf8ef19uqvkgn6iwwpqkaqm0o 0 4508311 42591528 42032382 2026-05-11T12:57:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591528 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Munteni Buzău | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Ialomița (okrug)|Jalomica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Munteni Buzău, Ialomița|Munteni Buzău]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3824 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 37 | lats = 59 | latNS = N | longd = 26 | longm = 58 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 38 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672654 | website = | footnotes = }} '''Munteni Buzău''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Ialomița (okrug)|Jalomica]] u opštini [[Opština Munteni Buzău, Ialomița|Munteni Buzău]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3824 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 38 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Munteni Buzău}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jalomica]] j0e35hiakr062qssire0vn2k8w69r49 0 4508335 42591538 42032396 2026-05-11T13:03:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591538 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murgeanca | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Ialomița (okrug)|Jalomica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Valea Ciorii, Ialomița|Valea Ciorii]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 463 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 42 | lats = 26 | latNS = N | longd = 27 | longm = 34 | longs = 32 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 21 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672617 | website = | footnotes = }} '''Murgeanca''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Ialomița (okrug)|Jalomica]] u opštini [[Opština Valea Ciorii, Ialomița|Valea Ciorii]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 463 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 21 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murgeanca}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jalomica]] folybe2ymwky0p29zuejz3qmhhonq2f 0 4508387 42591732 42032572 2026-05-11T14:15:20Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591732 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărculești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Ialomița (okrug)|Jalomica]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărculești, Ialomița|Mărculești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1675 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 34 | lats = 1 | latNS = N | longd = 27 | longm = 30 | longs = 56 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 18 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673857 | website = | footnotes = }} '''Mărculești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Ialomița (okrug)|Jalomica]] u opštini [[Opština Mărculești, Ialomița|Mărculești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1675 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 18 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărculești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jalomica]] 9kylm115c7dcpwyi1qoq22h552dfube 0 4508453 42591524 42032383 2026-05-11T12:57:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591524 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Munteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Iași (okrug)|Jaš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Belcești, Iași|Belcești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1271 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 18 | lats = 55 | latNS = N | longd = 27 | longm = 8 | longs = 18 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 106 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672658 | website = | footnotes = }} '''Munteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Iași (okrug)|Jaš]] u opštini [[Opština Belcești, Iași|Belcești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1271 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 106 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Munteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jaš]] hbxzwgoue0zlm3ef0zua6uu3rzdwrr0 0 4508562 42591701 42032541 2026-05-11T14:14:07Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591701 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălăești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Iași (okrug)|Jaš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Gropnița, Iași|Gropnița]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 459 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 21 | lats = 17 | latNS = N | longd = 27 | longm = 18 | longs = 14 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 71 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674044 | website = | footnotes = }} '''Mălăești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Iași (okrug)|Jaš]] u opštini [[Opština Gropnița, Iași|Gropnița]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 459 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 71 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălăești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jaš]] e44e0d7giyczxwaaaht0vwsekh2joyv 0 4508593 42591625 42032464 2026-05-11T14:10:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591625 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădârjac | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Iași (okrug)|Jaš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mădârjac, Iași|Mădârjac]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 884 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 2 | lats = 59 | latNS = N | longd = 27 | longm = 15 | longs = 42 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 190 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674205 | website = | footnotes = }} '''Mădârjac''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Iași (okrug)|Jaš]] u opštini [[Opština Mădârjac, Iași|Mădârjac]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 884 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 190 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădârjac}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jaš]] jgeyxhulzpq1zbcvy897907rrjlae0u 0 4508622 42591514 42032368 2026-05-11T12:55:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591514 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncelu de Sus | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Iași (okrug)|Jaš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mogoșești-Siret, Iași|Mogoșești-Siret]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2221 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 7 | lats = 25 | latNS = N | longd = 26 | longm = 44 | longs = 6 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 345 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672680 | website = | footnotes = }} '''Muncelu de Sus''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Iași (okrug)|Jaš]] u opštini [[Opština Mogoșești-Siret, Iași|Mogoșești-Siret]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 2221 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 345 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncelu de Sus}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jaš]] elz7a6u8squwggmheoqk2ggzels1k1f 0 4508624 42591463 42032331 2026-05-11T12:02:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591463 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșna | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Iași (okrug)|Jaš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moșna, Iași|Moșna]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1939 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 55 | lats = 0 | latNS = N | longd = 27 | longm = 56 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 174 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672825 | website = | footnotes = }} '''Moșna''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Iași (okrug)|Jaš]] u opštini [[Opština Moșna, Iași|Moșna]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1939 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 174 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșna}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jaš]] 7a0sxcb47imogvawcpafu05vrdivtvn 0 4508625 42591478 42032346 2026-05-11T12:02:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591478 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moțca | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Iași (okrug)|Jaš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moțca, Iași|Moțca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 5095 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 15 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 37 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 360 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672781 | website = | footnotes = }} '''Moțca''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Iași (okrug)|Jaš]] u opštini [[Opština Moțca, Iași|Moțca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 5095 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 360 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moțca}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jaš]] lf5skcethhns0ddto6dzi0jaadgtsh8 0 4508654 42591619 42032458 2026-05-11T14:10:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591619 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcărești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Iași (okrug)|Jaš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Prisăcani, Iași|Prisăcani]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 696 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 2 | lats = 2 | latNS = N | longd = 27 | longm = 58 | longs = 11 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 28 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674248 | website = | footnotes = }} '''Măcărești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Iași (okrug)|Jaš]] u opštini [[Opština Prisăcani, Iași|Prisăcani]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 696 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 28 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcărești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Jaš]] 28uddfaqxjwfo1sa1sa7k8wkcwzh7pd 0 4508881 42591670 42032510 2026-05-11T14:12:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591670 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Maramureș (okrug)|Maramureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cernești, Maramureș|Cernești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 259 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 29 | lats = 12 | latNS = N | longd = 23 | longm = 44 | longs = 36 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 377 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674103 | website = | footnotes = }} '''Măgureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Maramureș (okrug)|Maramureš]] u opštini [[Opština Cernești, Maramureș|Cernești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 259 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 377 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Maramureš]] r893hef17wprvwtubu6p1leu6rqlk94 0 4508995 42591592 42032434 2026-05-11T13:56:03Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591592 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânău | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Maramureș (okrug)|Maramureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ulmeni, Maramureș|Ulmeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1179 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 28 | lats = 54 | latNS = N | longd = 23 | longm = 15 | longs = 44 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 192 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673225 | website = | footnotes = }} '''Mânău''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Maramureș (okrug)|Maramureš]] u opštini [[Opština Ulmeni, Maramureș|Ulmeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1179 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 192 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânău}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Maramureš]] nmpfs5d3u40zya5qfox5hw98wh3ikeq 0 4509043 42591784 42032625 2026-05-11T14:17:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591784 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărășești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mehedinți|Mehedinci]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Baia De Aramă, Mehedinți|Baia De Aramă]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 954 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 1 | lats = 15 | latNS = N | longd = 22 | longm = 46 | longs = 28 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 333 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673882 | website = | footnotes = }} '''Mărășești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mehedinți|Mehedinci]] u opštini [[Opština Baia De Aramă, Mehedinți|Baia De Aramă]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 954 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 333 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărășești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mehedinci]] apmtgq1itd2z0w0xh6ov9aawuhjus7h 0 4509147 42591772 42032611 2026-05-11T14:16:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591772 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măru Roșu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mehedinți|Mehedinci]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Corcova, Mehedinți|Corcova]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 255 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 40 | lats = 10 | latNS = N | longd = 23 | longm = 6 | longs = 47 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 168 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673715 | website = | footnotes = }} '''Măru Roșu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mehedinți|Mehedinci]] u opštini [[Opština Corcova, Mehedinți|Corcova]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 255 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 168 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măru Roșu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mehedinci]] 489d0a2xybxteetnofah0o769gy0ekj 0 4509179 42591467 42032335 2026-05-11T12:02:27Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591467 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșneni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mehedinți|Mehedinci]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Florești, Mehedinți|Florești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 142 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 46 | lats = 42 | latNS = N | longd = 22 | longm = 55 | longs = 51 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 196 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672815 | website = | footnotes = }} '''Moșneni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mehedinți|Mehedinci]] u opštini [[Opština Florești, Mehedinți|Florești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 142 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 196 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșneni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mehedinci]] 5dxm9wmii5vhvikoqa9nwsofnd6qw25 0 4509266 42591707 42032547 2026-05-11T14:14:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591707 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălărișca | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mehedinți|Mehedinci]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Podeni, Mehedinți|Podeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 219 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 53 | lats = 12 | latNS = N | longd = 22 | longm = 34 | longs = 13 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 532 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674033 | website = | footnotes = }} '''Mălărișca''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mehedinți|Mehedinci]] u opštini [[Opština Podeni, Mehedinți|Podeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 219 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 532 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălărișca}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mehedinci]] ga8wwwozzrm69fc23z956735i94batv 0 4509305 42591667 42032506 2026-05-11T14:12:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591667 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgurele | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mehedinți|Mehedinci]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Punghina, Mehedinți|Punghina]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 134 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 16 | lats = 13 | latNS = N | longd = 22 | longm = 56 | longs = 58 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 98 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674118 | website = | footnotes = }} '''Măgurele''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mehedinți|Mehedinci]] u opštini [[Opština Punghina, Mehedinți|Punghina]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 134 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 98 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgurele}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mehedinci]] 8819r5cvlvjkdpljc9jwysp4jlxm2ph 0 4509509 42591792 42032633 2026-05-11T14:17:20Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591792 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mătrici | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Eremitu, Mureș|Eremitu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 795 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 39 | lats = 10 | latNS = N | longd = 24 | longm = 54 | longs = 9 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 466 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673662 | website = | footnotes = }} '''Mătrici''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Eremitu, Mureș|Eremitu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 795 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 466 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mătrici}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] 19ulkl454q4lch9b5cuatda0qtpgzwt 0 4509555 42591532 42032390 2026-05-11T12:58:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591532 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mura Mare | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Gornești, Mureș|Gornești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 80 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 39 | lats = 25 | latNS = N | longd = 24 | longm = 46 | longs = 48 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 406 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672644 | website = | footnotes = }} '''Mura Mare''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Gornești, Mureș|Gornești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 80 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 406 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mura Mare}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] jhhzccg7crcwde8371rzhvvf8q6pkeh 0 4509556 42591533 42032391 2026-05-11T12:58:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591533 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mura Mică | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Gornești, Mureș|Gornești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 58 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 38 | lats = 56 | latNS = N | longd = 24 | longm = 45 | longs = 54 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 425 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672643 | website = | footnotes = }} '''Mura Mică''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Gornești, Mureș|Gornești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 58 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 425 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mura Mică}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] inlghf73ichkpexes0ojlv1vor7mm5d 0 4509585 42591630 42032469 2026-05-11T14:10:57Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591630 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădărășeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Iclănzel, Mureș|Iclănzel]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 115 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 30 | lats = 11 | latNS = N | longd = 24 | longm = 15 | longs = 24 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 294 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674208 | website = | footnotes = }} '''Mădărășeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Iclănzel, Mureș|Iclănzel]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 115 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 294 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădărășeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] 1v2muh80ttbofvw5w5yp9jk773deuef 0 4509611 42591633 42032472 2026-05-11T14:11:02Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591633 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgherani | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgherani, Mureș|Măgherani]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2681 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 34 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 53 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 393 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674184 | website = | footnotes = }} '''Măgherani''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Măgherani, Mureș|Măgherani]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2681 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 393 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgherani}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] 1xb7h77tjdtk8b14wxa20sq3pwaq22p 0 4509624 42591477 42032345 2026-05-11T12:02:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591477 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșuni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Miercurea Nirajului, Mureș|Miercurea Nirajului]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 316 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 34 | lats = 8 | latNS = N | longd = 24 | longm = 44 | longs = 35 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 376 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672788 | website = | footnotes = }} '''Moșuni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Miercurea Nirajului, Mureș|Miercurea Nirajului]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 316 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 376 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșuni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] 9sxhtpw0h70f05zara55io0jvxbv1ao 0 4509635 42591634 42032473 2026-05-11T14:11:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591634 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgheruș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Nadeș, Mureș|Nadeș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 155 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 19 | lats = 19 | latNS = N | longd = 24 | longm = 41 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 386 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674178 | website = | footnotes = }} '''Măgheruș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Nadeș, Mureș|Nadeș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 155 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 386 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgheruș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] b4u1ccbol0sacubv55bgg5hatwprsup 0 4509722 42591610 42032449 2026-05-11T14:10:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591610 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcicășești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Șăulia, Mureș|Șăulia]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 154 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 38 | lats = 22 | latNS = N | longd = 24 | longm = 14 | longs = 9 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 324 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674232 | website = | footnotes = }} '''Măcicășești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Șăulia, Mureș|Șăulia]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 154 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 324 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcicășești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] a64phmpq3mh2najtqajgh2wrfw21vlo 0 4509758 42591535 42032393 2026-05-11T13:02:44Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591535 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Vânători, Mureș|Vânători]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 409 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 13 | lats = 49 | latNS = N | longd = 24 | longm = 59 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 392 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672631 | website = | footnotes = }} '''Mureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Vânători, Mureș|Vânători]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 409 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 392 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] 8gw5s3iut36c4dxf8vnpf3s4i7n4izf 0 4509774 42591629 42032468 2026-05-11T14:10:55Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591629 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădăraș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mădăraș, Mureș|Mădăraș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1282 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 36 | lats = 17 | latNS = N | longd = 24 | longm = 26 | longs = 4 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 331 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674215 | website = | footnotes = }} '''Mădăraș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Mădăraș, Mureș|Mădăraș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1282 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 331 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădăraș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] o0odron42jepebzsze8bnfje7kuo7nk 0 4509775 42591731 42032571 2026-05-11T14:15:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591731 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărculeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Mureș (okrug)|Mureš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bereni, Mureș|Bereni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 316 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 35 | lats = 49 | latNS = N | longd = 24 | longm = 51 | longs = 54 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 417 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673859 | website = | footnotes = }} '''Mărculeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Mureș (okrug)|Mureš]] u opštini [[Opština Bereni, Mureș|Bereni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 316 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 417 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărculeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Mureš]] d9cmry8o3cyxqmk1gsrmoz3pqf4qn4f 0 4509851 42591620 42032459 2026-05-11T14:10:38Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591620 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădei | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Neamț (okrug)|Njamc]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Borca, Neamț|Borca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 878 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 12 | lats = 16 | latNS = N | longd = 25 | longm = 45 | longs = 9 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 591 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674207 | website = | footnotes = }} '''Mădei''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Neamț (okrug)|Njamc]] u opštini [[Opština Borca, Neamț|Borca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 878 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 591 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădei}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Njamc]] mrw079bc5g0qcko9weyz9th64fae6ua 0 4509874 42591719 42032559 2026-05-11T14:14:52Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591719 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănoaia | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Neamț (okrug)|Njamc]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Costișa, Neamț|Costișa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 930 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 45 | lats = 51 | latNS = N | longd = 26 | longm = 37 | longs = 50 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 231 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673912 | website = | footnotes = }} '''Mănoaia''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Neamț (okrug)|Njamc]] u opštini [[Opština Costișa, Neamț|Costișa]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 930 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 231 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănoaia}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Njamc]] fr0jfdqkcmdlbly5aladu5a3rhd2l3m 0 4509942 42591510 42032371 2026-05-11T12:55:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591510 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncelu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Neamț (okrug)|Njamc]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ion Creangă, Neamț|Ion Creangă]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 81 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 51 | lats = 30 | latNS = N | longd = 26 | longm = 58 | longs = 16 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 297 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672684 | website = | footnotes = }} '''Muncelu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Neamț (okrug)|Njamc]] u opštini [[Opština Ion Creangă, Neamț|Ion Creangă]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 81 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 297 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncelu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Njamc]] 71mmvrr354i6q4uwnja8ob99wofquxn 0 4509943 42591741 42032582 2026-05-11T14:15:38Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591741 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Neamț (okrug)|Njamc]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărgineni, Neamț|Mărgineni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3995 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 53 | lats = 59 | latNS = N | longd = 26 | longm = 37 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 431 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673794 | website = | footnotes = }} '''Mărgineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Neamț (okrug)|Njamc]] u opštini [[Opština Mărgineni, Neamț|Mărgineni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3995 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 431 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Njamc]] fq5zxd4ksap81ygnjo0hhfuc5x72tot 0 4509955 42591760 42032600 2026-05-11T14:16:17Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591760 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărmureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Neamț (okrug)|Njamc]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Oniceni, Neamț|Oniceni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 226 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 48 | lats = 40 | latNS = N | longd = 27 | longm = 11 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 203 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673756 | website = | footnotes = }} '''Mărmureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Neamț (okrug)|Njamc]] u opštini [[Opština Oniceni, Neamț|Oniceni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 226 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 203 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărmureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Njamc]] kkyzjs552n8tv1tilasfpu52ao4y0sp 0 4510066 42591513 42032367 2026-05-11T12:55:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591513 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncelu de Jos | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Neamț (okrug)|Njamc]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Valea Ursului, Neamț|Valea Ursului]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 453 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 46 | lats = 28 | latNS = N | longd = 27 | longm = 6 | longs = 42 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 285 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672681 | website = | footnotes = }} '''Muncelu de Jos''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Neamț (okrug)|Njamc]] u opštini [[Opština Valea Ursului, Neamț|Valea Ursului]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 453 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 285 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncelu de Jos}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Njamc]] 49uyvxk90lpgdyvw10ox9mkfyomf13x 0 4510126 42591481 42032349 2026-05-11T12:02:59Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591481 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moțoești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Bărăști, Olt|Bărăști]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 177 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 43 | lats = 23 | latNS = N | longd = 24 | longm = 42 | longs = 4 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 285 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672766 | website = | footnotes = }} '''Moțoești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Bărăști, Olt|Bărăști]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 177 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 285 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moțoești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] 5oxr0p1qcedkrd5sz4l0a8ht41tn01w 0 4510144 42591737 42032577 2026-05-11T14:15:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591737 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgheni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Brâncoveni, Olt|Brâncoveni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 868 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 19 | lats = 50 | latNS = N | longd = 24 | longm = 21 | longs = 7 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 98 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673817 | website = | footnotes = }} '''Mărgheni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Brâncoveni, Olt|Brâncoveni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 868 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 98 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgheni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] sncex826l1vp0v97wvt0qmr8qedzqja 0 4510159 42591774 42032615 2026-05-11T14:16:46Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591774 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărunței | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Colonești, Olt|Colonești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 268 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 35 | lats = 46 | latNS = N | longd = 24 | longm = 41 | longs = 16 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 210 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673722 | website = | footnotes = }} '''Mărunței''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Colonești, Olt|Colonești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 268 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 210 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărunței}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] 1p14bnej58jrfwjg79x795vm1m38rhv 0 4510250 42591775 42032616 2026-05-11T14:16:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591775 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărunței | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mărunței, Olt|Mărunței]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4397 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 12 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 28 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 82 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673723 | website = | footnotes = }} '''Mărunței''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Mărunței, Olt|Mărunței]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4397 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 82 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărunței}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] tca7nm5khyzlr1sah9ugly6j07dbcno 0 4510285 42591655 42032497 2026-05-11T14:12:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591655 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Perieți, Olt|Perieți]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 710 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 23 | lats = 36 | latNS = N | longd = 24 | longm = 33 | longs = 18 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 155 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674160 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Perieți, Olt|Perieți]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 710 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 155 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] 412bir7biz7ainv5rrlm4qb15bbi3oa 0 4510331 42591474 42032342 2026-05-11T12:02:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591474 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Schitu, Olt|Schitu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 347 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 21 | lats = 58 | latNS = N | longd = 24 | longm = 34 | longs = 22 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 138 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672801 | website = | footnotes = }} '''Moșteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Schitu, Olt|Schitu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 347 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 138 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] h8j5ev7u9sxipry4fo27rloe3tz2jki 0 4510335 42591745 42032579 2026-05-11T14:15:46Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591745 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineni Slobozia | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Scornicești, Olt|Scornicești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1058 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 31 | lats = 52 | latNS = N | longd = 24 | longm = 33 | longs = 24 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 190 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673782 | website = | footnotes = }} '''Mărgineni Slobozia''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Scornicești, Olt|Scornicești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1058 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 190 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineni Slobozia}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] sz5lxm0ojbbljnquubut7ok0feytksx 0 4510349 42591720 42032560 2026-05-11T14:14:55Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591720 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănulești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Sâmburești, Olt|Sâmburești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 160 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 48 | lats = 42 | latNS = N | longd = 24 | longm = 23 | longs = 15 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 367 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673899 | website = | footnotes = }} '''Mănulești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Sâmburești, Olt|Sâmburești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 160 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 367 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănulești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] rbs73fp7qykmp8ll99ei901pyib24zn 0 4510426 42591749 42032589 2026-05-11T14:15:53Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591749 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgăritești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Olt (okrug)|Olt]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Voineasa, Olt|Voineasa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 731 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 17 | lats = 52 | latNS = N | longd = 24 | longm = 8 | longs = 52 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 113 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673826 | website = | footnotes = }} '''Mărgăritești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Olt (okrug)|Olt]] u opštini [[Opština Voineasa, Olt|Voineasa]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 731 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 113 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgăritești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Olt]] nv4d7j4xv95n6m2ls4r6j8y0afn673d 0 4510463 42591712 42032552 2026-05-11T14:14:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591712 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măneciu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 11033 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 19 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 58 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 634 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673934 | website = | footnotes = }} '''Măneciu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 11033 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 634 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măneciu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] q1tpiaddvk964zodww040c7sdt5eilq 0 4510538 42591702 42032542 2026-05-11T14:14:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591702 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălăeștii de Jos | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dumbrăvești, Prahova|Dumbrăvești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 544 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 6 | lats = 16 | latNS = N | longd = 25 | longm = 59 | longs = 49 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 274 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674042 | website = | footnotes = }} '''Mălăeștii de Jos''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Dumbrăvești, Prahova|Dumbrăvești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 544 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 274 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălăeștii de Jos}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] nddcn127lk1uh9mxbadfvf48llhamn4 0 4510540 42591703 42032543 2026-05-11T14:14:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591703 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălăeștii de Sus | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dumbrăvești, Prahova|Dumbrăvești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 231 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 7 | lats = 8 | latNS = N | longd = 26 | longm = 0 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 267 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674041 | website = | footnotes = }} '''Mălăeștii de Sus''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Dumbrăvești, Prahova|Dumbrăvești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 231 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 267 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălăeștii de Sus}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] ak5ttyyuzq4llglc3grz8kl4knnkmav 0 4510552 42591776 42032617 2026-05-11T14:16:50Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591776 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărunțiș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Urlați, Prahova|Urlați]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 334 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 59 | lats = 37 | latNS = N | longd = 26 | longm = 16 | longs = 35 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 165 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673717 | website = | footnotes = }} '''Mărunțiș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Urlați, Prahova|Urlați]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 334 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 165 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărunțiș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] jyml6yferej5du64bc95dqeqas3pg0o 0 4510576 42591595 42032437 2026-05-11T13:56:09Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591595 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mârlogea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Apostolache, Prahova|Apostolache]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 426 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 7 | lats = 40 | latNS = N | longd = 26 | longm = 17 | longs = 16 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 181 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673111 | website = | footnotes = }} '''Mârlogea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Apostolache, Prahova|Apostolache]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 426 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 181 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mârlogea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] 6m54qbz2ykjvdj88j2jimh9sbsurlf3 0 4510661 42591746 42032586 2026-05-11T14:15:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591746 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărginenii de Jos | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Filipeștii de Târg, Prahova|Filipeștii de Târg]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3354 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 57 | lats = 32 | latNS = N | longd = 25 | longm = 45 | longs = 35 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 261 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673786 | website = | footnotes = }} '''Mărginenii de Jos''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Filipeștii de Târg, Prahova|Filipeștii de Târg]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 3354 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 261 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărginenii de Jos}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] h3h4llq5xxg6ayg40shlwceuf7frddw 0 4510715 42591665 42032504 2026-05-11T14:12:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591665 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgurele | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgurele, Prahova|Măgurele]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4812 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 6 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 1 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 253 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674115 | website = | footnotes = }} '''Măgurele''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Măgurele, Prahova|Măgurele]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4812 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 253 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgurele}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] s9bp5v9ddczoth0g59goejh6j5066ka 0 4510718 42591672 42032512 2026-05-11T14:12:40Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591672 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgureni, Prahova|Măgureni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 6515 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 4 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 43 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 364 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674105 | website = | footnotes = }} '''Măgureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Măgureni, Prahova|Măgureni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 6515 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 364 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] 9lcwb8etw4jbe76cabpk7ebkux78coe 0 4510725 42591716 42032556 2026-05-11T14:14:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591716 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mănești, Prahova|Mănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 7186 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 52 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 51 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 184 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673932 | website = | footnotes = }} '''Mănești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Mănești, Prahova|Mănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 7186 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 184 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] kpp5wv2uomnul5wwdosc3roes25vbdc 0 4510784 42591704 42032544 2026-05-11T14:14:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591704 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălăiești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Prahova (okrug)|Prahova]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Râfov, Prahova|Râfov]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 770 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 52 | lats = 8 | latNS = N | longd = 26 | longm = 7 | longs = 5 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 105 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674048 | website = | footnotes = }} '''Mălăiești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Prahova (okrug)|Prahova]] u opštini [[Opština Râfov, Prahova|Râfov]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 770 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 105 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălăiești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Prahova]] q8ga655goocuspdrdak5kwc6roi0oq5 0 4510958 42591506 42032364 2026-05-11T12:55:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591506 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncel | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sălaj (okrug)|Salaž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Cristolț, Sălaj|Cristolț]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 260 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 13 | lats = 26 | latNS = N | longd = 23 | longm = 23 | longs = 40 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 413 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672690 | website = | footnotes = }} '''Muncel''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sălaj (okrug)|Salaž]] u opštini [[Opština Cristolț, Sălaj|Cristolț]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 260 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 413 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncel}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Salaž]] 44lcghwgc45mgkdn5hrsul0b9ahd81d 0 4511031 42591691 42032531 2026-05-11T14:13:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591691 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măleni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sălaj (okrug)|Salaž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ileanda, Sălaj|Ileanda]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 14 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 21 | lats = 32 | latNS = N | longd = 23 | longm = 38 | longs = 13 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 297 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674018 | website = | footnotes = }} '''Măleni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sălaj (okrug)|Salaž]] u opštini [[Opština Ileanda, Sălaj|Ileanda]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 297 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măleni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Salaž]] 9qgll969mpz9o1qrj53yej9wf7g3p88 0 4511054 42591631 42032470 2026-05-11T14:10:59Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591631 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măeriște | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sălaj (okrug)|Salaž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măeriște, Sălaj|Măeriște]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3436 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 19 | lats = 0 | latNS = N | longd = 22 | longm = 48 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 171 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674197 | website = | footnotes = }} '''Măeriște''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sălaj (okrug)|Salaž]] u opštini [[Opština Măeriște, Sălaj|Măeriște]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3436 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 171 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măeriște}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Salaž]] 9o8zz5wm6v3tseo1vp3t2snaywtfwrv 0 4511058 42591699 42032539 2026-05-11T14:14:03Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591699 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălădia | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sălaj (okrug)|Salaž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măeriște, Sălaj|Măeriște]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 309 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 17 | lats = 55 | latNS = N | longd = 22 | longm = 44 | longs = 30 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 226 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674050 | website = | footnotes = }} '''Mălădia''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sălaj (okrug)|Salaž]] u opštini [[Opština Măeriște, Sălaj|Măeriște]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 309 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 226 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălădia}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Salaž]] riva3l3j1xuemgcyn66i3oddnfa83zb 0 4511084 42591657 42032499 2026-05-11T14:12:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591657 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sălaj (okrug)|Salaž]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Poiana Blenchii, Sălaj|Poiana Blenchii]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 33 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 18 | lats = 54 | latNS = N | longd = 23 | longm = 42 | longs = 20 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 464 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674145 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sălaj (okrug)|Salaž]] u opštini [[Opština Poiana Blenchii, Sălaj|Poiana Blenchii]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 464 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Salaž]] h9r37remr4iuui35iohwfbfmkr4rsxm 0 4511173 42591626 42032465 2026-05-11T14:10:49Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591626 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădăras | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Satu Mare (okrug)|Satu Mare]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ardud, Satu Mare|Ardud]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1038 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 41 | lats = 2 | latNS = N | longd = 22 | longm = 51 | longs = 55 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 124 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674213 | website = | footnotes = }} '''Mădăras''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Satu Mare (okrug)|Satu Mare]] u opštini [[Opština Ardud, Satu Mare|Ardud]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1038 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 124 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădăras}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Satu Mare]] 9obig9hpt5uxm4tp6m2jb8qaa0qg2e3 0 4511272 42591764 42032604 2026-05-11T14:16:25Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591764 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtinești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Satu Mare (okrug)|Satu Mare]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Odoreu, Satu Mare|Odoreu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 208 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 47 | lats = 11 | latNS = N | longd = 22 | longm = 56 | longs = 25 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 125 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673735 | website = | footnotes = }} '''Mărtinești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Satu Mare (okrug)|Satu Mare]] u opštini [[Opština Odoreu, Satu Mare|Odoreu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 208 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 125 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtinești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Satu Mare]] 576frm44uzgl3iwbym4tgyd0orexi7p 0 4511342 42591754 42032594 2026-05-11T14:16:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591754 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măriuș | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Satu Mare (okrug)|Satu Mare]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Valea Vinului, Satu Mare|Valea Vinului]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 365 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 39 | lats = 56 | latNS = N | longd = 23 | longm = 11 | longs = 4 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 215 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673762 | website = | footnotes = }} '''Măriuș''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Satu Mare (okrug)|Satu Mare]] u opštini [[Opština Valea Vinului, Satu Mare|Valea Vinului]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 365 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 215 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măriuș}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Satu Mare]] 5t6cpz520kpfc40xxjmm95lrlfdweib 0 4511391 42591598 42032440 2026-05-11T13:56:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591598 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mârșa | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Avrig, Sibiu|Avrig]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3220 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 42 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 22 | longs = 13 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 382 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 6930430 | website = | footnotes = }} '''Mârșa''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] u opštini [[Opština Avrig, Sibiu|Avrig]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 3220 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 382 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mârșa}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sibinj]] 5izfybnzh6x6wn5sfpkw5ak9t1witbn 0 4511437 42591698 42032538 2026-05-11T14:14:01Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591698 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălâncrav | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Laslea, Sibiu|Laslea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1054 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 6 | lats = 36 | latNS = N | longd = 24 | longm = 38 | longs = 53 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 433 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674014 | website = | footnotes = }} '''Mălâncrav''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] u opštini [[Opština Laslea, Sibiu|Laslea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1054 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 433 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălâncrav}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sibinj]] 2shkv3g0mqv9ur57p5s5fo4mhtkscf5 0 4511445 42591577 42032419 2026-05-11T13:55:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591577 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mândra | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Loamneș, Sibiu|Loamneș]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 352 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 55 | lats = 37 | latNS = N | longd = 24 | longm = 4 | longs = 21 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 363 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673218 | website = | footnotes = }} '''Mândra''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] u opštini [[Opština Loamneș, Sibiu|Loamneș]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 352 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 363 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mândra}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sibinj]] 3lbkvnvjjk7kdh4uly23iy08cjb8hr5 0 4511462 42591464 42032332 2026-05-11T12:02:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591464 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșna | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moșna, Sibiu|Moșna]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3187 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 4 | lats = 59 | latNS = N | longd = 24 | longm = 23 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 424 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672826 | website = | footnotes = }} '''Moșna''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Sibiu (okrug)|Sibinj]] u opštini [[Opština Moșna, Sibiu|Moșna]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3187 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 424 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșna}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sibinj]] opng8fgmrbluqtugwbrn8a4di89quti 0 4511631 42591758 42032598 2026-05-11T14:16:12Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591758 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măriței | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Suceava (okrug)|Sučava]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dărmănești, Suceava|Dărmănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1691 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 45 | lats = 9 | latNS = N | longd = 26 | longm = 8 | longs = 46 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 402 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673765 | website = | footnotes = }} '''Măriței''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Suceava (okrug)|Sučava]] u opštini [[Opština Dărmănești, Suceava|Dărmănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1691 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 402 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măriței}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sučava]] d012b8elfnuwp692oecrgis7724mld7 0 4511634 42591759 42032599 2026-05-11T14:16:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591759 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărițeia Mică | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Suceava (okrug)|Sučava]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Dărmănești, Suceava|Dărmănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 221 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 44 | lats = 58 | latNS = N | longd = 26 | longm = 6 | longs = 49 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 391 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673763 | website = | footnotes = }} '''Mărițeia Mică''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Suceava (okrug)|Sučava]] u opštini [[Opština Dărmănești, Suceava|Dărmănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 221 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 391 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărițeia Mică}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sučava]] 5b4nuyqj1qxoao7iu9q4dhe53q0jhnz 0 4511655 42591799 42032640 2026-05-11T14:17:33Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591799 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măzănăești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Suceava (okrug)|Sučava]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Drăgoiești, Suceava|Drăgoiești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 649 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 31 | lats = 40 | latNS = N | longd = 26 | longm = 5 | longs = 2 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 454 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673647 | website = | footnotes = }} '''Măzănăești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Suceava (okrug)|Sučava]] u opštini [[Opština Drăgoiești, Suceava|Drăgoiești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 649 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 454 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măzănăești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sučava]] 08u6kv349zr6l9ucwkvdft5ezeqprcg 0 4511721 42591692 42032532 2026-05-11T14:13:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591692 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălini | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Suceava (okrug)|Sučava]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mălini, Suceava|Mălini]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 7163 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 28 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 4 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 403 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674011 | website = | footnotes = }} '''Mălini''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Suceava (okrug)|Sučava]] u opštini [[Opština Mălini, Suceava|Mălini]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 7163 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 403 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălini}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sučava]] sjc4nbcd0yjirwknf142jpiq4c1fqi4 0 4511724 42591723 42032563 2026-05-11T14:15:02Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591723 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănăstirea Humorului | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Suceava (okrug)|Sučava]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mânăstirea Humorului, Suceava|Mânăstirea Humorului]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3573 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 36 | lats = 0 | latNS = N | longd = 25 | longm = 52 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 623 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673242 | website = | footnotes = }} '''Mănăstirea Humorului''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Suceava (okrug)|Sučava]] u opštini [[Opština Mânăstirea Humorului, Suceava|Mânăstirea Humorului]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3573 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 623 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănăstirea Humorului}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sučava]] a9uz9llqxuw9t0pq5r9nh0cn18pj2wx 0 4511737 42591565 42032414 2026-05-11T13:47:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591565 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușenița | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Suceava (okrug)|Sučava]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mușenița, Suceava|Mușenița]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2232 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 58 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 0 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 351 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672583 | website = | footnotes = }} '''Mușenița''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Suceava (okrug)|Sučava]] u opštini [[Opština Mușenița, Suceava|Mușenița]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2232 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 351 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușenița}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sučava]] 5s3bka5go0teibrujteo48q5xlaijgj 0 4511820 42591658 42032500 2026-05-11T14:12:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591658 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Suceava (okrug)|Sučava]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ulma, Suceava|Ulma]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 387 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 47 | latm = 49 | lats = 18 | latNS = N | longd = 25 | longm = 14 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 1051 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674144 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Suceava (okrug)|Sučava]] u opštini [[Opština Ulma, Suceava|Ulma]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 387 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 1051 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Sučava]] 1crg7wqviq12s0tjm3mxouwbf7oqaje 0 4511967 42591663 42032483 2026-05-11T14:12:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591663 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura cu Liliac | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Drăgănești de Vede, Teleorman|Drăgănești de Vede]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 352 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 7 | lats = 43 | latNS = N | longd = 25 | longm = 4 | longs = 5 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 97 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674127 | website = | footnotes = }} '''Măgura cu Liliac''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] u opštini [[Opština Drăgănești de Vede, Teleorman|Drăgănești de Vede]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 352 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 97 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura cu Liliac}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Teleorman]] eya6kirqlqpckkgbud1n8nipdnshwzy 0 4511974 42591472 42032340 2026-05-11T12:02:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591472 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Furculești, Teleorman|Furculești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 584 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 43 | latm = 51 | lats = 40 | latNS = N | longd = 25 | longm = 8 | longs = 31 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 34 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672803 | website = | footnotes = }} '''Moșteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] u opštini [[Opština Furculești, Teleorman|Furculești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 584 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 34 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Teleorman]] jcool7oh4omkvb3dpq4jo0gisq1aece 0 4511987 42591653 42032495 2026-05-11T14:11:52Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591653 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgura, Teleorman|Măgura]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3070 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 1 | lats = 59 | latNS = N | longd = 25 | longm = 23 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 65 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674161 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] u opštini [[Opština Măgura, Teleorman|Măgura]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3070 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 65 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Teleorman]] 4glnkk3xzdgw5gz8l3qxjdn2y2ga2fi 0 4511989 42591686 42032526 2026-05-11T14:13:13Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591686 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măldăeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măldăeni, Teleorman|Măldăeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4755 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 7 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 55 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 97 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674030 | website = | footnotes = }} '''Măldăeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] u opštini [[Opština Măldăeni, Teleorman|Măldăeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4755 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 97 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măldăeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Teleorman]] fdtv484982x6040mvugfoqkqjumd07e 0 4511993 42591597 42032439 2026-05-11T13:56:12Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591597 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mârzănești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mârzănești, Teleorman|Mârzănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4326 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 43 | latm = 55 | lats = 59 | latNS = N | longd = 25 | longm = 28 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 37 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673082 | website = | footnotes = }} '''Mârzănești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] u opštini [[Opština Mârzănești, Teleorman|Mârzănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4326 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 37 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mârzănești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Teleorman]] 9c9umtui3vz2et92d1zwxe4kc5xsbjz 0 4511997 42591473 42032341 2026-05-11T12:02:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591473 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moșteni, Teleorman|Moșteni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1937 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 11 | lats = 52 | latNS = N | longd = 25 | longm = 30 | longs = 30 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 99 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672802 | website = | footnotes = }} '''Moșteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Teleorman (okrug)|Teleorman]] u opštini [[Opština Moșteni, Teleorman|Moșteni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1937 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 99 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Teleorman]] 0qn7wx48pwoot1i1extbvii2v8fpqwr 0 4512118 42591675 42032515 2026-05-11T14:12:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591675 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măguri | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Timiș (okrug)|Timiš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Lugoj, Timiș|Lugoj]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 825 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 39 | lats = 47 | latNS = N | longd = 22 | longm = 0 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 144 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674100 | website = | footnotes = }} '''Măguri''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Timiș (okrug)|Timiš]] u opštini [[Opština Lugoj, Timiș|Lugoj]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 825 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 144 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măguri}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Timiš]] f9klkmpkd58s9j48wfkfp579u331ssc 0 4512275 42591724 42032564 2026-05-11T14:15:05Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591724 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănăștiur | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Timiș (okrug)|Timiš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mănăștiur, Timiș|Mănăștiur]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1757 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 49 | lats = 0 | latNS = N | longd = 22 | longm = 4 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 151 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673945 | website = | footnotes = }} '''Mănăștiur''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Timiș (okrug)|Timiš]] u opštini [[Opština Mănăștiur, Timiș|Mănăștiur]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 1757 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 151 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănăștiur}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Timiš]] 7f4m9erwtcehjnif20nbt7xdzvne3mp 0 4512283 42591468 42032336 2026-05-11T12:02:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591468 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșnița Nouă | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Timiș (okrug)|Timiš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moșnița Nouă, Timiș|Moșnița Nouă]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 4268 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 43 | lats = 1 | latNS = N | longd = 21 | longm = 19 | longs = 31 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 90 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672809 | website = | footnotes = }} '''Moșnița Nouă''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Timiș (okrug)|Timiš]] u opštini [[Opština Moșnița Nouă, Timiș|Moșnița Nouă]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 4268 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 90 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșnița Nouă}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Timiš]] 2pwaszyxkhbn2vausj8n9xumiwf3xif 0 4512284 42591469 42032337 2026-05-11T12:02:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591469 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșnița Veche | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Timiș (okrug)|Timiš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Moșnița Nouă, Timiș|Moșnița Nouă]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1199 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 44 | lats = 7 | latNS = N | longd = 21 | longm = 20 | longs = 2 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 89 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672811 | website = | footnotes = }} '''Moșnița Veche''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Timiș (okrug)|Timiš]] u opštini [[Opština Moșnița Nouă, Timiș|Moșnița Nouă]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1199 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 89 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșnița Veche}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Timiš]] 4owyfgq6jtj0894uf5wqkm8ypmv2u5t 0 4512311 42591534 42032392 2026-05-11T12:59:54Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591534 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murani | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Timiș (okrug)|Timiš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pișchia, Timiș|Pișchia]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 523 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 55 | lats = 28 | latNS = N | longd = 21 | longm = 18 | longs = 19 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 132 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672642 | website = | footnotes = }} '''Murani''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Timiș (okrug)|Timiš]] u opštini [[Opština Pișchia, Timiș|Pișchia]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 523 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 132 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murani}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Timiš]] ozqtpk0awhp9i19mqyvn005lpup1gq4 0 4512395 42591585 42032427 2026-05-11T13:55:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591585 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstire | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Timiș (okrug)|Timiš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Birda, Timiș|Birda]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 249 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 24 | lats = 27 | latNS = N | longd = 21 | longm = 19 | longs = 57 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 99 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673278 | website = | footnotes = }} '''Mânăstire''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Timiș (okrug)|Timiš]] u opštini [[Opština Birda, Timiș|Birda]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 249 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 99 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstire}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Timiš]] ds2kngtkd38awslruf7kst93iyjixhg 0 4512424 42591611 42032450 2026-05-11T14:10:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591611 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcin | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Tulcea (okrug)|Tulća]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măcin, Tulcea|Măcin]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 10295 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 14 | lats = 37 | latNS = N | longd = 28 | longm = 8 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 36 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674230 | website = | footnotes = }} '''Măcin''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Tulcea (okrug)|Tulća]] u opštini [[Opština Măcin, Tulcea|Măcin]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 10295 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 36 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcin}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Tulća]] 0dw2htji24frx7s1npfki6rk59e7ao9 0 4512496 42591544 42032402 2026-05-11T13:03:38Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591544 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murighiol | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Tulcea (okrug)|Tulća]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Murighiol, Tulcea|Murighiol]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3761 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 1 | lats = 59 | latNS = N | longd = 29 | longm = 10 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 11 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672602 | website = | footnotes = }} '''Murighiol''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Tulcea (okrug)|Tulća]] u opštini [[Opština Murighiol, Tulcea|Murighiol]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3761 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 11 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murighiol}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Tulća]] lnkwptk0yi6hwkhzk2eh0v4wxgl8arb 0 4512528 42591668 42032507 2026-05-11T14:12:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591668 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgurele | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Tulcea (okrug)|Tulća]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Topolog, Tulcea|Topolog]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 347 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 54 | lats = 9 | latNS = N | longd = 28 | longm = 14 | longs = 6 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 60 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674116 | website = | footnotes = }} '''Măgurele''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Tulcea (okrug)|Tulća]] u opštini [[Opština Topolog, Tulcea|Topolog]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 347 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 60 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgurele}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Tulća]] b2ei9gisn7as28ce49a7djkuh7l0s5i 0 4512597 42591560 42032409 2026-05-11T13:47:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591560 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mușata | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Berezeni, Vaslui|Berezeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 527 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 25 | lats = 55 | latNS = N | longd = 28 | longm = 6 | longs = 11 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 69 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672595 | website = | footnotes = }} '''Mușata''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Berezeni, Vaslui|Berezeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 527 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 69 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mușata}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] e1niwb5fgz3tl3y8s61012plxrcb5r4 0 4512667 42591587 42032429 2026-05-11T13:55:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591587 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstirea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Delești, Vaslui|Delești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 183 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 41 | lats = 19 | latNS = N | longd = 27 | longm = 32 | longs = 35 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 286 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673267 | website = | footnotes = }} '''Mânăstirea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Delești, Vaslui|Delești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 183 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 286 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstirea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] b00cwz6dp2p4ras47nc8yofvol0nuug 0 4512761 42591696 42032536 2026-05-11T14:13:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591696 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălușteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mălușteni, Vaslui|Mălușteni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2988 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 10 | lats = 59 | latNS = N | longd = 27 | longm = 55 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 264 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673964 | website = | footnotes = }} '''Mălușteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Mălușteni, Vaslui|Mălușteni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2988 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 264 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălușteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] e9eoc7flm6r1e7pu4pguxmyro06bdgt 0 4512765 42591589 42032431 2026-05-11T13:55:46Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591589 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstirea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mălușteni, Vaslui|Mălușteni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 155 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 10 | lats = 43 | latNS = N | longd = 27 | longm = 57 | longs = 23 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 195 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673269 | website = | footnotes = }} '''Mânăstirea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Mălușteni, Vaslui|Mălușteni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 155 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 195 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstirea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] hgfrkm0vcaobr471taphkcxaor50pa2 0 4512769 42591529 42032387 2026-05-11T12:57:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591529 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntenii de Jos | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Muntenii de Jos, Vaslui|Muntenii de Jos]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 3826 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 37 | lats = 0 | latNS = N | longd = 27 | longm = 46 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 161 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672651 | website = | footnotes = }} '''Muntenii de Jos''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Muntenii de Jos, Vaslui|Muntenii de Jos]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 3826 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 161 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntenii de Jos}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] 42ys2kozk1vvyuzwuzor95px9f8ec6i 0 4512772 42591539 42032397 2026-05-11T13:03:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591539 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Murgeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Murgeni, Vaslui|Murgeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 7665 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 12 | lats = 15 | latNS = N | longd = 28 | longm = 1 | longs = 10 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 35 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672615 | website = | footnotes = }} '''Murgeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Murgeni, Vaslui|Murgeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 7665 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 35 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Murgeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] r7d52b51f3vg9ltoemves4p1s8sth0g 0 4512802 42591787 42032628 2026-05-11T14:17:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591787 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măscurei | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Pogana, Vaslui|Pogana]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 564 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 20 | lats = 26 | latNS = N | longd = 27 | longm = 31 | longs = 30 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 194 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673707 | website = | footnotes = }} '''Măscurei''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Pogana, Vaslui|Pogana]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 564 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 194 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măscurei}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] ptug163juvaw1ws07s2p1bex9rbwesb 0 4512830 42591614 42032453 2026-05-11T14:10:26Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591614 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcrești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Rebricea, Vaslui|Rebricea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 84 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 53 | lats = 31 | latNS = N | longd = 27 | longm = 32 | longs = 12 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 197 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674221 | website = | footnotes = }} '''Măcrești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Rebricea, Vaslui|Rebricea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 84 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 197 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcrești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] kzpixe22acji5jt7hv4aj0v7uvm47fu 0 4512852 42591783 42032624 2026-05-11T14:17:03Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591783 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărășeni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ștefan cel Mare, Vaslui|Ștefan cel Mare]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 733 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 41 | lats = 52 | latNS = N | longd = 27 | longm = 40 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 118 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673883 | website = | footnotes = }} '''Mărășeni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Ștefan cel Mare, Vaslui|Ștefan cel Mare]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 733 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 118 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărășeni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] 1xlyq15tpbhz8l0870f3bgghckxnztd 0 4512855 42591523 42032381 2026-05-11T12:57:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591523 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntenești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ștefan cel Mare, Vaslui|Ștefan cel Mare]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 126 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 45 | lats = 29 | latNS = N | longd = 27 | longm = 31 | longs = 53 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 224 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672663 | website = | footnotes = }} '''Muntenești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Ștefan cel Mare, Vaslui|Ștefan cel Mare]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 126 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 224 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntenești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] 7v2i4p7ofm1lufwzupl885e8p4jo686 0 4512918 42591706 42032546 2026-05-11T14:14:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591706 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mălăiești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Vutcani, Vaslui|Vutcani]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 373 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 27 | lats = 38 | latNS = N | longd = 27 | longm = 58 | longs = 20 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 129 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674045 | website = | footnotes = }} '''Mălăiești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Vutcani, Vaslui|Vutcani]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 373 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 129 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mălăiești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] igw5i8e2f2i307ywpx4q2gofzlrn0xp 0 4512928 42591615 42032454 2026-05-11T14:10:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591615 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măcrești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Zăpodeni, Vaslui|Zăpodeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 161 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 48 | lats = 38 | latNS = N | longd = 27 | longm = 35 | longs = 36 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 250 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674222 | website = | footnotes = }} '''Măcrești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Zăpodeni, Vaslui|Zăpodeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 161 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 250 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măcrești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] hex0hvwp6rpg0gtlnsuojssat65bvn2 0 4512952 42591530 42032388 2026-05-11T12:57:46Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591530 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muntenii de Sus | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Muntenii de Sus, Vaslui|Muntenii de Sus]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1425 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 41 | lats = 22 | latNS = N | longd = 27 | longm = 46 | longs = 39 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 143 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672649 | website = | footnotes = }} '''Muntenii de Sus''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vaslui (okrug)|Vasluj]] u opštini [[Opština Muntenii de Sus, Vaslui|Muntenii de Sus]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1425 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 143 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muntenii de Sus}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vasluj]] 70t0g5i8p77bolfd9orlr2tgwno9l6c 0 4512969 42591624 42032463 2026-05-11T14:10:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591624 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădulari | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1718 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 1 | lats = 59 | latNS = N | longd = 24 | longm = 0 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 428 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674200 | website = | footnotes = }} '''Mădulari''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 1718 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 428 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădulari}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] jwicrdkh2wh9hs9eytyktmyttip5qda 0 4513111 42591487 42032353 2026-05-11T12:08:54Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591487 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mrenești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Crețeni, Vâlcea|Crețeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 762 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 42 | lats = 34 | latNS = N | longd = 24 | longm = 11 | longs = 3 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 203 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672710 | website = | footnotes = }} '''Mrenești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Crețeni, Vâlcea|Crețeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 762 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 203 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mrenești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] 2hzgiparjqhbp74l8otib1pvhik8c8o 0 4513135 42591736 42032576 2026-05-11T14:15:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591736 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărcușu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Făurești, Vâlcea|Făurești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 193 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 33 | lats = 53 | latNS = N | longd = 24 | longm = 1 | longs = 5 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 210 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673848 | website = | footnotes = }} '''Mărcușu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Făurești, Vâlcea|Făurești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 193 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 210 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărcușu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] avrrx1rip0kf69hyno63q3wc12fop2i 0 4513148 42591752 42032592 2026-05-11T14:16:00Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591752 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măricești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Fârtățești, Vâlcea|Fârtățești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 125 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 42 | lats = 5 | latNS = N | longd = 23 | longm = 57 | longs = 51 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 230 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673780 | website = | footnotes = }} '''Măricești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Fârtățești, Vâlcea|Fârtățești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 125 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 230 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măricești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] b7ztmvsji5wddcflorgwr5hk9wjfssx 0 4513153 42591721 42032561 2026-05-11T14:14:57Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591721 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănăilești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Frâncești-Mânăstireni, Vâlcea|Frâncești-Mânăstireni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 1015 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 1 | lats = 28 | latNS = N | longd = 24 | longm = 7 | longs = 28 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 282 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673951 | website = | footnotes = }} '''Mănăilești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Frâncești-Mânăstireni, Vâlcea|Frâncești-Mânăstireni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 1015 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 282 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănăilești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] ba3491vn0tvyz93h85hld7bunl0fz0d 0 4513156 42591471 42032339 2026-05-11T12:02:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591471 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Frâncești-Mânăstireni, Vâlcea|Frâncești-Mânăstireni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 411 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 2 | lats = 3 | latNS = N | longd = 24 | longm = 10 | longs = 43 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 263 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672799 | website = | footnotes = }} '''Moșteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Frâncești-Mânăstireni, Vâlcea|Frâncești-Mânăstireni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 411 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 263 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] ni4vkvjq75dr46ang4wkfemt09gvnq2 0 4513202 42591671 42032511 2026-05-11T14:12:38Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591671 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Gușoeni, Vâlcea|Gușoeni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 246 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 42 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 9 | longs = 6 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 196 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674107 | website = | footnotes = }} '''Măgureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Gușoeni, Vâlcea|Gușoeni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 246 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 196 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] i0hxf7jaxhh58fv5fkybw2n9fswgn07 0 4513220 42591687 42032527 2026-05-11T14:13:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591687 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măldărești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Lădești, Vâlcea|Lădești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 363 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 53 | lats = 45 | latNS = N | longd = 24 | longm = 1 | longs = 51 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 340 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674026 | website = | footnotes = }} '''Măldărești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Lădești, Vâlcea|Lădești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 363 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 340 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măldărești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] ss6jncqdmmxunu4t6y99frf6hkrl6vl 0 4513254 42591612 42032451 2026-05-11T14:10:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591612 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măciuceni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măciuca, Vâlcea|Măciuca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 204 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 45 | lats = 45 | latNS = N | longd = 24 | longm = 1 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 253 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674226 | website = | footnotes = }} '''Măciuceni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Măciuca, Vâlcea|Măciuca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 204 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 253 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măciuceni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] 6cn0kasgoumodtyra64blttylj3q9cv 0 4513255 42591688 42032528 2026-05-11T14:13:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591688 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măldărești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măciuca, Vâlcea|Măciuca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 85 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 46 | lats = 16 | latNS = N | longd = 24 | longm = 1 | longs = 39 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 274 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674027 | website = | footnotes = }} '''Măldărești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Măciuca, Vâlcea|Măciuca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 85 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 274 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măldărești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] p90hjeeljzqlopzv5hi0qe13s06na5o 0 4513257 42591623 42032462 2026-05-11T14:10:44Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591623 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mădulari | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mădulari-Beica, Vâlcea|Mădulari-Beica]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 545 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 40 | lats = 19 | latNS = N | longd = 24 | longm = 5 | longs = 56 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 305 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674201 | website = | footnotes = }} '''Mădulari''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Mădulari-Beica, Vâlcea|Mădulari-Beica]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 545 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 305 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mădulari}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] okj5xwhupxzy6anka1q7cm0oz07qcez 0 4513263 42591689 42032529 2026-05-11T14:13:25Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591689 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măldărești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măldărești, Vâlcea|Măldărești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2033 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 7 | lats = 0 | latNS = N | longd = 24 | longm = 0 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 405 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674025 | website = | footnotes = }} '''Măldărești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Măldărești, Vâlcea|Măldărești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2033 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 405 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măldărești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] 19c68altt0eqp1nvh6cfe1c5q5o4kw0 0 4513264 42591690 42032530 2026-05-11T14:13:27Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591690 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măldăreștii de Jos | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măldărești, Vâlcea|Măldărești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 561 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 6 | lats = 25 | latNS = N | longd = 24 | longm = 1 | longs = 1 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 436 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674021 | website = | footnotes = }} '''Măldăreștii de Jos''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Măldărești, Vâlcea|Măldărești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 561 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 436 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măldăreștii de Jos}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] mabqw1zflw5jbo1sgl1l1fz43wl8osw 0 4513270 42591649 42032491 2026-05-11T14:11:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591649 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mihăești, Vâlcea|Mihăești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 544 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 0 | lats = 14 | latNS = N | longd = 24 | longm = 15 | longs = 3 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 213 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674158 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Mihăești, Vâlcea|Mihăești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 544 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 213 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] 70557wb3bw9yb3wszog64064424liky 0 4513278 42591526 42032385 2026-05-11T12:57:37Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591526 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Munteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mihăești, Vâlcea|Mihăești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 208 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 59 | lats = 17 | latNS = N | longd = 24 | longm = 16 | longs = 14 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 198 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672661 | website = | footnotes = }} '''Munteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Mihăești, Vâlcea|Mihăești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 208 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 198 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Munteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] k5kn1wb3vdrte7q9m2ya5m29q730fj3 0 4513284 42591491 42032357 2026-05-11T12:26:09Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591491 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muereasca | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Muereasca, Vâlcea|Muereasca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2591 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 10 | lats = 59 | latNS = N | longd = 24 | longm = 19 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 378 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672704 | website = | footnotes = }} '''Muereasca''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Muereasca, Vâlcea|Muereasca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2591 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 378 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muereasca}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] p3b05e8qd3qjsepl366kixqkh547sam 0 4513285 42591492 42032356 2026-05-11T12:26:11Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591492 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muereasca de Sus | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Muereasca, Vâlcea|Muereasca]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 687 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 12 | lats = 9 | latNS = N | longd = 24 | longm = 17 | longs = 41 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 390 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672702 | website = | footnotes = }} '''Muereasca de Sus''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Muereasca, Vâlcea|Muereasca]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 687 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 390 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muereasca de Sus}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] auurm3tss46sl2dhb3pon9h1qvt7ncc 0 4513300 42591581 42032423 2026-05-11T13:55:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591581 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mângureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Nicolae Bălcescu, Vâlcea|Nicolae Bălcescu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 163 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 1 | lats = 12 | latNS = N | longd = 24 | longm = 27 | longs = 15 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 475 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673916 | website = | footnotes = }} '''Mângureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Nicolae Bălcescu, Vâlcea|Nicolae Bălcescu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 163 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 475 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mângureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] 0my990jmb2l6cgsn5p93u50c8b4d04s 0 4513303 42591800 42032641 2026-05-11T14:17:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591800 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măzăraru | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Nicolae Bălcescu, Vâlcea|Nicolae Bălcescu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 75 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 0 | lats = 15 | latNS = N | longd = 24 | longm = 24 | longs = 20 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 403 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673646 | website = | footnotes = }} '''Măzăraru''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Nicolae Bălcescu, Vâlcea|Nicolae Bălcescu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 75 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 403 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măzăraru}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] mdiji1ye3cyq99jryfgovn4v6tmfu50 0 4513442 42591798 42032639 2026-05-11T14:17:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591798 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măzili | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Sutești, Vâlcea|Sutești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 354 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 39 | lats = 53 | latNS = N | longd = 24 | longm = 13 | longs = 8 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 173 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673644 | website = | footnotes = }} '''Măzili''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Sutești, Vâlcea|Sutești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 354 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 173 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măzili}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] h9kxv3peead0d5zycrghl7x8lqvb59l 0 4513462 42591711 42032551 2026-05-11T14:14:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591711 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măneasa | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Tetoiu, Vâlcea|Tetoiu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 141 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 46 | lats = 25 | latNS = N | longd = 23 | longm = 55 | longs = 9 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 238 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673935 | website = | footnotes = }} '''Măneasa''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Tetoiu, Vâlcea|Tetoiu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 141 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 238 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măneasa}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] okqbcc7fqqylcy2g959xlhv0rq8g3il 0 4513475 42591743 42032584 2026-05-11T14:15:42Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591743 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărgineni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Valea Mare, Vâlcea|Valea Mare]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 594 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 41 | lats = 42 | latNS = N | longd = 24 | longm = 0 | longs = 22 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 263 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673798 | website = | footnotes = }} '''Mărgineni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Valea Mare, Vâlcea|Valea Mare]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 594 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 263 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărgineni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] 6za4ig2po1temusih25kesimk9euki7 0 4513495 42591717 42032557 2026-05-11T14:14:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591717 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mănicea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vâlcea (okrug)|Valča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Zătreni, Vâlcea|Zătreni]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 196 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 44 | lats = 53 | latNS = N | longd = 23 | longm = 51 | longs = 42 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 232 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673914 | website = | footnotes = }} '''Mănicea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vâlcea (okrug)|Valča]] u opštini [[Opština Zătreni, Vâlcea|Zătreni]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 196 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 232 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mănicea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Valča]] h779pd2x04adczfk7rnf6kwi777qncf 0 4513526 42591793 42032634 2026-05-11T14:17:22Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591793 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mătăcina | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vrancea (okrug)|Vranča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2093 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 52 | lats = 59 | latNS = N | longd = 26 | longm = 48 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 378 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673700 | website = | footnotes = }} '''Mătăcina''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vrancea (okrug)|Vranča]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2014]]. u naselju je živelo 2093 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 378 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mătăcina}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vranča]] midec03eqeig169113bobxa22b9r3lz 0 4513654 42591648 42032490 2026-05-11T14:11:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591648 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgura | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vrancea (okrug)|Vranča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Jitia, Vrancea|Jitia]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 378 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 36 | lats = 5 | latNS = N | longd = 26 | longm = 44 | longs = 37 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 633 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674152 | website = | footnotes = }} '''Măgura''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vrancea (okrug)|Vranča]] u opštini [[Opština Jitia, Vrancea|Jitia]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 378 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 633 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgura}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vranča]] cmq0ev0qo99o4ihaz0wwd92c3ewgzy4 0 4513657 42591682 42032522 2026-05-11T14:13:01Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591682 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măicănești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vrancea (okrug)|Vranča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măicănești, Vrancea|Măicănești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 5312 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 30 | lats = 0 | latNS = N | longd = 27 | longm = 30 | longs = 0 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 14 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674066 | website = | footnotes = }} '''Măicănești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vrancea (okrug)|Vranča]] u opštini [[Opština Măicănești, Vrancea|Măicănești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 5312 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 14 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măicănești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vranča]] 7by619c5r8j9pugmwsdyjdixw28594e 0 4513712 42591786 42032627 2026-05-11T14:17:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591786 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărăști | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vrancea (okrug)|Vranča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Răcoasa, Vrancea|Răcoasa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 704 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 46 | latm = 0 | lats = 47 | latNS = N | longd = 26 | longm = 50 | longs = 42 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 478 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673878 | website = | footnotes = }} '''Mărăști''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vrancea (okrug)|Vranča]] u opštini [[Opština Răcoasa, Vrancea|Răcoasa]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 704 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 478 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărăști}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vranča]] 8vji7kt6zs2a1b5saogbg7eltjtyl7g 0 4513742 42591511 42032372 2026-05-11T12:55:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591511 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Muncelu | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vrancea (okrug)|Vranča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Străoane, Vrancea|Străoane]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 990 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 57 | lats = 7 | latNS = N | longd = 27 | longm = 1 | longs = 51 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 385 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672692 | website = | footnotes = }} '''Muncelu''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vrancea (okrug)|Vranča]] u opštini [[Opština Străoane, Vrancea|Străoane]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 990 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 385 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muncelu}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vranča]] 9lf6gcccmczeupqvve4sbrjjezb6q14 0 4513757 42591766 42032606 2026-05-11T14:16:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591766 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărtinești | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Vrancea (okrug)|Vranča]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Tătăranu, Vrancea|Tătăranu]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 752 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 45 | latm = 30 | lats = 12 | latNS = N | longd = 27 | longm = 18 | longs = 19 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 34 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673738 | website = | footnotes = }} '''Mărtinești''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Vrancea (okrug)|Vranča]] u opštini [[Opština Tătăranu, Vrancea|Tătăranu]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 752 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 34 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărtinești}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Vranča]] gghxnfo50mbnwjo06pzun4ia8slgzyu 0 4513874 42591733 42032573 2026-05-11T14:15:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591733 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mărculești-Gară | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Perișoru, Călărași|Perișoru]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 338 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 25 | lats = 29 | latNS = N | longd = 27 | longm = 29 | longs = 44 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 36 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673853 | website = | footnotes = }} '''Mărculești-Gară''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] u opštini [[Opština Perișoru, Călărași|Perișoru]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 338 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 36 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mărculești-Gară}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kalaraš]] axfw2jmax9k5vxuf6sb6aisq95uwewn 0 4513892 42591755 42032595 2026-05-11T14:16:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591755 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măriuța | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Belciugatele, Călărași|Belciugatele]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 583 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 32 | lats = 3 | latNS = N | longd = 26 | longm = 29 | longs = 5 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 56 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673760 | website = | footnotes = }} '''Măriuța''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] u opštini [[Opština Belciugatele, Călărași|Belciugatele]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 583 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 56 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măriuța}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kalaraš]] cod6xdz7n4l4opkvfaweuwl4ctmn192 0 4513935 42591588 42032430 2026-05-11T13:55:44Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591588 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mânăstirea | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mânăstirea, Călărași|Mânăstirea]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 6123 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 13 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 53 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 17 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673275 | website = | footnotes = }} '''Mânăstirea''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] u opštini [[Opština Mânăstirea, Călărași|Mânăstirea]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 6123 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 17 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mânăstirea}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kalaraš]] 1cy6zu1jxd9lvo8cru3wr29ej3avd1z 0 4513953 42591674 42032514 2026-05-11T14:12:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591674 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgureni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Sărulești, Călărași|Sărulești]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 75 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 24 | lats = 49 | latNS = N | longd = 26 | longm = 37 | longs = 43 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 31 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674108 | website = | footnotes = }} '''Măgureni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Călărași (okrug)|Kalaraš]] u opštini [[Opština Sărulești, Călărași|Sărulești]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 75 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 31 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgureni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Kalaraš]] ajvxcxujwhp3xqr2dk1r7pkmm9fwizt 0 4514086 42591599 42032441 2026-05-11T13:56:17Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591599 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Mârșa | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Giurgiu (okrug)|Đurđu]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Mârșa, Giurgiu|Mârșa]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 2745 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 22 | lats = 27 | latNS = N | longd = 25 | longm = 33 | longs = 24 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 99 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 673093 | website = | footnotes = }} '''Mârșa''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Giurgiu (okrug)|Đurđu]] u opštini [[Opština Mârșa, Giurgiu|Mârșa]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 2745 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 99 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mârșa}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Đurđu]] nc7q86qw8k6bfj82gm6hzrw0v08y0r1 0 4514122 42591475 42032343 2026-05-11T12:02:45Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591475 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Moșteni | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Giurgiu (okrug)|Đurđu]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Ulmi, Giurgiu|Ulmi]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 497 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 27 | lats = 42 | latNS = N | longd = 25 | longm = 47 | longs = 4 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 105 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 672800 | website = | footnotes = }} '''Moșteni''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Giurgiu (okrug)|Đurđu]] u opštini [[Opština Ulmi, Giurgiu|Ulmi]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 497 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 105 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Moșteni}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Đurđu]] gnp43prs0ztp4x7s6az05cqd0aa1zfe 0 4514208 42591685 42032525 2026-05-11T14:13:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591685 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măineasca | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Ilfov (okrug)|Ilfov]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Petrăchioaia, Ilfov|Petrăchioaia]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2013 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 447 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 34 | lats = 31 | latNS = N | longd = 26 | longm = 21 | longs = 2 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 72 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674055 | website = | footnotes = }} '''Măineasca''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Ilfov (okrug)|Ilfov]] u opštini [[Opština Petrăchioaia, Ilfov|Petrăchioaia]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2013]]. u naselju je živelo 447 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 72 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măineasca}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Ilfov]] hhgt5hcxvqkxtcnj9c2oszizjhx2bfw 0 4514230 42591664 42032503 2026-05-11T14:12:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591664 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = Măgurele | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = | settlement_type = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Rumunjska<!-- the name of a location map as per http://sh.wikipedia.org/wiki/Modul:Location_map --> | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = Lokacija u Rumuniji <!-- Location ------------------> | coordinates_region = RO | subdivision_type = [[Lista država|Zemlja]] | subdivision_name = {{flag|Rumunija}} | subdivision_type1 = [[Rumunjski okruzi|Okrug]] | subdivision_name1 = [[Ilfov (okrug)|Ilfov]] | subdivision_type2 = Opština | subdivision_name2 = [[Opština Măgurele, Ilfov|Măgurele]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = <ref name=Romania_yearbook_2011>{{Romania_yearbook_2011}}</ref> | population_note = | population_total = 9375 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = Nacionalnosti | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | timezone = Istočnoevropsko vreme | utc_offset = +2 | timezone_DST = Istočnoevropsko letnje vreme | utc_offset_DST = +3 | latd = 44 | latm = 21 | lats = 0 | latNS = N | longd = 26 | longm = 1 | longs = 59 | longEW = E | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 76 | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | blank_name = [[Federalni standard obrade informacija|FIPS kod]] | blank_info = | blank1_name = [[GeoNames|Geo ID]] | blank1_info = 674117 | website = | footnotes = }} '''Măgurele''' je naselje u [[Rumunija|Rumuniji]] u okrugu [[Ilfov (okrug)|Ilfov]] u opštini [[Opština Măgurele, Ilfov|Măgurele]].<ref name="GeoNames">{{GeoNames}}</ref><ref name="Communes_of_Romania">{{Communes of Romania}}</ref> Prema proceni iz [[2012]]. u naselju je živelo 9375 stanovnika. Naselje se nalazi na [[Apsolutna visina|nadmorskoj visini]] od 76 m. == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * ''[http://books.google.com/?id=sfHsgNIZum0C&pg=PA215&lpg=PA215&dq=herodotus+dacians+darius|Herodotus: The Ancient History of Herodotus]'' (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson. * ''[http://www.ccel.org/p/pearse/morefathers/eutropius_breviarium_2_text.htm Eutropius, Abridgment of Roman History]'' (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons. * {{cite book |last=Hitchins |first=Keith |title=A Concise History of Romania |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00unse |publisher=Cambridge University Press |year=2014 |pages=|ISBN=9780521872386|ref=harv}} * {{GearyManufacturingMiddleAges}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Măgurele}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1057466.stm Country Profile] from [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/508461/Romania Romania Article and Country Profile] from [[Encyclopaedia Britannica]] * [http://www.balkaninsight.com/en/article/counrty-profile-romania Romania Profile] from Balkan Insight. * {{CIA World Factbook link|ro|Romania}} * [http://www.state.gov/p/eur/ci/ro/ Romania] information from the United States Department of State. * [http://www.loc.gov/rr/international/european/romania/ro.html Portals to the World] from the United States Library of Congress.www\.loc\.gov * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821132810/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/romania.htm |date=2008-08-21 }} at ''UCB Libraries GovPubs''. * {{dmoz|Regional/Europe/Romania}} * {{wikiatlas|Romania}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=RO Key Development Forecasts for Romania] from International Futures. * [http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php Romanian Law and Miscellaneous – English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813000417/http://www.dreptonline.ro/resurse/resource.php |date=2007-08-13 }} * [http://www.cjarges.ro/ Službene stranice okruga] {{ro icon}} * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/istoria-numelor-judetelor-romania-provine-denumirea-regiunii-locuiti-1_50efe43356a0a6567e69a536/index.html Istoria numelor județelor din România] {{ro icon}} {{Okruzi Rumunjske}} {{Naselje-Rumunija-začetak}} [[Kategorija:Naselja u rumunskom okrugu Ilfov]] 0vcxes1ycxk90d9973436ftq24po29h 0 4540577 42591835 42357770 2026-05-11T17:45:07Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591835 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = | naslov = Četvrtfinale<br>[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|FIFA Svjetskog prvenstva 1966]] | ekipa1 = [[Portugalska nogometna reprezentacija|Portugal]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|POR|size=30px}} | ekipa1rezultat = 5 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverna Koreja]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|Sjeverna Koreja|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[23. srpnja]] [[1966.]] | stadion = [[Goodison Park]] | grad = [[Liverpool]], [[Engleska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|IZR}} [[Menahem Aškenazi]] | gledalaca = 40,248 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Četvrtfinalna utakmica '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|FIFA Svjetskog prvenstva 1966.]]''' godine odigrana je [[23. srpnja]] [[1966.]] na [[Goodison Park]]u u [[Liverpool]]u između nogometnih reprezentacija [[Portugalska nogometna reprezentacija|Portugal]]a i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverne Koreje]]. Bila je to prva četvrtfinalna utakmica Svjetskog prvenstva, a Portugal ju je izborio kao prvoplasirana momčad iz grupe 3, dok je Sjeverna Koreja bila drugoplasirana u grupi 4. Portugal je svoju skupinu završio sa stopostotnim učinkom dok je Sjeverna Koreja kao senzacija prvenstva izborila drugu fazu nakon poraza od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]], remija protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čilea]] i senzacionalne pobjede protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italije]]. Iako se radilo o senzaciji prvenstva, Portugal je bio očiti favorit. Međutim, utakmica je krenula u sasvim suprotno očekivanjima. Već u 23. sekundi utakmice, sjevernokorejski kapetan [[Pak Sŭng-jin]] je svojoj momčadi donio vodstvo, koje se do 25. minutem povećalo na 3:0. Ipak, brza reakcija najboljeg portugalskog igrača, [[Eusébio|Eusébija]], dovela je do 3:2 na poluvremenu. Eusébio je nastavio svoju dominaciju u drugom poluvremenu i u tri minute donio Portugalu 4:3. Konačni rezultat postavio je [[José Augusto de Almeida|José Augusto]] deset minuta pred kraj utakmice. Portugal je nastavio svoj put do trećeg mjesta na prvenstvu, dok je Sjeverna Koreja završila natjecanje kao osmoplasirana. Iako je Portugal očekivano prošao, utakmica je ušla u povijest zbog nekoliko razloga. S portugalske strane, [[Eusébio]] je postao individualni heroj Svjetskog prvenstva, a kasnijeg najboljeg strijelca je nakon utakmice po terenu lovio engleski dječak, tražeći njegov autogram. S druge strane, Sjeverna Koreja je izazvala senzaciju i stekla enormnu popularnost među navijačima diljem Engleske. Postala je prva azijska reprezentacija u četvrtfinalu nekog Svjetskog prvenstva te je sve do [[2002.]] godine najbolje plasirana azijska reprezentacija u povijesti Svjetskih prvenstava. Utakmica je izazvala velik interes za sjevernokorejsku reprezentaciju, čiji je povijesni uspjeh bio tematika brojnih dokumentarnih filmova i novinskih izvještaja u kasnijem razdoblju. Posebno značajan među njima jest višestruko nagrađivani britanski dokumentarac ''[[The Game of Their Lives (film, 2002)|The Game of Their Lives]]'' iz [[2002.]] godine. ==Detalji== {{Football box |date=[[24. srpnja]] [[1966.]] |time=15:00 |team1=[[Portugal]] {{flagicon|POR}} |score=5:3 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=239/match=1702/classic-match/index.html Izvještaj] |team2={{flag|Sjeverna Koreja}} |goals1=[[Eusébio]] {{goal|27}}, {{goal|43|11m}},<br>{{goal|56}}, {{goal|59|11m}}<br>[[José Augusto de Almeida|José Augusto]] {{goal|80}} |goals2=[[Pak Sŭng-jin]] {{gol|1}}<br>[[Ri Dong-un]] {{gol|22}}<br>[[Yang Sŭng-kuk]] {{gol|25}} |stadium=[[Goodison Park]], [[Liverpool]] |attendance=40,248 |referee={{flagicon|IZR}} [[Menahem Aškenazi]] }} {| style="width:92%" |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm =DD0000 |body =DD0000 |rightarm =DD0000 |shorts =FFFFFF |socks =15642F |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Sjeverna Koreja}} }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:40%;"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''3'''||[[José Pereira (fudbaler)|José Pereira]] |- |RB ||'''17'''||[[João Morais|Morais]] |- |CB ||'''4''' ||[[Vicente Lucas|Vicente]] |- |CB ||'''20'''||[[Alexandre Baptista]] || |- |LB ||'''9''' ||[[Hilário da Conceição|Hilário]] |- |CM ||'''10''' ||[[Mário Coluna]] (c) || || {{yel|1}} |- |CM ||'''16'''|| [[Jaime Graça]] |- |RW ||'''12'''|| [[José Augusto de Almeida|José Augusto]] |- |LW ||'''11'''||[[António Simões]] |- |FW ||'''13'''||[[Eusébio]] (c) |- |FW ||'''18''' ||[[José Augusto Torres|José Torres]] || || |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''1''' ||[[Américo Lopes|Américo]] |- |GK ||'''2'''||[[Joaquim Carvalho]] |- |DF ||'''5''' ||[[Germano de Figueiredo|Germano]] |- |MF ||'''6''' ||[[Fernando Peres]] |- |FW ||'''7'''||[[Ernesto Figueiredo]] |- |FW ||'''8'''||[[João Lourenço (fudbaler)|João Lourenço]] |- |MF ||'''14'''||[[Fernando Cruz]] |- |FW ||'''15'''||[[Manuel Duarte]] |- |MF ||'''19'''||[[Custódio Pinto]] |- |DF ||'''21'''||[[José Carlos da Silva José|José Carlos]] |- |DF ||'''22'''||[[Alberto Festa]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA|1960}} [[Otto Glória]] |} |valign="top"| | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%; margin: auto;" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ri Chang-myŏng]] |- |DF ||'''3'''||[[Sin Yŏng-kyu]] |- |DF ||'''5'''||[[Lim Jung-sŏn]] |- |DF ||'''13''' ||[[O Yun-kyŏng]] |- |DF ||'''14''' ||[[Ha Jŏng-wŏn]] |- |MF ||'''6''' ||[[Im Sŭng-hŭi]] |- |MF ||'''11''' ||[[Han Bong-jin]] |- |MF ||'''16'''||[[Ri Dong-un]] |- |FW ||'''7''' ||[[Pak Du-ik]] |- |FW ||'''8'''||[[Pak Sŭng-jin]] (c) |- |FW ||'''15'''||[[Yang Sŭng-kuk]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''9'''||[[Ri Gŭn-hak]] |- |DF ||'''2''' || [[Pak Ri-sŏp]] |- |MF ||'''4''' || [[Kang Pong-ch'il]] |- |FW ||'''10''' || [[Kang Ryong-yun]] |- |FW ||'''12'''|| [[Kim Sŭng-il (fudbaler)|Kim Sŭng-il]] |- |MF ||'''17'''|| [[Kim Pong-hwan]] |- |MF ||'''18'''|| [[Kye Sŭng-un]] |- |DF ||'''19'''|| [[Kim Yŏng-kil]] |- |DF ||'''20'''|| [[Ryu Ch'ang-kil]] |- |MF ||'''21'''|| [[An Se-bok]] |- |FW ||'''22'''|| [[Ri Ch'i-an]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|SJKOR}} [[Myŏng Rye-hyŏn]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ČSSR}} [[Karol Galba]] <br />{{flagicon|FRA}} [[Pierre Schwinte]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Jedanaest nominiranih zamjena *Maksimalno tri zamjene igrača |} [[Kategorija:Fudbal u Portugalu]] [[Kategorija:Fudbal u Sjevernoj Koreji]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] 6k96pkjc20fsbqndqqja6v8xfnmmmja 42591854 42591835 2026-05-11T17:49:29Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591854 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = | naslov = Četvrtfinale<br>[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|FIFA Svjetskog prvenstva 1966]] | ekipa1 = [[Portugalska nogometna reprezentacija|Portugal]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|POR|size=30px}} | ekipa1rezultat = 5 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverna Koreja]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|Sjeverna Koreja|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[23. srpnja]] [[1966.]] | stadion = [[Goodison Park]] | grad = [[Liverpool]], [[Engleska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|IZR}} [[Menahem Aškenazi]] | gledalaca = 40,248 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Četvrtfinalna utakmica '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|FIFA Svjetskog prvenstva 1966.]]''' godine odigrana je [[23. srpnja]] [[1966.]] na [[Goodison Park]]u u [[Liverpool]]u između nogometnih reprezentacija [[Portugalska nogometna reprezentacija|Portugal]]a i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverne Koreje]]. Bila je to prva četvrtfinalna utakmica Svjetskog prvenstva, a Portugal ju je izborio kao prvoplasirana momčad iz grupe 3, dok je Sjeverna Koreja bila drugoplasirana u grupi 4. Portugal je svoju skupinu završio sa stopostotnim učinkom dok je Sjeverna Koreja kao senzacija prvenstva izborila drugu fazu nakon poraza od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]], remija protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čilea]] i senzacionalne pobjede protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italije]]. Iako se radilo o senzaciji prvenstva, Portugal je bio očiti favorit. Međutim, utakmica je krenula u sasvim suprotno očekivanjima. Već u 23. sekundi utakmice, sjevernokorejski kapetan [[Pak Sŭng-jin]] je svojoj momčadi donio vodstvo, koje se do 25. minutem povećalo na 3:0. Ipak, brza reakcija najboljeg portugalskog igrača, [[Eusébio|Eusébija]], dovela je do 3:2 na poluvremenu. Eusébio je nastavio svoju dominaciju u drugom poluvremenu i u tri minute donio Portugalu 4:3. Konačni rezultat postavio je [[José Augusto de Almeida|José Augusto]] deset minuta pred kraj utakmice. Portugal je nastavio svoj put do trećeg mjesta na prvenstvu, dok je Sjeverna Koreja završila natjecanje kao osmoplasirana. Iako je Portugal očekivano prošao, utakmica je ušla u povijest zbog nekoliko razloga. S portugalske strane, [[Eusébio]] je postao individualni heroj Svjetskog prvenstva, a kasnijeg najboljeg strijelca je nakon utakmice po terenu lovio engleski dječak, tražeći njegov autogram. S druge strane, Sjeverna Koreja je izazvala senzaciju i stekla enormnu popularnost među navijačima diljem Engleske. Postala je prva azijska reprezentacija u četvrtfinalu nekog Svjetskog prvenstva te je sve do [[2002.]] godine najbolje plasirana azijska reprezentacija u povijesti Svjetskih prvenstava. Utakmica je izazvala velik interes za sjevernokorejsku reprezentaciju, čiji je povijesni uspjeh bio tematika brojnih dokumentarnih filmova i novinskih izvještaja u kasnijem razdoblju. Posebno značajan među njima jest višestruko nagrađivani britanski dokumentarac ''[[The Game of Their Lives (film, 2002)|The Game of Their Lives]]'' iz [[2002.]] godine. ==Detalji== {{Football box |date=[[24. srpnja]] [[1966.]] |time=15:00 |team1=[[Portugal]] {{flagicon|POR}} |score=5:3 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=239/match=1702/classic-match/index.html Izvještaj] |team2={{flag|Sjeverna Koreja}} |goals1=[[Eusébio]] {{goal|27}}, {{goal|43|11m}},<br>{{goal|56}}, {{goal|59|11m}}<br>[[José Augusto de Almeida|José Augusto]] {{goal|80}} |goals2=[[Pak Sŭng-jin]] {{gol|1}}<br>[[Ri Dong-un]] {{gol|22}}<br>[[Yang Sŭng-kuk]] {{gol|25}} |stadium=[[Goodison Park]], [[Liverpool]] |attendance=40,248 |referee={{flagicon|IZR}} [[Menahem Aškenazi]] }} {| style="width:92%" |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm =DD0000 |body =DD0000 |rightarm =DD0000 |shorts =FFFFFF |socks =15642F |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Sjeverna Koreja}} }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:40%;"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''3'''||[[José Pereira (fudbaler)|José Pereira]] |- |RB ||'''17'''||[[João Morais|Morais]] |- |CB ||'''4''' ||[[Vicente Lucas|Vicente]] |- |CB ||'''20'''||[[Alexandre Baptista]] || |- |LB ||'''9''' ||[[Hilário da Conceição|Hilário]] |- |CM ||'''10''' ||[[Mário Coluna]] (c) || || {{yel|1}} |- |CM ||'''16'''|| [[Jaime Graça]] |- |RW ||'''12'''|| [[José Augusto de Almeida|José Augusto]] |- |LW ||'''11'''||[[António Simões]] |- |FW ||'''13'''||[[Eusébio]] (c) |- |FW ||'''18''' ||[[José Augusto Torres|José Torres]] || || |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''1''' ||[[Américo Lopes|Américo]] |- |GK ||'''2'''||[[Joaquim Carvalho]] |- |DF ||'''5''' ||[[Germano de Figueiredo|Germano]] |- |MF ||'''6''' ||[[Fernando Peres]] |- |FW ||'''7'''||[[Ernesto Figueiredo]] |- |FW ||'''8'''||[[João Lourenço (fudbaler)|João Lourenço]] |- |MF ||'''14'''||[[Fernando Cruz]] |- |FW ||'''15'''||[[Manuel Duarte]] |- |MF ||'''19'''||[[Custódio Pinto]] |- |DF ||'''21'''||[[José Carlos da Silva José|José Carlos]] |- |DF ||'''22'''||[[Alberto Festa]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA|1960}} [[Otto Glória]] |} |valign="top"| | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%; margin: auto;" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ri Chang-myŏng]] |- |DF ||'''3'''||[[Sin Yŏng-kyu]] |- |DF ||'''5'''||[[Lim Jung-sŏn]] |- |DF ||'''13''' ||[[O Yun-kyŏng]] |- |DF ||'''14''' ||[[Ha Jŏng-wŏn]] |- |MF ||'''6''' ||[[Im Sŭng-hŭi]] |- |MF ||'''11''' ||[[Han Bong-jin]] |- |MF ||'''16'''||[[Ri Dong-un]] |- |FW ||'''7''' ||[[Pak Du-ik]] |- |FW ||'''8'''||[[Pak Sŭng-jin]] (c) |- |FW ||'''15'''||[[Yang Sŭng-kuk]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''9'''||[[Ri Gŭn-hak]] |- |DF ||'''2''' || [[Pak Ri-sŏp]] |- |MF ||'''4''' || [[Kang Pong-ch'il]] |- |FW ||'''10''' || [[Kang Ryong-yun]] |- |FW ||'''12'''|| [[Kim Sŭng-il (fudbaler)|Kim Sŭng-il]] |- |MF ||'''17'''|| [[Kim Pong-hwan]] |- |MF ||'''18'''|| [[Kye Sŭng-un]] |- |DF ||'''19'''|| [[Kim Yŏng-kil]] |- |DF ||'''20'''|| [[Ryu Ch'ang-kil]] |- |MF ||'''21'''|| [[An Se-bok]] |- |FW ||'''22'''|| [[Ri Ch'i-an]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|SJKOR}} [[Myŏng Rye-hyŏn]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ČSSR}} [[Karol Galba]] <br />{{flagicon|FRA}} [[Pierre Schwinte]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Jedanaest nominiranih zamjena *Maksimalno tri zamjene igrača |} [[Kategorija:Fudbal u Portugalu]] [[Kategorija:Fudbal u Sjevernoj Koreji]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] q3sios7dy8esnny9lt1qe9wkfq339u8 42591864 42591854 2026-05-11T17:51:22Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjeno iz [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591864 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = | naslov = Četvrtfinale<br>[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|FIFA Svjetskog prvenstva 1966]] | ekipa1 = [[Portugalska nogometna reprezentacija|Portugal]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|POR|size=30px}} | ekipa1rezultat = 5 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverna Koreja]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|Sjeverna Koreja|size=30px}} | ekipa2rezultat = 3 | detalji = | datum = [[23. srpnja]] [[1966.]] | stadion = [[Goodison Park]] | grad = [[Liverpool]], [[Engleska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|IZR}} [[Menahem Aškenazi]] | gledalaca = 40,248 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} Četvrtfinalna utakmica '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|FIFA Svjetskog prvenstva 1966.]]''' godine odigrana je [[23. srpnja]] [[1966.]] na [[Goodison Park]]u u [[Liverpool]]u između nogometnih reprezentacija [[Portugalska nogometna reprezentacija|Portugal]]a i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverne Koreje]]. Bila je to prva četvrtfinalna utakmica Svjetskog prvenstva, a Portugal ju je izborio kao prvoplasirana momčad iz grupe 3, dok je Sjeverna Koreja bila drugoplasirana u grupi 4. Portugal je svoju skupinu završio sa stopostotnim učinkom dok je Sjeverna Koreja kao senzacija prvenstva izborila drugu fazu nakon poraza od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]], remija protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Čilea|Čilea]] i senzacionalne pobjede protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Italije|Italije]]. Iako se radilo o senzaciji prvenstva, Portugal je bio očiti favorit. Međutim, utakmica je krenula u sasvim suprotno očekivanjima. Već u 23. sekundi utakmice, sjevernokorejski kapetan [[Pak Sŭng-jin]] je svojoj momčadi donio vodstvo, koje se do 25. minutem povećalo na 3:0. Ipak, brza reakcija najboljeg portugalskog igrača, [[Eusébio|Eusébija]], dovela je do 3:2 na poluvremenu. Eusébio je nastavio svoju dominaciju u drugom poluvremenu i u tri minute donio Portugalu 4:3. Konačni rezultat postavio je [[José Augusto de Almeida|José Augusto]] deset minuta pred kraj utakmice. Portugal je nastavio svoj put do trećeg mjesta na prvenstvu, dok je Sjeverna Koreja završila natjecanje kao osmoplasirana. Iako je Portugal očekivano prošao, utakmica je ušla u povijest zbog nekoliko razloga. S portugalske strane, [[Eusébio]] je postao individualni heroj Svjetskog prvenstva, a kasnijeg najboljeg strijelca je nakon utakmice po terenu lovio engleski dječak, tražeći njegov autogram. S druge strane, Sjeverna Koreja je izazvala senzaciju i stekla enormnu popularnost među navijačima diljem Engleske. Postala je prva azijska reprezentacija u četvrtfinalu nekog Svjetskog prvenstva te je sve do [[2002.]] godine najbolje plasirana azijska reprezentacija u povijesti Svjetskih prvenstava. Utakmica je izazvala velik interes za sjevernokorejsku reprezentaciju, čiji je povijesni uspjeh bio tematika brojnih dokumentarnih filmova i novinskih izvještaja u kasnijem razdoblju. Posebno značajan među njima jest višestruko nagrađivani britanski dokumentarac ''[[The Game of Their Lives (film, 2002)|The Game of Their Lives]]'' iz [[2002.]] godine. ==Detalji== {{Football box |date=[[24. srpnja]] [[1966.]] |time=15:00 |team1=[[Portugal]] {{flagicon|POR}} |score=5:3 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=239/match=1702/classic-match/index.html Izvještaj] |team2={{flag|Sjeverna Koreja}} |goals1=[[Eusébio]] {{goal|27}}, {{goal|43|11m}},<br>{{goal|56}}, {{goal|59|11m}}<br>[[José Augusto de Almeida|José Augusto]] {{goal|80}} |goals2=[[Pak Sŭng-jin]] {{gol|1}}<br>[[Ri Dong-un]] {{gol|22}}<br>[[Yang Sŭng-kuk]] {{gol|25}} |stadium=[[Goodison Park]], [[Liverpool]] |attendance=40,248 |referee={{flagicon|IZR}} [[Menahem Aškenazi]] }} {| style="width:92%" |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm =DD0000 |body =DD0000 |rightarm =DD0000 |shorts =FFFFFF |socks =15642F |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = |pattern_ra = |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Sjeverna Koreja}} }} |} {| style="width:100%;" |- | style="vertical-align:top; width:40%;"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''3'''||[[José Pereira (fudbaler)|José Pereira]] |- |RB ||'''17'''||[[João Morais|Morais]] |- |CB ||'''4''' ||[[Vicente Lucas|Vicente]] |- |CB ||'''20'''||[[Alexandre Baptista]] || |- |LB ||'''9''' ||[[Hilário da Conceição|Hilário]] |- |CM ||'''10''' ||[[Mário Coluna]] (c) || || {{yel|1}} |- |CM ||'''16'''|| [[Jaime Graça]] |- |RW ||'''12'''|| [[José Augusto de Almeida|José Augusto]] |- |LW ||'''11'''||[[António Simões]] |- |FW ||'''13'''||[[Eusébio]] (c) |- |FW ||'''18''' ||[[José Augusto Torres|José Torres]] || || |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''1''' ||[[Américo Lopes|Américo]] |- |GK ||'''2'''||[[Joaquim Carvalho]] |- |DF ||'''5''' ||[[Germano de Figueiredo|Germano]] |- |MF ||'''6''' ||[[Fernando Peres]] |- |FW ||'''7'''||[[Ernesto Figueiredo]] |- |FW ||'''8'''||[[João Lourenço (fudbaler)|João Lourenço]] |- |MF ||'''14'''||[[Fernando Cruz]] |- |FW ||'''15'''||[[Manuel Duarte]] |- |MF ||'''19'''||[[Custódio Pinto]] |- |DF ||'''21'''||[[José Carlos da Silva José|José Carlos]] |- |DF ||'''22'''||[[Alberto Festa]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA|1960}} [[Otto Glória]] |} |valign="top"| | style="vertical-align:top; width:50%;"| {| style="font-size: 90%; margin: auto;" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ri Chang-myŏng]] |- |DF ||'''3'''||[[Sin Yŏng-kyu]] |- |DF ||'''5'''||[[Lim Jung-sŏn]] |- |DF ||'''13''' ||[[O Yun-kyŏng]] |- |DF ||'''14''' ||[[Ha Jŏng-wŏn]] |- |MF ||'''6''' ||[[Im Sŭng-hŭi]] |- |MF ||'''11''' ||[[Han Bong-jin]] |- |MF ||'''16'''||[[Ri Dong-un]] |- |FW ||'''7''' ||[[Pak Du-ik]] |- |FW ||'''8'''||[[Pak Sŭng-jin]] (c) |- |FW ||'''15'''||[[Yang Sŭng-kuk]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |GK ||'''9'''||[[Ri Gŭn-hak]] |- |DF ||'''2''' || [[Pak Ri-sŏp]] |- |MF ||'''4''' || [[Kang Pong-ch'il]] |- |FW ||'''10''' || [[Kang Ryong-yun]] |- |FW ||'''12'''|| [[Kim Sŭng-il (fudbaler)|Kim Sŭng-il]] |- |MF ||'''17'''|| [[Kim Pong-hwan]] |- |MF ||'''18'''|| [[Kye Sŭng-un]] |- |DF ||'''19'''|| [[Kim Yŏng-kil]] |- |DF ||'''20'''|| [[Ryu Ch'ang-kil]] |- |MF ||'''21'''|| [[An Se-bok]] |- |FW ||'''22'''|| [[Ri Ch'i-an]] |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|SJKOR}} [[Myŏng Rye-hyŏn]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Pomoćni suci:''' <br />{{flagicon|ČSSR}} [[Karol Galba]] <br />{{flagicon|FRA}} [[Pierre Schwinte]] |style="width:60%; vertical-align:top;"| '''Pravila:''' *90 minuta *30 minuta produžetaka ako u regularnom dijelu nema pobjednika *Izvođenje jedanaesteraca ako i nakon produžetaka nema pobjednika *Jedanaest nominiranih zamjena *Maksimalno tri zamjene igrača |} [[Kategorija:Fudbal u Portugalu]] [[Kategorija:Fudbal u Sjevernoj Koreji]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] ts5v0lnyek9lpzhmhnmjqnwkiaxggbv 0 4545027 42591554 42403767 2026-05-11T13:28:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591554 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vodotok | ime=Rijeka Mustionjoki | drugo_ime =Svartån | slika = LA2-Karjaanjoki.png | slika_širina = 260px | slika_opis =[[Karta]] [[sliv]]a [[Rijeka (vodotok)|rijeke]] Mustionjoki | kontinenti = [[Evropa]] | regije = [[Skandinavija]] | države = {{flag|Finska}} | pokrajine =[[Uusimaa]] | gradovi = | izvor = [[Pyhäjärvi (Karkkila)|Jezero Pyhäjärvi]] kod [[Karkkila|Karkkile]] | izvor_visina =72.6 <ref name=jarvi/> | izvor_koord =60° 32′ 10″ N, 24° 11′ 54″ E | ušće = Zaljev Pohjanpitäjänlahti ([[Finski zaljev]]) | ušće_visina =0 | ušće_koord =60° 5′ 33″ N, 23° 33′ 23″ E | ušće_vrsta = | dužina = 80 | pritoke=Vihtijoki | prot_jezera =[[Hiidenvesi]], [[Lohjanjärvi]] | vodopadi = | ade = | protok_sred = | protok_min = | protok_maks = | sliv = [[Baltičko more|baltički]] | površina =preko 2000<ref name=pdf/> | ulijeva_se_u =[[Finski zaljev]] | broj_vrsta = | zaš_područja = | mostovi = | brane = | akumulacije = | plovnost = | luke = | kol_robe = | karta = | karta_širina = | karta_opis = }} '''Mustionjoki''' ([[švedski jezik|švedski]]: ''Svartån'' ili ''Karisån'') je [[Rijeka (vodotok)|rijeka]] na [[jug]]u [[Finska|Finske]], duga osamdesetak [[km]]. == Geografija == Mustionjoki [[izvor|izvire]] iz [[Pyhäjärvi (Karkkila)|Jezera Pyhäjärvi]] kod [[Karkkila|Karkkile]] na [[nadmorska visina|nadmorskoj visini]] od 72.6 [[metar|metra]] u [[Uusimaa|Regiji Uusimaa]]<ref name=jarvi>{{cite web | url =http://www.jarviwiki.fi/wiki/Pyh%C3%A4j%C3%A4rvi_%2823.051.1.001%29?setlang=en | title =''Pyhäjärvi'' | accessdate =06. 11. 2015 | language =engleski | publisher =Jarwiki | archive-date =2016-03-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20160305050217/http://www.jarviwiki.fi/wiki/Pyh%C3%A4j%C3%A4rvi_%2823.051.1.001%29?setlang=en | url-status =dead }}</ref> od tamo teče prema [[jugozapad]]u do [[ušće|ušća]] u [[Finski zaljev]], nedaleko od [[Lohjanjärvi|Jezera Lohjanjärvi]]. Rijeka ima [[sliv]] velik preko 2000 [[km²]], na svom toku teče preko brojnih [[protočno jezero|jezera]] od kojih su dva najveća; [[Lohjanjärvi]] (92 [[km²]]) i [[Hiidenvesi]] (29 [[km²]]).<ref name=pdf/> [[Šuma|šume]] pokrivaju oko 68 % [[sliv]]a, [[oranica|oranice]] 29 % a [[treset]]išta 3 %.<ref name=pdf>{{cite web | url =http://palvelut.lohja.fi/klife/Uusi_english/riverbasin_info.htm | title =''Karjaanjoki River Basin'' | accessdate =06. 11. 2015 | language =engleski | publisher =EU LIFE environment | archivedate =2016-03-05 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20160305001336/http://palvelut.lohja.fi/klife/Uusi_english/riverbasin_info.htm | deadurl =yes }}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://palvelut.lohja.fi/klife/Uusi_english/maps.htm ''Location of Karjaanjoki River Basin''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304231525/http://palvelut.lohja.fi/klife/Uusi_english/maps.htm |date=2016-03-04 }} {{en icon}} [[Kategorija:Rijeke u Finskoj]] np6a353fcg7zuybzg8xwijbn26b0s69 0 4558416 42591821 42557205 2026-05-11T17:26:34Z ~2026-28471-37 350915 355f4tt 42591821 wikitext text/x-wiki {{Godina nav na televiziji|1969}} [[File:19700131050NR Berlin-Mitte Fernsehturm Alexanderplatz.jpg|thumb|Berlinski televizijski toranj nedugo nakon otvaranja.]] == Globalni televizijski događaji == *29. mart - U [[Madrid]]u održan natjecanje za [[Eurosong 1969|Pjesmu Eurovizije]] na kojoj čak četiri pjesme osvajaju podjednaki broj bodova, odnosno prisiljene su dijeliti prvo mjesto. *3. jun - Na programu američke TV-mreže prikazan ''[[Turnabout Intruder]]'', posljednja epizoda science fiction TV-serije ''[[Star Trek: The Original Series|Zvjezdane staze]]''; iako je epizoda emitirana sa dva mjeseca zakašnjenja, i iako je mreža već u februaru zbog niske razine gledanosti bila obustavila dalje snimanje, ispostavit će se da će ''Zvjezdane staze'', zahvaljujući maloj ali fanatičnoj grupi poklonika, ''[[trekkie]]ja'', tokom godina postati najpoznatija i najpopularnija TV-serija svog doba, pokrenuvši snimanje [[Star Trek (animirana serija)|animirane serije]], serije viskobodužetnih [[igrani film|igranih filmova]] i novih igranih TV-serija, postavši jedna od najvećih [[Star Trek|medijska franšiza]] u historiji američke i svjetske popularne kulture. *20. jul - [[Apollo 11]], američka misija spuštanja prvih astronauta na [[Mjesec]] direktno prenošena na televiziji; računa se da je prizor spuštanja [[Neil Armstrong|Neila Armstronga]] na Mjesec pratilo 720 miliona gledatelja širom svijeta. *3. oktobar - U [[Istočni Berlin|Istočnom Berlinu]] vlasti [[DDR|Istočne Njemačke]] svečano otvaraju [[Berlinski televizijski toranj]]. *5. oktobar - Na programu [[BBC 1]] prikazana prva epizoda humorističke TV-serije ''[[Monty Python's Flying Circus|Leteći cirkus Monthyja Pythona]]'', a koja će sa vremenom postati jedna od najpopularnijih TV-emisija svih vremena. == Premijere TV-serija i redovnih emisija == *3. januar - ''[[Der Kommisar (TV serija)|Der Kommisar]]'' ([[ZDF]], 1969 - 1974) *17. septembar - ''[[Room 222]]'' *23. septembar - ''[[Marcus Welby, M.D.]]'' ([[American Broadcasting Company|ABC]] (1969 - 1976) *26. septembar - ''[[The Brady Bunch]]'' (ABC, 1969 - 1974) *29. septembar - ''[[Love, American Style]]'' (ABC, 1969 - 1974) *10. novembar - ''[[Sesame Street]]'' (PBS, 1969 - ) == TV-serije i redovne emisije prestale s emitiranjem == * 1 septembar «No, Pričekajte!» TV kanal «RTB» Laku noć mališani Program == Reference == {{izvori}} {{Godine na televiziji}} [[Kategorija:1969. na televiziji| ]] o7ntyhkbvrg662u7l4yiugkd2jfnm3t 42591827 42591821 2026-05-11T17:40:07Z ~2026-28471-37 350915 W2w2w 42591827 wikitext text/x-wiki {{Godina nav na televiziji|1969}} [[File:19700131050NR Berlin-Mitte Fernsehturm Alexanderplatz.jpg|thumb|Berlinski televizijski toranj nedugo nakon otvaranja.]] == Globalni televizijski događaji == *29. mart - U [[Madrid]]u održan natjecanje za [[Eurosong 1969|Pjesmu Eurovizije]] na kojoj čak četiri pjesme osvajaju podjednaki broj bodova, odnosno prisiljene su dijeliti prvo mjesto. *3. jun - Na programu američke TV-mreže prikazan ''[[Turnabout Intruder]]'', posljednja epizoda science fiction TV-serije ''[[Star Trek: The Original Series|Zvjezdane staze]]''; iako je epizoda emitirana sa dva mjeseca zakašnjenja, i iako je mreža već u februaru zbog niske razine gledanosti bila obustavila dalje snimanje, ispostavit će se da će ''Zvjezdane staze'', zahvaljujući maloj ali fanatičnoj grupi poklonika, ''[[trekkie]]ja'', tokom godina postati najpoznatija i najpopularnija TV-serija svog doba, pokrenuvši snimanje [[Star Trek (animirana serija)|animirane serije]], serije viskobodužetnih [[igrani film|igranih filmova]] i novih igranih TV-serija, postavši jedna od najvećih [[Star Trek|medijska franšiza]] u historiji američke i svjetske popularne kulture. *20. jul - [[Apollo 11]], američka misija spuštanja prvih astronauta na [[Mjesec]] direktno prenošena na televiziji; računa se da je prizor spuštanja [[Neil Armstrong|Neila Armstronga]] na Mjesec pratilo 720 miliona gledatelja širom svijeta. *3. oktobar - U [[Istočni Berlin|Istočnom Berlinu]] vlasti [[DDR|Istočne Njemačke]] svečano otvaraju [[Berlinski televizijski toranj]]. *5. oktobar - Na programu [[BBC 1]] prikazana prva epizoda humorističke TV-serije ''[[Monty Python's Flying Circus|Leteći cirkus Monthyja Pythona]]'', a koja će sa vremenom postati jedna od najpopularnijih TV-emisija svih vremena. == Premijere TV-serija i redovnih emisija == *3. januar - ''[[Der Kommisar (TV serija)|Der Kommisar]]'' ([[ZDF]], 1969 - 1974) *17. septembar - ''[[Room 222]]'' *23. septembar - ''[[Marcus Welby, M.D.]]'' ([[American Broadcasting Company|ABC]] (1969 - 1976) *26. septembar - ''[[The Brady Bunch]]'' (ABC, 1969 - 1974) *29. septembar - ''[[Love, American Style]]'' (ABC, 1969 - 1974) *10. novembar - ''[[Sesame Street]]'' (PBS, 1969 - ) == TV-serije i redovne emisije prestale s emitiranjem == * 1 septembar «No, Pričekajte!» TV kanal «RTB» «crtane serije» Program == Reference == {{izvori}} {{Godine na televiziji}} [[Kategorija:1969. na televiziji| ]] lmvma2clow9254o61kvs3w0kh0ipaku 42591919 42591827 2026-05-12T10:48:04Z ~2026-28709-42 351250 S3S3DR5G 42591919 wikitext text/x-wiki {{Godina nav na televiziji|1969}} [[File:19700131050NR Berlin-Mitte Fernsehturm Alexanderplatz.jpg|thumb|Berlinski televizijski toranj nedugo nakon otvaranja.]] == Globalni televizijski događaji == *29. mart - U [[Madrid]]u održan natjecanje za [[Eurosong 1969|Pjesmu Eurovizije]] na kojoj čak četiri pjesme osvajaju podjednaki broj bodova, odnosno prisiljene su dijeliti prvo mjesto. *3. jun - Na programu američke TV-mreže prikazan ''[[Turnabout Intruder]]'', posljednja epizoda science fiction TV-serije ''[[Star Trek: The Original Series|Zvjezdane staze]]''; iako je epizoda emitirana sa dva mjeseca zakašnjenja, i iako je mreža već u februaru zbog niske razine gledanosti bila obustavila dalje snimanje, ispostavit će se da će ''Zvjezdane staze'', zahvaljujući maloj ali fanatičnoj grupi poklonika, ''[[trekkie]]ja'', tokom godina postati najpoznatija i najpopularnija TV-serija svog doba, pokrenuvši snimanje [[Star Trek (animirana serija)|animirane serije]], serije viskobodužetnih [[igrani film|igranih filmova]] i novih igranih TV-serija, postavši jedna od najvećih [[Star Trek|medijska franšiza]] u historiji američke i svjetske popularne kulture. *20. jul - [[Apollo 11]], američka misija spuštanja prvih astronauta na [[Mjesec]] direktno prenošena na televiziji; računa se da je prizor spuštanja [[Neil Armstrong|Neila Armstronga]] na Mjesec pratilo 720 miliona gledatelja širom svijeta. *3. oktobar - U [[Istočni Berlin|Istočnom Berlinu]] vlasti [[DDR|Istočne Njemačke]] svečano otvaraju [[Berlinski televizijski toranj]]. *5. oktobar - Na programu [[BBC 1]] prikazana prva epizoda humorističke TV-serije ''[[Monty Python's Flying Circus|Leteći cirkus Monthyja Pythona]]'', a koja će sa vremenom postati jedna od najpopularnijih TV-emisija svih vremena. == Premijere TV-serija i redovnih emisija == *3. januar - ''[[Der Kommisar (TV serija)|Der Kommisar]]'' ([[ZDF]], 1969 - 1974) *17. septembar - ''[[Room 222]]'' *23. septembar - ''[[Marcus Welby, M.D.]]'' ([[American Broadcasting Company|ABC]] (1969 - 1976) *26. septembar - ''[[The Brady Bunch]]'' (ABC, 1969 - 1974) *29. septembar - ''[[Love, American Style]]'' (ABC, 1969 - 1974) *10. novembar - ''[[Sesame Street]]'' (PBS, 1969 - ) == TV-serije i redovne emisije prestale s emitiranjem == * 1 septembar «No, Pričekajte!» TV kanal «RTB», «RTRS1 Yugoslavia» «crtane serije» Program (1-16) == Reference == {{izvori}} {{Godine na televiziji}} [[Kategorija:1969. na televiziji| ]] 58bvdithpvpq37q3rafn11hcfhugife 42591925 42591919 2026-05-12T11:52:39Z Edgar Allan Poe 29250 Vraćena izmjena korisnika/korisnice [[Special:Contributions/~2026-28709-42|~2026-28709-42]] ([[User talk:~2026-28709-42|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika/korisnice [[User:~2026-28471-37|~2026-28471-37]] 42591827 wikitext text/x-wiki {{Godina nav na televiziji|1969}} [[File:19700131050NR Berlin-Mitte Fernsehturm Alexanderplatz.jpg|thumb|Berlinski televizijski toranj nedugo nakon otvaranja.]] == Globalni televizijski događaji == *29. mart - U [[Madrid]]u održan natjecanje za [[Eurosong 1969|Pjesmu Eurovizije]] na kojoj čak četiri pjesme osvajaju podjednaki broj bodova, odnosno prisiljene su dijeliti prvo mjesto. *3. jun - Na programu američke TV-mreže prikazan ''[[Turnabout Intruder]]'', posljednja epizoda science fiction TV-serije ''[[Star Trek: The Original Series|Zvjezdane staze]]''; iako je epizoda emitirana sa dva mjeseca zakašnjenja, i iako je mreža već u februaru zbog niske razine gledanosti bila obustavila dalje snimanje, ispostavit će se da će ''Zvjezdane staze'', zahvaljujući maloj ali fanatičnoj grupi poklonika, ''[[trekkie]]ja'', tokom godina postati najpoznatija i najpopularnija TV-serija svog doba, pokrenuvši snimanje [[Star Trek (animirana serija)|animirane serije]], serije viskobodužetnih [[igrani film|igranih filmova]] i novih igranih TV-serija, postavši jedna od najvećih [[Star Trek|medijska franšiza]] u historiji američke i svjetske popularne kulture. *20. jul - [[Apollo 11]], američka misija spuštanja prvih astronauta na [[Mjesec]] direktno prenošena na televiziji; računa se da je prizor spuštanja [[Neil Armstrong|Neila Armstronga]] na Mjesec pratilo 720 miliona gledatelja širom svijeta. *3. oktobar - U [[Istočni Berlin|Istočnom Berlinu]] vlasti [[DDR|Istočne Njemačke]] svečano otvaraju [[Berlinski televizijski toranj]]. *5. oktobar - Na programu [[BBC 1]] prikazana prva epizoda humorističke TV-serije ''[[Monty Python's Flying Circus|Leteći cirkus Monthyja Pythona]]'', a koja će sa vremenom postati jedna od najpopularnijih TV-emisija svih vremena. == Premijere TV-serija i redovnih emisija == *3. januar - ''[[Der Kommisar (TV serija)|Der Kommisar]]'' ([[ZDF]], 1969 - 1974) *17. septembar - ''[[Room 222]]'' *23. septembar - ''[[Marcus Welby, M.D.]]'' ([[American Broadcasting Company|ABC]] (1969 - 1976) *26. septembar - ''[[The Brady Bunch]]'' (ABC, 1969 - 1974) *29. septembar - ''[[Love, American Style]]'' (ABC, 1969 - 1974) *10. novembar - ''[[Sesame Street]]'' (PBS, 1969 - ) == TV-serije i redovne emisije prestale s emitiranjem == * 1 septembar «No, Pričekajte!» TV kanal «RTB» «crtane serije» Program == Reference == {{izvori}} {{Godine na televiziji}} [[Kategorija:1969. na televiziji| ]] lmvma2clow9254o61kvs3w0kh0ipaku 0 4571124 42591812 42264578 2026-05-11T16:04:06Z CommonsDelinker 806 Zamjenjujem datoteku Public_Seal_of_Niue.svg datotekom [[:File:Public_Seal_of_Niue_(1974–2021).svg|Public_Seal_of_Niue_(1974–2021).svg]] (izvršilac: [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]; razlog: File:Public_Seal_of_Niue.svg merged with File:Public S 42591812 wikitext text/x-wiki '''Kraljevstvo Novi Zeland''' ([[engleski]]: ''Realm of New Zealand'') je naziv za cjelokupno područje na kojem [[Novozelandska monarhija|monarh Novog Zelanda]] vlada kao državni poglavar. Termin se ne odnosi na [[Novi Zeland]], koji je suverena država, već na širi teritorijalni entitet koji uključuje državu Novi Zeland, ali i njezine zavisne teritorije i slobodno povezane države. To se područje naziva "[[kraljevina|kraljevstvo]]" jer se na njegovom čelu nalazi monarh. Kraljevstvo se sastoji od [[Novi Zeland|Novog Zelanda]] (uključujući i [[Rossov teritorij]] na [[Antarktik]]u), [[Cookovi Otoci|Cookovih Otoka]], [[Niue]]a i [[Tokelau]]a, a službeni predstavnik monarha na tom području je [[Generalni guverner Novog Zelanda|generalni guverner]], mada svaka zasebna teritorijalna cjelina ima i svog predstavnika. {{Wide image|NZ Realm of New Zealand.png|800px|{{center|Mapa koja prikezuje cjelokupno Kraljevstvo Novi Zeland}}}} ==Sastav Kraljevstva== Kao što je ranije rečeno, Kraljevstvo se sastoji od četiri države i [[antarktik|antarktičkog]] teritorija na kojeg [[Novi Zeland]] polaže pravo, a koji se smatra sastavnim dijelom te države. Ovdje donosimo sumarni pregled: {| class="wikitable" width="100%" ! colspan=3 | Teritorij ! rowspan=2 | Predstavnik vladara ! rowspan=2 | Predsjednik vlade ! rowspan=2 | Legislatura ! rowspan=2 | Središte ! rowspan=2 | Stanovništvo ! rowspan=2 | Status |- !Zastava !Grb !Teritorij |- | style=white-space:nowrap | {{center|{{flagicon|NZL|size=50px}}}} | [[File:Coat of arms of New Zealand.svg|center|35px]] | [[Novi Zeland]] | [[Generalni guverner Novog Zelanda|Generalni guverner]] | [[Premijer Novog Zelanda|Premijer]] | [[Parlament Novog Zelanda|Parlament]]<br>{{small|([[Predstavnički dom (Novi Zeland)|Predstavnički dom]])}} | [[Wellington]] | align=right | 4,242,048 | [[suverena država]] |- | style=white-space:nowrap | {{center|{{flagicon|Cookovi Otoci|size=50px}}}} | [[File:Coat of arms of the Cook Islands.svg|35px|center]] | [[Cookovi Otoci]] | [[Kraljičin predstavnik]] | [[Premijer Cookovih Otoka|Premijer]] | [[Parlament Cookovih Otoka|Parlament]] | [[Avarua]] | align=right | 21,388 | [[povezana država]] |- | style=white-space:nowrap | {{center|{{flagicon|Niue|size=50px}}}} | [[File:Public Seal of Niue (1974–2021).svg|center|35px]] | [[Niue]] | Predstavnik Kraljice | [[Premijer Niuea|Premijer]] | [[Zakonodavna skupština Niuea|Zakonodavna skupština]] | [[Alofi]] | align=right | 1,145 | [[povezana država]] |- | style=white-space:nowrap | {{center|{{flagicon image|Flag of Tokelau.svg|size=50px}}}} | [[File:Badge of Tokelau.svg|35px|center]] | [[Tokelau]] | [[Upravitelj Tokelaua|Upravitelj]] | [[Ulu-o-Tokelau]] | [[Parlament Tokelaua|Fono]] | [[Fakaofo]] | align=right | 1,405 | [[zavisni teritorij]] |- | style=white-space:nowrap |{{center| {{flagicon image|Flag of the Ross Dependency (unofficial).svg|size=50px}}}} | [[File:Coat of arms of New Zealand.svg|center|35px]] | [[Rossov teritorij]] | Guverner | Izvršni predsjednik | ''Nema'' | ''Nema'' | align=right | [[Baza Scott]]: 10–80<br /> [[McMurdo Station|Postaja McMurdo]]: 200–1000<br>{{small|(sezonski)}} | [[zavisni teritorij]]<br>{{small|(vidi [[Ugovor o Antarktiku]])}} |} == Vanjske veze == * [http://www.dpmc.govt.nz/cabinet/manual/letters_patent_constituting.html Letters Patent constituting the office of Governor-General of New Zealand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031003003834/http://www.dpmc.govt.nz/cabinet/manual/letters_patent_constituting.html |date=2003-10-03 }} &mdash; gives explanation for "Realm of New Zealand" *[http://www.mfat.govt.nz/Countries/Pacific/Cook-Islands.php "Cook Islands"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103015330/http://www.mfat.govt.nz/Countries/Pacific/Cook-Islands.php |date=2012-11-03 }} (NZ Ministry of Foreign Affairs) *[http://www.mfat.govt.nz/Countries/Pacific/Niue.php "Niue"]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721040820/http://www.mfat.govt.nz/Countries/Pacific/Niue.php |date=2011-07-21 }} (NZ Ministry of Foreign Affairs) * [http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/Pacific/Tokelau/index.php "New Zealand and the Tokelau Islands"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100605160040/http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/Pacific/Tokelau/index.php |date=2010-06-05 }} (NZ Ministry of Foreign Affairs) * [http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/1-Global-Issues/Antarctica/1-New-Zealand-Relationship-with-Antarctica/rossdependency.php "Ross Dependency"]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110807072606/http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/Antarctica/index.php |date=2011-08-07 }} (NZ Ministry of Foreign Affairs) {{Komonveltska kraljevstva}} [[Kategorija:Politika Novog Zelanda]] [[Kategorija:Cookovi Otoci]] [[Kategorija:Niue]] [[Kategorija:Tokelau]] bex3zfe9dcs5z3ouzlhiqx7dqbjo3o9 0 4622027 42591846 42463446 2026-05-11T17:47:10Z Edgar Allan Poe 29250 kopirano iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591846 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|300px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|FIFA Svjetskog prvenstva 2018.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|HRV|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[15. srpnja]] [[2018.]] | stadion = [[Stadion Lužnjiki]] | grad = [[Moskva]], [[Rusija]] | igrač_utakmice1a = [[Antoine Griezmann]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] | gledalaca = 78,011 | vrijeme = poluoblačno, 27 °C | prethodna = [[Njemačka – Argentina (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2014.)|2014.]] | sljedeća = [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 2022.|2022.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|Svjetskog prvenstva 2018.]]''' odigrano je [[15. srpnja]] [[2018.]] godine na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]], između reprezentacija [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]] i [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatske]]. Reprezentacija Francuske pobijedila je rezultatom 4:2, postavši tako po drugi put [[FIFA Svjetsko prvenstvo|svjetski prvak]], dok je Hrvatska osvajanjem srebra ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji. Prije ovog finala, [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je dva puta igrala finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva]] — prvi put [[1998.]] godine, kada su postali [[Brazil – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998.)|prvaci]], a drugi put [[2006.]] godine, kada ih je nakon jedanaesteraca [[Italija – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2006.)|svladala]] [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]]. Hrvatskoj je, s druge strane, ovo bilo prvo finale, a izborili su ga 20 godina nakon osvajanja brončane medalje na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskom prvenstvu 1998.]] godine. Na putu do finala, Francuska je izbacila dva ranija svjetska prvaka — [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinu]] u osmini finala te [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] u četvrtfinalu — dok je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] u polufinalu izbacila [[Engleska nogometna reprezentacija|Englesku]], svjetske prvake iz [[1966.]] godine. Finale je po nekoliko parametara ušlo u historiju. Francuska je u prvom poluvremenu došla do vodstva 2:1 nakon autogola [[Mario Mandžukić|Marija Mandžukića]], koji je postao prvi igrač u historiji koji je postigao autogol u finalu Svjetskog prvenstva, te jedanaesterca dosuđenog nakon pregledala VAR-a (videotehnologije), što je bio prvi takav slučaj u historiji natjecanja. Uz to, bio je ovo prvi put nakon finala [[1966.]] godine da je u finalnoj utakmici postignuto šest golova, s tim da je taj rezultat ostvaren nakon produžetaka; ukoliko se gleda samo regularno vrijeme, raniji slučaj s najviše postignutih golova, čak sedam, bio je u finalu prvenstva [[1958.]] godine. Francuska je također postala druga zemlja u historiji turnira s 32 reprezentacija koja je sve svoje utakmice u eliminacijskoj fazi ostvarila u regularom vremenu, bez produžetaka i jedanaesteraca. Kao svjetski prvak, Francuska se kvalificirala na [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine. ==Pozadina== Nakon što su [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] i [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] eliminirani u četvrtfinalu, osiguran je četvrti uzastopni naslov za jednu europsku reprezentaciju, s obzirom da su sva četiri polufinalista dolazila iz [[UEFA]]-e.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|title=Europe assured of extending World Cup winning streak to 4|last=Dunbar|first=Graham|date=6 July 2018|work=[[The Washington Post]]|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711065817/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|deadurl=yes}}</ref> Finalna utakmica bila je također deveto europsko finale, nakon najrecentnijih primjera [[2006.]] i [[2010.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/magic-moments-in-all-european-finals|title=Magic moments in all-European Finals|date=12 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesw/worldcup.html|title=World Cup 1930–2018|last=Stokkermans|first=Karel|date=5 July 2018|website=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=10 July 2018}}</ref> Ova utakmica bila je treće finale za [[Francuska nogometna reprezentacija|Francusku]], koja je [[1998.]] godine postala svjetski prvak pobijedivši [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] 3:0, a [[2006.]] izgubila od [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] pri izvođenju jedanaesteraca, nakon što je utakmica završila rezultatom 1:1.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|title=Vive la France: Les Bleus advance to World Cup final|last=Douglas|first=Steve|date=10 July 2018|work=The Washington Post|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711061343/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/worldcup/2018/05/24/every-fifa-world-cup-winner-germany-brazil-italy/540978002/|title=Every FIFA World Cup champion: Brazil, Germany, Italy historically dominate tournament|last=Reineking|first=Jim|date=25 May 2018|work=USA Today|accessdate=10 July 2018}}</ref> Samo su reprezentacije [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] (osam) i Italije (šest) igrale u više finala.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44692297|title=France 1 Belgium 0|last1=Hafez|first1=Shamoon|date=10 July 2018|accessdate=10 July 2018|publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> [[Didier Deschamps]], reprezentativni kapetan iz [[1998.]] godine, postao je četvrta osoba u historiji turnira koja je došla do finala i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], [[Rudija Völlera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps2">{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer|title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer?|last=Sen|first=Debayan|date=10 July 2018|access-date=12 July 2018|publisher=ESPN Internet Ventures|website=ESPN.com}}</ref> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatsku]] je ova utakmica bila prvo finale iz pet nastupa. Postali su tako deseta europska, odnosno trinaesta reprezentacija ukupno koja je igrala finale te prvi debitant u finalu od [[Španjolska nogometna reprezentacija|Španjolske]] [[2010.]] godine.<ref>{{cite web|url=https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf|title=Stats of the day – 12 July 2018|date=12 July 2018|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|page=1|format=PDF|access-date=12 July 2018|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712094037/https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-cro-eng/mandzukic-sends-croatia-to-first-world-cup-final-idUSKBN1K12QC|title=Mandzukic sends irrepressible Croatia into first World Cup final|last=Phillips|first=Mitch|date=11 July 2018|access-date=12 July 2018|agency=Reuters}}</ref> S populacijom od nešto više od 4,000,000 ljudi, Hrvatska je druga najmanja zemlja koje je igrala finale Svjetskog prvenstva, iza Urugvaja, koji je bio prvak [[1930.]] i [[1950.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44809493|title=World Cup final 2018: France v Croatia – your guide to Sunday's match|date=14 July 2018|accessdate=15 July 2018|publisher=BBC}}</ref> Dotadašnji najbolji rezultat hrvatske reprezentacija bila je brončana medalja s debitantskog nastupa u [[Francuska|Francuskoj]] [[1998.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/preview-france-v-croatia|title=Preview: France v Croatia|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Ovo je bio šesti susret između reprezentacija Francuske i Hrvatske; s tri pobjede i dva remija, Francuska je dotad bila bez poraza protiv Hrvatske.<ref>{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2018/france-croatia-all-time-head-head-results-history-world-cup|title=France vs. Croatia History: All-Time Head-to-Head Results|last=West|first=Jenna|date=11 July 2018|work=Sports Illustrated|accessdate=11 July 2018}}</ref> Njihov prvi susret bio je u polufinalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]], kada su domaćini slavili 2:1 zahvaljujući golovima [[Lilian Thuram|Liliana Thurama]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/last-time-france-croatia-met-world-stage|title=The last time France and Croatia met on the world stage|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Jedini drugi natjecateljski susret dotad bio je onaj iz grupne faze [[UEFA Euro 2004.|Eura 2004.]] godine, koji je završio 2:2. ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- style="vertical-align:top;background:#99CCFF" !colspan="2" |{{flagicon|FRA|1974}} Francuska !Faza !colspan="2" |{{flagicon|HRV}} Hrvatska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |'''7'''||3||2||1||0||3||1||+2 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|DAN}} |'''5'''||3||1||2||0||2||1||+1 |- |align=left|{{NogRep|PER}} |'''3'''||3||1||0||2||2||2||0 |- |align=left|{{NogRep|AUS}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{NogRep|HRV}}''' |'''9'''||3||3||0||0||7||1||+5 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|ARG}} |'''4'''||3||1||1||1||3||5||-2 |- |align=left|{{NogRep|NGA}} |'''3'''||3||1||0||2||3||4||-1 |- |align=left|{{NogRep|ISL}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |- style="vertical-align:top;background:#C1E0FF" |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |style="text-align:left"|{{NogRep|ARG}} |4:3 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |style="text-align:left"|{{NogRep|DAN}} |1:1 (3:2, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|URU}} |2:0 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |style="text-align:left"|{{NogRep|RUS}} |2:2 (4:3, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|BEL}} |1:0 |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |style="text-align:left"|{{NogRep|ENG}} |2:1 (pr.) |} ==Pregled utakmice== [[File:Final of the Soccer World Cup Russia between the national teams of France and Croatia.jpg|thumb|300px|Reprezentacije Francuske i Hrvatske prije početka finalne utakmice u [[Moskva|Moskvi]].]] Utakmica je započela u 18:00 po lokalnom vremenu (17:00 [[CET]]) na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]]. Glavni sudac utakmice bio je Argentinac [[Néstor Pitana]], koji je tako postao drugi sudac u historiji, nakon sunarodnjaka [[Horacio Elizondo|Horacija Elizonda]] [[2006.]] godine, koji je sudio i utakmicu otvaranja i finale na Svjetskom prvenstvu. Na stadionu je bilo 78,011, a utakmicu su gledali i predsjednik [[FIFA]]-e, [[Gianni Infantino]], ruski predsjednik [[Vladimir Putin]] te čelnici dvaju finalista, [[Emmanuel Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović]].<ref name="WaPo2">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2018/07/15/france-vs-croatia-2018-world-cup-final/ |title=France blazes past Croatia to win World Cup title for the second time |last1=Goff |first1=Steven |date=15 July 2018 |work=The Washington Post |access-date=15 July 2018 |last2=Fortier |first2=Sam |last3=Wilson |first3=Scott}}</ref> Početne postave bile su identične onima iz polufinala.<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-final-2018-france-vs-croatia-team-news-line-ups-starting-xi-mbappe-pogba-video-watch-a8448266.html |title=World Cup final: France and Croatia name unchanged line-ups as Kylian Mbappe starts |last=Austin |first=Jack |date=15 July 2018 |work=The Independent |access-date=15 July 2018}}</ref> Iako je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] imala posjed lopte i bolju igru na startu utakmice,<ref name="Guardian-Live2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jul/15/world-cup-2018-final-france-v-croatia-live |title=World Cup 2018 final: France v Croatia – live! |last=Glendenning |first=Barry |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref><ref name="ESPN-Summary2">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3566255/mbappe-powers-france-to-world-cup-glory-croatia-reeling-after-var-controversy |title=Mbappe powers France to World Cup glory, Croatia reeling after VAR controversy |last=Ogden |first=Mark |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=ESPN}}</ref> [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je povela. Nakon što je Pitana dosudio prekršaj na [[Antoine Griezmann|Griezmannu]], Francuz je izveo slobodni udarac; njegov centaršut je u kaznenom prostoru dočekao [[Mario Mandžukić]], koji je dovoljno dirao loptu da uhvati [[Danijel Subašić|Subašića]] na krivoj nozi i tako, autogolom, donese Francuskoj vodstvo;<ref name="Guardian-Summary2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2018/jul/15/france-croatia-world-cup-final-match-report |title=France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia |last=Taylor |first=Daniel |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> bio je to prvi autogol u finalima Svjetskih prvenstava te rekordni, dvanaesti na cijelom turniru.<ref name="Telegraph-Live2">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/france-vs-croatia-world-cup-final-2018-live-score-latest-updates/ |title=World Cup final 2018, France vs Croatia: live score and latest updates |last=Bull |first=JJ |date=15 July 2018 |work=The Daily Telegraph |access-date=15 July 2018}}</ref> Samo deset minuta kasnije, također nakon prekida, [[Ivan Perišić]] je volejom probio francusku obranu i [[Hugo Lloris|Llorisa]] te izjednačio rezultat na 1:1.<ref name="Guardian-Summary2" /> U 34. minuti, nakon kornera, Francuski igrači tražili su jedanaesterac na osnovu činjenice da je Perišić igrao rukom u kaznenom prostoru. Nakon konzultacije s video sucima, Pitana je pogledao VAR snimku i dosudio jedanaesterac za Francusku; bio je to prvi put u historiji da je VAR upotrebljen u finalu Svjetskog prvenstva. U 38. minuti, Griezmann je sigurno izveo jedanaesterac i tako donio Francuskoj vodstvo.<ref name="Reuters-Summary2">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-final/france-lift-second-world-cup-after-winning-classic-final-4-2-idUSKBN1K50RG |title=France lift second World Cup after winning classic final 4–2 |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=Reuters}}</ref> Rezultat na poluvremenu bio je 2:1 za Francusku. Početkom drugog poluvremena, hrvatski kontranapad je prekinut nakon upada nekoliko osoba na teren; ruski protestni bend, [[Pussy Riot]], kasnije je preuzeo odgovornost za incident.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/worldcup/pussy-riot-claim-responsibility-for-world-cup-final-pitch-invasion-a3887696.html |title=Pussy Riot claim responsibility for World Cup Final pitch invasion |date=15 July 2018 |work=[[London Evening Standard|Evening Standard]] |access-date=16 July 2018}}</ref> Iako je Hrvatska pokušavala izjednačiti i imala nekoliko dobrih šansi, u 59. minuti Francuska je povela 3:1 nakon udarca [[Paul Pogba|Paula Pogbe]]. Šest minuta kasnije, [[Kylian Mbappé]] je povećao vodstvo na 4:1 nakon izvrsnog šuta izvan kaznenog prostora; Mbappé je tako postao drugi tinejdžer, nakon [[Pelé]]a [[1958.]] godine, koji je postigao gol u finalu Svjetskog prvenstva.<ref name="ESPN-Summary2" /> Hrvatska je svoj drugi gol postigla u 69. minuti, nakon što je Mandžukić gurnuo loptu u praznu mrežu poslije Llorisovog neuspješnog pokušaja driblinga. Francuzi su do kraja mirno priveli utakmicu kraju, unatoč hrvatskim pokušajima da se vrate u utakmicu; Francuska je do kraja imala još dvije izgledne prilike, ali je konačni rezultat ostao 4:2.<ref name="Guardian-Live2" /><ref name="Reuters-Summary2" /> Francuska je tako po drugi put postala svjetski prvak, a Hrvatska je ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji turnira. ==Detalji== <section begin=final />{{Football box |date=[[15. srpnja]] [[2018.]] |time=18:00 [[Moskovsko vrijeme|MSK]] ([[UTC+03:00|UTC+3]]) |team1=[[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] {{flagicon|FRA|1974}} |score=4:2 |report=[https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c Izvještaj] |team2={{NogRep|HRV}} |goals1= *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|18|ag.}} *[[Antoine Griezmann|Griezmann]] {{gol|38|pen.}} *[[Paul Pogba|Pogba]] {{goal|59}} *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|65}} |goals2= *[[Ivan Perišić|Perišić]] {{goal|28}} *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion Lužnjiki]], [[Moskva]] |attendance=78,011<ref name="match report">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c |title=Match report – Final – France v Croatia |publisher=FIFA |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715211046/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c }}</ref> |referee={{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] }}<section end=final /> <section begin=Lineups /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _frank18h |pattern_b = _fra18ho |pattern_ra = _frank18h |pattern_sh = _fra18a |pattern_so = _fra18h2 |leftarm = 112855 |body = 112855 |rightarm = 112855 |shorts = 112855 |socks = 112855 |title = Francuska<ref name="FRA-CRO line-ups">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg |title=Tactical Line-up – Final – France v Croatia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716012612/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg }}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cro18H |pattern_b = _cro18ho |pattern_ra = _cro18H |pattern_sh = _cro18h |pattern_so = _pol18h |leftarm = F40000 |body = FFFFFF |rightarm = F40000 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska<ref name="FRA-CRO line-ups" /> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hugo Lloris]] (c) |- |RB ||'''2''' ||[[Benjamin Pavard]] |- |CB ||'''4''' ||[[Raphaël Varane]] |- |CB ||'''5''' ||[[Samuel Umtiti]] |- |LB ||'''21'''||[[Lucas Hernández]] || {{yel|41}} |- |CM ||'''6''' ||[[Paul Pogba]] |- |CM ||'''13'''||[[N'Golo Kanté]] || {{yel|27}} || {{suboff|55}} |- |RW ||'''10'''||[[Kylian Mbappé]] |- |AM ||'''7''' ||[[Antoine Griezmann]] |- |LW ||'''14'''||[[Blaise Matuidi]] || || {{suboff|73}} |- |CF ||'''9''' ||[[Olivier Giroud]] || || {{suboff|81}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Steven Nzonzi]] || || {{subon|55}} |- |MF ||'''12'''||[[Corentin Tolisso]] || || {{subon|73}} |- |FW ||'''18'''||[[Nabil Fekir]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|FRA|1974}} [[Didier Deschamps]] |} |valign="top"|[[File:FRA-CRO 2018-07-15.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%;margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Danijel Subašić]] |- |RB ||'''2''' ||[[Šime Vrsaljko]] || {{yel|90+2}} |- |CB ||'''6''' ||[[Dejan Lovren]] |- |CB ||'''21'''||[[Domagoj Vida]] |- |LB ||'''3''' ||[[Ivan Strinić]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''7''' ||[[Ivan Rakitić]] |- |CM ||'''11'''||[[Marcelo Brozović]] |- |RW ||'''18'''||[[Ante Rebić]] || || {{suboff|71}} |- |AM ||'''10'''||[[Luka Modrić]] (c) |- |LW ||'''4''' ||[[Ivan Perišić]] |- |CF ||'''17'''||[[Mario Mandžukić]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Andrej Kramarić]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''20'''||[[Marko Pjaca]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|HRV}} [[Zlatko Dalić]] |} |} {| style="width:100%;font-size:90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Antoine Griezmann]]<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |title=France v Croatia – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715175006/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |dead-url=yes }}</ref> '''Pomoćni suci:'''<ref name="FRA-CRO line-ups" /> <br />{{flagicon|ARG}} Hernán Maidana <br />{{flagicon|ARG}} Juan Pablo Belatti <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} [[Björn Kuipers]] <br />'''Rezervni pomoćni sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} Erwin Zeinstra <br />'''Video sudac:''' <br />{{flagicon|ITA}} [[Massimiliano Irrati]] <br />'''Pomoćni video suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} [[Mauro Vigliano]] <br />{{flagicon|ČIL}} Carlos Astroza <br />{{flagicon|NIZ}} [[Danny Makkelie]] <includeonly>|}</includeonly><section end=Lineups /> |style="width:60%;vertical-align:top"| '''Pravila'''<ref name="regulations">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-regulations-2843519.pdf?cloudid=ejmfg94ac7hypl9zmsys |title=Regulations – 2018 FIFA World Cup Russia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |access-date=16 November 2017 |archive-date=2017-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712134322/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/84/35/19/regulationsfwc2018en_neutral.pdf }}</ref> *90 minuta *30 minuta produžetaka po potrebi *Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija *Maksimalno 12 prijavljenih zemjena *Maksimalno 3 zamjene, uz jednu dodatnu u slučaju produžetaka |} ==Posljedice== {{Multiple image | image1 = World Cup Paris (41622892150).jpg | width1 = 225 | image2 = World Cup Paris (43431592331).jpg | width2 = 100 | footer = Slavlje navijača u Parizu (lijevo) i pred [[Arc de Triomphe u Parizu|Slavokukom pobjede]] (desno) nakon utakmice. }} Pobjedom nad Hrvatskom, Francuska je postala šesta zemlja koja je osvojila Svjetsko prvenstvo više od jednog puta te se kvalificirala za [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine.<ref>{{cite news |last=Prince-Wright |first=Joe |date=15 July 2018 |title=France win World Cup after classic final |url=https://soccer.nbcsports.com/2018/07/15/france-win-world-cup-after-classic-final/ |publisher=[[NBC Sports]] |access-date=15 July 2018}}</ref> [[Didier Deschamps]] je postao treća osoba koja je osvojila prvenstvo i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer |title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer? |last=Sen |first=Debayan |date=10 July 2018 |access-date=12 July 2018 |publisher=ESPN Internet Ventures |website=ESPN.com}}</ref> Finale [[2018.]] godine imalo je najviše golova od [[1966.]], odnosno najviše golova u regularnom vremenu od [[1958.]] godine.<ref name="WaPo2"/><ref name="Reuters-Summary2"/> Trofej i medalje za svjetske prvake i doprvake dodijelili su [[Vladimir Putin|Putin]], [[Emmanuel Macron|Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović|Grabar-Kitarović]] usred velikog pljuska.<ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Soaked but smiling, Croatian president wins admirers at World Cup final |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia-president/soaked-but-smiling-croatian-president-wins-admirers-at-world-cup-final-idUSKBN1K611O |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski kapetan [[Luka Modrić]] nagrađen je [[Zlatna lopta|Zlatnom loptom]] za najboljeg igrača turnira, te je uvršten u idealnu momčad.<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/157-awards-piece-2986294 |title=Golden consolation for magical Modric |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=16 July 2018}}</ref> [[Antoine Griezmann]], najbolji igrač finalne utakmice,<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/formidable-france-secure-second-title |title=Formidable France secure second title |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018}}</ref> dobio je Brončanu loptu i Srebrnu kopačku, zahvaljujući četiri gola i dvije asistencije. [[Kylian Mbappé]] je dobio nagradu za najboljeg mladog igrača turnira.<ref>{{cite news |date=15 July 2018 |title=Luka Modric wins World Cup Golden Ball; Mbappe and Courtois also honoured |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3566761/luka-modric-wins-world-cup-golden-ball-as-mbappe-and-courtois-also-honoured |publisher=ESPN |access-date=15 July 2018}}</ref> Velike skupine ljudi, oko 90,000 pred [[Eiffelov toranj|Eiffelovim tornjem]] i oko 1,000,000 na [[Champs-Élysées|Elizejskim poljanama]], proslavile su pobjedu Francuske u [[Pariz]]u.<ref>{{cite news |last=Felix |first=Bate |date=15 July 2018 |title=Paris fanzone fills with 90,000 willing 'Les Bleus' to World Cup victory |url=https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 |publisher=Reuters |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715171722/https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 }}</ref><ref>{{cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=15 July 2018 |title=Paris celebrates World Cup win as one million fans fill Champs-Élysées |url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/15/paris-celebrates-world-cup-win-as-one-million-fans-fill-champs-elysee |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> Proslave su obilježene kontroverzom zbog divljanja huligana, zbog čega je morala intervenirati i policija, i zbog najmanje dva smrtna slučaja izvan [[Pariz]]a.<ref>{{cite news |last1=Samuel |first1=Henry |last2=Chandler-Wilde |first2=Helen |date=16 July 2018 |title=Two dead amid World Cup final victory celebrations in France |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/view-paris-france-comes-together-celebrate-world-cup-team-symbolising/ |work=The Telegraph |registration=yes |access-date=16 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Paris police arrest 102 people after World Cup celebrations turn violent |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3567435/paris-police-arrest-102-fans-after-world-cup-celebrations-turn-violent |publisher=ESPN |access-date=16 July 2018}}</ref> Doček reprezentacije organiziran je u vidu parade u otvorenom autobusu niz Elizejske poljane, gdje je reprezenaciju dočekalo stotine tisuća Francuza.<ref>{{cite news|last=Chrisafis|first=Angelique|date=16 July 2018|title=French team celebrate World Cup win with Paris victory parade|url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/16/france-to-celebrate-world-cup-win-with-paris-victory-parade|work=The Guardian|access-date=22 July 2018}}</ref> Hrvatsku reprezentaciju je [[16. srpnja]] u [[Zagreb]]u dočekalo više od 550,000 ljudi, što je bilo najveće okupljanje u historiji Hrvatske; igrači su od aerodroma do [[Trg bana Jelačića|Trga bana Jelačića]] vozili šest sati.<ref>{{cite news |last=Ilic |first=Igor |date=16 July 2018 |title=Croatia takes to streets to toast soccer team's historic run |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia/croatia-takes-to-streets-to-toast-soccer-teams-historic-run-idUSKBN1K62FH |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski doček obilježen je kontroverzom zbog vanprotokolarnog ubacivanja profašističkog pjevača [[Marko Perković Thompson|Marka Perkovića]] u autobus s igračima i njegovog naknadnog, isforsiranog nastupa na trgu suprotno protokolu organizatora; brojni novinari<ref>{{cite news|last=Duhaček|first=Goran|date=18 July 2018|title=Vi ste uzori. Nemate pravo na Thompsona|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-ste-uzori-nemate-pravo-na-thompsona/2011840.aspx|work=Index.hr|access-date=22 July 2018}}</ref> i javne ličnosti<ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/hrvatskim-glumicama-smetao-thompson-na-doceku-vatrenih-mi-volimo-usrat-pred-kraj/2011792.aspx|title=Hrvatskim glumicama smetao Thompson na dočeku Vatrenih: "Mi volimo usrat pred kraj"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/beljak-o-thompsonu-u-autobusu-mora-mi-smece-fasisticko-dan-pokvarit/2011651.aspx|title=Beljak o Thompsonu u autobusu: "Mora mi smeće fašističko dan pokvarit"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/sergej-trifunovic-ne-jebe-mene-uspjeh-hrvatske-repke-thompson-u-busu-to-me-jebe/2011895.aspx|title=Sergej Trifunović: "Ne jebe mene uspjeh hrvatske repke. Thompson u busu. To me jebe"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-koji-prijetite-zenama-niste-ni-hrvati-ni-desnicari-nego-frustrirani-bolesnici/2012673.aspx|title=Vi koji prijetite ženama niste ni Hrvati ni desničari nego frustrirani bolesnici|work=Index.hr}}</ref> kritički su se osvrnuli na taj trenutak, kazavši kako je uništio cijelu proslavu, a podjednake komentare imali su i neki strani mediji te organizacije.<ref>{{cite news|last=Hopkins|first=Valerie|date=21 July 2018|title=Croatia scores own goal after World Cup success|url=https://www.ft.com/content/73b55b52-8b6d-11e8-bf9e-8771d5404543|work=Financial Times|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite news|last=Martens|first=Michael|date=21 July 2018|title=Feiern mit dem Barden des Hasses|url=http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/kroatien-feiern-mit-dem-barden-des-hasses-15700926.html|work=Frankfurter Allgemeine Zeitung|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/konzervativni-njemacki-list-o-thompsonu-desnoradikalni-ljigavac-i-glorifikator-fasizma/2012748.aspx|title=Konzervativni njemački list o Thompsonu: ''Desnoradikalni ljigavac i glorifikator fašizma''|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/centar-simon-wiesenthal-thompson-nigdje-ne-bi-trebao-biti-pocasni-gost/2012153.aspx|title=Centar Simon Wiesenthal: "Thompson nigdje ne bi trebao biti počasni gost"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/njemacki-mediji-fasisticki-roker-thompson-na-proslavi-u-zagrebu/2011821.aspx|title=Njemački mediji: "Fašistički roker” Thompson na proslavi u Zagrebu|work=Index.hr}}</ref> ==Reference== {{reflist|2}} ==Vanjske veze== {{Commons category|2018 FIFA World Cup Match 64, France v Croatia|2018 FIFA World Cup Final}} * [https://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222130126/http://www.fifa.com/worldcup/index.html |date=2017-12-22 }} * [https://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html Official documents and match documents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180425225549/http://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html |date=2018-04-25 }} {{FIFA Svjetsko prvenstvo}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:2018.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Sport u Moskvi]] toqdso4ejtbzu1z2q2l762win6dh4ye 42591852 42591846 2026-05-11T17:49:27Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591852 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|300px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|FIFA Svjetskog prvenstva 2018.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|HRV|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[15. srpnja]] [[2018.]] | stadion = [[Stadion Lužnjiki]] | grad = [[Moskva]], [[Rusija]] | igrač_utakmice1a = [[Antoine Griezmann]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] | gledalaca = 78,011 | vrijeme = poluoblačno, 27 °C | prethodna = [[Njemačka – Argentina (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2014.)|2014.]] | sljedeća = [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 2022.|2022.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|Svjetskog prvenstva 2018.]]''' odigrano je [[15. srpnja]] [[2018.]] godine na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]], između reprezentacija [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]] i [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatske]]. Reprezentacija Francuske pobijedila je rezultatom 4:2, postavši tako po drugi put [[FIFA Svjetsko prvenstvo|svjetski prvak]], dok je Hrvatska osvajanjem srebra ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji. Prije ovog finala, [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je dva puta igrala finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva]] — prvi put [[1998.]] godine, kada su postali [[Brazil – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998.)|prvaci]], a drugi put [[2006.]] godine, kada ih je nakon jedanaesteraca [[Italija – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2006.)|svladala]] [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]]. Hrvatskoj je, s druge strane, ovo bilo prvo finale, a izborili su ga 20 godina nakon osvajanja brončane medalje na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskom prvenstvu 1998.]] godine. Na putu do finala, Francuska je izbacila dva ranija svjetska prvaka — [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinu]] u osmini finala te [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] u četvrtfinalu — dok je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] u polufinalu izbacila [[Engleska nogometna reprezentacija|Englesku]], svjetske prvake iz [[1966.]] godine. Finale je po nekoliko parametara ušlo u historiju. Francuska je u prvom poluvremenu došla do vodstva 2:1 nakon autogola [[Mario Mandžukić|Marija Mandžukića]], koji je postao prvi igrač u historiji koji je postigao autogol u finalu Svjetskog prvenstva, te jedanaesterca dosuđenog nakon pregledala VAR-a (videotehnologije), što je bio prvi takav slučaj u historiji natjecanja. Uz to, bio je ovo prvi put nakon finala [[1966.]] godine da je u finalnoj utakmici postignuto šest golova, s tim da je taj rezultat ostvaren nakon produžetaka; ukoliko se gleda samo regularno vrijeme, raniji slučaj s najviše postignutih golova, čak sedam, bio je u finalu prvenstva [[1958.]] godine. Francuska je također postala druga zemlja u historiji turnira s 32 reprezentacija koja je sve svoje utakmice u eliminacijskoj fazi ostvarila u regularom vremenu, bez produžetaka i jedanaesteraca. Kao svjetski prvak, Francuska se kvalificirala na [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine. ==Pozadina== Nakon što su [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] i [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] eliminirani u četvrtfinalu, osiguran je četvrti uzastopni naslov za jednu europsku reprezentaciju, s obzirom da su sva četiri polufinalista dolazila iz [[UEFA]]-e.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|title=Europe assured of extending World Cup winning streak to 4|last=Dunbar|first=Graham|date=6 July 2018|work=[[The Washington Post]]|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711065817/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|deadurl=yes}}</ref> Finalna utakmica bila je također deveto europsko finale, nakon najrecentnijih primjera [[2006.]] i [[2010.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/magic-moments-in-all-european-finals|title=Magic moments in all-European Finals|date=12 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesw/worldcup.html|title=World Cup 1930–2018|last=Stokkermans|first=Karel|date=5 July 2018|website=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=10 July 2018}}</ref> Ova utakmica bila je treće finale za [[Francuska nogometna reprezentacija|Francusku]], koja je [[1998.]] godine postala svjetski prvak pobijedivši [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] 3:0, a [[2006.]] izgubila od [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] pri izvođenju jedanaesteraca, nakon što je utakmica završila rezultatom 1:1.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|title=Vive la France: Les Bleus advance to World Cup final|last=Douglas|first=Steve|date=10 July 2018|work=The Washington Post|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711061343/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/worldcup/2018/05/24/every-fifa-world-cup-winner-germany-brazil-italy/540978002/|title=Every FIFA World Cup champion: Brazil, Germany, Italy historically dominate tournament|last=Reineking|first=Jim|date=25 May 2018|work=USA Today|accessdate=10 July 2018}}</ref> Samo su reprezentacije [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] (osam) i Italije (šest) igrale u više finala.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44692297|title=France 1 Belgium 0|last1=Hafez|first1=Shamoon|date=10 July 2018|accessdate=10 July 2018|publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> [[Didier Deschamps]], reprezentativni kapetan iz [[1998.]] godine, postao je četvrta osoba u historiji turnira koja je došla do finala i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], [[Rudija Völlera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps2">{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer|title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer?|last=Sen|first=Debayan|date=10 July 2018|access-date=12 July 2018|publisher=ESPN Internet Ventures|website=ESPN.com}}</ref> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatsku]] je ova utakmica bila prvo finale iz pet nastupa. Postali su tako deseta europska, odnosno trinaesta reprezentacija ukupno koja je igrala finale te prvi debitant u finalu od [[Španjolska nogometna reprezentacija|Španjolske]] [[2010.]] godine.<ref>{{cite web|url=https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf|title=Stats of the day – 12 July 2018|date=12 July 2018|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|page=1|format=PDF|access-date=12 July 2018|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712094037/https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-cro-eng/mandzukic-sends-croatia-to-first-world-cup-final-idUSKBN1K12QC|title=Mandzukic sends irrepressible Croatia into first World Cup final|last=Phillips|first=Mitch|date=11 July 2018|access-date=12 July 2018|agency=Reuters}}</ref> S populacijom od nešto više od 4,000,000 ljudi, Hrvatska je druga najmanja zemlja koje je igrala finale Svjetskog prvenstva, iza Urugvaja, koji je bio prvak [[1930.]] i [[1950.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44809493|title=World Cup final 2018: France v Croatia – your guide to Sunday's match|date=14 July 2018|accessdate=15 July 2018|publisher=BBC}}</ref> Dotadašnji najbolji rezultat hrvatske reprezentacija bila je brončana medalja s debitantskog nastupa u [[Francuska|Francuskoj]] [[1998.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/preview-france-v-croatia|title=Preview: France v Croatia|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Ovo je bio šesti susret između reprezentacija Francuske i Hrvatske; s tri pobjede i dva remija, Francuska je dotad bila bez poraza protiv Hrvatske.<ref>{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2018/france-croatia-all-time-head-head-results-history-world-cup|title=France vs. Croatia History: All-Time Head-to-Head Results|last=West|first=Jenna|date=11 July 2018|work=Sports Illustrated|accessdate=11 July 2018}}</ref> Njihov prvi susret bio je u polufinalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]], kada su domaćini slavili 2:1 zahvaljujući golovima [[Lilian Thuram|Liliana Thurama]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/last-time-france-croatia-met-world-stage|title=The last time France and Croatia met on the world stage|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Jedini drugi natjecateljski susret dotad bio je onaj iz grupne faze [[UEFA Euro 2004.|Eura 2004.]] godine, koji je završio 2:2. ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- style="vertical-align:top;background:#99CCFF" !colspan="2" |{{flagicon|FRA|1974}} Francuska !Faza !colspan="2" |{{flagicon|HRV}} Hrvatska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |'''7'''||3||2||1||0||3||1||+2 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|DAN}} |'''5'''||3||1||2||0||2||1||+1 |- |align=left|{{NogRep|PER}} |'''3'''||3||1||0||2||2||2||0 |- |align=left|{{NogRep|AUS}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{NogRep|HRV}}''' |'''9'''||3||3||0||0||7||1||+5 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|ARG}} |'''4'''||3||1||1||1||3||5||-2 |- |align=left|{{NogRep|NGA}} |'''3'''||3||1||0||2||3||4||-1 |- |align=left|{{NogRep|ISL}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |- style="vertical-align:top;background:#C1E0FF" |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |style="text-align:left"|{{NogRep|ARG}} |4:3 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |style="text-align:left"|{{NogRep|DAN}} |1:1 (3:2, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|URU}} |2:0 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |style="text-align:left"|{{NogRep|RUS}} |2:2 (4:3, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|BEL}} |1:0 |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |style="text-align:left"|{{NogRep|ENG}} |2:1 (pr.) |} ==Pregled utakmice== [[File:Final of the Soccer World Cup Russia between the national teams of France and Croatia.jpg|thumb|300px|Reprezentacije Francuske i Hrvatske prije početka finalne utakmice u [[Moskva|Moskvi]].]] Utakmica je započela u 18:00 po lokalnom vremenu (17:00 [[CET]]) na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]]. Glavni sudac utakmice bio je Argentinac [[Néstor Pitana]], koji je tako postao drugi sudac u historiji, nakon sunarodnjaka [[Horacio Elizondo|Horacija Elizonda]] [[2006.]] godine, koji je sudio i utakmicu otvaranja i finale na Svjetskom prvenstvu. Na stadionu je bilo 78,011, a utakmicu su gledali i predsjednik [[FIFA]]-e, [[Gianni Infantino]], ruski predsjednik [[Vladimir Putin]] te čelnici dvaju finalista, [[Emmanuel Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović]].<ref name="WaPo2">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2018/07/15/france-vs-croatia-2018-world-cup-final/ |title=France blazes past Croatia to win World Cup title for the second time |last1=Goff |first1=Steven |date=15 July 2018 |work=The Washington Post |access-date=15 July 2018 |last2=Fortier |first2=Sam |last3=Wilson |first3=Scott}}</ref> Početne postave bile su identične onima iz polufinala.<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-final-2018-france-vs-croatia-team-news-line-ups-starting-xi-mbappe-pogba-video-watch-a8448266.html |title=World Cup final: France and Croatia name unchanged line-ups as Kylian Mbappe starts |last=Austin |first=Jack |date=15 July 2018 |work=The Independent |access-date=15 July 2018}}</ref> Iako je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] imala posjed lopte i bolju igru na startu utakmice,<ref name="Guardian-Live2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jul/15/world-cup-2018-final-france-v-croatia-live |title=World Cup 2018 final: France v Croatia – live! |last=Glendenning |first=Barry |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref><ref name="ESPN-Summary2">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3566255/mbappe-powers-france-to-world-cup-glory-croatia-reeling-after-var-controversy |title=Mbappe powers France to World Cup glory, Croatia reeling after VAR controversy |last=Ogden |first=Mark |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=ESPN}}</ref> [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je povela. Nakon što je Pitana dosudio prekršaj na [[Antoine Griezmann|Griezmannu]], Francuz je izveo slobodni udarac; njegov centaršut je u kaznenom prostoru dočekao [[Mario Mandžukić]], koji je dovoljno dirao loptu da uhvati [[Danijel Subašić|Subašića]] na krivoj nozi i tako, autogolom, donese Francuskoj vodstvo;<ref name="Guardian-Summary2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2018/jul/15/france-croatia-world-cup-final-match-report |title=France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia |last=Taylor |first=Daniel |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> bio je to prvi autogol u finalima Svjetskih prvenstava te rekordni, dvanaesti na cijelom turniru.<ref name="Telegraph-Live2">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/france-vs-croatia-world-cup-final-2018-live-score-latest-updates/ |title=World Cup final 2018, France vs Croatia: live score and latest updates |last=Bull |first=JJ |date=15 July 2018 |work=The Daily Telegraph |access-date=15 July 2018}}</ref> Samo deset minuta kasnije, također nakon prekida, [[Ivan Perišić]] je volejom probio francusku obranu i [[Hugo Lloris|Llorisa]] te izjednačio rezultat na 1:1.<ref name="Guardian-Summary2" /> U 34. minuti, nakon kornera, Francuski igrači tražili su jedanaesterac na osnovu činjenice da je Perišić igrao rukom u kaznenom prostoru. Nakon konzultacije s video sucima, Pitana je pogledao VAR snimku i dosudio jedanaesterac za Francusku; bio je to prvi put u historiji da je VAR upotrebljen u finalu Svjetskog prvenstva. U 38. minuti, Griezmann je sigurno izveo jedanaesterac i tako donio Francuskoj vodstvo.<ref name="Reuters-Summary2">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-final/france-lift-second-world-cup-after-winning-classic-final-4-2-idUSKBN1K50RG |title=France lift second World Cup after winning classic final 4–2 |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=Reuters}}</ref> Rezultat na poluvremenu bio je 2:1 za Francusku. Početkom drugog poluvremena, hrvatski kontranapad je prekinut nakon upada nekoliko osoba na teren; ruski protestni bend, [[Pussy Riot]], kasnije je preuzeo odgovornost za incident.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/worldcup/pussy-riot-claim-responsibility-for-world-cup-final-pitch-invasion-a3887696.html |title=Pussy Riot claim responsibility for World Cup Final pitch invasion |date=15 July 2018 |work=[[London Evening Standard|Evening Standard]] |access-date=16 July 2018}}</ref> Iako je Hrvatska pokušavala izjednačiti i imala nekoliko dobrih šansi, u 59. minuti Francuska je povela 3:1 nakon udarca [[Paul Pogba|Paula Pogbe]]. Šest minuta kasnije, [[Kylian Mbappé]] je povećao vodstvo na 4:1 nakon izvrsnog šuta izvan kaznenog prostora; Mbappé je tako postao drugi tinejdžer, nakon [[Pelé]]a [[1958.]] godine, koji je postigao gol u finalu Svjetskog prvenstva.<ref name="ESPN-Summary2" /> Hrvatska je svoj drugi gol postigla u 69. minuti, nakon što je Mandžukić gurnuo loptu u praznu mrežu poslije Llorisovog neuspješnog pokušaja driblinga. Francuzi su do kraja mirno priveli utakmicu kraju, unatoč hrvatskim pokušajima da se vrate u utakmicu; Francuska je do kraja imala još dvije izgledne prilike, ali je konačni rezultat ostao 4:2.<ref name="Guardian-Live2" /><ref name="Reuters-Summary2" /> Francuska je tako po drugi put postala svjetski prvak, a Hrvatska je ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji turnira. ==Detalji== <section begin=final />{{Football box |date=[[15. srpnja]] [[2018.]] |time=18:00 [[Moskovsko vrijeme|MSK]] ([[UTC+03:00|UTC+3]]) |team1=[[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] {{flagicon|FRA|1974}} |score=4:2 |report=[https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c Izvještaj] |team2={{NogRep|HRV}} |goals1= *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|18|ag.}} *[[Antoine Griezmann|Griezmann]] {{gol|38|pen.}} *[[Paul Pogba|Pogba]] {{goal|59}} *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|65}} |goals2= *[[Ivan Perišić|Perišić]] {{goal|28}} *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion Lužnjiki]], [[Moskva]] |attendance=78,011<ref name="match report">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c |title=Match report – Final – France v Croatia |publisher=FIFA |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715211046/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c }}</ref> |referee={{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] }}<section end=final /> <section begin=Lineups /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _frank18h |pattern_b = _fra18ho |pattern_ra = _frank18h |pattern_sh = _fra18a |pattern_so = _fra18h2 |leftarm = 112855 |body = 112855 |rightarm = 112855 |shorts = 112855 |socks = 112855 |title = Francuska<ref name="FRA-CRO line-ups">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg |title=Tactical Line-up – Final – France v Croatia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716012612/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg }}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cro18H |pattern_b = _cro18ho |pattern_ra = _cro18H |pattern_sh = _cro18h |pattern_so = _pol18h |leftarm = F40000 |body = FFFFFF |rightarm = F40000 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska<ref name="FRA-CRO line-ups" /> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hugo Lloris]] (c) |- |RB ||'''2''' ||[[Benjamin Pavard]] |- |CB ||'''4''' ||[[Raphaël Varane]] |- |CB ||'''5''' ||[[Samuel Umtiti]] |- |LB ||'''21'''||[[Lucas Hernández]] || {{yel|41}} |- |CM ||'''6''' ||[[Paul Pogba]] |- |CM ||'''13'''||[[N'Golo Kanté]] || {{yel|27}} || {{suboff|55}} |- |RW ||'''10'''||[[Kylian Mbappé]] |- |AM ||'''7''' ||[[Antoine Griezmann]] |- |LW ||'''14'''||[[Blaise Matuidi]] || || {{suboff|73}} |- |CF ||'''9''' ||[[Olivier Giroud]] || || {{suboff|81}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Steven Nzonzi]] || || {{subon|55}} |- |MF ||'''12'''||[[Corentin Tolisso]] || || {{subon|73}} |- |FW ||'''18'''||[[Nabil Fekir]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|FRA|1974}} [[Didier Deschamps]] |} |valign="top"|[[File:FRA-CRO 2018-07-15.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%;margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Danijel Subašić]] |- |RB ||'''2''' ||[[Šime Vrsaljko]] || {{yel|90+2}} |- |CB ||'''6''' ||[[Dejan Lovren]] |- |CB ||'''21'''||[[Domagoj Vida]] |- |LB ||'''3''' ||[[Ivan Strinić]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''7''' ||[[Ivan Rakitić]] |- |CM ||'''11'''||[[Marcelo Brozović]] |- |RW ||'''18'''||[[Ante Rebić]] || || {{suboff|71}} |- |AM ||'''10'''||[[Luka Modrić]] (c) |- |LW ||'''4''' ||[[Ivan Perišić]] |- |CF ||'''17'''||[[Mario Mandžukić]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Andrej Kramarić]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''20'''||[[Marko Pjaca]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|HRV}} [[Zlatko Dalić]] |} |} {| style="width:100%;font-size:90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Antoine Griezmann]]<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |title=France v Croatia – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715175006/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |dead-url=yes }}</ref> '''Pomoćni suci:'''<ref name="FRA-CRO line-ups" /> <br />{{flagicon|ARG}} Hernán Maidana <br />{{flagicon|ARG}} Juan Pablo Belatti <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} [[Björn Kuipers]] <br />'''Rezervni pomoćni sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} Erwin Zeinstra <br />'''Video sudac:''' <br />{{flagicon|ITA}} [[Massimiliano Irrati]] <br />'''Pomoćni video suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} [[Mauro Vigliano]] <br />{{flagicon|ČIL}} Carlos Astroza <br />{{flagicon|NIZ}} [[Danny Makkelie]] <includeonly>|}</includeonly><section end=Lineups /> |style="width:60%;vertical-align:top"| '''Pravila'''<ref name="regulations">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-regulations-2843519.pdf?cloudid=ejmfg94ac7hypl9zmsys |title=Regulations – 2018 FIFA World Cup Russia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |access-date=16 November 2017 |archive-date=2017-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712134322/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/84/35/19/regulationsfwc2018en_neutral.pdf }}</ref> *90 minuta *30 minuta produžetaka po potrebi *Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija *Maksimalno 12 prijavljenih zemjena *Maksimalno 3 zamjene, uz jednu dodatnu u slučaju produžetaka |} ==Posljedice== {{Multiple image | image1 = World Cup Paris (41622892150).jpg | width1 = 225 | image2 = World Cup Paris (43431592331).jpg | width2 = 100 | footer = Slavlje navijača u Parizu (lijevo) i pred [[Arc de Triomphe u Parizu|Slavokukom pobjede]] (desno) nakon utakmice. }} Pobjedom nad Hrvatskom, Francuska je postala šesta zemlja koja je osvojila Svjetsko prvenstvo više od jednog puta te se kvalificirala za [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine.<ref>{{cite news |last=Prince-Wright |first=Joe |date=15 July 2018 |title=France win World Cup after classic final |url=https://soccer.nbcsports.com/2018/07/15/france-win-world-cup-after-classic-final/ |publisher=[[NBC Sports]] |access-date=15 July 2018}}</ref> [[Didier Deschamps]] je postao treća osoba koja je osvojila prvenstvo i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer |title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer? |last=Sen |first=Debayan |date=10 July 2018 |access-date=12 July 2018 |publisher=ESPN Internet Ventures |website=ESPN.com}}</ref> Finale [[2018.]] godine imalo je najviše golova od [[1966.]], odnosno najviše golova u regularnom vremenu od [[1958.]] godine.<ref name="WaPo2"/><ref name="Reuters-Summary2"/> Trofej i medalje za svjetske prvake i doprvake dodijelili su [[Vladimir Putin|Putin]], [[Emmanuel Macron|Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović|Grabar-Kitarović]] usred velikog pljuska.<ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Soaked but smiling, Croatian president wins admirers at World Cup final |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia-president/soaked-but-smiling-croatian-president-wins-admirers-at-world-cup-final-idUSKBN1K611O |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski kapetan [[Luka Modrić]] nagrađen je [[Zlatna lopta|Zlatnom loptom]] za najboljeg igrača turnira, te je uvršten u idealnu momčad.<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/157-awards-piece-2986294 |title=Golden consolation for magical Modric |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=16 July 2018}}</ref> [[Antoine Griezmann]], najbolji igrač finalne utakmice,<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/formidable-france-secure-second-title |title=Formidable France secure second title |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018}}</ref> dobio je Brončanu loptu i Srebrnu kopačku, zahvaljujući četiri gola i dvije asistencije. [[Kylian Mbappé]] je dobio nagradu za najboljeg mladog igrača turnira.<ref>{{cite news |date=15 July 2018 |title=Luka Modric wins World Cup Golden Ball; Mbappe and Courtois also honoured |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3566761/luka-modric-wins-world-cup-golden-ball-as-mbappe-and-courtois-also-honoured |publisher=ESPN |access-date=15 July 2018}}</ref> Velike skupine ljudi, oko 90,000 pred [[Eiffelov toranj|Eiffelovim tornjem]] i oko 1,000,000 na [[Champs-Élysées|Elizejskim poljanama]], proslavile su pobjedu Francuske u [[Pariz]]u.<ref>{{cite news |last=Felix |first=Bate |date=15 July 2018 |title=Paris fanzone fills with 90,000 willing 'Les Bleus' to World Cup victory |url=https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 |publisher=Reuters |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715171722/https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 }}</ref><ref>{{cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=15 July 2018 |title=Paris celebrates World Cup win as one million fans fill Champs-Élysées |url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/15/paris-celebrates-world-cup-win-as-one-million-fans-fill-champs-elysee |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> Proslave su obilježene kontroverzom zbog divljanja huligana, zbog čega je morala intervenirati i policija, i zbog najmanje dva smrtna slučaja izvan [[Pariz]]a.<ref>{{cite news |last1=Samuel |first1=Henry |last2=Chandler-Wilde |first2=Helen |date=16 July 2018 |title=Two dead amid World Cup final victory celebrations in France |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/view-paris-france-comes-together-celebrate-world-cup-team-symbolising/ |work=The Telegraph |registration=yes |access-date=16 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Paris police arrest 102 people after World Cup celebrations turn violent |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3567435/paris-police-arrest-102-fans-after-world-cup-celebrations-turn-violent |publisher=ESPN |access-date=16 July 2018}}</ref> Doček reprezentacije organiziran je u vidu parade u otvorenom autobusu niz Elizejske poljane, gdje je reprezenaciju dočekalo stotine tisuća Francuza.<ref>{{cite news|last=Chrisafis|first=Angelique|date=16 July 2018|title=French team celebrate World Cup win with Paris victory parade|url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/16/france-to-celebrate-world-cup-win-with-paris-victory-parade|work=The Guardian|access-date=22 July 2018}}</ref> Hrvatsku reprezentaciju je [[16. srpnja]] u [[Zagreb]]u dočekalo više od 550,000 ljudi, što je bilo najveće okupljanje u historiji Hrvatske; igrači su od aerodroma do [[Trg bana Jelačića|Trga bana Jelačića]] vozili šest sati.<ref>{{cite news |last=Ilic |first=Igor |date=16 July 2018 |title=Croatia takes to streets to toast soccer team's historic run |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia/croatia-takes-to-streets-to-toast-soccer-teams-historic-run-idUSKBN1K62FH |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski doček obilježen je kontroverzom zbog vanprotokolarnog ubacivanja profašističkog pjevača [[Marko Perković Thompson|Marka Perkovića]] u autobus s igračima i njegovog naknadnog, isforsiranog nastupa na trgu suprotno protokolu organizatora; brojni novinari<ref>{{cite news|last=Duhaček|first=Goran|date=18 July 2018|title=Vi ste uzori. Nemate pravo na Thompsona|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-ste-uzori-nemate-pravo-na-thompsona/2011840.aspx|work=Index.hr|access-date=22 July 2018}}</ref> i javne ličnosti<ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/hrvatskim-glumicama-smetao-thompson-na-doceku-vatrenih-mi-volimo-usrat-pred-kraj/2011792.aspx|title=Hrvatskim glumicama smetao Thompson na dočeku Vatrenih: "Mi volimo usrat pred kraj"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/beljak-o-thompsonu-u-autobusu-mora-mi-smece-fasisticko-dan-pokvarit/2011651.aspx|title=Beljak o Thompsonu u autobusu: "Mora mi smeće fašističko dan pokvarit"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/sergej-trifunovic-ne-jebe-mene-uspjeh-hrvatske-repke-thompson-u-busu-to-me-jebe/2011895.aspx|title=Sergej Trifunović: "Ne jebe mene uspjeh hrvatske repke. Thompson u busu. To me jebe"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-koji-prijetite-zenama-niste-ni-hrvati-ni-desnicari-nego-frustrirani-bolesnici/2012673.aspx|title=Vi koji prijetite ženama niste ni Hrvati ni desničari nego frustrirani bolesnici|work=Index.hr}}</ref> kritički su se osvrnuli na taj trenutak, kazavši kako je uništio cijelu proslavu, a podjednake komentare imali su i neki strani mediji te organizacije.<ref>{{cite news|last=Hopkins|first=Valerie|date=21 July 2018|title=Croatia scores own goal after World Cup success|url=https://www.ft.com/content/73b55b52-8b6d-11e8-bf9e-8771d5404543|work=Financial Times|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite news|last=Martens|first=Michael|date=21 July 2018|title=Feiern mit dem Barden des Hasses|url=http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/kroatien-feiern-mit-dem-barden-des-hasses-15700926.html|work=Frankfurter Allgemeine Zeitung|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/konzervativni-njemacki-list-o-thompsonu-desnoradikalni-ljigavac-i-glorifikator-fasizma/2012748.aspx|title=Konzervativni njemački list o Thompsonu: ''Desnoradikalni ljigavac i glorifikator fašizma''|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/centar-simon-wiesenthal-thompson-nigdje-ne-bi-trebao-biti-pocasni-gost/2012153.aspx|title=Centar Simon Wiesenthal: "Thompson nigdje ne bi trebao biti počasni gost"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/njemacki-mediji-fasisticki-roker-thompson-na-proslavi-u-zagrebu/2011821.aspx|title=Njemački mediji: "Fašistički roker” Thompson na proslavi u Zagrebu|work=Index.hr}}</ref> ==Reference== {{reflist|2}} ==Vanjske veze== {{Commons category|2018 FIFA World Cup Match 64, France v Croatia|2018 FIFA World Cup Final}} * [https://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222130126/http://www.fifa.com/worldcup/index.html |date=2017-12-22 }} * [https://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html Official documents and match documents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180425225549/http://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html |date=2018-04-25 }} {{FIFA Svjetsko prvenstvo}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:2018.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Sport u Moskvi]] pcj91u6vi2v4phbjceviixtf0srypbx 42591856 42591852 2026-05-11T17:50:02Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjena kategorija [[:Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava|Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]]; dodana kategorija [[:Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava|Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591856 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|300px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|FIFA Svjetskog prvenstva 2018.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|HRV|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[15. srpnja]] [[2018.]] | stadion = [[Stadion Lužnjiki]] | grad = [[Moskva]], [[Rusija]] | igrač_utakmice1a = [[Antoine Griezmann]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] | gledalaca = 78,011 | vrijeme = poluoblačno, 27 °C | prethodna = [[Njemačka – Argentina (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2014.)|2014.]] | sljedeća = [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 2022.|2022.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|Svjetskog prvenstva 2018.]]''' odigrano je [[15. srpnja]] [[2018.]] godine na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]], između reprezentacija [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]] i [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatske]]. Reprezentacija Francuske pobijedila je rezultatom 4:2, postavši tako po drugi put [[FIFA Svjetsko prvenstvo|svjetski prvak]], dok je Hrvatska osvajanjem srebra ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji. Prije ovog finala, [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je dva puta igrala finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva]] — prvi put [[1998.]] godine, kada su postali [[Brazil – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998.)|prvaci]], a drugi put [[2006.]] godine, kada ih je nakon jedanaesteraca [[Italija – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2006.)|svladala]] [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]]. Hrvatskoj je, s druge strane, ovo bilo prvo finale, a izborili su ga 20 godina nakon osvajanja brončane medalje na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskom prvenstvu 1998.]] godine. Na putu do finala, Francuska je izbacila dva ranija svjetska prvaka — [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinu]] u osmini finala te [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] u četvrtfinalu — dok je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] u polufinalu izbacila [[Engleska nogometna reprezentacija|Englesku]], svjetske prvake iz [[1966.]] godine. Finale je po nekoliko parametara ušlo u historiju. Francuska je u prvom poluvremenu došla do vodstva 2:1 nakon autogola [[Mario Mandžukić|Marija Mandžukića]], koji je postao prvi igrač u historiji koji je postigao autogol u finalu Svjetskog prvenstva, te jedanaesterca dosuđenog nakon pregledala VAR-a (videotehnologije), što je bio prvi takav slučaj u historiji natjecanja. Uz to, bio je ovo prvi put nakon finala [[1966.]] godine da je u finalnoj utakmici postignuto šest golova, s tim da je taj rezultat ostvaren nakon produžetaka; ukoliko se gleda samo regularno vrijeme, raniji slučaj s najviše postignutih golova, čak sedam, bio je u finalu prvenstva [[1958.]] godine. Francuska je također postala druga zemlja u historiji turnira s 32 reprezentacija koja je sve svoje utakmice u eliminacijskoj fazi ostvarila u regularom vremenu, bez produžetaka i jedanaesteraca. Kao svjetski prvak, Francuska se kvalificirala na [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine. ==Pozadina== Nakon što su [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] i [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] eliminirani u četvrtfinalu, osiguran je četvrti uzastopni naslov za jednu europsku reprezentaciju, s obzirom da su sva četiri polufinalista dolazila iz [[UEFA]]-e.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|title=Europe assured of extending World Cup winning streak to 4|last=Dunbar|first=Graham|date=6 July 2018|work=[[The Washington Post]]|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711065817/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|deadurl=yes}}</ref> Finalna utakmica bila je također deveto europsko finale, nakon najrecentnijih primjera [[2006.]] i [[2010.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/magic-moments-in-all-european-finals|title=Magic moments in all-European Finals|date=12 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesw/worldcup.html|title=World Cup 1930–2018|last=Stokkermans|first=Karel|date=5 July 2018|website=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=10 July 2018}}</ref> Ova utakmica bila je treće finale za [[Francuska nogometna reprezentacija|Francusku]], koja je [[1998.]] godine postala svjetski prvak pobijedivši [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] 3:0, a [[2006.]] izgubila od [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] pri izvođenju jedanaesteraca, nakon što je utakmica završila rezultatom 1:1.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|title=Vive la France: Les Bleus advance to World Cup final|last=Douglas|first=Steve|date=10 July 2018|work=The Washington Post|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711061343/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/worldcup/2018/05/24/every-fifa-world-cup-winner-germany-brazil-italy/540978002/|title=Every FIFA World Cup champion: Brazil, Germany, Italy historically dominate tournament|last=Reineking|first=Jim|date=25 May 2018|work=USA Today|accessdate=10 July 2018}}</ref> Samo su reprezentacije [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] (osam) i Italije (šest) igrale u više finala.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44692297|title=France 1 Belgium 0|last1=Hafez|first1=Shamoon|date=10 July 2018|accessdate=10 July 2018|publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> [[Didier Deschamps]], reprezentativni kapetan iz [[1998.]] godine, postao je četvrta osoba u historiji turnira koja je došla do finala i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], [[Rudija Völlera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps2">{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer|title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer?|last=Sen|first=Debayan|date=10 July 2018|access-date=12 July 2018|publisher=ESPN Internet Ventures|website=ESPN.com}}</ref> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatsku]] je ova utakmica bila prvo finale iz pet nastupa. Postali su tako deseta europska, odnosno trinaesta reprezentacija ukupno koja je igrala finale te prvi debitant u finalu od [[Španjolska nogometna reprezentacija|Španjolske]] [[2010.]] godine.<ref>{{cite web|url=https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf|title=Stats of the day – 12 July 2018|date=12 July 2018|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|page=1|format=PDF|access-date=12 July 2018|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712094037/https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-cro-eng/mandzukic-sends-croatia-to-first-world-cup-final-idUSKBN1K12QC|title=Mandzukic sends irrepressible Croatia into first World Cup final|last=Phillips|first=Mitch|date=11 July 2018|access-date=12 July 2018|agency=Reuters}}</ref> S populacijom od nešto više od 4,000,000 ljudi, Hrvatska je druga najmanja zemlja koje je igrala finale Svjetskog prvenstva, iza Urugvaja, koji je bio prvak [[1930.]] i [[1950.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44809493|title=World Cup final 2018: France v Croatia – your guide to Sunday's match|date=14 July 2018|accessdate=15 July 2018|publisher=BBC}}</ref> Dotadašnji najbolji rezultat hrvatske reprezentacija bila je brončana medalja s debitantskog nastupa u [[Francuska|Francuskoj]] [[1998.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/preview-france-v-croatia|title=Preview: France v Croatia|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Ovo je bio šesti susret između reprezentacija Francuske i Hrvatske; s tri pobjede i dva remija, Francuska je dotad bila bez poraza protiv Hrvatske.<ref>{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2018/france-croatia-all-time-head-head-results-history-world-cup|title=France vs. Croatia History: All-Time Head-to-Head Results|last=West|first=Jenna|date=11 July 2018|work=Sports Illustrated|accessdate=11 July 2018}}</ref> Njihov prvi susret bio je u polufinalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]], kada su domaćini slavili 2:1 zahvaljujući golovima [[Lilian Thuram|Liliana Thurama]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/last-time-france-croatia-met-world-stage|title=The last time France and Croatia met on the world stage|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Jedini drugi natjecateljski susret dotad bio je onaj iz grupne faze [[UEFA Euro 2004.|Eura 2004.]] godine, koji je završio 2:2. ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- style="vertical-align:top;background:#99CCFF" !colspan="2" |{{flagicon|FRA|1974}} Francuska !Faza !colspan="2" |{{flagicon|HRV}} Hrvatska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |'''7'''||3||2||1||0||3||1||+2 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|DAN}} |'''5'''||3||1||2||0||2||1||+1 |- |align=left|{{NogRep|PER}} |'''3'''||3||1||0||2||2||2||0 |- |align=left|{{NogRep|AUS}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{NogRep|HRV}}''' |'''9'''||3||3||0||0||7||1||+5 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|ARG}} |'''4'''||3||1||1||1||3||5||-2 |- |align=left|{{NogRep|NGA}} |'''3'''||3||1||0||2||3||4||-1 |- |align=left|{{NogRep|ISL}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |- style="vertical-align:top;background:#C1E0FF" |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |style="text-align:left"|{{NogRep|ARG}} |4:3 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |style="text-align:left"|{{NogRep|DAN}} |1:1 (3:2, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|URU}} |2:0 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |style="text-align:left"|{{NogRep|RUS}} |2:2 (4:3, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|BEL}} |1:0 |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |style="text-align:left"|{{NogRep|ENG}} |2:1 (pr.) |} ==Pregled utakmice== [[File:Final of the Soccer World Cup Russia between the national teams of France and Croatia.jpg|thumb|300px|Reprezentacije Francuske i Hrvatske prije početka finalne utakmice u [[Moskva|Moskvi]].]] Utakmica je započela u 18:00 po lokalnom vremenu (17:00 [[CET]]) na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]]. Glavni sudac utakmice bio je Argentinac [[Néstor Pitana]], koji je tako postao drugi sudac u historiji, nakon sunarodnjaka [[Horacio Elizondo|Horacija Elizonda]] [[2006.]] godine, koji je sudio i utakmicu otvaranja i finale na Svjetskom prvenstvu. Na stadionu je bilo 78,011, a utakmicu su gledali i predsjednik [[FIFA]]-e, [[Gianni Infantino]], ruski predsjednik [[Vladimir Putin]] te čelnici dvaju finalista, [[Emmanuel Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović]].<ref name="WaPo2">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2018/07/15/france-vs-croatia-2018-world-cup-final/ |title=France blazes past Croatia to win World Cup title for the second time |last1=Goff |first1=Steven |date=15 July 2018 |work=The Washington Post |access-date=15 July 2018 |last2=Fortier |first2=Sam |last3=Wilson |first3=Scott}}</ref> Početne postave bile su identične onima iz polufinala.<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-final-2018-france-vs-croatia-team-news-line-ups-starting-xi-mbappe-pogba-video-watch-a8448266.html |title=World Cup final: France and Croatia name unchanged line-ups as Kylian Mbappe starts |last=Austin |first=Jack |date=15 July 2018 |work=The Independent |access-date=15 July 2018}}</ref> Iako je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] imala posjed lopte i bolju igru na startu utakmice,<ref name="Guardian-Live2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jul/15/world-cup-2018-final-france-v-croatia-live |title=World Cup 2018 final: France v Croatia – live! |last=Glendenning |first=Barry |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref><ref name="ESPN-Summary2">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3566255/mbappe-powers-france-to-world-cup-glory-croatia-reeling-after-var-controversy |title=Mbappe powers France to World Cup glory, Croatia reeling after VAR controversy |last=Ogden |first=Mark |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=ESPN}}</ref> [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je povela. Nakon što je Pitana dosudio prekršaj na [[Antoine Griezmann|Griezmannu]], Francuz je izveo slobodni udarac; njegov centaršut je u kaznenom prostoru dočekao [[Mario Mandžukić]], koji je dovoljno dirao loptu da uhvati [[Danijel Subašić|Subašića]] na krivoj nozi i tako, autogolom, donese Francuskoj vodstvo;<ref name="Guardian-Summary2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2018/jul/15/france-croatia-world-cup-final-match-report |title=France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia |last=Taylor |first=Daniel |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> bio je to prvi autogol u finalima Svjetskih prvenstava te rekordni, dvanaesti na cijelom turniru.<ref name="Telegraph-Live2">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/france-vs-croatia-world-cup-final-2018-live-score-latest-updates/ |title=World Cup final 2018, France vs Croatia: live score and latest updates |last=Bull |first=JJ |date=15 July 2018 |work=The Daily Telegraph |access-date=15 July 2018}}</ref> Samo deset minuta kasnije, također nakon prekida, [[Ivan Perišić]] je volejom probio francusku obranu i [[Hugo Lloris|Llorisa]] te izjednačio rezultat na 1:1.<ref name="Guardian-Summary2" /> U 34. minuti, nakon kornera, Francuski igrači tražili su jedanaesterac na osnovu činjenice da je Perišić igrao rukom u kaznenom prostoru. Nakon konzultacije s video sucima, Pitana je pogledao VAR snimku i dosudio jedanaesterac za Francusku; bio je to prvi put u historiji da je VAR upotrebljen u finalu Svjetskog prvenstva. U 38. minuti, Griezmann je sigurno izveo jedanaesterac i tako donio Francuskoj vodstvo.<ref name="Reuters-Summary2">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-final/france-lift-second-world-cup-after-winning-classic-final-4-2-idUSKBN1K50RG |title=France lift second World Cup after winning classic final 4–2 |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=Reuters}}</ref> Rezultat na poluvremenu bio je 2:1 za Francusku. Početkom drugog poluvremena, hrvatski kontranapad je prekinut nakon upada nekoliko osoba na teren; ruski protestni bend, [[Pussy Riot]], kasnije je preuzeo odgovornost za incident.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/worldcup/pussy-riot-claim-responsibility-for-world-cup-final-pitch-invasion-a3887696.html |title=Pussy Riot claim responsibility for World Cup Final pitch invasion |date=15 July 2018 |work=[[London Evening Standard|Evening Standard]] |access-date=16 July 2018}}</ref> Iako je Hrvatska pokušavala izjednačiti i imala nekoliko dobrih šansi, u 59. minuti Francuska je povela 3:1 nakon udarca [[Paul Pogba|Paula Pogbe]]. Šest minuta kasnije, [[Kylian Mbappé]] je povećao vodstvo na 4:1 nakon izvrsnog šuta izvan kaznenog prostora; Mbappé je tako postao drugi tinejdžer, nakon [[Pelé]]a [[1958.]] godine, koji je postigao gol u finalu Svjetskog prvenstva.<ref name="ESPN-Summary2" /> Hrvatska je svoj drugi gol postigla u 69. minuti, nakon što je Mandžukić gurnuo loptu u praznu mrežu poslije Llorisovog neuspješnog pokušaja driblinga. Francuzi su do kraja mirno priveli utakmicu kraju, unatoč hrvatskim pokušajima da se vrate u utakmicu; Francuska je do kraja imala još dvije izgledne prilike, ali je konačni rezultat ostao 4:2.<ref name="Guardian-Live2" /><ref name="Reuters-Summary2" /> Francuska je tako po drugi put postala svjetski prvak, a Hrvatska je ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji turnira. ==Detalji== <section begin=final />{{Football box |date=[[15. srpnja]] [[2018.]] |time=18:00 [[Moskovsko vrijeme|MSK]] ([[UTC+03:00|UTC+3]]) |team1=[[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] {{flagicon|FRA|1974}} |score=4:2 |report=[https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c Izvještaj] |team2={{NogRep|HRV}} |goals1= *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|18|ag.}} *[[Antoine Griezmann|Griezmann]] {{gol|38|pen.}} *[[Paul Pogba|Pogba]] {{goal|59}} *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|65}} |goals2= *[[Ivan Perišić|Perišić]] {{goal|28}} *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion Lužnjiki]], [[Moskva]] |attendance=78,011<ref name="match report">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c |title=Match report – Final – France v Croatia |publisher=FIFA |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715211046/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c }}</ref> |referee={{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] }}<section end=final /> <section begin=Lineups /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _frank18h |pattern_b = _fra18ho |pattern_ra = _frank18h |pattern_sh = _fra18a |pattern_so = _fra18h2 |leftarm = 112855 |body = 112855 |rightarm = 112855 |shorts = 112855 |socks = 112855 |title = Francuska<ref name="FRA-CRO line-ups">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg |title=Tactical Line-up – Final – France v Croatia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716012612/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg }}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cro18H |pattern_b = _cro18ho |pattern_ra = _cro18H |pattern_sh = _cro18h |pattern_so = _pol18h |leftarm = F40000 |body = FFFFFF |rightarm = F40000 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska<ref name="FRA-CRO line-ups" /> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hugo Lloris]] (c) |- |RB ||'''2''' ||[[Benjamin Pavard]] |- |CB ||'''4''' ||[[Raphaël Varane]] |- |CB ||'''5''' ||[[Samuel Umtiti]] |- |LB ||'''21'''||[[Lucas Hernández]] || {{yel|41}} |- |CM ||'''6''' ||[[Paul Pogba]] |- |CM ||'''13'''||[[N'Golo Kanté]] || {{yel|27}} || {{suboff|55}} |- |RW ||'''10'''||[[Kylian Mbappé]] |- |AM ||'''7''' ||[[Antoine Griezmann]] |- |LW ||'''14'''||[[Blaise Matuidi]] || || {{suboff|73}} |- |CF ||'''9''' ||[[Olivier Giroud]] || || {{suboff|81}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Steven Nzonzi]] || || {{subon|55}} |- |MF ||'''12'''||[[Corentin Tolisso]] || || {{subon|73}} |- |FW ||'''18'''||[[Nabil Fekir]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|FRA|1974}} [[Didier Deschamps]] |} |valign="top"|[[File:FRA-CRO 2018-07-15.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%;margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Danijel Subašić]] |- |RB ||'''2''' ||[[Šime Vrsaljko]] || {{yel|90+2}} |- |CB ||'''6''' ||[[Dejan Lovren]] |- |CB ||'''21'''||[[Domagoj Vida]] |- |LB ||'''3''' ||[[Ivan Strinić]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''7''' ||[[Ivan Rakitić]] |- |CM ||'''11'''||[[Marcelo Brozović]] |- |RW ||'''18'''||[[Ante Rebić]] || || {{suboff|71}} |- |AM ||'''10'''||[[Luka Modrić]] (c) |- |LW ||'''4''' ||[[Ivan Perišić]] |- |CF ||'''17'''||[[Mario Mandžukić]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Andrej Kramarić]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''20'''||[[Marko Pjaca]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|HRV}} [[Zlatko Dalić]] |} |} {| style="width:100%;font-size:90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Antoine Griezmann]]<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |title=France v Croatia – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715175006/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |dead-url=yes }}</ref> '''Pomoćni suci:'''<ref name="FRA-CRO line-ups" /> <br />{{flagicon|ARG}} Hernán Maidana <br />{{flagicon|ARG}} Juan Pablo Belatti <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} [[Björn Kuipers]] <br />'''Rezervni pomoćni sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} Erwin Zeinstra <br />'''Video sudac:''' <br />{{flagicon|ITA}} [[Massimiliano Irrati]] <br />'''Pomoćni video suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} [[Mauro Vigliano]] <br />{{flagicon|ČIL}} Carlos Astroza <br />{{flagicon|NIZ}} [[Danny Makkelie]] <includeonly>|}</includeonly><section end=Lineups /> |style="width:60%;vertical-align:top"| '''Pravila'''<ref name="regulations">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-regulations-2843519.pdf?cloudid=ejmfg94ac7hypl9zmsys |title=Regulations – 2018 FIFA World Cup Russia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |access-date=16 November 2017 |archive-date=2017-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712134322/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/84/35/19/regulationsfwc2018en_neutral.pdf }}</ref> *90 minuta *30 minuta produžetaka po potrebi *Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija *Maksimalno 12 prijavljenih zemjena *Maksimalno 3 zamjene, uz jednu dodatnu u slučaju produžetaka |} ==Posljedice== {{Multiple image | image1 = World Cup Paris (41622892150).jpg | width1 = 225 | image2 = World Cup Paris (43431592331).jpg | width2 = 100 | footer = Slavlje navijača u Parizu (lijevo) i pred [[Arc de Triomphe u Parizu|Slavokukom pobjede]] (desno) nakon utakmice. }} Pobjedom nad Hrvatskom, Francuska je postala šesta zemlja koja je osvojila Svjetsko prvenstvo više od jednog puta te se kvalificirala za [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine.<ref>{{cite news |last=Prince-Wright |first=Joe |date=15 July 2018 |title=France win World Cup after classic final |url=https://soccer.nbcsports.com/2018/07/15/france-win-world-cup-after-classic-final/ |publisher=[[NBC Sports]] |access-date=15 July 2018}}</ref> [[Didier Deschamps]] je postao treća osoba koja je osvojila prvenstvo i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer |title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer? |last=Sen |first=Debayan |date=10 July 2018 |access-date=12 July 2018 |publisher=ESPN Internet Ventures |website=ESPN.com}}</ref> Finale [[2018.]] godine imalo je najviše golova od [[1966.]], odnosno najviše golova u regularnom vremenu od [[1958.]] godine.<ref name="WaPo2"/><ref name="Reuters-Summary2"/> Trofej i medalje za svjetske prvake i doprvake dodijelili su [[Vladimir Putin|Putin]], [[Emmanuel Macron|Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović|Grabar-Kitarović]] usred velikog pljuska.<ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Soaked but smiling, Croatian president wins admirers at World Cup final |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia-president/soaked-but-smiling-croatian-president-wins-admirers-at-world-cup-final-idUSKBN1K611O |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski kapetan [[Luka Modrić]] nagrađen je [[Zlatna lopta|Zlatnom loptom]] za najboljeg igrača turnira, te je uvršten u idealnu momčad.<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/157-awards-piece-2986294 |title=Golden consolation for magical Modric |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=16 July 2018}}</ref> [[Antoine Griezmann]], najbolji igrač finalne utakmice,<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/formidable-france-secure-second-title |title=Formidable France secure second title |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018}}</ref> dobio je Brončanu loptu i Srebrnu kopačku, zahvaljujući četiri gola i dvije asistencije. [[Kylian Mbappé]] je dobio nagradu za najboljeg mladog igrača turnira.<ref>{{cite news |date=15 July 2018 |title=Luka Modric wins World Cup Golden Ball; Mbappe and Courtois also honoured |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3566761/luka-modric-wins-world-cup-golden-ball-as-mbappe-and-courtois-also-honoured |publisher=ESPN |access-date=15 July 2018}}</ref> Velike skupine ljudi, oko 90,000 pred [[Eiffelov toranj|Eiffelovim tornjem]] i oko 1,000,000 na [[Champs-Élysées|Elizejskim poljanama]], proslavile su pobjedu Francuske u [[Pariz]]u.<ref>{{cite news |last=Felix |first=Bate |date=15 July 2018 |title=Paris fanzone fills with 90,000 willing 'Les Bleus' to World Cup victory |url=https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 |publisher=Reuters |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715171722/https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 }}</ref><ref>{{cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=15 July 2018 |title=Paris celebrates World Cup win as one million fans fill Champs-Élysées |url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/15/paris-celebrates-world-cup-win-as-one-million-fans-fill-champs-elysee |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> Proslave su obilježene kontroverzom zbog divljanja huligana, zbog čega je morala intervenirati i policija, i zbog najmanje dva smrtna slučaja izvan [[Pariz]]a.<ref>{{cite news |last1=Samuel |first1=Henry |last2=Chandler-Wilde |first2=Helen |date=16 July 2018 |title=Two dead amid World Cup final victory celebrations in France |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/view-paris-france-comes-together-celebrate-world-cup-team-symbolising/ |work=The Telegraph |registration=yes |access-date=16 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Paris police arrest 102 people after World Cup celebrations turn violent |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3567435/paris-police-arrest-102-fans-after-world-cup-celebrations-turn-violent |publisher=ESPN |access-date=16 July 2018}}</ref> Doček reprezentacije organiziran je u vidu parade u otvorenom autobusu niz Elizejske poljane, gdje je reprezenaciju dočekalo stotine tisuća Francuza.<ref>{{cite news|last=Chrisafis|first=Angelique|date=16 July 2018|title=French team celebrate World Cup win with Paris victory parade|url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/16/france-to-celebrate-world-cup-win-with-paris-victory-parade|work=The Guardian|access-date=22 July 2018}}</ref> Hrvatsku reprezentaciju je [[16. srpnja]] u [[Zagreb]]u dočekalo više od 550,000 ljudi, što je bilo najveće okupljanje u historiji Hrvatske; igrači su od aerodroma do [[Trg bana Jelačića|Trga bana Jelačića]] vozili šest sati.<ref>{{cite news |last=Ilic |first=Igor |date=16 July 2018 |title=Croatia takes to streets to toast soccer team's historic run |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia/croatia-takes-to-streets-to-toast-soccer-teams-historic-run-idUSKBN1K62FH |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski doček obilježen je kontroverzom zbog vanprotokolarnog ubacivanja profašističkog pjevača [[Marko Perković Thompson|Marka Perkovića]] u autobus s igračima i njegovog naknadnog, isforsiranog nastupa na trgu suprotno protokolu organizatora; brojni novinari<ref>{{cite news|last=Duhaček|first=Goran|date=18 July 2018|title=Vi ste uzori. Nemate pravo na Thompsona|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-ste-uzori-nemate-pravo-na-thompsona/2011840.aspx|work=Index.hr|access-date=22 July 2018}}</ref> i javne ličnosti<ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/hrvatskim-glumicama-smetao-thompson-na-doceku-vatrenih-mi-volimo-usrat-pred-kraj/2011792.aspx|title=Hrvatskim glumicama smetao Thompson na dočeku Vatrenih: "Mi volimo usrat pred kraj"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/beljak-o-thompsonu-u-autobusu-mora-mi-smece-fasisticko-dan-pokvarit/2011651.aspx|title=Beljak o Thompsonu u autobusu: "Mora mi smeće fašističko dan pokvarit"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/sergej-trifunovic-ne-jebe-mene-uspjeh-hrvatske-repke-thompson-u-busu-to-me-jebe/2011895.aspx|title=Sergej Trifunović: "Ne jebe mene uspjeh hrvatske repke. Thompson u busu. To me jebe"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-koji-prijetite-zenama-niste-ni-hrvati-ni-desnicari-nego-frustrirani-bolesnici/2012673.aspx|title=Vi koji prijetite ženama niste ni Hrvati ni desničari nego frustrirani bolesnici|work=Index.hr}}</ref> kritički su se osvrnuli na taj trenutak, kazavši kako je uništio cijelu proslavu, a podjednake komentare imali su i neki strani mediji te organizacije.<ref>{{cite news|last=Hopkins|first=Valerie|date=21 July 2018|title=Croatia scores own goal after World Cup success|url=https://www.ft.com/content/73b55b52-8b6d-11e8-bf9e-8771d5404543|work=Financial Times|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite news|last=Martens|first=Michael|date=21 July 2018|title=Feiern mit dem Barden des Hasses|url=http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/kroatien-feiern-mit-dem-barden-des-hasses-15700926.html|work=Frankfurter Allgemeine Zeitung|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/konzervativni-njemacki-list-o-thompsonu-desnoradikalni-ljigavac-i-glorifikator-fasizma/2012748.aspx|title=Konzervativni njemački list o Thompsonu: ''Desnoradikalni ljigavac i glorifikator fašizma''|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/centar-simon-wiesenthal-thompson-nigdje-ne-bi-trebao-biti-pocasni-gost/2012153.aspx|title=Centar Simon Wiesenthal: "Thompson nigdje ne bi trebao biti počasni gost"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/njemacki-mediji-fasisticki-roker-thompson-na-proslavi-u-zagrebu/2011821.aspx|title=Njemački mediji: "Fašistički roker” Thompson na proslavi u Zagrebu|work=Index.hr}}</ref> ==Reference== {{reflist|2}} ==Vanjske veze== {{Commons category|2018 FIFA World Cup Match 64, France v Croatia|2018 FIFA World Cup Final}} * [https://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222130126/http://www.fifa.com/worldcup/index.html |date=2017-12-22 }} * [https://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html Official documents and match documents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180425225549/http://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html |date=2018-04-25 }} {{FIFA Svjetsko prvenstvo}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:2018.]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Sport u Moskvi]] 4gqf76qwxeqgo8sahav9jcdbh7xwb5x 42591858 42591856 2026-05-11T17:50:51Z Edgar Allan Poe 29250 novi ključ za kategoriju [[:Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava|Finala FIFA Svjetskih prvenstava]]: " 2018." pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591858 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|300px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|FIFA Svjetskog prvenstva 2018.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|HRV|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[15. srpnja]] [[2018.]] | stadion = [[Stadion Lužnjiki]] | grad = [[Moskva]], [[Rusija]] | igrač_utakmice1a = [[Antoine Griezmann]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] | gledalaca = 78,011 | vrijeme = poluoblačno, 27 °C | prethodna = [[Njemačka – Argentina (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2014.)|2014.]] | sljedeća = [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 2022.|2022.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|Svjetskog prvenstva 2018.]]''' odigrano je [[15. srpnja]] [[2018.]] godine na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]], između reprezentacija [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]] i [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatske]]. Reprezentacija Francuske pobijedila je rezultatom 4:2, postavši tako po drugi put [[FIFA Svjetsko prvenstvo|svjetski prvak]], dok je Hrvatska osvajanjem srebra ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji. Prije ovog finala, [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je dva puta igrala finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva]] — prvi put [[1998.]] godine, kada su postali [[Brazil – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998.)|prvaci]], a drugi put [[2006.]] godine, kada ih je nakon jedanaesteraca [[Italija – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2006.)|svladala]] [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]]. Hrvatskoj je, s druge strane, ovo bilo prvo finale, a izborili su ga 20 godina nakon osvajanja brončane medalje na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskom prvenstvu 1998.]] godine. Na putu do finala, Francuska je izbacila dva ranija svjetska prvaka — [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinu]] u osmini finala te [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] u četvrtfinalu — dok je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] u polufinalu izbacila [[Engleska nogometna reprezentacija|Englesku]], svjetske prvake iz [[1966.]] godine. Finale je po nekoliko parametara ušlo u historiju. Francuska je u prvom poluvremenu došla do vodstva 2:1 nakon autogola [[Mario Mandžukić|Marija Mandžukića]], koji je postao prvi igrač u historiji koji je postigao autogol u finalu Svjetskog prvenstva, te jedanaesterca dosuđenog nakon pregledala VAR-a (videotehnologije), što je bio prvi takav slučaj u historiji natjecanja. Uz to, bio je ovo prvi put nakon finala [[1966.]] godine da je u finalnoj utakmici postignuto šest golova, s tim da je taj rezultat ostvaren nakon produžetaka; ukoliko se gleda samo regularno vrijeme, raniji slučaj s najviše postignutih golova, čak sedam, bio je u finalu prvenstva [[1958.]] godine. Francuska je također postala druga zemlja u historiji turnira s 32 reprezentacija koja je sve svoje utakmice u eliminacijskoj fazi ostvarila u regularom vremenu, bez produžetaka i jedanaesteraca. Kao svjetski prvak, Francuska se kvalificirala na [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine. ==Pozadina== Nakon što su [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] i [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] eliminirani u četvrtfinalu, osiguran je četvrti uzastopni naslov za jednu europsku reprezentaciju, s obzirom da su sva četiri polufinalista dolazila iz [[UEFA]]-e.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|title=Europe assured of extending World Cup winning streak to 4|last=Dunbar|first=Graham|date=6 July 2018|work=[[The Washington Post]]|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711065817/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|deadurl=yes}}</ref> Finalna utakmica bila je također deveto europsko finale, nakon najrecentnijih primjera [[2006.]] i [[2010.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/magic-moments-in-all-european-finals|title=Magic moments in all-European Finals|date=12 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesw/worldcup.html|title=World Cup 1930–2018|last=Stokkermans|first=Karel|date=5 July 2018|website=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=10 July 2018}}</ref> Ova utakmica bila je treće finale za [[Francuska nogometna reprezentacija|Francusku]], koja je [[1998.]] godine postala svjetski prvak pobijedivši [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] 3:0, a [[2006.]] izgubila od [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] pri izvođenju jedanaesteraca, nakon što je utakmica završila rezultatom 1:1.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|title=Vive la France: Les Bleus advance to World Cup final|last=Douglas|first=Steve|date=10 July 2018|work=The Washington Post|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711061343/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/worldcup/2018/05/24/every-fifa-world-cup-winner-germany-brazil-italy/540978002/|title=Every FIFA World Cup champion: Brazil, Germany, Italy historically dominate tournament|last=Reineking|first=Jim|date=25 May 2018|work=USA Today|accessdate=10 July 2018}}</ref> Samo su reprezentacije [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] (osam) i Italije (šest) igrale u više finala.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44692297|title=France 1 Belgium 0|last1=Hafez|first1=Shamoon|date=10 July 2018|accessdate=10 July 2018|publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> [[Didier Deschamps]], reprezentativni kapetan iz [[1998.]] godine, postao je četvrta osoba u historiji turnira koja je došla do finala i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], [[Rudija Völlera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps2">{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer|title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer?|last=Sen|first=Debayan|date=10 July 2018|access-date=12 July 2018|publisher=ESPN Internet Ventures|website=ESPN.com}}</ref> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatsku]] je ova utakmica bila prvo finale iz pet nastupa. Postali su tako deseta europska, odnosno trinaesta reprezentacija ukupno koja je igrala finale te prvi debitant u finalu od [[Španjolska nogometna reprezentacija|Španjolske]] [[2010.]] godine.<ref>{{cite web|url=https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf|title=Stats of the day – 12 July 2018|date=12 July 2018|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|page=1|format=PDF|access-date=12 July 2018|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712094037/https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-cro-eng/mandzukic-sends-croatia-to-first-world-cup-final-idUSKBN1K12QC|title=Mandzukic sends irrepressible Croatia into first World Cup final|last=Phillips|first=Mitch|date=11 July 2018|access-date=12 July 2018|agency=Reuters}}</ref> S populacijom od nešto više od 4,000,000 ljudi, Hrvatska je druga najmanja zemlja koje je igrala finale Svjetskog prvenstva, iza Urugvaja, koji je bio prvak [[1930.]] i [[1950.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44809493|title=World Cup final 2018: France v Croatia – your guide to Sunday's match|date=14 July 2018|accessdate=15 July 2018|publisher=BBC}}</ref> Dotadašnji najbolji rezultat hrvatske reprezentacija bila je brončana medalja s debitantskog nastupa u [[Francuska|Francuskoj]] [[1998.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/preview-france-v-croatia|title=Preview: France v Croatia|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Ovo je bio šesti susret između reprezentacija Francuske i Hrvatske; s tri pobjede i dva remija, Francuska je dotad bila bez poraza protiv Hrvatske.<ref>{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2018/france-croatia-all-time-head-head-results-history-world-cup|title=France vs. Croatia History: All-Time Head-to-Head Results|last=West|first=Jenna|date=11 July 2018|work=Sports Illustrated|accessdate=11 July 2018}}</ref> Njihov prvi susret bio je u polufinalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]], kada su domaćini slavili 2:1 zahvaljujući golovima [[Lilian Thuram|Liliana Thurama]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/last-time-france-croatia-met-world-stage|title=The last time France and Croatia met on the world stage|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Jedini drugi natjecateljski susret dotad bio je onaj iz grupne faze [[UEFA Euro 2004.|Eura 2004.]] godine, koji je završio 2:2. ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- style="vertical-align:top;background:#99CCFF" !colspan="2" |{{flagicon|FRA|1974}} Francuska !Faza !colspan="2" |{{flagicon|HRV}} Hrvatska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |'''7'''||3||2||1||0||3||1||+2 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|DAN}} |'''5'''||3||1||2||0||2||1||+1 |- |align=left|{{NogRep|PER}} |'''3'''||3||1||0||2||2||2||0 |- |align=left|{{NogRep|AUS}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{NogRep|HRV}}''' |'''9'''||3||3||0||0||7||1||+5 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|ARG}} |'''4'''||3||1||1||1||3||5||-2 |- |align=left|{{NogRep|NGA}} |'''3'''||3||1||0||2||3||4||-1 |- |align=left|{{NogRep|ISL}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |- style="vertical-align:top;background:#C1E0FF" |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |style="text-align:left"|{{NogRep|ARG}} |4:3 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |style="text-align:left"|{{NogRep|DAN}} |1:1 (3:2, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|URU}} |2:0 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |style="text-align:left"|{{NogRep|RUS}} |2:2 (4:3, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|BEL}} |1:0 |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |style="text-align:left"|{{NogRep|ENG}} |2:1 (pr.) |} ==Pregled utakmice== [[File:Final of the Soccer World Cup Russia between the national teams of France and Croatia.jpg|thumb|300px|Reprezentacije Francuske i Hrvatske prije početka finalne utakmice u [[Moskva|Moskvi]].]] Utakmica je započela u 18:00 po lokalnom vremenu (17:00 [[CET]]) na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]]. Glavni sudac utakmice bio je Argentinac [[Néstor Pitana]], koji je tako postao drugi sudac u historiji, nakon sunarodnjaka [[Horacio Elizondo|Horacija Elizonda]] [[2006.]] godine, koji je sudio i utakmicu otvaranja i finale na Svjetskom prvenstvu. Na stadionu je bilo 78,011, a utakmicu su gledali i predsjednik [[FIFA]]-e, [[Gianni Infantino]], ruski predsjednik [[Vladimir Putin]] te čelnici dvaju finalista, [[Emmanuel Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović]].<ref name="WaPo2">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2018/07/15/france-vs-croatia-2018-world-cup-final/ |title=France blazes past Croatia to win World Cup title for the second time |last1=Goff |first1=Steven |date=15 July 2018 |work=The Washington Post |access-date=15 July 2018 |last2=Fortier |first2=Sam |last3=Wilson |first3=Scott}}</ref> Početne postave bile su identične onima iz polufinala.<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-final-2018-france-vs-croatia-team-news-line-ups-starting-xi-mbappe-pogba-video-watch-a8448266.html |title=World Cup final: France and Croatia name unchanged line-ups as Kylian Mbappe starts |last=Austin |first=Jack |date=15 July 2018 |work=The Independent |access-date=15 July 2018}}</ref> Iako je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] imala posjed lopte i bolju igru na startu utakmice,<ref name="Guardian-Live2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jul/15/world-cup-2018-final-france-v-croatia-live |title=World Cup 2018 final: France v Croatia – live! |last=Glendenning |first=Barry |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref><ref name="ESPN-Summary2">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3566255/mbappe-powers-france-to-world-cup-glory-croatia-reeling-after-var-controversy |title=Mbappe powers France to World Cup glory, Croatia reeling after VAR controversy |last=Ogden |first=Mark |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=ESPN}}</ref> [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je povela. Nakon što je Pitana dosudio prekršaj na [[Antoine Griezmann|Griezmannu]], Francuz je izveo slobodni udarac; njegov centaršut je u kaznenom prostoru dočekao [[Mario Mandžukić]], koji je dovoljno dirao loptu da uhvati [[Danijel Subašić|Subašića]] na krivoj nozi i tako, autogolom, donese Francuskoj vodstvo;<ref name="Guardian-Summary2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2018/jul/15/france-croatia-world-cup-final-match-report |title=France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia |last=Taylor |first=Daniel |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> bio je to prvi autogol u finalima Svjetskih prvenstava te rekordni, dvanaesti na cijelom turniru.<ref name="Telegraph-Live2">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/france-vs-croatia-world-cup-final-2018-live-score-latest-updates/ |title=World Cup final 2018, France vs Croatia: live score and latest updates |last=Bull |first=JJ |date=15 July 2018 |work=The Daily Telegraph |access-date=15 July 2018}}</ref> Samo deset minuta kasnije, također nakon prekida, [[Ivan Perišić]] je volejom probio francusku obranu i [[Hugo Lloris|Llorisa]] te izjednačio rezultat na 1:1.<ref name="Guardian-Summary2" /> U 34. minuti, nakon kornera, Francuski igrači tražili su jedanaesterac na osnovu činjenice da je Perišić igrao rukom u kaznenom prostoru. Nakon konzultacije s video sucima, Pitana je pogledao VAR snimku i dosudio jedanaesterac za Francusku; bio je to prvi put u historiji da je VAR upotrebljen u finalu Svjetskog prvenstva. U 38. minuti, Griezmann je sigurno izveo jedanaesterac i tako donio Francuskoj vodstvo.<ref name="Reuters-Summary2">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-final/france-lift-second-world-cup-after-winning-classic-final-4-2-idUSKBN1K50RG |title=France lift second World Cup after winning classic final 4–2 |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=Reuters}}</ref> Rezultat na poluvremenu bio je 2:1 za Francusku. Početkom drugog poluvremena, hrvatski kontranapad je prekinut nakon upada nekoliko osoba na teren; ruski protestni bend, [[Pussy Riot]], kasnije je preuzeo odgovornost za incident.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/worldcup/pussy-riot-claim-responsibility-for-world-cup-final-pitch-invasion-a3887696.html |title=Pussy Riot claim responsibility for World Cup Final pitch invasion |date=15 July 2018 |work=[[London Evening Standard|Evening Standard]] |access-date=16 July 2018}}</ref> Iako je Hrvatska pokušavala izjednačiti i imala nekoliko dobrih šansi, u 59. minuti Francuska je povela 3:1 nakon udarca [[Paul Pogba|Paula Pogbe]]. Šest minuta kasnije, [[Kylian Mbappé]] je povećao vodstvo na 4:1 nakon izvrsnog šuta izvan kaznenog prostora; Mbappé je tako postao drugi tinejdžer, nakon [[Pelé]]a [[1958.]] godine, koji je postigao gol u finalu Svjetskog prvenstva.<ref name="ESPN-Summary2" /> Hrvatska je svoj drugi gol postigla u 69. minuti, nakon što je Mandžukić gurnuo loptu u praznu mrežu poslije Llorisovog neuspješnog pokušaja driblinga. Francuzi su do kraja mirno priveli utakmicu kraju, unatoč hrvatskim pokušajima da se vrate u utakmicu; Francuska je do kraja imala još dvije izgledne prilike, ali je konačni rezultat ostao 4:2.<ref name="Guardian-Live2" /><ref name="Reuters-Summary2" /> Francuska je tako po drugi put postala svjetski prvak, a Hrvatska je ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji turnira. ==Detalji== <section begin=final />{{Football box |date=[[15. srpnja]] [[2018.]] |time=18:00 [[Moskovsko vrijeme|MSK]] ([[UTC+03:00|UTC+3]]) |team1=[[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] {{flagicon|FRA|1974}} |score=4:2 |report=[https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c Izvještaj] |team2={{NogRep|HRV}} |goals1= *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|18|ag.}} *[[Antoine Griezmann|Griezmann]] {{gol|38|pen.}} *[[Paul Pogba|Pogba]] {{goal|59}} *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|65}} |goals2= *[[Ivan Perišić|Perišić]] {{goal|28}} *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion Lužnjiki]], [[Moskva]] |attendance=78,011<ref name="match report">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c |title=Match report – Final – France v Croatia |publisher=FIFA |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715211046/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c }}</ref> |referee={{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] }}<section end=final /> <section begin=Lineups /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _frank18h |pattern_b = _fra18ho |pattern_ra = _frank18h |pattern_sh = _fra18a |pattern_so = _fra18h2 |leftarm = 112855 |body = 112855 |rightarm = 112855 |shorts = 112855 |socks = 112855 |title = Francuska<ref name="FRA-CRO line-ups">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg |title=Tactical Line-up – Final – France v Croatia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716012612/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg }}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cro18H |pattern_b = _cro18ho |pattern_ra = _cro18H |pattern_sh = _cro18h |pattern_so = _pol18h |leftarm = F40000 |body = FFFFFF |rightarm = F40000 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska<ref name="FRA-CRO line-ups" /> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hugo Lloris]] (c) |- |RB ||'''2''' ||[[Benjamin Pavard]] |- |CB ||'''4''' ||[[Raphaël Varane]] |- |CB ||'''5''' ||[[Samuel Umtiti]] |- |LB ||'''21'''||[[Lucas Hernández]] || {{yel|41}} |- |CM ||'''6''' ||[[Paul Pogba]] |- |CM ||'''13'''||[[N'Golo Kanté]] || {{yel|27}} || {{suboff|55}} |- |RW ||'''10'''||[[Kylian Mbappé]] |- |AM ||'''7''' ||[[Antoine Griezmann]] |- |LW ||'''14'''||[[Blaise Matuidi]] || || {{suboff|73}} |- |CF ||'''9''' ||[[Olivier Giroud]] || || {{suboff|81}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Steven Nzonzi]] || || {{subon|55}} |- |MF ||'''12'''||[[Corentin Tolisso]] || || {{subon|73}} |- |FW ||'''18'''||[[Nabil Fekir]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|FRA|1974}} [[Didier Deschamps]] |} |valign="top"|[[File:FRA-CRO 2018-07-15.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%;margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Danijel Subašić]] |- |RB ||'''2''' ||[[Šime Vrsaljko]] || {{yel|90+2}} |- |CB ||'''6''' ||[[Dejan Lovren]] |- |CB ||'''21'''||[[Domagoj Vida]] |- |LB ||'''3''' ||[[Ivan Strinić]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''7''' ||[[Ivan Rakitić]] |- |CM ||'''11'''||[[Marcelo Brozović]] |- |RW ||'''18'''||[[Ante Rebić]] || || {{suboff|71}} |- |AM ||'''10'''||[[Luka Modrić]] (c) |- |LW ||'''4''' ||[[Ivan Perišić]] |- |CF ||'''17'''||[[Mario Mandžukić]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Andrej Kramarić]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''20'''||[[Marko Pjaca]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|HRV}} [[Zlatko Dalić]] |} |} {| style="width:100%;font-size:90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Antoine Griezmann]]<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |title=France v Croatia – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715175006/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |dead-url=yes }}</ref> '''Pomoćni suci:'''<ref name="FRA-CRO line-ups" /> <br />{{flagicon|ARG}} Hernán Maidana <br />{{flagicon|ARG}} Juan Pablo Belatti <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} [[Björn Kuipers]] <br />'''Rezervni pomoćni sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} Erwin Zeinstra <br />'''Video sudac:''' <br />{{flagicon|ITA}} [[Massimiliano Irrati]] <br />'''Pomoćni video suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} [[Mauro Vigliano]] <br />{{flagicon|ČIL}} Carlos Astroza <br />{{flagicon|NIZ}} [[Danny Makkelie]] <includeonly>|}</includeonly><section end=Lineups /> |style="width:60%;vertical-align:top"| '''Pravila'''<ref name="regulations">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-regulations-2843519.pdf?cloudid=ejmfg94ac7hypl9zmsys |title=Regulations – 2018 FIFA World Cup Russia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |access-date=16 November 2017 |archive-date=2017-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712134322/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/84/35/19/regulationsfwc2018en_neutral.pdf }}</ref> *90 minuta *30 minuta produžetaka po potrebi *Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija *Maksimalno 12 prijavljenih zemjena *Maksimalno 3 zamjene, uz jednu dodatnu u slučaju produžetaka |} ==Posljedice== {{Multiple image | image1 = World Cup Paris (41622892150).jpg | width1 = 225 | image2 = World Cup Paris (43431592331).jpg | width2 = 100 | footer = Slavlje navijača u Parizu (lijevo) i pred [[Arc de Triomphe u Parizu|Slavokukom pobjede]] (desno) nakon utakmice. }} Pobjedom nad Hrvatskom, Francuska je postala šesta zemlja koja je osvojila Svjetsko prvenstvo više od jednog puta te se kvalificirala za [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine.<ref>{{cite news |last=Prince-Wright |first=Joe |date=15 July 2018 |title=France win World Cup after classic final |url=https://soccer.nbcsports.com/2018/07/15/france-win-world-cup-after-classic-final/ |publisher=[[NBC Sports]] |access-date=15 July 2018}}</ref> [[Didier Deschamps]] je postao treća osoba koja je osvojila prvenstvo i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer |title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer? |last=Sen |first=Debayan |date=10 July 2018 |access-date=12 July 2018 |publisher=ESPN Internet Ventures |website=ESPN.com}}</ref> Finale [[2018.]] godine imalo je najviše golova od [[1966.]], odnosno najviše golova u regularnom vremenu od [[1958.]] godine.<ref name="WaPo2"/><ref name="Reuters-Summary2"/> Trofej i medalje za svjetske prvake i doprvake dodijelili su [[Vladimir Putin|Putin]], [[Emmanuel Macron|Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović|Grabar-Kitarović]] usred velikog pljuska.<ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Soaked but smiling, Croatian president wins admirers at World Cup final |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia-president/soaked-but-smiling-croatian-president-wins-admirers-at-world-cup-final-idUSKBN1K611O |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski kapetan [[Luka Modrić]] nagrađen je [[Zlatna lopta|Zlatnom loptom]] za najboljeg igrača turnira, te je uvršten u idealnu momčad.<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/157-awards-piece-2986294 |title=Golden consolation for magical Modric |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=16 July 2018}}</ref> [[Antoine Griezmann]], najbolji igrač finalne utakmice,<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/formidable-france-secure-second-title |title=Formidable France secure second title |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018}}</ref> dobio je Brončanu loptu i Srebrnu kopačku, zahvaljujući četiri gola i dvije asistencije. [[Kylian Mbappé]] je dobio nagradu za najboljeg mladog igrača turnira.<ref>{{cite news |date=15 July 2018 |title=Luka Modric wins World Cup Golden Ball; Mbappe and Courtois also honoured |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3566761/luka-modric-wins-world-cup-golden-ball-as-mbappe-and-courtois-also-honoured |publisher=ESPN |access-date=15 July 2018}}</ref> Velike skupine ljudi, oko 90,000 pred [[Eiffelov toranj|Eiffelovim tornjem]] i oko 1,000,000 na [[Champs-Élysées|Elizejskim poljanama]], proslavile su pobjedu Francuske u [[Pariz]]u.<ref>{{cite news |last=Felix |first=Bate |date=15 July 2018 |title=Paris fanzone fills with 90,000 willing 'Les Bleus' to World Cup victory |url=https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 |publisher=Reuters |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715171722/https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 }}</ref><ref>{{cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=15 July 2018 |title=Paris celebrates World Cup win as one million fans fill Champs-Élysées |url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/15/paris-celebrates-world-cup-win-as-one-million-fans-fill-champs-elysee |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> Proslave su obilježene kontroverzom zbog divljanja huligana, zbog čega je morala intervenirati i policija, i zbog najmanje dva smrtna slučaja izvan [[Pariz]]a.<ref>{{cite news |last1=Samuel |first1=Henry |last2=Chandler-Wilde |first2=Helen |date=16 July 2018 |title=Two dead amid World Cup final victory celebrations in France |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/view-paris-france-comes-together-celebrate-world-cup-team-symbolising/ |work=The Telegraph |registration=yes |access-date=16 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Paris police arrest 102 people after World Cup celebrations turn violent |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3567435/paris-police-arrest-102-fans-after-world-cup-celebrations-turn-violent |publisher=ESPN |access-date=16 July 2018}}</ref> Doček reprezentacije organiziran je u vidu parade u otvorenom autobusu niz Elizejske poljane, gdje je reprezenaciju dočekalo stotine tisuća Francuza.<ref>{{cite news|last=Chrisafis|first=Angelique|date=16 July 2018|title=French team celebrate World Cup win with Paris victory parade|url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/16/france-to-celebrate-world-cup-win-with-paris-victory-parade|work=The Guardian|access-date=22 July 2018}}</ref> Hrvatsku reprezentaciju je [[16. srpnja]] u [[Zagreb]]u dočekalo više od 550,000 ljudi, što je bilo najveće okupljanje u historiji Hrvatske; igrači su od aerodroma do [[Trg bana Jelačića|Trga bana Jelačića]] vozili šest sati.<ref>{{cite news |last=Ilic |first=Igor |date=16 July 2018 |title=Croatia takes to streets to toast soccer team's historic run |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia/croatia-takes-to-streets-to-toast-soccer-teams-historic-run-idUSKBN1K62FH |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski doček obilježen je kontroverzom zbog vanprotokolarnog ubacivanja profašističkog pjevača [[Marko Perković Thompson|Marka Perkovića]] u autobus s igračima i njegovog naknadnog, isforsiranog nastupa na trgu suprotno protokolu organizatora; brojni novinari<ref>{{cite news|last=Duhaček|first=Goran|date=18 July 2018|title=Vi ste uzori. Nemate pravo na Thompsona|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-ste-uzori-nemate-pravo-na-thompsona/2011840.aspx|work=Index.hr|access-date=22 July 2018}}</ref> i javne ličnosti<ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/hrvatskim-glumicama-smetao-thompson-na-doceku-vatrenih-mi-volimo-usrat-pred-kraj/2011792.aspx|title=Hrvatskim glumicama smetao Thompson na dočeku Vatrenih: "Mi volimo usrat pred kraj"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/beljak-o-thompsonu-u-autobusu-mora-mi-smece-fasisticko-dan-pokvarit/2011651.aspx|title=Beljak o Thompsonu u autobusu: "Mora mi smeće fašističko dan pokvarit"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/sergej-trifunovic-ne-jebe-mene-uspjeh-hrvatske-repke-thompson-u-busu-to-me-jebe/2011895.aspx|title=Sergej Trifunović: "Ne jebe mene uspjeh hrvatske repke. Thompson u busu. To me jebe"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-koji-prijetite-zenama-niste-ni-hrvati-ni-desnicari-nego-frustrirani-bolesnici/2012673.aspx|title=Vi koji prijetite ženama niste ni Hrvati ni desničari nego frustrirani bolesnici|work=Index.hr}}</ref> kritički su se osvrnuli na taj trenutak, kazavši kako je uništio cijelu proslavu, a podjednake komentare imali su i neki strani mediji te organizacije.<ref>{{cite news|last=Hopkins|first=Valerie|date=21 July 2018|title=Croatia scores own goal after World Cup success|url=https://www.ft.com/content/73b55b52-8b6d-11e8-bf9e-8771d5404543|work=Financial Times|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite news|last=Martens|first=Michael|date=21 July 2018|title=Feiern mit dem Barden des Hasses|url=http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/kroatien-feiern-mit-dem-barden-des-hasses-15700926.html|work=Frankfurter Allgemeine Zeitung|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/konzervativni-njemacki-list-o-thompsonu-desnoradikalni-ljigavac-i-glorifikator-fasizma/2012748.aspx|title=Konzervativni njemački list o Thompsonu: ''Desnoradikalni ljigavac i glorifikator fašizma''|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/centar-simon-wiesenthal-thompson-nigdje-ne-bi-trebao-biti-pocasni-gost/2012153.aspx|title=Centar Simon Wiesenthal: "Thompson nigdje ne bi trebao biti počasni gost"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/njemacki-mediji-fasisticki-roker-thompson-na-proslavi-u-zagrebu/2011821.aspx|title=Njemački mediji: "Fašistički roker” Thompson na proslavi u Zagrebu|work=Index.hr}}</ref> ==Reference== {{reflist|2}} ==Vanjske veze== {{Commons category|2018 FIFA World Cup Match 64, France v Croatia|2018 FIFA World Cup Final}} * [https://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222130126/http://www.fifa.com/worldcup/index.html |date=2017-12-22 }} * [https://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html Official documents and match documents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180425225549/http://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html |date=2018-04-25 }} {{FIFA Svjetsko prvenstvo}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:2018.]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava| 2018.]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Sport u Moskvi]] cachgtujz11gnpjrmeam9jyh9vsexf9 42591866 42591858 2026-05-11T17:51:22Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjeno iz [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591866 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|300px]] | naslov = Finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|FIFA Svjetskog prvenstva 2018.]] | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|FRA|1974|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|HRV|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[15. srpnja]] [[2018.]] | stadion = [[Stadion Lužnjiki]] | grad = [[Moskva]], [[Rusija]] | igrač_utakmice1a = [[Antoine Griezmann]] ([[Francuska|FRA]]) | igrač_utakmice1anaslov = FIFA | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] | gledalaca = 78,011 | vrijeme = poluoblačno, 27 °C | prethodna = [[Njemačka – Argentina (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2014.)|2014.]] | sljedeća = [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 2022.|2022.]] }} Finale '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|Svjetskog prvenstva 2018.]]''' odigrano je [[15. srpnja]] [[2018.]] godine na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]], između reprezentacija [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuske]] i [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatske]]. Reprezentacija Francuske pobijedila je rezultatom 4:2, postavši tako po drugi put [[FIFA Svjetsko prvenstvo|svjetski prvak]], dok je Hrvatska osvajanjem srebra ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji. Prije ovog finala, [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je dva puta igrala finale [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva]] — prvi put [[1998.]] godine, kada su postali [[Brazil – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998.)|prvaci]], a drugi put [[2006.]] godine, kada ih je nakon jedanaesteraca [[Italija – Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2006.)|svladala]] [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italija]]. Hrvatskoj je, s druge strane, ovo bilo prvo finale, a izborili su ga 20 godina nakon osvajanja brončane medalje na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskom prvenstvu 1998.]] godine. Na putu do finala, Francuska je izbacila dva ranija svjetska prvaka — [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentinu]] u osmini finala te [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] u četvrtfinalu — dok je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] u polufinalu izbacila [[Engleska nogometna reprezentacija|Englesku]], svjetske prvake iz [[1966.]] godine. Finale je po nekoliko parametara ušlo u historiju. Francuska je u prvom poluvremenu došla do vodstva 2:1 nakon autogola [[Mario Mandžukić|Marija Mandžukića]], koji je postao prvi igrač u historiji koji je postigao autogol u finalu Svjetskog prvenstva, te jedanaesterca dosuđenog nakon pregledala VAR-a (videotehnologije), što je bio prvi takav slučaj u historiji natjecanja. Uz to, bio je ovo prvi put nakon finala [[1966.]] godine da je u finalnoj utakmici postignuto šest golova, s tim da je taj rezultat ostvaren nakon produžetaka; ukoliko se gleda samo regularno vrijeme, raniji slučaj s najviše postignutih golova, čak sedam, bio je u finalu prvenstva [[1958.]] godine. Francuska je također postala druga zemlja u historiji turnira s 32 reprezentacija koja je sve svoje utakmice u eliminacijskoj fazi ostvarila u regularom vremenu, bez produžetaka i jedanaesteraca. Kao svjetski prvak, Francuska se kvalificirala na [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine. ==Pozadina== Nakon što su [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaj]] i [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] eliminirani u četvrtfinalu, osiguran je četvrti uzastopni naslov za jednu europsku reprezentaciju, s obzirom da su sva četiri polufinalista dolazila iz [[UEFA]]-e.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|title=Europe assured of extending World Cup winning streak to 4|last=Dunbar|first=Graham|date=6 July 2018|work=[[The Washington Post]]|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711065817/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/europe-assured-of-extending-world-cup-winning-streak-to-4/2018/07/06/07cbf42a-8166-11e8-b3b5-b61896f90919_story.html|deadurl=yes}}</ref> Finalna utakmica bila je također deveto europsko finale, nakon najrecentnijih primjera [[2006.]] i [[2010.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/magic-moments-in-all-european-finals|title=Magic moments in all-European Finals|date=12 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesw/worldcup.html|title=World Cup 1930–2018|last=Stokkermans|first=Karel|date=5 July 2018|website=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=10 July 2018}}</ref> Ova utakmica bila je treće finale za [[Francuska nogometna reprezentacija|Francusku]], koja je [[1998.]] godine postala svjetski prvak pobijedivši [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazil]] 3:0, a [[2006.]] izgubila od [[Talijanska nogometna reprezentacija|Italije]] pri izvođenju jedanaesteraca, nakon što je utakmica završila rezultatom 1:1.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|title=Vive la France: Les Bleus advance to World Cup final|last=Douglas|first=Steve|date=10 July 2018|work=The Washington Post|accessdate=10 July 2018|agency=Associated Press|archivedate=2018-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711061343/https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/france-advances-to-world-cup-final-beats-belgium-1-0/2018/07/10/ab0fb0e0-847c-11e8-9e06-4db52ac42e05_story.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/worldcup/2018/05/24/every-fifa-world-cup-winner-germany-brazil-italy/540978002/|title=Every FIFA World Cup champion: Brazil, Germany, Italy historically dominate tournament|last=Reineking|first=Jim|date=25 May 2018|work=USA Today|accessdate=10 July 2018}}</ref> Samo su reprezentacije [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] (osam) i Italije (šest) igrale u više finala.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44692297|title=France 1 Belgium 0|last1=Hafez|first1=Shamoon|date=10 July 2018|accessdate=10 July 2018|publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> [[Didier Deschamps]], reprezentativni kapetan iz [[1998.]] godine, postao je četvrta osoba u historiji turnira koja je došla do finala i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]], [[Rudija Völlera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps2">{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer|title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer?|last=Sen|first=Debayan|date=10 July 2018|access-date=12 July 2018|publisher=ESPN Internet Ventures|website=ESPN.com}}</ref> Za [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatsku]] je ova utakmica bila prvo finale iz pet nastupa. Postali su tako deseta europska, odnosno trinaesta reprezentacija ukupno koja je igrala finale te prvi debitant u finalu od [[Španjolska nogometna reprezentacija|Španjolske]] [[2010.]] godine.<ref>{{cite web|url=https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf|title=Stats of the day – 12 July 2018|date=12 July 2018|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|page=1|format=PDF|access-date=12 July 2018|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712094037/https://resources.fifa.com/image/upload/stats-of-the-day-12-july-2018.pdf?cloudid=trosebngotecouavz6xf}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-cro-eng/mandzukic-sends-croatia-to-first-world-cup-final-idUSKBN1K12QC|title=Mandzukic sends irrepressible Croatia into first World Cup final|last=Phillips|first=Mitch|date=11 July 2018|access-date=12 July 2018|agency=Reuters}}</ref> S populacijom od nešto više od 4,000,000 ljudi, Hrvatska je druga najmanja zemlja koje je igrala finale Svjetskog prvenstva, iza Urugvaja, koji je bio prvak [[1930.]] i [[1950.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44809493|title=World Cup final 2018: France v Croatia – your guide to Sunday's match|date=14 July 2018|accessdate=15 July 2018|publisher=BBC}}</ref> Dotadašnji najbolji rezultat hrvatske reprezentacija bila je brončana medalja s debitantskog nastupa u [[Francuska|Francuskoj]] [[1998.]] godine.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/preview-france-v-croatia|title=Preview: France v Croatia|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Ovo je bio šesti susret između reprezentacija Francuske i Hrvatske; s tri pobjede i dva remija, Francuska je dotad bila bez poraza protiv Hrvatske.<ref>{{cite news|url=https://www.si.com/soccer/2018/france-croatia-all-time-head-head-results-history-world-cup|title=France vs. Croatia History: All-Time Head-to-Head Results|last=West|first=Jenna|date=11 July 2018|work=Sports Illustrated|accessdate=11 July 2018}}</ref> Njihov prvi susret bio je u polufinalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]], kada su domaćini slavili 2:1 zahvaljujući golovima [[Lilian Thuram|Liliana Thurama]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/last-time-france-croatia-met-world-stage|title=The last time France and Croatia met on the world stage|date=14 July 2018|access-date=14 July 2018|publisher=Fédération Internationale de Football Association|website=FIFA.com}}</ref> Jedini drugi natjecateljski susret dotad bio je onaj iz grupne faze [[UEFA Euro 2004.|Eura 2004.]] godine, koji je završio 2:2. ==Put do finala== :''Za više detalja, pogledati članak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]]'' {| width="100%" style="text-align:center" |- style="vertical-align:top;background:#99CCFF" !colspan="2" |{{flagicon|FRA|1974}} Francuska !Faza !colspan="2" |{{flagicon|HRV}} Hrvatska |- |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{flagicon|FRA|1974}} [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]]''' |'''7'''||3||2||1||0||3||1||+2 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|DAN}} |'''5'''||3||1||2||0||2||1||+1 |- |align=left|{{NogRep|PER}} |'''3'''||3||1||0||2||2||2||0 |- |align=left|{{NogRep|AUS}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |bgcolor=#c1e0ff|Grupna faza |colspan="2" align=center| {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width="175"|Momčad !width="20"|{{Tooltip| Uta. | Odigranih utakmica}} !width="20"|{{Tooltip| P | Pobjede}} !width="20"|{{Tooltip| R | Remiji}} !width="20"|{{Tooltip| I | Porazi}} !width="20"|{{Tooltip| G+ | Postignutih golova}} !width="20"|{{Tooltip| G- | Primljenih golova}} !width="20"|{{Tooltip| GR | Gol razlika}} !width="20"|{{Tooltip| Bod. | Bodovi}} |- style="background:#cfc;" |align=left|'''{{NogRep|HRV}}''' |'''9'''||3||3||0||0||7||1||+5 |- style="background: #ccffcc;" |align=left|{{NogRep|ARG}} |'''4'''||3||1||1||1||3||5||-2 |- |align=left|{{NogRep|NGA}} |'''3'''||3||1||0||2||3||4||-1 |- |align=left|{{NogRep|ISL}} |'''1'''||3||0||1||2||2||5||-3 |} |- style="vertical-align:top;background:#C1E0FF" |Protivnik |Rezultat |bgcolor=#c1e0ff|Eliminacija |Protivnik |Rezultat |- |style="text-align:left"|{{NogRep|ARG}} |4:3 |bgcolor=#c1e0ff|Osmina finala |style="text-align:left"|{{NogRep|DAN}} |1:1 (3:2, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|URU}} |2:0 |bgcolor=#c1e0ff|Četvrtfinale |style="text-align:left"|{{NogRep|RUS}} |2:2 (4:3, pen.) |- |style="text-align:left"|{{NogRep|BEL}} |1:0 |bgcolor=#c1e0ff|Polufinale |style="text-align:left"|{{NogRep|ENG}} |2:1 (pr.) |} ==Pregled utakmice== [[File:Final of the Soccer World Cup Russia between the national teams of France and Croatia.jpg|thumb|300px|Reprezentacije Francuske i Hrvatske prije početka finalne utakmice u [[Moskva|Moskvi]].]] Utakmica je započela u 18:00 po lokalnom vremenu (17:00 [[CET]]) na [[Stadion Lužnjiki|stadionu Lužnjiki]] u [[Moskva|Moskvi]]. Glavni sudac utakmice bio je Argentinac [[Néstor Pitana]], koji je tako postao drugi sudac u historiji, nakon sunarodnjaka [[Horacio Elizondo|Horacija Elizonda]] [[2006.]] godine, koji je sudio i utakmicu otvaranja i finale na Svjetskom prvenstvu. Na stadionu je bilo 78,011, a utakmicu su gledali i predsjednik [[FIFA]]-e, [[Gianni Infantino]], ruski predsjednik [[Vladimir Putin]] te čelnici dvaju finalista, [[Emmanuel Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović]].<ref name="WaPo2">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2018/07/15/france-vs-croatia-2018-world-cup-final/ |title=France blazes past Croatia to win World Cup title for the second time |last1=Goff |first1=Steven |date=15 July 2018 |work=The Washington Post |access-date=15 July 2018 |last2=Fortier |first2=Sam |last3=Wilson |first3=Scott}}</ref> Početne postave bile su identične onima iz polufinala.<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/world-cup-final-2018-france-vs-croatia-team-news-line-ups-starting-xi-mbappe-pogba-video-watch-a8448266.html |title=World Cup final: France and Croatia name unchanged line-ups as Kylian Mbappe starts |last=Austin |first=Jack |date=15 July 2018 |work=The Independent |access-date=15 July 2018}}</ref> Iako je [[Hrvatska nogometna reprezentacija|Hrvatska]] imala posjed lopte i bolju igru na startu utakmice,<ref name="Guardian-Live2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jul/15/world-cup-2018-final-france-v-croatia-live |title=World Cup 2018 final: France v Croatia – live! |last=Glendenning |first=Barry |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref><ref name="ESPN-Summary2">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3566255/mbappe-powers-france-to-world-cup-glory-croatia-reeling-after-var-controversy |title=Mbappe powers France to World Cup glory, Croatia reeling after VAR controversy |last=Ogden |first=Mark |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=ESPN}}</ref> [[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] je povela. Nakon što je Pitana dosudio prekršaj na [[Antoine Griezmann|Griezmannu]], Francuz je izveo slobodni udarac; njegov centaršut je u kaznenom prostoru dočekao [[Mario Mandžukić]], koji je dovoljno dirao loptu da uhvati [[Danijel Subašić|Subašića]] na krivoj nozi i tako, autogolom, donese Francuskoj vodstvo;<ref name="Guardian-Summary2">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2018/jul/15/france-croatia-world-cup-final-match-report |title=France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia |last=Taylor |first=Daniel |date=15 July 2018 |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> bio je to prvi autogol u finalima Svjetskih prvenstava te rekordni, dvanaesti na cijelom turniru.<ref name="Telegraph-Live2">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/france-vs-croatia-world-cup-final-2018-live-score-latest-updates/ |title=World Cup final 2018, France vs Croatia: live score and latest updates |last=Bull |first=JJ |date=15 July 2018 |work=The Daily Telegraph |access-date=15 July 2018}}</ref> Samo deset minuta kasnije, također nakon prekida, [[Ivan Perišić]] je volejom probio francusku obranu i [[Hugo Lloris|Llorisa]] te izjednačio rezultat na 1:1.<ref name="Guardian-Summary2" /> U 34. minuti, nakon kornera, Francuski igrači tražili su jedanaesterac na osnovu činjenice da je Perišić igrao rukom u kaznenom prostoru. Nakon konzultacije s video sucima, Pitana je pogledao VAR snimku i dosudio jedanaesterac za Francusku; bio je to prvi put u historiji da je VAR upotrebljen u finalu Svjetskog prvenstva. U 38. minuti, Griezmann je sigurno izveo jedanaesterac i tako donio Francuskoj vodstvo.<ref name="Reuters-Summary2">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-final/france-lift-second-world-cup-after-winning-classic-final-4-2-idUSKBN1K50RG |title=France lift second World Cup after winning classic final 4–2 |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |publisher=Reuters}}</ref> Rezultat na poluvremenu bio je 2:1 za Francusku. Početkom drugog poluvremena, hrvatski kontranapad je prekinut nakon upada nekoliko osoba na teren; ruski protestni bend, [[Pussy Riot]], kasnije je preuzeo odgovornost za incident.<ref>{{cite news |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/worldcup/pussy-riot-claim-responsibility-for-world-cup-final-pitch-invasion-a3887696.html |title=Pussy Riot claim responsibility for World Cup Final pitch invasion |date=15 July 2018 |work=[[London Evening Standard|Evening Standard]] |access-date=16 July 2018}}</ref> Iako je Hrvatska pokušavala izjednačiti i imala nekoliko dobrih šansi, u 59. minuti Francuska je povela 3:1 nakon udarca [[Paul Pogba|Paula Pogbe]]. Šest minuta kasnije, [[Kylian Mbappé]] je povećao vodstvo na 4:1 nakon izvrsnog šuta izvan kaznenog prostora; Mbappé je tako postao drugi tinejdžer, nakon [[Pelé]]a [[1958.]] godine, koji je postigao gol u finalu Svjetskog prvenstva.<ref name="ESPN-Summary2" /> Hrvatska je svoj drugi gol postigla u 69. minuti, nakon što je Mandžukić gurnuo loptu u praznu mrežu poslije Llorisovog neuspješnog pokušaja driblinga. Francuzi su do kraja mirno priveli utakmicu kraju, unatoč hrvatskim pokušajima da se vrate u utakmicu; Francuska je do kraja imala još dvije izgledne prilike, ali je konačni rezultat ostao 4:2.<ref name="Guardian-Live2" /><ref name="Reuters-Summary2" /> Francuska je tako po drugi put postala svjetski prvak, a Hrvatska je ostvarila svoj najbolji rezultat u historiji turnira. ==Detalji== <section begin=final />{{Football box |date=[[15. srpnja]] [[2018.]] |time=18:00 [[Moskovsko vrijeme|MSK]] ([[UTC+03:00|UTC+3]]) |team1=[[Francuska nogometna reprezentacija|Francuska]] {{flagicon|FRA|1974}} |score=4:2 |report=[https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c Izvještaj] |team2={{NogRep|HRV}} |goals1= *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|18|ag.}} *[[Antoine Griezmann|Griezmann]] {{gol|38|pen.}} *[[Paul Pogba|Pogba]] {{goal|59}} *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|65}} |goals2= *[[Ivan Perišić|Perišić]] {{goal|28}} *[[Mario Mandžukić|Mandžukić]] {{goal|69}} |stadium=[[Stadion Lužnjiki]], [[Moskva]] |attendance=78,011<ref name="match report">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c |title=Match report – Final – France v Croatia |publisher=FIFA |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715211046/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c }}</ref> |referee={{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] }}<section end=final /> <section begin=Lineups /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _frank18h |pattern_b = _fra18ho |pattern_ra = _frank18h |pattern_sh = _fra18a |pattern_so = _fra18h2 |leftarm = 112855 |body = 112855 |rightarm = 112855 |shorts = 112855 |socks = 112855 |title = Francuska<ref name="FRA-CRO line-ups">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg |title=Tactical Line-up – Final – France v Croatia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716012612/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-tacticalstartlist-pdf-2985964.pdf?cloudid=dgb3ez5bpdozyjnnfswg }}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cro18H |pattern_b = _cro18ho |pattern_ra = _cro18H |pattern_sh = _cro18h |pattern_so = _pol18h |leftarm = F40000 |body = FFFFFF |rightarm = F40000 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska<ref name="FRA-CRO line-ups" /> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hugo Lloris]] (c) |- |RB ||'''2''' ||[[Benjamin Pavard]] |- |CB ||'''4''' ||[[Raphaël Varane]] |- |CB ||'''5''' ||[[Samuel Umtiti]] |- |LB ||'''21'''||[[Lucas Hernández]] || {{yel|41}} |- |CM ||'''6''' ||[[Paul Pogba]] |- |CM ||'''13'''||[[N'Golo Kanté]] || {{yel|27}} || {{suboff|55}} |- |RW ||'''10'''||[[Kylian Mbappé]] |- |AM ||'''7''' ||[[Antoine Griezmann]] |- |LW ||'''14'''||[[Blaise Matuidi]] || || {{suboff|73}} |- |CF ||'''9''' ||[[Olivier Giroud]] || || {{suboff|81}} |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Steven Nzonzi]] || || {{subon|55}} |- |MF ||'''12'''||[[Corentin Tolisso]] || || {{subon|73}} |- |FW ||'''18'''||[[Nabil Fekir]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|FRA|1974}} [[Didier Deschamps]] |} |valign="top"|[[File:FRA-CRO 2018-07-15.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%;margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Danijel Subašić]] |- |RB ||'''2''' ||[[Šime Vrsaljko]] || {{yel|90+2}} |- |CB ||'''6''' ||[[Dejan Lovren]] |- |CB ||'''21'''||[[Domagoj Vida]] |- |LB ||'''3''' ||[[Ivan Strinić]] || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''7''' ||[[Ivan Rakitić]] |- |CM ||'''11'''||[[Marcelo Brozović]] |- |RW ||'''18'''||[[Ante Rebić]] || || {{suboff|71}} |- |AM ||'''10'''||[[Luka Modrić]] (c) |- |LW ||'''4''' ||[[Ivan Perišić]] |- |CF ||'''17'''||[[Mario Mandžukić]] |- |colspan=3|'''Zamjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Andrej Kramarić]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''20'''||[[Marko Pjaca]] || || {{subon|81}} |- |colspan=3|'''Izbornik:''' |- |colspan=3|{{flagicon|HRV}} [[Zlatko Dalić]] |} |} {| style="width:100%;font-size:90%" | '''Igrač utakmice:''' <br />{{flagicon|FRA|1974}} [[Antoine Griezmann]]<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |title=France v Croatia – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715175006/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/#motm |dead-url=yes }}</ref> '''Pomoćni suci:'''<ref name="FRA-CRO line-ups" /> <br />{{flagicon|ARG}} Hernán Maidana <br />{{flagicon|ARG}} Juan Pablo Belatti <br />'''Četvrti sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} [[Björn Kuipers]] <br />'''Rezervni pomoćni sudac:''' <br />{{flagicon|NIZ}} Erwin Zeinstra <br />'''Video sudac:''' <br />{{flagicon|ITA}} [[Massimiliano Irrati]] <br />'''Pomoćni video suci:''' <br />{{flagicon|ARG}} [[Mauro Vigliano]] <br />{{flagicon|ČIL}} Carlos Astroza <br />{{flagicon|NIZ}} [[Danny Makkelie]] <includeonly>|}</includeonly><section end=Lineups /> |style="width:60%;vertical-align:top"| '''Pravila'''<ref name="regulations">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-regulations-2843519.pdf?cloudid=ejmfg94ac7hypl9zmsys |title=Regulations – 2018 FIFA World Cup Russia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |access-date=16 November 2017 |archive-date=2017-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712134322/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/84/35/19/regulationsfwc2018en_neutral.pdf }}</ref> *90 minuta *30 minuta produžetaka po potrebi *Jedanaesterci u slučaju ponvnog remija *Maksimalno 12 prijavljenih zemjena *Maksimalno 3 zamjene, uz jednu dodatnu u slučaju produžetaka |} ==Posljedice== {{Multiple image | image1 = World Cup Paris (41622892150).jpg | width1 = 225 | image2 = World Cup Paris (43431592331).jpg | width2 = 100 | footer = Slavlje navijača u Parizu (lijevo) i pred [[Arc de Triomphe u Parizu|Slavokukom pobjede]] (desno) nakon utakmice. }} Pobjedom nad Hrvatskom, Francuska je postala šesta zemlja koja je osvojila Svjetsko prvenstvo više od jednog puta te se kvalificirala za [[FIFA Kup konfederacija 2021.]] godine.<ref>{{cite news |last=Prince-Wright |first=Joe |date=15 July 2018 |title=France win World Cup after classic final |url=https://soccer.nbcsports.com/2018/07/15/france-win-world-cup-after-classic-final/ |publisher=[[NBC Sports]] |access-date=15 July 2018}}</ref> [[Didier Deschamps]] je postao treća osoba koja je osvojila prvenstvo i kao igrač i kao izbornik, nakon [[Franz Beckenbauer|Franza Beckenbauera]] i [[Mário Zagallo|Márija Zagalla]].<ref name="deschamps">{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/4/blog/post/3561962/france-coach-didier-deschamps-looks-to-join-rudi-zagallo-and-franz-beckenbauer |title=By the numbers – Can Deschamps join Zagallo and Beckenbauer? |last=Sen |first=Debayan |date=10 July 2018 |access-date=12 July 2018 |publisher=ESPN Internet Ventures |website=ESPN.com}}</ref> Finale [[2018.]] godine imalo je najviše golova od [[1966.]], odnosno najviše golova u regularnom vremenu od [[1958.]] godine.<ref name="WaPo2"/><ref name="Reuters-Summary2"/> Trofej i medalje za svjetske prvake i doprvake dodijelili su [[Vladimir Putin|Putin]], [[Emmanuel Macron|Macron]] i [[Kolinda Grabar-Kitarović|Grabar-Kitarović]] usred velikog pljuska.<ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Soaked but smiling, Croatian president wins admirers at World Cup final |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia-president/soaked-but-smiling-croatian-president-wins-admirers-at-world-cup-final-idUSKBN1K611O |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski kapetan [[Luka Modrić]] nagrađen je [[Zlatna lopta|Zlatnom loptom]] za najboljeg igrača turnira, te je uvršten u idealnu momčad.<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/157-awards-piece-2986294 |title=Golden consolation for magical Modric |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=16 July 2018}}</ref> [[Antoine Griezmann]], najbolji igrač finalne utakmice,<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/formidable-france-secure-second-title |title=Formidable France secure second title |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=15 July 2018 |access-date=15 July 2018}}</ref> dobio je Brončanu loptu i Srebrnu kopačku, zahvaljujući četiri gola i dvije asistencije. [[Kylian Mbappé]] je dobio nagradu za najboljeg mladog igrača turnira.<ref>{{cite news |date=15 July 2018 |title=Luka Modric wins World Cup Golden Ball; Mbappe and Courtois also honoured |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3566761/luka-modric-wins-world-cup-golden-ball-as-mbappe-and-courtois-also-honoured |publisher=ESPN |access-date=15 July 2018}}</ref> Velike skupine ljudi, oko 90,000 pred [[Eiffelov toranj|Eiffelovim tornjem]] i oko 1,000,000 na [[Champs-Élysées|Elizejskim poljanama]], proslavile su pobjedu Francuske u [[Pariz]]u.<ref>{{cite news |last=Felix |first=Bate |date=15 July 2018 |title=Paris fanzone fills with 90,000 willing 'Les Bleus' to World Cup victory |url=https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 |publisher=Reuters |access-date=15 July 2018 |archive-date=2018-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715171722/https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-worldcup-final-paris-mood/paris-fanzone-fills-with-90000-willing-les-bleus-to-world-cup-victory-idUKKBN1K50I7 }}</ref><ref>{{cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=15 July 2018 |title=Paris celebrates World Cup win as one million fans fill Champs-Élysées |url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/15/paris-celebrates-world-cup-win-as-one-million-fans-fill-champs-elysee |work=The Guardian |access-date=15 July 2018}}</ref> Proslave su obilježene kontroverzom zbog divljanja huligana, zbog čega je morala intervenirati i policija, i zbog najmanje dva smrtna slučaja izvan [[Pariz]]a.<ref>{{cite news |last1=Samuel |first1=Henry |last2=Chandler-Wilde |first2=Helen |date=16 July 2018 |title=Two dead amid World Cup final victory celebrations in France |url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/07/15/view-paris-france-comes-together-celebrate-world-cup-team-symbolising/ |work=The Telegraph |registration=yes |access-date=16 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2018 |title=Paris police arrest 102 people after World Cup celebrations turn violent |url=http://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3567435/paris-police-arrest-102-fans-after-world-cup-celebrations-turn-violent |publisher=ESPN |access-date=16 July 2018}}</ref> Doček reprezentacije organiziran je u vidu parade u otvorenom autobusu niz Elizejske poljane, gdje je reprezenaciju dočekalo stotine tisuća Francuza.<ref>{{cite news|last=Chrisafis|first=Angelique|date=16 July 2018|title=French team celebrate World Cup win with Paris victory parade|url=https://www.theguardian.com/world/2018/jul/16/france-to-celebrate-world-cup-win-with-paris-victory-parade|work=The Guardian|access-date=22 July 2018}}</ref> Hrvatsku reprezentaciju je [[16. srpnja]] u [[Zagreb]]u dočekalo više od 550,000 ljudi, što je bilo najveće okupljanje u historiji Hrvatske; igrači su od aerodroma do [[Trg bana Jelačića|Trga bana Jelačića]] vozili šest sati.<ref>{{cite news |last=Ilic |first=Igor |date=16 July 2018 |title=Croatia takes to streets to toast soccer team's historic run |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-worldcup-croatia/croatia-takes-to-streets-to-toast-soccer-teams-historic-run-idUSKBN1K62FH |publisher=Reuters |access-date=16 July 2018}}</ref> Hrvatski doček obilježen je kontroverzom zbog vanprotokolarnog ubacivanja profašističkog pjevača [[Marko Perković Thompson|Marka Perkovića]] u autobus s igračima i njegovog naknadnog, isforsiranog nastupa na trgu suprotno protokolu organizatora; brojni novinari<ref>{{cite news|last=Duhaček|first=Goran|date=18 July 2018|title=Vi ste uzori. Nemate pravo na Thompsona|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-ste-uzori-nemate-pravo-na-thompsona/2011840.aspx|work=Index.hr|access-date=22 July 2018}}</ref> i javne ličnosti<ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/hrvatskim-glumicama-smetao-thompson-na-doceku-vatrenih-mi-volimo-usrat-pred-kraj/2011792.aspx|title=Hrvatskim glumicama smetao Thompson na dočeku Vatrenih: "Mi volimo usrat pred kraj"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/beljak-o-thompsonu-u-autobusu-mora-mi-smece-fasisticko-dan-pokvarit/2011651.aspx|title=Beljak o Thompsonu u autobusu: "Mora mi smeće fašističko dan pokvarit"|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/sergej-trifunovic-ne-jebe-mene-uspjeh-hrvatske-repke-thompson-u-busu-to-me-jebe/2011895.aspx|title=Sergej Trifunović: "Ne jebe mene uspjeh hrvatske repke. Thompson u busu. To me jebe"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/vi-koji-prijetite-zenama-niste-ni-hrvati-ni-desnicari-nego-frustrirani-bolesnici/2012673.aspx|title=Vi koji prijetite ženama niste ni Hrvati ni desničari nego frustrirani bolesnici|work=Index.hr}}</ref> kritički su se osvrnuli na taj trenutak, kazavši kako je uništio cijelu proslavu, a podjednake komentare imali su i neki strani mediji te organizacije.<ref>{{cite news|last=Hopkins|first=Valerie|date=21 July 2018|title=Croatia scores own goal after World Cup success|url=https://www.ft.com/content/73b55b52-8b6d-11e8-bf9e-8771d5404543|work=Financial Times|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite news|last=Martens|first=Michael|date=21 July 2018|title=Feiern mit dem Barden des Hasses|url=http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/kroatien-feiern-mit-dem-barden-des-hasses-15700926.html|work=Frankfurter Allgemeine Zeitung|access-date=22 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/konzervativni-njemacki-list-o-thompsonu-desnoradikalni-ljigavac-i-glorifikator-fasizma/2012748.aspx|title=Konzervativni njemački list o Thompsonu: ''Desnoradikalni ljigavac i glorifikator fašizma''|work=Index.hr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/centar-simon-wiesenthal-thompson-nigdje-ne-bi-trebao-biti-pocasni-gost/2012153.aspx|title=Centar Simon Wiesenthal: "Thompson nigdje ne bi trebao biti počasni gost"|work=''Index.hr''}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.index.hr/vijesti/clanak/njemacki-mediji-fasisticki-roker-thompson-na-proslavi-u-zagrebu/2011821.aspx|title=Njemački mediji: "Fašistički roker” Thompson na proslavi u Zagrebu|work=Index.hr}}</ref> ==Reference== {{reflist|2}} ==Vanjske veze== {{Commons category|2018 FIFA World Cup Match 64, France v Croatia|2018 FIFA World Cup Final}} * [https://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222130126/http://www.fifa.com/worldcup/index.html |date=2017-12-22 }} * [https://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html Official documents and match documents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180425225549/http://www.fifa.com/worldcup/organisation/documents/index.html |date=2018-04-25 }} {{FIFA Svjetsko prvenstvo}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:2018.]] [[Kategorija:Finala FIFA Svjetskih prvenstava| 2018.]] [[Kategorija:Fudbal u Francuskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Sport u Moskvi]] j4t5wfyleti3e4k73h075acyrgmkpzp 0 4651637 42591549 42411508 2026-05-11T13:15:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591549 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:MusicBrainz Logo 2016.svg|mini|desno|Logotip MusicBrainza od 22. veljače 2016.]] '''MusicBrainz''' je internetska glazbena [[enciklopedija]].<ref>{{cite web|language=engl.|title=About|url=https://musicbrainz.org/doc/About|website=MusicBrainz|publisher=MetaBrainz|accessdate=4. svibnja 2015.}}</ref> Pokrenuta je [[17. srpnja]] [[Glazba u 2000.|2000.]] godine.<ref>{{cite web|title=WHOIS Lookup|url=http://whois.icann.org/en/lookup?name=musicbrainz.org|language=eng.|publisher=[[ICANN]]|accessdate=23. ožujka 2015.|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402135738/http://whois.icann.org/en/lookup?name=musicbrainz.org}}</ref> Projekt je namijenjen stvaranju glazbene [[baza podataka|baze podataka]] [[otvoreni sadržaj|otvorena sadržaja]], slično projektu [[freedb]]. Vlasnik je [[MetaBrainz Foundation]]. MusicBrainz je osnovan kao odgovor na ograničenja postavljena na podatkovnu bazu [[Compact Disc Database]] (CDDB) namijenjenu softverskim aplikacijama za traženje informacija o audio CD-ovima ([[kompaktni disk]]) na internetu. MusicBrainz je pokrenuo Robert Kaye. Ovaj je projekt proširio svoje ciljeve i dalje od pukog spremišta [[metapodatci|metapodataka]] s CD-a (informacije o izvođačima, umjetnicima, tekstopiscima i ostalo) te cilja postati strukturirana otvorena internetska podatkovna baza za glazbu.<ref>Highfield, Ashley. "[http://www.bbc.co.uk/pressoffice/speeches/stories/highfield_iea.shtml Keynote speech given at IEA Future Of Broadcasting Conference]", [[BBC]] [[News release|Press Office]], 27. lipnja 2007. Preuzeto 11. veljače 2008. (eng.)</ref><ref>{{Cite journal | last1 = Swartz | first1 = A. | authorlink = Aaron Swartz|language=engl.| doi = 10.1109/5254.988466 | title = MusicBrainz: A semantic Web service | journal = IEEE Intelligent Systems | volume = 17 | pages = 76–77 | year = 2002 | url = http://www.csee.umbc.edu/courses/771/papers/ieeeIntelligentSystems/webservices/musicBrainz.pdf| pmid = | pmc = }}</ref> MusicBrainz skuplja informacije o glazbenicima, njihovim snimljenim uratcima te odnosima među njima. Natuknice o snimljenim radovima sadrže najmanje naslov albuma, naslove skladbi te dužinu svake skladbe. Natuknice održavaju volonterski urednici. == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{commonscat}} *[https://musicbrainz.org/ Službene stranice] *[http://www.bbc.co.uk/music/brainz MusicBrainz] na [[BBC|BBC-jevim]] glazbenim stranicama *[http://www.ischool.berkeley.edu/files/student_projects/jhemerly_mims_finalproject.pdf Making Metadata: The Case of MusicBrainz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191018150810/http://www.ischool.berkeley.edu/files/student_projects/jhemerly_mims_finalproject.pdf |date=2019-10-18 }} Jess Hemerly. Master's project at UC Berkeley. 2011. [[Kategorija:Internet]] [[Kategorija:Enciklopedije]] fhul0q183eh4sz3uwy15zls2ujhn5iq 0 4669109 42591497 42553250 2026-05-11T12:32:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591497 wikitext text/x-wiki {{Otok |ime= Muhu |karta = EE_Muhu.PNG |lokacija = [[Baltičko more]] |arhipelag = [[Zapadnoestonski arhipelag]] | širina-stupnjevi = 58 | širina-minute = 35 | širina-sekunde = 46| širina-oznaka = N | dužina-stupnjevi =23 | dužina-minute = 14 | dužina-sekunde = 16 | dužina-oznaka =E | iso-regija = |država = {{flag|Estonija}} |gl. naselje = Liiva |površina = 200<ref name=esti/> |stanovništvo =1,974 |slika = Uugu_-_panoramio.jpg }} '''Muhu''' ([[estonski jezik|estonski]]: ''Muhumaa'', [[njemački jezik|njemački]]: ''Worms'') je jedan od [[otok]]a [[Zapadnoestonski arhipelag|Zapadnoestonskog arhipelaga]] koji leži u [[Baltičko more|Baltičkom moru]], pored [[sjeverozapad]]ne [[obala|obale]] [[Estonija|Estonije]].<ref name=esti/> == Karakteristike== Muhu je treći po veličini [[otok]] u [[Estonija|Estoniji]], [[površina|površine]] 200 [[km²]].<ref name=esti/> Muhu je [[dužina|dug]] oko 3,5 [[km]] ([[zapad]]-[[istok]]) i isto toliko [[širina|širok]].<ref name=brit/> Dužina [[obala|obalne]] crte iznosi 137 417 [[km]]. Otok je pretežno ravan i niski, najviša [[točka]] ima samo 25 [[metar]]a.<ref name=brit>{{cite web | url =https://eelis.ee/default.aspx?state=3;68547593;est;eelisand;;&comp=objresult=saar&obj_id=963440804 | title =''Saare andmete kuvamine'' | accessdate =18. 09. 2021 | language=estonski | publisher=Eelis}}</ref> Muhu zajedno sa obližnjim manjim [[otok|otocima]]; [[Kesselaid]], [[Viirelaid]], [[Võilaid]] i [[Suurlaid]] formira [[selo|ruralnu]] [[parohija|parohiju]] [[Muhu (parohija)|Muhu]] koja ima 1,974 [[Stanovništvo|stanovnika]]<ref name=city>{{cite web | url =https://www.muhu.ee/web/eng/eng/ | title =''About us'' | accessdate =18.09. 2021. | language =engleski | publisher =Muhu vald }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Od [[kopno|kopna]] je razdvojen [[tjesnac]]em Suur, a od [[otok]]a [[Saaremaa]] plitkim [[tjesnac]]em Väike, preko kojeg danas prelazi [[nasip]] sa [[cesta|cestom]] podignut između [[1894]]. -[[1896]].<ref name=esti/> [[Obala]] je razvedena [[zaljev]]ima; Lõpemeri ([[sjeverozapad]]), Pädaste i Kaistu ([[jug]]) i Lalli ([[istok]]). Najveći [[rt]]ovi nalaze se na [[sjever]]noj obali, to su; Tammiski, Seanina, Vanasilla, Luutse, Villemi i Ahenda. Otok Muhu je [[Geologija|geološki]] jedna velika ravna [[stijena]], sa vrlo tankim slojem [[tlo|tla]] (manje od 2 [[metar|metra]]), u čijem su stvaranju važnu ulogu imale [[sedimentne stijene]] koje čine njezin [[sjever]]ni dio.<ref name=esti/> Bazična stijena sastoji se uglavnom od [[dolomit]]a.<ref name=esti/> Obalne [[livada|livade]] nalaze se uglavnom u [[jug|južnom]] i [[jugozapad]]nom dijelu otoka, ponegdje ima i [[dina|pješčanika]], za razliku od tog na [[zapad]]u ima ispranih [[morena|morenskih]] [[ravnica]]. Na [[istok|istočnom]] dijelu otoka nalazi se [[močvara]] ''Lõetsa'' s tankim slojem [[treset]]a (885 [[hektar|ha]]), na [[jugozapad]]nom dijelu nalazi se plitko endemsko [[jezero]] ''Suuremõisa'' (13 [[hektar|ha]]). Najduži [[vodotok|vodotoci]] su [[potok|potoci]] Soonda (10 [[km]]) i Lõetsa (8 [[km]]).<ref name=esti/> Viši dijelovi otoka Muhu izronilii su iz [[more|mora]] prije otprilike 8000 godina..<ref name=esti>{{cite web | url =http://entsyklopeedia.ee/artikkel/muhu_saar2 | title =''Muhu saar'' | accessdate =18. 09. 2021 | language =estonski | publisher =Eesti Entsüklopeediast | archive-date =2021-09-21 | archive-url =https://web.archive.org/web/20210921080151/http://entsyklopeedia.ee/artikkel/muhu_saar2 | url-status =dead }}</ref> == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muhu}} * [http://entsyklopeedia.ee/artikkel/muhu_saar2 ''Muhu saar''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921080151/http://entsyklopeedia.ee/artikkel/muhu_saar2 |date=2021-09-21 }} {{et icon}} * [https://Muhu.ee/en/avasta-Muhu/ ''Discover Muhu'' (na potalu Muhu)]{{Dead link|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{en icon}} [[Kategorija:Otoci u Estoniji]] ju1pqiaz8qgagfs5z7larny2pzef4dm 0 4669141 42591498 42343969 2026-05-11T12:34:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591498 wikitext text/x-wiki {{Naselje | ime =Muhu | ime_genitiv =Muhe | izvorno_ime = | slika_panorama =Kuivastu_sadam.JPG | veličina_slike =280px | opis_slike=[[Luka]] Kuivastu | slika_lokacijska_karta_država =Estonia | slika_lokacijska_karta_opis=Pozicija Muhe u Estoniji | nadimak = | širina-stupnjevi =58 | širina-minute =36 | širina-oznaka =N | dužina-stupnjevi =23 | dužina-minute =14 | dužina-oznaka =E | lokacija_ime =[[Popis država|Država]] | lokacija_info ={{flag|Estonija}} | lokacija1_ime =[[Okruzi Estonije|Okrug]] | lokacija1_info =[[Saare]] | lokacija2_ime = | lokacija2_info = | lokacija3_ime = | lokacija3_info = | utemeljenje_ime= | utemeljenje_datum = | dijelovi = | vrsta_dijelova = | d1-d50 | vrsta_vlasti = | vlast_bilješke = | titula_vođe= | ime_vođe= | stranka_vođe = | površina_bilješke = | površina_ukupna=207,9 [[km²]]<ref name=city/> | visina = | visina_izvor= | visina_max = | visina_min= | stanovništvo_godina =[[2021]]. | stanovništvo_bilješke = | stanovništvo=1,974<ref name=city/> | stanovništvo_gustoća =9,29 stan. / [[km²]]<ref name=city/> | stanovništvo_uže= | stanovništvo_uže_gustoća = | stanovništvo_šire = | stanovništvo_šire_gustoća = | stanovništvo_prazno1_ime = | stanovništvo_prazno1 = | stanovništvo_gustoća_prazno1 = | stanovništvo_prazno2_ime = | stanovništvo_prazno2 = | stanovništvo_gustoća_prazno2 = | vremenska_zona =[[UTC+2]] | utc_pomak =+3 | vremenska_zona_DST = | utc_pomak_DST = | poštanski_broj = | pozivni_broj = | gradovi_prijatelji = | web_stranica = }} '''Muhu''' ([[Estonski jezik|estonski]]: ''Muhu vald'') je [[selo|ruralna]] [[parohija]] ([[općina]]) od 1,974 [[Stanovništvo|stanovnika]]<ref name=city/> na [[zapad]]u [[Estonija|Estonije]] u [[Saare|Okrugu Saare]].<ref name=brit/> == Geografija == [[Općina]] se prostire po [[otok]]u [[Muhu]] i po obližnjim manjim [[otok|otocima]]; [[Kesselaid]], [[Viirelaid]], [[Võilaid]] i [[Suurlaid]] na [[površina|površini]] od 207,9 [[km²]].<ref name=city/> Malobrojni stanovnici žive raštrkani u 52 [[selo|sela]] i [[zaselak|zaseoka]]; Aljava, Igaküla, Kallaste, Kantsi, Kapi, Kesse, Külasema, Laheküla, Lalli, Leeskopa, Lehtmetsa, Lepiku, Levalõpme, Linnuse, Lõetsa, Mõega, Mõisaküla, Mäla, Nautse, Nurme, Oina, Paenase, Pallasmaa, Piiri, Põitse, Päelda, Pärase, Raegma, Rannaküla, Raugi, Rebaski, Ridasi, Rinsi, Rootsivere, Rässa, Simiste, Soonda, Suuremõisa, Tamse, Tupenurme, Tusti, Vahtraste, Vanamõisa, Viira, Võiküla i Võlla.<ref name=pdf>{{cite web | url =https://docs.google.com/viewer?url=https%3A%2F%2Fwww.muhu.ee%2Fdocuments%2F22617526%2F22859895%2FLisa_2b_Muhu_YP_KSH_VTK.pdf%2F51aa7a67-419c-4c09-b533-8a709713374d%3Fversion%3D1.0%26inheritRedirect%3Dtrue&fname=Lisa_2b_Muhu_YP_KSH_VTK.pdf&pdf=true | title =''Muhu valla üldplaneeringu'' | accessdate =20.09. 2021. | language=estonski | publisher=Muhu vald}}</ref> [[glavni grad|Administrativni centar]] općine je [[selo]] Liiva u centru [[Muhu|otoka]] u kom živi 167 stanovnika<ref name=city/>, a glavna [[luka]] je Kuivastu, na [[jugoistok]]u otoka iz kojeg plove [[trajekt]]i za [[kopno]]. Liiva je udaljena 65 [[km]] od svog [[Okruzi Estonije|okružnog]] [[glavni grad|centra]] [[Kuressaare]] i 153 [[km]] od [[glavni grad|glavnog grada]] [[Tallinn]]a.<ref name=city>{{cite web | url =https://www.muhu.ee/web/eng/eng/ | title =''About us'' | accessdate =19.09. 2021. | language =engleski | publisher =Muhu vald }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[datoteka:Muhu.jpg|thumb|left|240px|[[Karta]] [[Muhu|Otoka Muhu]]]] [[datoteka:Liiva_Muhu.jpg|thumb|left|240px|[[Dućan]] suvenira]] == Historija == Sve do [[Livonski rat|Livonskog rata]] ([[1558]]. -[[1583]]) otok Muhu je zajedno s istočnim dijelom [[Saaremaa|Otoka Saaremaa]], pripadao [[Livonski red|Livonskom redu]], kao zasebna [[crkva|crkvena]] [[parohija]].<ref name=brit/> Za Livonskog rata Muhu je došao pod vlast [[Danska|danskog]] kralja.<ref name=brit/> Od [[1645]]. Muhu je bio [[švedska]] [[domena]], koju je [[kraljica]] [[Kristina od Švedske|Kristiina]] dala svom [[Livonija|livonskom]] [[guverner]]u [[Magnus Gabriel De la Gardie|Magnusu De la Gardieu]]. Kad je on pao u nemilost kod prevrtljive [[Kristina od Švedske|Kristiine]], Muhu je ponovno postao kraljičina [[domena]].<ref name=brit/> Kao dio [[Rusko Carstvo|Ruskog Carstva]] Muhu je zajedno sa [[Saaremaa|Otokom Saaremaa]] od [[1731]]. formirao [[rajon]] koji je pripadao Livonskoj guberniji.<ref name=brit/> U [[međuratni period|međuratnom periodu]] za vladavine prve Estonske republike otok je administrativno podjeljen na dvije ruralne općine, a od [[1939]]. samo na jednu. Za [[SSSR|sovjetske]] vladavine od [[1945]]. bio je podjeljen na četiri, pa nakon [[1954]]. na dvije i od [[1960]]. na jednu sa centrom u Liivi.<ref name=brit/> Muhu je prvi u Estoniji [[1. oktobar|1. oktobra]] [[1990]]. vratio status ruralne općine.<ref name=brit>{{cite web |url =https://www.muhu.ee/ajalugu |title =Ajalugu |publisher =Muhu |language =estonski |accessdate =19.09.2021 |archive-date =2021-01-17 |archive-url =https://web.archive.org/web/20210117175517/https://www.muhu.ee/ajalugu |url-status =dead }}</ref> == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Muhu Parish}} * [https://www.muhu.ee/ ''Muhu vald'' (službene stranice)] {{et icon}} [[Kategorija:Naselja u Estoniji]] lgvhmay27cra33l9bevkkpe0y5l6k5i 0 4669648 42591551 42560813 2026-05-11T13:21:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591551 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Mustafa Busuladžić | slika = Mustafa_Busuladzic.jpg | alt_slike = | opis = | ime_pri_rođenju = | datum_rođenja = [[1. april]] [[1914.]] | mjesto_rođenja = [[Trebinje]], [[Austro-Ugarska]] | datum_smrti = [[29. juni]] 1945. | mjesto_smrti = [[Sarajevo]], [[FNRJ]] | nacionalnost = [[Bošnjak]] | druga_imena = | zanimanje = pisac | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajni_radovi = }} '''Mustafa Busuladžić''' (1. april 1914 – 29. juni 1945) bio je pisac, naučnik i nacistički ideolog. Bio je nosilac ideje [[Nacionalizam|nacionalističkog]] i [[Panislamizam|panislamskog]] pokreta [[Mladi muslimani]],<ref>{{cite web |url=https://akos.ba/moze-li-skola-nositi-ime-po-mustafi-busuladzicu-najveci-bosnjacki-intelektualac-20-st/ |title=Može li škola nositi ime po Mustafi Busuladžiću: Najveći bošnjački intelektualac 20. vijeka |work=AKOS.ba |access-date=19. 8. 2017 |archive-date=2021-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210123005644/https://akos.ba/moze-li-skola-nositi-ime-po-mustafi-busuladzicu-najveci-bosnjacki-intelektualac-20-st/ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://saff.ba/ambasadi-sad-u-bih-smeta-antifasista-busuladzic-a-prihvatljiv-im-je-draza-mihailovic/ |title=Ambasadi SAD u BiH smeta antifašista Busuladžić, a prihvatljiv im je Draža Mihailović |work=SAFF.ba |access-date= 19. 8. 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://saff.ba/mustafa-busuladzic-nasa-tolerancija/ |title=Mustafa Busuladžić: Naša tolerancija |work=SAFF.ba |access-date= 19. 8. 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=https://akos.ba/david-kamhi-ugledni-bosansko-sefardski-intelektualac-o-mustafi-busuladzicu/ |title=David Kamhi ugledni bosansko-sefardski intelektualac o Mustafi Busuladžiću |work=AKOS.ba |access-date= 19. 8. 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=https://akos.ba/kako-je-i-zasto-osuden-mustafa-busuladzic/ |title=Kako je i zašto osuđen Mustafa Busuladžić |work=AKOS.ba |access-date= 19. 8. 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.klix.ba/vijesti/bih/mulaosmanovic-zaboravljanjem-spahe-i-busuladzica-bosnjaci-sami-sebe-ruse/140629079 |title=Mulaosmanović: Zaboravljanjem Spahe i Busuladžića Bošnjaci sami sebe ruše |work=klix.ba |access-date= 19. 8. 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://bosnjaci.net/prilog.php?pid=42271 |title=MUSTAFA BUSULADŽIĆ - ALIM KOJI JE NADIŠAO SVOJE VRIJEME! |work=bosnjaci.net |access-date=19. 8. 2017 |archive-date=2018-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180924033627/http://bosnjaci.net/prilog.php?pid=42271 }}</ref> antikomunist i antisemitist.<ref>{{cite web |url=http://www.mm.co.ba/index.php/bs/aktuelno/vijesti-iz-bih/586-na-dananji-dan-29061945-ubijen-je-mustafa-busuladi |title=Na današnji dan, 29. 6. 1945. ubijen je Mustafa Busuladžić |work=mm.co.ba |access-date=18. 8. 2017 |archive-date=2018-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180309120258/http://www.mm.co.ba/index.php/bs/aktuelno/vijesti-iz-bih/586-na-dananji-dan-29061945-ubijen-je-mustafa-busuladi }}</ref><ref name="STAV">{{cite web |url=http://stav.ba/kako-je-i-zasto-osuden-mustafa-busuladzic |title=KAKO JE I ZAŠTO OSUĐEN MUSTAFA BUSULADŽIĆ |work=STAV.ba |access-date= 18. 8. 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nap.ba/new/vijest.php?id=13529 |title=Prije 70 godina u Sarajevu kod Željezničke stanice strijeljan Mustafa Busuladžić |work=nap.ba |access-date=18. 8. 2017 |archive-date=2018-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180309054209/http://www.nap.ba/new/vijest.php?id=13529 |url-status=dead }}</ref> Podržavao je stavove [[Nacizam|nacističke]] i ustaške propagande i progona [[Jevreji u Bosni i Hercegovini|Jevreja u Sarajevu]], te je svojim pisanim djelima i esejima u novinama [[Osvit (novine)|Osvit]] podržavao [[Ustaše|Ustaški pokret]].<ref name="STAV"/> Pored maternjeg [[Bosanski jezik|bosanskog jezika]] govorio je i [[Arapski jezik|arapski]], [[Turski jezik|turski]], [[Njemački jezik|njemački]], [[Francuski jezik|francuski]] i [[Italijanski jezik|italijanski]] jezik.<ref>{{cite web |url=https://akos.ba/kroz-mustafu-busuladzica-do-spoznaje-o-uzvisenosti-istine/ |title=Kroz Mustafu Busuladžića do spoznaje o uzvišenosti istine |work=[[AKOS]].ba |access-date=18. 8. 2017 |archive-date=2017-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821043737/https://akos.ba/kroz-mustafu-busuladzica-do-spoznaje-o-uzvisenosti-istine/ |dead-url=yes }}</ref> == Biografija == === Obrazovanje === Rođen je 1. aprila 1914. godine u Gorici kod [[Trebinje|Trebinja]], od oca Smaila i majke Emine.<ref>{{cite web |url=https://hanefijskimezheb.wixsite.com/bosna/single-post/2017/06/07/Mustafa-Busulad%C5%BEi%C4%87 |title=Mustafa Busuladžić |work=hanefijskimezheb.com |access-date=18. 8. 2017 |archive-date=25. 2. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190225161957/https://hanefijskimezheb.wixsite.com/bosna/single-post/2017/06/07/Mustafa-Busulad%C5%BEi%C4%87 |url-status=dead }}</ref> [[Mekteb]] i osnovnu školu pohađao je u rodnom mjestu nakon čega odlazi u [[Travnik]] gdje se upisuje u [[Elči Ibrahim-pašina medresa|Elči Ibrahim-pašinu medresu]]. Poslije jedne ili dvije godine provedene u travničkoj medresi, prebacuje se na dalje školovanje u [[Gazi Husrev-beg]]ovu medresu u [[Sarajevo|Sarajevu]] gdje i maturira [[1936]]. godine. Kao učenik medrese objavljivao je svoje tekstove u ''[[Islamski glas|Islamskom glasu]]'', ''[[Novi behar|Novom Beharu]]'', ''[[Obzor]]u'', ''[[Svijest (časopis)|Svijesti]]'', ''[[El-Hidaja|El-Hidaji]]'', ''[[Glasnik VIS|Glasniku VIS-a]]'', ''[[Naša domovina|Našoj domovini]]'' i drugim publikacijama. Nakon završene [[medresa|medrese]] upisao se na Višu islamsku šerijatsku školu u [[Sarajevo|Sarajevu]] gdje je diplomirao [[1941.]] godine. Iza toga proveo je dvije godine u [[Rim]]u na postdiplomskom studiju iz orijentalistike. Tada je bio saradnik [[italija]]nskih časopisa ''[[Mondo Arabo]]'' i ''[[Oriente Moderno]]''. U Rimu je radio kao prevodilac vijesti i spiker na radiostanici.<ref name="STAV"/> Bio je zaposlen u [[Sarajevo|Sarajevu]] kao [[profesor]] u [[Šerijat]]skoj [[gimnazija|gimnaziji]], a honorarno je radio u Ženskoj [[medresa|medresi]], Realnoj gimnaziji i Srednjoj tehničkoj školi. Pored prosvjetnog i pedagoškog rada mnogo je pisao i prevodio. U vrijeme kada su [[Mladi muslimani]] djelovali kao podružnica [[El-Hidaja|El-Hidaje]], organizacije islamskog svećenstva [[NDH|Nezavisne države Hrvatske]] Mustafa Busuladžić je u Sarajevu bio njihov zvanični predsjednik (poslije [[Kasim Dobrača|Kasima Dobrače]], a na prijedlog [[Mehmed Handžić|Mehmeda Handžića]]). Mustafa Busuladžić je bio jedan od [[musliman]]skih [[pisac]]a u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], a iz njegovog opusa izdvaja se brošura ''Muslimani u Sovjetskoj Rusiji'' u kojoj je opisao teško stanje [[musliman]]a u [[Rusko carstvo|Ruskom carstvu]] koje se još više pogoršalo nakon dolaska boljševika na vlast. U svojim osvrtima objavljenih u Osvitu nakon progona Židova u Sarajevu napisao je:{{izdvojeni citat|Kod nas su se ljudi borili protiv Židova i njihovih špekulacija, protiv njihovih prevara i izrabljivanja. Njih je nestalo iz čaršije, ali je u čaršiji ostao židovski duh špekulacije, podvaljivanja, nabijanja cijena i lihvarenja u tolikoj mjeri da pokvarenost stanovitih trgovaca, bez obzira na vjeru, zasjenjuje rad nestalih Židova.<ref>[http://www.zurnal.info/novost/20099/zasto-ste-uvrijedili-nevine-zrtve-i-pravednike-koji-su-nam-spasavali-obraz Argumenti oko Mustafe Busuladžića: Zašto ste uvrijedili nevine žrtve i pravednike koji su nam spašavali obraz?]</ref>}} == Suđenje == S obzirom na to da je Mustafa bio jedan od protivnika komunizma što je potvrdio i objavljivanjem djela o muslimanima u bivšem SSSR-u, nova vlast ga je ubrzo uhapsila i prebacila u vojni zatvor. Nakon oslobođenja Sarajeva i dolaskom komunista na vlast, uhapšen je polovinom aprila 1945, a suđeno mu je pred vojnim sudom 22-23. maja u tadašnjoj Osman-pašinoj kasarni. Optužen je kao suradnik okupatora, zbog suradnje sa jeruzalemskim [[muftija|muftijom]] i članom [[SS]]-a [[Mohammed Amin al-Husseini|al-Husseinija]], te zato što je bio nastavnik u školi imama [[SS]] divizije. Kao dokazni materijal tužilac je priložio antikomunističku brošuru "Muslimani u sovjetskoj Rusiji", kopiju pisma protiv Srba [[Mehmed Handžić|Mehmeda Handžića]] koje je preveo i predao al-Husseiniju, kopiju pisma koju je predao muftiji zbog zarobljenika zatvorenih u Zagrebu, članak ''Naša tolerancija'' objavljen u ''Osvitu'', u kom ukazuje da su [[Židovi]] zajednički neprijatelji Arapa, muslimana i kršćana, te pozdravno pismo,<ref name="STAV"/> napisano 11. maja 1941 na svečanoj sjednici [[El-Hidaja|El-Hidaje]] upućeno [[poglavnik]]u [[NDH]] [[Ante Pavelić|Anti Paveliću]], podpredsjedniku vlade Nezavisne države Hrvatske [[Osmanbeg Kulenović|Osmanbegu Kulenoviću]], doglavniku i ministru za bogoštovlje i nastavu [[Mile Budak|Mili Budaku]] i doglavniku [[Ademagi Mešiću]],<ref name="TAC"/> te govor protiv Srba koji je pročitan pred [[Careva džamija (Sarajevo)|Carevom džamijom]] u Sarajevu.<ref name="STAV"/> Vojni ga je sud skupa s [[Atif Hadžikadić|Atifom Hadžikadićem]], tadašnjim gradonačelnikom osudio na smrt strijeljanjem. Strijeljanje je izvršeno noću u sarajevskom naselju [[Velešići]] iza željezničke stanice.<ref>{{cite web |url=http://bosnae.info/index.php/mustafa-busuladzic-najbrilijantniji-bosnjacki-um-xx-stoljeca-cija-je-ideja-nadzivjela-komunisticki-sistem-koji-ga-je-likvidirao |title=Mustafa Busuladžić – najbrilijantniji bošnjački um XX stoljeća čija je ideja nadživjela komunistički sistem koji ga je likvidirao |work=bosnae.info |access-date=18. 8. 2017 |archive-date=2017-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819021549/http://bosnae.info/index.php/mustafa-busuladzic-najbrilijantniji-bosnjacki-um-xx-stoljeca-cija-je-ideja-nadzivjela-komunisticki-sistem-koji-ga-je-likvidirao |url-status=dead }}</ref> == Kontroverze == Danas jedna ulica u [[Sarajevo|sarajevskom]] naselju [[Breka]] na [[Koševo (Sarajevo)|Koševu]] nosi njegovo ime. Ulica je prije nosila ime [[Narodni heroj|narodnog heroja]] [[SFRJ]] [[Fuad Midžić|Fuada Midžića]].<ref name="TAC">{{cite web |url=http://tacno.net/kolumna/bosnjaci-i-fasizam/|work=tacno.net |title=Bošnjaci i fašizam |access-date= 18. 8. 2017}}</ref> [[Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|Zastupnički dom Parlamenta BiH]] usvojio je 11. januara 2021. godine poslaničku inicijativu zastupnika [[Naša stranka|Naše stranke]] Damira Arnauta u kojoj se traži od općina i gradova u Bosni i Hercegovini zamijene nacistički i fašistički nazivi ulica, škola i drugih javnih površina.<ref name="KL">{{cite web | url = https://www.klix.ba/vijesti/bih/damir-arnaut-pocetak-kraja-nazivima-ulica-i-skola-po-nacistima-i-fasistima/210112025| title = Damir Arnaut: Početak kraja nazivima ulica i škola po nacistima i fašistima| last = | first = | date =12. 1. 2021 | website = klix.ba| publisher = | access-date =17. 1. 2021| language =}}</ref><ref name="FA">{{cite web | url =https://www.faktor.ba/vijest/neprovodiva-arnautova-inicijativa-snsd-brani-vojvode-hoce-li-nasa-stranka-i-nip-mijenjati-nazive-ulica-u-sarajevu/111876 | title =(Ne)provodiva Arnautova inicijativa: SNSD brani vojvode, hoće li Naša stranka i NiP mijenjati nazive ulica u Sarajevu? | last = | first = | date =15. 1. 2021 | website =faktor.ba | publisher = | access-date =17. 1. 2021 | language = }}</ref> U inicijativi je pored ostalih{{efn|name=ini|U inicijativi se navode imena: [[Mile Budak]], [[Draža Mihailović]], [[Osman Rastoder]], [[Rade Radić]], [[Sulejman Pačariz]], [[Jure Francetić]], Mustafa Busuladžić, [[Mladen Lorković|Lorković]]-[[Ante Vokić|Vokić]], [[Uroš Drenović]], [[Ivo Zelenika Tovarnik]], [[Dragiša Vasić]], [[Avdaga Hasić]], [[Stevan Moljević]], [[Husein Đozo]], [[Đuro Spužević]], [[Muhamed Panđa]], [[Rafael Boban]], [[Pavle Đurišić]].}} spomenut i Busuladžić.<ref name="KL"/> Osnovnoj školi Dobroševići u općini [[Novi Grad (Sarajevo)|Novi Grad]] 2016. godine promijenjeno je ime u ''Javna ustanova Osnovna škola "Mustafa Busuladžić"'', što je manjim dijelom izazvalo negodovanje među zastupnicima Skupštine Novog Grada, zbog Busuladžićevog podržavanja [[Ustaše|ustaškog pokreta]], [[Antisemitizam|antisemitizma]] i izjava o [[Židovi]]ma gdje ističe ''"židovski duh špekulacije, podvaljivanja, nabijanja cijena i lihvarenja"'' i veličanju [[Nacizam|nacionalsocijalizma]] za vrijeme Drugog svjetskog rata.<ref>{{cite web |url=http://avaz.ba/vijesti/259549/preimenovanja-skola-i-ulica-u-sarajevu-os-dobrosevici-postala-os-mustafa-busuladzic |title=Preimenovanja škola i ulica u Sarajevu: OŠ Dobroševići postala OŠ Mustafa Busuladžić |work=avaz.ba |access-date=20. 8. 2017 }}</ref> Marta 2018. godine Skupština Kantona Sarajevo je donijela odluku o promjeni naziva škole na prijašnje ime "OŠ Dobroševići".<ref name="SlEv">{{cite web |url=https://www.slobodnaevropa.org/a/skola-mustafa-busuladzic-sarajevo/29082495.html|work=slobodnaevropa.org |title=Antifašistička tradicija ponovo pobijedila Busuladžića | date =8. 3. 2018|access-date= 17. 1. 2021}}</ref><ref name="NG">{{cite web |url=https://www.novigradsarajevo.ba/osnovne-skole|work=novigradsarajevo.ba |title=Osnovne škole | date =|access-date= 17. 1. 2021}}</ref> U Sarajevu i dalje postoji nekoliko ulica koji nose imena bivših čelnika [[Nezavisna Država Hrvatska|Nezavisne Države Hrvatske]], među kojima je jedna ulica Mustafe Busuladžića koja se nalazi u sjevernom dijelu općine [[Centar (Sarajevo)|Centar]].<ref>{{Cite web|url=https://www.slobodnaevropa.org/a/kanton-sarajevo-ulice-nazivi-busuladžić-budak/30676034.html|title=Sarajlije i dalje hodaju ulicama poklonika fašizma|website=Radio Slobodna Evropa|language=sh|access-date=2021-07-05}}</ref> == Bibliografija == * ''Muslimani u Evropi - izabrani spisi'', Sejtarija, 1997. * ''Muslimani u Rusiji'', 1997. == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjske veze == * [https://www.researchgate.net/publication/334208506_Slucaj_Mustafe_Busuladzica_-_sa_povijesne_margine_ka_politikantskom_centru_The_Example_of_Mustafa_Busuladzic_-_From_the_Marginal_Historical_Person_to_the_Political_Center Slučaj Mustafe Busuladžića – sa povijesne margine ka politikantskom centru] – [[Husnija Kamberović]], [[Univerzitet u Sarajevu]] {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1914|1945|Busuladžić, Mustafa}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački pisci]] [[Kategorija:Islamski teolozi]] [[Kategorija:Kvislinzi]] [[Kategorija:Nacisti]] [[Kategorija:Antikomunisti]] [[Kategorija:Antisemitizam]] [[Kategorija:Biografije, Trebinje]] 9ev3vo2ftbgemzuwfthx38amp0gpz48 2 4676787 42591890 42591291 2026-05-11T19:58:39Z Zavičajac 76707 42591890 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_srp/Novi%20Travnik_nekropola%20Bistro%20SR.pdf http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&rows=50&page=18 https://scispace.com/pdf/omladinske-radne-akcije-kontinuiteti-i-odmaci-iz-iskustva-56i3z2pi8a.pdf https://balkans.aljazeera.net/blogs/2020/3/29/moje-sjecanje-sa-omladinskih-radnih-akcija https://znaci.org/00003/700.htm [[File:Pruga Samac-Sarajevo.jpg|mini|desno|Плакат са изградње пруге Шамац-Сарајево]] '''Željeznička pruga Bosanski Šamac–Sarajevo''', [[željeznička pruga]] izgrađena je neposredno nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Razlozi za izgradnju pruge bili su: povezivanja [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] sa drugim republikama, prvenstveno s poljoprivrednim područjima [[Slavonija|Slavonije]] i [[Vojvodina|Vojvodine]] i eksploatacija bogatih nalazišta [[Ugalj|uglja]] i [[Željezo||željeza]] u Bosni i Hercegovini. Sa mrežom jugoslavenske željeznice spojena je u Strizivojna Vrpolje. Izgrađena je nakon uspješno okončane izgradnje [[Pruga Brčko–Banovići|pruge Brčko–Banovići]]. Prva dva voza prošla su prugom 15. novembra. U njima su bili učesnici izgradnje. Prugu je otvorio [[Josip Broz Tito]], svečanim govorom 16. novembra 1947. u Sarajevu. U redovni saobraćaj je puštena 20. novembra prolaskom voza na relaciji Sarajevo - [[Beograd]], sastavljenog od 8 vagona III razreda i 2 vagona II razreda.<ref name="Priča">{{Cite web |url= https://vremeplov.ba/2025/hr/2025/07/14/pruga-samac-sarajevo-prica-za-sva-vremena-5/ |title= Pruga Šamac - Sarajevo - Priča |work= Vremeplov - vremeplov.ba |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> == Prva ORA == Karakterističnost ove pruge je da je ona izgrađena [[Omladinske radne akcije|Omladinskom radnom akcijom (ORA)]]. Po veličini i značaju bila je treća manifestacija demokratske omladine svijeta 1947. god. Svečanost povodom početka radova održana je u Šamcu 1. aprila 1947. godine, uz prisustvo visokih državnih i republičkih rukovodilaca ([[Milovan Đilas]], [[Todor Vujasinović]], [[Đuro Pucar Stari]], [[Rato Dugonjić]] tada predsjednik Centralnog vijeća Narodne omladine Jugoslavije i drugi. Komandant Glavnog štaba Omladinskih radnih brigada bio je [[Batrić Jovanović]] Pod parolom ''"Mi gradimo prugu - pruga gradi nas"'', stotine hiljada mladih iz cijele bivše Jugoslavije i svijeta vrlo primitivnim alatkama, najčešće lopatama i krampovima, probilo je ovu trasu kroz brdovitu [[Bosna (regija)|Bosnu]]. Drugi dio slogana odnosio se na [[Socijalizam|socijalističku]] izgradnju ličnosti, koja se uglavnom odnosila na moralno političko [[obrazovanje]] u duhu [[Marksizam|marksizma]] i službeno proklamiranoga bratstva i jedinstva.<ref name="Gradačac">{{Cite web |url= https://gracanickiglasnik.ba/wp-content/uploads/2016/05/Pages-from-gg41_web-7.pdf |title=Alen Zečević: Izgradnja željezničkog saobraćaja u Socijalističkoj Republici Bosni i Hercegovini |work= GRAČANIČKI GLASNIK, časopis za kulturnu historiju |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> === Zdravstvo === Po dolasku, svi omladinci su pregledani, ošišani i vakcinisani. Na pruzi su bile organizovane tri bolnice, glavna u Sarajevu sa 350 ležajeva i po jedna u [[Žepča|Žepči]] i Čardaku, sa operacionim salama. Svaka željeznička sekcija je imala ambulantu, ukupno 39. Glavna [[apoteka]] je snabdjevala graditelje potrebnim sanitetskim materijalom duž čitave pruge. === Kulturno prosvjetni rad === Kulturno-prosvjetni rad na pruzi odvijao se kroz predavanja, nedeljne političke informacije, opismenjivanje uz obavezu da se niko ne vrati nepismen sa pruge, čitanje štampe, slušanje emisija radio stanice "Omladinska pruga", gledanje [[film]]skih i [[Pozorište|pozorišnih]] predstava, fiskultura, zabava i odmor uz logorsku vatru.<ref name="visoko">{{Cite web |url= https://kakanj.com.ba/v4/novembarske-godisnjice-1947-godine-krenuo-prvi-voz-prugom-samac-sarajevo/ |title= 16. novembra 1947. godine krenuo prvi voz prugom Bosanski Šamac – Sarajevo: Arhivski zapis o početku izgradnje pruge na dionici od Sarajeva do Kaknja |work= Općina Kakanj |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref><ref name="englez">{{Cite web |url= https://www.cosy.sbg.ac.at/~zzspri/lifestories/1947SmSr/47SamSar.html |title= Izgradnja nove nacije (dio 2) - Izgradnja željezničke pruge Šamac - Sarajevo 1947. |work= Vremeplov - www.cosy.sbg.ac.at |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> === Omladinske bašte === Duž cijele trase bile su obezbijeđene bašte sa poljoprivrednim proizvodima, ukupne površine oko 850 ha. Dobrovoljni omladinski rad bio je na početku prisilan, da bi s razvojem socijalizma on sve više postajao lijep oblik zajedničkog druženja mladih ljudi. === Karakteristike === Trasa pruge cijelom dužinom prati tok rijeke Bosne. Od Doboja ide uporedo sa nekadašnjom uskotračnom prugom [[Historija željeznice u Bosni i Hercegovini|Bosanski Brod - Sarajevo - Metković]]. * broj omladinaca, 211.370, mežu kojima je bilo 5.735 brigadira iz 42 države svijeta (Poljska, Čehoslovačka, Bugarska Rumunija, Mađarska, Grčka, Engleska,..) * broj inžinjera, tehničara i stručnih radnika, 4.375 * dužina, 242 km, a postavljeno je 302 km. kolosijeka * iskopano, 5.520.000 m³ zemlje * mostovi, 14 na rijeci Bosni, 1 na Savi, 1 na [[Spreča|Spreči]] i 1 na [[Lašva (rijeka)|Lašvi]], stotine prelaza preko potoka i provalija. Most na Savi je dug oko 600 m, * tuneli, ukupno 9, 2.354 m dužine * željezničkih stanica i popratnih zgrada, 107 * normalna širina kolosjeka, 1435 mm * Stavka nenumerirane liste * najveći dozvoljeni pritisak po osovini, 16 tona * Najmanji prečnik krivine, 300 m * najveći nagib, 8,8% * najveći broj dopuštenih osovina, 140 do Doboja, 120 do Sarajeva<ref name="Hrvatska">{{Cite web |url= http://iis.unsa.ba/wp-content/uploads/2019/08/40-prilozi_-Hist.gra%C4%91a-Sini%C5%A1aLajnert.pdf |title= Omladinske pruge Brčko-Banovići i Šamac-Sarajevo u arhivskim fondovima Hrvatskog državnog arhiva |work= Hrvatski državni arhiv, Zagreb |accessdate= 9. maj 2026. |archive-date= 2021-03-27 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210327072112/http://iis.unsa.ba/wp-content/uploads/2019/08/40-prilozi_-Hist.gra%C4%91a-Sini%C5%A1aLajnert.pdf }}</ref><ref name="ORRA">{{Cite web |url= https://digital.bgs.ba/omladinska-pruga-samac-sarajevo/ |title=Omladinska pruga Šamac - Sarajevo |work= Biblioteka Sarajevo, digitalna zbirka - Beograd, 1947. |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> [[File:Sarajevo Tram New-Railway-Station (3).jpg|mini|lijevo|[[Željeznička stanica Sarajevo]], neposredno nakon izgradnje 1950-ih. god.]] [[File:Zenica Railway Station.jpg|mini|lijevo|Željeznička stanica Zenica]] === Željeznićke stanice === Duž pruge izgrađeno je 107 staničnih zgrada i drugih arhitektonskih objekata. Među njima su i moderne stanice u [[Željeznička stanica Sarajevo|Sarajevu]], Zenici i Bosanskom Šamcu. POred nih podignute su i stanice treće i četvrte klase u mjestima: Miloševac, Modriča, Vranjak, Globarica, Koprivna, Osječani, Kostajnica, Riješice, Bradići, Vinište, Želeće, Nemila, Raspotočje, Jelina, Drivuša, Kakanj, Podlugovi i Semizpvac., 11 magacina raznih velićina i 16 stambenih zgrada.<ref name="omlRA">{{Cite web |url= https://znaci.org/00003/700.htm |title= Dr Slobodan V. Ristanović: TO SU NAŠIH RUKU DELA – Herojska i slavna epopeja omladinskih radnih akcija 1941–1990. |work= znaci.org |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Izgradnja Željezničke stanice Sarajevo počela je u junu 1947. godine, po nacrtima arhitekata iz [[Čehoslovačka|Čehoslovačke]] i [[Istočna Njemačka|Istočne Njemačke]]. Zbog razlaza Jugoslavije i Sovjetskog Saveza 1948. god, projektanti i glavnina tehničkog osoblja napustili su Sarajevo, a gradnju je nastavilo Ministarstvo za građevine Narodne republike BiH. Na čelo projekta postavljen je pomoćnik ministra, arhitekta [[Jahiel Finci]], kojem pomažu kolege [[Muhamed Kadić]] i [[Emanuel Šamanek]], te inžinjeri Bogdan Stojkov i [[Lorenc Eichberger]]. U izgradnji su učestvovali i njemački ratni zarobljenici.<ref name="Historija">{{Cite web |url=https://sarajevo.travel/ba/tekst/zeljeznicka-stanica-sarajevo/650 |title=Izgradnja Željezničke stanice u Sarajevu |accessdate=9. 2. 2021}}</ref> Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, proglasila je stanicu 2016. godineza [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]]. <ref name="Spomenik">{{Cite web |url= http://sluzbenilist.ba/page/akt/34pmn1fmO60= |title= Željeznička stanica u Sarajevu proglašena nacionalnim spomenikom |work=Službeni list 66/18 |accessdate=9. maj 2026.}}</ref> Poslije stanice u Sarajevu, putnička željeznička stanica u Zenici, najveći je arhitektonski objekat, sa 1.850 m2 korisne površine, sa staničnim platoom u koji je ugrađeno 125.000 m3 materijeala. Projektovali su je studenti - graditelji pruge [[Mihajlo Mitrović]] i [[Radivoje Tomić]]. Za izgradnju je utrošeno oko 600.000 komada opeke i oko 2.000 m3 šljunka. Projektovana je kao "blokovit" volumen, dužine oko 120 m, sastavljena od spojenih kubičnih segmenata nejednakih visina, sa modernim ravnim krovovima i dominantnim fasadnim površinama bez ornamenata. Na staničnoj fasadi je postavljen veliki bareljef, izgrađen od metala visok 10 m, kao uspomena na graditelje. Сваки појединачни кубус има другачије обликоване отворе, компатабилне намени простора у његовој унутрашњости. Склоност аутора према структуралности и морфологији интернационалног модерног стила потврђена је и у њиховом редуковању декоративних апликација. У духу сведеног модерног графизма, поштујући начела интернационалног стила, аутори су у поткровној зони прочеља утиснули штампани натпис Живела Народна омладина Ју1ославије == Druga ORA == Dionica pruge od Zenice do Doboja je postala usko grlo za potrebe bosanskohercegovačke privrede privrede, a naročito [[Željezara Zenica|Željezare Zenica]]. Jedini način da se privreda dalje razvija bila je izgradnja drugog kolosijeka pruge. Najzaslužniji za realizaciju tog velikog projekta je bio narodni heroj Rato Dugonjić koji je zbog svog ogromnog ugleda dobio podršku od Tita.<ref name="zenica">{{Cite web |url= https://www.zenicablog.com/omladinsko-naselje-i-radna-akcija-samac-sarajevo-1978/ |title= Omladinsko naselje i radna akcija “Šamac-Sarajevo 1978.” |work= Zenica - www.zenicablog.com - 2023.|accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Za potrebe omladinskih radnih brigada podignuta su 4 naselja koja su se nalazila u: * [[Nemila|Nemiloj]], jedino koje još postoji * [[Maglaj]]u, * [[Zavidovići]]ma, komandant naselja Adnan Kreso * [[Doboj]]u. Filip Vuković,Ilija Rozić i Nihad Šehović Šeha činili su Glavni štab akcije. Bogić Bogičević je bio komandant naselja u Doboju. Kasnije ga je (zbog Bogićevog izbora za sekretara RK SSO BiH) zamijenio Nedžad Osmanović. Adnan Kreso je bio komandant naselja u Zavidovićima, Pero Drljača u Žepču, a Zdravko Sivrić u Nemiloj. Druga omladinska radna akcija Šamac - Sarajevo, počela je u proljeće [[1978]]. godine, i organizirana je u svrhu probijanja paralelnog željezničkog kolosijeka. Mladići i djevojke nekadašnje [[Jugoslavija|Jugoslavije]] su dali svoj doprinos, ali najteže poslove je obavljala profesionalna građevinska operativa. Zapovjednici ove radne akcije bili su [[Bogić Bogićević]] i [[Filip Vuković]]. Omladinske radne akcije u drugoj fazi [[Samoupravni socijalizam|socijalističkog samoupravljanja]] bile su lijepa mjesta druženja i nezaboravnih susreta.<ref name="berlin">{{Cite web |url= https://hrvatskiglas-berlin.eu/?p=178189 |title= Omladinska pruga Šamac - Sarajevo - Filip Ćolukić… Iz knjige “Moja sjećanja na minulo stoljeće” |work= Hrvatski glas Berlin - hrvatskiglas-berlin.eu - 2018.|accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Dobrovoljni rad valoriziran je udarničkim značkama. Žuljevitim rukama mladići i djevojke gradili su mostove, ceste i pruge, koje će na koncu dvadesetog vijeka biti dinamitom bačeni u zrak. Ta legendarna pruga izgradila je i luku Bosanski Šamac na rijeci [[Sava|Savi]]. == Slogani omladinske akcije pruga Šamac-Sarajevo == * "Mi gradimo prugu - pruga gradi nas" * "Šamac - Sarajevo, to je naša meta, izgraditi prugu još ovoga ljeta". * "Šamac -Sarajevo, to je naša dika, izgraditi prugu sve do Dubrovnika." == Poznati učesnici izgradnje pruge == * [[Pierre Alechinsky]], belgijski slikar * [[Olof Palme]], švedski političar * [[Pierre Trudeau]], kanadski političar * [[Jurij Brězan]], njemački pisac * [[Bogić Bogićević]], bh. političar == Vanjske veze == {{Commonscat|Šamac–Sarajevo railway}} * [http://www.cosy.sbg.ac.at/~zzspri/lifestories/1947SmSr/47SamSar.html Zvonimir Springer o gradnji pruge Šamac-Sarajevo] (engleski) * Omladinska pruga Šamac - Sarajevo<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ZBk6d_UwKls Video]</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} [[Kategorija:Željezničke pruge u Bosni i Hercegovini|Šamac–Sarajevo] [[Kategorija:Saobraćaj u Republici Srpskoj] [[Kategorija:Omladinske radne akcije] fc85758b664g10peai0gil6ggl6qfno 42591924 42591890 2026-05-12T11:52:33Z Zavičajac 76707 42591924 wikitext text/x-wiki https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard https://www.krnjeusa.net/tragovi-starih-naselja/5-arheolosko-nalaziste-u-vrtocu/ https://www.hbsume.ba/show_page/131/drvar-povijesni-podaci https://katera.news/lat/zaboravljeni-partizanski-spomen-kompleks-korcanica-na-grmecu https://www.dinarskogorje.com/klekova269a.html http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_srp/Novi%20Travnik_nekropola%20Bistro%20SR.pdf http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici?sort=idgrad&rows=50&page=18 https://scispace.com/pdf/omladinske-radne-akcije-kontinuiteti-i-odmaci-iz-iskustva-56i3z2pi8a.pdf https://balkans.aljazeera.net/blogs/2020/3/29/moje-sjecanje-sa-omladinskih-radnih-akcija {{Infokutija biografija | ime = Moni Levi | slika = | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = 17. februara 1896. | mjesto_rođenja = [[Travnik]], {{zastava|Austro-Ugarska}} | datum_smrti = 20. maj 1986. | mjesto_smrti = [[Sarajevo]], {{zastava|Jugoslavija}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = | rezidencija = | nacionalnost = [[Jevrej]] | etnicitet = | državljanstvo = {{zastava|Jugoslavija}} | ostala_imena = | poznat_po = | obrazovanje = | alma_mater = | poslodavac = | zanimanje = Ljekar | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = Upravnik prve partizanske bolnice, referent saniteta Trećeg korpusa NOVJ, načelnik [[Vojnomedicinska akademija|Vojnomedicinske akademije]] | prethodnik = | nasljednik = | partija = [[SKJ]] | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = [[Partizanska spomenica 1941.]], [[Orden zasluga za narod]], [[Orden partizanske zvijezde]], [[Orden bratstva i jedinstva]] | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Jahiel Finci''' ([[Sarajevo]], 1911. — [[Sarajevo]], 1977.) bio je [[Arhitektura|arhitekta]], učesnik [[Narodnooslobodilačka borba|Narodnooslobodilačke borbe]] (NOB).<ref name="Jahiel">{{Cite web |url= https://www.anubih.ba/jahiel-finci/ |title= Jahiel Finci |work= ANUBiH - www.anubih.ba |accessdate= 9. 2. 2026}}</ref> Osnovnu i srednju školu završio je u Sarajevu. U Pragu je studirao na Arhitektonskom fakultetu Visoke tehničke škole, gdje je juna 1936. god. diplomirao. Nakon što su projektanti i glavnina tehničkog osoblja na objektu [[Željeznička stanica Sarajevo|željezničke stanice u Sarajevu]], 1948. god. napustili Jugoslaviju, Ministarstvo za građevine Narodne republike Bosne i Hercegovine formiralo je novu ekipu. Na čelo projekta postavljen je Jahiel Finci, a saradnici su bili: arhitekte [[Muhamed Kadić]] i [[Emanuel Šamanek]], te inžinjeri Bogdan Stojkov i Lorenc Eichberger. Bio je jedan od osnivača Tehničkog fakulteta i pokreta [[Collegium Artisticum]]. <ref name="Gradačac">{{Cite web |url= https://gracanickiglasnik.ba/wp-content/uploads/2016/05/Pages-from-gg41_web-7.pdf |title=Alen Zečević: Izgradnja željezničkog saobraćaja u Socijalističkoj Republici Bosni i Hercegovini |work= GRAČANIČKI GLASNIK, časopis za kulturnu historiju |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> [[File:Sarajevo Tram New-Railway-Station (3).jpg|mini|lijevo|[[Željeznička stanica Sarajevo]], neposredno nakon izgradnje 1950-ih. god.]] == Priznanja == * [[Partizanska spomenica 1941.]], * Dopisni član [[Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine|Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine]] u Odjeljenje tehničkih nauka, 1967, * Redovni član Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine|Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine u Odjeljenje tehničkih nauka, 1969. godine. == Izvori == {{Reflista}} {{Lifetime|1928|2018|Finci, Jahiel}} [[Kategorija:Jugoslavenski arhitekti]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački arhitekti]] [[Kategorija:Moderni arhitekti]] [[Kategorija:Članovi ANUBiH]] [[Kategorija:Biografije, Sarajevo]] [[Kategorija:Moderna arhitektura u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Nosioci Partizanske spomenice 1941.]] [[File:Zenica Railway Station.jpg|mini|lijevo|Željeznička stanica Zenica]] === Željeznićke stanice === Duž pruge izgrađeno je 107 staničnih zgrada i drugih arhitektonskih objekata. Među njima su i moderne stanice u [[Željeznička stanica Sarajevo|Sarajevu]], Zenici i Bosanskom Šamcu. POred nih podignute su i stanice treće i četvrte klase u mjestima: Miloševac, Modriča, Vranjak, Globarica, Koprivna, Osječani, Kostajnica, Riješice, Bradići, Vinište, Želeće, Nemila, Raspotočje, Jelina, Drivuša, Kakanj, Podlugovi i Semizpvac., 11 magacina raznih velićina i 16 stambenih zgrada.<ref name="omlRA">{{Cite web |url= https://znaci.org/00003/700.htm |title= Dr Slobodan V. Ristanović: TO SU NAŠIH RUKU DELA – Herojska i slavna epopeja omladinskih radnih akcija 1941–1990. |work= znaci.org |accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Izgradnja Željezničke stanice Sarajevo počela je u junu 1947. godine, po nacrtima arhitekata iz [[Čehoslovačka|Čehoslovačke]] i [[Istočna Njemačka|Istočne Njemačke]]. Zbog razlaza Jugoslavije i Sovjetskog Saveza 1948. god, projektanti i glavnina tehničkog osoblja napustili su Sarajevo, a gradnju je nastavilo Ministarstvo za građevine Narodne republike BiH. Na čelo projekta postavljen je pomoćnik ministra, arhitekta [[Jahiel Finci]], kojem pomažu kolege [[Muhamed Kadić]] i [[Emanuel Šamanek]], te inžinjeri Bogdan Stojkov i [[Lorenc Eichberger]]. U izgradnji su učestvovali i njemački ratni zarobljenici.<ref name="Historija">{{Cite web |url=https://sarajevo.travel/ba/tekst/zeljeznicka-stanica-sarajevo/650 |title=Izgradnja Željezničke stanice u Sarajevu |accessdate=9. 2. 2021}}</ref> Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, proglasila je stanicu 2016. godineza [[nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]]. <ref name="Spomenik">{{Cite web |url= http://sluzbenilist.ba/page/akt/34pmn1fmO60= |title= Željeznička stanica u Sarajevu proglašena nacionalnim spomenikom |work=Službeni list 66/18 |accessdate=9. maj 2026.}}</ref> Poslije stanice u Sarajevu, putnička željeznička stanica u Zenici, najveći je arhitektonski objekat, sa 1.850 m2 korisne površine, sa staničnim platoom u koji je ugrađeno 125.000 m3 materijeala. Projektovali su je studenti - graditelji pruge [[Mihajlo Mitrović]] i [[Radivoje Tomić]]. Za izgradnju je utrošeno oko 600.000 komada opeke i oko 2.000 m3 šljunka. Projektovana je kao "blokovit" volumen, dužine oko 120 m, sastavljena od spojenih kubičnih segmenata nejednakih visina, sa modernim ravnim krovovima i dominantnim fasadnim površinama bez ornamenata. Na staničnoj fasadi je postavljen veliki bareljef, izgrađen od metala visok 10 m, kao uspomena na graditelje. Сваки појединачни кубус има другачије обликоване отворе, компатабилне намени простора у његовој унутрашњости. Склоност аутора према структуралности и морфологији интернационалног модерног стила потврђена је и у њиховом редуковању декоративних апликација. У духу сведеног модерног графизма, поштујући начела интернационалног стила, аутори су у поткровној зони прочеља утиснули штампани натпис Живела Народна омладина Ју1ославије == Druga ORA == Dionica pruge od Zenice do Doboja je postala usko grlo za potrebe bosanskohercegovačke privrede privrede, a naročito [[Željezara Zenica|Željezare Zenica]]. Jedini način da se privreda dalje razvija bila je izgradnja drugog kolosijeka pruge. Najzaslužniji za realizaciju tog velikog projekta je bio narodni heroj Rato Dugonjić koji je zbog svog ogromnog ugleda dobio podršku od Tita.<ref name="zenica">{{Cite web |url= https://www.zenicablog.com/omladinsko-naselje-i-radna-akcija-samac-sarajevo-1978/ |title= Omladinsko naselje i radna akcija “Šamac-Sarajevo 1978.” |work= Zenica - www.zenicablog.com - 2023.|accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Za potrebe omladinskih radnih brigada podignuta su 4 naselja koja su se nalazila u: * [[Nemila|Nemiloj]], jedino koje još postoji * [[Maglaj]]u, * [[Zavidovići]]ma, komandant naselja Adnan Kreso * [[Doboj]]u. Filip Vuković,Ilija Rozić i Nihad Šehović Šeha činili su Glavni štab akcije. Bogić Bogičević je bio komandant naselja u Doboju. Kasnije ga je (zbog Bogićevog izbora za sekretara RK SSO BiH) zamijenio Nedžad Osmanović. Adnan Kreso je bio komandant naselja u Zavidovićima, Pero Drljača u Žepču, a Zdravko Sivrić u Nemiloj. Druga omladinska radna akcija Šamac - Sarajevo, počela je u proljeće [[1978]]. godine, i organizirana je u svrhu probijanja paralelnog željezničkog kolosijeka. Mladići i djevojke nekadašnje [[Jugoslavija|Jugoslavije]] su dali svoj doprinos, ali najteže poslove je obavljala profesionalna građevinska operativa. Zapovjednici ove radne akcije bili su [[Bogić Bogićević]] i [[Filip Vuković]]. Omladinske radne akcije u drugoj fazi [[Samoupravni socijalizam|socijalističkog samoupravljanja]] bile su lijepa mjesta druženja i nezaboravnih susreta.<ref name="berlin">{{Cite web |url= https://hrvatskiglas-berlin.eu/?p=178189 |title= Omladinska pruga Šamac - Sarajevo - Filip Ćolukić… Iz knjige “Moja sjećanja na minulo stoljeće” |work= Hrvatski glas Berlin - hrvatskiglas-berlin.eu - 2018.|accessdate= 9. maj 2026.}}</ref> Dobrovoljni rad valoriziran je udarničkim značkama. Žuljevitim rukama mladići i djevojke gradili su mostove, ceste i pruge, koje će na koncu dvadesetog vijeka biti dinamitom bačeni u zrak. Ta legendarna pruga izgradila je i luku Bosanski Šamac na rijeci [[Sava|Savi]]. == Slogani omladinske akcije pruga Šamac-Sarajevo == * "Mi gradimo prugu - pruga gradi nas" * "Šamac - Sarajevo, to je naša meta, izgraditi prugu još ovoga ljeta". * "Šamac -Sarajevo, to je naša dika, izgraditi prugu sve do Dubrovnika." == Poznati učesnici izgradnje pruge == * [[Pierre Alechinsky]], belgijski slikar * [[Olof Palme]], švedski političar * [[Pierre Trudeau]], kanadski političar * [[Jurij Brězan]], njemački pisac * [[Bogić Bogićević]], bh. političar == Vanjske veze == {{Commonscat|Šamac–Sarajevo railway}} * [http://www.cosy.sbg.ac.at/~zzspri/lifestories/1947SmSr/47SamSar.html Zvonimir Springer o gradnji pruge Šamac-Sarajevo] (engleski) * Omladinska pruga Šamac - Sarajevo<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ZBk6d_UwKls Video]</ref> == Izvori == {{Reflista|2}} [[Kategorija:Željezničke pruge u Bosni i Hercegovini|Šamac–Sarajevo] [[Kategorija:Saobraćaj u Republici Srpskoj] [[Kategorija:Omladinske radne akcije] 8y57b9w6wmd4dpmorwuupjpnvjfd8pl 0 4685598 42591820 42406073 2026-05-11T17:07:51Z LeRoc 63751 Sorry, the image was of the [[Atuá]] River, on the other side of Marajó. 42591820 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vodotok | ime=Cajari | drugo_ime =Rio Cajari | slika = | slika_širina = | slika_opis= | kontinenti= [[Južna Amerika]] | regije = | države ={{flag|Brazil}} | pokrajine =[[Pará]] | gradovi =[[Afuá]] | izvor = | izvor_visina = | izvor_koord = | ušće =[[Delta Amazone]] Bahia do Veira Grande | ušće_visina=0 | ušće_koord =1°33′S 49°4′W | ušće_vrsta=[[riječna delta|Delta]] | dužina = | pritoke= | ade= | protok_sred =60,45 | protok_min = | protok_maks = | sliv =[[Amazona|amazone]] | površina =5,002<ref name=brit/> | ulijeva_se_u =[[Amazona|Amazonu]] | broj_vrsta = | zaš_područja = | mostovi = | brane = | akumulacije = | plovnost= | luke = | kol_robe = | karta= | karta_širina = | karta_opis = }} '''Cajari''' je [[rijeka]] na [[sjever]]u [[Brazil]]a na [[otok]]u [[Marajó]], duga oko 52 [[km]]. == Hidrologija== Cajari [[izvor|izvire]] na [[sjeverozapad]]u [[Marajó|otoka]] kod [[Bifurkacija|bifurkacije]], tako da lijevi [[rukavac]] ''Furo Charapucu'' teče na [[sjeverozapad]] do [[ušće|ušća]] u rukavac [[Delta Amazone|Delte Amazone]] - ''Bahia do Veira Grande''. Desni rukavac ''Cajari'' teče na [[sjeveroistok]] do mjesta [[Afuá]], gdje sa [[riječna delta|deltom]] [[ušće|uvire]] u isti rukavac [[Amazona|Amazone]] [[Porječje]] rijeke prostire se po [[površina|površini]] od 5,002 [[km²]].<ref name=brit>{{cite web | url =https://uc.socioambiental.org/pt-br/arp/627 | title =''Recursos Hidricos Superficiaisi'' | accessdate =28.12.2023. | language =portugalski | publisher =IEPA | archive-date =2023-12-29 | archive-url =https://web.archive.org/web/20231229223739/https://uc.socioambiental.org/pt-br/arp/627 }}</ref> Čitavo porječje je [[1990]]. proglašeno ''[[Zaštićeno područje|Zaštićenim područjem]] Rio Cajari'' <ref name=park>{{cite web | url =https://docs.google.com/viewer?url=http%3A%2F%2Fwww.iepa.ap.gov.br%2Festuario%2Farq_pdf%2Fvol_1%2Fcap_6_recursos_hidricos_superficiais_atual.pdf&pdf=true | title =''Reserva Extrativista do Rio Cajari'' | accessdate =28.12.2023. | language=portugalski | publisher=Instituto Socioambiental}}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [https://mapcarta.com/pt/19153782 ''Rio Cajari'' (na portalu Mapcarta)] {{en icon}} [[Kategorija:Amazona]] [[Kategorija:Rijeke u Brazilu]] iu7ltnzqqnawpiwn6jmx0xi06fq84rw 0 4690760 42591501 42590618 2026-05-11T12:48:57Z ~2026-13681-46 333099 /* Bitka za Srbiju (1944) */ 42591501 wikitext text/x-wiki {{Sređivanje|razlog=Preterana upotreba citata}} [[File:Lukačević i Nemci.jpg|thumb|Četnički potpukovnik [[Vojislav Lukačević]], dvojica nemačkih oficira i neidentifikovani četnički komandant. Fotografija je verovatno nastala tokom [[Bitka za Konjic 1943.|bitke za Konjic]], od 19. do 26. februara 1943. godine, kada su snage pod Lukačevićevom komandom sadejstvovale s Nemcima.]] [[File:Četnici i Nemci u okupiranoj Jugoslaviji.jpg|thumb|Četnici i Nijemci u okupiranoj Jugoslaviji.]] '''Kolaboracija četnika s Nemcima''' odvijala se, sa manjim ili većim intenzitetom, tokom većeg dijela perioda [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupacije Jugoslavije u Drugom svetskom ratu]]. Glavna usluga koju su četnici vršili Nemcima bila je borba protiv [[Narodnooslobodilačka vojska i partizanski odredi Jugoslavije|partizanskih jedinica]], hvatanje pripadnika [[Narodnooslobodilački pokret Jugoslavije|pokreta otpora]] po naseljenim mestima, te njihovo likvidiranje ili slanje u logore pod kontrolom okupacionih ili kvislinških vlasti. Zbog njegovog inicijalnog učešća u [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanku u Srbiji 1941]], Nemci su [[Draža Mihailović|Dražu Mihailovića]] dugo smatrali neprijateljem, za kojim je raspisana poternica.<ref>https://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%B7_%D0%B4%D0%B5%D1%86%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B0_1941.</ref><ref>https://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%B7_%D1%98%D1%83%D0%BB%D0%B0_1943.</ref> Istovremeno, njegovi odredi širom okupiranog područja sarađivali su sa nemačkom vlašću na razne načine (npr. [[legalizacija četnika u Srbiji]] 1941–1943). Saradnja četnika sa Vermahtom postala je sveobuhvatna nakon novembra 1943. godine, kada je politički vrh u [[Berlin]]u konačno odlučio da prihvati Dražu Mihailovića za saradnika, što je rezultiralo potpisivanjem niza [[Ugovori o saradnji četnika i Vermahta|ugovora o saradnji]] sa njegovim glavnim komandantima u Srbiji. Nakon potpisivanja ugovora o primirju i saradnji, okupator je počeo isporučivati municiju i vojnu opremu četničkim jedinicama koje su se, zajedno sa njemačkim trupama i pod nadzorom njemačkih oficira, borile protiv jedinica [[NOVJ]] u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]] i [[Sandžak]]u.<ref>AVII, reg. br. 8/1, kut. 276, dep. 12058.</ref> U [[NDH]], četnici su služili Nemcima za razne namene: dostavljanje obaveštenja o komunistima, pomoć nemačkim nabavkama stoke, pomoć trupama u svojstvu vodiča, pomoć u ljudstvu, učestvovanje u osovinskim operacijama (na primer [[operacija Citen|operacija Ziethen]], [[operacija Bora]]), i druge potrebne radnje za gušenje ustaničkog pokreta.<ref name="ReferenceA">[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_259.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. novembra 1943. Štabu 2. oklopne armije o saradnji četnika sa nemačkim trupama u Dalmaciji i zapadnoj Bosni]</ref> Nemci su četnike snabdevali oružjem i opremom i dozvoljavali im da po potrebi koriste njihove garnizone za smeštaj i motorizaciju za transport. Partizanske pokrete po Bosni i Hercegovini te Hrvatskoj Nijemci su u mnogo navrata doznavali na osnovu četničkih dojava.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1071&rec=314&roll=563 NAW, T-314, Roll 563, frames 001061-1062: Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja 15. brdskog korpusa (31. januar 1944.)]</ref> Prve dve godine rata, četnici su formalno bili deo [[Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu|savezničke]] koalicije, ali zbog stavljanja [[Četnički odredi Jugoslovenske vojske|četničkih odreda Jugoslovenske vojske]] pod komandu Vermahta, krajem 1943. je došlo do konačnog napuštanja Draže Mihailovića od strane Saveznika, a potom 1944. godine i do napuštanja i osude četnika od strane jugoslovenskog kralja.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D0%B2_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%99%D0%B0_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_II_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D1%98_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D1%81%D1%86%D0%B8_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B5 Poziv kralja Petra II na pristupanje Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije]</ref> Zbog kolaboracije sa nemačkim okupatorom, mnogim je četničkim vođama, uključujući samog Dražu Mihailovića, suđeno u [[Beogradski proces|beogradskom]] i drugim procesima. Pored kolaboracije sa Nemcima, četnici na teritoriji italijanske okupacione zone su tesno [[Kolaboracija četnika s fašističkom Italijom|sarađivali sa fašističkom Italijom]]. == Nemačka politika prema četnicima == Česte njemačke promjene kursa u odnosu prema četnicima Draže Mihailovića (npr. [[Sastanak u Divcima|pregovori u Divcima]] u novembru, pa [[Operacija Mihailović|napad na štab Draže Mihailovića]] u decembru 1941, zatim ponovna obustava progona Mihailovićevih četnika i skidanje ucjene na njegovu glavu u proljeće 1942. godine, itd.) tokom čitavog ratnog perioda, bile su u potpunosti u skladu sa politikom koja je vođena u okupiranim zemljama. Najplastičniji prikaz ove politike prezentovao je [[Felix Benzler]], opunomoćenik Ministarstva vanjskih poslova [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]] u Beogradu, u izvještaju koji je poslao u [[Berlin]] 11. marta 1942. godine njemačkom ministru vanjskih poslova [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]]: {{izdvojeni citat|To što nemačka vojna mesta vode pregovore s pojedinim četničkim vođama, nije ništa neobično u srpskom prostoru. To se zbiva svesno, u okviru naše politike, uslovljene slabošću naših vojn[ičk]ih snaga i dosad ne bez uspeha vođene, da Srbe, a naročito ustanike usmeri jedne protiv drugih (komuniste protiv četnika, četnike među sobom, vladine dobrovoljce protiv komunista i četnika) i da se time po mogućnosti omete obrazovanje jednog jedinstvenog fronta.<ref>AVII, NAV, N-T-120, 200/153555-58.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.], str. I/272.</ref><ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 90.</ref>}} Njemačko konstantno opiranje uspostavi saradnje s četnicima Draže Mihailovića bilo je generirano sa samog političkog vrha. U ratnom dnevniku Vrhovne komande Wehrmachta prenesena je informacija da je 23. septembra 1942. održan sastanak vođe Trećeg Reicha [[Adolf Hitler|Adolfa Hitler]]a s predsjednikom [[Rumunija|rumunjske]] vlade [[Ion Antonescu|Ionom Antonescuom]] i poglavnikom [[NDH]] [[Ante Pavelić|Antom Pavelićem]]. Na sastanku se uglavnom raspravljalo „o hrvatskim problemima“. Pored njemačkog veleposlanika u [[Zagreb]]u [[Siegfried Kasche|Siegfrieda Kaschea]], sastanku je prisustvovao i opunomoćeni general u NDH [[Edmund Glaise von Horstenau]] koji se nije ustručavao da „otvoreno kritikuje hrvatsku vlast“, ali je i „skrenuo pažnju na četnike, koje su naoružali Italijani“. General von Horstenau je predložio da bi četnike trebalo „upotrebiti da na svom području [tj. u njemačkoj okupacionoj zoni] postanu organi reda“: {{izdvojeni citat|Hitler je na taj predlog negativno odgovorio, jer da mu se čini veoma opasno da se četnicima pruži podrška. Četnici su pre svega srpske patriote, koji zastupaju velikosrpsku misao. Time hranimo zmiju koja će jednoga dana da poraste. Istina, danas je ona još mala, ali jednog dana mogla bi da bude opasna.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2022-11-04 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Nakon sagledavanja situacije na Balkanu u jesen 1943, Nemci su jugoslovenske partizane proglasili najvećim neprijateljima.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_3_156.htm PROCENA KOMANDANTA JUGOISTOKA FELDMARŠALA VAJKSA OD 1. NOVEMBRA 1943. VOJNO-POLITIČKE SITUACIJE NA BALKANU KRAJEM OKTOBRA 1943. GODINE</ref> U cilju borbe protiv partizana, tolerisali su i koristili četnike kao antikomunističku miliciju, iako im je bilo dobro poznato da oni održavaju veze sa [[London]]om. == Hronologija == === Mihailovićeva ponuda Nemcima (1941) === {{main|Ustanak u Srbiji 1941.|Sastanak u Divcima}} {{izdvojeni citat|Četnički odredi jugoslovenske vojske pod komandom pukovnika Draže Mihailovića stavljaju se na raspolaganje za borbu protiv komunista u saradnji sa nemačkim Vermahtom.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%99%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_30._%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0_1941._%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0 Извештај капетана Матла претпостављенима од 30. октобра 1941. о разговорима са представницима Драже Михаиловића]</ref>|Dražina ponuda Nemcima iz oktobra 1941.}} {{Wikisource|Izjava pukovnika Branislava Pantića o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima}} {{Wikisource|Izveštaj kapetana Matla pretpostavljenima od 30. oktobra 1941. o razgovorima sa predstavnicima Draže Mihailovića}} {{Wikisource|Zapisnik sa sastanka Mihailovića sa nemačkim predstavnicima u selu Divci 11.11.1941.}} Nemci su za gušenje [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanka u Srbiji 1941.]] angažovali dodatne trupe i sproveli drastične represalije nad stanovništvom, što je Mihailovića navelo da se povuče iz ustanka, napadne partizane i zatraži kontakt sa nemačkom upravom radi prekida neprijateljstva. Vezu je uspostavio preko pukovnika [[Branislav Pantić|Branislava Pantića]], njegovog predstavnika i obaveštajca u [[Beograd]]u. Pukovnik Pantić je nakon rata svjedočio da je odluka o pregovorima s predstavnicima njemačkih okupacionih snagâ donijeta krajem oktobra 1941. godine, i to na sastanku održanom u kući [[Živojin Mišić|vojvode Mišića]] u [[Struganik]]u. Sastanku su, pored Draže Mihailovića i Branislava Pantića, prisustvovali i [[Dragiša Vasić]], potpukovnik [[Dragoslav Pavlović]], major [[Aleksandar Mišić]] i kapetan [[Nenad Mitrović]]. Pukovnik Pantić piše: {{izdvojeni citat|O potrebi pregovora nije bilo reči. Situacija je svima bila jasna. Ona ih je neodstupno zahtevala. Sporno je bilo: sa kime treba razgovarati, da li sa Nemcima ili sa Nedićem? Posle duže diskusije većina se složila da treba pregovarati sa Nedićem. Ovome se odsudno usprotivio Draža i major Mišić. Njegov zaključak po ovom pitanju bio je izražen rečima: – KAD JE SITUACIJA TAKVA DA MORAM DA PREGOVARAM, ONDA ĆU DA PREGOVARAM SA NEPRIJATELJEM. NA TO ME OVLAŠĆUJE I MEĐUNARODNO RATNO PRAVO. UOSTALOM, ŠTA MI MOŽEMO DA DOBIJEMO OD NEDIĆA? SVE ŠTO NAMA TREBA, ORUŽJE I MUNICIJA, NEDIĆ MORA TRAŽITI OD NEMACA. JER OVDE NISU U PITANJU MALE I SITNE KOLIČINE. ZAŠTO IĆI POSREDNO, KAD MOŽEMO NEPOSREDNO? Njegovo odsudno držanje, po ovom pitanju, odnelo je prevagu... Isto tako bilo je sporno pitanje da li da se o pregovorima obavesti Nedić. Posle kraće diskusije, a pošto sam ja izložio da kapetan g. dr. Matl nalazi da Nedića treba obavestiti, doneta je odluka da se tako i učini. Tako je doneta odluka da se pregovara sa Nemcima.<ref>[https://sr.m.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D1%98%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BF%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%BE_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%98_%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%B8_%D0%B4%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81_%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0 Izjava pukovnika Branislava Pantića o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima]</ref><ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 138.</ref><ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 115.</ref>|Izjava pukovnika [[Branislava Pantića]] o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima}} 1. novembra 1941. godine, pukovnik Draža Mihailović je uputio generalu [[Walteru Hinghoferu]], komandantu [[342. divizija|342. pješadijske divizije]], ponudu sljedeće sadržine: {{izdvojeni citat|1) Na kolubarskom frontu nema komunista. Ukoliko ih je bilo oni su postali bezopasni. <br /> 2) Organizacija četnika je u stanju da održava red na području zapadne Srbije. <br /> 3) Komunistička opasnost će prestati od momenta kada se četničkoj organizaciji pruži mogućnost da neometano radi. Broj nacionalista je tako veliki da komunista ima samo 5%. Uz pomoć svoje brojne nadmoćnosti nacionalni elemenat pod komandom četnika može rešiti komunistička pitanja bez obostrane borbe. <br /> Uslov je: dovoljno naoružanje, koje nedostaje. <br /> 4) Ulazak u pojedine gradove je bio neophodan da se ne bi komunističke jedinice predstavljale kao oslobodioci i da ne bi povukle za sobom narodne mase. To se moralo događati i radi toga da bi se sprečili komunisti da vrše teror nad stanovništvom. <br /> 5) Četnička akcija nije usmerena protiv nemačkih jedinica, ukoliko one ne napadaju četnike i narod. <br /> 6) Naš narod voli slobodu i radovao bi se kada se na njegovoj teritoriji ne bi nalazile nemačke jedinice. To odgovara četničkom načinu vođenja rata, bez obzira na žrtve koje donosi. Oblast zapadne Srbije nema nikakav vojni značaj za nemačke jedinice, i trebalo bi da bude slobodna zona, u kojoj četnici održavaju red, pod uslovom da ih se u tome ne sprečava i da su dovoljno naoružani.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_240.htm Izjava Draže Mihailovića od 1. novembra 1941. komandi nemačke 342. pešadijske divizije]</ref>}} Prethodno, general Hinghofer je 30. X 1941. obavijestio njemačkog opunomoćenog generala i zapovjednika u Srbiji [[Franz Böhme|Franza Böhmea]] da lokalni četnički komandanti u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]] nude saradnju, očekujući zauzvrat pomoć u oružju od okupatora: „Četničke vođe iz [[Valjevo|Valjeva]], [[Slovac|Slovca]] i [[Lajkovac|Lajkovca]] daju važne podatke o organizaciji i izjavljuju spremnost da se sa nemačkim trupama bore protiv komunista. Traže oružje.“<ref>BA-MA, RH 26-342/14, 10-odnevni Hinghoferov izvještaj Bemeu, 30. 10. 1941.</ref> Odmah po pristizanju Mihailovićeve ponude, štab 342. pješadijske divizije je istoga dana (1. XI) dostavio izvještaj svojoj pretpostavljenoj komandi u kome, između ostalog, stoji i sljedeće: {{izdvojeni citat|Masa četnika, koja se nalazi u rejonu Valjeva, do sada se držala potpuno lojalno. Oni su prema komunistima zauzeli jasan odbijajući, takoreći, neprijateljski stav i može se reći uspešno se protiv njih borili. Oni su spremni i voljni da zajedno sa Vermahtom razbiju komuniste, kao i da u zemlji ponovo uspostave red i mir i zato traže nemačku pomoć.<ref>AVII, NAV—N—T—315, rolna 2130, snimci 626—632.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_10.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje MIHAILOVIĆ TRAŽI POMOĆ OD OKUPATORA]</ref>}} No, na samom početku sastanka sa nemačkim predstavnicima u selu [[Divci]] 11.11.1941. pukovniku Mihailoviću je rečeno: {{izdvojeni citat|Pre dve nedelje poručili ste nam preko Vaših poverenika u Beogradu da je Vaša namera "da nećete više dozvoliti da se srpska krv beskorisno proliva i srpska imovina dalje uništava". Istovremeno ste ponudili da se zajedno sa nemačkim Vermahtom i organima Nedićeve vlade borite protiv komunizma. Ponuda je od strane Glavne komande odbijena jer: 1) Nemački Vermaht će sam u najkraćem vremenu okončati sa komunizmom i 2) glavni komandant ne može imati poverenja prema Vama kao savezniku.}} Nemci su procenili da Draža zna za dolazak njihovih oklopnih trupa, da kao generalštabni oficir pravilno ocenjuje da će se nastavak nemačkih operacija rđavo završiti po njega, i stoga "nemački Vermaht ne može da se optereti takvim saveznicima koji mu se privremeno priključuju iz razloga oportuniteta".<ref name="Divci">[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D1%81%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D1%83_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%83_%D0%94%D0%B8%D0%B2%D1%86%D0%B8_11.11.1941. Zapisnik sa sastanka Mihailovića sa nemačkim predstavnicima u selu Divci 11.11.1941.]</ref> U daljem razgovoru pukovnik Mihailović se pravdao nacistima zbog učešća u ustanku: {{izdvojeni citat|Nije moja namera da ratujem protiv okupatora, jer kao generalštabni oficir poznajem snage obeju snaga.<ref name="Divci"/>}} On se pravdao da je morao uzeti neke gradove od Nemaca da ih komunisti ne bi uzeli<ref>"Moji ljudi su [[Bitka za Loznicu 1941.|krenuli na Loznicu]] zato da je komunisti ne zauzmu."</ref> i tvrdio da nije na strani ustanika, "onih koji žele da isteraju Nemce".<ref name="Divci"/> Draža Mihailović je izjavljivao Nemcima lojalnost i tražio da mu daju municiju da nastavi borbu protiv partizana.<ref>"Neophodno je imati municiju! Računajući s tim, došao sam ovamo."</ref> Ali, želeo je da njegovo "delovanje na nacionalnoj osnovi" ostane potajno da ne bi prošao kao [[Kosta Pećanac]], koji je sklopio otvoreni sporazum sa okupatorom, čime je izgubio ugled u narodu i stekao oznaku izdajnika.<ref name="Divci"/> Uprkos svim njegovim predlozima, Nemci mu nisu ostavili drugu mogućnost do da položi oružje: {{izdvojeni citat|„Ponuda pukovnika Mihailovića da stavi svoje snage na raspolaganje za borbu protiv komunista je odbijena i zatražena je bezuslovna predaja. Mihailović je tražio da se konsultuje sa svojim komandatima. Mihailović također tražio oružje za borbu protiv komunista. Ovo je igra, borba između bandi za izvor oružja. Ipak, čini se da jedan dio Mihailovićevih bandi iskreno želi da se bori protiv komunista.“<ref>NAW, T-311, Roll 175, 000121-2: Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka</ref>|Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka 17.11.41.}} {{izdvojeni citat|Mihailović treba da sada pokrene akciju protiv Užica, gde se navodno nalazi celokupno rukovodstvo komunista, a zbog čega treba da se stavi u izgled i bombardovanje sa nemačke strane. U kontaktima sa nemačkim okupacionim vlastima koji su niže opisani, Mihailović je navodno molio da mu se stavi na raspolaganje 100.000 metaka da bi mogao nastupiti protiv Užica.|IZVEŠTAJ OBAVEŠTAJNOG CENTRA VERMAHTA U BEOGRADU OD 14. NOVEMBRA 1941. VRHOVNOJ KOMANDI VERMAHTA O ODNOSU ČETNIKA DRAŽE MIHAILOVIĆA PREMA NOP-u, O PREGOVORIMA PREDSTAVNIKA VERMAHTA I DRAŽE MIHAILOVIĆA I O VOJNO-POLITICKOJ SITUACIJI U SRBIJI}} Za njim je decembra 1941. godine raspisana poternica, nakon čega je bio u bekstvu. === Predaja zarobljenih partizana Nijemcima (1941) === {{main|Predaja zarobljenih partizana Nijemcima novembra 1941.}} [[File:Nemci odvode na streljanje četu partizana koje su četnici na prevaru uhvatili i predali Nemcima.jpg|thumb|Nemci odvode na streljanje četu partizana koje su četnici na prevaru uhvatili i predali Nemcima]] Iako je njegov prijedlog okupacionim vlastima u Divcima odbijen, pukovnik Mihailović je želio pružiti njemačkom okupatoru dokaz četničke gotovosti za saradnju. Stoga su četnici Draže Mihailovića, uz posredstvo samozvanog vojvode [[Jovan Škavović|Jovana Škavovića]], predali 13. novembra 1941. Njemcima oko [[Predaja zarobljenih partizana Nemcima novembra 1941.|365 zarobljenih partizana]]. [[Predaja zarobljenih partizana Nijemcima novembra 1941.|Predaja zarobljenih partizana Nemcima]] se desila tokom [[ustanak u Srbiji 1941|ustanka u Srbiji]] novembra [[1941]]. godine. Tokom [[Četničko-partizanski sukob|sukoba]] između [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevih]] četnika i partizana u zapadnoj [[Srbija|Srbiji]] početkom novembra [[1941]], četnici su zarobili više stotina partizana. Jednu veću grupu od oko 500 zarobljenika, među kojima su bili partizani na prevaru zarobljeni u [[Gornji Milanovac|Gornjem Milanovcu]],<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_110.htm Relacija Takovskog četničkog odreda od 17. juna 1942, Zbornik NOR-a, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 3, dokument 110]</ref> Kosjeriću,<ref>[https://www.znaci.org/00001/59_2_124.pdf Užička republika, Zapisi i sećanja, Narodni muzej, Užice 1981]</ref> Karanu i Planinici, četnici su prikupili na [[Ravna Gora|Ravnoj Gori]]. Oko [[13. novembar|13. novembra]] [[1941]]. četnici su grupu od 365 zarobljenika odveli u [[Mionica|Mionicu]], i zatim u [[Slovac]]. Tu su prihvaćeni od [[Milan Nedić|Nedićevih]] i nemačkih snaga i prebačeni kamionima u [[Valjevo]]. Transport zarobljenika do [[Valjevo|Valjeva]] je pratio četnički vođ Jovan Škavović Škava, koji je prethodno bio [[Kosta Pećanac|Pećančev]] četovođa, dok je u tom periodu priznavao [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevu]] komandu. U predaji zarobljenika učestvovao je i ravnogorski oficir [[Pavle Mešković]]. Predaji partizana prethodio je [[Sastanak u Divcima 1941.|sastanak Draže sa Nemcima u selu Divci]]. Od ove grupe zarobljenika, Nemci su 263 streljali dana [[27. novembar|27. novembra]] [[1941]]. godine na Krušiku u Valjevu.<ref>[https://www.znaci.org/00001/38_21.htm Radoslav S. Nedović, Pantelija Vasović: ZATAMNjENA ISTINA, Čačak 2006: Streljanja na Krušiku u Valjevu]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/44_4.pdf Radoslav S. Nedović: ČAČANSKI KRAJ I NOB - SLOBODARI NA STRATIŠTIMA, Čačak 2009: Krušik, Valjevo streljanje po grupama]</ref> Ostali zarobljenici su delom streljani naknadno, delom deportovani u [[Koncentracioni logor|logore]], a delom pušteni na slobodu. Predaja zarobljenih partizana nastavila se i posle ovoga, i bila je naročito intenzivna u decembru 1941.<ref>[https://www.znaci.org/00001/38_24.htm Radoslav S. Nedović, Pantelija Vasović: ZATAMNjENA ISTINA, Čačak 2006: Decembarski pokolj]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/44.htm Radoslav S. Nedović: ČAČANSKI KRAJ I NOB - SLOBODARI NA STRATIŠTIMA, Čačak 2009]</ref> === Legalizacija četnika i hvatanje ustanika (1941-1942) === {{main|Legalizovani četnici}} [[Datoteka:Legalizovani četnici u Srbiji 1942.jpg|minijatura|Legalizovani četnici Draže Mihailovića čuvaju [[Logor Metino brdo|logor na Metinom brdu]] kod [[Kragujevac|Kragujevca]] [[1942]].]] Četnički odredi u Srbiji su delom raspustili regrute kućama i ostali u ilegali na kadrovskom sastavu, a delom se legalizovali kao pripadnici zvaničnih Nedićevih formacija. Krajem 1941. i početkom 1942. godine, pripadnici [[Legalizovani četnici|legalizovanih ravnogorskih odreda]] pružili su najznačajniji doprinos u hvatanju nekoliko hiljada odbjeglih ili pasiviziranih partizana i njihovih saradnika u [[Zapadna Srbija|zapadnoj]] i djelovima [[Centralna Srbija|centralne Srbije]], kao i u njihovoj predaji Njemcima. Učešćem u masovnom hvatanju i likvidaciji pripadnika partizanskih odreda i njihovih saradnika, čak i ako se zanemari aktivna borba protiv partizana, legalizovani ravnogorski četnici su učinili krupne usluge njemačkom okupatoru u uništenju partizanskog pokreta na području dotadašnje [[Užička Republika|Užičke republike]].<ref name="yuhistorija.com">[http://www.yuhistorija.com/serbian/drugi_sr_txt01c4.html Milan Radanović: Kolaboracija JVuO sa nemačkim okupatorom u Srbiji 1941-1944.]</ref> Već krajem novembra 1941. godine na Metinom brdu kod Kragujevca je formiran [[Logor na Metinom brdu|logor]] za zarobljene srpske ustanike i civilne taoce. Prvi dovedeni u logor bili su taoci iz Kragujevca, komunisti, odbornici narodnooslobodilačkog odbora, Romi, Jevreji i svi oni koji su nemačkim fašistima bili sumnjivi. Osim svakodnevnih likvidacija, veća masovna streljanja su vršena 2. i 19. marta 1942. godine.<ref>[http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1322 Metino brdo]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hvatani borci su predavani nemačkom sudu, ili prekom sudu [[Nikola Kalabić|Nikole Kalabića]]. Većina pohvatanih je bila iz okoline Rače, Topole i Aranđelovca. 2. marta 1942. godine na Metinom brdu je streljano 173 rodoljuba i simpatizera oslobodilačkog pokreta sa teritorije Kragujevca i okolnih opština.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1248 |access-date=2014-05-01 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191846/http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1248 |deadurl=yes }}</ref> Logor je rasformiran u junu 1942. Preostali logoraši su transportovani u [[Koncentracijski logor Banjica|logor na Banjici]], gde je većina streljana, kao i u logore u Nemačkoj, Norveškoj i Grčkoj.<ref>http://www.ikragujevac.com/kultura/15517-istorija-zrtve-fasizma-na-metinom-brdu-i-deo.html</ref> Nakon likvidacije partizanskih ostataka, četnici Draže Mihailovića su stekli faktičku kontrolu nad ruralnim područjima Srbije, dok je okupator držao gradove. Mihailovićev stav u odnosu na njemačkog okupatora jasno je izražen u depeši, koju je opunomoćeni poslanik Ministarstva inostranih poslova Trećeg Rajha u Beogradu [[Felix Benzler]], 31. marta 1942. godine, uputio centrali u Berlinu: {{izdvojeni citat|Sve dosad se nije postiglo da se ličnost pukovnika Mihailovića stavi pod kontrolu. Po svoj prilici ni on nije u stanju ili nije voljan da na srpskom području nešto preduzme, već je, naprotiv, preko jednog posrednika ovih dana ponudio vladi Nedića da prihvata da se objavi: 1) da on ne namerava da se bori protiv Nemaca; 2) da neće ništa da preduzima protiv Nedićeve vlade; 3) da se zalaže za održanje mira i reda u zemlji; 4) da poziva na borbu protiv komunista. Posredniku je ponovo odgovoreno da za Mihailovića jedino u obzir dolazi da se bezuslovno potčini.<ref>[https://znaci.org/00001/11_18.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje POD ZAŠTITOM LEGALIZOVANIH ODREDA]</ref>}} Nemački dokument od [[15. maj]]a 1942. godine navodi četničkog majora [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubu Jovanovića]] kao jednog od njihovih lokalnih saradnika za [[Zaječar]].<ref>NAW, T501, roll 248 frames 0121-0126; dostupno na http://znaci.net/temp/T-501_R-248-0126.jpg</ref> [[Datoteka:SS-Obergruppenführer Werner Lorenz accompanied with unknown chetnik officer in NE Bosnia.JPG|mini|[[SS]]-[[Obergruppenführer]] [[Werner Lorenz]] u društvu neimenovanog četničkog oficira u sjeveroistočnoj [[Bosna (oblast)|Bosni]], jesen 1942. godine]] U junu 1942. Mihailović je prešao u Crnu Goru, italijansku okupacionu zonu, na teritoriju koju su držali crnogorski četnici [[Saradnja četnika sa fašističkom Italijom|uz dopuštenje Italijana]]. Aktivnosti četničkih odreda u Srbiji svedene su na najmanju meru da se ne bi izazivao okupator, i uglavnom su ograničene na organizacionu i obaveštajnu delatnost i sitnije diverzije. Uprkos tome, nemački okupator je veoma ozbiljno shvatao četničku aktivnost i povremeno organizovao racije protiv preostalih Mihailovićevih odreda, koji su se trudili da izbegnu dodir sa neprijateljem. U Srbiji, znatan broj Mihailovićevih snaga se legalizovao. Nemački popis glavnih vladinih legalnih odreda od [[15. maj]]a 1942, pod rednim brojevima 1 do 18 navodi Ljotićeve odrede, od 19 do 39 su Mihailovićevi, a od 40 do 100 Pećančevi. Tu na okupatorskom spisku snaga su neki od glavnih Mihailovićevih četnika: [[Predrag Raković]], [[Miloje Mojsilović]], [[Dušan Smiljanić]], [[Vučko Ignjatović]], [[Miloš Glišić]], [[Ljuba Jovanović]]... Do početka 1942. godine "ravnogorski pokret istopio se u redovima Nedićeve milicije i konačno se ponovo pojavio, umanjen, u Crnoj Gori."<ref name="Deakin2">[https://www.znaci.org/00001/5_3.htm William Deakin, BOJOVNA PLANINA]</ref> Kako ne bi izgubio podršku naroda kao saradnik okupatora, Mihailović je odsustvo oružane borbe u Srbiji sredinom [[1942]]. godine nastojao da nadoknadi činjenjem smicalica nemačkim vojnicima po gradovima, ubacivanjem "smrdljivih bombi", "svrabećih praškova", "praškova za kijanje", upućivanjem pretećih pisama, uznemiravanjem telefonom...<ref name="Kosta Nikolić 2004"/> Ovo nije ostalo neprimećeno. Britanski kapetan Bil Hadson je u drugoj polovini 1942. ponovo uspostavio vezu i javio da "Mihailović još sarađuje s Osovinom u Crnoj Gori i Sandžaku i miruje u Srbiji", da su "u Dalmaciji Trifunovićevi četnici legalizovani" te, podsticani od Italijana, sanjaju o nekoj "Srbo-Sloveniji i Dalmaciji". Na osnovu stanja na terenu on izvlači zaključak: {{izdvojeni citat|U trenutku kada je Mihailović u velikom stepenu igrao ulogu kvislinga bio je nagrađen najjačom britanskom propagandom.... Mihailoviću bi trebalo konačno reći da Britanci pretpostavljaju komuniste kvislinzima.<ref name="Deakin2"/>|Britanski kapetan Bil Hadson}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Lopare 1942.jpg|mini|[[Radivoje Kerović]] (u sredini u bijeloj košulji) sa njemačkim tenkistima, [[Lopare]] 1942.]] Posljednjeg dana kolovoza 1942, održan je sastanak kod načelnika štaba Komande Jugoistoka. Ovom prilikom je podijeljena informacija da se oko [[Banja Luka|Banje Luke]] vode žestoke borbe s partizanima, u kojima okupatoru pomažu četnici (“srpski nacionalisti“), bez preciziranja o kom odredu JVuO iz [[Bosna (oblast)|Bosne]] je riječ: {{izdvojeni citat|Velike borbe su izbile u blizini Banje Luke. Ustanici su upotrijebili teško naoružanje, topove, minobacače itd., kao i tenkove. Hiljadu srpskih nacionalista je sudjelovalo u borbi protiv ustanika na našoj strani.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=490&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000485.] <br /> ({{jez-njem|"Bei Banja Luka größeres Gefecht, Aufständische traten mit schweren Waffen, Geschützten, Minenwerfern u.sw. auf, auch mit Panzer. 1000 serbische Nationalisten haben sich dort auf unserer Seite im Kampfe gegen die Aufständischen beteiligt."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka kod načelnika štaba Jugoistoka održanog 31. augusta 1942.}} U drugom njemačkom izvještaju iz istog perioda se navodi da je 26. augusta jedan bataljun Wehrmachta južno od Banje Luke bio priklješten od strane nadmoćnijeg neprijatelja (i ovdje se napominje da su partizani raspolagali teškim naoružanjem), kao i da je Nijemcima u pomoć priskočilo čak „2000 bosanskih četnikâ“, što će rezultirati potiskivanjem jedinicâ [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOP i DVJ]] prema jugu do kraja mjeseca.<ref>BA/MA, RH 19 XI/81 (Die Bekämpfung der Aufstandsbewegung im Südostraum, Teil I), S. 244.</ref><ref>Klaus Schmider, ''Partisanenkrieg in Jugoslawien 1941-1944'', Verlag E.S. Mittler & Sohn GmbH, Hamburg/Berlin/Bonn, 2002, s. 155. <br /> ({{jez-njem|"Bereits am 26. August sah sich ein deutsches Bataillon bei dem Versuch, südlich von Banja Luka den ersten dieser Einfälle abzublocken, weit überlegenen, auch mit erbeuteten Panzern und Geschützen bewaffneten Verbänden gegenüber; nur mit Hilfe von 2.000 bosnischen Cetniks, die den Deutschen zu Hilfe eilten, gelang es bis Ende des Monats, die Partisanen wieder nach Süden abzudrängen."}})</ref> Takođe, u jednom izvještaju upućenom iz štaba njemačkih trupa u [[NDH]] od 18. novembra 1942. o četnicima se, između ostalog, navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|U zoni 714. pješadijske divizije nalazi se 6-8.000 četnika, naoružanih puškama i nešto automatskog oružja. Diviziji su dosad pružili vrijedne usluge time što su branili svoju teritoriju od partizana i time oslobodili njemačke i trupe NDH za dejstvo na drugim sektorima. K tome obezbjeđuju i željeznicu i pribavljaju važna obavještenja njemačkim trupama. Četnici su pri zajedničkim akcijama snabdjevani od strane NDH; također im pripada i naknada od otprilike 3 Rajshsmarke dnevno, čiju isplatu oni, međutim, dosad nisu tražili.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=361&rec=314&roll=566 Nacionalni arhiv Vašington, T-314, rolna 566, frejm 000357; Dopis štaba Komandanta njemačkih trupa u Hrvatskoj-/Veza sa neprijateljski orijentisanim krugovima u Srbiji/ (18. novembar 1942.).] <br /> ({{jez-njem|"Bei 714.Div. haben die im Div.–Bereich beheimateten Cetnikverbände eine ungefähre Stärke von 6–8000 Mann. Sie sind mit Gewehren und verhältnissmässig wenig automatischen Waffen ausgestattet. Sie leisten der Div. wertvolle Dienste, indem sie ihr Heimatgebiet gegen Einfälle der Partisanen schützen, sodass, von grösseren Unternehmen abgesehen, in diesem Raume weder deutsche noch kroatische Truppen gebunden werden. Sie entlasten hiedurch den Bahnschutz und versorgen die deutsche Führung mit wertvollen Feindnachrichten. </br> Die Cetnikverbände werden durch den kroatischen Staat bei Einsätzen mit Munition versorgt und verpflegt. Vertragsmässig steht ihnen neben anderen Zusagen /z.B. Versorgungsansprüchen/ auch Wehrsold von etwa RM 3.— täglich zu, den sie jedoch bisher nicht beansprucht haben."}})</ref>|Dopis štaba Komandanta njemačkih trupa u Hrvatskoj (18. novembar 1942. godine)}} === Operacija Weiss i bitka na Neretvi (1943) === {{main|Operacija Weiss|Bitka za Konjic 1943.}} [[File:Četnici i Nemci na Neretvi.jpg|thumb|Četnici i Nemci tokom [[Bitka na Neretvi|bitke na Neretvi]] 1943.]] Van Srbije, postojala je intenzivna saradnja četnika i Nemaca. Iako su mnogi četnici na lokalu pomagali nemačkim trupama protiv partizana, [[Hitler]] je do sredine 1943. godine strogo branio svojim jedinicama svaku saradnju sa četnicima.<ref>Nacionalni arhiv Vašington, Mikrofilm T-311, rolna 175, snimka 378: Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka za novembar 1942 (30. novembar 1942.). „Svaka, pa i privremena, veza sa antikomunistički nastrojenim četnicima u Hrvatskoj je protivna naređenju Fuehrera, Ia 3071/42 o borbi protiv bandi.“</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=383 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000378.] <br /> ({{jez-njem|"Haltung gegenüber feindluch eingestellten Kreisen in Serbien/Kroatien: An Bev.Kmdr.Gen. in Serbien, Befehlshaber der dt. Truppen in Kroatien, Kdr.Gen. in Kroatien und Dt.Verb.Kdo. bei Supersloda ergeht ein Befehl betreffend klarer und eindeutiger militärischer Haltung gegenüber allen uns feindlich eingestellten Kreisen. Jede – wenn auch nur vorübergehende – Bindung mit antikommunistisch eingestellten Cetniks in Kroatien steht im Widerspruch zu den bzgl. Bandenkämpfung gegebenen Befehlen des Führers Ia Nr. 3071/42 g.K."}})</ref> Za vrijeme izvođenja [[Operacija Weiss|operacije Weiss]], njemački komandanti na terenu su bili u nedoumici da li da se povinuju naređenjima svojih viših vojnih komandi, ali i političkih instanci, ili da nastave sarađivati s četnicima Draže Mihailovića: {{izdvojeni citat|Uprkos borbenoj pomoći hrabrih četnika, koja je doprinijela deblokadi opkoljenih dijelova 718. pješadijske divizije, njemačke trupe imaju zadatak da se brzo probiju do boksitne oblasti. One imaju instrukcije da smatraju četnike neprijateljima. Sada se ispostavilo da se situacija kod mjesta Dobro (?), čija se posada sastojala od Nijemaca, Italijana i četnika, poboljšala zahvaljujući četničkom prodoru.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=549 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000544.] <br /> ({{jez-njem|"Trotz der Waffenhilfe tapferer Cetnik, die auch zur Befreiung der eingeschlossenen Gruppe der 718.I.D. mit beigetragen haben, ergibt sich für die deutschen Truppen die Aufgabe, möglichst schnell in das Bauxitgebiet von Mostar vorzustoßen. Die deutschen Truppen haben den Auftrag die Cetniks als Feind anzusehen. Es ergab sich nun das Bild, daß die Besatzung von Dobro (?), die aus Deutschen, Italiener und Cetniks bestand durch den Vorstoß der Cetniks Luft bekam."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka kod načelnika štaba Jugoistoka (1. mart 1943.).}} Major [[Slavoljub Vranješević]], komandant Zapadne Bosne JVuO, šalje 2. marta 1943. godine dopis »bratu« [[Uroš Drenović|Urošu Drenoviću]] kojim ga obavještava da je od strane njemačke komande u [[Banja Luka|Banjoj Luci]] zakazana konferencija na koju su pozvani najvažniji četnički zapovjednici u [[Bosanska krajina|Bosanskoj krajini]]: {{izdvojeni citat|Pre nekoliko časova primio sam izveštaj od Komandanta Bosanskih četničkih odreda brata Rade Radića, u kome mi javlja, da su Nemci pozvali na konferenciju u Banja Luci sve Komandante i to: Radića, Tešanovića, Drenovića, Marčetića, Mišića radi rešavanja važnih pitanja. Konferencija će se održati u nemačkoj komandi u B. Luci. Ovoj konferenciji neće prisustvovati pretstavnici hrvatskih ni vojnih ni civilnih vlasti. Komandant mi je naredio, da pozovem sve Komandante na predkonferenciju, koja će se održati u Karanovcu na dan 4 o.m. u 12 časova.— Prema napred izloženom pozivam te, da bez ikakvog izgovora i odlaganja bez obzira na situaciju na položaju, dođeš 4 o.m. do određenog časa u Karanovac.— Ovo smatraj vrlo važnim i NAJHITNIJIM. Molim Te koristi sva moguća prevozna sredstva, pa i motorcikl i na vreme dođi na predkonferenciju.<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 31, str. 64.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_64.htm Naređenje Komande bosanskih četničkih odreda od 2. marta 1943. komandantu odreda »Kočić« za prisustvovanje konferenciji radi usaglašavanja stavova o saradnji sa nemačkim trupama]</ref>}} Već 3. februara 1943. godine, major Vranješević je upoznao Vrhovnu komandu JVuO o činjenici da se bosanski četnici nalaze u službi njemačkog okupatora, ali i da su potpisali [[Suradnja četnika sa Nezavisnom Državom Hrvatskom|sporazume o saradnji sa vlastima NDH]]: {{izdvojeni citat| NEMCI Četnički odredi učestvuju u borbi zajedno sa Nemcima češće puta, ali na zasebnim sektorima. Pre našeg dolaska, Nemci su uspeli da u borbu protiv komunista uvode četnike tako, da im ovi osiguravaju krila i da se mešaju u komandovanje. Ovome se je odmah stalo na put, ma da sa dosta poteškoća. Po sebi se razume da se mnogo interesuju o tome, da li mi imamo kakve veze sa Dražom Mihailovićem — što mi odbijamo, navodeći da je to samo komunistička propaganda kako bi izazvali Nemce protiv nas, pa nas tako priklještene, uveli u svoje redove. Ipak, često puta Nemci čuju kako svi četnici pevaju »Od Topole pa do Ravne Gore« ili »Od Manjače pa do Ravne Gore«, »sve su straže generala Draže« itd., dakle jasno primećuju, ali moraju da trpe. Njihova nemoć oseća se. HRVATI Ovi se redovno predaju komunistima, gde god ovi na njih udare. Hrvatski oficiri nalaze spas u komunizmu. Zbog sporazuma sa Hrvatima, koji su ovi [četnički — prim.] odredi sklopili pre našeg dolaska, borbe sa Hrvatima ne vode se. Naprotiv, za većinu starešina i boraca može se reći, da su taj sporazum shvatili kao definitivan svršetak rata, pa i otuda javašluk i slaba disciplina. Sada, dok se ne raščisti sa komunistima, ovakvo stanje mora da ostane.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_27.htm Izveštaj majora Slavoljuba Vranješevića od 3. februara 1943. majoru Zahariju Ostojiću o vojno-političkoj situaciji u četničkim odredima zapadne Bosne i saradnji sa nemačkim i ustaško-domobranskim jedinicama]</ref>}} Vojvoda [[Vukašin Marčetić]], komandant puka »Manjača«, bio je takođe jedan od potpisnikâ sporazuma sa vlastima satelitske NDH. Tokom operacije »Weiss«, vojvoda Marčetić se povezuje i sa njemačkim okupatorom, konkretno sa [[117. lovačka divizija (Nemačka)|117. divizijom]]: {{izdvojeni citat|Posebno: [...] [[369. legionarska divizija|369. pješ. div.]] će prvo dovršiti borbe na [[Grmeč]]u. Uspostavljena veza sa četničkom grupom Marčetića, koja će preuzeti osiguranje vlastitog istočnog boka.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=675&rec=315&roll=2263 NARA, T315, Roll 2263, frame no. 000670.] <br /> ({{jez-njem|"369. J.D. führt vorerst Kampfhandlungen in der Grmec durch. Verbindung mit Cetnikgruppe Marcetic aufgenommem, die Schutz der eigenen Ostflanke übernehmen will."}})</ref>|Ratni dnevnik 117. divizije, unos za 5. februar 1943.}} O (nevoljnom) sadjejstvu 117. divizije sa četničkim odredima u [[Bitka za Konjic 1943.|bici za Konjic]], u februaru 1943. godine, nakon rata će posvjedočiti i general [[Alexander Löhr]]: {{izdvojeni citat|117. lovačka divizija, koja je prodirala od Ivan-sedla ka severozapadu, vodila je od početka teške borbe, pa je na kraju odbijena i odbačena. Jedan njen deo morao je da se spasava u Konjicu, koji je bio utvrđen i posednut od Italijana i četnika. Ovo mesto su partizani okružili i tako je došlo do toga da su se ovde, pod pritiskom događaja, borili na istom frontu Nemci i četnici – doduše odvojeni jedni od drugih italijanskim jedinicama. Konjic je doduše bio oslobođen iz okruženja sa trupama iz [[Sarajevo|Sarajeva]], ali je partizanima uspelo da se probiju preko Neretve i povuku svi bez izuzetka u severnu [[Crna Gora|Crnu Goru]].<ref>{{cite web|url=http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html | title = Записи Александра Лера, часопис СРПСКО НАСЛЕЂЕ, број 7/1998 | publisher = Srpsko-nasledje.co.rs |date=3. 1. 1943. | accessdate=4. 1. 2023. | archive-url = https://web.archive.org/web/20130216202528/http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html# | archive-date=16. 2. 2013 |url-status=dead | df = }}</ref>|General [[Alexander Löhr]], komandant Jugoistoka}} Tokom [[Bitka na Neretvi|bitke na Neretvi]], četnici su bili obilno snabdijevani streljivom i hranom iz italijanskih i njemačkih magacina. Kapetan [[Vojislav Lukačević]], koji se zajedno sa svojim četnicima tukao uz borbenu grupu »Anacker«, [[5. mart]]a iz [[Konjic]]a je javio majoru [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]] da mu »11« (tj. Nijemci) daju municiju, kao i da je vojvoda [[Dobroslav Jevđević]], sa svoje strane, zadužen za obezbjeđivanje logistike: {{izdvojeni citat|Vidim da je glavna tvoja briga kako ćemo sa 11. Verujem da si o njima dobio preterane izveštaje. Svaka njihova kolona koja nastupa ima najviše jednu trećinu Nemaca a ostalo su domobrani i po nešto ustaša. Oni sami ne mogu ništa da urade, toga su svesni. Ja mislim da je nama najpreči za sada cilj uništenje komunista i to što brže. Ne sme nas zateći iskrcavanje u borbi sa komunistima, a isto tako ne smemo početi borbu sa 11 dok komunisti nisu likvidirani a oni nisu likvidirani i pored uspeha koje smo postigli. Čvrsto sam ubeđen da nas 11 neće napasti sve dok se vode borbe sa komunistima te je strahovanje u tom pravcu preterano... Najvažnije i najbolje snabdevanje preko [[Sarajevo|Sarajeva]] koje neka Jevđo forsira. Dobio sam sinoć preko 11, 30.000 metaka obećali još čim im stigne neki transport koji očekuju u Sarajevo.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_71.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 5. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O BORBENOM RASPOREDU ČETNIKA I NEMACA NA SEKTORU KONJIC—JABLANICA]</ref>}} O isporuci municije jedinicama JVuO (najvjerovatnije o onoj koja je data kapetanu Lukačeviću), Komanda Jugoistoka je 7. marta javila vojnom vrhu u [[Berlin]]u: {{izdvojeni citat|– 7. mart 1943: Municija za četnike. Vrhovna komanda je obaviještena telegramom o isporuci 30.000 metaka četničkim jedinicama.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=453 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000448.] <br /> ({{jez-njem|"Munition für die Cetniks: </br> An OKW/WFSt. ergeht eine Meldung betraf. der Übergabe von 30.000 Schuß Inft. Munition an Cetnikverbände."}})</ref>|Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja Komande Jugostoka za mart 1943. godine (31.3.43.)}} [[File:Chetniks and German Officers meet in Bosnia, 1943.jpg|thumb|Sastanak njemačkih oficira sa četnicima u [[Bosna (regija)|Bosni]], [[1943]]. godina]] 9. [[Mart|ožujka]] 1943. godine, [[Fašizam|fašistički]] [[Poglavnik|duce]] [[Benito Mussolini]] šalje pismo [[Adolf Hitler|Adolfu Hitleru]],<ref>''Tajna pisma Hitler – Mussolini (1940—1943)'', edicija Dokumenti i svjedočanstva (priredio i preveo: Dr Bogdan Krizman), Novinarsko izdavačko poduzeće (NIP), Zagreb, 1953, str. 78.</ref> vođi [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]], u kom navodi da je upoznat sa suradnjom njemačkih okupacionih trupa s četnicima: {{izdvojeni citat|Više tisuća četnika naoružali su, na lokalnoj bazi, komandanti talijanskih jedinica, da vode gerilu, za koju imaju, kao svi stanovnici Balkana, naročite sklonosti. Do danas su ti četnici suzbijali partizane vrlo odlučno. Upravo sam primio izvještaj. U njemu mi javljaju, da su njemačke snage, koje su uspostavile dodir sa četnicima u dolini gornje Neretve, pristale da surađuju s njima i da su naoružale četnike metcima i ručnim bombama.|[[Benito Mussolini]] u pismu [[Adolf Hitler|Adolfu Hitleru]] (9. III 1943)}} O pristizanju Mussolinijeva pisma istog je dana javila i Vrhovna komanda njemačkih oružanih snaga: {{izdvojeni citat|''9. mart'' </br> Duče poslao pismo Hitleru, u kome zastupa mišljenje da su četnici i partizani neprijatelji Osovine. O tome je razgovarao i sa nemačkim ministrom spoljnih poslova. Priznaje da su Italijani do sada naoružali nekoliko hiljada četnika za gerilski rat protiv komunista i oni su se do sada energično borili protiv partizana. Ali, sada je Duče izdao energičnu naredbu, da se četnicima više ne daje oružje i da njih, nakon što se partizani poraze, treba razoružati. Na osnovu poslednjih vesti, na prostoru gornje Neretve Nemci su takođe stupili u kontakt sa četnicima i ostavili im patrone i ručne granate.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2024-07-08 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. marta 1943.}} Pošto је za katastrofalni poraz četnika u bici na Neretvi optužio Jevđevića, [[Petar Baćović|Baćovića]] i [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] a istakao za primjer Vojislava Lukačevića, major Ostojić im је 10. marta naredio da se kod Italijana zauzmu za dozvolu o prebacivanju četnika na zapadnu obalu Neretve. Odgovarajući na optužbe, Jevđević i Ваćоvić istoga dana izvještavaju Mihailovića da је za proboj operativne grupe NOVJ kriv upravo Lukačević, te da Ostojić, komandujući iz [[Kalinovik]]a, nema pravu predstavu о toku događaja. Jevđević navodi: „Kada sam zvao delove Vrhovne komande da komanduju nа licu mesta, odgovorili su neljubazno da neće da radе sa okupatorom, tražeći u isto doba hranu, municiju, topove i vojsku od okupatora.“ Као argument da četnici moraju bespogovorno slušati naređenja okupatorskih oficirâ, vojvoda Jevđević navodi podatak da Nijemci i Italijani hrane i snabdijevaju municijom cjelokupnu masu četnikâ od 13.200 ljudi. Riječ je o 2000 četnika pod komandom Вајa Stanišića, 4.000 iz Lukačevićeve konjičke gruре, 6.000 pod komandom majora Petra Baćovića (hercegovački četnici) i 1.200 četnika kojima komanduje major Andrija Vesković. Jevđević Mihailoviću piše i da su okupatori dali toliko hrane da је on, na osnovu lažnog brojnog stanja, uspio da uštedi 110.000 obroka, kao i da su mu za posljednjih nekoliko dana isporučili 1.100.000 metaka.<ref>AVII, reg. br. 3/1, kut. 293, dep. 2248.</ref><ref>Branko Latas, Saradnja četnika i Nemaca u borbama protiv Glavne operativne grupe divizija NOVJ u dolini Neretve (februar — mart 1943), Prilozi Instituta za istoriju (br. 17), Sarajevo, 1980, str. 214.</ref> General [[Rudolf Lüters]], zapovjednik njemačkih trupa u NDH, piše u procjeni situacije od 16. marta 1943. da je „neprijateljski otpor protiv nemačkih divizija koje su napadale uglavnom slomljen“, te da je „operacija „[[Operacija Weiss|Vajs II]]“ u suštini završena“. O četničkim snagama u njemačkoj zoni operacija, general Lüters navodi: {{izdvojeni citat|Četničko pitanje nije se dalje zaoštrilo. U području [[114. lovačka divizija (Njemačka)|714. divizije]] nisu zabeležena nikakva prekoračenja u tuđu nadležnost. Četničko rukovodstvo se potčinilo naređenjima nemačkog Vermahta i potvrdilo svoju lojalnost. Četnici koji se nalaze na području [[118. lovačka divizija (Njemačka)|718. pešadijske divizije]], naročito u rejonu [[Zenica|Zenice]] i [[Han-Pijesak|Han-Pijeska]], neprijateljski se suprotstavljaju hrvatskoj državi i nemačkom Vermahtu i pokušavaju da izazovu nemire putem sabotaža i razoružavanja hrvatskih odreda. Divizije koje su učestvovale u operaciji „Vajs II“ jedinstveno se povoljno izražavaju o držanju četničkih jedinica. Dragocenim izviđačkim podacima i napadima za rasterećenje pomagali su našim jedinicama, mada ni u jednom slučaju nije sa nemačke strane tražena podrška.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_3_38.htm Procena vojno-političke situacije komandanta nemačkih trupa u NDH od 16. marta 1943. za period od 1. do 15. marta 1943. godine]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=372&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frames no. 000366—000367.] <br /> ({{jez-njem|"Die Cetnikfrage hat sich nicht weiter zugespitzt. Im Bereich der 714.J.D. sind keine Übergriffe zu verzeichen. Die Cetnikführung hat sich den Befehlen der deutschen Wehrmacht untergeordnet und ihre Loyalität versichert. Die im Bereich der 718.J.D. befindlichen Cetniks, besonders im Raum ZENICA und HAN PIJESAK stehen kroat. Staat und deutscher Wehrmacht feindlich gegenüber und versuchen durch Sabotageakte und Entwaffnung kroat. Abteilungen Unruhe zu stiften. Die im "Weiss II"–Einsatz befindlichen Divisionen äussern sich übereinstimmend günstig über das Verhalten der Cetnikverbände. Durch wortwolle Kundschafterdienste und Entlastungsangriffe haben sie der Truppe geholfen, obwohl in keinem Falle deutscherseits Unterstützung orboten worden war."}})</ref>}} U iscrpnom izvještaju<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 1015—1018.</ref> koji je [[5. maj]]a 1943. godine podnio [[SAD|američki]] [[Ured za strateške usluge]] (preteča današnje [[Centralna obaveštajna agencija|Centralne obavještajne agencije]]), sumiraju se rezultati netom završene operacije »Weiss«: {{izdvojeni citat|Krajem januara 1943. godine zajedničke nemačke, hrvatske, italijanske i četničke snage povele su veliku ofanzivu protiv jugoslovenske oslobodilačke armije. Neprijatelj je potpomognut od Drenovićevih četnika uspeo da potisne jugoslovenske patriote u Hercegovini i jugoistočnoj Bosni. Glavni udar u sadašnjoj neprijateljskoj ofanzivi vrše kombinovane četničke snage u Hercegovini (V.[ojislav] Lukačević, član Mihailovićevog glavnog štaba), u Crnoj Gori (Bajo Stanišić) i u Sandžaku (Pavle Đurišić, član Mihailovićevog glavnog štaba). Ishod ove borbe je još neizvestan. Partizani govore da su oni odneli pobedu, dok četnici insistiraju na tome da su gotovo potpuno očistili ove jugoslovenske krajeve od antifašističkih snaga. Tačno je, međutim, da su jugoslovenski antifašistički gerilci pretrpeli teške teritorijalne gubitke, ali daleko je od toga da su njihove snage uništene ili razbijene. Na drugoj strani, mnogo slavljeni četnici generala Mihailovića danas su angažovani u jednoj od najžešćih ofanziva za uništenje jugoslovenskih demokratskih snaga.}} === Četnički teror u Srbiji (1943) === {{main|Srbija u Drugom svetskom ratu|Zločini četnika u Drugom svjetskom ratu}} Mihailovićeva taktika u Srbiji se početkom 1943. sastojala u tome da organizuje i štedi svoje snage za "planirani narodni ustanak". Nemci navode da je izbjegavao svaki konflikt sa okupacionim trupama.<ref>NAW, T-78, Roll 332, 6289915, 919: Procjena situacije komande Jugoistoka za feburar 1943 (2. mart 1943.).</ref> Izveštaji Nedićeve vlade konstatuju da je četnička akcija gotovo svuda upravljena na obračunavanje sa komunistima, koje se sprovodi beskompromisno, do istrebljenja. Inače, četnici na sastancima sa narodom naređuju lojalno držanje prema domaćim vlastima i okupatorskoj vojnoj sili kao i "odricanje svake pomoći partizansko-komunističkim bandama".<ref>Kopija originala (pisana na mašini, ćirilicom) u Arhivu V.I.I., reg. br. 59/1—1, k. 22.</ref><ref>Kopija originala (pisana na mašini, ćirilicom) u Arhivu V.I.I., reg. br. 54/5—1, k. 22.</ref> 12. februara 1943. godine, kapetan [[Miloš B. Marković]], komandant Ariljske brigade iz sastava Požeškog korpusa JVuO, prenosi Mihailoviću ideju poručnika [[Zvonimir Vučković|Zvonka Vučkovića]] da iskoristi vezu sa njemačkim oficirom u cilju »gonjenja komunista«: {{izdvojeni citat|U srezu Kačerskom nalaze se dve komunističke grupe, prva jačine 60 a druga oko 150 ljudi. Ove se grupe prebacuju i u Oplenački srez. Za likvidaciju ovih grupa potrebno mu je oko 300 ljudi, no kada bi ih skupio izazvao bi potere od strane okupatora. Ima jednu drugu mogućnost a to je da uputi Nemce da gone ove grupe. Posredno, no obazrivo ima vezu sa jednim od nemačkih komandanata, koji je izjavio gotovost za usluge svake vrste a naročito u gonjenju komunista.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_33.htm Izveštaj komandanta Ariljske brigade od 12. februara 1943. Draži Mihailoviću o borbama protiv pripadnika NOP-a u zimu 1942. godine i dostignutoj organizaciji u brigadi]</ref>}} Poručnik [[Predrag Raković]], u svojstvu komandanta 2. ravnogorskog korpusa JVuO, informiše 3. marta 1943. generala Mihailovića o tajnom sastanku sa nemačkim potporučnikom Krigerom: {{izdvojeni citat|Okupator, kako Nemci tako i Bugari svu svoju akciju uputili su na komuniste, na njihovo gonjenje i istrebljenje. U smislu depeše koju sam podneo G. Ministru, sastao sam se 2 marta t.g. na Savincu u jednoj šumi sa Nemačkim komandantom potporučnikom Krigerom iz Gor. Milanovca. Sastanak je izveden potpuno tajno. Na sastanak je od strane Nemaca došao potporučnik Kriger i njegov tumač. A sa naše strane bio sam ja i moj Načelnik štaba p.por. Lazarević. Tema razgovora bila je isključivo uništenje komunističkih bandi, na teritoriji koju obezbeđuje Nemačka jedinica iz Gor. Milanovca. Uglavnom dolazi u obzir komunistički vođa [[Milorad Labudović|Labud]] koji ima oko 150 komunista pod svojom komandom u okolini Rudnika, u srezovima: Kačerskom i Orašačkom. Utvrdili smo plan za ovaj rad. O izvođenju ove akcije detaljno sam se dogovorio sa Zvonkom noću između 2/3 - III t.g., u čemu smo postigli potpunu saglasnost.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 127, reg. br. 7/3 (S-X-12/4).</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_67.htm Izveštaj komandanta 2. ravnogorskog korpusa od 3. marta 1943. Draži Mihailoviću o borbi protiv pripadnika NOP-a i pregovora sa predstavnicima nemačkih okupacionih trupa]</ref>}} I u depeši od 23. marta, Raković piše da se ponovo sastao sa nemačkim komandantom iz G. Milanovca, te je dogovoreno da se za ubijene Nemce neće više paliti kuće redom, već "samo po našem spisku", partizanske, i samo će se partizani ubijati: {{izdvojeni citat|Hapšenje naših ljudi više neće biti na reonu nemačke komande G. Milanovac. Ako pogine okupatorski vojnik na ovome terenu neće se paliti redom kuće, već samo po našem spisku i to partizanske i samo će se partizani ubijati. [...] Dobio sam 5000 metaka za čišćenje moga reona od komunista.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2, Dokumenti jedinica, komandi i ustanova četničkog pokreta Draže Mihailovića: 1. januar — 8. septembar 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 550.</ref>}} [[Datoteka:Četnici batinaju narod.jpg|thumb|Četnici batinaju seljaka u Srbiji.]] Koliki je bio teror koji su četnici sprovodili nad pristalicama [[NOP|pokreta otpora]] u području doline Zapadne Morave, Dragačeva i Takova, svedoči konstatacija u biltenu kvislinškog Ministarstva unutrašnjih poslova: {{izdvojeni citat|Ilegalni odredi poručnika Vlaste Antonijevića, Dače Simovića, Milutina Jankovića, poručnika Vasića i kapetana Rakovića nemilosrdno ubijaju sve one koji su makar i jedan dan bili i sarađivali sa partizanima. Neki od ovih odreda vode tako bezumnu akciju da se njihova delatnost može ravnati sa radom običnih odmetnika.<ref>http://www.e-novine.com/srbija/srbija-tema/102680-aak-Gornji-Milanovac-Luani.html</ref>|Izveštaj kvislinškog Ministarstva unutrašnjih poslova (april 1943)}} Četnici su, poput okupatora, prema partizanima, njihovim simpatizerima i porodicama, primenjivali najsvirepije mere: {{izdvojeni citat|1) Protiv zaludele, potpuno obezglavljene i pomahnitale komunističke bande u šumi, sve određene starešine i svo nacionalno naoružano ljudstvo ima povesti beskompromisnu borbu za njihovo potpuno uništenje. Izuzetka u ovome pogledu ne može biti. 4) Ko se uhvati da nosi hranu ili druge potrebe komunistima, a to se tačno utvrdi, komandant brigade sa čije bi teritorije bio takav krivac, odmah će ga streljati i porodicu potpuno uništiti. Kuću spaliti, a stoku zapleniti za izdržavanje gorskih jedinica. 5) Ko se uhvati, a to se od strane komandanta brigade utvrdi, da je krio komuniste, primio u svoju kuću ili im slao makakva obaveštenja, biće najstrožije kažnjen. 6) Ko se uhvati i bude dokazano, da je neko lice videlo komuniste, a nije na najbrži način izvestilo najbližu četničku komandu, biće takođe kažnjeno, u čemu se komandantima brigada ostavlja puna inicijativa. 7) '''Ako u nekom selu bude ubijen makoji četnik, komandant brigade dotične teritorije odmah će streljati deset simpatizera'''.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%92%D0%B5%D1%9A%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B4%D0%BD%D0%BE_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%B8_%D1%9A%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B0_4.9.1943. Naređenje komandanta Komskog korpusa za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica 4.9.1943.]</ref>|Naređenje komandanta Komskog korpusa za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica (4.9.1943).}} Zbog svega navedenog, mnogi ljudi koji su prišli četnicima na početku ustanka protiv sila Osovine, bili su razočarani preusmerenjem dejstava u borbu protiv partizana. Tako je britanski oficir za vezu Hadson zabeležio: "Nekoliko četničkih jedinica tražilo je da bude oslobođeno zadatka borbe protiv partizana".<ref name="Deakin2"/> === Zabrana sabotaža u Srbiji i učvršćivanje veze s Nijemcima na području NDH (1943) === {{main|Sabotaže u Srbiji u Drugom svjetskom ratu|Neil Selby}} [[Datoteka:Plakat o streljanju DM pristalica iz 1942.jpg|mini|Plakat o streljanju „50 DM pristalica“ zbog rušenja mosta na pruzi Požarevac - Petrovac na Mlavi iz decembra [[1942]].]] U Srbiji, iako su neke četničke pristalice vršile sabotaže, trpeći nemačke odmazde zbog toga, četničko vođstvo je posebno branilo ozbiljnije sabotaža na bitnim saobraćajnicama, pa su čak sprečavali britanske komandose na terenu da ih vrše: {{izdvojeni citat|[[Neil Selby|Major Selby]] imao zadatak da organizuje sabotaže i dotur materijala za iste; „Prema Selbyevim navodima, '''do sabotaža nije došlo zato što ih D.M., odn. njegovi komandanti na terenu na terenu još nisu odobrili'''.“<ref>NAW, T-313, Roll 482, 000544: Izvještaj obavještajnog odjeljenja Vojnog komandanta Jugoistoka o rezultatima istrage nad zarobljenim britanskim majorom Selbyem, uhvaćenim kod Žitkovca u noći 18./19. augusta 1943 (26. august 1943.).</ref>|Izvještaj nemačkog obavještajnog odjeljenja o rezultatima istrage nad zarobljenim britanskim majorom Selbyem, uhvaćenim kod Žitkovca (26. august 1943).}} U izvještaju potpukovnika Klamrotha iz Generalštaba njemačkih oružanih snaga, nakon inspekcijskog putovanja po Balkanu u avgustu 1943. godine,<ref>[https://znaci.org/00001/40_62.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNIČKO-NJEMAČKI SPORAZUMI O KOLABORACIJI U SRBIJI]</ref> konstatuje se da je general Mihailović najstrožije zabranio izvođenje sabotažâ protiv okupacione sile prije eventualnog savezničkog iskrcavanja. Pored toga, pominje se i to da su njemačke obavještajne strukture detaljno upoznate sa kretanjem četničkog komandanta i Vrhovne komande JVuO po Srbiji: {{izdvojeni citat|Pokret Draže Mihailovića: U Srbiji tinja latentni ustanak. Draža Mihailović je liderska priroda i veoma je aktivan. Svaki preuranjeni napad protiv okupacionih snaga u startu je strogo zabranjen. Trenutno se jedino vodi borba protiv komunista. Mora se očekivati jedinstveni napad na okupacione snage, uključujući sabotaže i prepade. Pretpostavlja se da je angloameričko iskrcavanje na Jadranu trenutak za to. Stav Draže Mihailovića prema Angloamerikancima opisan je na sledeći način: „Kao pomagači ste dobrodošli, ali ja ću sâm obnoviti Jugoslaviju!“ Nadzor nad Dražom Mihailovićem je dobar. Nemačke službe vrlo brzo saznaju za njegova boravišta koja neprestano menja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=638&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289888.] </br> ({{jez-njem|"b) Draga [sic!] Mihailowitsch Bewegung: </br> In Serbien schwelt der latente Aufstand. Draga Mihailowitsch ist eine Führernatur und sehr aktiv. Jedes vorzeitige Losschlagen gegen die Besatzungstruppen ist zunächst streng verboten. Zur Zeit nur Kampf gegen Kommunisten. </br> Mit dem einheitlichen Beginn von Sabotage, Überfallen usw. auf Besatzungstruppen muss gerechnet werden. Als Zeitpunkt dafür wird die Landung der Anglo–Amerikaner in der Adria vermutet. Die Einstellung des Draga Mihailowitsch den Anglo–Amerikanern gegenüber wird geschildert: "Als Helfer willkommen, aber ich selbst baue Jugoslawien wieder auf!" Die Überwachung des Draga Mihailowitsch ist gut. Die deutschen Dienststellen kennen sehr bald seine ständig wechselnden Standorte."}})</ref>}} Ipak, kako bi i dalje stvarao privid otpora i zadržao status saveznika, povremeno je inicirao bezazlene diverzije, koje neće izazvati nemačku odmazdu: {{citiranje|Udružite se sa apotekarima. Uzmite od njih praškova za kijanje, suzavce i supervodonik. Na igrankama svrabeće praškove. Upućujte preteća pisma, uznemiravajte telefonom, stvarajte svuda strah i zabunu.<ref name="Kosta Nikolić 2004">Bojan Dimitrijević - Kosta Nikolić: Đeneral Mihailović - biografija, Beograd : Institut za savremenu istoriju, 2004, str 378-9.</ref>|[[Draža Mihailović]] naređuje „misteriozne” sabotaže po gradovima septembra 1943.}} 18. rujna 1943. godine, poručnik Lippert iz Obavještajnog odjela [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] sastavlja izvještaj o posjetu poručnika [[Milana Cvjetićanina]], komandanta Bosanskog korpusa „Gavrilo Princip” [[Dinarska četnička divizija|Dinarske četničke divizije]] JVuO, kojega je [[Kapitulacija Italije|kapitulacija Italije]] zatekla na liječenju u [[Split]]u. Tom prilikom, Cvjetićanin nedvosmisleno poentira: {{izdvojeni citat|Mi četnici znamo da se samo uz pomoć njemačkih trupa može postići efikasno uništenje bandita, jer smo mi četnici za to isuviše slabi.<ref>[https://znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.], str. 273.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=984&rec=313&roll=483 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000981.] <br /> ({{jez-njem|"Wir Cetniks wissen, dass nur durch die deutschen Truppen eine wirksame Vernichtung der Banditen erfolgen kann, da wir Cetniks hierzu zu schwach sind."}})</ref><ref>[https://pescanik.net/pismo-citateljima-blica-i-gledateljima-serije-ravna-gora/ Boris Dežulović: Pismo čitateljima Blica i gledateljima serije “Ravna gora”]</ref>}} [[Datoteka:Marsz wojsk niemieckich w Dalmacji (2-515).jpg|mini|Četnici Dinarske divizije u mimohodu pored motorizovane kolone njemačke 114. divizije (Dalmacija, septembar 1943).<ref>[https://bandenkampf.blogspot.com/2018/01/bk0306.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0306 | Photo | 114. Jäger-Division]</ref>]] Nakon [[Kapitulacija Italije u Jugoslaviji|kapitulacije Italije]] [[8. septembar|8. septembra]] [[1943]]. sve četničke snage iz italijanske okupacione zone su, nakon [[Antiosovinska ofanziva JVuO 1943.|sporadičnih sukoba]], uspostavile punu saradnju sa novouspostavljenim nemačkim okupacionim vlastima.<ref>Vidi: [[s:Uputstvo komandanta nevesinjskog korpusa od 30. decembra 1943. komandantu konjičke brigade|Uputstvo komandanta nevesinjskog korpusa od 30. decembra 1943. komandantu konjičke brigade]], [[s:Izveštaj majora JVUO Vasilija Marovića od 17. februara 1944.|Izveštaj majora JVUO Vasilija Marovića od 17. februara 1944.]], [[s:Izveštaj kapetana JVUO Franca Kovača od 23. februara 1944.|Izveštaj kapetana JVUO Franca Kovača od 23. februara 1944.]], itd.</ref> Mihailović je 7. oktobra 1943. naređivao svojim četnicima borbu protiv partizana u Sandžaku "po svaku cenu" i nesukobljavanje sa Nemcima "po svaku cenu".<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_9.htm Naređenje Draže Mihailovića od 7. oktobra 1943. komandantima kopusa u zapadnoj Srbiji za mobilizaciju ljudstva i borbu protiv NOVJ u Sandžaku]</ref> Poručnik [[Jovan Pupavac]] pojašnjava u pismu upućenom 10. februara 1944. komandantu Zapadne Bosne JVuO majoru [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubu Vranješeviću]] kako je tekao proces prilaženja četnikâ pod komandom vojvode Momčila Đujića njemačkoj okupacionoj sili: {{izdvojeni citat|Dinarsku oblast sam napustio iz sledećih razloga: 1) Posle propasti Italije u Dalmaciju su došli Nemci. Komandant Dinarske oblasti pop Đujić stupio je u saradnju sa njima, najpre preko [[Mane Rokvić|Mane Rokvića]] koji je došao sa njima iz [[Bosanski Petrovac|Bosanskog Petrovca]]. Kasnije je delegirao kod štaba 114. Nemačke divizije svoga načelnika štaba kapetana Mijovića Novaka. Ljudstvo je postalo Nemačka milicija, primajući od njih redovnu hranu, municiju i dopunu oružja. Nemci su vrlo rado primili saradnju četnika.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_73.htm Izveštaj komandanta 1. brigade Bosanskokrajiškog četničkog korpusa od 10. februara 1944. komandantu korpusa o saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji]</ref>}} U odgovoru koje je 4. oktobra 1943. poslalo Obavještajno odjeljenje 114. lovačke divizije, odbacuju se navodi iz telegrama poslatog od strane štaba 15. brdskog korpusa, u kojem se vojvoda [[Momčilo Đujić]] optužuje za prepade na njemačke trupe i u kojem se traži njegovo hapšenje. Nasuprot takvom zahtjevu, za komandanta [[Dinarska divizija JVuO|Dinarske divizije JVuO]] se tvrdi sljedeće: „Uvjerljiva obavještenja i dokumenti nedvojbeno ukazuju da se Đujićeva četnička grupa u dosadašnjoj borbi protiv komunizma pokazala kao pouzdana... Sabotažni akti i prepadi na njemačke trupe dosad se nijesu događali.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=792&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000788.] <br /> ({{jez-njem|"Nach hiesigen sicheren Nachrichten und einwandfreien Unterlagen ist die Cetnikgruppe des Vojvoden Djujic im Kampf gegen die kommunistische Aufstandsbewegung bisher als zuverlässig zu bezeichnen. </br> Sabotageakte und Überfälle gegen die Deutsche Wehrmacht sind bisher nicht erfolgt."}})</ref> U poređenju sa oružanim snagama NDH, obavještajni oficiri 114. divizije Wehrmachta daju i mnogo povoljniju ocjenu za učinkovitost četnika: „Hrvatske trupe i ustaše, već zbog svoje brojnosti, ne mogu predstavljati značajniju podršku; osim toga, njihova borbena vrijednost je poznata. Četnički odredi su se dosad svuda pokazali kao izuzetno aktivni i pouzdani.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=793&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000789.] <br /> ({{jez-njem|"Die kroatische Wehrmacht und Ustaschaverbände im Bereich sind schon rein zahlenmässig keine nennenswerte Unterstützung; darüber hinaus ist deren Kampfwert hinreichend bekannt. Die Cetnikverbände erweisen sich bisher überall als äusserst rege und zuverlässig."}})</ref> [[File:Četnički komandant u zapadnoj Bosni Uroš Drenović s nemačkim oficirima na terenu.jpg|thumb|Vojvoda [[Uroš Drenović]] (desno), četnički zapovjednik u [[Zapadna Bosna|zapadnoj Bosni]], zajedno sa njemačkim oficirima na terenu.]] U jesen 1943. godine, Vrhovna komanda Vermahta konstatuje prestanak bilo kakve aktivnosti DM protiv njih: {{izdvojeni citat|U jesen 1943. Titov pokret sve je više uzimao maha, a Mihailovićev pokret bio je potisnut na teritoriju Srbije. Komunisti nisu primali samo pomoć od sovjetske Rusije, nego sve više i od Engleza. Italijanska armija je kapitulirala. U ovakvoj novonastaloj situaciji četnički pokret bio je prisiljen da preispita svoj stav prema nemačkoj okupacionoj sili… Bilo kako, od tog vremena prestali su svi napadi Mihailovićevih ljudi protiv nemačke okupacione sile.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2024-07-08 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Četnici u Hercegovini su počeli sarađivati sa njemačkim nadležnim komandama odmah po ulasku njihovih trupa u bivšu italijansku okupacionu zonu: {{izdvojeni citat|Banda koja je napadala u području sjeverno od [[Bileća|Bileće]] i ojačana na oko 1200 ljudi ([[10. hercegovačka udarna brigada|X herceg. brigada]]), uz potporu 800 četnika je odbačena natrag na sjever.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1081&rec=313&roll=190 NARA, T311, Roll 195, frame no. 7450860.] <br /> ({{jez-njem|"Die im Raum N Bileca angreifende und auf etwa 1200 Mann verstärkte Bande (X.He.Brig.) mit Unterstützung von 800 Cetniks nach N zurückgeworfen."}})</ref>|Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja 2. oklopne armije za 18. septembar 1943. godine}} {{izdvojeni citat|SS-divizija „Prinz Eugen“: Komunistička grupa (jačine 1.200 ljudi), koja je sa sjevera nastupala ka Bileći, odbačena je ka sjeveru akcijom 6. čete 2. SS brdskog puka ojačane sa 800 četnika.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=483&broj=293 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000290.] <br /> ({{jez-njem|"Von Norden gegen Bileca vordringende komm. Gruppe (1200) durch herangeführte 6./SS 2 und 800 Cetniks nach Norden zurückgeworfen."}})</ref>|Dnevni izvještaj 15. brdskog korpusa za 18. septembar 1943.}} {{izdvojeni citat|U oblasti [[Stolac|Stoca]], kao što je već napomenuto, Stolačka i [[Ljubinje|Ljubinjska]] četnička brigada su u saradnji sa našim trupama postigle uspjeh protiv glavnine Desete herceg. brigade.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=636&rec=314&roll=559 NARA, T314, Roll 559, frame no. 000631.] <br /> ({{jez-njem|"b.) Cetniks: </br> Im Raum von STOLAC hat, wie bereits erwähnt, im Zusammengehen mit eigenen Truppen die Cetnikbrig. von STOLAC und LUBINJE gegen die Hauptkräfte der X-herzeg.Brig. Erfolge erzielt."}})</ref>|Komanda 21. brdskog korpusa, Obaveštajno odeljenje, izveštaj o stanju, 27. septembar 1943.}} U izvještaju [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS brdske divizije Prinz Eugen]] od 10. oktobra 1943. godine, poslatom štabu [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], pohvaljuje se lojalno držanje koje su, do tog trenutka, formacije [[Hercegovina|hercegovačkih]] četnikâ pokazale spram njemačkih okupacionih jedinica: {{izdvojeni citat|Četnici: Za borbu protiv komunista u istočnoj Hercegovini mobilisane su jače snage u okruzima [[Trebinje]], [[Bileća]], [[Stolac]] i [[Nevesinje]]. Dosadašnja iskustva s hercegovačkim četnicima mogu se ocijeniti dobrim, a njihovo držanje prema vlastitim trupama lojalnim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1335&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 001329.] <br /> ({{jez-njem|"Cetniks: Zur Bekämpfung der Kommunisten in der Ost–Herzegowina wurden in den Bezirken Trebinje, Bileca, Stolac u. Nevesinje stärkere Kräfte mobilisiert. Die bisherigen Erfahrungen mit den herzegowinischen Cetniks können als gut, das Verhalten gegenüber der eigenen Truppe kann als loyal bezeichnet werden."}})</ref>}} U odlomku iz mjesečnog izvješća SS divizije »Prinz Eugen«, inače njemačke elitne postrojbe na teritoriji okupirane Jugoslavije, sastavljenog 5. septembra 1943, blagonaklon stav četnika na divizijskom području (Hercegovina) opisan je na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Srbi [četnici — prim.] su se, djelimično, nastavili dokazivati ​​kao '''najpouzdaniji saveznici u borbi protiv crvenih bandi''', a time i protiv komunizma. U borbi protiv bandita uvijek su spremni sarađivati ​​s njemačkim Wehrmachtom, pa čak i podvrgnuti se njegovoj komandi.<ref>Klaus Schmider, ''Partisanenkrieg in Jugoslawien 1941-1944'', Verlag E.S. Mittler & Sohn GmbH, Hamburg/Berlin/Bonn, 2002, s. 307.</ref><ref>[https://www.znaci.org/NARA/T315.php?broj=1272&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 001266.] <br /> ({{jez-njem|"Die Serben haben sich z.T. weiterhin als die zuverlässigsten Verbündeten im Kampf gegen die roten Banden und damit gegen den Kommunismus erwiesen. Im Kampf gegen die Banditen sind sie jederzeit bereit, mit der deutschen Wehrmacht zusammenzugehen und sich ihr sogar zu unterstellen."}})</ref>|Mjesečni izvještaj 7. SS divizije XV brdskom armijskom korpusu za avgust 1943. godine}} U četničkim izvorima se potvrda ovih navodâ nalazi u naređenju koje je kapetanu Dušanu Đakoviću 6. septembra 1943. uputio potpukovnik [[Slavko Bjelajac]] (pseudonim »Nikola Dekić«), komandant Ličko-kordunaške četničke oblasti. Informišući svog podređenog oficira o ogromnim partizanskim gubicima u [[Bitka na Sutjesci|bici na Sutjesci]], Bjelajac zapisuje: {{izdvojeni citat|Po podatcima koje imamo partizani su kod Sutjeske strašno tučeni. Tvrdi se da su imali 5.000 mrtvih te da su samo naši s mrtvih lješeva partizanskih skinuli oko 200 puškomitraljeza. Četnici u Hercegovini drže pored ostalih mjesta i [[Kalinovik]], [[Foča|Foču]], i [[Čajniče]]. Ustaše su u [[Goražde|Goraždu]]. Njemci se također nalaze u Hercegovini. Dozvolili su bez ikakovih uslova da se na reonu svakog sreza može nalaziti i kretati 400 četnika (jednoj četničkoj grupi dali su 300 pušaka). <br /> U opšte izuzev situacija Hercegovine, Crne Gore, i Istočne Bosne stoji vrlo dobro. <br /> Ove podatke iz Hercegovine javljam Vam radi orjentacije. A u koliko se tiče Njemaca tek da naše stanovništvo zna da ih se ne treba plašiti i da neće vršiti represalije nad mirnim stanovništvom. <br /> Njemci govore u Hercegovini protiv Italijana i kažu da su oni spriječili širenje Srbije do rijeke Bosne protiv volje Njemaca. Optužuju Italiju da je ona dovela Pavelića na vlast. (To sve može i nemora biti tačno). <br /> Naši su zarobili čuvenog [[Nurija Pozderac|Nuriju Pozderca]] i [[Simo Milošević|Simu Miloševića]] u Hercegovini i streljali ih.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 202, str. 946.</ref>}} Novembra 1943, Nijemci nabrajaju koje su se sve četničke vojvode u NDH upustile u saradnju s njima, kao npr.: [[Mane Rokvić]] („izjašnjava se za Nemačku i u slučaju neprijateljskog iskrcavanja stoji sigurno na našoj strani“), [[Momčilo Đujić]] („Ljotićev pristalica“ čijim „prisluškivanjem je više puta dokazano da je slao lažne izveštaje D. M. kako bi se izvukao ispod njegovog uticaja“), [[Uroš Drenović]] („nepomirljiv protivnik komunista“; „više od godinu dana sarađuje otvoreno sa nemačkim Vermahtom“) i drugi.<ref name="ReferenceA"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=347&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Cetnikführer, mit denen zusammengearbeitet wurde: </br> Vojvode Rokvic. Energischer Führer der ohne Unterbrechung rückhaltlos mit der deutschen Truppe zusammenarbeitet. Bekennt sich zu Deutschland und steht im Falle einer feindlichen Landung sicher auf unsere Seite. </br> Vojvode Djujic, Ljotic–Anhänger. DM. sucht ihn durch ständigen Druck zu beeinflussen. Durch Überwachung ist bereits mehrfach nachgewiesen, dass Djujic falsche Meldungen an DM. abgesetzt hat, um sich seinem Einfluss zu entziehen. Djujic wird seitens der. Div. im bewusster Übertreibung als besonders aktiver Kämpfer gegen den Kommunismus in Verbindung mit der deutschen Wehrmacht herausgestellt. </br> Vojvode Drenovic. Gerade Persönlichkeit, unversöhnlicher Kommunistengegner (kommunistische Untaten an seiner Ehefrau, die den Tod herbeiführten), bezeichnet sich als Beschützer seiner pravoslavischen Volksgenossen. Arbeitet länger als 1 Jahr offen mit deutscher Wehrmacht zusammen. Von DM. angestrebte Beeinflussung bisher ohne Erfolg."}})</ref> U ovom strogo povjerljivom izvještaju, obavještajni oficiri XV brdskog armijskog korpusa dopisuju još i sljedeće: „Čitav niz drugih četničkih vođâ na području južno od [[Bihać]]a, neumoljivi su protivnici komunizma i dobri vojnici. Svi su se istakli u saradnji sa [našim] trupama, a kao svoj zadatak označavaju zaštitu pravoslavnog stanovništva od uništenja.“<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 44, str. 86.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=347&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Eine Reihe weiterer Cetnikführer im Raum südl. Bihac unerbittliche Kommunistengegner und gute Soldaten haben sich in der Zusammenarbeit mit der Truppe bewährt, und sehen es als ihr Ziel an, den pravoslavischen Volksteil vor der Ausrottung zu bewahren."}})</ref> U izvještaju [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] od 5. novembra 1943. godine zaključuje se da bi osiguranje dugih linija snabdijevanja bez četnika bilo „nezamislivo“.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=343&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000339.] <br /> ({{jez-njem|"Die Sicherung der langen Nachschubwege der Division ist ohne Unterstützung det zugeteilten Cetnik–Stützpunkte, wenn nicht ausreichend deutsche Kräfte oder kampffähige kroatische Truppen zur Verfügung gestellt werden, undenkbar."}})</ref> 19. novembra 1943. potpisani su i na snagu stupaju prvi [[Ugovori o saradnji četnika i Vermahta|ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta]], koji četnicima nameću obavezu "da prekinu sve veze sa silama koje se nalaze u ratu sa Nemačkom i da izruče štabove za vezu tih sila koji se nalaze kod njih".<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_3_166.htm</ref> 30. novembra 1943. godine [[Dragoljub Draža Mihailović|general Mihailović]] naređuje [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubi Patku]], komandantu Timočkog korpusa, da protera britanskog majora Erika Grinvuda koji hoće da vrši akcije protiv Nemaca bez njegovog dopuštenja: {{izdvojeni citat|Kod vas je tamo engleski major Grinvud sa telegrafistom. To je posledica prosjačenja materijala. Nije došao da vas pomogne u materijalu već da uništi naša sela za neku sitnu sabotažu. '''Naređujem da Grinvuda sa celom pratnjom najurite kao kučku''' po mom naređenju jer je pošao na teren bez mog odobrenja. Ponavljam najurite ga kao kučku i izvestite.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_3_42.htm</ref>|Depeša generala Mihailovića Ljubi Patku od 30. novembra 1943.}} Saveznički komandant Sredozemlja uskoro i sam uviđa da se Mihailović bavi sporednim aktivnostima, uz izbegavanje da preduzme nešto na komunikacijama vitalnim za [[Saveznici|Saveznike]] i za Nemce. Stoga je [[9. decembar|9. decembra]] [[1943]]. poslao [[Dragoljub Mihailović|Mihailoviću]] telegram kojim zahteva izvršenje specifikovanih napada na komunikacije, a koji počinje rečima: {{izdvojeni citat|Sloboda kojom se Nemci služe železničkim prugama od Grčke do Beograda za prevoz i izdržavanje trupa nepodnošljiva je.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_250.htm, Obaveštenje brigadira Armstronga od 9. decembra 1943. Draži Mihailoviću o zahtevu Komande britanskih trupa na Srednjem istoku da četnici izvrše dve sabotaže protiv Nemaca]{{Dead link|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd - prilog II</ref>}} === Potpisivanje ugovora o saradnji četnika i Vermahta u Srbiji (1943-1944) === {{Poseban članak|Ugovori o saradnji četnika i Vermahta}} [[Datoteka:Zone odgovornosti četnika, prema sporazumu sa Nemcima.png|thumb|Zone odgovornosti četničkih komandanata u okupiranoj Srbiji, prema sporazumu sa Nemcima 1943. [[Jevrem Simić]] i [[Nikola Kalabić]] (roze), [[Vojislav Lukačević]] (plavo), [[Ljuba Jovanović Patak]] (zeleno) i [[Mihailo Čačić]] (sivo).]] [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok, inicirao je pregovore koji će rezultirati potpisivanjem [[Ugovori o saradnji između JVuO i komande Jugoistoka|ugovora o zajedničkoj borbi]]. Mihailović je polovinom novembra 1943. svojim komandantima naredio da sarađuju sa Nemcima; on sam nije mogao javno da stupi u saradnju "zbog raspoloženja naroda".<ref>https://www.znaci.org/images/ktb_okw_III_6_1304.jpg KTB OKW (Kriegstagebuch des Oberkommando der Wehrmacht) - Ratni dnevnik vrhovne komande Vermahta, šesta knjiga</ref> Ugovore su to potpisivali ovlašćeni Mihailovićevi komandanti i ljudi iz vojnog rukovodstva. Prvi ugovor o saradnji potpisan je 19. 11. 1943. između [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]], komandanta Mileševskog korpusa JVuO i nemačkog komandanta Jugoistoka koga je predstavljao fon Frede, glasio je: {{Wikisource|Sporazum inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića i vojnoupravnog zapovednika Jugoistoka od 23.1.1944.}} {{izdvojeni citat| 2) Primirje treba da bude pretpostavka za zajedničku borbu protiv komunista. 4) Obaveza Lukačevića da nijedan pripadnik njemu potčinjenih jedinica neće delovati na strani sila koje su u ratu sa Nemačkom. 5) Prepuštanje područja borbenih dejstava četničkim odredima radi samostalnog vođenja borbe, koju vodi i nemački Vermaht. 6) Uključivanje četničkih odreda prilikom većih zajedničkih operacija pod nemačko zapovedništvo. U tom periodu nemačko vodstvo izdaje borbene naloge četničkim odredima. 8) Razmena štabova za vezu. 9) Isporuke nemačke municije radi sprovođenja zajedničkih borbenih zadataka u skladu sa vojnim potrebama. 10) Sporazum se mora držati u tajnosti.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_260.htm SPORAZUM IZMEĐU KOMANDANTA JUGOISTOKA I MAJORA VOJISLAVA LUKAČEVIĆA OD 19. NOVEMBRA 1943. O SARADNJI ČETNIKA SA NEMAČKIM TRUPAMA U BORBAMA PROTIV NARODNOOSLOBODILACKE VOJSKE JUGOSLAVIJE]</ref>|Sporazum Nemaca i majora [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] (19. 11. 43.)}} 27. novembra je potpisan ugovor sa [[Nikola Kalabić|Nikolom Kalabićem]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_262.htm Sporazum od 27. novembra 1943. između pukovnika Jevrema Simića i kapetana Nikole Kalabića sa nemačkim predstavnikom o saradnji u borbama protiv NOVJ]</ref> U narednim nedeljama ugovori su potpisani i sa drugim komandantima korpusa od operativne važnosti. Iako Mihailović lično nije potpisao ni jedan ugovor, ovim ugovorima je bio pokriven veći deo nemačke okupacione zone u Srbiji. {{izdvojeni citat|Ovaj ugovor, kao i buduće mjere, trebalo bi da se baziraju na međusobnom povjerenju i volji da se komunizam uništi, zemlja umiri a Srbiji omogući stabilna budućnost u okvirima Evrope oslobođene od komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=974&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frames no. 000969—000970: Sporazum između Krajskomandanture Zaječar i potpukovnika Ljube Jovanovića Patka o nenapadanju i saradnji u borbi protiv NOVJ (23./25. decembar 1943.)] </br> ({{jez-njem|"Diese Vereinbarung sowie die zukünftigen Massnahmen sollen getragen sein vom gegenseitigen Vertrauen und dem Willen, den Kommunismus zu vernichten, das Land zu befrieden und Serbien einer geordneten Zukunft im Rahmen eines vom Kommunismus befreiten Europas entgegenzuführen."}})</ref>|Sporazum Nemaca i potpukovnika [[Ljuba Jovanović Patak|Ljube Jovanovića Patka]] o borbi protiv partizana u Srbiji (decembar [[1943]]).}} 30. novembra 1943. godine i poručnik Milorad Vasić moli generala Mihailovića da mu odobri vezu sa Nijemcima, u cilju opskrbe streljivom, garantujući mu potpunu diskreciju u radu: {{izdvojeni citat|Molim da mi dozvolite da ovu priliku iskoristim i dobijem municiju i ostalo, što mi je neophodno potrebno, a da pritom čast organizacije i Vaš autoritet u narodu ne bude ničim povređen.<ref>AVII, reg. br. 8/1, kut. 276, dep. 11690—11691.</ref><ref>Branko Latas, Četničko-nemački sporazumi o saradnji u Srbiji (1943-1944), Vojnoistorijski glasnik br. 2/1978, Beograd, str. 344.</ref>}} Ugovori su bili u znatnoj meri tipizirani, nalik na sporazum između vojnog zapovednika Jugoistoka i inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića: {{izdvojeni citat|Cilj sporazuma je zajednička borba protiv komunističkih partizana, pa će stoga sve jedinice DM-četnika, potčinjene pukovniku Jevremu Simiću, biti uključene u borbu nemačke i bugarske vojske, kao i srpskih vladinih trupa, protiv komunista. U vezi s tim predviđa se uspostavljanje zajedničke obaveštajne službe kao i uzajamna podrška.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%83%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%85_%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%BF%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%88%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%B8_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%BE%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3_%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_23.1.1944 Sporazum inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića i vojnoupravnog zapovednika Jugoistoka od 23.1.1944.]</ref>|Sporazum Nemaca i potpukovnika [[Jevrem Simić|Jevrema Simića]] (januara [[1944]]).}} Komandant Jugoistoka i [[Armijska grupa F|Armijske grupe F]] [[Maksimilijan fon Vajhs|fon Vajhs]] izdao je [[21. novembra]] [[1943]]. uputstvo o saradnji sa četnicima koje, između ostalog, predviđa izručenje Saveznika ("da prekinu sve veze sa silama koje se nalaze u ratu sa Nemačkom i da izruče štabove za vezu tih sila koji se nalaze kod njih"). Fon Vajhs upozorava da se "lojalna orijentacija pojedinih četničkih odreda ne sme uopštiti", jer neki još uvek izvode prepade i sabotaže, ali "propagandu protiv četničkog pokreta treba obustaviti", do daljnjeg.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_3_166.htm Objašnjenje komandanta Jugoistoka od 21. novembra 1943. o cilju i načinu sklapanja sporazuma sa četničkim komandantima]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/291.htm Karl Hnilicka: DAS ENDE AUF DEM BALKAN 1944/45], Musterschmidt-Verlag Göttingen, strana 268</ref> Sporazum između Vermahta i četničkog komandanta [[Mihajlo Čačić|Mihajla Čačića]], komandanta četničke Ravaničke brigade, uključuje i hvatanje [[rudar]]a koji su pobegli u šumu, i njihovo vraćanje u [[rudnik]]e uglja.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_264.htm Sporazum komandanta Jugoistoka sa komandantom Ravaničke brigade od 14. decembra 1943. o saradnji četnika sa nemačkim trupama u borbama protiv NOVJ]</ref> Sporazum Vermahta i [[Jevrem Simić|Jevrema Simića]], inspektora odreda Draže Mihailovića, predviđa da "četnici DM stavljaju na raspolaganje snagama poretka svoje podatke i svoju obaveštajnu službu" za borbu protiv partizanskog pokreta.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_267.htm Izveštaj Abver-grupe od 23. januara 1944. o sklopljenom sporazumu između vojnoupravnog komandanta Jugoistoka i inspektora četničkih jedinica u Srbiji]</ref> Sporazum Vermahta i potpukovnika Ljube Jovanovića, vođe Dražinih odreda u okrugu [[Zaječar]], četnicima omogućuje punu sloboda kretanja "danju i noću na celom području na koje se odnosi sporazum".<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_266.htm Sporazum između Krajskomandanture u Zaječaru i komandanta Timočkog korpusa od 25. decembra 1943. o saradnji u borbama protiv NOVJ]</ref> {{izdvojeni citat|Srbija i Hrvatska: kao i ranije, na ovom prostoru stoje dva suprotstavljena tabora — komunistički pod Titom i nacionalistički pod generalom Mihailovićem. Zbog brojčane premoći i veće borbene vrijednosti, komunisti su u posljednje vrijeme zadali nacionalistima niz teških udaraca. To je rezultiralo u traženju njemačke pomoći od strane nekoliko D.M.-komandanata. Već je došlo i do niza sporazuma, kojim se D.M.-jedinice obavezuju na obustavljanje neprijateljstava protiv Wehrmachta, čime im se omogućuje nesmetana borba protiv komunista.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=900&rec=311&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000895: Prikaz neprijateljskog stanja u Sredozemlju od strane generalštabnog majora Warnstorff-a (dodatak zabilješki sa sastanka kod načelnika štaba Grupe armija „E“ od 9. decembra 1943.).] </br> ({{jez-njem|"Serbien–Kroatien: Hier stehen sich nach wie vor die nationalen Kräfte des Draca Michaylovic[sic!] und die kommunistischen Kräfte des Tito gegenüber. Infolge der zahlenmässigen und in Bezug auf die Kampfstärke starken Uberlegenheit der kommunistischen Verbände ist in der letzten Zeit DM mit seinen Kräften stark angeschlagen worden. Dies hatte zur Folge, dass verschiedene DM–Führer mit ihren Verbänden Anlehnung an die deutsche Besatzungsmacht suchten. Es sind bereits Abmachungen zu Stande gekommen, auf Grund deren DM–Verbände ihre Kampfhandlungen der deutschen Wehrmacht gegenüber einstellen und ihnen ungestörte Kampfführung den Kommunisten gegenüber zugesichert wurde."}})</ref>|Nemački prikaz stanja u Sredozemlju od 9. decembra 1943.}} Njemački opunomoćeni general u [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] [[Edmund Glaise von Horstenau]] opisuje u ratnom dnevniku kontekst u kom dolazi do potpisivanja ovih ugovorâ: {{izdvojeni citat|Izgleda da je Srbija najmirnija zemlja na Balkanu, a neko reče da je ona čak i najmirnija zemlja u Evropi. Činjenica je da stanje u NDH ne može da se uporedi sa stanjem u Srbiji iako se i u Srbiji događaju neprijatne stvari... Draža Mihailović je iskoristio opšte stanje, pa su naši oblasni komandanti sklopili ugovore sa pojedinim četničkim vođama.<ref>Glez fon Horstenau, Između Hitlera i Pavelića: Memoari kontroverznog generala, Nolit, Beograd, 2007, str. 412.</ref>}} I prije nego je došlo do parafiranja ugovorâ, kapetan [[Dušan Radović (četnik)|Dušan Radović]], komandant Zlatiborskog korpusa JVuO, obavijestio je 18. novembra 1943. generala Mihailovića da njemačke i bugarske okupacione trupe, uz velike poteškoće, nastoje zaustaviti ofanzivu snaga NOVJ nadomak [[Užice|Užica]], kao i da im četničke jedinice pod njegovom komandom pružaju značajnu borbenu pomoć, tj. napadaju partizane kako bi oslabili njihov pritisak na okupatora. Iz izvještaja se vidi i da je ravnogorski kapetan Milorad Mitić bio zadužen za održavanje kontakatâ s Nijemcima: {{izdvojeni citat|Noću, 17/18 ov.m-ca oko 21,30 časova, komunisti su jačim snagama napali Bugare i Nemce u Kremnima i posle osmočasovne borbe komunisti su potpuno razbili oko 1800 Bugara i 200 Nemaca... Bugari se u najvećem neredu i bez oružja povlače za Užice. Beže glavom bez obzira. Tenkove su odvukli za Užice, dok je izgleda bugarska artilerija pala u ruke partizanima. U momentu pisanja ovog izveštaja jedan izvesni deo Bugara, koji se organizovano povlači, vodi borbu sa komunistima u Biosci. Naši delovi stupili su u borbu kod Bioske iz pravca s. Kneževići. Mišljenja sam da će u toku današnjeg dana pasti i Bioska i da će komunisti navaliti za Užice. Ja gde god mogu napadaću. Stanje je vrlo ozbiljno! Kapetan Mitić, presvučen u civilno odelo, viđen je u Užicu sa Nemcima. Posle je u jednom nemačkom automobilu otišao kako kažu za Beograd kamo ga Vi šaljete radi hvatanja neke veze i sporazuma. Ova se vest širi naglo.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_34.htm Izveštaj komandanta Zlatiborskog korpusa od 18. novembra 1943. Draži Mihailoviću o borbama četnika i nemačkih i bugarskih jedinica protiv NOVJ kod Kremana]</ref>}} U depeši od 28. decembra 1943. poslatoj Vrhovnoj komandi JVuO od strane potpukovnika [[Petar Baćović|Petra Baćovića]], govori se o sastanku koji je [[Todor Perović]], predstavnik Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine, održao u [[Sarajevo|Sarajevu]] sa njemačkim generalom Wernerom Frommom: {{izdvojeni citat|Perović se vratio iz Sarajeva. U Sarajevu bio je kod generala Froma, komandanta pozadine celog Balkana. Između ostalog rekao mu je: »Srbi su istinski borci protivu partizana, mi Nemci cenimo borbu vaših ljudi. U tome se ističe naročito vaš kraj. Naročito cenimo saradnju majora Lukačevića. U kratko vreme prisajediniće se srpski krajevi Srbiji i u tom slučaju srpski će narod dobiti punu ekonomsku pomoć. U najkraćem roku dolazi još 12 divizija naših na teritoriju Jugoslavije radi potpunog likvidiranja partizana. Imamo jedan letak koji je izdao potpukovnik Borota za istočnu Bosnu, gde poziva narod da ga sluša kao novog komandanta, ali mi znamo da je komandant Baćović. Budite uvereni da će do proleća biti raščišćeno sa partizanima«.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16-30. decembra 1943. godine]</ref>}} Iako je Draža Mihailović sugerisao svojim komandantima da »koriste jedne neprijatelje protiv drugih«,<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 1a/1, depeša br. 361.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_58.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 14. januara 1944. godine]</ref> u praksi se ova floskula isključivo odnosila na borbu četnika protiv partizana, skupa sa okupatorima i kvislinzima. U depeši majoru [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]] (pseudonim »Sto-Sto«) od 30. januara 1944. godine, poslatoj u povodu pokušaja snagâ [[NOV i POJ]] da prodru u [[Sandžak]], general Dragoljub Mihailović otkriva što je zapravo pravi cilj četničke kolaboracije: {{izdvojeni citat|Vodite računa o Nemcima i Bugarima i iskoristite njihovu akciju protiv crvenih do krajnjih mogućnosti. Napad na [[Pljevlja|Pljevlje]] iskoristite za napad s leđa na komuniste.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>}} Vrlo moguće da je general Mihailović samo usvojio prijedloge koje mu je major Ostojić uputio u pismu od 6. decembra 1943. godine, gdje apostrofira sljedeće: {{izdvojeni citat|Koristeći se akcijom okupatora protiv komunista, mi ćemo verovatno u roku od mesec-dva dana opet imati situaciju u Sandžaku, Crnoj Gori, Hercegovini i Bosni u našim rukama. [...] Učeći se na sopstvenim greškama, smatram da se mora najhitnije preduzeti sledeće: 1) Stvoriti u najkraćem roku što jače pokretne borbene snage — leteće brigade i korpuse — a naročito tamo gde se za to ima mogućnosti. 2) '''Koristeći se akcijom okupatora i satelita, upotrebiti sve raspoložive snage za potpuno čišćenje od komunista svih srpskih pokrajina'''. 3) U radu pod 2) ostvariti međusobno potpomaganje iz susednih pokrajina do maksimuma.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_43.htm Pismo majora Zaharija Ostojića od 6. decembra 1943. Draži Mihailoviću o potrebi većeg angažovanja četnika s okupatorskim trupama radi sprečavanja prodora jedinica NOVJ u Srbiju]</ref>|Pismo majora Ostojića generalu Mihailoviću od 6. decembra 1943. godine}} Četničko-njemački odnosi bili su opterećeni međusobnim nepovjerenjem i sviješću o suprotstavljenosti ciljeva i interesa dviju stranâ. U telegramu koji je 29. januara [[1944]]. godine [[Joachim von Ribbentrop]], njemački ministar vanjskih poslova, uputio specijalnom opunomoćeniku za Jugoistočnu Evropu [[Hermann Neubacher|Hermannu Neubacheru]], reflektuje se jasan stav političkog i vojnog vrha u [[Berlin]]u o generalu Draži Mihailoviću, dok su podređenima date precizne smjernice za držanje prema četničkom pokretu: {{izdvojeni citat|Jedino se mogu ćuteći trpeti privremeni aranžmani nižih vojnih komandi sa Dražom Mihailovićem s ciljem suzbijanja zajedničkog neprijatelja Tita. On i njegovi ljudi ostaju i dalje, na kraju, naši neprijatelji. Zato je sada, kao i do sada, potrebno biti krajnje oprezan prema Draži Mihailoviću i njegovim četnicima, a naročito se ne sme nijednog trenutka izgubiti iz vida da će pomoć koju mu mi sada direktno ili indirektno pružamo radi vođenja borbe protiv Tita, kasnije najverovatnije biti upotrebljena protiv nas... Rat na Balkanu Nemačka je vodila zato da bi jednom zauvek uništila srpsko žarište nemira... Mi nemamo, otud, nikakvog interesa da ponovo razbuktavamo velikosrpski duh.<ref>Akten zur deutschen auswartigen Politik — ADAP/E/VII, s. 374–375.</ref><ref>Vasa Kazimirović, NDH u svetlosti dokumenata, Nova knjiga/Narodna knjiga, Beograd, 1987, str. 169.</ref><ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN — Službeni list SCG, Beograd, 2005. str. 20.</ref>}} Izveštaje o sklapanju ugovora četnika sa Wehrmachtom presrele su i dešifrovale savezničke obaveštajne službe, što je imalo bitnu ulogu u konačnom opredeljivanju [[Čerčil]]a za Tita, a protiv Mihailovića.<ref>Cripps, John (2001). "Mihailović or Tito? How the Codebreakers Helped Churchill Choose". {{ISBN|0593 049101}}</ref> No, Nemci nisu bili zadovoljni primenom nekih sporazuma, jer je uprkos njima dolazilo do incidenata, odnosno diverzija i napada na pripadnike [[Srpska Državna Straža|Srpske Državne Straže]] od strane četnika, usled čega je general [[Hans Felber]] pokrenuo nekoliko hapšenja i racija protiv četnika počev od februara [[1944]]. === Borbe pod nemačkom komandom (1943) === {{main|Operacija Kugelblic}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Herzegovina in 1943.jpg|minijatura|Četnici i Nemci u Hercegovini 1943.]] [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-005-0018-07, Jugoslawien, Polizeieinsatz mit Spähpanzer.jpg|thumb|Nemačka lokalna milicija sa italijanskim bornim kolima (izvor: ''Bundesarchiv'', [[1943]]).]] {{izdvojeni citat|„Borbeno sadejstvo sa četničkim grupama duž glavne saobraćajnice [[Bihać]] — [[Gračac]] — [[Knin]] — [[Drniš]] — [[Šibenik]] sastoji se u tome što su četnici okupljeni u posebnim uporištima uz oslonac na nemačke trupe. Četničke vođe primaju naloge i uputstva o vršenju zadataka obezbeđenja i izviđanja od zapovednika nemačkih uporišta.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=346&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Kampfgemeinschaften mit Cetnikgruppen bestehen entlang der Hauptversorgungsstrasse Bihac – Gracac – Knin – Drnis – Sibenik derart, dass die Cetniks in besonderen Stützpunkten in Anlehnung an deutsche Truppen zusammengefasst sind. Die Cetnikführer erhalten Aufträge und Weisungen für Sicherungs– und Aufklärungsaufgaben durch deutsche Stützpunktführer."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_259.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. novembra 1943. Štabu 2. oklopne armije o saradnji četnika sa nemačkim trupama u NDH]</ref>|Njemački izveštaj o saradnji sa četnicima protiv partizana u Dalmaciji i Bosni (19. novembar [[1943]]).}} Kratko po zauzimanju italijanske okupacione zone od strane njemačkih trupâ, četnici s teritorije [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] stupaju u borbeno savezništvo sa njima. Kako javlja obavještajno odjeljenje [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]], u blizini [[Plitvička Jezera (općina)|Plitvičkih Jezera]] došlo je krajem septembra 1943. godine do prvog krupnijeg angažiranja lokalnih četničkih jedinicâ na njemačkoj strani. Ovom prilikom su četnici nanijeli partizanima ozbiljne gubitke: {{izdvojeni citat|Agent za vezu javlja o izviđanju od 27. IX: Jaka skupina lojalnih četnika s njemačkom opremom provalila je 20. septembra na područje [[Korenica|Korenice]], [[Prijeboj (Plitvička jezera)|Prijeboj]]a (16 km zap. od [[Bihać]]a), Babinog Potoka (28 km z. od Bihaća), [[Krbavica|Krbavice]] (23 km jz. do Bihaća), te uništila sve komunističke prometne veze. Četnici su nanijeli velike gubitke komunistima kod Mirić Štropine (3 sjz. od Prijeboja), 350 mrtvih.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=196&broj=390 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7457118.] <br /> ({{jez-njem|"29.9. V–Mann meldet Beobachtung vom 27.9.: </br> Starke Gruppe loyaler Cetniks mit deutscher Ausrüstung an 20.9. in Raum Korenica (1558), Prijeboj (16 W), Babin Potok (28 W), Krbavica (23 SW), alles Bihac, eingebrochen und haben alle Verkehrsverbindungen der Kommunisten vernichtet. Cetniks haben bei Miric Stropina (3 NW Prijeboj) den Kommunisten große Verluste, 350 Tote, beigebracht."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja 2. oklopne armije za 3. oktobar 1943.}} U izvorima njemačke provenijencije iz ovog perioda navodi se da su četničke jedinice asistirale okupatoru i pri izbacivanju partizana iz [[Bosansko Grahovo|Bosanskog Grahova]]: {{izdvojeni citat|Četnici na putu za snabdijevanje Gospić — Gračac, Knin — Vrlika i Knin — Drniš, i pored oprečnih poruka DM-u, nikad ne pokazuju neprijateljstvo; naprotiv, dobro su sarađivali sa 114. lovačkom divizijom u zasjedama i [zajedno] zauzeli Bos. Grahovo.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=98&rec=314&roll=560 NARA, T314, Roll 560, frame no. 000093.] <br /> ({{jez-njem|"Ic–Lagebericht vom 27.9. bis 27.10.1943. </br> Die Cetniks an den Nachschubstrassen Gospic – Gracac, Knin – Vrlika und Knin – Drnis sind bisher trotz abweichender Meldungen an DM. nirgends feindselig aufgetreten, haben vielmehr in Hinterhalten mit der 114.Jäg.Div. gut zusammengearbeitet und Bos.Grahovo genommen."}})</ref>|Obavještajno odjeljenje [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], izvještaj za period od 27. septembra do 27. oktobra 1943.}} U naređenju poslatom 23. oktobra 1943. iz [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] Wehrmachta, koja je bila smještena na teritoriji kvislinške NDH, navodi se sljedeće: {{izdvojeni citat|Od 1. novembra 1943. svi pripadnici domaćih jedinica (četnici, ustaše i hrvatska žandarmerija) moraju imati njemačke propusnice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=315&roll=1295&broj=606 NARA, T315, Roll 1295, frame no. 000600.] <br /> ({{jez-njem|"Ab 1.11.43 müssen sämtliche Cetnik–, Ustascha–, und kroatische Gendarmerie–Angehörige im Besitz von Ausweisen der Abteilung Ic sein."}})</ref>|Divizijska naredba br. 122 od 23. X 1943. godine}} U jednoj procjeni stanja snabdijevanja, poslatoj 25. oktobra 1943. štabu [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]] iz 114. divizije, razmotreni su modaliteti „skladištenja zalihâ [hrane] tokom zime i opskrbe za 9.500 četnika, ustaša, zarobljenika i civilnog stanovništva“, i data je projekcija da bi tovarni prostor zapremine 12 [[Tona|tona]] bio dovoljan za podmirenje dnevnih potrebâ ove grupe („9.500 ustaša, četnika, itd.“).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1362&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frames no. 001356—001357.] <br /> ({{jez-njem|"Anlage 1 zur Beurteilung der Versorgungslage vom 25. Oktober 1943. </br> a.) Berücksichtigung der Winterbevorratung und Versorgung der 9500 Cetniks, Ustaschen, Gefangenen und Zivilbevölkerung; </br> Dabei ist die Versorgung der 9.500 Ustaschen, Cetniks usw. im hiesigen Raum nicht in Rechnung gestellt. Es würden also hierfür noch täglich 12 to Laderaum möglich sein."}})</ref> Takođe, u naredbi o snabdijevanju iz 114. divizije Wehrmachta s početka decembra 1943. godine, precizno je određeno dnevno sljedovanje četničkih jedinicâ u zoni odgovornosti divizije (najvjerovatnije je riječ o [[Dinarska divizija JVuO|Dinarskoj diviziji JVuO]] pod [[Momčilo Đujić|Đujićevom]] komandom): {{izdvojeni citat|Od sada se četnicima izdaje sljedovanje koje se sastoji od: </br> 1 porcija hljeba; 1 porcija povrća; 1 porcija namaza (mast ili marmelada); 1 porcija soli; 2 porcije napitka; 1 porcija duhana.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=822&rec=315&roll=1295 NARA, T315, Roll 1295, frames no. 000815—000816.] <br /> ({{jez-njem|"Verpflegung der Cetniks: </br> Als Verpflegung für Cetniks sind ab sofort nur folgende Portionen auszugeben bezw. zu empfangen: </br> 1 Brotportion, </br> 1 Gemüseportion, </br> 1 Brotaufstrichportion (Fett oder Marmelade), </br> 1 Salzportion, </br> 2 Getränkeportionen, </br> 1 Tabakportion."}})</ref>|Posebna direktiva za snabdijevanje br. 65/43 (2.12.43)}} {{izdvojeni citat|Četnici dobijaju snabdijevanje u skladu sa listama imena koje se stalno kontrolišu; municija za pješadijsko naoružanje se izdaje povremeno, uz strogu kontrolu potrošnje; svaki četnik nosi zvaničnu iskaznicu – oni bez iskaznice se hapse i razoružavaju.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=342&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000338.] ({{jez-njem|"Die Division gewährt den nach eigenen Wünschen beweglich und abseits ihrer Wohnorte eingesetzten Cetniks Verpflegungszuschüsse. Der Verpflegungsempfang wird nach namentlichen Listen getätigt, die Verteilung wird überwacht. Nach den gleichen Richtlinien werden von Zeit zu Zeit Gewehr– und MG–Munition im Rahmen des nachgewiesenen Verschusses ausgegeben. Der Verbrauch wird nach der jeweiligen Lage auch einigermassen genau überprüft. Jeder Cetnik muss einen namentlichen Ausweis mit der Nummer seiner Handwaffe (Gewehr– oder Pistolen–Nr.), der Unterschrift des zuständigen Kommandanten und des Ic der Division versehen, besitzen. Ohne Ausweis angetroffene Cetniks werden im Einvernehmen mit den Cetnik–Führern festgenommen und entwaffnet."}})</ref>|Izvještaj 114. lovačke divizije o rezultatima saradnje sa četnicima (5. novembar 1943).}} U izvještaju [[114. lovačka divizija|114. lovačke divizije]] od 5. novembra 1943. detaljno se opisuje saradnja jedinica [[Wehrmacht]]a sa snagama pod komandom vojvodâ [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]], [[Mane Rokvić|Maneta Rokvića]] i [[Radomira Ðekića Ðeda]]. Njemački oficiri zaključuju da okupator ima veliku korist od četnika: {{izdvojeni citat|Četnički vojvoda Mane Rokvić može se opisati kao apsolutno pouzdan. Već je pružio vrijedne usluge u oblasti [[Bosanski Petrovac|Bos. Petrovca]] gdje je bio raspoređen u prethodnici tokom čitavog napredovanja divizije, svuda uspostavljajući kontakt sa lokalnim četničkim jedinicama i značajno doprinoseći uspostavljanju povjerenja civilnog stanovništva u njemački Vermaht. Njegove mjere za održavanje discipline među četnicima i njegov oštar obračun sa sumnjivim [licima] i banditima dobro su poznati. [...] Iako se Đujić ne može smatrati potpuno pouzdanim, njegova podrška u borbi protiv komunizma trenutno je dragocjena. Divizija će učiniti sve što je u njenoj moći da ga u javnosti prikaže toliko pronjemački nastrojenim kako bi njegov povratak u neprijateljski tabor jednog dana bio onemogućen. [...] Četnički vojvoda Ðedo potiče iz Crne Gore i pristalica je pokreta Koste Pećanca, koji je, na osnovu prethodnog iskustva, održavao jasnu distancu od pokreta DM. Ðedo ostavlja veoma dobar lični utisak, izrazito je drzak [u borbi] protiv bandita i sumnjivih, i jasno je naklonjen njemačkom Vermahtu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=341&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000337—000341.] </br> ({{jez-njem|"Der Cetnik–Vojvode Mane Rockvic [sic!] ist als unbedingt zuverlässig zu bezeichnen. Er hat bereits im Raum Bos. Petrovac wertvolle Dienst geleistet und war auch während des ganzen Vormarsches der Division bei der Spitze eingesetzt, stellte überall die Verbindung mit den örtlichen Cetnik–Einheiten her und hat in starken Masse für die Begründung des Vertrauens der Zivilbevölkerung zur deutschen Wehrmacht beigetragen. Seine Massnahmen zur Erhaltung der Disziplin unter den Cetniks, sein scharfes Durchgreifen gegen Verdächtige und Banditen, sind bekannt. </br> Wenn auch Djujic als nicht voll zuverlässig angesehen werden kann, so ist aber seine Unterstützung im Kampf gegen den Kommunismus z.Zt. wertvoll. Seitens der Division wird alles versucht werden, um ihm in der Öffentlichkeit soweit als deutschfreundlich herauszustellen, dass ihm eines Tages der Rückzug in das feindliche Lager unmöglich gemacht wird. </br> Der Cetnik–Vojvode Dzedo stammt aus Montenegro, ist Anhänger Richtung Kosta Pecanac, die nach bisherigen Erfahrungen klaren Abstand zur D.M.–Bewegung gehalten hat. Dzedo macht persönlich einen sehr guten Eindruck, ist ein ausgesprochener Draufgänger gegen Banditen wie Verdächtige und der Deutschen Wehrmacht eindeutig zugeneigt."}})</ref>|Izvještaj 114. lovačke divizije o rezultatima saradnje sa četnicima od 5. novembra 1943.}} {{izdvojeni citat|Glavna komanda predlaže stvaranje oficirske ispostave pri štabu XV brd. korpusa za nadzor i vođenje četničkih grupâ koje se koriste za zaštitu cesta za snabdijevanje, željezničkih pruga i važnijih ratnih pogona.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=314&roll=554&broj=90 NARA, T314, Roll 554, frame no. 000084.] </br> ({{jez-njem|"Gen.Kdo. beantragt Schaffung einer Offz.–Planstelle beim Stab XV.Geb.A.K. zur Überwachung und Anleitung der Cetnikverbände, die zur Sicherung von Nachschubstrassen, Eisenbahnen und kriegswichtiger Anlagen eingesetzt sind."}})</ref>}} Jedan od četničkih komandanata koji se dosljedno isticao kontinuiranom kolaboracijom sa njemačkim okupatorom bio je vojvoda [[Uroš Drenović]]. Nadležni okupacioni organi bili su zadovoljni ostvarenim stepenom saradnje s Drenovićem, što se vidi i iz izvještaja XV brdskog armijskog korpusa od 26. XI 1943, u kom se pohvaljuje njegovo „lojalno držanje“: {{izdvojeni citat|Predmet: </br> Nemačka komanda za vezu kod četničkog vođe Drenovića: </br> Četnička grupa Drenović z. i j-z od Banje Luke od jedno 1500 ljudi ima već godinu i po prema nemačkom Vermahtu i prema hrvatskoj državi lojalno držanje, i naše izviđačke i bezbednosne akcije korisno podržava. U nekim slučajeva bili su podržani sa nešto municije. Hrvatska vlada razmatrala je ideju da dovede Drenovića u Sabor za predstavnika svih pravoslavnih. Komanda Kirhner (puk Brandenburg) poslala je u dogovoru sa obaveštajnim odeljenjem [korpusa] Drenoviću komandu za vezu, i postigla je značajne rezultate u pogledu specijalnih misija.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=314&roll=560&broj=390 NARA, T314, Roll 560, frame no. 000384.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.Kdo. XV G.A.K, Abt.Ic, Betr.: Dtsch.Verb.Kdo. bei Cetnikführer Drenovic. An Pz.A.O.K.2.Ic/AO, 26.11.43: Die Cetnikgruppe Drenovic w. u. sw. Banja Luka mit etwa 1500 Mann hat seit über 1 1/2 Jahre der deutschen Wehmacht und dem kroat. Staat gegenüber eine loyale Haltung eingenommen und die eigene Aufklärung und Sicherung stets wertvoll unterstützt. In einzelnen Fällen wurde sie mit Inf.Mun. unterstützt. Die kroatische Regierung hat die Berufung des Drenovic in den Sabor (Landtag) als Vertreter aller Pravoslaven erwogen. Das Kdo. Kirchner (Rgt.Brandenburg) hat im Einvernehmen mit der Abt.Ic für seine Zwecke ein Verbindungs–Kommando zu Drenovic entsandt und in kürzester Zeit wertvolle Ergebnisse im Sinne des Sonder–Auftrages erzielt."}})</ref>|Komanda 15. brd. korpusa, Obaveštajno odeljenje, za obav. odeljenje komande 2. okl. armije, 26.11.43.}} Četnički su odredi na teritoriji marionetske NDH pružali veoma značajnu potporu njemačkim vlastima, bez koje ove ne bi uspjele efikasno održavati okupacioni sistem. U izvještaju [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. pješadijske divizije]] [[Wehrmacht]]a iz prve nedjelje decembra 1943. provijava upravo ovakvo gledište; istaknuto je, pak, da bi četnike trebalo (zbog „ispadâ prema hrvatskom stanovništvu“) ograničiti „na rad u srpskim selima“: {{izdvojeni citat|Budući da vlastite snage i ustaše nisu dovoljne da same umire i osiguraju golemo područje, divizija se ne može odreći suradnje četnika. Trenutačno, drugačije rješenje ne bi bilo moguće zbog nedostatka dodatnih snaga. No, ne zanemaruje se da se suradnja s četnicima ne čini dugoročno održivom zbog njihovih političkih ciljeva. Stoga će se i dalje jačati utjecaj ustaša, a time i hrvatske države, kako bi se postupno udaljili od četničkih snaga i deportirali oni [četnici] koji nisu mještani.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=788&rec=314&roll=555 NARA, T314, Roll 555, frames no. 000782—000783.] <br /> ({{jez-njem|"Da die eigene Kräfte und die Ustascha allein zur Befriedung und Sicherung des weiten Raumes nicht ausreichen, kann auf eine Mitarbeit der Cetniks noch nicht verzichtet werden. Im Augenblick wäre eine Lösung von ihnen mangels anderer Kräfte nicht möglich. Es wird jedoch nicht verkannt, dass auf die Dauer eine Zusammenarbeit mit den Cetniks auf Grund ihrer politischen Zielsetzung nicht tragbar orscheint. Es wird daher der Einfluss der Ustascha und damit des kroatischen Staates weiterhin gestärkt werden, um allmählich von den Cetnik–Verbänden abrücken zu können, die nicht ortsansässigen abzuschieben. Der Anfang hierzu ist gemacht. Um die Unzuträglichkeiten zu beenden, die sich daraus ergeben, dass in rein kroatischen Gegenden die eingesetaten Cetnik–Verbände die Bevölkerung belästigen und auch ausplündern, ist in Durchführung, sie aus diesen Gebieten herauszuziehen und nur noch in Orten mit pravoslavischer Bevölkerung zu Sicherungszwecken einzusetzen."}})</ref>|Procjena situacije 264. pješadijske divizije (7.12.43)}} Komanda Jugoistoka je istog dana izvijestila Vrhovnu komandu njemačkog Wehrmachta o sadjejstvu [[114. lovačka divizija (Nemačka)|114. lovačke divizije]] i četnika u borbi protiv snaga [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]: {{izdvojeni citat|114. lovačka divizija: čišćenje prostora oko [[Vrlika|Vrlike]] u saradnji sa četnicima završeno; neprijatelj je izgubio 22 mrtva i 20 zarobljenih; veliki plen.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=78&broj=89&roll=331 NARA, T78, Roll 331, frame no. 6287993.] <br /> ({{jez-njem|"114. JG. DIV: SAEUBERUNG IN RAUMES VRLIKA IM ZUSAMMENWIRKEN MIT CETNIKS NACH WEITEREN 22 FEINDTOTEN U. 20 GEFANGENEN BEI EINBRINGUNG GROESSERER BEUTE ABGESCHLOSSEN."}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 6. decembra 1943 (7. decembar 1943.).}} === Borbe pod njemačkom komandom u Crnoj Gori (1943-1944) === {{main|Operacija Frühlingserwachen (1944)}} [[File:Collaborationist Jakov Jovović with Germans on Cetinje.jpg|thumb|Četnički komandant [[Jakov Jovović]] sa svojim saborcima i Nemcima na [[Cetinje|Cetinju]], jesen 1943.]] Od 17. do 24. oktobra [[1943]]. godine, njemačke okupacione snage su organizovale [[Operacija Balkanski klanac|operaciju Balkanski klanac]] (njem. ''Balkanschlucht''). Osnovni cilj operacije je bio likvidacija snagâ [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] i [[Divizija Garibaldi|Italijana]] koji su prešli na stranu partizana u Crnoj Gori, kao i ovladavanje [[Jadransko more|jadranskim]] zaleđem. Pored sopstvenih snaga, njemački okupator je za ovu priliku angažovao dva italijanska fašistička puka (oko devet bataljona), čiji su štabovi bili u [[Bar]]u i [[Podgorica|Podgorici]], kao i muslimansku fašističku miliciju i ostatke četnika Draže Mihailovića.<ref>https://www.znaci.org/00001/151_5.pdf</ref> Dakle, pored dvije divizije [[Wehrmacht]]a, u operaciji je učestvovalo i oko 5.000 [[Balli Kombëtar|balista]], talijanskih fašista i četnika.<ref>https://www.znaci.org/00001/33_9.pdf</ref> U depeši Vrhovnoj komandi JVuO od 20. oktobra 1943,<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, Knjiga predatih depeša CG—3, Depeša br. 211.</ref><ref>Др Радоје Пајовић, Контрареволуција у Црној Гори: Четнички и федералистички покрет 1941—1945, Обод, Цетиње, 1977, стр. 408.</ref> delegat VK JVuO u Crnoj Gori i [[Sandžak]]u major [[Rudolf Perhinek]] piše o učešću crnogorskih četnika na strani okupatora u ovoj [[Sile Osovine|osovinskoj]] operaciji: {{izdvojeni citat|Žalosno ali tačno. Da nisu Nemci angažovali ovolike snage, nas ovde više ne bi bilo, jer se više niko nije hteo boriti, već samo begati, ali nije se više imalo kud... Mi se izvlačimo i gledamo da smo pozadi njih, da bi iskoristili njihovu borbu sa komunistima i uništavanje istih.}} Informacija o potpunoj potčinjenosti četničkih jedinica u okupiranoj Crnoj Gori njemačkim vlastima, kao i tijesnim vezama sa kvislinškom ''Narodnom upravom'' koju je okupator formirao, Draži Mihailoviću je bila dostavljena 1. decembra 1943. godine iz štaba majora [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] (pseudonim »Nav-Nav«): {{izdvojeni citat|Nemci daju oružje i odelo s a s d j k a c a m a [nedešifrovana riječ; moguće "žandarmima" — prim.] i nešto plate. Milicija će biti formirana kao prava vojska. Za komandanta cetinjskog bataljona major Zdravko Kasalović. Za nikšićki bataljon Boško Pavić, a mene su naimenovali za komandanta žandarmerijskog bataljona za srez šavnički. Pojava Narodne uprave i svega ovoga što se sada stvara, nije izraz želje niti naroda niti naša, već je ovo nužno zlo, između dva zla, jer drugog izlaza nema. Mi nismo u stanju samo pomoću naroda da ma šta učinimo bez pomoći Nemaca.<ref>AVII, kut. 276, reg. br. 7/1-35.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 47, str. 89.</ref>}} [[Ljubomir Lazarević]], inženjer iz [[Kolašin]]a (pseudonim »Bene«), 28. januara 1944. godine obavještava Dražu Mihailovića da četnici u Crnoj Gori sarađuju sa njemačkim okupacionim vlastima u svakom obliku: {{izdvojeni citat|Svi komandanti u Crnoj Gori primili su saradnju sa Nemcima, potpisali obavezu a sa ostatcima vojske nalaze se u žici, ili u neposrednoj blizini nje. Nema ni jedne grupe u šumi koja bi pretstavljala našu borbu, oko koje bi se moglo okupljati. Vukadinović isto tako nalazi se u Podgorici ili u okolini. Nagovešteni dolazak Srbijanske vojske pozdravljen je burno svuda, ali dolazak Ljotićevaca učinio je Ljotićevce vrlo aktivnim i prete da ko god ne bude s njima, on je komunista. Po varošima teško će se iko održati jer ta formula svakoga će staviti pod udar okupatora kao komunistu. Ovaka saradnja sa njima je nemoguća, jer ovi traže prilazak njima, ne saradnju. Po selima Crne Gore gospodare komunisti. Naše akcije vrše se samo u cilju osiguranja ili odbrane nemačkih kolona. Nemačke snage na ovom terenu vrlo su male i nesposobne za ma kakvu širu akciju. Do sada nema ni izgleda na akciju. Svako dalje čekanje, pogoršava našu situaciju. Narod gubi veru u našu dobru volju i našu sposobnost.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref>}} [[File:Chetniks and Germans in Podgorica 1944.jpg|thumb|Četnički komandanti i njemački okupatori u [[Crna Gora|Crnoj Gori]]. [[Đorđije Lašić]] (prvi zdesna), šef njemačke uprave za Crnu Goru pukovnik Hajnke (treći zdesna) i Jakov Jovović (drugi slijeva) u [[Podgorica|Podgorici]], proljeće 1944.]] [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. nemački korpus]] u Crnoj Gori pokrenuo je [[10. april]]a [[1944]]. [[Operacija "Frilingservahen" (april-maj 1944)|operaciju "Frilingservahen"]], uz masovno učešće četnika. Operacija je pripremljena u saradnji sa [[Pavle Đurišić|Pavlom Đurišićem]] i započeta tako što su četnici zajedno sa Nemcima iz nemačkih garnizona napali na slobodnu teritoriju. Plan napada je bio sledeći: {{izdvojeni citat|'''Đurišićeve snage''': Prva borbena grupa, 700 ljudi, iz si. pravca preko rejona 5 km j. Bijelo Polje za Mojkovac. Druga borbena grupa, 1200 ljudi, pod komandom Đurišićevog Operativnog štaba, od Brodareva preko Šahovića za Mojkovac — Kolašin. Treća borbena grupa, 1000 ljudi, od sredine puta Pljevlja — Prijepolje pravcem Mojkovac. Četvrta borbena grupa, 1500 ljudi, od Pljevalja pravcem Mojkovac. Mojkovac treba da bude dostignut za 2 dana. Posle toga skretanje glavnine u rejon z. Tara — sz. Kolašin — Mojkovac. '''Nemačke snage''': 1 ojač. mot. č. prodire od Brodareva do Bijelog Polja. 1 ojač. mot. č. od Pljevalja do prelaza preko Tare 22 jjz. Pljevlja. Bat. [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], 600 ljudi, sledi nemačke snage za Bijelo Polje, onda skreće za Mojkovac. Milicija iz Brodareva, 700 ljudi, čisti svoj rejon i prodire od Brodareva ka jjz. Početak napada: 10. 4. 44. [[181. pešadijska divizija (Nemačka)|181. peš. div.]] obezbediće odgovarajuće informisanje četničke Grupe "Jug" (major Lašić i Bukatonović [pogreška; vjerovatno je u pitanju major [[Savo Vukadinović]] — prim.] u Podgorici) kao i Grupe "Nikšić".<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=364&rec=314&roll=663 NARA, T314, Roll 663, frame no. 000357.]</ref><ref>Obaveštenje Komande 21. brdskog korpusa Komandi 181. brdske divizije od 08.04.1944., Vojnoistorijski institut, NAV--T-314, r. 663, s. 357.</ref>}} === Borbe pod nemačkom komandom u NDH (1944) === [[File:August Šmidhuber, komandant 7. SS divizije, Todor Perović, lekar Trebinjskog korpusa i kapetan Milorad Vidačić, komandant Trebinjskog korpusa JVuO.jpg|thumb|Žena u crnini moli za milost Milorada Vidačića, komandanta Trebinjskog korpusa JVuO. Prisutni su još [[August Schmidhuber]], komandant 2. puka [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS divizije]] (prvi lijevo), Todor Perović, predstavnik četničke komande istočne Bosne i Hercegovine (drugi lijevo) i neimenovani oficir [[Schutzstaffel|SS]]-a. Fotografija je nastala tokom njemačke [[Operacija Gama|operacije Gama]] protiv partizana u [[Istočna Hercegovina|istočnoj Hercegovini]] (ljeto/jesen 1943. godine).<ref>[http://bandenkampf.blogspot.com/2015/08/bk0034.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0034 | Photo | SS-Freiwilligen-Gebirgs-Division "Prinz Eugen"]</ref>]] Kolaboracija četnika u [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] sa njemačkim okupacionim snagama postala je intenzivnija tokom zime 1943-1944, makar u slučaju hrvatskih kvislinških snaga i četnika bila pod neprestanom tenzijom. Podaci navedeni u izvještaju generala [[Edmund Glaise von Horstenau|Glaisea von Horstenaua]] od 26. februara 1944.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=236&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000236.]</ref> zasnovani na službenim podacima NDH otkrivaju opseg kolaboracije: 11. februara bilo je na teritoriju NDH trideset i pet posebno imenovanih četničkih grupa sa procijenjenih 23.300 ljudi pod oružjem. Neke manje jedinice su brojale od 200 do 400 pripadnika, dok su ostale, poput [[Momčilo Đujić|Đujić]]eve grupe, imale i do 2.500 vojnika i oficira. Od toga je s Nijemcima i vlastima NDH kolaboriralo devetnaest grupa (ukupno 17.500 ljudi); šesnaest ostalih grupa s oko 5.800 ljudi ubrajane su u pobunjene četnike.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=237&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000237—000240.]</ref> S iznimkom odreda vojvode [[Uroš Drenović|Uroša Drenovića]] u sjeverozapadnoj Bosni (oko 400 ljudi), kojeg su vlasti NDH smatrale potpuno lojalnim, za sve druge četničke kolaborirajuće grupe ustaške su vlasti držale da se prema Nijemcima odnose osobito prijateljski kako bi od njih izvukle što više oružja i municije, dok se istovremeno drže neprijateljski prema NDH.<ref>[https://znaci.org/00001/40_64.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje KOLABORACIJA IZVAN SRBIJE DO OKTOBRA 1944.]</ref> Iako se vojvoda [[Radivoje Kerović]], komandant [[Majevica|majevičkih]] četnika, u Horstenauovom izvještaju ubraja među »pobunjene četnike« (i to kao prvi na spisku, dok se za njegov odred tvrdi da ima 1000 ljudi, tj. da je najbrojniji), u dnevnom izvještaju Komande Jugoistoka za 18. februar 1944. godine njegova lojalnost uopšte nije dovedena u pitanje: {{izdvojeni citat|Upit kod [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|Druge oklopne armije]] u vezi snabdijevanja municijom Kerovića koji se smatra lojalnim, i 200 ljudi zelenog kadra, koji se bore protiv crvenih zapadno od [[Koviljača|Koviljače]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=17&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000013.] <br /> ({{jez-njem|"Beim Pz.AOK. 2 wird angefragt, ob Bedenken bestehen gegen Unterstützung mit Munition der im Raume westlich Koviljaca stehenden Cetniks des Kerovic, die als loyal angesehen werden und 200 Mann des sog. "Grünen Kaders" in Kampf gegen die Roten."}})</ref>|Ratni dnevnik Vojnog zapovjednika Jugoistoka (18. februar 1944.)}} Od 23. do 25. januara 1944. godine, na području između [[Knin]]a i [[Kistanje|Kistanja]] organizovana je [[Operacija Frühlingswetter|operacija »Frühlingsgewitter«]]. Vodeći borbe protiv jedinicâ iz sastava [[19. sjevernodalmatinska divizija NOVJ|19. divizije NOVJ]], operaciju su izveli dijelovi [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. pješadijske divizije]] Wehrmachta, zatim 92. motorizovani grenadirski puk i 3. bataljon 98. brdskog lovačkog puka [[1. brdska divizija (Njemačka)|1. brdske divizije]]. Njemačkom okupatoru pridružile su se snage lokalnih četnikâ, najvjerovatnije iz [[Dinarska divizija JVuO|Dinarske divizije JVuO]]. U izvještaju 264. pješadijske divizije od 25. januara 1944, poslatom Komandi [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|15. brdskog armijskog korpusa]], njemačkim gubicima tokom operacije pribrojani su oni iz četničkih redovâ: {{izdvojeni citat| Sumarni izveštaj »Frilingsgeviter«: 1.) Delimičan ogorčeni otpor neprijatelja kod Ervenika, Bratiškovaca, Kistanja, Radučića slomljen je energičnim zahvatom. Banditi iznenađeni prodorom 92. gren. p. (mot.) od sz. prema Kistanju. 2.) Gubici: A.) sopstveni: 1 poginuo, 3 ranjena, 1 četnik poginuo. B.) neprijatelj: 66 poginulih izbrojano, procenjuje se daljih 60 do 70 poginulih i ranjenih. 35 zarobljenika u eng. uniformama iz Štaba 19. dalm. div. i 5. brig. C.) Zaplenjeno: 1 mitr., 3 puš. mitr., 42 autom., 2 pt puške, 1 l. minob., 1 telefon, 46 karab., 30 eng. mina, 10.000 metaka peš. mun., 60 kom. mina za 1. minob., 3 engl. bicikla.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_21.htm Izveštaj 264. pešadijske divizije od 25. januara 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o sopstvenim i neprijateljskim gubicima u operaciji »Frilingsgeviter« na prostoru Knin — Kistanje]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=293&rec=314&roll=561 NARA, T314, Roll 561, frame no. 000287.] <br /> ({{jez-njem|"ABSCHLUSSMELDUNG ”FRUEHLINGSGEWITTER”: </br> 1.) TEILWEISE HEFTIGER FEINDWIDERSTAND BEI ERVENIK, BRATISKOVCI, KISTANJE, RADUCIC WURDE IM ENERGISCHEN ZUGREIFEN GEBROCHEN. BANDITEN DURCH EINBRUCH GREN. RGT. (MOT) 92 VON NW NACH KISTANJE UEBERRASCHT. </br> 2.) VERLUSTE: </br> A.) EIGENE: 1 TOTER, 3 VERWUNDETE, 1 CETNIK TOT. </br> B.) FEIND: 66 GEZAEHLTE TOTE, 60 BIS 70 WEITERE TOTE UND VERWUNDETE GESCHAETZT. 35 GEFANGENE IN ENGL. UNIFORM VON STAB 19. DALM. DIV. UND ROEM. 5. BRIG. </br> C.) BEUTE: 1 S.MG., 3 LE. MG., 42 MP., 2 PZ. BUECHSEN, 1 LE. GR. W., 1 FERNSCHRECHGERAET, 46 KARAB., 30 ENGL. MINEN, 10000 SCHUSS INF. MUN., 60 SCHUSS LE. GR.W. MUN., 3 ENGL. FAHRRAEDER."}})</ref>}} [[File:Hercegovački četnici i njemački vojnici s narodnim herojem Miletom Okiljevićem uoči njegovog strijeljanja juna 1944.jpg|thumb|Pripadnici [[369. legionarska divizija|369. „Vražje“ divizije]] i četnici Gatačke brigade Nevesinjskog korpusa JVuO sa vezanim [[Miletom Okiljevićem]], zamjenikom političkog komesara II čete I bataljona XI hercegovačke brigade, zarobljenim u borbama za Gat 15. maja 1944. godine (istog mjeseca je i strijeljan). Okiljević je proglašen 1951. godine za [[Narodni heroj Jugoslavije|narodnog heroja Jugoslavije]].<ref>[https://bandenkampf.blogspot.com/2017/10/bk0272.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0272 | Photo | 369. (kroatische) Infanterie-Division]</ref>]] Vojvoda [[Dobroslav Jevđević]] je, pored Momčila Đujića i [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], vjerovatno najdalje otišao u kolaboraciji s njemačkim okupatorom, kada su u pitanju četničke jedinice van teritorije okupirane Srbije. Nakon kapitulacije Italije, boravio je u Rimu okupiranom od nacista. Nakon toga, našao se u Trstu, gdje je uspostavio čvrste veze s njemačkom obaveštajnom službom: {{izdvojeni citat|Ja sam javio Đujiću da preko naših ljudi u Sušaku i Trstu prihvate naše oficire koji idu iz Italije i upućuje u Liku i zap. Bosnu. Ovo sam javio i našima u Rim. Kap. Đaković javlja da su Nemci pobili oko 14000 partizana na prostoriji Crikvenica — Sušak — Rijeka, od kapitulacije Italije do danas.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>}} U izvještaju od 20. februara 1944, poslatom majoru [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubu Vranješeviću]], komandantu Zapadne Bosne JVuO, kapetan [[Ilija Jevtić]] piše o totalnoj subordinaciji [[Dinarska divizija|Dinarske divizije]] Nijemcima, koji u potpunosti kontrolišu četnike pod komandom vojvode Đujića: {{izdvojeni citat|Sem samog vojvode Đujića i jednog malog broja četnika, svi četnici Dinarske oblasti (oko hiljadu devet stotina i nekoliko) nalaze se pod nemačkom komandom. Hranu, odeću, obuću, cigarete i novac svaki četnik i njegov starešina prima kao i nemački vojnik odn. oficir. Svu municiju i oružje primaju takođe od Nemaca. Četnici pod nemačkom komandom nalaze se po bunkerima počev od Knina do Šibenika i Splita. U pojedinim bunkerima su izmešani, pola četnici pola ustaše. Nemački oficiri dolaze na Kosovo polje u četničku diviziju, a isto tako naši četnički oficiri i ostale starešine na čelu sa Đujićevim načelnikom štaba odlaze u Nemačku diviziju. Voze se na nemačkim automobilima kroz Knin i t.d. Jednom rečju između četnika i Nemaca postoji najtešnja saradnja i nemačka puna kontrola nad radom četnika. Jedino se pop Đujić, kao komandant divizije, sa svojom užom pratnjom ne pojavljuje pred njima.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_78.htm Izveštaj kapetana Ilije Jevtića od 20. februara 1944. komandantu zapadne Bosne o svom radu i saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji i Lici]</ref>}} Njemački poručnik [[Reinhard Kopps]], poznatiji kao ''Konrad'', bio je šef jedne obavještajne grupe [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]]. Kada je 3. marta 1944. došao iz [[Beograd]]a u [[Dalmacija|Dalmaciju]], sobom je doveo nekoliko [[ZBOR|ljotićevaca]], između ostalih i Roka Kaleba, pripadnika antikomunističke organizacije »[[Beli Orlovi]]«. Od ostataka Đačkog bataljona (ranije: Splitsko-šibenska četa), koji su uglavnom bili ljotićevci, i dijela četnika koje mu je ustupio vojvoda Đujić, poručnik Kopps je formirao odred »Konrad« čiji je zadatak bio da vrši diverzije na partizanske štabove, organe narodne vlasti, ubija simpatizere NOP-a i da spriječi veze iz unutrašnjosti sa jedinicama i štabovima NOVJ na otocima. Grupa »Konrad« brojila je oko 30 ljudi — četnika i Nijemaca, sa sjedištem u selu [[Zablaće]], pokraj [[Šibenik]]a.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_167.htm Izveštaj Štaba Dinarske četničke oblasti od 29. maja 1944. komandantu oblasti o akciji Grupe "Konrad" protiv pripadnika NOP-a na području Dalmacije]</ref> U izvještaju koji je 11. marta 1944. godine uputio komandi [[2. oklopna armija (Wehrmacht)|Druge oklopne armije]], o suradnji sa četnicima vojvode Đujića Kopps je zapisao sljedeće: {{izdvojeni citat|''Predmet: Četničke jedinice u sjevernoj Dalmaciji.'' Četnici su u sjevernoj Dalmaciji grupisani u jednu [[Dinarska divizija JVuO|diviziju »Dinara«]], čiji se štab nalazi u [[Kosovo polje (Dalmacija)|Kosovu]], 11 km južno od Knina. Komandovanje je u rukama vojvode Momčila Đujića, uz podršku majora Kapetanovića i kapetana Mijovića. Jačina grupâ, podređenih ovoj komandi, trenutno iznosi oko 6500 ljudi. Utjecajna zona se poklapa sa rajonom naseljenim Srbima unutar trokuta [[Knin]]—[[Šibenik]]—[[Zadar]] i doseže do zone [[Lika|Like]]. Operaciona zona je cijeli ovaj trokut, a naročito veće komunističke, partizanske oblasti, koje su naseljene Hrvatima. Do sada su vojne operacije izvođene u suradnji sa njemačkim divizijama, o čijim su rezultatima ove izvještavane. Znatni dijelovi ovih četničkih jedinica angažirani su na osiguranju njemačkih puteva za dotur. Posmatrano s vojne strane, trenutno se četnička suradnja sa njemačkim jedinicama ocjenjuje kao pozitivna. Na osnovu snaga, koje nam se ovdje nude, može se zaključiti da ona nije iskorištena u potpunosti, ali i ono što je do sada učinjeno upućuje na činjenicu, da bi njihovo dalje angažiranje u vojnom pogledu za nas bilo povoljno.<ref>[https://znaci.org/zb/4_21_10.pdf#page=1414 Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu, Narodnooslobodilačka borba u Dalmaciji, knjiga 10: siječanj—ožujak 1944. godine (tom 21, dokument br. 402, str. 1414—1418.)]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=696&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000692.] <br /> ({{jez-njem|"Betr. Cetnik–Verbaende Norddalmatien. </br> In Norddalmatien sind die Cetniks in einer Division "Dinara" zusammengefasst, deren Hauptquartier in Kosovo, 11 km s. Knin, liegt. Die Fuehrung liegt in den Haenden des Wojwoden Momcilo Djujitsch, der seinerseits unterstuetzt wird von Major Kapetanowitsch und Hauptmann Miowitsch. Die Staerke der diesem Kommando unterstellten Gruppen belaeuft sich z.Zt. auf etwa 6500 Mann. Das Einflussgebiet stimmt ueberein mit dem serbischen Siedlungsraum innerhalb des Dreiecks Knin–Sibenik–Zara und reicht bis ins Lika–Gebiet hinein. Operationsgebiet ist dieses gesamte Dreieck, insbesondere die in ihm liegenden groesseren, kroatisch besiedelten kommunistischen Partisanbereiche. Militaerische Operationen wurden bislang in Zusammenarbeit mit deutschen Divisionen durchgefuehrt und deren Ergebnisse dorthin gemeldet. Darueber hinaus sind wesentliche Teile dieser Cetnik–Verbaende zur Sicherung deutscher Nachschubstrassen eingesetzt. </br> Militaerisch gesehen ist somit die Zusammenarbeit der Cetniks mit deutschen Verbaenden zur Zeit positiv zu beurteilen. Sie fuehrt wohl noch keineswegs zu voller Ausnutzung der sich hier uns anbietenden Kraefte, doch berechtigt das bisher Geleistete zu der Auffassung, dass ein weiterer Einsatz sich fuer uns militaerisch guenstig auswirken muss."}})</ref>|Izvještaj jedinice »Konrad« od 11. ožujka 1944. Komandi Druge oklopne armije o četničkim jedinicama u sjevernoj Dalmaciji}} Na osnovu svega iznesenog, poručnik Konrad predlaže nadređenim: „Što se tiče upotrebe četničkih jedinica sjeverne Dalmacije u vojne svrhe, treba reći da one predstavljaju samo nastavak prakse talijanskih jedinica. Uz to se prije svega mora dodati i to, da se Talijani nikada nisu usuđivali — i pored svih hrvatskih suprotnih tvrdnji — da u većem obimu sprovedu vojnu suradnju, jer oni nisu željeli da se ojačaju četnici, tada još neoprobani u težoj političkoj situaciji. Dok su Talijani sprovodili samo djelomične operacije, danas je, uz strogu kontrolu i rukovođenje, moguća mnogo obimnija mobilizacija četničkih jedinica. Đujić nam je rekao da će se njegove jedinice, nakon čišćenja partizanskih oblasti u dalmatinskom području, angažirati tako što će u suradnji sa njemačkim komandama izvršiti zapriječavanja Titovih kanala za snabdijevanje. Na osnovu ovdje poznatih činjenica ovo izgleda apsolutno moguće.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=700&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000696.] <br /> ({{jez-njem|"Zur militaerischen Verwendung der Cetnikverbaende Norddalmatiens ist zu sagen, dass sie nur eine Fortsetzung der italienischen Verbindungen darstellen wuerde. Dazu muss allerdings hinzugefuegt werden, dass die Italiener es niemals gewagt haben – trotz aller gegenteiligen wiederholten kroatischen Behauptungen – in grossem Stil militaerische Zusammenarbeit durchzufuehren, da sie die damals noch nicht erprobten Cetniks in einer im uebrigen noch unreiferen groesseren politischen Lage nicht zu stark werden lassen wollten. Waehrend somit die Italiener nur Teilunternehmen durchfuehrten, waere bei straffer Kontrolle und Steuerung der Cetnikverbaende heute ein Heranziehen in weit groesserem Umfang moeglich. Djujitsch hat sich uns gegenueber bereiterklaert, seine Verbaende nach Saeuberung der Partisanengebiete im dalmatinischen Raum so einzusetzen, dass in Zusammenarbeit mit deutschen Dienststellen eine Sperrung der Versorgungskanaele Titos erfolgt. Auf Grund der hier bekannten Unterlagen erscheint dies vollkommen moeglich."}})</ref> [[File:Helmuth von Pannwitz and Chetniks.jpg|thumb|Njemački general [[Helmuth von Pannwitz]], zapovjednik [[15. SS kozački konjanički korpus|15. SS kozačkog korpusa]], u društvu četničkih oficirâ s teritorije NDH.]] U izvještaju Višeg SS i policijskog vođe u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj ''[[Gruppenführer]]a'' [[Konstantina Kammerhofera]] za mjesec mart 1944. godine, iskazano je stanovito nezadovoljstvo učinkovitošću četnikâ u Bosni i Hercegovini u borbi protiv NOVJ: {{izdvojeni citat|Policijska oblast II ([[Sarajevo]]): [...] </br> Borbena vrijednost četnika stacioniranih u policijskoj oblasti Sarajevo nastavila je opadati; borbe u okolici [[Višegrad]]a i [[Trebinje|Trebinja]] pokazale su da se oni mogu uspješno oduprijeti [neprijatelju] samo uz njemačku podršku. U [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]], četnici nisu pokazali nikakvu vlastitu inicijativu tijekom izvještajnog perioda.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=228&rec=314&roll=1548 NARA, T314, Roll 1548, frame no. 000222.] <br /> ({{jez-njem|"Polizeigebiet II (Sarajevo): </br> Der Kampfwert der im Polizeigebiet Sarajevo stehenden Cetniks ist weiter gesunken, bei den Kämpfen im Raum von Visegrad und Trebinje hat sich gezeigt, daß sie sich nur mit deutscher Unterstützung erfolgreich zur Wehr setzen können. In Ostbosnien zeigten sich die Cetniks im Berichtsmonat ohne eigene Initiative."}})</ref>|Mjesečni izvještaj za mart 1944. godine Višeg SS i policijskog vođe u Hrvatskoj (6. IV 1944).}} Njemački nadležni organi su ukazivali svojim višim komandama i na vidljivu diskrepanciju u domaćem antikomunističkom taboru u kontekstu »borbe protiv bandi«. Tako se u izvještaju 264. pješadijske divizije od 10. aprila 1944. na jednoj strani tvrdi da „hrvatske vlasti očigledno poseduju vrlo malo poverenja u trajno postojanje vlastite vlade“,<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_43.htm Izveštaj 264. pešadijske divizije od 10. aprila 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o vojno-političkoj situaciji u srednjoj Dalmaciji]</ref> dok se za četnike Dinarske divizije pod Đujićevom komandom navodi: {{izdvojeni citat|Nasuprot ovom, četnike treba ceniti kao jedini pouzdani faktor borbe protiv komunističkih bandi. Oni raspolažu, pored jednog boljeg rukovođenja i organizacije, i potrebnom inicijativom u borbi protiv bandi za sopstvena obaveštavanja i poduhvate i redovno javljaju upotrebljive rezultate izviđanja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=494&rec=314&roll=562 NARA, T314, Roll 562, frames no. 000489—000490.] <br /> ({{jez-njem|"Die kroat. Behoerden besitzen anscheinend nur geringes Vertrauen in der dauernden Bestand der eigenen Regierung. </br> Im Gegensatz hierzu sind die Cetniks als einzig zuverlaessiger Faktor im Kampf gegen die kommunistischen Banden zu werten. Sie verfuegen neben einer besseren Fuehrung und Organisation ueber die im Bandenkampf notwendige Initiative zu eigenen Erkundungen und Unternehmen und melden regelmaessig brauchbare Aufklaerungsergebnisse."}})</ref>|Izveštaj 264. pešadijske divizije od 10. aprila 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o vojno-političkoj situaciji u srednjoj Dalmaciji}} U telegramu poslatom 5. maja 1944. [[V SS korpusu]] iz [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], o držanju vojvode Momčila Đujića je data veoma povoljna ocjena: {{izdvojeni citat|Đujić neupitni pristalica DM. Hrvatski državljanin, lojalno radi sa vlastitim trupama protiv komunista, nasilno mobiliše pravoslavce. Prema povjerljivom izvještaju, nedavno je više puta izrazio antibritanska osjećanja. Jačina: 7000. Jesu li Đujićeve jedinice na području V SS korpusa?<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1208&rec=314&roll=565 NARA, T314, Roll 565, frame no. 001203.] <br /> ({{jez-njem|"Djujic einwandfrei DM Anhänger. Kroat. Staatsangehöriger, arbeitet mit eigener Truppe gegen Kommunisten loyal zusammen, zwangsmobilisiert Pravoslaven. In letzter Zeit nach V—Meldungen wiederholt englandfeindlich geäussert. Stärke 7000. Sind Djujic—Verbände im Bereich V. SS—Korps?"}})</ref>}} U izvještaju od 10. maja 1944, oficiri 15. brdskog korpusa navode da Nijemci snabdijevaju ukupno 6.318 četnika u NDH („Hrvatska borbena zajednica“). Za skrb 4.421 četnika starala se [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. divizija]], dok se o ostalih 1.897 brinula [[373. legionarska divizija|373. divizija]] Wehrmachta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=828&rec=314&roll=565 NAW, T-314, Roll 565, frame 000823: Zabilješka o broju četnika koje snabdijeva 15. brdski korpus (10. maj 1944.).]</ref> Nemački izveštaj iz jula 1944. godine, ocenjuje da četnici popa Đujića imaju oko 8.000 ljudi, od čega 7.000 naoružanih; dobro su organizovani, neprijateljski orijentisani prema Englezima i bez engleske pomoći. Nijemci zaključuju da im oni zamjenjuju jednu do dvije divizije u Jugoslaviji: {{izdvojeni citat|Jedinica Konrad [srednja Dalmacija]: Saradnja sa četnicima izvanredna. '''Oni zamenjuju jednu do dve divizije'''. Samo se oni bore — ustaše manje aktivne.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=195&broj=790 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000781.] <br /> ({{jez-njem|"Zusammenarbeit der Truppe mit Cetniks hervorragend. Cetniks ersetzen 1 — 2 Divisionen. Nur sie kämpfen. Ustascha wenig aktiv."}})</ref>|Izveštaj kapetana Merrema, drugog obaveštajnog oficira Komande Jugoistoka (Armijske grupe F) o inspekcijskom putu po Srbiji, Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj u periodu 20. jun — 4. juli 1944.}} Kapetan Merrem, njemački oficir koji je sastavio ovaj izvještaj, imao je samo riječi hvale na račun četnikâ Dinarske divizije JVuO i vojvode Momčila Đujića: {{izdvojeni citat|[[373. legionarska divizija|373. pešadijska divizija]]: Saradnja sa četnicima vrlo dobra (1. lički korpus sa sedištem u [[Gračac]]u). Oni nemaju direktnu vezu sa Đujićem. Rukovođenje njima direktno od strane obaveštajnog odjeljenja divizije. Njihovim akcijama uvek prisustvuje nekoliko Nemaca koji kontrolišu isporuke municije i snabdevanja. [...] '''Oni su jedini stvarno korisni saborci''' [podvučeno u originalu — prim.]. Jedino od njih dolaze korisna obaveštenja o neprijatelju. [...] Jedan četnički komandant odaje utisak potpuno pouzdanog saborca, koji je i neprijateljski nastrojen prema Englezima. [...] Četnici su vrlo častoljubivi i drago im je kada Nemci primete njihove podvige. [...] Podoficir Bartl poznaje lično vojvodu Đujića. Đujić mu šalje čak i sopstvene naredbe u vezi s područjem [[Donji Lapac|Lapca]]. [Najbolja taktika protiv partizana sastoji se u upotrebi specijalnih jedinica] i kombinovanju četnika u jedinice snage jednog bataljona sa jednim nemačkim vodom sa radio stanicom i, po mogućstvu, teškim oružjem.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=195&broj=793 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000784.] <br /> ({{jez-njem|"Ic–Aussenstelle der 373. (kroat.) Div. – Uffz. Bartl. </br> Sehr gute Zusammenarbeit mit Cetniks. (1. Lika–Korps Sitz Gracac.) Kein unmittelbarer Einfluss Djuic. Direkte Führung durch Ic–Aussenstelle. Bei Cetnik–Einsatz nehmen meist einige deutsche Soldaten teil. Dadurch Kontrolle der Munitions– und Verpflegungslieferung gewährleistet. "Kroatische Kampfgemeinschaft" bezeichnet Bartl nur als Ausdruck im deutschen Schriftverkehr. Cetniks können diesen Begriff nicht und würden bei Bekanntgabe feindselige Haltung einnehmen. Cetniks sind die einzigen brauchbaren Mitkämpfer. Diese allein liefern auch brauchbare Feindmeldungen. </br> Kurze Rücksprache mit einem örtlichen Cetnik–Führer ergab den Eindruck eines absolut zuverlässigen, sogar englandfeindlichen Mitkämpfer. </br> Cetniks sind sehr ehrgeizig und sehen es gerne, wann ihre Taten von Deutschen beobachtet werden. Geschriebenes Wort (Flugblätter) gilt bei ihnen wenig. Das gesprochene Wort ist alles. Gute Flüsterpropaganda hat grossen Einfluss. </br> Von Invasion sprechen Cetniks kaum. </br> Uffz. Bartl kennt den Vojvoden Djuic persönlich. Djuic schickt ihm sogar die den Raum Lapac berührenden eigenen Befehle. </br> Auf die Frage, wie man nach seiner Ansicht der kommunistischen Banden Herr werden könne, antwortete Uffz. Bartl: "Durch andauerndes Jagen mit kleinen Jagdkommandos (Kleinkrieg nach Bandenart), durch Einsatz von Tarneinheiten und durch Zusammenfassen der Cetniks in Batl.–Stärke, dabei etwa 1 deutscher Zug mit Funk und möglichst mit schweren Waffen." </br> Uffz. Bartl macht einen sehr guten Eindruck, scheint sich aber doch sehr viel zuzutrauen, wenn er behauptet, er könne die gesamten Djuic–Cetniks dahin bringen, wo wir sie haben wollen, falls er an die entsprechende Stelle gesetzt werden wurde."}})</ref>}} Visoka ocjena za doprinos četničkih formacijâ s teritorije marionetske NDH ratnim naporima njemačkog okupatora data je 25. jula 1944. godine od strane nadležnih instanci iz [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]]: {{izdvojeni citat|Hrvatska: [...] Četnici su, s obzirom na vlastitu slabost, naši prirodni saveznici u borbi protiv komunizma. '''Samo se oni bore'''! “Hrvatska borbena zajednica” postoji samo na papiru.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=716&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000707.] </br> ({{jez-njem|"Cetniks unter Berücksichtigung eigener Schwäche im Kampf gegen Kommunisten unsere natürlichen Verbündeten. Sie allein kämpfen! "Kroatische Kampfgemeinschaft" steht nur auf dem Papier."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka od 25. jula 1944.}} U izvještaju od 11. avgusta 1944, nakon proputovanja koje je Vojni zapovjednik Jugoistoka poduzeo u zoni odgovornosti V SS brdskog korpusa na teritoriju NDH, o tamošnjim četnicima te suradnji s njima kazano je: {{izdvojeni citat|Dobro iskorištavanje četničkih komandanata. Zahtjev za premještaj [[369. legionarska divizija|369. pješadijske divizije]] zbog sve češćih incidenata između četnika, o čijoj suradnji divizija apsolutno ovisi, i hrvatskih pripadnika divizije. 369. pješadijska divizija se sastoji od otprilike 70% Hrvata. Zapovjednik divizije napominje da se najmanje 40% njih smatra nepouzdanim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=192&broj=445 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000440.] <br /> ({{jez-njem|"Gute Ausnutzung der Cetnikführer. Antrag auf Herauslösung der 369.I.D. da sich Zwischenfälle zwischen Cetniks, auf deren Zusammenarbeit Division unbedingt angewiesen, und kroat.Div.Angehörigen mehren. (Siehe Ic–Bericht). 369.I.D. besteht aus ca. 70 % Kroaten. Div.Kdr. bemerkt, dass hiervon minderstens 40 % als unzuverlässig anzusehen sei."}})</ref>|Izvještaj o posjeti OBSO-a zoni odgovornosti 5. SS brdskog korpusa od 7. do 11. avgusta 1944. godine (11.8.44).}} Major Adolf von Ernsthausen je bio zapovjednikom 392. artiljerijske pukovnije iz sastava [[392. legionarska divizija|392. (hrvatske) pješačke divizije]], jedne od tri njemačko-hrvatske divizije (pored [[369. legionarska divizija|369. legionarske divizije]] i [[373. pješadijska divizija|373. pješadijske divizije]]). Kao veteran [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] sa iskustvom ratovanja na [[balkanskom bojištu]], major von Ernsthausen biva upućen [[1944]]. godine u okupiranu Jugoslaviju. Von Ernsthausen će [[1959]]. godine objaviti ratne memoare pod naslovom ''Die Wölfe der Lika. Mit Legionären, Ustaschi, Domobranen und Tschetniks gegen Titos Partisanen. Erlebnisse in Kroatien 1944'' (“Vukovi [[Lika|Like]]. Sa legionarima, ustašama, domobranima i četnicima protiv Titovih partizana. Doživljaji u Hrvatskoj 1944.”).<ref>[https://winkelried-verlag.de/buecher/landser-am-feind/744/die-woelfe-der-lika Winkelried Verlag: Adolf von Ernsthausen, Die Wölfe der Lika]</ref><ref>[https://www.booklooker.de/B%C3%BCcher/Adolf-von-Ernsthausen+Die-W%C3%B6lfe-der-Lika-Mit-Legion%C3%A4ren-Ustaschi-Domobranen-und-Tschetniks-gegen/id/A02Iwx5I01ZZ3 Ernsthausen, Adolf von — Die Wölfe der Lika. Mit Legionären, Ustaschi, Domobranen und Tschetniks gegen Titos Partisanen. Erlebnisse in Kroatien 1944 — Landser am Feind, Band 5 (www.booklooker.de)]</ref> O sveobuhvatnoj saradnji Dobroslava Jevđevića s okupacionim vlastima bio je general Mihailović, u više navrata, obaviješten i od strane Jovanke Krištof (pseudonim »Mira«), četničke obavještajke u [[Slovenija|Sloveniji]]. U veoma opširnom izvještaju od 29. juna 1944, Krištof o Jevđeviću (pseudonim »Aero«) daje nedvosmislenu ocjenu: „Aero je drugi [[Milan Nedić|Nedić]].“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_198.htm Izveštaj obaveštajnog organa od 29. juna 1944. Draži Mihailoviću o stanju četničkih organizacija u Sloveniji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Lici i saradnji sa nemačkim okupatorima]</ref> Pored toga, Krištof karakteriše Jevđevića kao „vrlo kompromitovanu osobu“ (najprije zbog „jakog sudelovanja sa okupatorom“), te zaključuje da ovaj ne bi mogao organizovati četničku ilegalu. Iz izvještaja Krištof može se zaključiti kako su vojvoda Dobroslav Jevđević i kapetan [[Dušan Đaković]], komandant 4. brigade iz sastava Ličko-kordunaške oblasti JVuO, bili podređeni okupatoru i suštinski i u simboličkoj ravni: {{izdvojeni citat|Odred u Ab.[aciji, tj. [[Opatija|Opatiji]] — prim.] likvidiran. 19 ljudi otišlo u [[Postojna|Postojnu]], a 10 ih ide u Nem.[ačku] kom. na [[Rijeka|Reci]], gde će služiti kao [[Gestapo]]. Tu će biti sa njima i Aero i kap. Đak., pa čak i r. stanica. [...] Svi su ti odredi pod Nem. kom. i bez međusobne veze, razbacani po [[Istra|Istri]], da se pokaže celom narodu, kako su Srbi Nem. sluge. Plaćeni su — vojnici 360 L.[ira] mesečno, podnar. 450 naredn. 525 podpor. mislim 3.000 a kap. Đak. 5.800 L. [...] U Josipdol je poslao Aero 11 ljudi, navodno da osnuju tamo četničku komandu. Međutim ti su ljudi Nem. tajna policija, a od četnika iz šume, koji su im dolazili u vezi, da je to četn. komanda, napravili Nem. radni bataljon, koji vode Nem. Tu je oko 40 ljudi, ostali su prestali dolaziti kad su videli šta se sa ovima desilo. [...] Kud ćemo veće poniženje za našu vojsku nego da komanduje Nem. poručnik našem kapetanu, pa i vojvodi, samo sreća, da je taj vojv. surogat, inače propadosmo od bruke... Sve ove i slične akcije vodi kap. Đaković, naravno pod komandom Nem. poručnika. Odluke o njima donosi Aero u dogovoru sa Nem. Upravo je gnusno gledati, kako se obojica klanjaju pred Nem. potpor. i por., pa kaplarima. Đak. sve pozdravlja fašistički uzdignutom rukom, a Aero samo veće činove oficire, inače našim pozdravom. [...] U Lici saradnja sa okupatorom je na čisto drugoj bazi — tamo mora okupator popuštati, jer inače odoše ljudi u šumu, a vođe su potpuno Nem. sluge i nemaju kamo bežati. [...] '''U krvi im je šurovanje sa okupatorom, a nama prikazuju kako vode vele politiku i kolike žrtve za narod s tim pridonašaju — dok u stvari nisu ništa drugo nego ponizne Nem. sluge'''. [...] Potrebno je već jednom započeti sa ozbiljnim i poštenim radom, jer će nas katastrofa preteći. Saradnju sa okupatorom trebalo bi napraviti na čisto drugoj bazi i ne sme biti vidna. Bar ovde.}} Na drugoj strani, Jovanka Krištof izdvaja kao pozitivan primjer vojvodu Momčila Ðujića: „Ovi ljudi ovde vide jedini spas u vojv. Đujiću, jer ga smatraju poštenim i iskrenim borcem za našu stvar. Isto ima org. dobro sprovedenu. Pljačkati i krasti ne dozvoljava o čemu su se uverili iz njegove prop. gde su imena poubijanih ljudi zbog nediscipline i raznih prekršaja. To ljudima imponira — pošten rad i samo to žele, a i zaslužuju, jer ih nepoštenje tuče već 3 1/2 god. I pored svega toga, ostali su verni našoj ideji. Isto saradnja sa okupatorom je na čisto drugoj bazi i ne vodi se trgovina sa ljudima, kao ovde. Ovo vodstvo se jako boji Đujića i gaji mržnju prema njemu zato hoće ljudima dokazati, da Đujić nema ništa odnosno samo par sto vojnika bez oružja koji kao čudo gledaju mitraljez. A isto, da su pod Nem. kao ovi ovde.“ U pokušaju da prebaci teret odgovornosti za sopstvenu kolaboraciju s okupatorom na komandanta Dinarske divizije JVuO, vojvoda Jevđević piše Mihailoviću 8. avgusta 1944. godine: „Garantujem i imam stotine dokaza da trupe Đujića u velikom delu stoje u tešnjoj vezi od mene, ali to niko ne vidi. Vi bi se začudili, kad bi vam sve ispričao kakve mi izveštaje pokazuju Nemci o svojim vezama sa našim jedinicama, naročito kod [[Uroš Drenović|Drenovića]] i ostalih, prebacujući mi da ih mi sabotiramo i podmuklo rušimo.“<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 156, reg. br. 51/1—1.</ref> I u izvještaju od 10. avgusta 1944, Jovanka Krištof je upozorila Mihailovića na činjenicu da se [[Lika|lički]] četnici pod komandom vojvode Jevđevića nalaze u [[Istra|Istri]] u službi okupatora, kao i da su pred [[Nacionalsocijalistička njemačka radnička partija|nacistima]] (»broj 11«) dužni salutirati [[Rimski pozdrav|fašističkim pozdravom]]: {{izdvojeni citat|Kolben [potpukovnik [[Karl Novak]] — prim.] se povratio 3 ov. meseca. Zgrozio se nad ovim radom. Nije mogao svega verovati kad su mu referisali oficiri i vojnici, dok nije neke stvari i na vlastite oči video. Mislim, da je dosta ako Vam kažem da stalno uzdiše i govori pri svakoj prilici: »Jadni Čiča, kako ga upropastiše, zar [[Vermaht]] i [[Gestapo]], da predstavlja Čičinu vojsku.« Prebleđuje slušajući i gledajući ovo. 3. mu referiraše četnici da su dobili naređenje da moraju svi nacistički pozdravljati. A jučer se sam uverio da ima oficira, koji profaniraju našu uniformu, te u njoj putuju iz [[Postojna|Postojne]] u Trst i daju povoda komun. za prop. Isti oficir Korać je tako i u Ab.[aciju] došao samo da je još imao natpis na rukavu i kapi »Lika« što po naređenju moraju svi u Postojni nositi. Ja sam ga napala zbog toga, a isto tako i Jovanovog brata, te su jučer svi na putu skinuli te sramotne natpise. [...] Čujem da Jovan sad ostaje kod Vas. Neka Vam ispriča kako su part.[izani] u okolici Post.[ojne] natiskali plakate o četn. banditima sa natpisom »Lika« na rukavu i kapi, koji su pljačkali selo sa br. 11 i odveli x ljudi i t.d. [...] Nadam se da će sad sigurno uspeti četnicima, da se odele od br. 11. Samo mnogi su od njih mišljenja da su ovim radom upropas[ti]li i ovde i Liku.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_21.htm Izveštaj Jovanke Krištof od 10. avgusta 1944. Draži Mihailoviću o stanju ličkih četnika u Istri, njihovoj saradnji sa Nemcima i ponašanju Dobrosava Jevđevića u vezi sa problemom vraćanja četnika u Liku]</ref>}} === Borbe pod nemačkom komandom u Srbiji (1944) === {{main|Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|Topličko-jablanička operacija}} [[File:Nemci predaju minobacač četnicima.jpg|thumb|Nemci predaju minobacač četnicima u Srbiji 1944.]] {{Quote box | citat = „D.M.-bande dosada nisu nikad napale okupacione trupe.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1115&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001111: Izvještaj o bandama u okolini katarakti Dunava (bez datuma, približno mart 1944).] <br /> ({{jez-njem|"Bisher haben die D.M.Banden die Besatzungstruppen noch nie angegriffen."}})</ref> | izvor = Nemački izvještaj o četnicima u okolini katarakti Dunava od marta 1944. | width = 40% | align = right}} {{Quote box | citat = „Titove bande imaju se napasti i uništiti, odn. zarobiti. Pristalice D.M.-a (četnici) ne smatrati neprijateljima.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1264&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001260: Naredba 923. Landeschuetzen-bataljonu za akciju „Dunav“ (29. Juli 1944.).] <br /> ({{jez-njem|"Angetroffene Titobanden sind anzugreifen und zu vernichten bzw. gefangen zu nehmen. DM—Anhänger (Cetniks) sind nicht als Feind anzusehen."}})</ref> | izvor = Naredba 923. Landesschuetzen-bataljonu za akciju „Dunav“ od 29. jula 1944. | width = 40% | align = right}} Kad je sredinom marta 1944. operativna grupa sastavljena od [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druge]] i [[Peta krajiška divizija NOVJ|Pete divizije]] NOVJ iz [[Sandžak]]a [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|prodrla u zapadnu Srbiju]], nesuglasice između četnika i Nijemaca u Srbiji potisnute su u drugi plan. Trupe sastavljene od jedinica [[Vermaht]]a i [[Vafen-SS|SS]], korpusâ JVUO, bugarskog okupacionog korpusa, [[Srpska državna straža|SDS]], [[Srpski Doborvoljački Korpus|SDK]] i [[Ruski Zaštitni Korpus|Ruskog zaštitnog korpusa]] pod objedinjenom nemačkom komandom generala [[Hans Felber|Hansa Felbera]] funkcionisale su kao jedinstvena operativna grupa u [[Operacija Kamerjeger|operaciji »Kammerjäger«]]. Kod nadležne je četničke komande majora [[Neško Nedić|Neška Nedića]] bio akreditovan nemački kapetan Vajel kao oficir za vezu. Zajedničke operacije trajale su nešto duže od dva meseca.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_57.htm Izveštaj Vojnoupravnog komandanta jugoistoka od 13. maja 1944.]</ref> Kao znak otopljavanja odnosa na liniji četnici–okupator, nakon unilateralnog raskidanja (sa njemačke strane) [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|sporazuma potpisanih]] u zimu 1943/1944. godine te organiziranja [[Operacija Treibjagd|operacije »Hajka«]] protiv [[Nikola Kalabić|Kalabićevih]] četnika, u drugoj polovini marta 1944. upriličen je sastanak komandanta Drugog ravnogorskog korpusa kapetana [[Predrag Raković|Predraga Rakovića]] sa oficirom [[Schutzstaffel|SS]]-a Biermannom, inače njemačkim zapovjednikom [[Čačak|Čačka]]. Tom prilikom je kapetan Raković garantovao „da ne postoje ni najmanje namere da se planira opšti ustanak ili da se sprovedu sabotažne akcije“ protiv Nijemaca, odnosno da će „na teritoriji Srbije“ iznova nastupiti primirje. U Mihailovićevo ime, četnički komandant je iskazao spremnost „za borbu protiv komunista i izvan Srbije, uz isporuke municije“, a nije čak odbacio ni mogućnost angažovanja „na drugim evropskim frontovima“.<ref>[https://web.archive.org/web/20221206140940/https://znaci.org/00001/4_14_3_269.htm Izveštaj Feldkomandanture u Čačku od 25. marta 1944. komandantu Jugoistoka o pregovorima sa komandantom 2. ravnogorskog korpusa]</ref> U izvještaju Komandi Jugoistoka, [[obersturmführer]] Biermann navodi da Draža Mihailović od njemačke strane očekuje diskretnost u održavanju kontakata, naročito stoga što bi srpske kvislinške vlasti u JVuO mogle vidjeti konkurenciju: {{izdvojeni citat|Kapetan Raković mi je kazao lično, takoreći u povjerenju kao prijatelju, da sve što mi je do sada rekao i sve što sam ja zapisao, on rekao po nalogu Draže Mihailovića, s kojim je imao svakodnevnu radio-vezu i od koga je dobivao stalna uputstva o predmetu prethodnih razgovora. Pritom me uvjerava da će sa strane Mihailovića, naravno, sve biti demantirano, ukoliko se o sadržaju razgovorâ ponovno dozna u [[Beograd|beogradskim]] krugovima ([[Milan Nedić|Nedić]], [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]). Sasvim je prirodno da ovi krugovi pokušavaju svim sredstvima osujetiti sporazum između njemačke okupacijske vlasti i Draže Mihailovića, jer trenutno su oni legalni predstavnici srpskog naroda te bi možda mogli strahovati za svoje pozicije. Pregovore između DM–pokreta i njemačkih vlasti ovi bi krugovi odmah iskoristili u propagandne svrhe i predstavili ih kao kraj ili slabost DM–pokreta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=281&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000268—000269.] <br /> ({{jez-njem|"Hauptmann Rakovic sagte mit persönlich, sozusagen vetraulich zu einem Freund, dass alles, was er mir bisher gesagt und ich aufgeschrieben habe, von ihm im Auftrage von DM gesagt worden sei, mit dem er tägliche Funkverbindung habe und von dem er laufend Anweisungen für den Stoff der bisherigen Besprechungen erhalten habe. Er versichert mir gleichzeitig dass selbverstandlich von DM–Seite alles abgestritten werde, falls wieder der Inhalt der Besprechungen in Belgrader Kreisen (Nedic, Ljotic) bekannt werde. Es sei zu natürlich, dass diese Kreise mit allen Mitteln eine Verständigung zwischen der deutschen Besatzungsmacht und DM zu hintertreiben versuchen, denn sie seien ja gegenwärtig die legalen Vertreter des serbischen Volkes und müssten evtl. um ihren Posten fürchten. Verhandlungen der DM–Bewegung mit deutschen Behörden würden sofort von diesen Kreisen propagandistisch aufgeschlachtet und als Ende bezw. Schwäche der DM–Bewegung hingestellt."}})</ref>|Njemački izvještaj od 25. marta 1944. o pregovorima šefa [[Sicherheitsdienst]]a u Čačku obersturmführera Biermanna sa kapetanom [[Predrag Raković|Predragom Rakovićem]], komandantom 2. ravnogorskog korpusa JVuO}} Kapetan Predrag Raković, jedan od glavnih četničkih komandanata zaduženih za održavanje [[Saradnja četnika sa Nedićevom vladom|veze s Milanom Nedićem]] i Nijemcima, ponovo se sastaje sa Biermannom u Čačku 26. aprila.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=331&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000314.]</ref> Raković je tada naveo da mu je general Mihailović povukao punomoć za obavljanje poslovâ s Nijemcima i da zbog toga na ovom sastanku ne sudjeluje kao njegov predstavnik. Očigledno da je Draža Mihailović bio sasvim upoznat sa ovim kontaktima i davao je za njih odobrenja, dok je Raković održavao kontakte i obavljao poslove s Nijemcima, iako su mu ovlaštenja bila povučena.<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> Ubrzo je uslijedilo potčinjavanje Rakovićevog Drugog ravnogorskog korpusa JVuO (kao i Javorskog korpusa pod komandom majora [[Radomir Cvetić|Radomira Cvetića]]) njemačkim trupama u jugozapadnoj Srbiji, što se može zaključiti iz jednog izvještaja Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka s početka aprila 1944: {{izdvojeni citat|Cvetićevi četnici osiguravaju lijevi bok grupe Jug i izviđaju u pravcu [[Golija|Golije]] od Drinića ka sjeveru. Zadatak Rakovićeve grupe nepromijenjen.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=413 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000408—000409.] </br> ({{jez-njem|"Die Cvetic–Cetniks sind zum Schutz der linken Flanke der Angriffsgruppe Süd und zur Aufklärung über das Golija–Gebirge über Dramici nach Norden vorzuführen. Auftrag für Rakovic–Cetniks bleibt unverändert."}})</ref>|Izvještaj opunomoćenog komandanta Jugoistoka svim potčinjenim jedinicama za 3. april 1944. godine}} U dnevnom izvještaju iz Komande Jugoistoka za 18. april 1944, predviđa se koji će sektor zauzeti jedinice pod Rakovićevom komandom u vrijeme izvođenja operacije »Kammerjäger«, kojom prilikom je okupator s uspjehom osujetio [[Drugi prodor NOVJ u Srbiju|drugi prodor NOVJ u Srbiju]]: {{izdvojeni citat|Rakovićeva grupa dobila zadatak da postavi osiguranja prema jugu na sjevernoj obali Studenice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=514&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000510.] <br/> ({{jez-njem|"Unternehmen Kamerjägger. II. Eigene Lage: </br> F/ Cetnik–Gruppe Rakovic erhielt Auftrag zur Abschirmung nach S gegen Feind auf dem nördl. Studenica–Ufer."}})</ref>|Dnevni izvještaj opunomoćenog komandanta Jugoistoka tokom operacije Kammerjäger, 18. april 1944.}} Iz jednog razgovora na visokom nivou (prisutni: general [[Hans Felber]], vojni zapovjednik Jugoistoka i [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova), održanom 11. aprila 1944. godine, može se nazrijeti koliko su okupacioni dužnosnici bili zadovoljni saradnjom sa četnicima i ostalim [[Kolaboracija|kolaboracionističkim]] snagama na [[Balkan]]u: {{izdvojeni citat|Neubacherovo mišljenje o vrijednosti srpskih formacijâ: [[Srpska državna straža|SDS]] loša, Hipo (pomoćna policija) isto, [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]] dobar, četnici veoma različito. U Crnoj Gori se dobro tuku [[Crnogorski dobrovoljački korpus|dobrovoljci pod njemačkim vođstvom]]. Kosovski Albanci se bore s nama. Evzoni u Grčkoj nijesu za odbranu obale, ali su korisni u unutrašnjosti zemlje i sigurno neće pucati na nas.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=462&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000458.] <br/> ({{jez-njem|"Auffassung Neubacher über den Wert der serbischen Verbände: SSW schlecht, Hipo desgleichen, SFK gut, Cetniks sehr unterschiedlich. In Montenegro schlügen sich die Freiwilligen unter deutscher Führung gut. Die Kosovoalbaner kämpfen mit uns. Evzonen in Griechenland sind nichts für Küstenverteidigung, brauchbar wohl aber im Innern des Landes, werden bestimmt nicht auf uns schiessen."}})</ref>|Vojni zapovjednik Jugoistoka (Razgovor Felber-Neubacher, 11. april 1944.)}} U izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa-Gustava Felbera (u odjeljku naslovljenom „Stanje kod neprijatelja“), sačinjenom 22. aprila iste godine, ambivalento držanje jedinicâ JVuO prema okupatorskim vlastima smatra se glavnom karakteristikom četničkog pokreta u Srbiji: {{izdvojeni citat|Srbija: <br /> Pokret DM je podijeljen unutar sebe. Dok se neki aktivno bore na strani njemačkog Wehrmachta protiv komunista — a da nijesu odustali od temeljnih rezervi prema svakom okupatoru — manje bande DM u centralnoj i istočnoj Srbiji spremne su činiti štetu. Izvještaji koji se stalno pojavljuju o pregovorima Draže Mihailovića i Tita nijesu potvrđeni i takođe se doimaju nevjerovatnim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=556 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000552.] <br /> ({{jez-njem|"Die DM–Bewegung ist in sich aufgespalten. Während ein Teil aktiv an der Seite der deutschen Wehrmacht gegen die Kommunisten kampft – ohne dadurch die grundsätzlichen gegen jeden Okkupator vorhandenen Vorbehalte aufgegeben zu haben – treiben kleinere DM–Banden in Mittel–und Ostserbien nach wir vor ihr Unwesen. Immer wieder auftauchende Meldungen über Verhandlungen zwischen DM und Tito bestätigen sich nicht und erscheinen auch unglaubwürdig."}})</ref>|Izvještaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka o stanju u periodu od 16. marta do 15. aprila 1944. godine}} 12. aprila 1944. godine, pukovnik [[Jevrem Simić]] izdaje jednom četničkom nižem oficiru objavu o kretanju na terenu brigade kojom komanduje, kako bi ovaj mogao što efikasnije uništavati jatake i simpatizere [[Narodnooslobodilački pokret|NOP]]-a: {{izdvojeni citat|OBJAVA Za G. Milića Majstorovića p.poručnika, komandanta II bataljona III leteće kosmajske brigade, koja mu se izdaje s tim da može slobodno da se kreće sam ili sa svojom vojskom po terenu koji je ugovoren sa našim saveznicima Nemcima i Bugarima i da u ime Kralja Petra II Karađorđevića oduzima svu rekviziciju i kolje sve partizanske jatake i simpatizere zbog čega će dobiti čin majora.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_115.htm Objava komandanta četničke oblasti u Srbiji od 12. aprila 1944. komandantu 2. bataljona 3. kosmajske brigade za nesmetano kretanje od okupatora i klanje simpatizera narodnooslobodilačkog pokreta]</ref>}} 1. maja 1944. godine, u dnevnom izvještaju Vojnoupravnog zapovjednika Jugoistoka, koji potpisuje načelnik štaba general [[Kurt Geitner]], navodi se cifra od nekoliko hiljada pripadnika JVuO koji pomažu okupatoru u zaustavljanju ofenzive NOVJ: {{izdvojeni citat|Srbija — Stanje u sopstvenim redovima: </br> Borbena grupa Weyel: 500. SS padobranski lovački bataljon, sa otprilike 1.000 četnika, odbacio je neprijatelja kod [[Seča Reka|Seče Reke]] (6 km zap. od [[Kosjerić]]a) i sa manjom borbenom grupom vrši napad na neprijatelja kod Varde. Izbrojano 10 mrtvih neprijatelja; vjerovatni veći gubici. [...] </br> Četnici su raspoređeni duž linije [[Požega]]—Kosjerić—[[Ražana]]—[[Povlen]], sa ukupnom jačinom od približno 5.000 ljudi. Pojedine grupe su poslale oficire za vezu. Draža Mihailović, koji je preuzeo jedinstveno zapovjedništvo, namjerava uspostaviti radio-vezu s njemačkom komandom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=673&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000669—000670.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien. Eigene Lage. </br> B. Kampfgruppe Weyel. Fg.Abt. 696 bis Kostojevici an Straße 4 OSO Rogacica durchgestossen. SS–Fallschirmjäger–Btl. hat mit etwa 1000 Cetniks Feind bei Sjecareka [sic!] (6 W Kosjerici) geworfen und steht mit einer schwächeren Kampfgruppe im Angriff gegen Feind bei Varda. 10 gezählte Feindtote, weitere Feindverluste wahrscheinlich. </br> F. Cetniks stehen im allg. Linie Pozega–Kosjerici–Razana–Povlen in Gesamtstärke ca. 5000 Mann. Einzelen Gruppen haben V.Offz. abgestellt. DM., der Gesamtführung übernommen hat, will Funkverbindung zu deutschem Kommando herstellen."}})</ref>}} U monografiji “Četnici u Drugom svjetskom ratu 1941—1945” [[Jozo Tomašević]] zaključuje: „Ne mogu ipak dati nikakvu potvrdu toj slutnji da je Mihailović održavao direktnu radio-vezu s Nijemcima, a uzimajući u obzir njegov način ponašanja u cijelom ratu, malo je vjerojatno da jest.“<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> Međutim, Hermann Neubacher svjedoči u memoarima kako je, makar tokom nekoliko dana u zimu [[1945]], održavao izravnu radio-vezu s Mihailovićevim štabom.<ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN — Službeni list SCG, Beograd, 2005, str. 161—162.</ref> U ratnom dnevniku Vojnog zapovjednika Jugoistoka od 2. maja 1944, sa pohvalom se ističe kooperacija onih snagâ JVuO u zapadnoj Srbiji koje sačinjavaju taktički sklop pod komandom majora [[Ericha Weyela]]: {{izdvojeni citat|Borbena grupa Weyel: SS padobranski lovački bataljon, zajedno sa četnicima, razbio [[Peta krajiška divizija|Petu diviziju]] kod Varde. Veliki neprijateljski gubici. Četnici su postrijeljali sve zarobljenike. Brojke će biti objavljene naknadno.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=677&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000673.] <br /> ({{jez-njem|"Kampfgruppe Weyel. SS–Fallschirmjägger–Btl. hat mit Cetniks bei Varda Tross[?] der 5.Div. zerschlagen. Hohe blutige Feindverluste. Cetniks haben sämtl. Gefangene erschossen. Zahlen werden nachgemeldet."}})</ref>}} U izvodu iz ratnog dnevnika generala Hansa-Gustava Felbera za 3. maj 1944. godine, navodi se da je načelnik štaba Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka general Kurt Geitner išao u posjetu njemačkim trupama na ratištu u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]]: {{izdvojeni citat|(3.5.44) 6,00: Putovanje do Parišta [svakako je riječ o [[Donje Vardište|Vardištu]] — prim.] zbog razgovora sa majorom Weyelom i nekim četničkim vođama o formiranju zajedničkog štaba za borbu protiv komunista. Povratak za Beograd 3. maja u 15 časova.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=807&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 000803.] <br /> ({{jez-njem|"3.5.44 6.oo Uhr Fahrt nach Pariste zur Besprechung mit Major Weyel und einigen Cetnik–Führern über Bildung eines gemeinsamen Stabes zur Bekämpfung der Kommunisten. Rückkehr nach Belgrad am 3.5., nachmittags 15.oo Uhr."}})</ref>|Ratni dnevnik Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka, 3. maj 1944. godine}} Kolike je razmjere poprimila kolaboracija četnikâ Draže Mihailovića sa njemačkim Wehrmachtom i srpskim kvislinškim jedinicama u proljeće 1944. godine, postaje očigledno i iz navodâ u izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 13. maja, u kom su snage JVuO ubrojane u vlastite formacije: {{izdvojeni citat| I. Sopstvene snage A) Grupa “Holman” 696. bat. feldžand. krenuo je jutros sa četnicima u napad duž puta Nova Varoš — Ljubiš. 11/4. p. “Brand.” na maršu Sjenica — Maskova. Komandno mesto grupe “Holman” — Nova Varoš. I I/4. p. “Brand.” na maršu Užice — Ivanjica — Maskova. B) Grupa “Vajel” Napad Severne četničke grupe na jakog neprijatelja jugoistočno od Rožanstva nije uspeo uprkos visokih gubitaka i na strani četnika i na strani neprijatelja, pa će jutros biti ponovljen sa I/“Brand.”. Podređeni 1. bataljon 63. puka u obezbeđenju na visovima između Čajetine i Rožanstva. C) 24. bug. div. I I /64. nije uspeo u noći 11/12. 5. da kod Mokre Gore spreči neprijateljske zaštitnice da izmaknu ka jugu. Danas je sa 1/1. srp. puka i 1.000 četnika počelo čišćenje prostora Semegnjevo — Čajetina. 8. bataljon teških mitraljeza na maršu Požega — Arilje. 11/63. biće naknadno privučen. D) Grupa “Tatalović” Srpski dobrovoljački korpus uključio se kod Ljubovije u borbe na hrvatskoj obali Drine i prihvatio četnike koji su se povlačili. Kod Rogačice 4 prebeglice.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_57.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 13. maja 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta o borbama sa 2. i 5. NOU divizijom na komunikaciji Užice — Višegrad]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=736&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000732—000733.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien. II. Eigene Lage. </br> A) Gruppe Hollmann. Fg.Abt.696 heute morgen mit Cetniks zum Angriff entlang Str. Nova Varos–Ljubis angetreten. II./4.Brdbg. auf Marsch Sjenica–Maskovo. Gefechtsstand Gruppe Hollmann Nova Varos. III./4.Brdbg. auf Marsch Uzice–Ivanjica–Maskovo. </br> B) Gruppe Weyel. Angriff nördl. Cetnik–Gruppe gegen starken Feind SO Rozanstvo drang bei hohen Cetnik–u. Feindverlusten nicht durch und wird seit heute morgen mit I./Brdbg. wiederholt. Unterstelltes I./63 sichert auf Höhen zwischen Cajetina u. Rozanstvo. </br> C) 24.bulg.Div. III./64 konnte in der Nacht 11./12.5. bei Mokra Gora Ausweichen feindl. Nachhuten nach S nicht verhindern und tritt heute mit I./Serb.Rgt.1 u. 1000 Cetniks zur Säuberung des Raumes Semegnjevo–Cajetina an. 8.sMG.Btl. auf Marsch Pozega–Arilje. II./63 wird nachgezogen. </br> D) Gruppe Tatalovic. Bei Ljubovija griff SFK in Kämpfe auf kroat.Drina–Ufer ein u. nahm ausweichende Cetniks auf. Bei Rogacica 4 Überläufer."}})</ref>}} U istom izvještaju je prenijeta i sljedeća informacija: {{izdvojeni citat|Prema pouzdanom izvoru, četnički komandant [[Dragoslav Račić|Račić]], koji je učestvovao u borbi protiv Grupe “[[Milutin Morača|Morača]]” u [[Valjevo|valjevskom]] kraju, zatražio je da se vrati u svoje dotadašnje operacijsko područje, jer ne želi više da se „prlja“ saradnjom sa okupatorom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=736&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000732.] <br /> ({{jez-njem|"Nach s.Qu. hat Cetnikführer Racic, der im Kampf gegen Gruppe Moraca im Raume Valjevo beteiligt war, die Rückkehr in sein bisheriges Einsatzgebiet beantragt, da er sich durch Zusammenarbeit mit der Okkupator nicht länger "beschmutzen" wolle."}})</ref>}} Istog dana, u izvještaju koji je poslao Glavnom komandantu Jugoistoka feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|von Weichsu]], general Felber zapaža kako formiranje ''Borbene grupe Weyel'' označava novu etapu u četničko-njemačkim odnosima s ciljem saradnje u borbi protiv NOVJ, koja u tom obimu nije bila izvodiva u prethodnom periodu: {{izdvojeni citat|Utisak o upotrebljivosti pojedinih potčinjenih narodâ i jedinicâ: [...] Četnici uvjeravaju da će se uzdržati od bilo kakvog neprijateljstva prema njemačkim trupama i da će učestvovati u borbi protiv komunista do konačne pobjede. U operacijama četničke jedinice predvodi [[Neško Nedić]], a s njemačke strane major Weyel. Razgovori na bojnom polju pokazuju da su četničke vođe poput Kalabića i Rakovića spremne sarađivati sa Nijemcima. Kod ljudstva preovlađuje prijateljski pristup, uz samo nekoliko neprijateljskih lica. Naoružanje im je skromno; manjak mitraljeza. Situacija sa zalihama municije, kao i dosad, nejasna.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=727&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000723—000724.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Eindruck über die Brauchbarkeit der einzelnen unterstellten Nationen und Verbände: </br> f) Cetniks versichern jede Feindseligkeit mit deutschen Truppen auszugeben und sich am Kampf gegen die Kommunisten bis zum Endsieg zu beteiligen. Leitung der Cetnik–Verbände durch Nesko Neditsch, deutscherseits durch Major Weyel. Besprechungen auf dem Gefechtsfeld zeigen, daß die Führer der Cetniks wie Kalabic und Rakovic gewillt sind, mit den Deutschen zusammenzuarbeiten. Unter den Leuten vielfach freundliches Entgegenkommen, nur zum Teil feindselige Gesichter. Ausrüstung mit Waffen mäßig, wenig Maschinenwaffen. Über Munitionslage nach wie vor Unklarheit."}})</ref>|Raport generala [[Hans Felber|Hansa Felbera]] feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|Maximilianu von Weichsu]] od 13. maja 1944. godine}} Draža Mihailović je imenovao [[Milorad Mitić|Milorada Mitića]] za oficira za vezu između svojih jedinica i njemačke komande, kako bi saradnja četničkih komandanata sa okupatorom dobila organizovaniju formu. General Mihailović je preko kapetana Mitića dostavljao svoje zahtjeve njemačkoj komandi koja je snabdijevala municijom i hranom njegove jedinice, angažovane u borbi protiv NOVJ. Mitić je o situaciji na frontovima, o svome radu i o količini pomoći primljenoj od okupatora gotovo svakodnevno izvještavao generala Mihailovića. U depeši od 28. marta 1944, između ostalog, kapetan Mitić piše: {{izdvojeni citat|O nekoj akciji Bugara ili Br. 11 (šifra koja označava Njemce — nap.) protivu crvenih dublje na terenu nema ni govora. Doručak i večera su uvek u garnizonu. Ako se hoće uništenje komunista, onda to moramo mi da uradimo. Možemo da računamo na pomoć uzduž komunikacija, na municiju i avijaciju, mada ona ne može mnogo da pomogne. Ali moraju biti hitno bačene masovne snage i lično da vodite operacije, naravno kao 'siva eminencija', inače [[Peko Dapčević|Peko]] ode u Toplicu i dalje... Moral kod naših ljudi u reonima gde su prošli komunisti je mnogo opao. Sve veća sumnja u snagu naših i Br. 11 i sve veći respekt prema crvenima... Pred svim ovim mi ne možemo da zatvorimo oči. Ovoga puta opasnost je stvarno velika, skoro ogromna...<ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, S—X—57/2.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_62.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje KORPUSI DRAŽE MIHAILOVIĆA POLAŽU ISPIT PRED OKUPATOROM U SRBIJI]</ref>}} 18. aprila 1944. godine, glavni inspektor Vrhovne komande JVuO pukovnik Jevrem Simić izvještava generala Mihailovića da se kapetan [[Zvonimir Vučković]], komandant Prvog ravnogorskog korpusa, nalazi pod izravnom komandom njemačkih oficira: {{izdvojeni citat|Zvonkov odred pod komandom poručnika Nenadića zajedno sa Nemcima je u Negbini.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_120.htm Pismo delegata Vrhovne komande od 18. aprila 1944. Draži Mihailoviću o saradnji četnika sa nemačkim i bugarskim trupama u borbama protiv NOVJ u jugozapadnom delu Srbije]</ref>}} U telegramu od 20. IV 1944. pukovnik Simić piše generalu Mihailoviću: {{izdvojeni citat|Vučković sa 130 odabranih četnika stavio se pod komandu nemačkog poručnika Kerpera i nalazi se južno od Jasenova na Beloj Glavi.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 277, registarski broj 4/1—56.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 99—100.</ref>}} Istog dana kada je došlo do formiranja ''Borbene grupe Weyel'' (28. april 1944), u dnevnom izvještaju Vojnoupravnog zapovjednika Jugoistoka zapisano je: {{izdvojeni citat|Srbija — I. Stanje kod neprijatelja: </br> A) Divizijska grupa “Morača” nalazi se sa istočnom kolonom u oblasti južno od Kosjerića u borbi sa vlastitim snagama i četnicima, koji su, navodno, bili lično vođeni od strane DM-a.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=632&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000628.] <br /> ({{jez-njem|"Tagesmeldung von 28.4.1944. </br> Serbien. </br> I. Feindlage. </br> A) Div.Gruppe Moraca steht mit O–Kollone im Raum S Kosjerici im Kampf mit eigenen Kräften u. Cetniks, die von DM angeblich persönlich geführt werden."}})</ref>}} U telegramu poslatom 5. maja 1944. godine generalu Mihailoviću, kapetan [[Neško Nedić]] piše o uspostavljanju fronta prema snagama NOVJ u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]], odnosno da je stvoren jedinstveni borbeni sklop koji sačinjavaju četnici, [[Srpski dobrovoljački korpus|srpski dobrovoljci]] i njemačke okupacione trupe: {{izdvojeni citat|Snage potčinjene meni prešle su trenutno u odbranu na liniji Bačevci—Kosjerić i to: valjevski korpus sa delom Nemaca drži levo obalu Graca u visini Lipa—Ravan. Juče su na ovom odseku odbijeni svi napadi komunista. Ajdačić sa delom Nemaca zatvara položaj Bukovi—Ražana. Na prostoru Ražana—Kosjerić ima jedan bataljon Nemaca. Brigada Negovanova kao rezerva drži Divčibare. Rakovićev korpus u Kosjeriću sa ofanzivnom ulogom. Moja težnja je da sa naslonom na Nemce, stvorim čvrstu odbranu linije Bačevci—Kosjerić, dok se snage ne prikupe i ne stvore preduslovi za uništavajući udar, a tada uništi prva, druga a potom peta divizija. U ovom cilju front ostaje prema drugoj diviziji danas u odbrani dok na ovu diviziju sa zapada napadaju jedan bataljon Nemaca i tri bataljona ljotićevaca a mi je dočekujemo. Prema petoj diviziji preduzima se napad danas sa angažovanjem.<ref>AVII, Ča, kut. 276, reg. br. 2/1—11.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 100.</ref>}} U prvoj polovini maja 1944. godine, Vrhovna komanda JVuO je javljala o zajedničkim borbama četnikâ i Nijemaca širom okupirane Jugoslavije: „Naši i nemački delovi zatvorili put [[Užice]] — [[Kokin Brod]]. Isto tako zatvorena i [[Lim (rijeka)|Limska dolina]]. Od strane Nemaca i naših 2. maja počela ofanziva od [[Podgorica|Podgorice]]. Komunisti u oblasti [[Bijelo Polje|Bijelog Polja]]. Nemci u [[Šavnik]]u, [[Žabljak]]u i [[Brodarevo|Brodarevu]]. U [[Istočna Bosna|Istočnoj Bosni]] šesnaesta, sedamnaesta i tridesetšesta komunistička divizija pri uništenju od dve nemačke divizije.“ General Mihailović je naređivao i majoru Dragiši Rakiću (pseudonim »Gis-Gis«), komandantu Vojvodine JVuO, da pokuša dobiti municiju od okupatora, koristeći se pritom i srpskim kvislinškim strukturama, budući da je [[Banat]] formalno bio dijelom [[Vojna uprava u Srbiji|Nedićeve Srbije]]: „Postarajte se za nabavku municije kako ste predvideli. Iskoristite raspoloženje Nemaca u Banatu za jačanje naše organizacije. Isto tako iskoristite i Nacionalnu službu rada.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref> 11. maja 1944, general Mihailović (pseudonim »Hans«) piše da je naredio »Viktoru« (major [[Mladen Mladenović]], komandant Čegarskog korpusa JVuO), »Hermanu« (potpukovnik [[Radoslav Đurić]], komandant Južne Srbije JVuO), »Orelu« (potpukovnik [[Dragutin Keserović]], komandant Rasinsko-topličkog korpusa JVuO) i »Minču« (major [[Branivoj Petrović]], komandant Deligradskog korpusa JVuO) da „iskoriste akciju“ okupatora protiv snaga NOVJ u [[Južna Srbija|južnoj Srbiji]], kao i da „na pogodan način“ nabave naoružanje i municiju: {{izdvojeni citat|Po podacima od Viktora, Hermana i Georgija [potpukovnik Milutin Radojević, delegat VK JVuO za područje Jablanice i Toplice — prim.] jedna nemačka divizija jačine oko 15.000 nalazi se u [[Kuršumlija|Kuršumliji]], [[Prokuplje|Prokuplju]], [[Žitorađa|Žitorađi]], [[Pukovac|Pukovcu]] i [[Leskovac|Leskovcu]]. Ima 70 tenkova. Pripremaju se za akciju protiv komunista. [[Gestapo]]vci iz [[Niš]]a traže Viktora i nude oružje i municiju i da ne diraju naše. Keserović 8 i 9 napadao na komuniste u okolini [[Ribarska Banja|Ribarske Banje]] sa [[Jastrebac|Jastrepca]] i od sela Zdravinja. Crveni dobili pojačanje i Orel se povukao na polazni položaj [[Zdravinje]] — [[Veliki Šiljegovac]]. Orel se sprema za ponovni napad. Naredio sam: Viktoru: Da Knjaževački korpus uputi Orelu za akciju na Jastrepcu i Moravskom srezu, ako ga već nije uputio. Sa ostalim snagama da zatvori prelaze na [[Morava|Moravi]] od Niša do Leskovca. Da iskoristi na pogodan način ponudu oružja i municije, jer sada moramo tući komuniste i treba iskoristiti nemačku akciju. 2. — Hermanu: Treba iskoristiti akciju Nemaca za rasčišćavanje Toplice i Jablanice. Da prikupi svoje snage u Jablanici i da dejstvuje najpogodnijim pravcem protivu komunista imajući u vidu akciju Nemaca. Na pogodan način da dođe do municije. 3. — Orelu: Da iskoristi akciju Nemaca za rasčišćavanje Toplice i Jablanice i da mu se stavlja pod komandu Knjaževački i Deligradski korpus. Na pogodan način da dođe do municije. 4. — Minču: Da odmah pomogne Orela u akciji na Jastrepcu i Moravskom srezu kako je već naređeno i da je pod komandom Orela.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref>}} 12. maja 1944, Draža Mihailović obavještava potpukovnika [[Zaharije Ostojić|Zaharija Ostojića]] (pseudonim »Sto-Sto«) sljedeće: „2 i 5 divizija su sada u srezu Zlatiborskom. Napadi se vrše sa svih strana.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref> Napad su vršile njemačke i bugarske trupe, zajedno sa ljotićevcima i četnicima. U depešama<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 2/1—28.</ref> koje je komandant Cersko-majevičke grupe korpusa major [[Dragoslav Račić]] poslao Mihailoviću prethodnog dana o saradnji četnika i Njemaca, između ostalog, stoji: {{izdvojeni citat|Saznajem da su [[Užice]] pune Jankovićevih [Milutin — prim.] četnika i da [[Predrag Raković|Raković]], [[Neško Nedić|Neško]], Ajdačić, Janković i Mitić drže neke konferencije sa Nemcima. Ako boga znate sprečavajte ovo... Ako dalje budem vodio borbu protiv komunista zajedno sa Nemcima, ja ću duboko zaglaviti... Zbog ovoga molim da mi odobrite da se vratim na moj teren i povedem samo štabnu akciju u [[Istočna Bosna|Istočnoj Bosni]] i [[Srem]]u. Neko od nas mora ostati čist.}} U proljeće 1944. godine, prilikom njemačke kontraofanzive protiv partizana u jugozapadnoj Srbiji u kojoj su učestvovale i značajne četničke snage, zabilježena je i fotografija komandanta 1. ravnogorskog korpusa JVuO sa njemačkim oficirom, vjerovatno iz Wehrmachtove divizije [[Brandenburger|''Brandenburg'']].<ref name="yuhistorija.com"/> [[Datoteka:Zvonimir_Vuckovic_i_Nemci.jpg|minijatura|Kapetan [[Zvonimir Vučković]] (desno), komandant 1. ravnogorskog korpusa JVuO, pozira sa njemačkim oficirom tokom [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|partizanskog prodora u Srbiju]] (april/maj 1944. godine)]] General [[Hans Felber]], vojni zapovjednik Jugoistoka, 16. maja 1944. godine podvlači svojim potčinjenim: „'''Pokret DM bio je i ostaje neprijateljski.'''”<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=758&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000754.] <br /> ({{jez-njem|"Die DM–Bewegung ist und bleibt Feind."}})</ref> Felber podsjeća kako četnička saradnja u borbi protiv »crvenih« proističe samo iz činjenice da su komunisti njihov neprijatelj br. 1, ali neprijatelj br. 2 i dalje ostaje okupaciona sila. General Felber stoga preporučuje da se »borba protiv partizanskih bandi« oprezno nastavi voditi skupa s jedinicama generala Mihailovića: {{izdvojeni citat|Četničke grupe koje se nalaze u borbi protiv komunista, ne treba nikako ometati niti ih napadati, već ih podupirati u borbi. Saradnja s četnicima u borbi protiv komunista, uz najštedljiviju isporuku municije i pod nadzorom okupacione sile, može biti samo lokalna i radi akutne borbe protiv partizanskih bandi. U tom slučaju potrebno je isporučivati i sanitetski materijal i negovati ranjenike. Za svaku isporuku potrebno je odobrenje Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka. Preporučujemo da se u svim prilikama obraća nesmanjena pažnja pokretu DM i njegovim postupcima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=759&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000755.] <br /> ({{jez-njem|"Cetnikgruppen, die sich im Kampf mit Ko. befinden, sind dagegen nicht zu hindern und nicht anzugreifen, sondern in ihrem Kampf zu fördern. Ein Zusammengehen mit Cetniks im Kampf gegen die Ko. unter sparsamter Lieferung von Munition unter Aufsicht der Besatzungsmacht darf nur örtlich und nur zum Zwecke des akuten Kampfes gegen die Partisanenbanden erfolgen. In diesem Falle ist auch Lieferung von Sanitätsmaterial und Pflege der Verwundeten erforderlich. Munitionslieferung bedarf in jedem Falle der Zustimmung des Mil.Befh. Südost. Ungeschwächte Aufmerksamkeit gegenüber der DM–Bewegung und deren Maßnahmen ist nach wie vor überall geboten."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_272.htm Informacije Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 16. maja 1944. potčinjenim komandama i štabovima o držanju prema četnicima]</ref>}} U zapisniku generala Felbera s kraja maja 1944, apostofira se korištenje Mihailovićevih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca za odbranu jugozapadne granice okupirane Srbije od partizanskog prodora: {{izdvojeni citat|Predviđeno je da se veći dio četnikâ Draže Mihailovića pošalje kući, da se najpouzdaniji koriste kao izviđači na granici, i da se dobrovoljci (SDK), poslije apsolutno neophodnog odmora i osvježenja, kasnije iskoriste kao graničari.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=817&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 000813.] <br /> ({{jez-njem|"Es ist beabsichtigt, von den DM–Cetniks einen größeren Teil nach Hause zu schicken, die Zuverlässigsten als Aufklärer an der Grenze zu verwenden, und später das SFK nach einer unbedingt notwendigen Ruhepause und Auffrischung als Grenzschutz einzusetzen."}})</ref>|Zapisnik o putovanju za Niš i Sofiju 25-28.05.1944.}} General [[Edmund Glaise von Horstenau]], vršio je od 15. juna do 25. juna 1944. dužnost komandanta Jugoistoka, zamjenjujući generala Hansa Felbera, koji se po službenom zadatku nalazio u Njemačkoj. Opisujući u svom ratnom dnevniku stanje u Srbiji, tj. odnose između njemačkih i bugarskih okupacionih trupa, s jedne, kao i četnika i kvislinga, s druge strane, Horstenau navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|'''Nemci gotovo da nemaju svojih trupa u Srbiji'''. Postoji samo nekoliko policijskih jedinica. Najveći deo Srbije nalazi se pod kontrolom bugarskog okupacionog korpusa. Bugarskih vojnika nema samo u severozapadnom delu Srbije i Banata. No, bugarske trupe u Srbiji jesu najlošije bugarske jedinice. Tek što sam na kratko vreme preuzeo Vrhovnu komandu u Beogradu, dve bugarske čete, zajedno sa svojim oficirima, prebegle su partizanima kod Leskovca. Jedine trupe na koje je čovek mogao da se osloni u borbi protiv partizana bili su srpski dobrovoljci, a donekle i ruski. Upotrebljivi za borbu protiv partizana bili su i ljudi Draže Mihailovića. Vezu sa njim za mene je održavao jedan nemački major [Erich Weyel], nosilac odlikovanja „viteškog krsta“.<ref>Glez fon Horstenau, Između Hitlera i Pavelića: Memoari kontroverznog generala, Nolit, Beograd, 2007, str. 508.</ref>}} U vrijeme izvođenja [[Topličko-jablanička operacija|operacije »Trumpf«]], u kojoj se [[4. grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO]] pridružila njemačkim trupama u borbi protiv partizana, došlo je 14. jula 1944. u [[Kruševac|Kruševcu]] do sastanka vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa-Gustava Felbera sa kapetanom [[Neško Nedić|Neškom Nedićem]], načelnikom štaba ove četničke formacije. Tom prilikom, Nedić je istaknuo da su „četnici u Englesku izgubili svako poverenje, pošto su ih Englezi izdali“, ponudivši svoje usluge u „borbi protiv komunizma“. General Felber je ocijenio da je riječ „o potpuno ozbiljnoj ponudi četnika koju treba prihvatiti“, s čim se složio i major Erich Weyel, oficir za vezu kod kapetana Nedića: {{izdvojeni citat|Neško Nedić je sada načelnik štaba četničke grupe koja se sa nama bori u akciji »Trumpf« i čija se jačina može proceniti na oko 10.000 ljudi. [...] Pošto su oni sami u borbi protiv komunizma i suviše slabi, uvideli su da moraju tražiti oslonac u nemačke oružane snage, ''kojima će se bezuslovno potčiniti sa puno poverenja''. Oni su spremni da se bore protiv komunizma svuda tamo gde bih ih ja postavio. Na drugoj strani, Nedić je molio ponovnu pomoć u vidu ''isporuke municije i naoružanja, a naročito teškog naoružanja''. Četnici su spremni da daju svaku garanciju da će se isporučeno naoružanje i municija upotrebiti samo protiv komunizma. [...] Neško Nedić je još jednom molio za poverenje ne samo ovdašnjih nemačkih komandi nego i čitavog nemačkog naroda, kao i za priznanje srpskog naroda kao najvećeg neprijatelja komunizma na Balkanu. ''Kao dokaz svog unutarnjeg raspoloženja ponudio je da se lično dalje bori na [[Istočni front|istočnom frontu]] posle čišćenja Srbije od komunizma'' i siguran je da bi to, slično njemu, učinio i jedan veliki broj četnika.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_93.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 15. jula 1944. Komandi Grupe armija »F« o razgovoru vođenom 14. jula 1944. u Kruševcu, sa četničkim komandantom Neškom Nedićem u vezi zajedničkih dejstava protiv jedinica NOV i POJ]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=734&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frames no. 000725—000726.] <br /> ({{jez-njem|"Nesko Nedić ist z.Zt. Chef des Stabes der beim Unternehmen "Trumpf" mit uns kämpfenden Cetnikgruppe, deren Stärke auf etwa 10 000 Mann zu schätzen ist. </br> Da sie im Kampf gegen den Kommunismus alleine zu schwach seien, sähen sie ein, dass sie Anlehnung an die deutsche Wehrmacht suchen müssten, der sie sich voller Vertrauen bedingungslos unterstellten. Sie seien bereit, gegen den Kommunismus zu kämpfen überall da, wo ich sie hinstellen würde. Auf der anderen Seite erbat Nedić erneut Unterstützung durch Lieferung von Munition und Waffen, insbesondere schweren Waffen. Die Cetniks seien bereit, jegliche Garantie zu bieten, dass das Gelieferte nur gegen den Kommunismus verwendet würde. </br> Nesko Nedić bat nochmals um Vertrauen nicht nur der hiesigen deutschen Stellen, sondern des ganzen deutschen Volkes und um Anerkennung des serbischen Volkes als stärksten Feind des Kommunismus auf dem Balkan. Als Beweis seiner inneren Haltung bot er sich an, nach Säuberung Serbiens vom Kommunismus für seine Person an der Ostfront weiterzukämpfen, und er sei sicher, dass auch eine grosse Anzahl Cetniks es ihm gleich tun würde."}})</ref>|Izvještaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka Komandi Grupe armija »F« od 15. jula 1944. godine}} Major Weyel je još od kraja aprila 1944. godine tijesno surađivao s kapetanom Neškom Nedićem (general Kurt von Geitner je 28. IV zabilježio da je formirana „nova Borbena grupa major[a] Vajel[a]“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=632&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000628—000629.] <br /> ({{jez-njem|"Neue Kampfgruppe Major Weyel."}})</ref>) u koordiniranju njemačko-četničkih operacija protiv partizana.<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> U izvodu iz ratnog dnevnika Armijske grupe »F« za 18. jul 1944.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=978&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000837.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.Major v.Geitner unterrichtet Oberst i.G. Selmayr über neue Lage in Serbien: Am 17.7. eröffneten rote Kräfte südl. Korsumlja [sic!] (S–Serbien) Angriff gegen Cetnikverband. unter Major Weyel. Cetnik zum Ausweichen in NW–Richtung gezwungen. Zielsetzung der Kommunisten wahrscheinlich lokale Verschiebung einer Division, da für Offensive Richtung Ibartal, vorherige Versammlung stärkerer Kräfte notwendig gewesen wäre. Abwehr nur durch Cetnik, nach Ibartal ein weiteres Russenbtl. als Sicherheitskoeffizient unter Schwächung der neu aufgebauten Drinaverteidigung verschoben."}})</ref> navedeno je da je ovo savezništvo, makar taktičko, još uvijek na snazi: {{izdvojeni citat|''General fon Gajtner obaveštava generalštabnog pukovnika Zelmajera o novoj situaciji u Srbiji'': </br> Dana 17. 7. crvene snage otpočele su napad južno od Kuršumlije (južni deo Srbije) na četničke jedinice pod komandom majora Vajela. Četnici su bili prinuđeni da se povuku u pravcu severozapada. Cilj komunista je verovatno lokalno pomeranje jedne divizije, pošto bi za ofanzivu u pravcu Ibarske doline bilo potrebno prethodno prikupljanje jačih snaga. Odbrana počiva samo na četnicima, a upućen je još jedan bataljon Rusa kao koeficijent sigurnosti, uz slabljenje organizovane odbrane na Drini.}} U dnevnom izvještaju Komande Jugoistoka za 26. jul 1944. godine, četničkim se jedinicama odaje priznanje za krupne usluge koje su u vrijeme [[Topličko-jablanička operacija|operacije »Kehraus«]] učinili okupatoru defanzivnim dejstvima pri zadržavanju glavnine snagâ NOVJ: {{izdvojeni citat|''Srbija: Operacija »Kehraus«'' [Čistka]: </br> Očigledno da je glavnina neprijateljskih snaga snažno potučena i kao takva povukla se preko srpsko-albanske demarkacione linije. Dodir sa neprijateljem održava se samo sa zaštitnicama. Operacija je time završena, naknadno čišćenje se produžava borbenim grupama koje učestvuju. Mada se u toku operacije nije uspelo u razbijanju glavnine neprijateljskih snaga, ipak je pošlo za rukom, naročito masovnom upotrebom četnika, da se osujeti namera neprijatelja da prodre u pravcu Ibra. U prostoru Sokobanje, pod pritiskom naših i četničkih snaga, delovi bandi prešli su, pod borbom sa jedinicama iz pripravnosti za zaštitu železnice, prugu Zaječar — Knjaževac u pravcu bugarske granice, dok je glavnina, uz velike gubitke u borbama sa četnicima, prodrla u prostor Aleksinca. Od 23. 7. četničke grupe su prodrle preko Save u Srem i tamo se od tog vremena nalaze u borbi sa komunistima. U ostalim delovima Srbije lokalna delatnost bandi, dok se u Banatu vrše neprekidne sabotaže u žetvi.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=204&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frames no. 6289457—6289458.] <br /> ({{jez-njem|"SERBIEN: ”KEHRAUS” MASSE FD–KRAEFTE ANSCHEIN. STARK ANGESCHLAGEN, UEBER SERB–ALB. DEMARKATIONSLINIE AUSGEWICHEN. FD–BERUEHRUNG NUR NOCH MIT NACHHUTEN. UNTERNEHMEN DAMIT ABGESCHLOSSEN, NACHSAEUBERUNG DURCH BETEILIGTE KGRN. FORTGESETZT. WENN ES IM VERLAUF DES UNTERNEHMENS NICHT GELANG MASSE FD–KRAEFTE ZU SCHLAGEN, SO IST ES DOCH, INSBESOND. DURCH MASSENEINSATZ DER CETNIKS GELUNGEN, FD–ABSICHT, IN RICHTUNG IBAR VORZUSTOSSEN, ZU VEREITELN. UNTER DRUCK EIG. UND CETNIK KRAEFTE BANDEN RAUM SOKOBANJA MIT TLN. UNTER KAMPF MIT ALARMEINHEITEN BAHNLINIE ZAJEZAR KNJAZEVAC RICHTUNG BULGAR GRENZE UEBERSCHRITTEN, MIT MASSE UNTER VERLUSTREICHEN KAEMPFEN MIT CETNIKS BIS IN RAUM ALEKSINAC VORGEDRUNGEN. SEIT 23.7. CETNIKS–GRUPPEN UEBER SAVE NACH SYRMIEN VORGEDRUNGEN UND DORT SEITDEM IM KAMPF MIT KOMM. IM UEBRIGEN SERBIEN OERTL. BANDENTAETIGKEIT, BANAT ANHALTENDE ERNSTSABOTAGE.}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga (26. VII 1944)}} Nakon dva dana, poslat je iz Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi Wehrmachta sljedeći dopis: {{izdvojeni citat|Srbija: </br> Završni izvještaj [o operaciji] „Kehraus“: Uz približno 70 sopstvenih poginulih iz svih borbenih grupa koje su učestvovale (uključujući četnike), 363 poginula neprijatelja, 464 zarobljenika i dezertera.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=247&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000242.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: </br> Abschlussmeldung "Kehraus": Bei etwa 70 eig. Toten aller beteiligten Kgrn. (einschl. Cetniks) 363. gez. Fd.–Tote, 464 Gefangene und Überläufer.}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga (28. VII 1944)}} 27. jula 1944, centrali u Berlinu javljali su iz komande Grupe armija »F«: „Srbija: Glavnina snažno potučenih neprijateljskih snaga u operaciji »Keraus«, koja se povukla ka jugu, ponovo je, posle neuspelog pokušaja da se povuče u oblast Albanije, napadnuta od strane Borbene grupe »Dizener« i četnika u prostoru jugoistočno od [[Medveđa|Medveđe]]. Gubici neprijatelja u akciji »Keraus« na dan 24. i 25. 7.: 29 mrtvih, 302 zarobljena, 8 mitraljeza, 2 minobacača i preko 200 pušaka.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=210&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289463.] <br /> ({{jez-njem|3.) SERBIEN </br> MASSE DER BEI ”KEHRAUS” STARK ANGESCHLAGENEN UND NACH S AUSGEWICHENEN FD.– KRAEFTE NACH MISSLUNGEN VERSUCH IN ALBAN. GEBIET AUSZUWEICHEN, IM RAUM SO MEDVEDJA DURCH. KGR. DIESENER UND CETNIKS ERNEUT ANGEGRIFFEN. FEINDVERLUSTE "KEHRAUS" AM 24. U. 25.7.: 29 GEZ. TOTE, 302 GEFANGENE, 8 M. G., 2 GR. W. UEBER 200 GEWEHR.}})</ref> Sjutradan, sumirani su rezultati ove operacije: „U Srbiji operacija »Keraus« je postigla potpuni uspeh; neprijatelj je bio prinuđen da izmakne u pravcu juga. Pošlo nam je za rukom da prodorom u pravcu Ibarske doline osujetimo njegovu nameru.“<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref> Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka za 30. jul 1944, takođe upućen Vrhovnoj komandi njemačkog Wehrmachta, bilježi da jedinice JVuO nastavljaju davati doprinos naporima okupatora u slamanju ofanzive koju je NOVJ poduzela u južnoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Prilikom nastavljanja čišćenja u operaciji »Keraus«, dijelovi neprijateljskih snaga istočno od [[Lebane|Lebana]] prodrli su u pravcu sjevera. Glavnina je napadnuta u prostoru Lebana od strane Borbene grupe »Dizener« i četnikâ. 5. policijski puk (bez III bataljona) stupio je u akciju sa istoka. Borbene grupe 27. bugarske divizije (5 bataljona) ponovo će stupiti u akciju 31. 7. u cilju naknadnog čišćenja iz doline Toplice u pravcu juga. Neprijateljski gubici — 27. 29. jul: Od strane Borbene grupe »Dizener« i četničke grupe »Vajel« neprijatelju nanijeti gubici od 117 mrtvih (izbrojani), 604 zarobljenih; zaplijenjeno 9 mitraljeza, 5 automobila, 5 minobacača, 560 pušaka, 6 radio-uređaja, velike količine municije i [vojne] opreme svake vrste.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=221&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frames no. 6289474—6289475.] <br /> ({{jez-njem|"3.) SERBIEN: </br> BEI NACHSAEUBERUNG ”KEHRAUS” TLE. FD–KRAEFTE O LEBANE NACH N VORGEDRUNGEN. MASSE RAUM S LEBANE DURCH KGR. DIESENER UND CETNIKS ANGEGRIFFEN. POL. RGT. 5 OHNE ROEM 3. ) VN O ANGESETZT. </br> KGR. 27. BULG. DIV. (5 BTLNE) ANTRITT 31. 7. ERNEUT ZUR NACHSAEUBERUNG AUS TOPLICA – TAL NACH S. FEINDVERLUSTE 27.</br> 29.7.: BEI KGR. DIESENER UND CETNIK–GRUP[P]E WEYEL: 117 GEZ. TOTE, 604 GEFANGENE, 9 MG, 5 M PI, 5 GR W., 560 GEWEHRE, 6 FUNKGERAETE, GROSZE [sic!] MENGEN MUN. UND GERAET ALLER ART.}})</ref>}} Komanda Jugoistoka obavještava 11. avgusta 1944. da se Rasinsko-toplička grupa korpusa JVuO, pod komandom potpukovnika Dragutina Keserovića, i zvanično stavila pod komandu njemačkog Wehrmachta tokom [[Topličko-jablanička operacija 1944|Topličko-jablaničke operacije]]: {{izdvojeni citat|Situacija kod Borbene grupe Diesener mirna. Četnička grupa Keserovića se dobrovoljno stavila pod komandu Borbene grupe Diesener. Ponovni napad protiv neprijateljskih snaga južno od Lebana počinje 13. VIII.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=288&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289541: Dnevni izvještaj komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 10. augusta 1944 (11. august 1944.).] <br /> ({{jez-njem|"C ) LAGE BEI KGR. DIESENER RUHIG. </br> CETNIK–GRUPPE KESEROVIC FREIW. UNTER BEFEHL KGR. DIESENER GETRETEN. </br> ERNEUTER ANGRIFF GEGEN FD– KRAEFTE S LEBANE LAEUFT AM 13.8. AN."}})</ref>|Izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi Vermahta za 10. avgust 1944. godine}} Neposredna četničko-nemačka operativna saradnja ponovila se i prilikom nemačkih operacija [[Operacija "Trumpf"|"Trumpf"]] i [[Operacija "Halali"|"Hallali"]] u jablaničko-topličkoj oblasti protiv [[21. srpska divizija NOVJ|21]]. [[22. srpska divizija NOVJ|22]]. [[24. srpska divizija NOVJ|24]]. i [[25. srpska divizija NOVJ|25]]. divizije NOVJ tokom jula i avgusta 1944. {{izdvojeni citat|Ministar [[Nojbaher]] konstatuje da je premijer [[Milan Nedić|Nedić]] — ukazujući na neudovoljene zahteve za oružjem ponovno izrazio nameru da demisionira — verno služio nemačkim interesima. Slično je i s Mihailovićem, koji se do danas trudio da ne zauzme neprijateljsko držanje prema okupatoru. To isto Važi i za ostale vodeće Srbe, koji su se, pod parolom »Dajte nam oružje — onda pripadamo Vama«, lojalno držali.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_231.htm Zabeleška obaveštajne grupe nemačkih komandi na Jugoistoku od 30. avgusta 1944. sa savetovanja u štabu komande Jugoistoka o aktuelnim pitanjima saradnje sa Dražom Mihailovićem i razvoju celokupne situacije na području Jugoistoka]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=980&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000974—000978.] <br /> ({{jez-njem|"Hierzu stellt Minister Neubacher fest, dass Ministerpräsident Nedic – der unter Hinweis auf die unerfüllten Waffenwünsche erneut Rücktrittsabsichten geäussert habe – in gutem Glauben zur deutschen Sache handelte. Ähnlich verhält es sich bei DM, der sich bis heute bemüht habe, keine feindselige Haltung dem Okkupator gegenüber einzunehmen. Das gleiche gilt für die anderen führenden Serben, die sich unter dem Motto: "Gebt uns Waffen – dann gehören wir zu Euch!" loyal verhalten hätten."}})</ref>|Nemački obaveštajni izveštaj od 30. avgusta 1944.}} === Desant na Drvar (1944) === {{main|Desant na Drvar}} Za [[Desant na Drvar]] (operacija »Rösselsprung«), preduzet maja i juna 1944, komanda [[Druga oklopna armija (Nemačka)|Druge oklopne armije]] je angažirala oko 16.000 njemačkih vojnika i tri hiljade [[Momčilo Đujić|Đujićevih]] četnika.<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref> Četnici su bili dragoceni kao nemački informatori, pa su upravo oni doneli Nemcima tačan podatak o lokaciji Titovog štaba: {{izdvojeni citat|Prema četničkim podacima, Tito se nalazi u drvarskoj pećini, prema drugim izvorima u Oštrelju sjeverno od Drvara.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=459&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000455.] </br> ({{jez-njem|"IIc: Tito nach Cetnikmeldg. in Höhle Drvarska Pecina bei Drvar, nach anderer Meldg. in Ostrelj N Drvar."}})</ref>|Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog korpusa]] za 10. mart 1944.}} U izvještaju 2. oklopnoj armiji iz [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], poslatom 19. maja 1944. godine, navedeno je da će četničke jedinice biti u potpunosti podređene njemačkom Wehrmachtu u ovoj operaciji: {{izdvojeni citat|''Telegram K-di 2. okl. armije'' Tiče se: »Reselšprunga« [...] 7) Ojačani 105. SS-izv. bat. sa potčinjenim 369. izv. bat. napada X-dana, nastupajući od Livna duž Livanjskog polja preko Bosanskog Grahova na Drvar, sprečava neprijateljske proboje prema jugoistoku i razbija neprijateljski komandni aparat. U Bosanskom Grahovu naši četnici, u Drvaru naši padobranci.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_63.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. maja 1944. Komandi 2. oklopne armije o izvršenim pripremama i zadacima potčinjenih jedinica za operaciju »Reselšprung«]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=724&rec=314&roll=563 NARA, T314, Roll 563, frames no. 000715—000716.] </br> ({{jez-njem|"Fernschreiben An PzAOK 2 </br> Betr. Rösselsprung </br> 7.) Verstärkte SS–AA 105 mit unterstellter AA 369 stösst am X–Tag antretend von Livno entlang Livanskopolje über Bosn.Grahovo auf Drvar vor, verhindet feindl. Ausbruch nach Südosten und zerschlägt feindl. Führungsapparat. In Bosn.Grahovo eigene Cetniks, in Drvar eigene Fallschirmjäger."}})</ref>}} Komanda Druge oklopne armije je uzvratila XV brdskom armijskom korpusu dopisom od 21. maja 1944. iz kojeg se zaključuje da se četnici nalaze pod komandom majora Ernsta Benescha iz divizije [[Brandenburger]], kao i da se za njih počeo koristiti službeni naziv »[[Suradnja četnika sa Nezavisnom Državom Hrvatskom|Hrvatska borbena zajednica]]«: {{izdvojeni citat|1) Crveni komandni centar u Drvaru (po svoj prilici Vrhovni štab Tito, u Drvaru, na staroj stočnoj pijaci, Američka vojna misija Trninić Breg, u Prnjavoru Engleska vojna misija, preostala Ruska misija neotkrivena). Treba računati sa mesnim obezbeđenjem, pre svega na visovima severoistočno, istočno i zapadno od Drvara, u datom slučaju i na protivvazdušnu odbranu. Dalji podaci o neprijatelju postepeno se saopštavaju komandantu 500. padobranskog lov. bat. od strane Ic K-de 2 okl. armije i majora Beneša. 2) Operacija »Reselšprung« treba da ukloni crveni komandni centar oko Drvara. Komandovanje »Reselšprung«: XV brd. AK, istaknuto komandno mesto Bihać. Za operaciju »Reselšprung« nastupaju X-dana (spuštanje padobranskog lov. bat.) na Drvar: [...] d) Ojačana Borbena grupa 1. puka »Brandenburg« (bez 1. bat.) sa potčinjenom Hrvat. borbenom zajednicom, od Knina na Bosansko Grahovo, odatle u više borbenih grupa protiv linije Prekaja (14 km ji. od Drvara) — Drvar. Zadatak: Doček bandi i štabova koji se povlače prema jugu. Grupe nose maskirno odelo. 3) 500. SS-padobranski lov. bat., komandant šturmbanfirer Ribka, sa potčinjenom SS-padob. nast[avnom] četom (očekuje se konačno odobrenje [[Heinrich Himmler|rajhsfirera SS]]), 40 ljudi odreda »Beneš« i 6 ljudi kontraobaveštajne službe spuštaju se X-dana, u trenutku što je moguće ranije, u crveni komandni centar Drvar i uklanjaju munjevitim napadom naročito Vrhovni štab Tito, kao i ostale crvene komandne štabove i savezničke, odnosno ruske vojne misije.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_66.htm Naređenje Komande 2. oklopne armije od 21. maja 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa za dejstva u operaciji »Reselšprung«]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=698&rec=314&roll=563 NARA, T314, Roll 563, frame no. 000690.] </br> ({{jez-njem|"1.) Rotes Führungszentrum in DRVAR (voraussichtlich Hauptstab TITO DRVAR am alten Viehmarkt, amerik.Mil.Missionen TRNIC BREG, in PRNJAVOR engl.Mil.Mission, Verbleib russ.Mission nicht geklärt). Mit örtlichen Sicherungen, vor allem auch auf den Höhen NO, O und W DRVAR, gegebenenfalls auch mit Flak, ist zu rechnen. Weitere Feindfeststellungen werden an Kdr. Fallschirmjäg.Btl.500 durch Pz.AOK.2 I c und Major BENESCH laufend übermittelt. </br> 2.) Das rote Führungszentrum um DRVAR soll durch das Unternehmen "RÖSSELSPRUNG" ausgeschaltet werden. </br> Führung "RÖSSELSPRUNG": XV.Geb.AK., vorgeschobener Gefechtsstand BIHAC. </br> Zu "RÖSSELSPRUNG" treten am x–Tag (Absprungtag des Fallschirmjäg–Btl.) auf DRVAR an: </br> d) Kampfgruppe verst. 1.Rgt.Brandenburg (ohne I.Btl.) mit unterstellten kroat. Kampfgemeinschaften von KNIN auf BOS.GRAHOVO, von dort in mehreren Kampfgruppen gegen Linie PREKAJA (14 SO DRVAR) – DRVAR. Auftrag: Auffangen von nach Süd ausweichenden Banden und Stäben. Gruppe trägt Tarnbekleidung. </br> 3.) SS–Fallschirmjäg.Btl.500, Führer Sturmbannführer RYBKA mit unterstellter SS–Fallsch.Ausb.Komp. (endgültige Genehmigung Reichsführer SS steht noch aus), 40 Mann Abt. BENESCH und 6 Mann Abwehr landet am X–Tag zum frühest möglichen Zeitpunkt in roten Führungszentrum DRVAR und schaltet in blitzatrigem Zugriff insbesondere den Hauptstab TITO sowie weitere rote Führungsstäbe und allierte bzw. russ.Mil.Missionen aus."}})</ref>}} Nemci su nakon operacije ocenili da četnici izviđačke zadatke izvršavaju besprijekorno, vođstvo im je dobro, ljudstvo naviklo na fizičke napore. Nemci zaključuju da su im četnici "neophodni su pri osiguranju komunikacija, posebno zbog pomanjkanja vlastitih trupa".<ref>NAW, T-314, Roll 566, 000048-9: Izvještaj obavještajnog odjeljenja 15. brdskog korpusa o rezultatima formiranja „Hrvatskih borbenih grupa“ (30. juni 1944).</ref> === Mihailovićeva ponuda Nemcima (1944) === {{Poseban članak|Ponuda Draže Mihailovića Adolfu Hitleru}} [[Datoteka:First Vrede sa četnicima.jpg|thumb|Nemački kapetan von Wrede i četnički komandanti kapetan [[Nikola Kalabić]], major [[Dragoslav Račić]] i kapetan [[Neško Nedić]], nakon potpisanog sporazuma o zajedničkoj borbi protiv partizana, u Topoli 11. avgusta 1944. (''nemački izvor'')<ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_536.jpg Wredeova zabeleška str.1]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_537.jpg Wredeova zabeleška str.2]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_538.jpg Wredeova zabeleška str.3]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_539.jpg Wredeova zabeleška str.4]</ref>]] Tokom jula i avgusta [[1944]]. intenzivirani su kontakti između predstavnika nemačke komande Jugoistoka [[Herman Nojbaher|Nojbahera]], predsednika vlade [[Milan Nedić|Nedića]] i predstavnika Mihailovića.<ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%83_%D1%81_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_14.7.1944. Nemački izveštaj o razgovoru s četnicima od 14.7.1944]</ref> Njemačka strana je nakon sastanka između predstavnika Obavještajnog odjeljenja komandanta Jugoistoka i trojice visokih oficira JVuO, Mihailovićevih izaslanika ([[Dragoslav Račić]], [[Neško Nedić]] i [[Nikola Kalabić]]), održanom u Topoli 11. avgusta 1944, na osnovu ponude JVuO zaključila da se „političko zauzimanje stava Draže Mihailovića i njegovog pokreta potpuno izmenilo. Oni su spremni da u potpunosti sa nama sarađuju“. Mihailovićevi izaslanici su stavili do znanja da je za JVuO najvažnije objedinjavanje domaćih antikomunističkih snaga, opšta mobilizacija i „stvaranje jedne srpske nacionalne armije za uništenje komunizma u Srbiji“. Pošto je za ostvarenje tog cilja bila neophodna njemačka dozvola i naoružanje, JVuO je bila spremna da se obaveže na lojalnost i vjernost okupatoru.<ref name="yuhistorija.com"/> Rittmeister Fürst von Wrede citira riječi četničkih oficira sa sastanka: {{izdvojeni citat|»Srbi, koje vi niste poznavali, ipak se bore za vas. Mi se obavezujemo našom časnom oficirskom rečju da ćemo biti verni. Pokret Draže Mihailovića je spreman da dâ sve garancije koje Nemci budu zahtevali. '''Naše smrtno neprijateljstvo protiv komunizma je najbolja garancija naše vernosti'''. Nas ne interesuje budućnost, svejedno kako će se rat završiti, mi smo odlučili, ako tako mora biti, da viteški propadamo.«<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_227.htm Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 11. avgusta 1944. o razgovorima sa predstavnicima Draže Mihailovića o uslovima za sastanak Draže Mihailovića sa Nojbaherom]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=536&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000502.] <br /> ({{jez-njem|"Die Serben, die Ihr nicht bekannt habt, aber kämpfen für Euch. Wir verpflichten uns mit unserem Offz.Ehrenwort, dass wir treu sein werden. Die DM—Bewegung ist bereit, sämtliche von den Deutschen verlangten Garantien zu geben. Unser Todfeindschaft gegen den Kommunismus ist die beste Garantie für unsere Treue. Die Zukunft interessiert uns nicht, gleichgültig wie der Krieg ausgehen mag, wir sind entschlossen, wenn es sein muss, ritterlich zugrunde zu gehen."}})</ref>}} Rittmeister Fürst Wrede je sumirao predloge predstavnika Draže Mihailovića na sledeći način: {{izdvojeni citat| 1. DM želi da razgovara sa opunomoćenikom [[Hitler|firera]] za jugoistočni prostor. 2. On teži okupljanju svih nacionalnih srpskih snaga. 3. Mobilizacija i naoružavanje svih za oružje sposobnih Srba za borbu protiv komunizma. Naoružavanje i vođstvo pod nemačkim Vermahtom. 4. DM moli da sam ostane u ilegali. 5. Pripadnici DM—pokreta ne treba da budu u nemačkim uniformama. 6) Mesto sastanka ne treba ni u kom slučaju da bude Beograd ili neki veći grad.<ref name="B0_11 1944">[http://sr.wikisource.org/sr/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_11.8.1944. Nemački zapisnik sa pregovora sa četnicima 11.8.1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=536&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000502—000503.] <br /> ({{jez-njem|"1.) DM wünscht mit dem Bevollm. des Führers für den Südostraum zu sprechen. </br> 2.) Er fordert Zusammenschluss aller nat. serb. Kräfte. </br> 3.) Mobilisierung und Bewaffnung aller waffenfähigen nat. Serben zum Kampf gegen den Kommunismus. Ausrüstung und Führung durch die deutsche Wehrmacht. </br> 4.) DM bittet selbst illegal bleiben zu können </br> 5.) Die Angeh. der DM–Bewegung sollen nicht in dt. Uniform gekleidet werden. </br> 6.) Ort der Zusammenkunft soll keinesfalls Belgrad oder eine grössere Stadt sein."}})</ref>}} O saradnji sa četnicima Draže Mihailovića u jednoj se njemačkoj preporuci s početka avgusta 1944. navodi: {{izdvojeni citat| ''Saradnja sa četničkim bandama'' Komandantu Jugoistoka upućen je dopis Ob. od./oficir Abvera str. pov. br. 6161/44, u vidu naređenja, o isporuci oružja i municije četničkim bandama i o saradnji između nemačkih operativnih jedinica i pojedinih lojalnih četničkih bandi u cilju zajedničke borbe protiv komunističkog neprijatelja. Postavljanjem oficira za vezu u četničkim bandama treba njihovo držanje stalno nadzirati.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1035&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000893.] ({{jez-njem|"Zusammenarbeit mit Cetnik—Banden. An den Mil.Befh. Südost ergeht mit Ic/AO Nr. 6161/44 g. Kdos. v. 2.8.44 ein Befehlschreiben über die Belieferung der Cetnikbanden mit Waffen und Munition und über die Zusammenarbeit zwischen deutschen Verbänden und einzelnen lojal erscheinen den Cetnik—Banden für Zwecke des gemeinsamen Kampfes gegen den kommunistischen Feind. Durch Abstellung von Verbindungsoffzen.zu den Cetnik—Banden ist deren Verhalten laufend zu überwachen."}})</ref>}} U večernjem izvještaju Obavještajnog odjeljenja [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 16. avgusta 1944, prenosi se vijest da je general Draža Mihailović, u koordinaciji sa predsjednikom srpske vlade generalom Milanom Nedićem, pred okupacione vlasti iznio ponudu o »potpunom potčinjavanju četničkih jedinica«: {{izdvojeni citat| Srbija: Sporazumno sa Nedićem, Draža Mihailović je ponudio nemačkom komandovanju potpuno potčinjavanje četničkih jedinica. Pored postojanja problema davanja talaca, unutrašnjih srpskih suprotnosti i ponude za lični dogovor Draže Mihailovića sa specijalnim opunomoćenikom Ministarstva inostranih poslova, sada postoji samo zahtev za oružje za zajedničku borbu. Srpska vlada je jednovremeno zamolila prijem kod komandanta Jugoistoka i verovatno će tom prilikom biti iznesena i namera o njenoj ostavci.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1090&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000948.] <br /> ({{jez-njem|"In Übereinstimmung mit Nedic hat DM dtsch. Führung volle Unterstellung der Cetnik Verbände angeboten. Bei Geiselgestellung, Einstellung alle Innerserbischen Gegensätze und Angebot persönlicher Aussprache DM mit Sonderbevollm.Ausw.Amtes liegt allein Waffenforderung für den gemeinsamen Kampf vor. Serbische Regierung hat zugleich um Empfang bei Mil.Befh. Südost ersucht und wird dabei voraussichtl. Rücktrittsabsicht vortragen."}})</ref>}} Povodom Mihailovićevog predloga, 17. i 18. avgusta je održan sastanak na najvišem nivou u nemačkoj komandi Jugoistoka. Tu su još jednom sumirani Dražini predlozi: {{izdvojeni citat| a) Bezuslovno obećanje, da nijedan nemački vojnik neće biti napadnut od četnika. Davanje talaca. b) Zajednička borba isključivo protiv komunista u cilju uspostavljanja mira i reda. Nemci i četnici ne moraju biti neprijatelji. c) Neprijatelj br. 1 su komunisti i svi oni koji ih podržavaju ili ne sadejstvuju u borbi protiv komunista. d) Draža Mihajlović moli da ga se privuče organizovanju Srpskog dobrovoljačkog korpusa i organizovanju Dobrovoljačkog korpusa. e) Bilo kakva veza s partizanima je nemoguća. f) Draža Mihailović moli da se stvori prijateljskije raspoloženje, da bi se oslobodilo četnike, koji su uhapšeni u Srbiji, bez posredovanja četnika. g) U slučaju invazije nema borbe protiv Nemaca. Borba protiv komunista će se produžiti. Četnici hoće da spreče vezu partizana s invazionim trupama. h) Draža Mihajlović nema veze s Englezima. On i ne želi više da je ima, odgovarajući engleskom držanju prema srpskom narodu.<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVICA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=581&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000576—000577.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Das Verhandlungsangebot des DM sieht folgende wesentlichen Punkte vor: </br> a) Unbedingtes Versprechen, kein deutscher Soldat werde von Cetniken überfällen. Geiselgestellung. </br> b) Gemeinsamer Kampf ausschliesslich gegen Kommunisten zur Herstellung von Ruhe und Ordnung. Deutsche und Cetniken brauchen nicht Feinde zu sein. </br> c) Feind Nr. 1 sind Kommunisten und alle, die sie unterstützen oder im Kampfe gegen Kommunisten nicht mitwirken. </br> d) DM bittet, ihn zu Ausbau des SFK und Aufbau Freikorps heranzuziehen. </br> e) Irgendeine Verbindung mit Partisanen ist unmöglich. </br> f) DM bittet zur Hebung freundschaftlicher Stimmung um Freilassung der in Serbien verhafteten Cetniken ohne Vermittlung der Cetniken. </br> g) Im Invasionsfall kein Kampf gegen Deutsche. Kampf gegen Kommunisten wird weitergeführt. Verbindung der Partisanen zu Invasionstruppen wollen Cetniken verhindern. </br> h) DM ohne Verbindung zu Engländern. Er will auch keine mehr haben, entsprechend engl. Verhalten gegen serb. Volk."}})</ref>}} Jedan iskaz<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=585&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000580.] ({{jez-njem|"Durchführung der Zusammenarbeit mit dem Cetnik–Banden, Ausbildung und Führung im Kampf wird den in erster Linie hierfür zuständigen Sicherheitsdienst und SD übertragen. Dieser ist allein für die politische Kampfführung vorgesehen, hat die engsten Verbindungen zu den Cetniks und führt in einem Raume, der als eine Art Heeresgebiet Domäne des Sicherheitsdienstes und des SD ist."}})</ref> sa ovog sastanka ubjedljivo svjedoči o uspostavljenim tijesnim vezama između [[Sicherheitsdienst|njemačkih obavještajnih struktura]] i četničke Vrhovne komande: {{izdvojeni citat|Sprovođenje sadejstva s četničkim bandama, obuka i komandovanje u borbi biće preneti Službi obezbeđenja i SD koji su u prvom redu nadležni za ovo. Ta je služba isključivo predviđena za političko vođenje rata, '''ima najuže veze s četnicima''' i komanduje na jednom određenom području, koje je, kao neka vrsta vojnog područja, domen Službe obezbeđenja i SD.<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVICA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ]</ref>|Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 18. avgusta 1944. povodom ponude Draže Mihailovića za saradnju u borbi protiv NOVJ}} U izvještaju poslatom 20. avgusta 1944. godine iz Operativnog odjeljenja [[Beograd]] [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], navodi se da je za prijem kod vođe [[Treći Reich|Reich]]a [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] pripremljen zajednički referat feldmaršala [[Maximilian von Weichs|Maximiliana von Weichsa]], komandanta Jugoistoka i specijalnog opunomoćenika Ministarstva inostranih poslova na Jugoistoku [[Hermann Neubacher|Hermanna Neubachera]], na temu ''saradnje sa Dražom Mihailovićem i buduće politike u Srbiji'', kao i da je sa ovim upoznat feldmaršal [[Wilhelm Keitel]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1114&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frames no. 000971—000972.]</ref> Tog je dana sačinjena i službena bilješka u kojoj je sadržan sljedeći prijedlog: {{izdvojeni citat|Po predmetu ponude Nedić — Draža Mihailović, ministar Nojbaher predlaže da se organizacija četničkih jedinica prenese u nadležnost Višeg SS i policijskog vođe u Srbiji. Načelnik štaba komandanta Jugoistoka se saglasio s ovim predlogom.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1114&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000972.] <br /> ({{jez-njem|"In der Angelegenheit Angebot Nedic – DM schlagt Minister Neubacher vor, die Organisation der Cetnik–Verbände dem Höh.SS–Pol.Führer in Serbien zu übertragen. Chef des Gen.Stabes–O.B.Südost ist mit diesem Vorschlag einverstanden."}})</ref>}} Sâm Neubacher je 20. avgusta uputio opširan izvještaj ministru vanjskih poslova Velikonjemačkog Reicha [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]], u kojem je urgirao za prihvatanje ponude Nedić—Mihailović, navodeći da je Nedić garantirao da će se „pokret DM uzdržati od svake neprijateljske radnje protiv Nemaca i da ni u slučaju povlačenja Nemaca iz Srbije neće na Nemce biti ispaljen nijedan metak“. O odnosu Mihailovića i JVuO prema okupatoru od trenutka kada ga je Hitler imenovao ''Specijalnim izaslanikom Ministarstva vanjskih djela za Jugoistok'', Hermann Neubacher piše: {{izdvojeni citat|U pogledu Draže Mihailovića, upućujem na svoje mnogobrojne ranije telegrame. Svoje dosledno antikomunističko držanje dokazao je nedvosmisleno, uprkos najvećem pritisku od strane Engleza, odrekavši se njihove pomoći u naoružanju dok su Englezi istovremeno, preteći naoružavali Tita. Iskustva poslednjih 12 meseci u pogledu njegovog držanja prema nemačkim oružanim snagama, dosadašnje zajedničke borbe na antikomunističkom frontu i dosadašnja ozbiljna ugroženost srpske nacije, koju on priznaje u punom opsegu, smatram dovoljnim osnovom za to da će D. M. održati reč koju nam je dao ako u ovom odlučujućem trenutku budemo pružili preko Nedića odlučujuću pomoć. Spreman sam, posle jednog ličnog razgovora sa D. M., da preuzmem odgovornost za to da nas taj čovek neće napasti s leđa i da će on sam učiniti bezopasnim one elemente svoga pokreta koji su nepouzdani u pogledu nas.<ref>AVII, Mikroteka, NAV, N—T—312, rol. 780, f. 371746.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref>}} Specijalni nemački izaslanik Hermann Neubacher je ocenio da obećanja Draže Mihajlovića u pogledu lojalnog držanja treba uzeti ozbiljno, pošto je dokazao on "da je toliki antikomunista, da je '''usprkos engleskim ponudama dao prednost prosjačenju kod okupatora''' pred slogom s crvenom stranom".<ref name="ReferenceB"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=575&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000570.] <br /> ({{jez-njem|"D.M. habe zweifellos bewiesen, dass er <br /> 1. Burgfrieden mit Besatzungsmacht halten will und <br /> 2. So sehr Antikommunist ist, dass er trotz Angeboten von englischer Seite einen Bettelgang beim Okkupator der Einigung mit der roten Seite vorgezegen hat. <br /> Zusicherungen D.M.'s auf loyale Einstellung sind ernst zu nehmen, da D.M. in antikommunistischer Frage stets konsequente Haltung eingenommen hat."}})</ref> Ovi pregovori završili su formulisanjem inicijative za formiranje srpske armije od 50.000 ljudi za borbu protiv komunizma kojom bi rukovodio [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]], a koju bi opremila nacistička Nemačka. Ali [[Hitler]] je odbacio inicijativu, uz naglasak da će dato oružje "jednom kasnijom prilikom biti upravljeno protiv Nemaca". Vođa [[Treći Reich|Velikonjemačkog Reicha]] je formulisao svoju konačnu odluku na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Zaključujući, Führer je ustanovio, da on a) nema ništa protiv “malih taktičkih manevara“ s pokretom DM, b) da zatraženo formiranje armije, koja bi bila jačine 50.000 ljudi, nikako ne bi moglo doći u obzir.<ref name="znaci.org">[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_112.htm Službena beleška sa referisanja Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22.8.1944]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=814&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000811.] <br /> ({{jez-njem|"Abschliessend, stellte der Führer fest, daß er <br /> a) gegen "kleine taktische Manöver" mit der DM–Bewegung keine Bedenke habe, <br /> b) daß die Aufstellung der gefordeten 50 000 Mann starken Armee auf keinen Fall in Frage kommen könne."}})</ref>|Službena beleška sa referisanja komandanta Jugoistoka Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22. avgusta 1944. godine}} Ipak, u skladu sa idejom o formiranju srpskog korpusa pod komandom [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]] koji bi se borio na strani Nemaca, [[6. septembra]] [[1944]]. [[Srpska državna straža]] i [[Srpska granična straža]] (ukupno oko 13.000 ljudi) stavljene su pod komandu Mihailovićevog komandanta Srbije generala [[Miroslav Trifunović|Trifunovića]]. Potom su jedinice [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] i [[Srpska granična straža|Srpske granične straže]] 6. oktobra [[1944]]. sabrane su u Jagodini gde je od njih formiran [[Srpski udarni korpus]] sa tri divizije, koji je brojao oko 6.800 ljudi. Komanda Srpske straže i Granične straže predana je naredbom generala Felbera generalu [[Miodrag Damjanović|Miodragu Damjanoviću]], šefu Nedićevog kabineta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=875&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000871.] <br /> ({{jez-njem|"An den Präsidenten den serbischen Ministerrates Herrn Generaloberst Nedić. Herr Ministerpräsident! <br /> Ich bin damit einverstanden, dass der Generalmajor Damjanović mit der Führung der serbischen bewaffneten Verbände mit Ausnahme des SFK betraut wird. Dieses Korps muss meiner Auffassung noch in den bewährten Händen des General Mušićki [sic] bleiben. Mit dem Ausdruck meiner vorzüglichen Hochachtung."}})</ref> Damjanović je bio i glavni Mihailovićev pouzdanik u Nedićevoj upravi, te su se on i komandanti Straže odmah stavili pod Mihailovićevu komandu. Ove jedinice, preimenovane u Srpski udarni korpus Jugoslovenske vojske u otadžbini, pridružile su se tako drugim četnicima u povlačenju prema Sandžaku. Njihovo je savezništvo ipak bilo nesigurno i ubrzo će se raspasti.<ref>[https://znaci.org/00001/40_74.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNICI SE POVLAČE IZ SRBIJE]</ref> === Bitka za Srbiju (1944) === {{Poseban članak|Bitka za Srbiju 1944.}} [[Datoteka:Četnici i Nemci u Srbiji 1944.jpg|minijatura|Grupa nemačkih vojnika i četnika Draže Mihailovića u vreme proboja u Srbiju 2. proleterske i 5. krajiške divizije NOVJ.]] U povjerljivom izvještaju Obavještajnog odjeljenja [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 26. avgusta 1944. godine, analizirano je stanje na [[Balkansko poluostrvo|Balkanu]] nakon objave rata Trećem Reichu od strane [[Bugarska|Bugarske]] te proglašenja neutralnosti [[Rumunija|Rumunjske]] (i jedna i druga su do tada bile potpisnicama [[Trojni pakt|Trojnog pakta]]), neposredno po ulasku jedinica [[Crvena armija|Crvene armije]] na teritorij dvije države. Oficiri Wehrmachta anticipiraju držanje četnika Draže Mihailovića u novonastaloj, kompliciranoj situaciji: {{izdvojeni citat|Ustanički pokreti na području Balkana – izuzev pokreta Draže Mihailovića – dobit će pojačan zamah, tako da ubrzo treba očekivati prekid svih vlastitih veza s cijelim južnim Balkanom. '''Pokret Draže Mihailovića predstavlja jedinu antiboljševičku organizaciju koja, uz odgovarajuću potporu, može biti dugoročno korisna našim interesima u borbi protiv boljševizma'''.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=874&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000870—000871.] ({{jez-njem|"Darüber hinaus werden die Aufstandsbewegungen im Balkan–Raum – abgesehen von der DM–Bewegung – verstärkten Auftrieb erhalten, so dass in Kürze mit einer Unterbrechung sämtlicher eigenen Verbindungen nach gesamtem Süd–Balkan gerechnet werden muss. Die DM–Bewegung stellt bei entsprechender Unterstüzung die einzige antibolschewistische Organisation dar, die im Kampf gegen den Bolschewismus auf längere Sicht unseren Interessen nutzbar gemacht werden kann."}})</ref>}} [[Bitka za Srbiju 1944.]] je bila zajednički saveznički poduhvat sa ciljem ovladavanja središnjim komunikacijskim prostorom nemačkih snaga na Balkanu. Dejstva na tlu izvršavala je [[NOVJ]], a [[Saveznici]] su obezbeđivali borbeno sadejstvo, snabdevanje i pomoć iz vazduha. Četnici su se u ovim borbama našli direktno na strani [[Wehrmacht]]a. U to vreme, Saveznici su već promenili odnos prema [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevim]] snagama, a njihov prioritet u Jugoslaviji postalo je jačanje snaga [[NOVJ]] u Srbiji.<ref>{{Cite web |title=Ficroj Meklejn: RAT NA BALKANU, glava 11 - NOVI DOGOVOR |url=http://www.znaci.org/00001/1_11.htm |access-date=2023-08-14 |archive-date=2023-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902100016/https://www.znaci.org/00001/1_11.htm }}</ref> Vrhovni štab NOVJ nameravao je da partizanske snage u Srbiji pomogne prodorom jačih snaga iz [[Bosna|Bosne]] i [[Crna Gora|Crne Gore]]. Nemačka komanda, kao i Mihailović, bili su rešeni da to spreče. Ključnu fazu bitke za Srbiju predstavlja [[Durmitorska operacija|operacija »Rübezahl«]]. Njemačka Komanda Jugoistoka prikupila je za ovu operaciju sljedeće raspoložive snage: {{izdvojeni citat|''Predmet'': Planiranje »Ribecal«,  1.) Snage koje učestvuju: a) Južna grupa: glavni deo 1. brd. div., albanska milicija i delovi SS-divizije »Skenderbeg«, b) Bor[bena] grupa »Jugozapad«: 2 ojačana bataljona 181. peš. divizije sa III/13. SS-puka, c) S[evero] z[apadna] grupa: 2. puk Brandenburg (bez 1 bat.), 3/12. tenk. bat. z. b. V., CDK i četnici (Drinski korpus), d) S[everna] grupa: 14. SS-puk (bez III), e) I[stočna] grupa: Viša k-da III/363. puka, 696. bat. feldžandarmerije, delovi 297. izv. bat., 2/201. brig. jur. topova, f) Grupa »Krempler«, g) Padobranski lov. bat. »Brandenburg«<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=491&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000486.] <br /> ({{jez-njem|"Betr.: Plannung "Rübezahl". </br> 1.) Beteiligte Kräfte: </br> a) Südgruppe: Masse 1. Geb. Div., alban. Milizen und Tle. SS–Div. Skanderbeg. </br> b) Kgr. Südwest: 2 verst. Btlne. 181 J.D. mit III./SS–13 </br> c) NW–Gruppe: 2. Rgt. Brandenburg (o. 1 Btln.) 3./Pz. Abt. z.b.V. 12, MFK, und Cetniks (Drina–Korps). </br> d) N–Gruppe: SS–Rgt. 14 (ohne III.). </br> e) O–Gruppe: Höh. Kdo. mit III./363, Feld Gend.Abt. 696, Tle. A.A. 297, 2./Stu. Gesch.Brig 201. </br> f) Gruppe Krempler. </br> g) Fallschirm–Jg.Btl. Brandenburg."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_108.htm Izveštaj Komandanta Jugoistoka od 12. avgusta 1944. Vrhovnoj Komandi Vermahta o sastavu borbenih grupa i njihovim pravcima napada u operaciji »Ribecal«], Zbornik NOR-a, tom XII, knjiga 4, dokument br. 108.</ref>}} [[NOVJ]] je nastojala da koncentriše snage na levoj strani [[Lim (reka)|Lima]] za proboj u [[Srbija|Srbiju]]. Nemačka [[Komanda Jugoistoka (Nemačka)|Komanda Jugoistoka]] je rešila da brani [[Srbija|Srbiju]] aktivnim dejstvima - sprečavanjem pokreta jedinica [[NOVJ]] kroz [[Bosna|Bosnu]] prema zapadu, kao i nizom krupnih i ambicioznih operacija u [[Sandžak]]u i istočnoj [[Bosna|Bosni]] sračunatih na razbijanje koncentracija [[NOVJ]] i njihovo onesposobljavanje za ofanzivna dejstva. Snage [[JVuO]] sa velikim entuzijazmom učestvovale su u ovim operacijama, kao i u onim koje je organizovao nemački komandant [[Srbija|Srbije]] protiv lokalnih partizana i povremenih prodora. Vrhunac ovog sadejstva nastupio je u avgustu [[1944]],<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[Službena beleška oficira Abvera Komande Jugoistoka od 22. avgusta 1944. sa referisanja komandanta Jugoistoka Adolfu Hitleru, http://www.znaci.org/00001/4_12_4_112.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230814062743/https://znaci.org/00001/4_12_4_112.htm |date=2023-08-14 }}] Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 112</ref> kada su se odvijala najintenzivnija i najmasovnija dejstva. U izvještaju Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka od 15. avgusta 1944. godine upućenom Vojnoupravnom komandantu Jugoistoka, konstatuje se ozbiljna političko-bezbjednosna kriza uzrokovana uspješnim partizanskim manevrom, tj. prodorom u Srbiju: {{izdvojeni citat|Započeo je očekivani veliki Titov napad na Srbiju. Dok su u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]], na [[Drina|Drini]], pripremljene jedinice bile tako desetkovane našim akcijama da mu tamo samo slabe snage stoje na raspolaganju, dotle je jačim delovima Titovih jedinica, koje su bile u centralnom delu [[Crna Gora|Crne Gore]], oko 3 divizije, pošlo za rukom da upadnu u [[Južna Srbija|južnu Srbiju]] i da pređu dolinu [[Ibar|Ibra]]. One sada u rejonu između Ibra i [[Južna Morava|Južne Morave]], po sjedinjavanju sa tamošnje 3 srpske crvene divizije, ugrožavaju obe glavne saobraćajne arterije prema jugu. Slobodu pokreta ovih, oko 10.000 ljudi jakih i dobro naoružanih, združenih jedinica uspeli smo, istina u teškim borbama i uz mnogo gubitaka, pomoću nemačkih, bugarskih i srpskih snaga (četnici i [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]]) da suzimo; ipak, one su preslabe da bi, s obzirom na otkazivanje bugarskih jedinica, izborile odlučujuće uspehe.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_109.htm Izveštaj Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka od 15. avgusta 1944. komandantu Jugoistoka o vojno-političkoj i privrednoj situaciji u Srbiji]</ref>}} Koliki su značaj najviši okupacioni dužnosnici u Jugoslaviji pridavali upotrebi četničkih jedinicâ u borbi protiv snaga NOVJ, može se zaključiti i na osnovu jedne naredbe od 26. avgusta 1944. godine, koju potpisuje feldmaršal [[Maximilian von Weichs]]: {{izdvojeni citat| ''Naređenje komandanta Jugoistoka'' Suštinski zadatak [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]] i Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od sada pa nadalje jeste dovesti i držati sve četničke jedinice u Srbiji i Crnoj Gori u borbenom dodiru s crvenim snagama, kako im ne bi bilo dopušteno preuzimanje vlastite inicijative, koja bi zbog cjelokupne situacije mogla biti uperena i protiv Njemačke. Odbijanje borbe protiv komunista mora se odmah prijaviti kao prijeteći simptom.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=13&rec=311&roll=191 NARA, T311, Roll 191, frame no. 000007.] <br /> ({{jez-njem|"Befehle OB.Südost <br /> Eine wesentl. Aufgabe Pz.AOk 2 und Mil.Befh.Südost ist ab sofort sämtl. in Serbien und Montenegro stehenden Cetnikverbände in Gefechtsberührung mit roten Kräften zu bringen und zu halten, um sie nicht zu einer eigenen Initiative die in Auswirkung der Gesamtlage auch gegen Deutschland gerichtet sein könnte gelangen zu lassen. Weigerung, dem Kampf gegen den Komm. aufzunehmen, ist als bedrohliches Symptom sofort zu melden."}})</ref>}} Uoči bitke sa partizanima, nemački Wehrmacht je snabdeo četnike svim raspoloživim zalihama italijanskog pešadijskog oružja i municije: {{izdvojeni citat|U nadovezi na dogovor od 15. 8. saopštava se, da se za izdavanje četničkim jedinicama mogu staviti na raspolaganje, u najboljem slučaju, sledeća oružja: 7.000 pušaka 6,5 mm (ital.) sa po 100 metaka, <br /> 50 teš. mitraljeza 8 mm (ital.) sa po 13.000 metaka, <br /> 42 laka bacača 4,5 mm (ital.) sa po 250 metaka. Upozorava se na to, da je time iscrpljena celokupna zaliha italijanske pešadijske municije u domenu Komandanta Jugoistoka i da se nove pošiljke mogu očekivati tek od oktobra 1944. godine i to u ograničenom obimu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=587&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000582.] </br> ({{jez-njem|"Im Nachgang zur Besprechung vom 15.8. wird mitgeteilt, dass für Ausgabe an Cetnik–Einheiten äusserstenfalls folgende Waffen zur Verfügung gestellt werden können: </br> 7 000 Gewehre 6,5 mm (i) mit je 100 Schuss, </br> 50 s.M.G. 8 mm (i) mit je 13 000 Schuss, </br> 42 le.Gr.W. 4,5 cm (i) mit je 250 Schuss. </br> Es wird darauf aufmerksam gemacht, dass damit der gesamte Bestand an ital. Inf. Munition im Bereich O.B.Südost erschöpft ist und Neulieferung in beschränktem Maße erst ab Oktober 44 erwartet werden darf."}})</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_228.htm Obaveštenje operativnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 16. avgusta 1944. obaveštajnom odeljenju o odobrenim količinama oružja i municije četničkim jedinicama]</ref>|Obaveštenje komande Jugoistoka o odobravanju oružja i municije četnicima (16. avgust 1944.)}} U nacrtu jednog izvještaja, sastavljenog od strane oficirâ Armijske grupe »F« u ljeto 1944. godine, sumira se iskustvo njemačkih okupacionih organa sa Mihailovićevim četnicima u [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupiranoj Jugoslaviji]]: {{izdvojeni citat|Dosadašnje držanje D.M.-a ima sljedeće karakteristike: a) Aktivna borba protiv komunista u Srbiji, Crnoj Gori i Hrvatskoj, s tim što je ova borba zbog brojčane, a naročito materijalno-tehničke nadmoći komunista, uvijek rizična za snage D.M.-a, b) Neispunjavanje od Saveznika postavljenih specijalnih zadataka, c) Lokalna, ponekad vrlo aktivna saradnja sa njemačkim trupama, obavještajnim i ostalim okupacionim organima, d) Potpuna spremnost za izvršavanje taktičkih instrukcija izdatih od strane njemačkih oficira za vezu, e) Stalno ponavljanje zahtjeva za municijom i oružjem radi borbe protiv komunista, kao nagrada za dokazanu lojalnost.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=970&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000960.] <br /> ({{jez-njem|"Das bisherige Verhalten der DM–Bewegung ist gekennzeichnet: </br> a) durch eine aktive Kampfführung gegen den kommunistischen Feind in Serbien, Kroatien und Montenegro, die bei zahlenmässiger und vor allem waffentechnischer Überlegenheit der kommunistischen Banden in jedem Falle mit einem besonderen Risiko für die DM–Kräfte verbunden ist, </br> b) durch die Nichtausführung der von den Allierten generell und im Form von Spezialaufgaben gegebenen Sabotageaufträge, </br> c) durch eine örtliche, z.Zt. sehr rege Zusammenarbeit der DM–Cetniks mit der deutschen Sicherungstruppe, den Abwehrorganen und den für Ausnutzung des Landes eingesetzten deutschen Dienststellen bezw. deren Organisationen, </br> d) durch eine absolute Bereitwilligkeit, sich den taktischen Weisungen der deutschen Verbindungsoffiziere zu unterwerfen, </br> e) durch die wiederholten Versuche, für bewiesene Loyalität Munition und Waffen zum Kampf gegen den kommunistischen Feind zu erhalten."}})</ref>}} Kada su partizani konačno uspeli da se probiju u Srbiju i krenu ka Beogradu, nastupila je panika u redovima okupatora i kvislinga/kolaboracionista: {{izdvojeni citat|Titovi partizani upali su u septembru 1944. u Srbiju i to na više mesta. Zapadni deo Srbije bio je potpuno nezaštićen. Tamo je bio stacioniran samo mali broj nemačkih policijskih jedinica, koje su, zajedno sa četnicima, tu i tamo još vodile borbe. Sa svih strana neprijatelj je krenuo ka Beogradu. U gradu je vladao mir. Mi smo sedeli u Beogradu ne na buretu baruta, nego smo se nalazili u njemu.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161–162.</ref>|[[Hermann Neubacher]], “Sonderauftrag Südost”}} U izveštaju od 18. septembra 1944, komandant Jugoistoka feldmaršal Maximilian von Weichs jasno sagledava težinu situacije u kojoj su se našle okupacione snage u Srbiji usljed nezadržive partizanske ofanzive. Von Weichs smatra da se njemačkom vođstvu poput imperativa nameće nastavak saradnje sa Mihailovićevim četnicima: {{izdvojeni citat|Loša situacija u Srbiji: zbog pomanjkanja vlastitih snaga, napredovanje partizana se može još samo usporiti; politika upotrebe četnika pri tome je od nesmanjene važnosti, te će biti nastavljena svim sredstvima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=763&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000758.] <br /> ({{jez-njem|"Es kommt also darauf an, gegenüber den Banden in Serbien weiterhin mit unterlegenen Kräften eine Verzögerungstaktik zu betreiben in der Hoffnung, daß durch innerpolit. Gegensätze oder Versorgungsschwierigkeiten ihre Stoßkraft geschwächt wird. Ein Einspannen noch kampfbereiter Cetniks ist dabei von unverminderter Bedeutung u. wird mit allem Mitteln betrieben."}})</ref>|V. Weichs-ova ocjena situacije od 17.9.44 (18.9.44)}} Četnici su nudili okupatoru sadjejstvo u borbi protiv snaga NOVJ u zamjenu za municiju i naoružanje: {{izdvojeni citat|Više četničkih vođa s područja Beograda nudi se za borbu protiv komunista pri isporuci oružja i municije od strane Nijemaca.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=789&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000784.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: Kampfangebote mehrerer Cetnik–Führer Raum Belgrad gegen Kommunisten bei Waffen– und Munitionslieferung durch Deutsche."}})</ref>|Večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja Armijske grupe »F« za 19. septembar 1944. godine}} Krajem septembra 1944, četnici učestvuju s njemačkim jedinicama u borbi protiv partizana u raznim dijelovima Srbije. Tako u zapadnoj Srbiji, [[4. grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO]] pod komandom potpukovnika [[Dragoslav Račić|Dragoslava Račića]] i trupe Wehrmachta pokušavaju spriječiti prodor snaga NOVJ: {{izdvojeni citat|Zapadna i centralna Srbija: [...] Dijelovi Borbene grupe fon Jungenfeld prebačeni u Šabac, odakle su 26. septembra, u sadejstvu sa četničkom formacijom Račića, vršili napad na [[12. vojvođanski korpus NOVJ|12. korpus NOVJ]] koji nadire s juga.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1027&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 001015.] <br /> ({{jez-njem|"West– und Mittel– Serbien: </br> Tle. Kgr. v. Jungenfeld nach Sabac verlegt, von dort 26.9. im Zusammenwirken mit Cetnik–Verband Racic Angriff auf von Süd vordringendes XII. rotes Korps."}})</ref>}} Ova elitna četnička formacija pomagala je okupatoru u zapadnoj Srbiji već početkom septembra te godine: {{izdvojeni citat|[[Požega (Srbija)|Požegu]] zauzele vlastite trupe u sadejstvu sa četnicima (Račića).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=247&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000246.] <br /> ({{jez-njem|"Pozega durch eigene Truppe in Zusammenwirken mit Cetniks (Racic) genommen."}})</ref>|Večernji izvještaj Obavještajnog odjeljenja Armijske grupe »F« za 6. septembar 1944. godine}} Pukovnik von Jungenfeld se nalazio na čelu 5. policijskog puka, sa štabom u [[Šabac|Šapcu]]. O saradnji visokih četničkih oficira sa Jungenfeldom, poput komandanta Kolubarskog korpusa JVuO kapetana Milorada Lapčevića, generala [[Svetomira Đukića]], komandanta Severnih pokrajina JVuO (tj. [[Vojvodina|Vojvodine]] i [[Slavonija|Slavonije]]) ili majora Ilije Orelja, u vezi sa planiranjem krupnije operacije protiv snagâ [[NOV i POJ]] u [[Srem]]u avgusta 1944. godine, general Dragoljub Mihailović je bio obaviješten od strane pukovnika Dragomira Radovanovića, delegata Vrhovne komande Jugoslovenske vojske u otadžbini za Vojvodinu: {{izdvojeni citat|Dobro je što je kapetan Lapčević postavljen za komandanta Sremske jurišne grupe, no on je svojim radom za poslednji mesec dana stalno radio sa nemačkim komandantom iz [[Šabac|Šapca]]. On — kapetan Lapčević je izvodio akciju u [[Kupinovo|Kupinskom]] kutu po zapovesti nemačkog komandanta iz Šabca, javno sa njim sedeo obilazio Kupinski kut naravno da su u ovom pogledu sudelovali đeneral Đukić i major Orelj. Major Orelj je potpuno zabrljao. Nezgodno je što se svuda prestavlja za Vašeg Delegata te u ime Vaše onako pijan naređuje i govori. Sve ovo vide ovi naši mladi komandanti koji vode ljude i koji treba da nose ceo teret borbe na svojim leđima. Oni nemogu da dozvole da im neko prebaci da su saradnici Nemaca. Kapetan Lapčević, đeneral Đukić i major Orelj mogli su i trebali da rade, ali samo tajno, a nikako javno svakog dana sedeti u kafani u s. [[Ušće (Obrenovac)|Ušće]] pored puta [[Obrenovac]]—Šabac, još đeneral Đukić sa đeneralskom kapom i t.d. Da umirim ove mlade ljude i da im objasnim da će se ovo zabraniti i da će se ako se šta radi, u buduće tajno raditi, trebalo je dosta vremena i muke.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_37.htm Izveštaj delegata Vrhovne komande za Vojvodinu od 22. avgusta 1944. Draži Mihailoviću o akcijama protiv NOV i POJ u Sremu i o saradnji sa nemačkim trupama]</ref>}} Iz Armijske grupe »F« javljeno je 13. IX 1944. godine da Mihailovićevi četnici pomažu okupacionoj sili i prilikom defanzivnih akcijâ: {{izdvojeni citat|Sjeverozapadna Srbija: </br> Noćni napad crvenih bandi na Valjevo odbijen od strane četnika i vlastitih snaga.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=553&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000550.] <br /> ({{jez-njem|"NW–Serbien: </br> Nachtangriff roter Banden auf Valjevo durch Cetniks und eig. Kräfte abgeschlagen."}})</ref>|Tajni dnevni izvještaj Komande Jugoistoka (Armijska grupa »F«) za 13. septembar 1944.}} Istovremeno, Nijemci otpočinju s izvođenjem [[Operacija Cirkus|operacije »Cirkus«]] ({{jez-njem|Zirkus}}), čiji je cilj bio ovlađivanje [[Kolubara|kolubarskim]] pobrđem. Operacija je počela 24. septembra 1944, uz učešće [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS-divizije »Prinz Eugen«]], [[Brandenburger|1. puka »Brandenburg«]] (bez 1. bataljona), 202. tenkovskog bataljona, dijelova 5. policijskog puka i pripadnikâ Šumadijske i Kolubarske grupe korpusa JVuO.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_168.pdf Pregled dejstava potčinjenih jedinica vojnoupravnog komandanta Jugoistoka (Armijske grupe »Srbija«) od 23. avgusta do 4. novembra 1944. godine]</ref> Prethodnog dana, ispred Komande Jugoistoka je načelnik štaba Armijske grupe »F« general [[Arthur Winter]] uputio izvještaj kojim najavljuje početak operacije, napominjući da će se i brojne četničke jedinice boriti na strani Wehrmachta: {{izdvojeni citat|Početak "Cirkusa" 24. septembra. [...] Sve naše snage u sjeverozapadnoj Srbiji potčinjene su Borbenoj grupi fon Jungenfeld. U kruševačkom kraju uspješno napredovanje većih četničkih snaga, uz podršku 12. bataljona iz sastava [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]], protiv crvenih bandi u području sjeverozapadno od Kruševca. Pothvat će biti nastavljen sa 6.000 četnika.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=941&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000931.] <br /> ({{jez-njem|"Beginn "Zirkus" 24.9. Durch Aufkl.– Vorstoss 1. Rgt. Brandenburg Arandjelovac stark feindbesetzt festgestellt. Sämtl. eig. Kräfte in NW–Serbien Kgr. v. Jungenfeld unterstellt. Raum Krusevac erfolgreicher Vorstoss stärkerer Cetnik–Kräfte, unterstützt durch 2./Pz.Abt.z.b.V.12 gegen rote Banden Raum NW Krusevac. Unternehmen wird mit 6000 Cetniks fortgeführt."}})</ref>|Povjerljivi izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 23. IX 1944.}} U septembru su kvislinške formacije [[Srpska državna straža|Srpska državna]] i [[Srpska granična straža|granična straža]] preformirane u [[Srpski udarni korpus]] (jačine 6.800), stavljen pod Mihailovićevu komandu.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_12_4_168.htm Izveštaj komandanta Armijske grupe "Srbija" od 4. novembra 1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230714172817/https://znaci.org/00001/4_12_4_168.htm |date=2023-07-14 }}, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 168</ref> U prvoj polovini septembra, četničko-nemačka odbrana [[Srbija|Srbije]] sa zapada doživela je slom usled prodora [[NOVJ]]. Bitka za [[Srbija|Srbiju]] definitivno je rešena tokom oktobra [[Beogradska operacija 1944.|Beogradskom operacijom]], uz sadejstvo [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] sa oklopnim snagama [[Crvena armija|Crvene armije]]. No, i pored toga, JVuO je nastavila sadejstvovati sa Vermahtom: {{izdvojeni citat|Usljed jakog komunističkog pritiska, još četničkih jedinica, uključujući i one iz istočne Srbije, izrazile su spremnost za dalju borbu protiv komunista u saradnji sa njem. Wehrmachtom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=101&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frame 000095: Izvještaj o neprijatelju u Srbiji, Hrvatskoj, Crnoj Gori i Albaniji (Dodatak za savjetovanje kod načelnika štaba jugoistoka od 2. oktobra 1944.)] <br /> ({{jez-njem|"Unter dem starken kommunistischen Druck haben sich weitere Cetnik–Führer, auch aus O–Serbien bereit erklärt, gemeinsam mit der Deutschen Wehrmacht gegen die Kommunisten zu kämpfen."}})</ref>|Izvještaj [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 2. oktobra 1944.}} {{izdvojeni citat|Četnička grupa Ocokoljića iz istočne Srbije osiguravala je pozadinu Müllerovom korpusu prilikom borbi protiv Rusa u rejonu okuka Dunava–Zaječar.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=568&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000562-000564: Držanje D.M.-četnika u Srbiji (dodatak za izvještaj o neprijateljskim namjerama od 19. oktobra 1944.)] </br> ({{jez-njem|"Die ostserbische Cetnikgruppe des Ocokoljic hat dem Korps Müller bei den Verteidigungskämpfen gegen die Russen im Raum Donauschleife–Zajecar Dienste zur Freihaltung der rückwärtigen Verbindungen geleistet."}})</ref>|Njemački izvještaj od 19. oktobra 1944.}} Opšta (pozitivna) ocjena o doprinosu četničkih snaga u borbi na strani njemačkog Wehrmachta tokom bitke za Srbiju, data je u izvještaju štaba [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], poslatom 21. avgusta 1944. godine Vojnom zapovjedniku Jugoistoka generalu [[Hans Felber|Felberu]]: {{izdvojeni citat|Njemačko vođstvo u Srbiji je stoga moralo tražiti pomoć većih dijelova četnika Draže Mihailovića. Oni su slabo naoružani i nedavno su teško pogođeni usljed izostanka obuke samih boraca. Ipak, dobro su se borili, pretrpjeli su znatne krvave gubitke i mogu se označiti kao bezuslovno antikomunistički [nastrojeni].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=985&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000975.] ({{jez-njem|"Die deutsche Führung in Serbien mußte sich daher schon bisher der Mithilfe stärkerer Teile der DM–Cetniks bedienen. Diese sind schlecht bewaffnet und infolge geringer Ausbildung des Einzelkämpfers in der letzten Zeit stark angeschlagen worden. Sie haben sich aber gut geschlagen, erhebliche blutige Verluste zu verzeichnen und können als unbedingt antikommunistisch bezeichnet werden."}})</ref>|Njemačka procjena brojnosti partizanskih, njemačkih i kvislinških jedinica u Srbiji (21. august 1944).}} === Proboj četnika i Nijemaca iz Srbije (1944) === {{Poseban članak|Proboj četnika i Nijemaca iz Srbije|Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)}} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-J28413, Jugoslawien, deutscher Rückzug.jpg|thumb|Nemački vojnici se povlače iz Srbije.]] Tokom septembra [[1944]]. glavna četnička mobilna formacija u centralnoj i zapadnoj Srbiji, [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa]] pod komandom [[Dragoslav Račić|Dragoslava Račića]], skupa sa drugim pridruženim jedinicama, poražena je od nadirućih snaga [[NOVJ]] i potisnuta prema [[Beograd]]u. Ove su jedinice Nemci tokom [[3. oktobra|3]], [[4. oktobra|4.]] i [[5. oktobra]] 1944. vozovima prebacili sa željezničkih stanica Topčider i Ripanj do [[Kraljevo|Kraljeva]].<ref name="ReferenceC">Ratko Parežanin; MOJA MISIJA U CRNOJ GORI, Rim, 1974, str. 17-18.</ref><ref>Radomir Milošević-Čeda: ZAKASNELI RAPORT, Interprint, Beograd, 1996, str. 78-79.</ref> {{izdvojeni citat|Noću, iza ponoći, između 3. i 4. oktobra 1944, krenuli smo iz Beograda, sa železničke stanice u Topčideru... Uveče sam se oprostio sa komandantom Korpusa, generalom Kostom Mušickim... Kod Mušickog je u tom trenutku bio [[Nikola Kalabić]], a u štabu Dobrovoljačkog Korpusa sam primetio i Neška Nedića... Došli su da se dogovaraju sa Dobrovoljačkom komandom i da traže opremu i ostalo. Na brzinu progovorio sam nekoliko reči sa Neškom Nedićem. U vozu su s nama putovali i Kalabićevi četnici. Rekoše nam da idu do Kraljeva, gde se vrši koncentracija četnika za borbu.<ref name="ReferenceC"/>|Nedićev ministar [[Ratko Parežanin]]}} O oštrini borbi koje su se vodile između snaga NOVJ, s jedne, te okupatorsko-kolaboracionističkih jedinica s druge strane, svjedoči i jedan njemački izvještaj neposredno pred [[Beogradska operacija|pad Beograda]]. U izvještaju se apostofira strateški značaj koji je, za odbranu glavnog grada Srbije, predstavljala linija bojišnice u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]], gdje je bila raspoređena Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO pod komandom potpukovnika Račića: {{izdvojeni citat|Račićeva jurišna grupa korpusa, koja je u septembru u teškim borbama na savskom zavoju bila potisnuta iz područja Čačak–Požega–Užice zbog napredovanja Titovih snaga u zapadnoj Srbiji ka sjeveru, probila se natrag u područje Užice–Požega–Čačak zapadno ka Drini u pojedinačnim grupama, trpeći velike gubitke, nakon što su njemačke snage raspoređene u ovom području povučene na [[Istočni front]]. Usljed nedostatka streljiva i oružja te u odsustvu njemačkih snaga koje bi ga poduprle, Račić je od tada mogao izvoditi samo manje operacije protiv komunističkih grupa. </br> Brzo napredovanje Rusa preko doline Morave do saobraćajnice Beograd–Kraljevo potpuno je promijenilo situaciju kod četnika. Čini se da je bliski kontakt s njemačkim trupama bio poremećen brzim pokretima njemačkih trupa uzrokovanim borbama, tako da se s te strane teško mogao vršiti bilo kakav kontinuirani uticaj na četnike.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=568&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frame no. 000562.] </br> ({{jez-njem|"Die im September durch den Nordvormarsch der Tito–Kräfte im westserbischen Gebiet aus dem Raum Cacak–Pozega–Uzice in harten Kämpfen gegen den Savabogen zurückgedrückte Sturmkorpsgruppe Racic hat sich nach Abzug der in diesem Raum eingesetzten deutschen Kräfte an die Ostfront wiederum unter starken Verlusten in Einzelgruppen in das Gebiet westlich der Drina und den Ausgangsraum Uzice–Pozega–Cacak durchgekämpft. Wegen Mangel an Munition und Waffen und im Hinblick auf das Fehlen deutscher Kräfte als Rückhalt hat Racic seitdem nur kleinere Aktionen gegen komm. Gruppen durchführen können. </br> Das rasche Vordringen der Russen über das Moravatal bis zur Straße Belgrad–Kraljevo hat die Lage der Cetniks völlig verändert. Die Tuchfühlung mit der deutschen Truppe scheint durch die im Kampfverlauf notwendig gewordenen raschen deutschen Truppenverschiebungen unterbrochen zu sein, sodass von dieser Seite die Möglichkeit zu laufender Einwirkung auf die Cetniks kaum mehr bestand."}})</ref>|Držanje D.M.-četnika u Srbiji (dodatak za izvještaj o neprijateljskim namjerama od 19. oktobra 1944.)}} U mjesečnom izvještaju [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] ({{jez-njem|Heeresgruppe F}}) za oktobar 1944, poslatom Komandi Jugoistoka, konstatuje se da četnici u Srbiji nijesu u stanju održati svoje pozicije bez prisustva njemačkih okupacionih trupâ. Oficiri Wehrmachta tvrde da je „prebacivanje najvećeg dijela četničkih jedinica koje su se nalazile u sjevernoj i istočnoj Srbiji u suštini izvršeno da bi se izbjegli sukobi sa Rusima“, na čiju ih je „podmuklost“ upozorila Vrhovna komanda JVuO: {{izdvojeni citat|U borbi sa snagama 1. komun. korpusa koje su napredovale ka Beogradu, krajem septembra je Rudnički korpus [JVuO] u rejonu Lazarevca (32 km si. od Valjeva) potpuno uništen, dok je Kosmajski korpus uspio da se održi u rejonu sjeverno od Mladenovca (4 km j–ji. od Beograda). Nakon povlačenja njemačkih trupa, budući u nemogućnosti da zadrže dotadašnja operativna područja zbog premoći Rusa i komunista, četničke jedinice koje su se borile u sjeverozapadnoj i centralnoj Srbiji prebačene su do sredine oktobra na područje južno od Zapadne Morave.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=675&rec=311&roll=189 NARA, T311, Roll 189, frame no. 001138.] <br /> ({{jez-njem|"Die Verlegung des grössten Teiles der in Nord– und Ostserbien befindlichen Cetnik–Einheiten wurde im wesentlichen zur Vermeidung von Zusammenstössen mit den Russen vorgenommem, vor deren Hinterlist das Obkdo. die Stäbe dringend warnte. <br /> Im Kampf mit den auf Belgrad vorgehenden Kräften des I.komm.Korps wurde Ende September das im Raum Lazarevac (32 NO Valjevo) stehende Rudnik–Korps völlig zerschlagen, während das Kosmaj–Korps sich im Raum Nord Mladenovac (4 SSO Belgrad) behaupten könnte. <br /> Angesichts der Unmöglichket, nach dem Abzug der deutschen Truppen die bisherigen Einsatzräume gegen die Übermacht der Russen und Kommunisten zu halten, wurden die in Nordwest– und Mittel– Serbien kämpfenden Cetnik–Einheiten biss Mitte Oktober in den Raum südlich der Westl. Morava verlegt."}})</ref>}} Izbijanje [[Crvena armija|Crvene armije]] na severoistočnu granicu Jugoslavije izazvalo je pometnju u četničkim redovima. Znatan deo četničkih trupa tokom septembra razbijen je od strane NOVJ u zapadnoj Srbiji. Sam [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]] sa manjom grupom boraca je nateran na povlačenje u Bosnu. Neki su pokušali da napadom na Nemce pred sam dolazak Crvene armije ponovo steknu saveznički status ([[Predrag Raković|Raković]], [[Dragutin Keserović|Keserović]], [[Dragoslav Račić|Račić]]), ali je i ovaj pokušaj bio kratkotrajan. Nakon neuspeha, glavnina se krajem oktobra koncentrisala u oblasti Ivanjice. Upravo u tom periodu vrh Armijske grupe E iz Grčke izbio je do [[Novi Pazar|Novog Pazara]]. Četnici su se priključili [[Proboj Armijske grupe E kroz Sandžak|prodoru Armijske grupe E kroz Sandžak]] u istočnu [[Bosna|Bosnu]]. {{Wikisource|Izveštaj Komande grupe armija "E" Komandantu Jugoistoka od 11.11.1944.}} {{izdvojeni citat|Draža Mihailović će nastaviti borbu protiv komunizma. Njegove jedinice se već bore sa Titovim trupama i imaju djelomično vezu sa njemačkim jedinicama (pukovnik v. Jungfeld, general Müller). Sada je stvar u tome, kako upotrebiti četničke jedinice kao prethodnice i osiguranje za komunikacije prilikom predstojećeg izmještanja njemačkih trupa iz Srbije. Pritom se neće moći izbjeći da četnici, prateći moguće pokrete njemačkih trupa ka zapadu, ne dospiju na tlo Hrvatske.<ref name="sr.wikisource.org">[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=51&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] ({{jez-njem|"D.M. wird weiterhin Kampf gegen den Kommunismus führen. Seine Verbände stehen nach wie vor gegen den Titobanden und haben zum Teil auch die notwendige Bindung an die deutsche Truppe (Oberst von Jungfeld, General Müller). Es wird nunmehr darauf ankommen, die Cetniks bei den zu erwartenden Absatzbewegungen der deutschen Truppe in Serbien als eine Art Vorhut einzusetzen, die die rückwärtigen Verbindungen durch Kampf gegen die dortständigen kommunistischen Banden öffnen. Dabei ist nicht zu vermeiden, dass die Cetniks im Zuge möglicher Rückverlegung der deutschen Kräfte in Serbien nach Westen auf kroatisches Gebiet übertreten."}})</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Prvog dana oktobra 1944, u Komandi Jugoistoka je održano savjetovanje na kojem je upozoreno na promjenljivo raspoloženje četnika prema njemačkoj oružanoj sili u okupiranoj Jugoslaviji: {{izdvojeni citat|Srbija: [...] Četničko držanje i dalje različito. Srbijanski četnici se bore zajedno sa Wehrmachtom protiv komunista. Čak je i sam Draža Mihailović tražio njemačko osiguranje za planirano prebacivanje svog štaba iz sjeverozapadne Srbije u područje jugozapadno od Beograda. Ovaj plan se ipak nije ostvario. Suprotno tome, četnici u Istočnoj Bosni, Hercegovini i južnoj Crnoj Gori su neprijateljski nastrojeni. Kreću se ka obali, kako bi u slučaju savezničkog iskrcavanja s njima uspostavili kontakt i dobili savezničku zaštitu od crvenih. Iz sigurnog izvora se doznaje da D.M. izričito osudio njihovo protivnjemačko držanje.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=111&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000105—000106.] ({{jez-njem|"Cetnik–Haltung weiterhin uneinheitlich. Serbische Cetniks kämpfen zusammen mit deutscher Truppe gegen komm. Banden. DM. selbst bat sogar um deutsche Hilfe zur Sicherung beabsichtigter Verlegung seines Hauptstabes von NW–Serbien in Raum SW Belgrad. Diese Absicht jedoch nicht durchgeführt. Demgegenüber feindselige Haltung der Cetniks im O–Bosnien, Herzegovina und S–Montenegro und Bewegung dieser Kräfte zur Küste in den Raum Dubrovnik mit dem Ziel, bei erwarteter engl.Landung Verbindung mit Allierten aufzunehmen und Schutz gegen Rote zu suchen. Nach S.Qu. bekannt, dass DM. die deutschfeidliche Haltung dieser Cetniks aussdrücklich missbilligt."}})</ref>|Izvještaj sa savjetovanja kod načelnika štaba Jugoistoka od 2. oktobra 1944 (1. oktobar 1944.).}} Koliki je stepen kontrole nad četničkim snagama u Srbiji uspjela ostvariti njemačka Komanda Jugoistoka, vidljivo je i iz zapisnika sa sastanka na vrhu, održanog neposredno pred početak [[Beogradska operacija|Beogradske operacije]] (8. X 1944), kada su zabilježene i riječi Višeg SS i policijskog vođe [[Hermanna Behrendsa]]: {{izdvojeni citat|Na pitanje g-dina feldmaršala [tj. [[Maximilian von Weichs|von Weichs]]a — prim.] postoji li mogućnost komunističkog ustanka u Beogradu, Viši SS i policijski vođa Obergruppenführer Behrends je odgovorio odrečno, ističući da su stalnim pročešljavanjem u posljednje vrijeme uklonjeni svi oni komunisti koji bi na bilo koji način mogli učestvovati u takvoj akciji. Na pitanje gdje se nalaze komunisti zatvoreni u koncentracioni logor, Behrends je odgovorio da su svi pobijeni. Na kraju je skrenuo pažnju na to da je u četničke redove uspio ubaciti dovoljno jake grupe Službe sigurnosti [SD-Sicherheitsdienst], koje imaju ostati sa četnicima i ubuduće. Na to je glavnokomandujući primijetio da je samo to dovoljan razlog zašto bi se vodstvo nad četnicima trebalo povjeriti isključivo Višem SS i policijskom vođi.<ref name="sr.wikisource.org">[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=52&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] ({{jez-njem|"Die Frage des Herrn Feldmarschall an den Obergruppenführer Behrends, ob er mit einem kommunistischen Aufstand in Belgrad rechne, verneinte dieser unter Hinweis darauf, dass er in letzter Zeit durch dauernde Durchkämmungen alle irgendwie für einen Putsch infrage kommenden Kommunisten beseitigt habe. Die Frage nach dem Verbleib der im Konzentrationslager erfassten Kommunisten beantwortete er dahingehend, dass diese alle umgelegt seien. Abschliessend wies Obergruppenführer Behrends noch daraufhin, dass er bei den Cetniks ausreichend starke SD—Kommandos eingebaut habe, die bei den Cetniks verbleiben würden. Von seiten O.B.Südost wurde daraufhin festgestellt, dass allein schon durch diese Tatsache die weitere Führung der Cetnikverbände durch den Höh.SS und Pol.Führer gegeben sei."}})</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Nakon poraza u [[Bitka na Jelovoj gori|bici na Jelovoj gori]], Vrhovna komanda JVuO na čelu sa Dražom Mihailovićem obrela se u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]]. Potpukovnik [[Zaharije Ostojić]], komandant Istaknutog dela štaba Vrhovne komande, šalje 30. septembra 1944. komandantu Zlatiborskog korpusa kapetanu Dušanu Radoviću (pseudonim »Kondor«) upozoravajuću depešu: {{izdvojeni citat| ''Za Kondora — ultra urgent'' Imam obaveštenje da ste Vi, [Miloš] Marković i [Filip] Ajdačić upućeni u [[Višegrad|višegradski]] srez sa specijalnim zadatkom i da ćete isti izvršiti u punoj vezi sa [[Gestapo]]m i Švabama. Vaši ljudi pričaju da su kaznena ekspedicija. Još u toku današnjeg dana očekujem Vaše objašnjenje, jer ću u protivnom preduzeti potrebno, a narod i istorija reći će ko je izdajnik?<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_133.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša Istaknutog dela štaba Vrhovne komande od 7. avgusta 1944. do 7. januara 1945. godine]</ref>}} Jedinice [[Crvena armija|Crvene armije]] i [[NOVJ]] u prvoj polovini oktobra [[1944]]. zaposele su komunikaciju dolinom [[Morava (reka)|Morave]] između [[Vranje|Vranja]] i [[Velika Plana|Velike Plane]], što je otežalo [[Proboj Armijske grupe "E" iz Grčke 1944|proboj Armijske grupe "E" iz Grčke]]. Ova formacija time je bila usmerena na komunikaciju [[Skoplje]] - [[Kosovska Mitrovica]] - [[Raška]], odnosno dolinom [[Ibar (reka)|Ibra]], i zatim na otvaranje puteva prema [[Sarajevo|Sarajevu]] pod borbom. Tokom ovog četvoromesečnog proboja saradnja između Armijske grupe "E" i četnika iz [[Srbija|Srbije]] i [[Crna Gora|Crne Gore]] imala je više vidova. U izvještaju [[91. armijskog korpusa]] Wehrmachta od 25. oktobra 1944. godine, što ga je potpisao general [[Werner von Erdmannsdorf]],<ref>NARA, T314, Roll 1360, frame no. 000889.</ref> odato je svojevrsno priznanje generalu Mihailoviću i njegovim četnicima kao najvrjednijim antikomunističkim (sa)borcima na čitavom okupiranom području [[Jugoistočna Evropa|jugoistočne Evrope]]: {{izdvojeni citat|Među antikomunističke grupe u Srbiji spadaju i sljedbenici srpskog pukovnika Draže Mihailovića [Mihailović je unaprijeđen u čin generala još decembra 1941. — prim.] i neke nezavisne četničke jedinice (četnik — borac za slobodu). Pukovnik Draža Mihailović igra u Srbiji ulogu sličnu onoj koju igra general [[EDES]]-a [[Napoleon Zervas|Zervas]] u Grčkoj. On jeste anglofil, ali i apsolutno antikomunistički nastrojen. Na osnovu njegova antikomunističkog stava, saradnja [četnika i Nijemaca] u borbi protiv Titovih komunističkih bandi bila je uglavnom zadovoljavajuća. Srbin je dobar vojnik i u tom pogledu nalazi se na prvom mjestu na Balkanu. Disciplinovan je, žilav i uporan, te stoga stoji iznad prosječnog Grka. Srpske bande se bore žešće od Grka i imaju se više cijeniti od grčkih bandita. Njihovo naoružanje je dobro.|Uputstvo za srpsko-albansku teritoriju, izdato od strane obavještajnog odjeljenja 91. armijskog korpusa, 25. oktobar 1944. godine}} Prilikom proboja od [[Sjenica|Sjenice]] prema [[Prijepolje|Prijepolju]] [[24. oktobra|24]]-[[31. oktobra]] [[1944]]. Nemci su nastupali zajedno sa borcima [[Srpski udarni korpus|Srpskog udarnog korpusa]] protiv snaga [[37. sandžačka divizija|37. sandžačke divizije]]. Od Prijepolja se glavnina [[Armijska grupe "E"|Armijske grupe "E"]] kroz Sandžak usmerila na pravac Prijepolje - Višegrad - Rogatica - Sarajevo. Jednim motorizovanim bataljonom Nemci su 1. novembra otvorili su put Prijepolje - Pljevlja, i usmerili celokupne četničke snage iz [[Srbija|Srbije]] na pravac [[Sjenica]] - [[Prijepolje]] - [[Pljevlja]] - [[Goražde]]. Time su iskoristili snage [[JVUO]] iz Srbije kao svoju levu pobočnicu. Nakon toga, svojim napadom na NOVJ u pravcu Tuzle ([[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944]]) sadejstvovale su snagama [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] u njihovom proboju na sever. U dnevnom izvještaju za 13. novembar 1944. o situaciji na teritoriji okupirane Jugoslavije iz štaba Armijske grupe »F«, u paragrafu naslovljenom “Njemačke i savezničke trupe“, navodi se, očigledno na osnovu presretnute komunikacije snaga NOVJ, da se general Dragoljub Mihailović nalazi u rejonu [[Sjenica|Sjenice]] sa „aktivnim jugoslovenskim generalom” (moguće da je riječ o [[Miroslav Trifunović|Miroslavu Trifunoviću]]).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=719&rec=311&roll=189 NARA, T311, Roll 189, frame no. 001217.] <br /> ({{jez-njem|"I. Deutsche und verbündete Truppen. </br> Draza Mihajlovic befindet sich mit einem aktiven jugosl. General im Sjenica. (VII.mont.Brig. an 3.Div. 4.11.)"}})</ref> Dok komandant [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] general [[Aleksander Ler|Ler]] u svom pregledu brojnog stanja od [[16. novembra]] [[1944]]. ubraja 10.000 četnika Pavla Đurišića u vlastite (njemačke) trupe,<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Pregled brojnog stanja jedinica potčinjenih Grupi armija »E« na dan 16. 11. 1944. godine, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII - dokumenti nemačkog rajha, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 174.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frames no. 000376—000377.]</ref> dotle se za četnike iz Srbije u izveštaju poslatom Vrhovnoj komandi u [[Berlin]]u kaže da se "drže u senci Vermahta". Nevoljno savezništvo veoma dobro ilustruje i sljedeći izveštaj: {{izdvojeni citat|Grupa Marković (2500—3000), u sporazumu sa nem. vojskom, osigurava odsek Mitrovica — Raška (mesta uklj.) — Novi Pazar. Izviđanje protiv Bugara, Tita i Sovjeta. Do sada nije bilo ozbiljnih incidenata. Potrebna je opreznost. [[Miroslav Trifunović|Trifunović]] sa oko 18.000 četnika [[Dragoslav Račić|Račića]] i [[Dragutin Keserović|Keserovića]], uporedno sa nem. pokretima u rejonu Prijepolje. Pravac marša Foča. U početku učešće u borbenim dejstvima na nemačkoj strani (zaštita bokova). U poslednje vreme samo saputnici. Utisak: dokle god postoje zajednički interesi — uopšte mir. Ako vide mogućnost uspeha, bezuslovno treba očekivati prepade na nemački [[Vermaht]], naročito na odvojene grupe. <br /> Moli se da se dostavi rezultat pregovora DM — [[Hermann Neubacher|zastupnik Ministarstva spoljnih poslova]].<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5_%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0_%22%D0%95%22_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%83_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_11.11.1944. Izveštaj Komande grupe armija "E" Komandantu Jugoistoka od 11.11.1944.], Vojnoistorijski institut, NAV--T-311, r. 184</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=507&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000501.] <br/> ({{jez-njem|"1.) Gruppe Markovic (2500–3000) sichert im Einvernehmen mit dt. Truppe Abschnitt Mitrovica – Raska (Orte ausschl.) – Novi Pazar. Aufklärung gegen Bulgaren, Tito und Sowjets. Bis jetzt keine ernsteren Zwischenfälle. Vorsicht geboten. <br /> 2.) Trifunovic mit ca. 18000 Cetniks des Racic und Keserovic gleichlaufend mit dt. Bewegungen im Raum Prijepolje Marschrichtung Foca. Anfangs Teilnahme an Kampfhandlungen auf deutscher Seite (Flankenschutz). Neuerdings nur Mitläufer. Eindruck: Solange gleichlaufende Interessen im allgemeinen Ruhe. Wenn erfolgversprechend, Überfälle gegen deutsche Wehrmacht, besonders Splittergruppen, unbedingt zu erwarten. <br /> 3.) Um Übermittlung des Verhandlungsergebnisses DM – Vertreter AA wird gebeten."}})</ref>}} U posljednjim mjesecima okupacije Jugoslavije, dužnosnici njemačkog Wehrmachta mogli su dati konačni i zaokruženi sud o karakteru kolaboracije JVuO sa okupacionim snagama. Tako uputstvo iz štaba 91. armijskog korpusa od 26. decembra 1944. godine sadrži veoma iznijansirano tumačenje kvaliteta dosadašnje njemačko-četničke saradnje, prvenstveno uslovljene spoznajom da [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] predstavlja zajedničkog neprijatelja. Pored toga, oficiri iz štaba 91. koprusa analiziraju kako se može proći s najmanje političke štete usljed stalno prisutnog antagonizma između vlasti NDH i četnikâ, preporučajući oprez u odnosima s potonjima zbog njihovih neprekinutih veza sa [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|Saveznicima]]: {{izdvojeni citat|Srpski četnici: </br> Upotreba četničkih jedinica dala je u raznim oblastima dobre rezultate. Poznavanje zemljišta od strane četnikâ i njihove izviđačke aktivnosti protiv Titovih snaga od koristi su njemačkom Wehrmachtu. Međutim, oslanjanje četnika na njemački Wehrmacht proizilazi isključivo iz činjenice da su inferiorni u odnosu na Titove snage — [[Angloamerika|angloamerička]] oružana intervencija bi ih navela da odmah promijene kurs. Njihovi pokušaji da se svrstaju uz angloameričkog neprijatelja se nastavljaju. Stoga se savjetuje veliki oprez kada se postupa sa četnicima. Za vlastiti stav prema četnicima presudno je sljedeće: </br> 1) Upotreba četničkih jedinica mora se sprovesti na način tako da, u slučaju nagle promjene kursa, šteta ostane u granicama podnošljivog; </br> 2) Nijemci moraju iskoristiti neprijateljstvo između četnika i boljševičkih bandi; </br> 3) Saradnja s četnicima od slučaja do slučaja u zamjenu za opskrbu borbenom municijom, zdravstvenu njegu i snabdijevanje namirnicama, ukoliko su dostupne; </br> 4) Cjelokupno hrvatsko stanovništvo mrzi četnike; kompromis između njih i hrvatskih vlasti (posebno ustaša) teško da je moguć. Stoga, moramo spriječiti njihov upad na hrvatski teritorij, posebno između [[Drina|Drine]] i [[Bosna (rijeka)|Bosne]]. Prelazak [natrag] preko Drine u Srbiju, naročito od strane četnika iz Stare Srbije [misli se na teritoriju Nedićeve Srbije — prim.], treba podržati, jer se time izbjegava konflikt s NDH. Na hrvatskom tlu, taktički nužan kontakt s četnicima tokom operacija protiv Titovih snaga treba održati što je moguće više neprimjetnijim, s obzirom na odnos s ustašama; </br> 5) Postojeća mržnja između srpskih četnika i [[Bošnjaci|Muslimana]] zahtijeva poseban oprez tokom pregovora s obje strane i njihovog upošljavanja, jer će se i jedna i druga strana ili povući ili odmah zauzeti neprijateljski stav ako se za takve pregovore sazna; </br> Da li se četnici mogu iskoristiti u njemačku svrhu u borbi protiv Titovih bandi, '''čime bi se uštedjela njemačka krv''', zavisiće od razumnog i vještog pregovaranja s njima.<ref>[https://znaci.org/ok/T317.php?sta1=etni&sta2=D.M&idem=1404 NARA, T314, Roll 1630, frame no. 000770.] <br /> ({{jez-njem|"Die serbischen Cetniks. </br> Der Einsatz von Cetnik–Verbänden hat in verschiedenen Gebieten guten Ergebnissen geführt. Von Nutzen für die Deutsche Wehrmacht ist die Landeskenntnis der Cetniks und ihre Aufklärungstätigkeit den Titobanden gegenüber. </br> Anlehnung der Cetniks an die Deutsche Wehrmacht beruht jedoch nur auf die Tatsache, daß sie den Titokräften unterlegen sind: ein bewaffnetes angloameriknisches Eingreifen wird ihr sofortiges Umschwenken veranlassen, Ihre Versuche, sich dem angloamerikanischen Gegner zu nähern, laufen weiter. Große Vorsicht den Cetniks gegenüber ist daher angebracht. </br> Für die eigene Haltung den Cetniks gegenüber ist maßgebend: </br> 1.) Der Einsatz der Cetnik–Verbände ist so durchzuführen, daß bei plötzlichem Umschwenken der Schaden in erträglichen Grenzen bleibt. </br> 2.) Die Feindschaft zwischen den Cetniks und bolschewistischen Banden muß deutscherseits ausgenützt werden. </br> 3.) Zusammenarbeit mit Cetniks von Fall zu Fall gegen Bereitstellung von Gefechtsmunition, sanitäre Betreuung und Verpflegung, soweit diese vorhanden. </br> 4.) Die Cetniks sind bei der gesamten kroatischen Bevölkerung verhasst, ein Ausgleich zwischen ihnen und den kroatischen Dienststellen (bes. Ustascha) ist kaum möglich, daher muss ein Eindringen in den innerkroatischen Raum insbesondere zwischen Drina und Bosna unsererseits verhindert werden. Ein Übertritt insbesondere der altserbischen Cetniks über die Drina nach Serbien ist zu unterstützen, da so Konflikt mit Kroatien vermieden wird. Auf kroatischem Boden ist taktisch notwendige Fühlung mit Cetniks bei Einsatz gegen Titobanden im Hinblick auf Verhältnis zur Ustascha möglichst wenig in Erscheinung treten zu lassen. </br> 5.) Der bestehende Haß zwischen serbischen Cetniks und Muselmanen verpflichtet bei Verhandlungen und Einsatz beider Teile zu besonderer Vorsicht, da bei Bekanntwerden solcher Verhandlungen beide Parteien entweder abspringen oder sofort eine feindselige Haltung einnehmen werden. </br> Von einer verständnisvoll und geschickt geführten Verhandlung mit den Cetniks wird es abhängen, ob diese durch Einsatz gegen Titobanden für deutsche Zwecke nutzbar gemacht werden können, somit also deutsches Blut gespart werden kann."}})</ref>|Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“ iz decembra 1944.}} === Proboj četnika i Nijemaca iz Crne Gore (1944) === {{Poseban članak|Proboj četnika i Nijemaca iz Crne Gore|Pavle Đurišić|Crnogorski dobrovoljački korpus}} [[File:Spisak vlastitih trupa njemačke Armijske grupe E 1944, decembra 1944.jpg|thumb|Spisak trupa njemačke Armijske grupe »E« iz decembra 1944.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000376.]</ref> Na spisku se nalazi i “10.000 Crnogoraca“ ({{jez-njem|"10.000 Montenegriner"}}). Riječ je o četnicima [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] (tj. CDK), koji su se povlačili zajedno sa okupacionim snagama.]] Dok su srbijanski četnici sadjejstvovali snagama Armijske grupe »E« u njihovom proboju na sjever, četnici iz Crne Gore uzeli su učešća u [[Proboj XXI brdskog korpusa iz okruženja|proboju XXI brdskog korpusa iz okruženja]]. Jedinice crnogorskih četnika, koje su od Njemaca takođe preformirane u dobrovoljačke pukove ("[[Crnogorski dobrovoljački korpus]]"), borile su se u sastavu njemačkog [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. brdskog korpusa]] između [[Danilovgrad]]a i [[Cetinje|Cetinja]] rame uz rame sa njemačkim vojnicima. Ove snage učestvovale su zajedno sa njemačkim snagama u operacijama protiv NOVJ ([[Operacija Frilingservahen aprila 1944|Frilingservahen]], [[Operacija Ribecal avgusta 1944|Ribecal]]). Komandant [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] je u svom izvještaju od ove četnike ubrojao u brojno stanje svojih jedinica: {{izdvojeni citat|C. D. K. od 3 puka, pod komandom potpukovnika [[Pavle Đurišić|Đurišića]], formiran neposredno od strane K-de 2. OkA ([[Druga oklopna armija (Nemačka)|Druga oklopna armija]]), bio je do sada u službenom pogledu potčinjen K-di 2. OkA a u snabdevačkom i taktičkom pogledu 181. peš. div., koja je trebalo da se obimno uključi u obuku. [...] C.D.K. se do sada dokazao u borbi protiv komunista, ali je upitna njegova pouzdanost prema njemačkom Wehrmachtu zbog Đurišićeva kontradiktornog stava.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=825&rec=314&roll=664 NARA, T314, Roll 664, frame 000817.] <br /> ({{jez-njem|"M.F.K. zu 3 Rgt. unter Führung Oberstleutnant Djurisic, wurde von Pz.AOK 2 unmittelbar aufgestellt, unterstand bisher truppendienstlich Pz.AOK, versorgungsmässig und taktisch 181.Inf.Div., die sich ausbildungsmässig weitgehend einzuschalten hatte. </br> M.F.K. im Kampf gegen Kommunisten bisher bewährt, jedoch in seiner Zuverlässigskeit gegenüber der deutschen Wehrmacht durch widerspruchsvolle Haltung Djurisic fragwürdig."}})</ref>|Izvještaj Komande 21. brdskog korpusa Komandi Grupe armija "E" od 23. septembra 1944. godine}} O odluci komandanta Crne Gore, Boke i Sandžaka JVuO potpukovnika Pavla Đurišića da slijedi kolonu njemačkih armijâ pri povlačenju s Balkana, te o značajnoj pomoći pruženoj okupatoru od strane crnogorskih četnika tom prilikom, piše u svojim ratnim memoarima i [[Hermann Neubacher]]: {{izdvojeni citat|On je bio opasan nemački saveznik. Meni je uvek bilo savršeno jasno da bismo mi za Pavla Đurišića, u slučaju invazije zapadnih sila na Balkan, ponovo postali njegov najveći neprijatelj. Kada je započelo povlačenje nemačkih trupa iz Crne Gore, Pavle Đurišić je krenuo sa njima. Tokom napornih marševa po planinskom terenu, tokom operacije povlačenja prolazili smo i kroz područja koja su kontrolisali partizani. Njegove trupe vodile su borbu sa partizanima i time nemačkim trupama olakšale evakuaciju sa tog prostora. Kasnije je Pavle Đurišić sklopio ugovor sa ustaškim trupama Ante Pavelića, da bi mogao da prođe sa svojim jedinicama kroz Hrvatsku i Istru. Tamo su se već nalazile i druge četničke jedinice, kao i Ljotićevi dobrovoljci.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176—177.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} === Prelazak sa Nemcima u Bosnu (1944-1945) === {{main|Proboj Armijske grupe E kroz istočnu Bosnu|Četnička ofanziva u istočnoj Bosni 1944.|Bosanska golgota}} [[File: Četnički oficir Dinarske divizije, SS-Sturmbannführer Ernst Lerch i neidentificirani SS-Hautsturmführer tokom ofanzive protiv IX. korpusa.jpg|thumb|Oficir [[Dinarska četnička divizija|Dinarske divizije JVuO]], SS-Sturmbannführer [[Ernst Lerch]] i neidentificirani SS-Hauptsturmführer tokom ofanzive protiv [[9. korpus NOVJ|9. korpusa NOVJ]] u Sloveniji, mart 1945. godine<ref>[http://bandenkampf.blogspot.com/2016/05/bk0164.html Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0164 | Photo | Höherer SS- und Polizeiführer Adriatisches Küstenland]</ref>]] [[Armijska grupa "E"]] imala je u planu otvaranje komunikacija kroz istočnu Bosnu, pa je krajem novembra jedna njena divizija ([[11. poljska vazduhoplovna divizija (Nemačka)|11. poljska vazduhoplovna divizija]]) započela napad pravcem od [[Rogatica|Rogatice]] prema [[Zvornik]]u, protiv snaga [[Treći udarni korpus NOVJ|Trećeg udarnog korpusa]] [[NOVJ]]. Međutim, kako su tokom ofanzive [[NOVJ]] i Crvene armije od 3. decembra nemačke pozicije na [[Sremski front|Sremskom frontu]] ozbiljno ugrožene, ova divizija hitno je izvučena i transportovana prugom [[Sarajevo]] - [[Slavonski Brod]] na [[Sremski front]]. Na njeno mesto usmerena je glavnina četnika iz [[Srbija|Srbije]]. U izvještaju Operativnog odjeljenja u [[Sarajevo|Sarajevu]] Armijske grupe »E« od 10. decembra 1944, koji potpisuje potpukovnik Warnstorff, istaknuto je: {{izdvojeni citat| Telegram 34. i 91. arm. korpusu, 5. SS-brd. arm. korpusu i Korpusnoj grupi »Kibler«: 1) Četnici na maršu u širi rejon Valjeva privremeno će preći preko područja Rogatica — Ljubovija — Zvornik — Kladanj. 2) DM garantuje najlojalnije držanje prema nemačkim jedinicama i nudi saradnju. Znak raspoznavanja za saradnju između nemačkih jedinica i četnika je: Mitrovica. 3) Četnike u što većoj meri koristiti za službu izviđanja. Materijalna pomoć može im se obezbediti u ograničenim razmerama ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv bandi. 4) K-da Grupe armija obavestila je hrvatske vlasti o navedenom kretanju.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_219.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »E« ZA PERIOD OD 1. OKTOBRA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=998&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000992.] ({{jez-njem| <br /> "1.) Cetniks überschreiten auf dem Marsch in den Großraum Valjevo vorübergehend das Gebiet Rogatica – Ljubovija – Zvornik – Kladanj. <br /> 2.) DM hat loyalste Haltung gegenüber deutscher Truppe zugesichert und bietet Zusammenarbeit an. Kennwort zwischen deutscher Truppe und Cetniks für Zusammenarbeit ist "Mitrovica". <br /> 3.) Die Cetniks sind weitgehend für Erkundungsaufträge zu verwenden. Materielle Hilfe darf ihnen in beschränktem Ausmaß gewährt werden, soweit sie sich zum Kampf gegen die Banden zur Verfügung stellen. <br /> 4.) Die kroatischen Behörden sind über obige Bewegung durch Okdo. unterrichtet worden."}})</ref>}} U izvještaju njemačkog opunomoćenog generala u [[NDH]] od 24. decembra 1944. godine,<ref>[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref> navodi se da je general Draža Mihailović izrazio spremnost za suradnju i sa formacijama NDH u borbi protiv NOVJ: {{izdvojeni citat|Prema izvješću pouzdanog agenta, Draža Mihajlović je izrazio namjeru da se bori skupa sa ustašama i domobranima, jer je njihov zajednički glavni cilj uništenje komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=443&rec=311&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000427.] <br /> ({{jez-njem|"Nach zuverlässiger V–Mann–Meldung soll Draza Mihajlovic geäussert haben, er wolle mit den Ustascha und Domobranen zusammen kämpfen, da das gemeinsame Hauptziel die Vernichtung des Kommunismus sei."}})</ref>|Izvještaj njemačkog opunomoćenog generala u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 24. XII 1944.}} Četnici su, pod ličnom komandom [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]], nakon koncentrisanja unutar nemačko-ustaških linija, izvršili [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944|napad na snage NOVJ]]. 8. decembra [[1944]]. ujutro sa nemačko-ustaških položaja u okolini [[Rogatica|Rogatice]] krenuli u silovit napad prema [[Zvornik]]u. Ovaj napad bio je usklađen sa napadom nemačkog 34. armijskog korpusa sa druge strane, pravcem [[Užice]] - [[Ljubovija]] - [[Zvornik]]. Ovom prilikom četnicima su Nemci obezbedili snabdevanje municijom, kao i zbrinjavanje ranjenika u nemačkim bolnicama u [[Sarajevo|Sarajevu]]. Pošto je prodor četnika prema [[Zvornik]]u odbijen, njihova glavnina usmerila se prema oslobođenoj [[Tuzla|Tuzli]]. U [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944|neizvesnim borbama od 24. do 28. decembra]] [[Treći udarni korpus NOVJ]] krajnjim naporom odbio je ovaj napad. Nakon ovog poraza, glavnina [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevih]] snaga razmestila se u [[Modriča|Modriči]] i okolini, gde su nakon kraćeg sukoba uspostavili sporazum sa snagama NDH. Tako su se našli na za Nemce vitalnoj komunikaciji Sarajevo - Brod, vodeći zajedno sa Nemcima teške dvomesečne borbe protiv [[Druga armija JA|Druge jugoslovenske armije]], koja je nastojala da je prekine. Preko pukovnika Borote, komandanta Romanijskog korpusa JVuO, uspostavljena je saradnja sa nemačkim štabom u [[Sarajevo|Sarajevu]], od kojeg je obezbeđeno snabdevanje municijom i bolničko zbrinjavanje ranjenika.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm Opšti uslovi sporazuma o saradnji između četnika i nemačkih jedinica pripremljeni za pregovore decembra 1944. godine], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 130</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (10. decembar 1944)</ref> [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićeva]] grupacija takođe je uspostavila vezu sa Štefanom Hedrihom ({{jez-nem|Stefan Hedrich}}), SS-oberfirerom i inspektorom u glavnom štabu SS, komandantom SS-oblasti Severozapadna Bosna.<ref>[https://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: TOTENKOPF & EDELWEIß], četvrti deo: Das Kriegsjahr 1944 (Ares verlag, Graz), strana 268.</ref> [[3. april]]a 1945. godine, kada su nemačke trupe napuštale Bijeljinu i okolinu, Mihailović je pokušao da ih pridobije da ostanu pod njegovom komandom kao jugoslovenski državljani.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref> [[Schutzstaffel|SS]]-Sturmbannführer (major) [[Ernst Lerch]], u izvještaju od 8. marta 1945. godine, piše da je [[Aleksandar Nikolić (četnik)|Aleksandar Nikolić]], zapovjednik Sremsko-slavonske komande JVuO, zajedno sa svojim trupama (za koje navodi da broje oko 80 ljudi, ali i da bi po pristizanju ostatka jedinice ta cifra mogla dostići i 400) došao u [[Istra|Istru]], tj. u [[Operativna zona Jadransko primorje|Operativnu zonu Jadransko primorje]], gdje se stavlja na raspolaganje njemačkim vlastima. Ernst Lerch moli nadređene da naznače rejon u kojem bi »grupa pukovnika Nikolića« mogla da bude »upotrebljena«: {{izdvojeni citat|1.) U prostor [[Jurdani]], prov. [[Rijeka (grad)|Rijeka]], stigli su delovi četničke grupe pukovnika Nikoliča u jačini oko 80 ljudi. 2.) Prema telegr. Glavnog ureda SS od 7. 2. 45, delovodn. pov. br. 375/45, grupa Nikolić potčinjena je komandantu SS i policije u [Operativnoj zoni] Jadr. primorje. [...] 6.) Pukovnik Nikolić je samostalni četnički komandant i njegov načelnik Štaba major Miladinović je izjavio da ova grupa ne želi nikakvu zavisnost od ministra [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]a, odn. od drugih četničkih grupa. <br /> Oni obećavaju da će se stoprocentno zajedno s Nemcima boriti kako protiv komunista tako i protiv regularnih engleskih trupa koje oni navodno preziru iz dubine duše. <br /> Ovaj osnovni stav oni će zadržati u svakoj situaciji pa ma šta se desilo.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dokument br. 161, str. 822–823.</ref>|Obaveštenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 8. marta 1945. o pristizanju četnika pukovnika Nikolića u Istru}} [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za [[Jugoistočna Evropa|jugoistočnu Evropu]], u svojim poslijeratnim memoarima ističe da je sa četničkim komandantom održavao vezu sve do aprila 1945, tj. do [[Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)|zajedničkog povlačenja Nijemaca i četnika]] pred jedinicama NOVJ i [[Crvena armija|Crvene armije]]. Neubacher navodi da je postojala i zamisao o susretu između njega i generala Mihailovića, ali [[Joachim von Ribbentrop]] nije dao dopuštenje za taj sastanak: {{izdvojeni citat|Tokom sukoba četnika sa Englezima, stiglo je do mene pitanje da li bih bio spreman da razgovaram sa Dražom Mihailovićem. Ovu sam molbu prosledio ministru spoljnih poslova Ribentropu, tražeći od njega da mi dozvoli da do takvog susreta dođe. U principu, nije mi bilo zabranjeno da uspostavim kontakt. Ali, za vođenje razgovora morao sam da dobijem specijalnu dozvolu. Bilo mi je, međutim, zabranjeno da stupim na teren koji kontroliše Draža Mihailović. Moja spremnost i želja da se sretnem sa njim bili su veliki, te sam uskoro morao da sam sebi priznam da je moj glavni motiv bio – radoznalost. Da se sretnem sa četničkim vođom, a da se prethodno ne izvrše potrebne pripreme, razgovor bi bio besmislen, i jedino bi doneo neugodnost i neprilike za Dražu Mihailovića, jer bi dobio etiketu „kolaboratera“. Trebalo je susret dobro organizovati, kako bi bilo sigurno da će doneti senzacionalan rezultat. Verovatno je i sam Draža Mihailović tako razmišljao, pa zato, najzad, nije nikada ni došlo do našeg susreta. Ali, ostali smo u vezi preko naših posrednika. I jedna i druga strana bila je u tim kontaktima veoma oprezna. Jedan moj poverljiv čovek čak je tri puta bio u Dražinom glavnom štabu. Da ne bih bio suviše opširan, zadovoljiću se samo tvrdnjom da Draža Mihailović svoju politiku sve do kraja rata nije menjao. Tek početkom 1945, u vreme naših poslednjih borbi u Hrvatskoj, kada je povlačenje naših trupa sa tog prostora bilo samo pitanje dana, Draža Mihailović mi se obratio direktnom molbom – i to preko svojih poverljivih ljudi u Beču – da mu pružim pomoć u vezi sa naoružanjem njegovih jedinica. Tokom nekoliko dana ja sam čak imao direktnu radio-vezu sa njegovim glavnim štabom u Bosni. Moj poverljiv čovek bio je poslednji put kod Draže u aprilu 1945.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161–162.</ref>}} General Mihailović je odbijao da osobno uđe u bilo kakav aranžman s okupatorom, i od ove je politike odstupio samo u četiri ili pet navrata tokom rata. Riječ je o [[Sastanak u Divcima|sastanku u Divcima]] sredinom novembra 1941. godine, zatim o dva sastanka s predstavnikom Hermanna Neubachera, [[Rudolfom Stärkerom]], u jesen 1944 (prvi u zapadnoj Srbiji na kojem je Mihailovića pratio pukovnik [[Robert H. McDowell]], šef američke vojne misije pri njegovu štabu, a drugi u sjeveroistočnoj Bosni), kao i o posljednjem sastanku sa Stärkerom na planini [[Vučjak]], početkom aprila 1945. Neubacher pokušava u svojoj knjizi ekskulpirati Mihailovića od odgovornosti za kolaboraciju.<ref>[https://znaci.org/00001/40_62.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNIČKO-NJEMAČKI SPORAZUMI O KOLABORACIJI U SRBIJI]</ref> == Nemci o generalu Mihailoviću i JVuO == [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] na [[Beogradski proces|suđenju u Beogradu]] [[1946]].]] {{izdvojeni citat|'''Njemačka je za D.M.-a neprijatelj br. 2 – neprijatelj br. 1 su komunisti'''.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=695&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000686.] <br /> ({{jez-njem|"Deutschland ist für D.M. nur noch der Feind No. 2. Feind No. 1 sind die Kommunisten."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka Armijske grupe »F« sa izaslanikom Neubacherom održanog 30. jula 1944.}} Prilikom ispitivanja od strane istražitelja 7. američke armije avgusta 1945. godine, pisanu izjavu o svojim aktivnostima u ratnom periodu sastavio je i [[feldmaršal]] [[Maximilian von Weichs]], koji je avgusta 1943. naslijedio generala Löhra na mjestu glavnokomandujućeg Jugoistoka. U odjeljku naslovljenom »Grupe koje pomažu Njemačkoj«, von Weichs o četnicima Draže Mihailovića piše sljedeće: {{izdvojeni citat|Mihailovićeve trupe su se nekada borile protiv naših okupacionih trupa iz lojalnosti prema svome kralju. U isto vreme su se borile protiv Tita, zbog svojih antikomunističkih ubeđenja. Ovaj rat na dva fronta nije mogao dugo potrajati, posebno kada je britanska podrška počela favorizovati Tita. Sledstveno, Mihailović je pokazao pronemačka stremljenja. Bilo je angažmana tokom kojih su se srpski četnici borili protiv Tita zajedno sa nemačkim trupama. Sa druge strane, dešavalo se da neprijateljski raspoložene četničke grupe napadnu nemačke vozove za snabdevanje da bi popunili sopstvene zalihe. Mihailović je voleo da ostane u pozadini, i prepusti takve poslove svojim podređenima. On se nadao da će dočekati svoje vreme ovom igrom moći, dok mu anglo-američko iskrcavanje ne obezbedi dovoljnu podršku protiv Tita. Nemačka je prigrlila njegovu podršku, koliko god privremenu. Četničke izviđačke aktivnosti naši komandanti su visoko cenili.<ref>http://znaci.org/00002/318_4.htm ({{jez-eng|"MIHAILOVIC's troops once fought against our occupation troops out of loyalty to their King. At the same time they fought against TITO, because of anti—Communist convictions. This two front war could not last long, particularly when British support favored TITO. Consequently MIHAILOVIC showed pro-German leanings. There were engagements during which Serbian Chetniks fought TITO alongside German troops. On the other hand, hostile Chetnik groups were known to attack German supply trains in order to replenish their own stocks. ''MIHAILOVIC liked to remain in the background, and leave such affairs up to his subordinates. He hoped to bide his time with this play of power until an Anglo—American landing would provide sufficient support against TITO. Germany welcomed his support, however temporary. Chetnik reconnaissance activities were valued highly by our commanders''."}})</ref>}} Takođe, feldmaršal von Weichs na drugom mjestu podcrtava da, dok se general Mihailović nastojao držati po strani, taktička je njemačko-četnička kolaboracija na terenu poprimala sve veći obim: {{izdvojeni citat|Iako se on sâm [Mihailović] oštroumno suzdržavao od iznošenja svog ličnog stava u javnosti, bez sumnje kako bi imao odriješene ruke za svaku eventualnost (npr. savezničko iskrcavanje na Balkanu), dopustio je svojim komandantima da pregovaraju s Nijemcima te da s njima sarađuju. I oni su to činili, sve više i više...<ref>Röhr, Werner, ed. (1994). Europa unterm Hakenkreuz: Okkupation und Kollaboration (1938–1945). Berlin: Hüthig. s. 358. <br/ > ({{jez-eng|"Though he himself [Draža Mihailović] shrewdly refrained from giving his personal view in public, no doubt to have a free hand for every eventuality (e.g. Allied landing on the Balkans), he allowed his commanders to negotiate with Germans and to co-operate with them. And they did so, more and more..."}})</ref>|[[Maximilian von Weichs]]}} Specijalni [[Adolf Hitler|Hitler]]ov izaslanik [[Hermann Neubacher]] u svojim memoarima tumači politiku Draže Mihailovića. On piše da je Mihailović „ostao neprijatelj okupatoru, koji je, zbog Titovog uspona, postao njegov neprijatelj broj dva”. Neubacher primjećuje da su Mihailovićevi komandanti sarađivali sa Nijemcima, dočim je on nastavio voditi antiokupatorsku propagandu: {{izdvojeni citat|Politiku Draže Mihailovića nije bilo teško razumeti. On je bio impresioniran nemačkim vojnim podvizima. Pa ipak, sa sigurnošću je računao na to da će Nemačka izgubiti rat. Dovoljno sam čuo od pouzdanih izvora, koji su me obavestili o Dražinom stavu prema Rajhu. On je ostao neprijatelj okupatoru, koji je, zbog Titovog uspona, postao njegov neprijatelj broj dva. Saveznici su Dražu ostavili na cedilu, pa je zato pokušao da od Nemaca – koji su za njega sada bili samo neprijatelj broj dva – dobije što je moguće više oružja. Namera četničkog vođe bila je ova: da se, kada započne nemačko povlačenje, bez borbe dokopa nemačkih strateških pozicija i da se na njima utvrdi. On se spremao za konačan obračun sa Titom, koji je trebalo da se vodi beskompromisno, na život ili smrt, a u pitanju je bila budućnost Jugoslavije. Dok su, dakle, Dražini podređeni komandanti tu i tamo sarađivali sa Nemcima, on je sam nastavio da i dalje vodi propagandu protiv Nemaca.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 160–161.</ref>}} Čak i kada je odobravao kolaboraciju svojih komandanata sa okupatorima, general Mihailović je strogo vodio računa da se na taj način lično ne kompromituje, prvenstveno iz straha od negativne reakcije stanovništva okupirane Jugoslavije. Presretanjem komunikacije između Mihailovića i vojvode Đujića ujesen 1943, njemački nadležni organi su registrovali ovu tendenciju kod četničkog vođstva: {{izdvojeni citat|18.11. Radio-naređenje D.M. Đujiću da još više nego do sada ratuje zajedno sa njemačkim Wehrmachom protiv komunista, jer su oni izdali srpsku nacionalnu stvar. On sam ne može tako postupiti zbog stava naroda.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=235&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000223.] <br /> ({{jez-njem|"18. 11. FUNKBEFEHL D. M. AN DJUJIC, MIT DEUTSCHER WEHRMACHT GEGEN KOMMUNISTEN MEHR ALS BISHER ZU KAEMPFEN, DA NATIONALE SACHE SERBIENS VERRATEN. ER SELBST KOENNE WEGEN VOLKSMEINUNG NICHT MITMACHEN."}})</ref>|Depeša komande Druge oklopne armije komandi [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 21. novembra 1943. godine}} General [[Schutzstaffel|SS]]-a [[Otto Kumm]], treći komandant [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS dobrovoljačke brdske divizije »Prinz Eugen«]], u knjizi ratnih memoara naslovljenoj ''Vorwärts, Prinz Eugen! Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"'' („Naprijed, Prinz Eugen! Istorija 7. SS dobrovoljačke divizije Prinz Eugen”), ostavio je svoje tumačenje prirode odnosâ između JVuO i njemačkog okupatora: {{izdvojeni citat|Kao ostatak „u šumi“ regularne armije nakon okupacije Jugoslavije, oni su nosili stare uniforme – i nove brade, jer su se zakleli da se neće brijati dok okupator ne bude isteran iz zemlje. Oni su bili verni kraljevini i borili su se za svog mladog kralja Petra II, ali radije su se držali udaljenih sela i oblasti, ne napadajući naše jedinice, osim ako se nisu osećali dovoljno nadmoćnim. Disciplina i naoružanje bilo im je relativno dobro, a u odnosu prema drugim jugoslovenskim narodnim i verskim grupama bili su nepredvidljivi – što je često išlo do napada na hrvatska sela i muslimanske žene. Kao prijatelje još su imali Engleze – i njihov radio. Na volovskim kolima ili na konjskim leđima oni su se povremeno prebacivali u druge oblasti, najčešće neuzdrmani, jer smo ih mi puštali, smatrajući da ih dugoročno možemo pridobiti za nas – kao '''braću po oružju protiv komunizma'''. To je donekle nejasna situacija, oni nisu prijatelji, ali ni neprijatelji, i situacija se menja s vremena na vreme.<ref>[http://www.znaci.org/00001/200.htm Otto Kumm: VORWÄRTS, PRINZ EUGEN! - Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"], [http://www.znaci.org/00001/200_5.pdf Aufstellung der Division "Prinz Eugen"] str. 52. <br /> ({{jez-njem|"Als Reste der nach der Besetzung Jugoslawiens 'in den Wald' gegangenen regulären Armee tragen sie die alte Uniform – und neue Bärte, da sie geschworen haben, sich nicht früher zu rasieren, bevor nicht der Okkupator aus dem Land gejagt ist. Sie sind königstreu und kämpfen für ihren Jung-König Peter II., doch weichen sie lieber aus in abseits gelegene Dörfer und Gebiete und stellen sich nur selten unseren Verbänden, es sei denn, sie fühlen sich in ausreichender Ubermacht. Disziplin und Bewaffnung sind relativ gut, gegenüber den anderen jugoslawischen Volks- und Glaubensgruppen sind sie unberechenbar, weshalb es oft zu Ubergriffen gegen kroatische Dörfer oder muselmanische Frauen kommt. Als stille Freunde haben sie die Engländer – und ihre Funkgeräte. Auf Ochsenkarren oder hoch zu Roß verlegen sie manchmal in eine andere Gegend, meist ungeschoren, da wir sie ziehen lassen und sie auf lange Sicht für uns gewinnen wollen – als Waffengefährten gegen den Kommunismus. Es ist eine etwas unklare Situation, sie sind nicht Freund, auch nicht Feind, die Lage wechselt von mal zu mal."}})</ref>}} Saradnju sa četničkim formacijama generala Mihailovića u borbi protiv zajedničkog neprijatelja pominje u svojim memoarima i [[Schutzstaffel|SS]]-potpukovnik [[Otto Skorzeny]], vođa njemačkih komandosa, zaslužan za izvođenje brojnih specijalnih operacija tokom rata. Neposredno pred [[Kapitulacija Nacističke Njemačke|kapitulaciju nacističke Njemačke]], ''Obersturmbannführer'' Skorzeny je tri dana (od 5. do 8. maja [[1945]]. godine) vršio dužnost šefa njemačke vojno-obavještajne službe ''[[Abwehr]]''. Po osobnom ''[[Adolf Hitler|Führer]]ovom'' naređenju, potpukovnik Skorzeny biva upućen proljeća 1944. godine u okupiranu Jugoslaviju, kako bi koordinirao [[Operacija Konjićev skok|operacijom uništenja]] [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovnog štaba NOVJ]] i zarobljavanja [[Josip Broz Tito|maršala Tita]]: {{izdvojeni citat|U proljeće 1944. dobio sam naredbu Vrhovne komande Wehrmachta da lociram [[Josip Broz Tito|Titov]] štab, uništim ga i uhvatim Tita, koji je, prema [[Winston Churchill|Churchill]]ovoj volji, već bio zamijenio generala Mihailovića. Mihailović, ratni ministar mladog kralja [[Petar II Karađorđević|Petra II]] od Jugoslavije, koji je živio u egzilu u [[London]]u, bio je uplašen sve većim uticajem komunizma. Na njegovo zaprepaštenje, njegovi su se četnici ponekad borili zajedno čak s mađarskim trupama, Hrvatima [[Ante Pavelić]]a, pa čak i sa našim vojnicima protiv Titovih trupâ.<ref>Otto Skorzeny, ''Meine Kommandounternehmen. Krieg ohne Fronten'', Universitas Verlag in F.A. Herbig Verlagsbuchhandlung GmbH, München, 1993, s. 201. <br /> ({{jez-njem|"Im Frühjahr 1944 bekam ich den Befehl vom OKW, das Hauptquartier Titos ausfindig zu machen, es zu zerstören und Tito gefangenzunehmen, der nach dem Willen Churchills schon den General Mihailowitsch abgelöst hatte. Der Kriegsminister des im Exil in London lebenden jungen Königs Peter II. von Jugoslawien, Mihailowitsch, war über den fortschreitenden Einfluß des Kommunismus erschreckt. Seine Tschetniks schlugen sich zu seinem Erstaunen manchmal sogar gemeinsam mit den ungarischen Truppen, den Kroaten des Ante Pawelitsch und selbst unseren Soldaten gegen die Truppen Titos."}})</ref>}} == Reference == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Kolaboracija četnika sa silama Osovine]] * [[Saradnja četnika sa fašističkom Italijom]] == Vanjske veze == {{commonscat|Chetnik collaboration with Axis occupation}} * [https://www.znaci.org/00001/40.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945 (Stanford University Press 1975)] {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} {{Authority control}} [[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu| ]] pvx3ow5hglnu2eaze9gdfmog73wvvof 42591502 42591501 2026-05-11T12:50:16Z ~2026-13681-46 333099 42591502 wikitext text/x-wiki {{Sređivanje|razlog=Preterana upotreba citata}} [[File:Lukačević i Nemci.jpg|thumb|Četnički potpukovnik [[Vojislav Lukačević]], dvojica nemačkih oficira i neidentifikovani četnički komandant. Fotografija je verovatno nastala tokom [[Bitka za Konjic 1943.|bitke za Konjic]], od 19. do 26. februara 1943. godine, kada su snage pod Lukačevićevom komandom sadejstvovale s Nemcima.]] [[File:Četnici i Nemci u okupiranoj Jugoslaviji.jpg|thumb|Četnici i Nijemci u okupiranoj Jugoslaviji.]] '''Kolaboracija četnika s Nemcima''' odvijala se, sa manjim ili većim intenzitetom, tokom većeg dijela perioda [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupacije Jugoslavije u Drugom svetskom ratu]]. Glavna usluga koju su četnici vršili Nemcima bila je borba protiv [[Narodnooslobodilačka vojska i partizanski odredi Jugoslavije|partizanskih jedinica]], hvatanje pripadnika [[Narodnooslobodilački pokret Jugoslavije|pokreta otpora]] po naseljenim mestima, te njihovo likvidiranje ili slanje u logore pod kontrolom okupacionih ili kvislinških vlasti. Zbog njegovog inicijalnog učešća u [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanku u Srbiji 1941]], Nemci su [[Draža Mihailović|Dražu Mihailovića]] dugo smatrali neprijateljem, za kojim je raspisana poternica.<ref>https://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%B7_%D0%B4%D0%B5%D1%86%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B0_1941.</ref><ref>https://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%B7_%D1%98%D1%83%D0%BB%D0%B0_1943.</ref> Istovremeno, njegovi odredi širom okupiranog područja sarađivali su sa nemačkom vlašću na razne načine (npr. [[legalizacija četnika u Srbiji]] 1941–1943). Saradnja četnika sa Vermahtom postala je sveobuhvatna nakon novembra 1943. godine, kada je politički vrh u [[Berlin]]u konačno odlučio da prihvati Dražu Mihailovića za saradnika, što je rezultiralo potpisivanjem niza [[Ugovori o saradnji četnika i Vermahta|ugovora o saradnji]] sa njegovim glavnim komandantima u Srbiji. Nakon potpisivanja ugovora o primirju i saradnji, okupator je počeo isporučivati municiju i vojnu opremu četničkim jedinicama koje su se, zajedno sa njemačkim trupama i pod nadzorom njemačkih oficira, borile protiv jedinica [[NOVJ]] u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]] i [[Sandžak]]u.<ref>AVII, reg. br. 8/1, kut. 276, dep. 12058.</ref> U [[NDH]], četnici su služili Nemcima za razne namene: dostavljanje obaveštenja o komunistima, pomoć nemačkim nabavkama stoke, pomoć trupama u svojstvu vodiča, pomoć u ljudstvu, učestvovanje u osovinskim operacijama (na primer [[operacija Citen|operacija Ziethen]], [[operacija Bora]]), i druge potrebne radnje za gušenje ustaničkog pokreta.<ref name="ReferenceA">[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_259.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. novembra 1943. Štabu 2. oklopne armije o saradnji četnika sa nemačkim trupama u Dalmaciji i zapadnoj Bosni]</ref> Nemci su četnike snabdevali oružjem i opremom i dozvoljavali im da po potrebi koriste njihove garnizone za smeštaj i motorizaciju za transport. Partizanske pokrete po Bosni i Hercegovini te Hrvatskoj Nijemci su u mnogo navrata doznavali na osnovu četničkih dojava.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1071&rec=314&roll=563 NAW, T-314, Roll 563, frames 001061-1062: Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja 15. brdskog korpusa (31. januar 1944.)]</ref> Prve dve godine rata, četnici su formalno bili deo [[Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu|savezničke]] koalicije, ali zbog stavljanja [[Četnički odredi Jugoslovenske vojske|četničkih odreda Jugoslovenske vojske]] pod komandu Vermahta, krajem 1943. je došlo do konačnog napuštanja Draže Mihailovića od strane Saveznika, a potom 1944. godine i do napuštanja i osude četnika od strane jugoslovenskog kralja.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D0%B2_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%99%D0%B0_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_II_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D1%98_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D1%81%D1%86%D0%B8_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B5 Poziv kralja Petra II na pristupanje Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije]</ref> Zbog kolaboracije sa nemačkim okupatorom, mnogim je četničkim vođama, uključujući samog Dražu Mihailovića, suđeno u [[Beogradski proces|beogradskom]] i drugim procesima. Pored kolaboracije sa Nemcima, četnici na teritoriji italijanske okupacione zone su tesno [[Kolaboracija četnika s fašističkom Italijom|sarađivali sa fašističkom Italijom]]. == Nemačka politika prema četnicima == Česte njemačke promjene kursa u odnosu prema četnicima Draže Mihailovića (npr. [[Sastanak u Divcima|pregovori u Divcima]] u novembru, pa [[Operacija Mihailović|napad na štab Draže Mihailovića]] u decembru 1941, zatim ponovna obustava progona Mihailovićevih četnika i skidanje ucjene na njegovu glavu u proljeće 1942. godine, itd.) tokom čitavog ratnog perioda, bile su u potpunosti u skladu sa politikom koja je vođena u okupiranim zemljama. Najplastičniji prikaz ove politike prezentovao je [[Felix Benzler]], opunomoćenik Ministarstva vanjskih poslova [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]] u Beogradu, u izvještaju koji je poslao u [[Berlin]] 11. marta 1942. godine njemačkom ministru vanjskih poslova [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]]: {{izdvojeni citat|To što nemačka vojna mesta vode pregovore s pojedinim četničkim vođama, nije ništa neobično u srpskom prostoru. To se zbiva svesno, u okviru naše politike, uslovljene slabošću naših vojn[ičk]ih snaga i dosad ne bez uspeha vođene, da Srbe, a naročito ustanike usmeri jedne protiv drugih (komuniste protiv četnika, četnike među sobom, vladine dobrovoljce protiv komunista i četnika) i da se time po mogućnosti omete obrazovanje jednog jedinstvenog fronta.<ref>AVII, NAV, N-T-120, 200/153555-58.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.], str. I/272.</ref><ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 90.</ref>}} Njemačko konstantno opiranje uspostavi saradnje s četnicima Draže Mihailovića bilo je generirano sa samog političkog vrha. U ratnom dnevniku Vrhovne komande Wehrmachta prenesena je informacija da je 23. septembra 1942. održan sastanak vođe Trećeg Reicha [[Adolf Hitler|Adolfa Hitler]]a s predsjednikom [[Rumunija|rumunjske]] vlade [[Ion Antonescu|Ionom Antonescuom]] i poglavnikom [[NDH]] [[Ante Pavelić|Antom Pavelićem]]. Na sastanku se uglavnom raspravljalo „o hrvatskim problemima“. Pored njemačkog veleposlanika u [[Zagreb]]u [[Siegfried Kasche|Siegfrieda Kaschea]], sastanku je prisustvovao i opunomoćeni general u NDH [[Edmund Glaise von Horstenau]] koji se nije ustručavao da „otvoreno kritikuje hrvatsku vlast“, ali je i „skrenuo pažnju na četnike, koje su naoružali Italijani“. General von Horstenau je predložio da bi četnike trebalo „upotrebiti da na svom području [tj. u njemačkoj okupacionoj zoni] postanu organi reda“: {{izdvojeni citat|Hitler je na taj predlog negativno odgovorio, jer da mu se čini veoma opasno da se četnicima pruži podrška. Četnici su pre svega srpske patriote, koji zastupaju velikosrpsku misao. Time hranimo zmiju koja će jednoga dana da poraste. Istina, danas je ona još mala, ali jednog dana mogla bi da bude opasna.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2022-11-04 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Nakon sagledavanja situacije na Balkanu u jesen 1943, Nemci su jugoslovenske partizane proglasili najvećim neprijateljima.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_3_156.htm PROCENA KOMANDANTA JUGOISTOKA FELDMARŠALA VAJKSA OD 1. NOVEMBRA 1943. VOJNO-POLITIČKE SITUACIJE NA BALKANU KRAJEM OKTOBRA 1943. GODINE</ref> U cilju borbe protiv partizana, tolerisali su i koristili četnike kao antikomunističku miliciju, iako im je bilo dobro poznato da oni održavaju veze sa [[London]]om. == Hronologija == === Mihailovićeva ponuda Nemcima (1941) === {{main|Ustanak u Srbiji 1941.|Sastanak u Divcima}} {{izdvojeni citat|Četnički odredi jugoslovenske vojske pod komandom pukovnika Draže Mihailovića stavljaju se na raspolaganje za borbu protiv komunista u saradnji sa nemačkim Vermahtom.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%99%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_30._%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0_1941._%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0 Извештај капетана Матла претпостављенима од 30. октобра 1941. о разговорима са представницима Драже Михаиловића]</ref>|Dražina ponuda Nemcima iz oktobra 1941.}} {{Wikisource|Izjava pukovnika Branislava Pantića o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima}} {{Wikisource|Izveštaj kapetana Matla pretpostavljenima od 30. oktobra 1941. o razgovorima sa predstavnicima Draže Mihailovića}} {{Wikisource|Zapisnik sa sastanka Mihailovića sa nemačkim predstavnicima u selu Divci 11.11.1941.}} Nemci su za gušenje [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanka u Srbiji 1941.]] angažovali dodatne trupe i sproveli drastične represalije nad stanovništvom, što je Mihailovića navelo da se povuče iz ustanka, napadne partizane i zatraži kontakt sa nemačkom upravom radi prekida neprijateljstva. Vezu je uspostavio preko pukovnika [[Branislav Pantić|Branislava Pantića]], njegovog predstavnika i obaveštajca u [[Beograd]]u. Pukovnik Pantić je nakon rata svjedočio da je odluka o pregovorima s predstavnicima njemačkih okupacionih snagâ donijeta krajem oktobra 1941. godine, i to na sastanku održanom u kući [[Živojin Mišić|vojvode Mišića]] u [[Struganik]]u. Sastanku su, pored Draže Mihailovića i Branislava Pantića, prisustvovali i [[Dragiša Vasić]], potpukovnik [[Dragoslav Pavlović]], major [[Aleksandar Mišić]] i kapetan [[Nenad Mitrović]]. Pukovnik Pantić piše: {{izdvojeni citat|O potrebi pregovora nije bilo reči. Situacija je svima bila jasna. Ona ih je neodstupno zahtevala. Sporno je bilo: sa kime treba razgovarati, da li sa Nemcima ili sa Nedićem? Posle duže diskusije većina se složila da treba pregovarati sa Nedićem. Ovome se odsudno usprotivio Draža i major Mišić. Njegov zaključak po ovom pitanju bio je izražen rečima: – KAD JE SITUACIJA TAKVA DA MORAM DA PREGOVARAM, ONDA ĆU DA PREGOVARAM SA NEPRIJATELJEM. NA TO ME OVLAŠĆUJE I MEĐUNARODNO RATNO PRAVO. UOSTALOM, ŠTA MI MOŽEMO DA DOBIJEMO OD NEDIĆA? SVE ŠTO NAMA TREBA, ORUŽJE I MUNICIJA, NEDIĆ MORA TRAŽITI OD NEMACA. JER OVDE NISU U PITANJU MALE I SITNE KOLIČINE. ZAŠTO IĆI POSREDNO, KAD MOŽEMO NEPOSREDNO? Njegovo odsudno držanje, po ovom pitanju, odnelo je prevagu... Isto tako bilo je sporno pitanje da li da se o pregovorima obavesti Nedić. Posle kraće diskusije, a pošto sam ja izložio da kapetan g. dr. Matl nalazi da Nedića treba obavestiti, doneta je odluka da se tako i učini. Tako je doneta odluka da se pregovara sa Nemcima.<ref>[https://sr.m.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D1%98%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BF%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%BE_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%98_%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%B8_%D0%B4%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81_%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0 Izjava pukovnika Branislava Pantića o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima]</ref><ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 138.</ref><ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 115.</ref>|Izjava pukovnika [[Branislava Pantića]] o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima}} 1. novembra 1941. godine, pukovnik Draža Mihailović je uputio generalu [[Walteru Hinghoferu]], komandantu [[342. divizija|342. pješadijske divizije]], ponudu sljedeće sadržine: {{izdvojeni citat|1) Na kolubarskom frontu nema komunista. Ukoliko ih je bilo oni su postali bezopasni. <br /> 2) Organizacija četnika je u stanju da održava red na području zapadne Srbije. <br /> 3) Komunistička opasnost će prestati od momenta kada se četničkoj organizaciji pruži mogućnost da neometano radi. Broj nacionalista je tako veliki da komunista ima samo 5%. Uz pomoć svoje brojne nadmoćnosti nacionalni elemenat pod komandom četnika može rešiti komunistička pitanja bez obostrane borbe. <br /> Uslov je: dovoljno naoružanje, koje nedostaje. <br /> 4) Ulazak u pojedine gradove je bio neophodan da se ne bi komunističke jedinice predstavljale kao oslobodioci i da ne bi povukle za sobom narodne mase. To se moralo događati i radi toga da bi se sprečili komunisti da vrše teror nad stanovništvom. <br /> 5) Četnička akcija nije usmerena protiv nemačkih jedinica, ukoliko one ne napadaju četnike i narod. <br /> 6) Naš narod voli slobodu i radovao bi se kada se na njegovoj teritoriji ne bi nalazile nemačke jedinice. To odgovara četničkom načinu vođenja rata, bez obzira na žrtve koje donosi. Oblast zapadne Srbije nema nikakav vojni značaj za nemačke jedinice, i trebalo bi da bude slobodna zona, u kojoj četnici održavaju red, pod uslovom da ih se u tome ne sprečava i da su dovoljno naoružani.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_240.htm Izjava Draže Mihailovića od 1. novembra 1941. komandi nemačke 342. pešadijske divizije]</ref>}} Prethodno, general Hinghofer je 30. X 1941. obavijestio njemačkog opunomoćenog generala i zapovjednika u Srbiji [[Franz Böhme|Franza Böhmea]] da lokalni četnički komandanti u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]] nude saradnju, očekujući zauzvrat pomoć u oružju od okupatora: „Četničke vođe iz [[Valjevo|Valjeva]], [[Slovac|Slovca]] i [[Lajkovac|Lajkovca]] daju važne podatke o organizaciji i izjavljuju spremnost da se sa nemačkim trupama bore protiv komunista. Traže oružje.“<ref>BA-MA, RH 26-342/14, 10-odnevni Hinghoferov izvještaj Bemeu, 30. 10. 1941.</ref> Odmah po pristizanju Mihailovićeve ponude, štab 342. pješadijske divizije je istoga dana (1. XI) dostavio izvještaj svojoj pretpostavljenoj komandi u kome, između ostalog, stoji i sljedeće: {{izdvojeni citat|Masa četnika, koja se nalazi u rejonu Valjeva, do sada se držala potpuno lojalno. Oni su prema komunistima zauzeli jasan odbijajući, takoreći, neprijateljski stav i može se reći uspešno se protiv njih borili. Oni su spremni i voljni da zajedno sa Vermahtom razbiju komuniste, kao i da u zemlji ponovo uspostave red i mir i zato traže nemačku pomoć.<ref>AVII, NAV—N—T—315, rolna 2130, snimci 626—632.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_10.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje MIHAILOVIĆ TRAŽI POMOĆ OD OKUPATORA]</ref>}} No, na samom početku sastanka sa nemačkim predstavnicima u selu [[Divci]] 11.11.1941. pukovniku Mihailoviću je rečeno: {{izdvojeni citat|Pre dve nedelje poručili ste nam preko Vaših poverenika u Beogradu da je Vaša namera "da nećete više dozvoliti da se srpska krv beskorisno proliva i srpska imovina dalje uništava". Istovremeno ste ponudili da se zajedno sa nemačkim Vermahtom i organima Nedićeve vlade borite protiv komunizma. Ponuda je od strane Glavne komande odbijena jer: 1) Nemački Vermaht će sam u najkraćem vremenu okončati sa komunizmom i 2) glavni komandant ne može imati poverenja prema Vama kao savezniku.}} Nemci su procenili da Draža zna za dolazak njihovih oklopnih trupa, da kao generalštabni oficir pravilno ocenjuje da će se nastavak nemačkih operacija rđavo završiti po njega, i stoga "nemački Vermaht ne može da se optereti takvim saveznicima koji mu se privremeno priključuju iz razloga oportuniteta".<ref name="Divci">[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D1%81%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D1%83_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%83_%D0%94%D0%B8%D0%B2%D1%86%D0%B8_11.11.1941. Zapisnik sa sastanka Mihailovića sa nemačkim predstavnicima u selu Divci 11.11.1941.]</ref> U daljem razgovoru pukovnik Mihailović se pravdao nacistima zbog učešća u ustanku: {{izdvojeni citat|Nije moja namera da ratujem protiv okupatora, jer kao generalštabni oficir poznajem snage obeju snaga.<ref name="Divci"/>}} On se pravdao da je morao uzeti neke gradove od Nemaca da ih komunisti ne bi uzeli<ref>"Moji ljudi su [[Bitka za Loznicu 1941.|krenuli na Loznicu]] zato da je komunisti ne zauzmu."</ref> i tvrdio da nije na strani ustanika, "onih koji žele da isteraju Nemce".<ref name="Divci"/> Draža Mihailović je izjavljivao Nemcima lojalnost i tražio da mu daju municiju da nastavi borbu protiv partizana.<ref>"Neophodno je imati municiju! Računajući s tim, došao sam ovamo."</ref> Ali, želeo je da njegovo "delovanje na nacionalnoj osnovi" ostane potajno da ne bi prošao kao [[Kosta Pećanac]], koji je sklopio otvoreni sporazum sa okupatorom, čime je izgubio ugled u narodu i stekao oznaku izdajnika.<ref name="Divci"/> Uprkos svim njegovim predlozima, Nemci mu nisu ostavili drugu mogućnost do da položi oružje: {{izdvojeni citat|„Ponuda pukovnika Mihailovića da stavi svoje snage na raspolaganje za borbu protiv komunista je odbijena i zatražena je bezuslovna predaja. Mihailović je tražio da se konsultuje sa svojim komandatima. Mihailović također tražio oružje za borbu protiv komunista. Ovo je igra, borba između bandi za izvor oružja. Ipak, čini se da jedan dio Mihailovićevih bandi iskreno želi da se bori protiv komunista.“<ref>NAW, T-311, Roll 175, 000121-2: Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka</ref>|Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka 17.11.41.}} {{izdvojeni citat|Mihailović treba da sada pokrene akciju protiv Užica, gde se navodno nalazi celokupno rukovodstvo komunista, a zbog čega treba da se stavi u izgled i bombardovanje sa nemačke strane. U kontaktima sa nemačkim okupacionim vlastima koji su niže opisani, Mihailović je navodno molio da mu se stavi na raspolaganje 100.000 metaka da bi mogao nastupiti protiv Užica.|IZVEŠTAJ OBAVEŠTAJNOG CENTRA VERMAHTA U BEOGRADU OD 14. NOVEMBRA 1941. VRHOVNOJ KOMANDI VERMAHTA O ODNOSU ČETNIKA DRAŽE MIHAILOVIĆA PREMA NOP-u, O PREGOVORIMA PREDSTAVNIKA VERMAHTA I DRAŽE MIHAILOVIĆA I O VOJNO-POLITICKOJ SITUACIJI U SRBIJI}} Za njim je decembra 1941. godine raspisana poternica, nakon čega je bio u bekstvu. === Predaja zarobljenih partizana Nijemcima (1941) === {{main|Predaja zarobljenih partizana Nijemcima novembra 1941.}} [[File:Nemci odvode na streljanje četu partizana koje su četnici na prevaru uhvatili i predali Nemcima.jpg|thumb|Nemci odvode na streljanje četu partizana koje su četnici na prevaru uhvatili i predali Nemcima]] Iako je njegov prijedlog okupacionim vlastima u Divcima odbijen, pukovnik Mihailović je želio pružiti njemačkom okupatoru dokaz četničke gotovosti za saradnju. Stoga su četnici Draže Mihailovića, uz posredstvo samozvanog vojvode [[Jovan Škavović|Jovana Škavovića]], predali 13. novembra 1941. Njemcima oko [[Predaja zarobljenih partizana Nemcima novembra 1941.|365 zarobljenih partizana]]. [[Predaja zarobljenih partizana Nijemcima novembra 1941.|Predaja zarobljenih partizana Nemcima]] se desila tokom [[ustanak u Srbiji 1941|ustanka u Srbiji]] novembra [[1941]]. godine. Tokom [[Četničko-partizanski sukob|sukoba]] između [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevih]] četnika i partizana u zapadnoj [[Srbija|Srbiji]] početkom novembra [[1941]], četnici su zarobili više stotina partizana. Jednu veću grupu od oko 500 zarobljenika, među kojima su bili partizani na prevaru zarobljeni u [[Gornji Milanovac|Gornjem Milanovcu]],<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_110.htm Relacija Takovskog četničkog odreda od 17. juna 1942, Zbornik NOR-a, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 3, dokument 110]</ref> Kosjeriću,<ref>[https://www.znaci.org/00001/59_2_124.pdf Užička republika, Zapisi i sećanja, Narodni muzej, Užice 1981]</ref> Karanu i Planinici, četnici su prikupili na [[Ravna Gora|Ravnoj Gori]]. Oko [[13. novembar|13. novembra]] [[1941]]. četnici su grupu od 365 zarobljenika odveli u [[Mionica|Mionicu]], i zatim u [[Slovac]]. Tu su prihvaćeni od [[Milan Nedić|Nedićevih]] i nemačkih snaga i prebačeni kamionima u [[Valjevo]]. Transport zarobljenika do [[Valjevo|Valjeva]] je pratio četnički vođ Jovan Škavović Škava, koji je prethodno bio [[Kosta Pećanac|Pećančev]] četovođa, dok je u tom periodu priznavao [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevu]] komandu. U predaji zarobljenika učestvovao je i ravnogorski oficir [[Pavle Mešković]]. Predaji partizana prethodio je [[Sastanak u Divcima 1941.|sastanak Draže sa Nemcima u selu Divci]]. Od ove grupe zarobljenika, Nemci su 263 streljali dana [[27. novembar|27. novembra]] [[1941]]. godine na Krušiku u Valjevu.<ref>[https://www.znaci.org/00001/38_21.htm Radoslav S. Nedović, Pantelija Vasović: ZATAMNjENA ISTINA, Čačak 2006: Streljanja na Krušiku u Valjevu]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/44_4.pdf Radoslav S. Nedović: ČAČANSKI KRAJ I NOB - SLOBODARI NA STRATIŠTIMA, Čačak 2009: Krušik, Valjevo streljanje po grupama]</ref> Ostali zarobljenici su delom streljani naknadno, delom deportovani u [[Koncentracioni logor|logore]], a delom pušteni na slobodu. Predaja zarobljenih partizana nastavila se i posle ovoga, i bila je naročito intenzivna u decembru 1941.<ref>[https://www.znaci.org/00001/38_24.htm Radoslav S. Nedović, Pantelija Vasović: ZATAMNjENA ISTINA, Čačak 2006: Decembarski pokolj]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/44.htm Radoslav S. Nedović: ČAČANSKI KRAJ I NOB - SLOBODARI NA STRATIŠTIMA, Čačak 2009]</ref> === Legalizacija četnika i hvatanje ustanika (1941-1942) === {{main|Legalizovani četnici}} [[Datoteka:Legalizovani četnici u Srbiji 1942.jpg|minijatura|Legalizovani četnici Draže Mihailovića čuvaju [[Logor Metino brdo|logor na Metinom brdu]] kod [[Kragujevac|Kragujevca]] [[1942]].]] Četnički odredi u Srbiji su delom raspustili regrute kućama i ostali u ilegali na kadrovskom sastavu, a delom se legalizovali kao pripadnici zvaničnih Nedićevih formacija. Krajem 1941. i početkom 1942. godine, pripadnici [[Legalizovani četnici|legalizovanih ravnogorskih odreda]] pružili su najznačajniji doprinos u hvatanju nekoliko hiljada odbjeglih ili pasiviziranih partizana i njihovih saradnika u [[Zapadna Srbija|zapadnoj]] i djelovima [[Centralna Srbija|centralne Srbije]], kao i u njihovoj predaji Njemcima. Učešćem u masovnom hvatanju i likvidaciji pripadnika partizanskih odreda i njihovih saradnika, čak i ako se zanemari aktivna borba protiv partizana, legalizovani ravnogorski četnici su učinili krupne usluge njemačkom okupatoru u uništenju partizanskog pokreta na području dotadašnje [[Užička Republika|Užičke republike]].<ref name="yuhistorija.com">[http://www.yuhistorija.com/serbian/drugi_sr_txt01c4.html Milan Radanović: Kolaboracija JVuO sa nemačkim okupatorom u Srbiji 1941-1944.]</ref> Već krajem novembra 1941. godine na Metinom brdu kod Kragujevca je formiran [[Logor na Metinom brdu|logor]] za zarobljene srpske ustanike i civilne taoce. Prvi dovedeni u logor bili su taoci iz Kragujevca, komunisti, odbornici narodnooslobodilačkog odbora, Romi, Jevreji i svi oni koji su nemačkim fašistima bili sumnjivi. Osim svakodnevnih likvidacija, veća masovna streljanja su vršena 2. i 19. marta 1942. godine.<ref>[http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1322 Metino brdo]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hvatani borci su predavani nemačkom sudu, ili prekom sudu [[Nikola Kalabić|Nikole Kalabića]]. Većina pohvatanih je bila iz okoline Rače, Topole i Aranđelovca. 2. marta 1942. godine na Metinom brdu je streljano 173 rodoljuba i simpatizera oslobodilačkog pokreta sa teritorije Kragujevca i okolnih opština.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1248 |access-date=2014-05-01 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191846/http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1248 |deadurl=yes }}</ref> Logor je rasformiran u junu 1942. Preostali logoraši su transportovani u [[Koncentracijski logor Banjica|logor na Banjici]], gde je većina streljana, kao i u logore u Nemačkoj, Norveškoj i Grčkoj.<ref>http://www.ikragujevac.com/kultura/15517-istorija-zrtve-fasizma-na-metinom-brdu-i-deo.html</ref> Nakon likvidacije partizanskih ostataka, četnici Draže Mihailovića su stekli faktičku kontrolu nad ruralnim područjima Srbije, dok je okupator držao gradove. Mihailovićev stav u odnosu na njemačkog okupatora jasno je izražen u depeši, koju je opunomoćeni poslanik Ministarstva inostranih poslova Trećeg Rajha u Beogradu [[Felix Benzler]], 31. marta 1942. godine, uputio centrali u Berlinu: {{izdvojeni citat|Sve dosad se nije postiglo da se ličnost pukovnika Mihailovića stavi pod kontrolu. Po svoj prilici ni on nije u stanju ili nije voljan da na srpskom području nešto preduzme, već je, naprotiv, preko jednog posrednika ovih dana ponudio vladi Nedića da prihvata da se objavi: 1) da on ne namerava da se bori protiv Nemaca; 2) da neće ništa da preduzima protiv Nedićeve vlade; 3) da se zalaže za održanje mira i reda u zemlji; 4) da poziva na borbu protiv komunista. Posredniku je ponovo odgovoreno da za Mihailovića jedino u obzir dolazi da se bezuslovno potčini.<ref>[https://znaci.org/00001/11_18.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje POD ZAŠTITOM LEGALIZOVANIH ODREDA]</ref>}} Nemački dokument od [[15. maj]]a 1942. godine navodi četničkog majora [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubu Jovanovića]] kao jednog od njihovih lokalnih saradnika za [[Zaječar]].<ref>NAW, T501, roll 248 frames 0121-0126; dostupno na http://znaci.net/temp/T-501_R-248-0126.jpg</ref> [[Datoteka:SS-Obergruppenführer Werner Lorenz accompanied with unknown chetnik officer in NE Bosnia.JPG|mini|[[SS]]-[[Obergruppenführer]] [[Werner Lorenz]] u društvu neimenovanog četničkog oficira u sjeveroistočnoj [[Bosna (oblast)|Bosni]], jesen 1942. godine]] U junu 1942. Mihailović je prešao u Crnu Goru, italijansku okupacionu zonu, na teritoriju koju su držali crnogorski četnici [[Saradnja četnika sa fašističkom Italijom|uz dopuštenje Italijana]]. Aktivnosti četničkih odreda u Srbiji svedene su na najmanju meru da se ne bi izazivao okupator, i uglavnom su ograničene na organizacionu i obaveštajnu delatnost i sitnije diverzije. Uprkos tome, nemački okupator je veoma ozbiljno shvatao četničku aktivnost i povremeno organizovao racije protiv preostalih Mihailovićevih odreda, koji su se trudili da izbegnu dodir sa neprijateljem. U Srbiji, znatan broj Mihailovićevih snaga se legalizovao. Nemački popis glavnih vladinih legalnih odreda od [[15. maj]]a 1942, pod rednim brojevima 1 do 18 navodi Ljotićeve odrede, od 19 do 39 su Mihailovićevi, a od 40 do 100 Pećančevi. Tu na okupatorskom spisku snaga su neki od glavnih Mihailovićevih četnika: [[Predrag Raković]], [[Miloje Mojsilović]], [[Dušan Smiljanić]], [[Vučko Ignjatović]], [[Miloš Glišić]], [[Ljuba Jovanović]]... Do početka 1942. godine "ravnogorski pokret istopio se u redovima Nedićeve milicije i konačno se ponovo pojavio, umanjen, u Crnoj Gori."<ref name="Deakin2">[https://www.znaci.org/00001/5_3.htm William Deakin, BOJOVNA PLANINA]</ref> Kako ne bi izgubio podršku naroda kao saradnik okupatora, Mihailović je odsustvo oružane borbe u Srbiji sredinom [[1942]]. godine nastojao da nadoknadi činjenjem smicalica nemačkim vojnicima po gradovima, ubacivanjem "smrdljivih bombi", "svrabećih praškova", "praškova za kijanje", upućivanjem pretećih pisama, uznemiravanjem telefonom...<ref name="Kosta Nikolić 2004"/> Ovo nije ostalo neprimećeno. Britanski kapetan Bil Hadson je u drugoj polovini 1942. ponovo uspostavio vezu i javio da "Mihailović još sarađuje s Osovinom u Crnoj Gori i Sandžaku i miruje u Srbiji", da su "u Dalmaciji Trifunovićevi četnici legalizovani" te, podsticani od Italijana, sanjaju o nekoj "Srbo-Sloveniji i Dalmaciji". Na osnovu stanja na terenu on izvlači zaključak: {{izdvojeni citat|U trenutku kada je Mihailović u velikom stepenu igrao ulogu kvislinga bio je nagrađen najjačom britanskom propagandom.... Mihailoviću bi trebalo konačno reći da Britanci pretpostavljaju komuniste kvislinzima.<ref name="Deakin2"/>|Britanski kapetan Bil Hadson}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Lopare 1942.jpg|mini|[[Radivoje Kerović]] (u sredini u bijeloj košulji) sa njemačkim tenkistima, [[Lopare]] 1942.]] Posljednjeg dana kolovoza 1942, održan je sastanak kod načelnika štaba Komande Jugoistoka. Ovom prilikom je podijeljena informacija da se oko [[Banja Luka|Banje Luke]] vode žestoke borbe s partizanima, u kojima okupatoru pomažu četnici (“srpski nacionalisti“), bez preciziranja o kom odredu JVuO iz [[Bosna (oblast)|Bosne]] je riječ: {{izdvojeni citat|Velike borbe su izbile u blizini Banje Luke. Ustanici su upotrijebili teško naoružanje, topove, minobacače itd., kao i tenkove. Hiljadu srpskih nacionalista je sudjelovalo u borbi protiv ustanika na našoj strani.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=490&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000485.] <br /> ({{jez-njem|"Bei Banja Luka größeres Gefecht, Aufständische traten mit schweren Waffen, Geschützten, Minenwerfern u.sw. auf, auch mit Panzer. 1000 serbische Nationalisten haben sich dort auf unserer Seite im Kampfe gegen die Aufständischen beteiligt."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka kod načelnika štaba Jugoistoka održanog 31. augusta 1942.}} U drugom njemačkom izvještaju iz istog perioda se navodi da je 26. augusta jedan bataljun Wehrmachta južno od Banje Luke bio priklješten od strane nadmoćnijeg neprijatelja (i ovdje se napominje da su partizani raspolagali teškim naoružanjem), kao i da je Nijemcima u pomoć priskočilo čak „2000 bosanskih četnikâ“, što će rezultirati potiskivanjem jedinicâ [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOP i DVJ]] prema jugu do kraja mjeseca.<ref>BA/MA, RH 19 XI/81 (Die Bekämpfung der Aufstandsbewegung im Südostraum, Teil I), S. 244.</ref><ref>Klaus Schmider, ''Partisanenkrieg in Jugoslawien 1941-1944'', Verlag E.S. Mittler & Sohn GmbH, Hamburg/Berlin/Bonn, 2002, s. 155. <br /> ({{jez-njem|"Bereits am 26. August sah sich ein deutsches Bataillon bei dem Versuch, südlich von Banja Luka den ersten dieser Einfälle abzublocken, weit überlegenen, auch mit erbeuteten Panzern und Geschützen bewaffneten Verbänden gegenüber; nur mit Hilfe von 2.000 bosnischen Cetniks, die den Deutschen zu Hilfe eilten, gelang es bis Ende des Monats, die Partisanen wieder nach Süden abzudrängen."}})</ref> Takođe, u jednom izvještaju upućenom iz štaba njemačkih trupa u [[NDH]] od 18. novembra 1942. o četnicima se, između ostalog, navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|U zoni 714. pješadijske divizije nalazi se 6-8.000 četnika, naoružanih puškama i nešto automatskog oružja. Diviziji su dosad pružili vrijedne usluge time što su branili svoju teritoriju od partizana i time oslobodili njemačke i trupe NDH za dejstvo na drugim sektorima. K tome obezbjeđuju i željeznicu i pribavljaju važna obavještenja njemačkim trupama. Četnici su pri zajedničkim akcijama snabdjevani od strane NDH; također im pripada i naknada od otprilike 3 Rajshsmarke dnevno, čiju isplatu oni, međutim, dosad nisu tražili.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=361&rec=314&roll=566 Nacionalni arhiv Vašington, T-314, rolna 566, frejm 000357; Dopis štaba Komandanta njemačkih trupa u Hrvatskoj-/Veza sa neprijateljski orijentisanim krugovima u Srbiji/ (18. novembar 1942.).] <br /> ({{jez-njem|"Bei 714.Div. haben die im Div.–Bereich beheimateten Cetnikverbände eine ungefähre Stärke von 6–8000 Mann. Sie sind mit Gewehren und verhältnissmässig wenig automatischen Waffen ausgestattet. Sie leisten der Div. wertvolle Dienste, indem sie ihr Heimatgebiet gegen Einfälle der Partisanen schützen, sodass, von grösseren Unternehmen abgesehen, in diesem Raume weder deutsche noch kroatische Truppen gebunden werden. Sie entlasten hiedurch den Bahnschutz und versorgen die deutsche Führung mit wertvollen Feindnachrichten. </br> Die Cetnikverbände werden durch den kroatischen Staat bei Einsätzen mit Munition versorgt und verpflegt. Vertragsmässig steht ihnen neben anderen Zusagen /z.B. Versorgungsansprüchen/ auch Wehrsold von etwa RM 3.— täglich zu, den sie jedoch bisher nicht beansprucht haben."}})</ref>|Dopis štaba Komandanta njemačkih trupa u Hrvatskoj (18. novembar 1942. godine)}} === Operacija Weiss i bitka na Neretvi (1943) === {{main|Operacija Weiss|Bitka za Konjic 1943.}} [[File:Četnici i Nemci na Neretvi.jpg|thumb|Četnici i Nemci tokom [[Bitka na Neretvi|bitke na Neretvi]] 1943.]] Van Srbije, postojala je intenzivna saradnja četnika i Nemaca. Iako su mnogi četnici na lokalu pomagali nemačkim trupama protiv partizana, [[Hitler]] je do sredine 1943. godine strogo branio svojim jedinicama svaku saradnju sa četnicima.<ref>Nacionalni arhiv Vašington, Mikrofilm T-311, rolna 175, snimka 378: Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka za novembar 1942 (30. novembar 1942.). „Svaka, pa i privremena, veza sa antikomunistički nastrojenim četnicima u Hrvatskoj je protivna naređenju Fuehrera, Ia 3071/42 o borbi protiv bandi.“</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=383 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000378.] <br /> ({{jez-njem|"Haltung gegenüber feindluch eingestellten Kreisen in Serbien/Kroatien: An Bev.Kmdr.Gen. in Serbien, Befehlshaber der dt. Truppen in Kroatien, Kdr.Gen. in Kroatien und Dt.Verb.Kdo. bei Supersloda ergeht ein Befehl betreffend klarer und eindeutiger militärischer Haltung gegenüber allen uns feindlich eingestellten Kreisen. Jede – wenn auch nur vorübergehende – Bindung mit antikommunistisch eingestellten Cetniks in Kroatien steht im Widerspruch zu den bzgl. Bandenkämpfung gegebenen Befehlen des Führers Ia Nr. 3071/42 g.K."}})</ref> Za vrijeme izvođenja [[Operacija Weiss|operacije Weiss]], njemački komandanti na terenu su bili u nedoumici da li da se povinuju naređenjima svojih viših vojnih komandi, ali i političkih instanci, ili da nastave sarađivati s četnicima Draže Mihailovića: {{izdvojeni citat|Uprkos borbenoj pomoći hrabrih četnika, koja je doprinijela deblokadi opkoljenih dijelova 718. pješadijske divizije, njemačke trupe imaju zadatak da se brzo probiju do boksitne oblasti. One imaju instrukcije da smatraju četnike neprijateljima. Sada se ispostavilo da se situacija kod mjesta Dobro (?), čija se posada sastojala od Nijemaca, Italijana i četnika, poboljšala zahvaljujući četničkom prodoru.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=549 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000544.] <br /> ({{jez-njem|"Trotz der Waffenhilfe tapferer Cetnik, die auch zur Befreiung der eingeschlossenen Gruppe der 718.I.D. mit beigetragen haben, ergibt sich für die deutschen Truppen die Aufgabe, möglichst schnell in das Bauxitgebiet von Mostar vorzustoßen. Die deutschen Truppen haben den Auftrag die Cetniks als Feind anzusehen. Es ergab sich nun das Bild, daß die Besatzung von Dobro (?), die aus Deutschen, Italiener und Cetniks bestand durch den Vorstoß der Cetniks Luft bekam."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka kod načelnika štaba Jugoistoka (1. mart 1943.).}} Major [[Slavoljub Vranješević]], komandant Zapadne Bosne JVuO, šalje 2. marta 1943. godine dopis »bratu« [[Uroš Drenović|Urošu Drenoviću]] kojim ga obavještava da je od strane njemačke komande u [[Banja Luka|Banjoj Luci]] zakazana konferencija na koju su pozvani najvažniji četnički zapovjednici u [[Bosanska krajina|Bosanskoj krajini]]: {{izdvojeni citat|Pre nekoliko časova primio sam izveštaj od Komandanta Bosanskih četničkih odreda brata Rade Radića, u kome mi javlja, da su Nemci pozvali na konferenciju u Banja Luci sve Komandante i to: Radića, Tešanovića, Drenovića, Marčetića, Mišića radi rešavanja važnih pitanja. Konferencija će se održati u nemačkoj komandi u B. Luci. Ovoj konferenciji neće prisustvovati pretstavnici hrvatskih ni vojnih ni civilnih vlasti. Komandant mi je naredio, da pozovem sve Komandante na predkonferenciju, koja će se održati u Karanovcu na dan 4 o.m. u 12 časova.— Prema napred izloženom pozivam te, da bez ikakvog izgovora i odlaganja bez obzira na situaciju na položaju, dođeš 4 o.m. do određenog časa u Karanovac.— Ovo smatraj vrlo važnim i NAJHITNIJIM. Molim Te koristi sva moguća prevozna sredstva, pa i motorcikl i na vreme dođi na predkonferenciju.<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 31, str. 64.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_64.htm Naređenje Komande bosanskih četničkih odreda od 2. marta 1943. komandantu odreda »Kočić« za prisustvovanje konferenciji radi usaglašavanja stavova o saradnji sa nemačkim trupama]</ref>}} Već 3. februara 1943. godine, major Vranješević je upoznao Vrhovnu komandu JVuO o činjenici da se bosanski četnici nalaze u službi njemačkog okupatora, ali i da su potpisali [[Suradnja četnika sa Nezavisnom Državom Hrvatskom|sporazume o saradnji sa vlastima NDH]]: {{izdvojeni citat| NEMCI Četnički odredi učestvuju u borbi zajedno sa Nemcima češće puta, ali na zasebnim sektorima. Pre našeg dolaska, Nemci su uspeli da u borbu protiv komunista uvode četnike tako, da im ovi osiguravaju krila i da se mešaju u komandovanje. Ovome se je odmah stalo na put, ma da sa dosta poteškoća. Po sebi se razume da se mnogo interesuju o tome, da li mi imamo kakve veze sa Dražom Mihailovićem — što mi odbijamo, navodeći da je to samo komunistička propaganda kako bi izazvali Nemce protiv nas, pa nas tako priklještene, uveli u svoje redove. Ipak, često puta Nemci čuju kako svi četnici pevaju »Od Topole pa do Ravne Gore« ili »Od Manjače pa do Ravne Gore«, »sve su straže generala Draže« itd., dakle jasno primećuju, ali moraju da trpe. Njihova nemoć oseća se. HRVATI Ovi se redovno predaju komunistima, gde god ovi na njih udare. Hrvatski oficiri nalaze spas u komunizmu. Zbog sporazuma sa Hrvatima, koji su ovi [četnički — prim.] odredi sklopili pre našeg dolaska, borbe sa Hrvatima ne vode se. Naprotiv, za većinu starešina i boraca može se reći, da su taj sporazum shvatili kao definitivan svršetak rata, pa i otuda javašluk i slaba disciplina. Sada, dok se ne raščisti sa komunistima, ovakvo stanje mora da ostane.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_27.htm Izveštaj majora Slavoljuba Vranješevića od 3. februara 1943. majoru Zahariju Ostojiću o vojno-političkoj situaciji u četničkim odredima zapadne Bosne i saradnji sa nemačkim i ustaško-domobranskim jedinicama]</ref>}} Vojvoda [[Vukašin Marčetić]], komandant puka »Manjača«, bio je takođe jedan od potpisnikâ sporazuma sa vlastima satelitske NDH. Tokom operacije »Weiss«, vojvoda Marčetić se povezuje i sa njemačkim okupatorom, konkretno sa [[117. lovačka divizija (Nemačka)|117. divizijom]]: {{izdvojeni citat|Posebno: [...] [[369. legionarska divizija|369. pješ. div.]] će prvo dovršiti borbe na [[Grmeč]]u. Uspostavljena veza sa četničkom grupom Marčetića, koja će preuzeti osiguranje vlastitog istočnog boka.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=675&rec=315&roll=2263 NARA, T315, Roll 2263, frame no. 000670.] <br /> ({{jez-njem|"369. J.D. führt vorerst Kampfhandlungen in der Grmec durch. Verbindung mit Cetnikgruppe Marcetic aufgenommem, die Schutz der eigenen Ostflanke übernehmen will."}})</ref>|Ratni dnevnik 117. divizije, unos za 5. februar 1943.}} O (nevoljnom) sadjejstvu 117. divizije sa četničkim odredima u [[Bitka za Konjic 1943.|bici za Konjic]], u februaru 1943. godine, nakon rata će posvjedočiti i general [[Alexander Löhr]]: {{izdvojeni citat|117. lovačka divizija, koja je prodirala od Ivan-sedla ka severozapadu, vodila je od početka teške borbe, pa je na kraju odbijena i odbačena. Jedan njen deo morao je da se spasava u Konjicu, koji je bio utvrđen i posednut od Italijana i četnika. Ovo mesto su partizani okružili i tako je došlo do toga da su se ovde, pod pritiskom događaja, borili na istom frontu Nemci i četnici – doduše odvojeni jedni od drugih italijanskim jedinicama. Konjic je doduše bio oslobođen iz okruženja sa trupama iz [[Sarajevo|Sarajeva]], ali je partizanima uspelo da se probiju preko Neretve i povuku svi bez izuzetka u severnu [[Crna Gora|Crnu Goru]].<ref>{{cite web|url=http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html | title = Записи Александра Лера, часопис СРПСКО НАСЛЕЂЕ, број 7/1998 | publisher = Srpsko-nasledje.co.rs |date=3. 1. 1943. | accessdate=4. 1. 2023. | archive-url = https://web.archive.org/web/20130216202528/http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html# | archive-date=16. 2. 2013 |url-status=dead | df = }}</ref>|General [[Alexander Löhr]], komandant Jugoistoka}} Tokom [[Bitka na Neretvi|bitke na Neretvi]], četnici su bili obilno snabdijevani streljivom i hranom iz italijanskih i njemačkih magacina. Kapetan [[Vojislav Lukačević]], koji se zajedno sa svojim četnicima tukao uz borbenu grupu »Anacker«, [[5. mart]]a iz [[Konjic]]a je javio majoru [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]] da mu »11« (tj. Nijemci) daju municiju, kao i da je vojvoda [[Dobroslav Jevđević]], sa svoje strane, zadužen za obezbjeđivanje logistike: {{izdvojeni citat|Vidim da je glavna tvoja briga kako ćemo sa 11. Verujem da si o njima dobio preterane izveštaje. Svaka njihova kolona koja nastupa ima najviše jednu trećinu Nemaca a ostalo su domobrani i po nešto ustaša. Oni sami ne mogu ništa da urade, toga su svesni. Ja mislim da je nama najpreči za sada cilj uništenje komunista i to što brže. Ne sme nas zateći iskrcavanje u borbi sa komunistima, a isto tako ne smemo početi borbu sa 11 dok komunisti nisu likvidirani a oni nisu likvidirani i pored uspeha koje smo postigli. Čvrsto sam ubeđen da nas 11 neće napasti sve dok se vode borbe sa komunistima te je strahovanje u tom pravcu preterano... Najvažnije i najbolje snabdevanje preko [[Sarajevo|Sarajeva]] koje neka Jevđo forsira. Dobio sam sinoć preko 11, 30.000 metaka obećali još čim im stigne neki transport koji očekuju u Sarajevo.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_71.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 5. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O BORBENOM RASPOREDU ČETNIKA I NEMACA NA SEKTORU KONJIC—JABLANICA]</ref>}} O isporuci municije jedinicama JVuO (najvjerovatnije o onoj koja je data kapetanu Lukačeviću), Komanda Jugoistoka je 7. marta javila vojnom vrhu u [[Berlin]]u: {{izdvojeni citat|– 7. mart 1943: Municija za četnike. Vrhovna komanda je obaviještena telegramom o isporuci 30.000 metaka četničkim jedinicama.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=453 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000448.] <br /> ({{jez-njem|"Munition für die Cetniks: </br> An OKW/WFSt. ergeht eine Meldung betraf. der Übergabe von 30.000 Schuß Inft. Munition an Cetnikverbände."}})</ref>|Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja Komande Jugostoka za mart 1943. godine (31.3.43.)}} [[File:Chetniks and German Officers meet in Bosnia, 1943.jpg|thumb|Sastanak njemačkih oficira sa četnicima u [[Bosna (regija)|Bosni]], [[1943]]. godina]] 9. [[Mart|ožujka]] 1943. godine, [[Fašizam|fašistički]] [[Poglavnik|duce]] [[Benito Mussolini]] šalje pismo [[Adolf Hitler|Adolfu Hitleru]],<ref>''Tajna pisma Hitler – Mussolini (1940—1943)'', edicija Dokumenti i svjedočanstva (priredio i preveo: Dr Bogdan Krizman), Novinarsko izdavačko poduzeće (NIP), Zagreb, 1953, str. 78.</ref> vođi [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]], u kom navodi da je upoznat sa suradnjom njemačkih okupacionih trupa s četnicima: {{izdvojeni citat|Više tisuća četnika naoružali su, na lokalnoj bazi, komandanti talijanskih jedinica, da vode gerilu, za koju imaju, kao svi stanovnici Balkana, naročite sklonosti. Do danas su ti četnici suzbijali partizane vrlo odlučno. Upravo sam primio izvještaj. U njemu mi javljaju, da su njemačke snage, koje su uspostavile dodir sa četnicima u dolini gornje Neretve, pristale da surađuju s njima i da su naoružale četnike metcima i ručnim bombama.|[[Benito Mussolini]] u pismu [[Adolf Hitler|Adolfu Hitleru]] (9. III 1943)}} O pristizanju Mussolinijeva pisma istog je dana javila i Vrhovna komanda njemačkih oružanih snaga: {{izdvojeni citat|''9. mart'' </br> Duče poslao pismo Hitleru, u kome zastupa mišljenje da su četnici i partizani neprijatelji Osovine. O tome je razgovarao i sa nemačkim ministrom spoljnih poslova. Priznaje da su Italijani do sada naoružali nekoliko hiljada četnika za gerilski rat protiv komunista i oni su se do sada energično borili protiv partizana. Ali, sada je Duče izdao energičnu naredbu, da se četnicima više ne daje oružje i da njih, nakon što se partizani poraze, treba razoružati. Na osnovu poslednjih vesti, na prostoru gornje Neretve Nemci su takođe stupili u kontakt sa četnicima i ostavili im patrone i ručne granate.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2024-07-08 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. marta 1943.}} Pošto је za katastrofalni poraz četnika u bici na Neretvi optužio Jevđevića, [[Petar Baćović|Baćovića]] i [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] a istakao za primjer Vojislava Lukačevića, major Ostojić im је 10. marta naredio da se kod Italijana zauzmu za dozvolu o prebacivanju četnika na zapadnu obalu Neretve. Odgovarajući na optužbe, Jevđević i Ваćоvić istoga dana izvještavaju Mihailovića da је za proboj operativne grupe NOVJ kriv upravo Lukačević, te da Ostojić, komandujući iz [[Kalinovik]]a, nema pravu predstavu о toku događaja. Jevđević navodi: „Kada sam zvao delove Vrhovne komande da komanduju nа licu mesta, odgovorili su neljubazno da neće da radе sa okupatorom, tražeći u isto doba hranu, municiju, topove i vojsku od okupatora.“ Као argument da četnici moraju bespogovorno slušati naređenja okupatorskih oficirâ, vojvoda Jevđević navodi podatak da Nijemci i Italijani hrane i snabdijevaju municijom cjelokupnu masu četnikâ od 13.200 ljudi. Riječ je o 2000 četnika pod komandom Вајa Stanišića, 4.000 iz Lukačevićeve konjičke gruре, 6.000 pod komandom majora Petra Baćovića (hercegovački četnici) i 1.200 četnika kojima komanduje major Andrija Vesković. Jevđević Mihailoviću piše i da su okupatori dali toliko hrane da је on, na osnovu lažnog brojnog stanja, uspio da uštedi 110.000 obroka, kao i da su mu za posljednjih nekoliko dana isporučili 1.100.000 metaka.<ref>AVII, reg. br. 3/1, kut. 293, dep. 2248.</ref><ref>Branko Latas, Saradnja četnika i Nemaca u borbama protiv Glavne operativne grupe divizija NOVJ u dolini Neretve (februar — mart 1943), Prilozi Instituta za istoriju (br. 17), Sarajevo, 1980, str. 214.</ref> General [[Rudolf Lüters]], zapovjednik njemačkih trupa u NDH, piše u procjeni situacije od 16. marta 1943. da je „neprijateljski otpor protiv nemačkih divizija koje su napadale uglavnom slomljen“, te da je „operacija „[[Operacija Weiss|Vajs II]]“ u suštini završena“. O četničkim snagama u njemačkoj zoni operacija, general Lüters navodi: {{izdvojeni citat|Četničko pitanje nije se dalje zaoštrilo. U području [[114. lovačka divizija (Njemačka)|714. divizije]] nisu zabeležena nikakva prekoračenja u tuđu nadležnost. Četničko rukovodstvo se potčinilo naređenjima nemačkog Vermahta i potvrdilo svoju lojalnost. Četnici koji se nalaze na području [[118. lovačka divizija (Njemačka)|718. pešadijske divizije]], naročito u rejonu [[Zenica|Zenice]] i [[Han-Pijesak|Han-Pijeska]], neprijateljski se suprotstavljaju hrvatskoj državi i nemačkom Vermahtu i pokušavaju da izazovu nemire putem sabotaža i razoružavanja hrvatskih odreda. Divizije koje su učestvovale u operaciji „Vajs II“ jedinstveno se povoljno izražavaju o držanju četničkih jedinica. Dragocenim izviđačkim podacima i napadima za rasterećenje pomagali su našim jedinicama, mada ni u jednom slučaju nije sa nemačke strane tražena podrška.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_3_38.htm Procena vojno-političke situacije komandanta nemačkih trupa u NDH od 16. marta 1943. za period od 1. do 15. marta 1943. godine]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=372&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frames no. 000366—000367.] <br /> ({{jez-njem|"Die Cetnikfrage hat sich nicht weiter zugespitzt. Im Bereich der 714.J.D. sind keine Übergriffe zu verzeichen. Die Cetnikführung hat sich den Befehlen der deutschen Wehrmacht untergeordnet und ihre Loyalität versichert. Die im Bereich der 718.J.D. befindlichen Cetniks, besonders im Raum ZENICA und HAN PIJESAK stehen kroat. Staat und deutscher Wehrmacht feindlich gegenüber und versuchen durch Sabotageakte und Entwaffnung kroat. Abteilungen Unruhe zu stiften. Die im "Weiss II"–Einsatz befindlichen Divisionen äussern sich übereinstimmend günstig über das Verhalten der Cetnikverbände. Durch wortwolle Kundschafterdienste und Entlastungsangriffe haben sie der Truppe geholfen, obwohl in keinem Falle deutscherseits Unterstützung orboten worden war."}})</ref>}} U iscrpnom izvještaju<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 1015—1018.</ref> koji je [[5. maj]]a 1943. godine podnio [[SAD|američki]] [[Ured za strateške usluge]] (preteča današnje [[Centralna obaveštajna agencija|Centralne obavještajne agencije]]), sumiraju se rezultati netom završene operacije »Weiss«: {{izdvojeni citat|Krajem januara 1943. godine zajedničke nemačke, hrvatske, italijanske i četničke snage povele su veliku ofanzivu protiv jugoslovenske oslobodilačke armije. Neprijatelj je potpomognut od Drenovićevih četnika uspeo da potisne jugoslovenske patriote u Hercegovini i jugoistočnoj Bosni. Glavni udar u sadašnjoj neprijateljskoj ofanzivi vrše kombinovane četničke snage u Hercegovini (V.[ojislav] Lukačević, član Mihailovićevog glavnog štaba), u Crnoj Gori (Bajo Stanišić) i u Sandžaku (Pavle Đurišić, član Mihailovićevog glavnog štaba). Ishod ove borbe je još neizvestan. Partizani govore da su oni odneli pobedu, dok četnici insistiraju na tome da su gotovo potpuno očistili ove jugoslovenske krajeve od antifašističkih snaga. Tačno je, međutim, da su jugoslovenski antifašistički gerilci pretrpeli teške teritorijalne gubitke, ali daleko je od toga da su njihove snage uništene ili razbijene. Na drugoj strani, mnogo slavljeni četnici generala Mihailovića danas su angažovani u jednoj od najžešćih ofanziva za uništenje jugoslovenskih demokratskih snaga.}} === Četnički teror u Srbiji (1943) === {{main|Srbija u Drugom svetskom ratu|Zločini četnika u Drugom svjetskom ratu}} Mihailovićeva taktika u Srbiji se početkom 1943. sastojala u tome da organizuje i štedi svoje snage za "planirani narodni ustanak". Nemci navode da je izbjegavao svaki konflikt sa okupacionim trupama.<ref>NAW, T-78, Roll 332, 6289915, 919: Procjena situacije komande Jugoistoka za feburar 1943 (2. mart 1943.).</ref> Izveštaji Nedićeve vlade konstatuju da je četnička akcija gotovo svuda upravljena na obračunavanje sa komunistima, koje se sprovodi beskompromisno, do istrebljenja. Inače, četnici na sastancima sa narodom naređuju lojalno držanje prema domaćim vlastima i okupatorskoj vojnoj sili kao i "odricanje svake pomoći partizansko-komunističkim bandama".<ref>Kopija originala (pisana na mašini, ćirilicom) u Arhivu V.I.I., reg. br. 59/1—1, k. 22.</ref><ref>Kopija originala (pisana na mašini, ćirilicom) u Arhivu V.I.I., reg. br. 54/5—1, k. 22.</ref> 12. februara 1943. godine, kapetan [[Miloš B. Marković]], komandant Ariljske brigade iz sastava Požeškog korpusa JVuO, prenosi Mihailoviću ideju poručnika [[Zvonimir Vučković|Zvonka Vučkovića]] da iskoristi vezu sa njemačkim oficirom u cilju »gonjenja komunista«: {{izdvojeni citat|U srezu Kačerskom nalaze se dve komunističke grupe, prva jačine 60 a druga oko 150 ljudi. Ove se grupe prebacuju i u Oplenački srez. Za likvidaciju ovih grupa potrebno mu je oko 300 ljudi, no kada bi ih skupio izazvao bi potere od strane okupatora. Ima jednu drugu mogućnost a to je da uputi Nemce da gone ove grupe. Posredno, no obazrivo ima vezu sa jednim od nemačkih komandanata, koji je izjavio gotovost za usluge svake vrste a naročito u gonjenju komunista.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_33.htm Izveštaj komandanta Ariljske brigade od 12. februara 1943. Draži Mihailoviću o borbama protiv pripadnika NOP-a u zimu 1942. godine i dostignutoj organizaciji u brigadi]</ref>}} Poručnik [[Predrag Raković]], u svojstvu komandanta 2. ravnogorskog korpusa JVuO, informiše 3. marta 1943. generala Mihailovića o tajnom sastanku sa nemačkim potporučnikom Krigerom: {{izdvojeni citat|Okupator, kako Nemci tako i Bugari svu svoju akciju uputili su na komuniste, na njihovo gonjenje i istrebljenje. U smislu depeše koju sam podneo G. Ministru, sastao sam se 2 marta t.g. na Savincu u jednoj šumi sa Nemačkim komandantom potporučnikom Krigerom iz Gor. Milanovca. Sastanak je izveden potpuno tajno. Na sastanak je od strane Nemaca došao potporučnik Kriger i njegov tumač. A sa naše strane bio sam ja i moj Načelnik štaba p.por. Lazarević. Tema razgovora bila je isključivo uništenje komunističkih bandi, na teritoriji koju obezbeđuje Nemačka jedinica iz Gor. Milanovca. Uglavnom dolazi u obzir komunistički vođa [[Milorad Labudović|Labud]] koji ima oko 150 komunista pod svojom komandom u okolini Rudnika, u srezovima: Kačerskom i Orašačkom. Utvrdili smo plan za ovaj rad. O izvođenju ove akcije detaljno sam se dogovorio sa Zvonkom noću između 2/3 - III t.g., u čemu smo postigli potpunu saglasnost.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 127, reg. br. 7/3 (S-X-12/4).</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_67.htm Izveštaj komandanta 2. ravnogorskog korpusa od 3. marta 1943. Draži Mihailoviću o borbi protiv pripadnika NOP-a i pregovora sa predstavnicima nemačkih okupacionih trupa]</ref>}} I u depeši od 23. marta, Raković piše da se ponovo sastao sa nemačkim komandantom iz G. Milanovca, te je dogovoreno da se za ubijene Nemce neće više paliti kuće redom, već "samo po našem spisku", partizanske, i samo će se partizani ubijati: {{izdvojeni citat|Hapšenje naših ljudi više neće biti na reonu nemačke komande G. Milanovac. Ako pogine okupatorski vojnik na ovome terenu neće se paliti redom kuće, već samo po našem spisku i to partizanske i samo će se partizani ubijati. [...] Dobio sam 5000 metaka za čišćenje moga reona od komunista.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2, Dokumenti jedinica, komandi i ustanova četničkog pokreta Draže Mihailovića: 1. januar — 8. septembar 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 550.</ref>}} [[Datoteka:Četnici batinaju narod.jpg|thumb|Četnici batinaju seljaka u Srbiji.]] Koliki je bio teror koji su četnici sprovodili nad pristalicama [[NOP|pokreta otpora]] u području doline Zapadne Morave, Dragačeva i Takova, svedoči konstatacija u biltenu kvislinškog Ministarstva unutrašnjih poslova: {{izdvojeni citat|Ilegalni odredi poručnika Vlaste Antonijevića, Dače Simovića, Milutina Jankovića, poručnika Vasića i kapetana Rakovića nemilosrdno ubijaju sve one koji su makar i jedan dan bili i sarađivali sa partizanima. Neki od ovih odreda vode tako bezumnu akciju da se njihova delatnost može ravnati sa radom običnih odmetnika.<ref>http://www.e-novine.com/srbija/srbija-tema/102680-aak-Gornji-Milanovac-Luani.html</ref>|Izveštaj kvislinškog Ministarstva unutrašnjih poslova (april 1943)}} Četnici su, poput okupatora, prema partizanima, njihovim simpatizerima i porodicama, primenjivali najsvirepije mere: {{izdvojeni citat|1) Protiv zaludele, potpuno obezglavljene i pomahnitale komunističke bande u šumi, sve određene starešine i svo nacionalno naoružano ljudstvo ima povesti beskompromisnu borbu za njihovo potpuno uništenje. Izuzetka u ovome pogledu ne može biti. 4) Ko se uhvati da nosi hranu ili druge potrebe komunistima, a to se tačno utvrdi, komandant brigade sa čije bi teritorije bio takav krivac, odmah će ga streljati i porodicu potpuno uništiti. Kuću spaliti, a stoku zapleniti za izdržavanje gorskih jedinica. 5) Ko se uhvati, a to se od strane komandanta brigade utvrdi, da je krio komuniste, primio u svoju kuću ili im slao makakva obaveštenja, biće najstrožije kažnjen. 6) Ko se uhvati i bude dokazano, da je neko lice videlo komuniste, a nije na najbrži način izvestilo najbližu četničku komandu, biće takođe kažnjeno, u čemu se komandantima brigada ostavlja puna inicijativa. 7) '''Ako u nekom selu bude ubijen makoji četnik, komandant brigade dotične teritorije odmah će streljati deset simpatizera'''.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%92%D0%B5%D1%9A%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B4%D0%BD%D0%BE_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%B8_%D1%9A%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B0_4.9.1943. Naređenje komandanta Komskog korpusa za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica 4.9.1943.]</ref>|Naređenje komandanta Komskog korpusa za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica (4.9.1943).}} Zbog svega navedenog, mnogi ljudi koji su prišli četnicima na početku ustanka protiv sila Osovine, bili su razočarani preusmerenjem dejstava u borbu protiv partizana. Tako je britanski oficir za vezu Hadson zabeležio: "Nekoliko četničkih jedinica tražilo je da bude oslobođeno zadatka borbe protiv partizana".<ref name="Deakin2"/> === Zabrana sabotaža u Srbiji i učvršćivanje veze s Nijemcima na području NDH (1943) === {{main|Sabotaže u Srbiji u Drugom svjetskom ratu|Neil Selby}} [[Datoteka:Plakat o streljanju DM pristalica iz 1942.jpg|mini|Plakat o streljanju „50 DM pristalica“ zbog rušenja mosta na pruzi Požarevac - Petrovac na Mlavi iz decembra [[1942]].]] U Srbiji, iako su neke četničke pristalice vršile sabotaže, trpeći nemačke odmazde zbog toga, četničko vođstvo je posebno branilo ozbiljnije sabotaža na bitnim saobraćajnicama, pa su čak sprečavali britanske komandose na terenu da ih vrše: {{izdvojeni citat|[[Neil Selby|Major Selby]] imao zadatak da organizuje sabotaže i dotur materijala za iste; „Prema Selbyevim navodima, '''do sabotaža nije došlo zato što ih D.M., odn. njegovi komandanti na terenu na terenu još nisu odobrili'''.“<ref>NAW, T-313, Roll 482, 000544: Izvještaj obavještajnog odjeljenja Vojnog komandanta Jugoistoka o rezultatima istrage nad zarobljenim britanskim majorom Selbyem, uhvaćenim kod Žitkovca u noći 18./19. augusta 1943 (26. august 1943.).</ref>|Izvještaj nemačkog obavještajnog odjeljenja o rezultatima istrage nad zarobljenim britanskim majorom Selbyem, uhvaćenim kod Žitkovca (26. august 1943).}} U izvještaju potpukovnika Klamrotha iz Generalštaba njemačkih oružanih snaga, nakon inspekcijskog putovanja po Balkanu u avgustu 1943. godine,<ref>[https://znaci.org/00001/40_62.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNIČKO-NJEMAČKI SPORAZUMI O KOLABORACIJI U SRBIJI]</ref> konstatuje se da je general Mihailović najstrožije zabranio izvođenje sabotažâ protiv okupacione sile prije eventualnog savezničkog iskrcavanja. Pored toga, pominje se i to da su njemačke obavještajne strukture detaljno upoznate sa kretanjem četničkog komandanta i Vrhovne komande JVuO po Srbiji: {{izdvojeni citat|Pokret Draže Mihailovića: U Srbiji tinja latentni ustanak. Draža Mihailović je liderska priroda i veoma je aktivan. Svaki preuranjeni napad protiv okupacionih snaga u startu je strogo zabranjen. Trenutno se jedino vodi borba protiv komunista. Mora se očekivati jedinstveni napad na okupacione snage, uključujući sabotaže i prepade. Pretpostavlja se da je angloameričko iskrcavanje na Jadranu trenutak za to. Stav Draže Mihailovića prema Angloamerikancima opisan je na sledeći način: „Kao pomagači ste dobrodošli, ali ja ću sâm obnoviti Jugoslaviju!“ Nadzor nad Dražom Mihailovićem je dobar. Nemačke službe vrlo brzo saznaju za njegova boravišta koja neprestano menja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=638&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289888.] </br> ({{jez-njem|"b) Draga [sic!] Mihailowitsch Bewegung: </br> In Serbien schwelt der latente Aufstand. Draga Mihailowitsch ist eine Führernatur und sehr aktiv. Jedes vorzeitige Losschlagen gegen die Besatzungstruppen ist zunächst streng verboten. Zur Zeit nur Kampf gegen Kommunisten. </br> Mit dem einheitlichen Beginn von Sabotage, Überfallen usw. auf Besatzungstruppen muss gerechnet werden. Als Zeitpunkt dafür wird die Landung der Anglo–Amerikaner in der Adria vermutet. Die Einstellung des Draga Mihailowitsch den Anglo–Amerikanern gegenüber wird geschildert: "Als Helfer willkommen, aber ich selbst baue Jugoslawien wieder auf!" Die Überwachung des Draga Mihailowitsch ist gut. Die deutschen Dienststellen kennen sehr bald seine ständig wechselnden Standorte."}})</ref>}} Ipak, kako bi i dalje stvarao privid otpora i zadržao status saveznika, povremeno je inicirao bezazlene diverzije, koje neće izazvati nemačku odmazdu: {{citiranje|Udružite se sa apotekarima. Uzmite od njih praškova za kijanje, suzavce i supervodonik. Na igrankama svrabeće praškove. Upućujte preteća pisma, uznemiravajte telefonom, stvarajte svuda strah i zabunu.<ref name="Kosta Nikolić 2004">Bojan Dimitrijević - Kosta Nikolić: Đeneral Mihailović - biografija, Beograd : Institut za savremenu istoriju, 2004, str 378-9.</ref>|[[Draža Mihailović]] naređuje „misteriozne” sabotaže po gradovima septembra 1943.}} 18. rujna 1943. godine, poručnik Lippert iz Obavještajnog odjela [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] sastavlja izvještaj o posjetu poručnika [[Milana Cvjetićanina]], komandanta Bosanskog korpusa „Gavrilo Princip” [[Dinarska četnička divizija|Dinarske četničke divizije]] JVuO, kojega je [[Kapitulacija Italije|kapitulacija Italije]] zatekla na liječenju u [[Split]]u. Tom prilikom, Cvjetićanin nedvosmisleno poentira: {{izdvojeni citat|Mi četnici znamo da se samo uz pomoć njemačkih trupa može postići efikasno uništenje bandita, jer smo mi četnici za to isuviše slabi.<ref>[https://znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.], str. 273.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=984&rec=313&roll=483 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000981.] <br /> ({{jez-njem|"Wir Cetniks wissen, dass nur durch die deutschen Truppen eine wirksame Vernichtung der Banditen erfolgen kann, da wir Cetniks hierzu zu schwach sind."}})</ref><ref>[https://pescanik.net/pismo-citateljima-blica-i-gledateljima-serije-ravna-gora/ Boris Dežulović: Pismo čitateljima Blica i gledateljima serije “Ravna gora”]</ref>}} [[Datoteka:Marsz wojsk niemieckich w Dalmacji (2-515).jpg|mini|Četnici Dinarske divizije u mimohodu pored motorizovane kolone njemačke 114. divizije (Dalmacija, septembar 1943).<ref>[https://bandenkampf.blogspot.com/2018/01/bk0306.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0306 | Photo | 114. Jäger-Division]</ref>]] Nakon [[Kapitulacija Italije u Jugoslaviji|kapitulacije Italije]] [[8. septembar|8. septembra]] [[1943]]. sve četničke snage iz italijanske okupacione zone su, nakon [[Antiosovinska ofanziva JVuO 1943.|sporadičnih sukoba]], uspostavile punu saradnju sa novouspostavljenim nemačkim okupacionim vlastima.<ref>Vidi: [[s:Uputstvo komandanta nevesinjskog korpusa od 30. decembra 1943. komandantu konjičke brigade|Uputstvo komandanta nevesinjskog korpusa od 30. decembra 1943. komandantu konjičke brigade]], [[s:Izveštaj majora JVUO Vasilija Marovića od 17. februara 1944.|Izveštaj majora JVUO Vasilija Marovića od 17. februara 1944.]], [[s:Izveštaj kapetana JVUO Franca Kovača od 23. februara 1944.|Izveštaj kapetana JVUO Franca Kovača od 23. februara 1944.]], itd.</ref> Mihailović je 7. oktobra 1943. naređivao svojim četnicima borbu protiv partizana u Sandžaku "po svaku cenu" i nesukobljavanje sa Nemcima "po svaku cenu".<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_9.htm Naređenje Draže Mihailovića od 7. oktobra 1943. komandantima kopusa u zapadnoj Srbiji za mobilizaciju ljudstva i borbu protiv NOVJ u Sandžaku]</ref> Poručnik [[Jovan Pupavac]] pojašnjava u pismu upućenom 10. februara 1944. komandantu Zapadne Bosne JVuO majoru [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubu Vranješeviću]] kako je tekao proces prilaženja četnikâ pod komandom vojvode Momčila Đujića njemačkoj okupacionoj sili: {{izdvojeni citat|Dinarsku oblast sam napustio iz sledećih razloga: 1) Posle propasti Italije u Dalmaciju su došli Nemci. Komandant Dinarske oblasti pop Đujić stupio je u saradnju sa njima, najpre preko [[Mane Rokvić|Mane Rokvića]] koji je došao sa njima iz [[Bosanski Petrovac|Bosanskog Petrovca]]. Kasnije je delegirao kod štaba 114. Nemačke divizije svoga načelnika štaba kapetana Mijovića Novaka. Ljudstvo je postalo Nemačka milicija, primajući od njih redovnu hranu, municiju i dopunu oružja. Nemci su vrlo rado primili saradnju četnika.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_73.htm Izveštaj komandanta 1. brigade Bosanskokrajiškog četničkog korpusa od 10. februara 1944. komandantu korpusa o saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji]</ref>}} U odgovoru koje je 4. oktobra 1943. poslalo Obavještajno odjeljenje 114. lovačke divizije, odbacuju se navodi iz telegrama poslatog od strane štaba 15. brdskog korpusa, u kojem se vojvoda [[Momčilo Đujić]] optužuje za prepade na njemačke trupe i u kojem se traži njegovo hapšenje. Nasuprot takvom zahtjevu, za komandanta [[Dinarska divizija JVuO|Dinarske divizije JVuO]] se tvrdi sljedeće: „Uvjerljiva obavještenja i dokumenti nedvojbeno ukazuju da se Đujićeva četnička grupa u dosadašnjoj borbi protiv komunizma pokazala kao pouzdana... Sabotažni akti i prepadi na njemačke trupe dosad se nijesu događali.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=792&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000788.] <br /> ({{jez-njem|"Nach hiesigen sicheren Nachrichten und einwandfreien Unterlagen ist die Cetnikgruppe des Vojvoden Djujic im Kampf gegen die kommunistische Aufstandsbewegung bisher als zuverlässig zu bezeichnen. </br> Sabotageakte und Überfälle gegen die Deutsche Wehrmacht sind bisher nicht erfolgt."}})</ref> U poređenju sa oružanim snagama NDH, obavještajni oficiri 114. divizije Wehrmachta daju i mnogo povoljniju ocjenu za učinkovitost četnika: „Hrvatske trupe i ustaše, već zbog svoje brojnosti, ne mogu predstavljati značajniju podršku; osim toga, njihova borbena vrijednost je poznata. Četnički odredi su se dosad svuda pokazali kao izuzetno aktivni i pouzdani.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=793&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000789.] <br /> ({{jez-njem|"Die kroatische Wehrmacht und Ustaschaverbände im Bereich sind schon rein zahlenmässig keine nennenswerte Unterstützung; darüber hinaus ist deren Kampfwert hinreichend bekannt. Die Cetnikverbände erweisen sich bisher überall als äusserst rege und zuverlässig."}})</ref> [[File:Četnički komandant u zapadnoj Bosni Uroš Drenović s nemačkim oficirima na terenu.jpg|thumb|Vojvoda [[Uroš Drenović]] (desno), četnički zapovjednik u [[Zapadna Bosna|zapadnoj Bosni]], zajedno sa njemačkim oficirima na terenu.]] U jesen 1943. godine, Vrhovna komanda Vermahta konstatuje prestanak bilo kakve aktivnosti DM protiv njih: {{izdvojeni citat|U jesen 1943. Titov pokret sve je više uzimao maha, a Mihailovićev pokret bio je potisnut na teritoriju Srbije. Komunisti nisu primali samo pomoć od sovjetske Rusije, nego sve više i od Engleza. Italijanska armija je kapitulirala. U ovakvoj novonastaloj situaciji četnički pokret bio je prisiljen da preispita svoj stav prema nemačkoj okupacionoj sili… Bilo kako, od tog vremena prestali su svi napadi Mihailovićevih ljudi protiv nemačke okupacione sile.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2024-07-08 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Četnici u Hercegovini su počeli sarađivati sa njemačkim nadležnim komandama odmah po ulasku njihovih trupa u bivšu italijansku okupacionu zonu: {{izdvojeni citat|Banda koja je napadala u području sjeverno od [[Bileća|Bileće]] i ojačana na oko 1200 ljudi ([[10. hercegovačka udarna brigada|X herceg. brigada]]), uz potporu 800 četnika je odbačena natrag na sjever.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1081&rec=313&roll=190 NARA, T311, Roll 195, frame no. 7450860.] <br /> ({{jez-njem|"Die im Raum N Bileca angreifende und auf etwa 1200 Mann verstärkte Bande (X.He.Brig.) mit Unterstützung von 800 Cetniks nach N zurückgeworfen."}})</ref>|Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja 2. oklopne armije za 18. septembar 1943. godine}} {{izdvojeni citat|SS-divizija „Prinz Eugen“: Komunistička grupa (jačine 1.200 ljudi), koja je sa sjevera nastupala ka Bileći, odbačena je ka sjeveru akcijom 6. čete 2. SS brdskog puka ojačane sa 800 četnika.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=483&broj=293 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000290.] <br /> ({{jez-njem|"Von Norden gegen Bileca vordringende komm. Gruppe (1200) durch herangeführte 6./SS 2 und 800 Cetniks nach Norden zurückgeworfen."}})</ref>|Dnevni izvještaj 15. brdskog korpusa za 18. septembar 1943.}} {{izdvojeni citat|U oblasti [[Stolac|Stoca]], kao što je već napomenuto, Stolačka i [[Ljubinje|Ljubinjska]] četnička brigada su u saradnji sa našim trupama postigle uspjeh protiv glavnine Desete herceg. brigade.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=636&rec=314&roll=559 NARA, T314, Roll 559, frame no. 000631.] <br /> ({{jez-njem|"b.) Cetniks: </br> Im Raum von STOLAC hat, wie bereits erwähnt, im Zusammengehen mit eigenen Truppen die Cetnikbrig. von STOLAC und LUBINJE gegen die Hauptkräfte der X-herzeg.Brig. Erfolge erzielt."}})</ref>|Komanda 21. brdskog korpusa, Obaveštajno odeljenje, izveštaj o stanju, 27. septembar 1943.}} U izvještaju [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS brdske divizije Prinz Eugen]] od 10. oktobra 1943. godine, poslatom štabu [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], pohvaljuje se lojalno držanje koje su, do tog trenutka, formacije [[Hercegovina|hercegovačkih]] četnikâ pokazale spram njemačkih okupacionih jedinica: {{izdvojeni citat|Četnici: Za borbu protiv komunista u istočnoj Hercegovini mobilisane su jače snage u okruzima [[Trebinje]], [[Bileća]], [[Stolac]] i [[Nevesinje]]. Dosadašnja iskustva s hercegovačkim četnicima mogu se ocijeniti dobrim, a njihovo držanje prema vlastitim trupama lojalnim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1335&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 001329.] <br /> ({{jez-njem|"Cetniks: Zur Bekämpfung der Kommunisten in der Ost–Herzegowina wurden in den Bezirken Trebinje, Bileca, Stolac u. Nevesinje stärkere Kräfte mobilisiert. Die bisherigen Erfahrungen mit den herzegowinischen Cetniks können als gut, das Verhalten gegenüber der eigenen Truppe kann als loyal bezeichnet werden."}})</ref>}} U odlomku iz mjesečnog izvješća SS divizije »Prinz Eugen«, inače njemačke elitne postrojbe na teritoriji okupirane Jugoslavije, sastavljenog 5. septembra 1943, blagonaklon stav četnika na divizijskom području (Hercegovina) opisan je na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Srbi [četnici — prim.] su se, djelimično, nastavili dokazivati ​​kao '''najpouzdaniji saveznici u borbi protiv crvenih bandi''', a time i protiv komunizma. U borbi protiv bandita uvijek su spremni sarađivati ​​s njemačkim Wehrmachtom, pa čak i podvrgnuti se njegovoj komandi.<ref>Klaus Schmider, ''Partisanenkrieg in Jugoslawien 1941-1944'', Verlag E.S. Mittler & Sohn GmbH, Hamburg/Berlin/Bonn, 2002, s. 307.</ref><ref>[https://www.znaci.org/NARA/T315.php?broj=1272&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 001266.] <br /> ({{jez-njem|"Die Serben haben sich z.T. weiterhin als die zuverlässigsten Verbündeten im Kampf gegen die roten Banden und damit gegen den Kommunismus erwiesen. Im Kampf gegen die Banditen sind sie jederzeit bereit, mit der deutschen Wehrmacht zusammenzugehen und sich ihr sogar zu unterstellen."}})</ref>|Mjesečni izvještaj 7. SS divizije XV brdskom armijskom korpusu za avgust 1943. godine}} U četničkim izvorima se potvrda ovih navodâ nalazi u naređenju koje je kapetanu Dušanu Đakoviću 6. septembra 1943. uputio potpukovnik [[Slavko Bjelajac]] (pseudonim »Nikola Dekić«), komandant Ličko-kordunaške četničke oblasti. Informišući svog podređenog oficira o ogromnim partizanskim gubicima u [[Bitka na Sutjesci|bici na Sutjesci]], Bjelajac zapisuje: {{izdvojeni citat|Po podatcima koje imamo partizani su kod Sutjeske strašno tučeni. Tvrdi se da su imali 5.000 mrtvih te da su samo naši s mrtvih lješeva partizanskih skinuli oko 200 puškomitraljeza. Četnici u Hercegovini drže pored ostalih mjesta i [[Kalinovik]], [[Foča|Foču]], i [[Čajniče]]. Ustaše su u [[Goražde|Goraždu]]. Njemci se također nalaze u Hercegovini. Dozvolili su bez ikakovih uslova da se na reonu svakog sreza može nalaziti i kretati 400 četnika (jednoj četničkoj grupi dali su 300 pušaka). <br /> U opšte izuzev situacija Hercegovine, Crne Gore, i Istočne Bosne stoji vrlo dobro. <br /> Ove podatke iz Hercegovine javljam Vam radi orjentacije. A u koliko se tiče Njemaca tek da naše stanovništvo zna da ih se ne treba plašiti i da neće vršiti represalije nad mirnim stanovništvom. <br /> Njemci govore u Hercegovini protiv Italijana i kažu da su oni spriječili širenje Srbije do rijeke Bosne protiv volje Njemaca. Optužuju Italiju da je ona dovela Pavelića na vlast. (To sve može i nemora biti tačno). <br /> Naši su zarobili čuvenog [[Nurija Pozderac|Nuriju Pozderca]] i [[Simo Milošević|Simu Miloševića]] u Hercegovini i streljali ih.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 202, str. 946.</ref>}} Novembra 1943, Nijemci nabrajaju koje su se sve četničke vojvode u NDH upustile u saradnju s njima, kao npr.: [[Mane Rokvić]] („izjašnjava se za Nemačku i u slučaju neprijateljskog iskrcavanja stoji sigurno na našoj strani“), [[Momčilo Đujić]] („Ljotićev pristalica“ čijim „prisluškivanjem je više puta dokazano da je slao lažne izveštaje D. M. kako bi se izvukao ispod njegovog uticaja“), [[Uroš Drenović]] („nepomirljiv protivnik komunista“; „više od godinu dana sarađuje otvoreno sa nemačkim Vermahtom“) i drugi.<ref name="ReferenceA"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=347&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Cetnikführer, mit denen zusammengearbeitet wurde: </br> Vojvode Rokvic. Energischer Führer der ohne Unterbrechung rückhaltlos mit der deutschen Truppe zusammenarbeitet. Bekennt sich zu Deutschland und steht im Falle einer feindlichen Landung sicher auf unsere Seite. </br> Vojvode Djujic, Ljotic–Anhänger. DM. sucht ihn durch ständigen Druck zu beeinflussen. Durch Überwachung ist bereits mehrfach nachgewiesen, dass Djujic falsche Meldungen an DM. abgesetzt hat, um sich seinem Einfluss zu entziehen. Djujic wird seitens der. Div. im bewusster Übertreibung als besonders aktiver Kämpfer gegen den Kommunismus in Verbindung mit der deutschen Wehrmacht herausgestellt. </br> Vojvode Drenovic. Gerade Persönlichkeit, unversöhnlicher Kommunistengegner (kommunistische Untaten an seiner Ehefrau, die den Tod herbeiführten), bezeichnet sich als Beschützer seiner pravoslavischen Volksgenossen. Arbeitet länger als 1 Jahr offen mit deutscher Wehrmacht zusammen. Von DM. angestrebte Beeinflussung bisher ohne Erfolg."}})</ref> U ovom strogo povjerljivom izvještaju, obavještajni oficiri XV brdskog armijskog korpusa dopisuju još i sljedeće: „Čitav niz drugih četničkih vođâ na području južno od [[Bihać]]a, neumoljivi su protivnici komunizma i dobri vojnici. Svi su se istakli u saradnji sa [našim] trupama, a kao svoj zadatak označavaju zaštitu pravoslavnog stanovništva od uništenja.“<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 44, str. 86.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=347&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Eine Reihe weiterer Cetnikführer im Raum südl. Bihac unerbittliche Kommunistengegner und gute Soldaten haben sich in der Zusammenarbeit mit der Truppe bewährt, und sehen es als ihr Ziel an, den pravoslavischen Volksteil vor der Ausrottung zu bewahren."}})</ref> U izvještaju [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] od 5. novembra 1943. godine zaključuje se da bi osiguranje dugih linija snabdijevanja bez četnika bilo „nezamislivo“.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=343&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000339.] <br /> ({{jez-njem|"Die Sicherung der langen Nachschubwege der Division ist ohne Unterstützung det zugeteilten Cetnik–Stützpunkte, wenn nicht ausreichend deutsche Kräfte oder kampffähige kroatische Truppen zur Verfügung gestellt werden, undenkbar."}})</ref> 19. novembra 1943. potpisani su i na snagu stupaju prvi [[Ugovori o saradnji četnika i Vermahta|ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta]], koji četnicima nameću obavezu "da prekinu sve veze sa silama koje se nalaze u ratu sa Nemačkom i da izruče štabove za vezu tih sila koji se nalaze kod njih".<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_3_166.htm</ref> 30. novembra 1943. godine [[Dragoljub Draža Mihailović|general Mihailović]] naređuje [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubi Patku]], komandantu Timočkog korpusa, da protera britanskog majora Erika Grinvuda koji hoće da vrši akcije protiv Nemaca bez njegovog dopuštenja: {{izdvojeni citat|Kod vas je tamo engleski major Grinvud sa telegrafistom. To je posledica prosjačenja materijala. Nije došao da vas pomogne u materijalu već da uništi naša sela za neku sitnu sabotažu. '''Naređujem da Grinvuda sa celom pratnjom najurite kao kučku''' po mom naređenju jer je pošao na teren bez mog odobrenja. Ponavljam najurite ga kao kučku i izvestite.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_3_42.htm</ref>|Depeša generala Mihailovića Ljubi Patku od 30. novembra 1943.}} Saveznički komandant Sredozemlja uskoro i sam uviđa da se Mihailović bavi sporednim aktivnostima, uz izbegavanje da preduzme nešto na komunikacijama vitalnim za [[Saveznici|Saveznike]] i za Nemce. Stoga je [[9. decembar|9. decembra]] [[1943]]. poslao [[Dragoljub Mihailović|Mihailoviću]] telegram kojim zahteva izvršenje specifikovanih napada na komunikacije, a koji počinje rečima: {{izdvojeni citat|Sloboda kojom se Nemci služe železničkim prugama od Grčke do Beograda za prevoz i izdržavanje trupa nepodnošljiva je.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_250.htm, Obaveštenje brigadira Armstronga od 9. decembra 1943. Draži Mihailoviću o zahtevu Komande britanskih trupa na Srednjem istoku da četnici izvrše dve sabotaže protiv Nemaca]{{Dead link|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd - prilog II</ref>}} === Potpisivanje ugovora o saradnji četnika i Vermahta u Srbiji (1943-1944) === {{Poseban članak|Ugovori o saradnji četnika i Vermahta}} [[Datoteka:Zone odgovornosti četnika, prema sporazumu sa Nemcima.png|thumb|Zone odgovornosti četničkih komandanata u okupiranoj Srbiji, prema sporazumu sa Nemcima 1943. [[Jevrem Simić]] i [[Nikola Kalabić]] (roze), [[Vojislav Lukačević]] (plavo), [[Ljuba Jovanović Patak]] (zeleno) i [[Mihailo Čačić]] (sivo).]] [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok, inicirao je pregovore koji će rezultirati potpisivanjem [[Ugovori o saradnji između JVuO i komande Jugoistoka|ugovora o zajedničkoj borbi]]. Mihailović je polovinom novembra 1943. svojim komandantima naredio da sarađuju sa Nemcima; on sam nije mogao javno da stupi u saradnju "zbog raspoloženja naroda".<ref>https://www.znaci.org/images/ktb_okw_III_6_1304.jpg KTB OKW (Kriegstagebuch des Oberkommando der Wehrmacht) - Ratni dnevnik vrhovne komande Vermahta, šesta knjiga</ref> Ugovore su to potpisivali ovlašćeni Mihailovićevi komandanti i ljudi iz vojnog rukovodstva. Prvi ugovor o saradnji potpisan je 19. 11. 1943. između [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]], komandanta Mileševskog korpusa JVuO i nemačkog komandanta Jugoistoka koga je predstavljao fon Frede, glasio je: {{Wikisource|Sporazum inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića i vojnoupravnog zapovednika Jugoistoka od 23.1.1944.}} {{izdvojeni citat| 2) Primirje treba da bude pretpostavka za zajedničku borbu protiv komunista. 4) Obaveza Lukačevića da nijedan pripadnik njemu potčinjenih jedinica neće delovati na strani sila koje su u ratu sa Nemačkom. 5) Prepuštanje područja borbenih dejstava četničkim odredima radi samostalnog vođenja borbe, koju vodi i nemački Vermaht. 6) Uključivanje četničkih odreda prilikom većih zajedničkih operacija pod nemačko zapovedništvo. U tom periodu nemačko vodstvo izdaje borbene naloge četničkim odredima. 8) Razmena štabova za vezu. 9) Isporuke nemačke municije radi sprovođenja zajedničkih borbenih zadataka u skladu sa vojnim potrebama. 10) Sporazum se mora držati u tajnosti.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_260.htm SPORAZUM IZMEĐU KOMANDANTA JUGOISTOKA I MAJORA VOJISLAVA LUKAČEVIĆA OD 19. NOVEMBRA 1943. O SARADNJI ČETNIKA SA NEMAČKIM TRUPAMA U BORBAMA PROTIV NARODNOOSLOBODILACKE VOJSKE JUGOSLAVIJE]</ref>|Sporazum Nemaca i majora [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] (19. 11. 43.)}} 27. novembra je potpisan ugovor sa [[Nikola Kalabić|Nikolom Kalabićem]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_262.htm Sporazum od 27. novembra 1943. između pukovnika Jevrema Simića i kapetana Nikole Kalabića sa nemačkim predstavnikom o saradnji u borbama protiv NOVJ]</ref> U narednim nedeljama ugovori su potpisani i sa drugim komandantima korpusa od operativne važnosti. Iako Mihailović lično nije potpisao ni jedan ugovor, ovim ugovorima je bio pokriven veći deo nemačke okupacione zone u Srbiji. {{izdvojeni citat|Ovaj ugovor, kao i buduće mjere, trebalo bi da se baziraju na međusobnom povjerenju i volji da se komunizam uništi, zemlja umiri a Srbiji omogući stabilna budućnost u okvirima Evrope oslobođene od komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=974&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frames no. 000969—000970: Sporazum između Krajskomandanture Zaječar i potpukovnika Ljube Jovanovića Patka o nenapadanju i saradnji u borbi protiv NOVJ (23./25. decembar 1943.)] </br> ({{jez-njem|"Diese Vereinbarung sowie die zukünftigen Massnahmen sollen getragen sein vom gegenseitigen Vertrauen und dem Willen, den Kommunismus zu vernichten, das Land zu befrieden und Serbien einer geordneten Zukunft im Rahmen eines vom Kommunismus befreiten Europas entgegenzuführen."}})</ref>|Sporazum Nemaca i potpukovnika [[Ljuba Jovanović Patak|Ljube Jovanovića Patka]] o borbi protiv partizana u Srbiji (decembar [[1943]]).}} 30. novembra 1943. godine i poručnik Milorad Vasić moli generala Mihailovića da mu odobri vezu sa Nijemcima, u cilju opskrbe streljivom, garantujući mu potpunu diskreciju u radu: {{izdvojeni citat|Molim da mi dozvolite da ovu priliku iskoristim i dobijem municiju i ostalo, što mi je neophodno potrebno, a da pritom čast organizacije i Vaš autoritet u narodu ne bude ničim povređen.<ref>AVII, reg. br. 8/1, kut. 276, dep. 11690—11691.</ref><ref>Branko Latas, Četničko-nemački sporazumi o saradnji u Srbiji (1943-1944), Vojnoistorijski glasnik br. 2/1978, Beograd, str. 344.</ref>}} Ugovori su bili u znatnoj meri tipizirani, nalik na sporazum između vojnog zapovednika Jugoistoka i inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića: {{izdvojeni citat|Cilj sporazuma je zajednička borba protiv komunističkih partizana, pa će stoga sve jedinice DM-četnika, potčinjene pukovniku Jevremu Simiću, biti uključene u borbu nemačke i bugarske vojske, kao i srpskih vladinih trupa, protiv komunista. U vezi s tim predviđa se uspostavljanje zajedničke obaveštajne službe kao i uzajamna podrška.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%83%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%85_%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%BF%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%88%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%B8_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%BE%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3_%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_23.1.1944 Sporazum inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića i vojnoupravnog zapovednika Jugoistoka od 23.1.1944.]</ref>|Sporazum Nemaca i potpukovnika [[Jevrem Simić|Jevrema Simića]] (januara [[1944]]).}} Komandant Jugoistoka i [[Armijska grupa F|Armijske grupe F]] [[Maksimilijan fon Vajhs|fon Vajhs]] izdao je [[21. novembra]] [[1943]]. uputstvo o saradnji sa četnicima koje, između ostalog, predviđa izručenje Saveznika ("da prekinu sve veze sa silama koje se nalaze u ratu sa Nemačkom i da izruče štabove za vezu tih sila koji se nalaze kod njih"). Fon Vajhs upozorava da se "lojalna orijentacija pojedinih četničkih odreda ne sme uopštiti", jer neki još uvek izvode prepade i sabotaže, ali "propagandu protiv četničkog pokreta treba obustaviti", do daljnjeg.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_3_166.htm Objašnjenje komandanta Jugoistoka od 21. novembra 1943. o cilju i načinu sklapanja sporazuma sa četničkim komandantima]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/291.htm Karl Hnilicka: DAS ENDE AUF DEM BALKAN 1944/45], Musterschmidt-Verlag Göttingen, strana 268</ref> Sporazum između Vermahta i četničkog komandanta [[Mihajlo Čačić|Mihajla Čačića]], komandanta četničke Ravaničke brigade, uključuje i hvatanje [[rudar]]a koji su pobegli u šumu, i njihovo vraćanje u [[rudnik]]e uglja.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_264.htm Sporazum komandanta Jugoistoka sa komandantom Ravaničke brigade od 14. decembra 1943. o saradnji četnika sa nemačkim trupama u borbama protiv NOVJ]</ref> Sporazum Vermahta i [[Jevrem Simić|Jevrema Simića]], inspektora odreda Draže Mihailovića, predviđa da "četnici DM stavljaju na raspolaganje snagama poretka svoje podatke i svoju obaveštajnu službu" za borbu protiv partizanskog pokreta.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_267.htm Izveštaj Abver-grupe od 23. januara 1944. o sklopljenom sporazumu između vojnoupravnog komandanta Jugoistoka i inspektora četničkih jedinica u Srbiji]</ref> Sporazum Vermahta i potpukovnika Ljube Jovanovića, vođe Dražinih odreda u okrugu [[Zaječar]], četnicima omogućuje punu sloboda kretanja "danju i noću na celom području na koje se odnosi sporazum".<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_266.htm Sporazum između Krajskomandanture u Zaječaru i komandanta Timočkog korpusa od 25. decembra 1943. o saradnji u borbama protiv NOVJ]</ref> {{izdvojeni citat|Srbija i Hrvatska: kao i ranije, na ovom prostoru stoje dva suprotstavljena tabora — komunistički pod Titom i nacionalistički pod generalom Mihailovićem. Zbog brojčane premoći i veće borbene vrijednosti, komunisti su u posljednje vrijeme zadali nacionalistima niz teških udaraca. To je rezultiralo u traženju njemačke pomoći od strane nekoliko D.M.-komandanata. Već je došlo i do niza sporazuma, kojim se D.M.-jedinice obavezuju na obustavljanje neprijateljstava protiv Wehrmachta, čime im se omogućuje nesmetana borba protiv komunista.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=900&rec=311&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000895: Prikaz neprijateljskog stanja u Sredozemlju od strane generalštabnog majora Warnstorff-a (dodatak zabilješki sa sastanka kod načelnika štaba Grupe armija „E“ od 9. decembra 1943.).] </br> ({{jez-njem|"Serbien–Kroatien: Hier stehen sich nach wie vor die nationalen Kräfte des Draca Michaylovic[sic!] und die kommunistischen Kräfte des Tito gegenüber. Infolge der zahlenmässigen und in Bezug auf die Kampfstärke starken Uberlegenheit der kommunistischen Verbände ist in der letzten Zeit DM mit seinen Kräften stark angeschlagen worden. Dies hatte zur Folge, dass verschiedene DM–Führer mit ihren Verbänden Anlehnung an die deutsche Besatzungsmacht suchten. Es sind bereits Abmachungen zu Stande gekommen, auf Grund deren DM–Verbände ihre Kampfhandlungen der deutschen Wehrmacht gegenüber einstellen und ihnen ungestörte Kampfführung den Kommunisten gegenüber zugesichert wurde."}})</ref>|Nemački prikaz stanja u Sredozemlju od 9. decembra 1943.}} Njemački opunomoćeni general u [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] [[Edmund Glaise von Horstenau]] opisuje u ratnom dnevniku kontekst u kom dolazi do potpisivanja ovih ugovorâ: {{izdvojeni citat|Izgleda da je Srbija najmirnija zemlja na Balkanu, a neko reče da je ona čak i najmirnija zemlja u Evropi. Činjenica je da stanje u NDH ne može da se uporedi sa stanjem u Srbiji iako se i u Srbiji događaju neprijatne stvari... Draža Mihailović je iskoristio opšte stanje, pa su naši oblasni komandanti sklopili ugovore sa pojedinim četničkim vođama.<ref>Glez fon Horstenau, Između Hitlera i Pavelića: Memoari kontroverznog generala, Nolit, Beograd, 2007, str. 412.</ref>}} I prije nego je došlo do parafiranja ugovorâ, kapetan [[Dušan Radović (četnik)|Dušan Radović]], komandant Zlatiborskog korpusa JVuO, obavijestio je 18. novembra 1943. generala Mihailovića da njemačke i bugarske okupacione trupe, uz velike poteškoće, nastoje zaustaviti ofanzivu snaga NOVJ nadomak [[Užice|Užica]], kao i da im četničke jedinice pod njegovom komandom pružaju značajnu borbenu pomoć, tj. napadaju partizane kako bi oslabili njihov pritisak na okupatora. Iz izvještaja se vidi i da je ravnogorski kapetan Milorad Mitić bio zadužen za održavanje kontakatâ s Nijemcima: {{izdvojeni citat|Noću, 17/18 ov.m-ca oko 21,30 časova, komunisti su jačim snagama napali Bugare i Nemce u Kremnima i posle osmočasovne borbe komunisti su potpuno razbili oko 1800 Bugara i 200 Nemaca... Bugari se u najvećem neredu i bez oružja povlače za Užice. Beže glavom bez obzira. Tenkove su odvukli za Užice, dok je izgleda bugarska artilerija pala u ruke partizanima. U momentu pisanja ovog izveštaja jedan izvesni deo Bugara, koji se organizovano povlači, vodi borbu sa komunistima u Biosci. Naši delovi stupili su u borbu kod Bioske iz pravca s. Kneževići. Mišljenja sam da će u toku današnjeg dana pasti i Bioska i da će komunisti navaliti za Užice. Ja gde god mogu napadaću. Stanje je vrlo ozbiljno! Kapetan Mitić, presvučen u civilno odelo, viđen je u Užicu sa Nemcima. Posle je u jednom nemačkom automobilu otišao kako kažu za Beograd kamo ga Vi šaljete radi hvatanja neke veze i sporazuma. Ova se vest širi naglo.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_34.htm Izveštaj komandanta Zlatiborskog korpusa od 18. novembra 1943. Draži Mihailoviću o borbama četnika i nemačkih i bugarskih jedinica protiv NOVJ kod Kremana]</ref>}} U depeši od 28. decembra 1943. poslatoj Vrhovnoj komandi JVuO od strane potpukovnika [[Petar Baćović|Petra Baćovića]], govori se o sastanku koji je [[Todor Perović]], predstavnik Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine, održao u [[Sarajevo|Sarajevu]] sa njemačkim generalom Wernerom Frommom: {{izdvojeni citat|Perović se vratio iz Sarajeva. U Sarajevu bio je kod generala Froma, komandanta pozadine celog Balkana. Između ostalog rekao mu je: »Srbi su istinski borci protivu partizana, mi Nemci cenimo borbu vaših ljudi. U tome se ističe naročito vaš kraj. Naročito cenimo saradnju majora Lukačevića. U kratko vreme prisajediniće se srpski krajevi Srbiji i u tom slučaju srpski će narod dobiti punu ekonomsku pomoć. U najkraćem roku dolazi još 12 divizija naših na teritoriju Jugoslavije radi potpunog likvidiranja partizana. Imamo jedan letak koji je izdao potpukovnik Borota za istočnu Bosnu, gde poziva narod da ga sluša kao novog komandanta, ali mi znamo da je komandant Baćović. Budite uvereni da će do proleća biti raščišćeno sa partizanima«.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16-30. decembra 1943. godine]</ref>}} Iako je Draža Mihailović sugerisao svojim komandantima da »koriste jedne neprijatelje protiv drugih«,<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 1a/1, depeša br. 361.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_58.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 14. januara 1944. godine]</ref> u praksi se ova floskula isključivo odnosila na borbu četnika protiv partizana, skupa sa okupatorima i kvislinzima. U depeši majoru [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]] (pseudonim »Sto-Sto«) od 30. januara 1944. godine, poslatoj u povodu pokušaja snagâ [[NOV i POJ]] da prodru u [[Sandžak]], general Dragoljub Mihailović otkriva što je zapravo pravi cilj četničke kolaboracije: {{izdvojeni citat|Vodite računa o Nemcima i Bugarima i iskoristite njihovu akciju protiv crvenih do krajnjih mogućnosti. Napad na [[Pljevlja|Pljevlje]] iskoristite za napad s leđa na komuniste.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>}} Vrlo moguće da je general Mihailović samo usvojio prijedloge koje mu je major Ostojić uputio u pismu od 6. decembra 1943. godine, gdje apostrofira sljedeće: {{izdvojeni citat|Koristeći se akcijom okupatora protiv komunista, mi ćemo verovatno u roku od mesec-dva dana opet imati situaciju u Sandžaku, Crnoj Gori, Hercegovini i Bosni u našim rukama. [...] Učeći se na sopstvenim greškama, smatram da se mora najhitnije preduzeti sledeće: 1) Stvoriti u najkraćem roku što jače pokretne borbene snage — leteće brigade i korpuse — a naročito tamo gde se za to ima mogućnosti. 2) '''Koristeći se akcijom okupatora i satelita, upotrebiti sve raspoložive snage za potpuno čišćenje od komunista svih srpskih pokrajina'''. 3) U radu pod 2) ostvariti međusobno potpomaganje iz susednih pokrajina do maksimuma.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_43.htm Pismo majora Zaharija Ostojića od 6. decembra 1943. Draži Mihailoviću o potrebi većeg angažovanja četnika s okupatorskim trupama radi sprečavanja prodora jedinica NOVJ u Srbiju]</ref>|Pismo majora Ostojića generalu Mihailoviću od 6. decembra 1943. godine}} Četničko-njemački odnosi bili su opterećeni međusobnim nepovjerenjem i sviješću o suprotstavljenosti ciljeva i interesa dviju stranâ. U telegramu koji je 29. januara [[1944]]. godine [[Joachim von Ribbentrop]], njemački ministar vanjskih poslova, uputio specijalnom opunomoćeniku za Jugoistočnu Evropu [[Hermann Neubacher|Hermannu Neubacheru]], reflektuje se jasan stav političkog i vojnog vrha u [[Berlin]]u o generalu Draži Mihailoviću, dok su podređenima date precizne smjernice za držanje prema četničkom pokretu: {{izdvojeni citat|Jedino se mogu ćuteći trpeti privremeni aranžmani nižih vojnih komandi sa Dražom Mihailovićem s ciljem suzbijanja zajedničkog neprijatelja Tita. On i njegovi ljudi ostaju i dalje, na kraju, naši neprijatelji. Zato je sada, kao i do sada, potrebno biti krajnje oprezan prema Draži Mihailoviću i njegovim četnicima, a naročito se ne sme nijednog trenutka izgubiti iz vida da će pomoć koju mu mi sada direktno ili indirektno pružamo radi vođenja borbe protiv Tita, kasnije najverovatnije biti upotrebljena protiv nas... Rat na Balkanu Nemačka je vodila zato da bi jednom zauvek uništila srpsko žarište nemira... Mi nemamo, otud, nikakvog interesa da ponovo razbuktavamo velikosrpski duh.<ref>Akten zur deutschen auswartigen Politik — ADAP/E/VII, s. 374–375.</ref><ref>Vasa Kazimirović, NDH u svetlosti dokumenata, Nova knjiga/Narodna knjiga, Beograd, 1987, str. 169.</ref><ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN — Službeni list SCG, Beograd, 2005. str. 20.</ref>}} Izveštaje o sklapanju ugovora četnika sa Wehrmachtom presrele su i dešifrovale savezničke obaveštajne službe, što je imalo bitnu ulogu u konačnom opredeljivanju [[Čerčil]]a za Tita, a protiv Mihailovića.<ref>Cripps, John (2001). "Mihailović or Tito? How the Codebreakers Helped Churchill Choose". {{ISBN|0593 049101}}</ref> No, Nemci nisu bili zadovoljni primenom nekih sporazuma, jer je uprkos njima dolazilo do incidenata, odnosno diverzija i napada na pripadnike [[Srpska Državna Straža|Srpske Državne Straže]] od strane četnika, usled čega je general [[Hans Felber]] pokrenuo nekoliko hapšenja i racija protiv četnika počev od februara [[1944]]. === Borbe pod nemačkom komandom (1943) === {{main|Operacija Kugelblic}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Herzegovina in 1943.jpg|minijatura|Četnici i Nemci u Hercegovini 1943.]] [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-005-0018-07, Jugoslawien, Polizeieinsatz mit Spähpanzer.jpg|thumb|Nemačka lokalna milicija sa italijanskim bornim kolima (izvor: ''Bundesarchiv'', [[1943]]).]] {{izdvojeni citat|„Borbeno sadejstvo sa četničkim grupama duž glavne saobraćajnice [[Bihać]] — [[Gračac]] — [[Knin]] — [[Drniš]] — [[Šibenik]] sastoji se u tome što su četnici okupljeni u posebnim uporištima uz oslonac na nemačke trupe. Četničke vođe primaju naloge i uputstva o vršenju zadataka obezbeđenja i izviđanja od zapovednika nemačkih uporišta.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=346&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Kampfgemeinschaften mit Cetnikgruppen bestehen entlang der Hauptversorgungsstrasse Bihac – Gracac – Knin – Drnis – Sibenik derart, dass die Cetniks in besonderen Stützpunkten in Anlehnung an deutsche Truppen zusammengefasst sind. Die Cetnikführer erhalten Aufträge und Weisungen für Sicherungs– und Aufklärungsaufgaben durch deutsche Stützpunktführer."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_259.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. novembra 1943. Štabu 2. oklopne armije o saradnji četnika sa nemačkim trupama u NDH]</ref>|Njemački izveštaj o saradnji sa četnicima protiv partizana u Dalmaciji i Bosni (19. novembar [[1943]]).}} Kratko po zauzimanju italijanske okupacione zone od strane njemačkih trupâ, četnici s teritorije [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] stupaju u borbeno savezništvo sa njima. Kako javlja obavještajno odjeljenje [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]], u blizini [[Plitvička Jezera (općina)|Plitvičkih Jezera]] došlo je krajem septembra 1943. godine do prvog krupnijeg angažiranja lokalnih četničkih jedinicâ na njemačkoj strani. Ovom prilikom su četnici nanijeli partizanima ozbiljne gubitke: {{izdvojeni citat|Agent za vezu javlja o izviđanju od 27. IX: Jaka skupina lojalnih četnika s njemačkom opremom provalila je 20. septembra na područje [[Korenica|Korenice]], [[Prijeboj (Plitvička jezera)|Prijeboj]]a (16 km zap. od [[Bihać]]a), Babinog Potoka (28 km z. od Bihaća), [[Krbavica|Krbavice]] (23 km jz. do Bihaća), te uništila sve komunističke prometne veze. Četnici su nanijeli velike gubitke komunistima kod Mirić Štropine (3 sjz. od Prijeboja), 350 mrtvih.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=196&broj=390 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7457118.] <br /> ({{jez-njem|"29.9. V–Mann meldet Beobachtung vom 27.9.: </br> Starke Gruppe loyaler Cetniks mit deutscher Ausrüstung an 20.9. in Raum Korenica (1558), Prijeboj (16 W), Babin Potok (28 W), Krbavica (23 SW), alles Bihac, eingebrochen und haben alle Verkehrsverbindungen der Kommunisten vernichtet. Cetniks haben bei Miric Stropina (3 NW Prijeboj) den Kommunisten große Verluste, 350 Tote, beigebracht."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja 2. oklopne armije za 3. oktobar 1943.}} U izvorima njemačke provenijencije iz ovog perioda navodi se da su četničke jedinice asistirale okupatoru i pri izbacivanju partizana iz [[Bosansko Grahovo|Bosanskog Grahova]]: {{izdvojeni citat|Četnici na putu za snabdijevanje Gospić — Gračac, Knin — Vrlika i Knin — Drniš, i pored oprečnih poruka DM-u, nikad ne pokazuju neprijateljstvo; naprotiv, dobro su sarađivali sa 114. lovačkom divizijom u zasjedama i [zajedno] zauzeli Bos. Grahovo.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=98&rec=314&roll=560 NARA, T314, Roll 560, frame no. 000093.] <br /> ({{jez-njem|"Ic–Lagebericht vom 27.9. bis 27.10.1943. </br> Die Cetniks an den Nachschubstrassen Gospic – Gracac, Knin – Vrlika und Knin – Drnis sind bisher trotz abweichender Meldungen an DM. nirgends feindselig aufgetreten, haben vielmehr in Hinterhalten mit der 114.Jäg.Div. gut zusammengearbeitet und Bos.Grahovo genommen."}})</ref>|Obavještajno odjeljenje [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], izvještaj za period od 27. septembra do 27. oktobra 1943.}} U naređenju poslatom 23. oktobra 1943. iz [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] Wehrmachta, koja je bila smještena na teritoriji kvislinške NDH, navodi se sljedeće: {{izdvojeni citat|Od 1. novembra 1943. svi pripadnici domaćih jedinica (četnici, ustaše i hrvatska žandarmerija) moraju imati njemačke propusnice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=315&roll=1295&broj=606 NARA, T315, Roll 1295, frame no. 000600.] <br /> ({{jez-njem|"Ab 1.11.43 müssen sämtliche Cetnik–, Ustascha–, und kroatische Gendarmerie–Angehörige im Besitz von Ausweisen der Abteilung Ic sein."}})</ref>|Divizijska naredba br. 122 od 23. X 1943. godine}} U jednoj procjeni stanja snabdijevanja, poslatoj 25. oktobra 1943. štabu [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]] iz 114. divizije, razmotreni su modaliteti „skladištenja zalihâ [hrane] tokom zime i opskrbe za 9.500 četnika, ustaša, zarobljenika i civilnog stanovništva“, i data je projekcija da bi tovarni prostor zapremine 12 [[Tona|tona]] bio dovoljan za podmirenje dnevnih potrebâ ove grupe („9.500 ustaša, četnika, itd.“).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1362&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frames no. 001356—001357.] <br /> ({{jez-njem|"Anlage 1 zur Beurteilung der Versorgungslage vom 25. Oktober 1943. </br> a.) Berücksichtigung der Winterbevorratung und Versorgung der 9500 Cetniks, Ustaschen, Gefangenen und Zivilbevölkerung; </br> Dabei ist die Versorgung der 9.500 Ustaschen, Cetniks usw. im hiesigen Raum nicht in Rechnung gestellt. Es würden also hierfür noch täglich 12 to Laderaum möglich sein."}})</ref> Takođe, u naredbi o snabdijevanju iz 114. divizije Wehrmachta s početka decembra 1943. godine, precizno je određeno dnevno sljedovanje četničkih jedinicâ u zoni odgovornosti divizije (najvjerovatnije je riječ o [[Dinarska divizija JVuO|Dinarskoj diviziji JVuO]] pod [[Momčilo Đujić|Đujićevom]] komandom): {{izdvojeni citat|Od sada se četnicima izdaje sljedovanje koje se sastoji od: </br> 1 porcija hljeba; 1 porcija povrća; 1 porcija namaza (mast ili marmelada); 1 porcija soli; 2 porcije napitka; 1 porcija duhana.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=822&rec=315&roll=1295 NARA, T315, Roll 1295, frames no. 000815—000816.] <br /> ({{jez-njem|"Verpflegung der Cetniks: </br> Als Verpflegung für Cetniks sind ab sofort nur folgende Portionen auszugeben bezw. zu empfangen: </br> 1 Brotportion, </br> 1 Gemüseportion, </br> 1 Brotaufstrichportion (Fett oder Marmelade), </br> 1 Salzportion, </br> 2 Getränkeportionen, </br> 1 Tabakportion."}})</ref>|Posebna direktiva za snabdijevanje br. 65/43 (2.12.43)}} {{izdvojeni citat|Četnici dobijaju snabdijevanje u skladu sa listama imena koje se stalno kontrolišu; municija za pješadijsko naoružanje se izdaje povremeno, uz strogu kontrolu potrošnje; svaki četnik nosi zvaničnu iskaznicu – oni bez iskaznice se hapse i razoružavaju.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=342&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000338.] ({{jez-njem|"Die Division gewährt den nach eigenen Wünschen beweglich und abseits ihrer Wohnorte eingesetzten Cetniks Verpflegungszuschüsse. Der Verpflegungsempfang wird nach namentlichen Listen getätigt, die Verteilung wird überwacht. Nach den gleichen Richtlinien werden von Zeit zu Zeit Gewehr– und MG–Munition im Rahmen des nachgewiesenen Verschusses ausgegeben. Der Verbrauch wird nach der jeweiligen Lage auch einigermassen genau überprüft. Jeder Cetnik muss einen namentlichen Ausweis mit der Nummer seiner Handwaffe (Gewehr– oder Pistolen–Nr.), der Unterschrift des zuständigen Kommandanten und des Ic der Division versehen, besitzen. Ohne Ausweis angetroffene Cetniks werden im Einvernehmen mit den Cetnik–Führern festgenommen und entwaffnet."}})</ref>|Izvještaj 114. lovačke divizije o rezultatima saradnje sa četnicima (5. novembar 1943).}} U izvještaju [[114. lovačka divizija|114. lovačke divizije]] od 5. novembra 1943. detaljno se opisuje saradnja jedinica [[Wehrmacht]]a sa snagama pod komandom vojvodâ [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]], [[Mane Rokvić|Maneta Rokvića]] i [[Radomira Ðekića Ðeda]]. Njemački oficiri zaključuju da okupator ima veliku korist od četnika: {{izdvojeni citat|Četnički vojvoda Mane Rokvić može se opisati kao apsolutno pouzdan. Već je pružio vrijedne usluge u oblasti [[Bosanski Petrovac|Bos. Petrovca]] gdje je bio raspoređen u prethodnici tokom čitavog napredovanja divizije, svuda uspostavljajući kontakt sa lokalnim četničkim jedinicama i značajno doprinoseći uspostavljanju povjerenja civilnog stanovništva u njemački Vermaht. Njegove mjere za održavanje discipline među četnicima i njegov oštar obračun sa sumnjivim [licima] i banditima dobro su poznati. [...] Iako se Đujić ne može smatrati potpuno pouzdanim, njegova podrška u borbi protiv komunizma trenutno je dragocjena. Divizija će učiniti sve što je u njenoj moći da ga u javnosti prikaže toliko pronjemački nastrojenim kako bi njegov povratak u neprijateljski tabor jednog dana bio onemogućen. [...] Četnički vojvoda Ðedo potiče iz Crne Gore i pristalica je pokreta Koste Pećanca, koji je, na osnovu prethodnog iskustva, održavao jasnu distancu od pokreta DM. Ðedo ostavlja veoma dobar lični utisak, izrazito je drzak [u borbi] protiv bandita i sumnjivih, i jasno je naklonjen njemačkom Vermahtu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=341&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000337—000341.] </br> ({{jez-njem|"Der Cetnik–Vojvode Mane Rockvic [sic!] ist als unbedingt zuverlässig zu bezeichnen. Er hat bereits im Raum Bos. Petrovac wertvolle Dienst geleistet und war auch während des ganzen Vormarsches der Division bei der Spitze eingesetzt, stellte überall die Verbindung mit den örtlichen Cetnik–Einheiten her und hat in starken Masse für die Begründung des Vertrauens der Zivilbevölkerung zur deutschen Wehrmacht beigetragen. Seine Massnahmen zur Erhaltung der Disziplin unter den Cetniks, sein scharfes Durchgreifen gegen Verdächtige und Banditen, sind bekannt. </br> Wenn auch Djujic als nicht voll zuverlässig angesehen werden kann, so ist aber seine Unterstützung im Kampf gegen den Kommunismus z.Zt. wertvoll. Seitens der Division wird alles versucht werden, um ihm in der Öffentlichkeit soweit als deutschfreundlich herauszustellen, dass ihm eines Tages der Rückzug in das feindliche Lager unmöglich gemacht wird. </br> Der Cetnik–Vojvode Dzedo stammt aus Montenegro, ist Anhänger Richtung Kosta Pecanac, die nach bisherigen Erfahrungen klaren Abstand zur D.M.–Bewegung gehalten hat. Dzedo macht persönlich einen sehr guten Eindruck, ist ein ausgesprochener Draufgänger gegen Banditen wie Verdächtige und der Deutschen Wehrmacht eindeutig zugeneigt."}})</ref>|Izvještaj 114. lovačke divizije o rezultatima saradnje sa četnicima od 5. novembra 1943.}} {{izdvojeni citat|Glavna komanda predlaže stvaranje oficirske ispostave pri štabu XV brd. korpusa za nadzor i vođenje četničkih grupâ koje se koriste za zaštitu cesta za snabdijevanje, željezničkih pruga i važnijih ratnih pogona.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=314&roll=554&broj=90 NARA, T314, Roll 554, frame no. 000084.] </br> ({{jez-njem|"Gen.Kdo. beantragt Schaffung einer Offz.–Planstelle beim Stab XV.Geb.A.K. zur Überwachung und Anleitung der Cetnikverbände, die zur Sicherung von Nachschubstrassen, Eisenbahnen und kriegswichtiger Anlagen eingesetzt sind."}})</ref>}} Jedan od četničkih komandanata koji se dosljedno isticao kontinuiranom kolaboracijom sa njemačkim okupatorom bio je vojvoda [[Uroš Drenović]]. Nadležni okupacioni organi bili su zadovoljni ostvarenim stepenom saradnje s Drenovićem, što se vidi i iz izvještaja XV brdskog armijskog korpusa od 26. XI 1943, u kom se pohvaljuje njegovo „lojalno držanje“: {{izdvojeni citat|Predmet: </br> Nemačka komanda za vezu kod četničkog vođe Drenovića: </br> Četnička grupa Drenović z. i j-z od Banje Luke od jedno 1500 ljudi ima već godinu i po prema nemačkom Vermahtu i prema hrvatskoj državi lojalno držanje, i naše izviđačke i bezbednosne akcije korisno podržava. U nekim slučajeva bili su podržani sa nešto municije. Hrvatska vlada razmatrala je ideju da dovede Drenovića u Sabor za predstavnika svih pravoslavnih. Komanda Kirhner (puk Brandenburg) poslala je u dogovoru sa obaveštajnim odeljenjem [korpusa] Drenoviću komandu za vezu, i postigla je značajne rezultate u pogledu specijalnih misija.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=314&roll=560&broj=390 NARA, T314, Roll 560, frame no. 000384.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.Kdo. XV G.A.K, Abt.Ic, Betr.: Dtsch.Verb.Kdo. bei Cetnikführer Drenovic. An Pz.A.O.K.2.Ic/AO, 26.11.43: Die Cetnikgruppe Drenovic w. u. sw. Banja Luka mit etwa 1500 Mann hat seit über 1 1/2 Jahre der deutschen Wehmacht und dem kroat. Staat gegenüber eine loyale Haltung eingenommen und die eigene Aufklärung und Sicherung stets wertvoll unterstützt. In einzelnen Fällen wurde sie mit Inf.Mun. unterstützt. Die kroatische Regierung hat die Berufung des Drenovic in den Sabor (Landtag) als Vertreter aller Pravoslaven erwogen. Das Kdo. Kirchner (Rgt.Brandenburg) hat im Einvernehmen mit der Abt.Ic für seine Zwecke ein Verbindungs–Kommando zu Drenovic entsandt und in kürzester Zeit wertvolle Ergebnisse im Sinne des Sonder–Auftrages erzielt."}})</ref>|Komanda 15. brd. korpusa, Obaveštajno odeljenje, za obav. odeljenje komande 2. okl. armije, 26.11.43.}} Četnički su odredi na teritoriji marionetske NDH pružali veoma značajnu potporu njemačkim vlastima, bez koje ove ne bi uspjele efikasno održavati okupacioni sistem. U izvještaju [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. pješadijske divizije]] [[Wehrmacht]]a iz prve nedjelje decembra 1943. provijava upravo ovakvo gledište; istaknuto je, pak, da bi četnike trebalo (zbog „ispadâ prema hrvatskom stanovništvu“) ograničiti „na rad u srpskim selima“: {{izdvojeni citat|Budući da vlastite snage i ustaše nisu dovoljne da same umire i osiguraju golemo područje, divizija se ne može odreći suradnje četnika. Trenutačno, drugačije rješenje ne bi bilo moguće zbog nedostatka dodatnih snaga. No, ne zanemaruje se da se suradnja s četnicima ne čini dugoročno održivom zbog njihovih političkih ciljeva. Stoga će se i dalje jačati utjecaj ustaša, a time i hrvatske države, kako bi se postupno udaljili od četničkih snaga i deportirali oni [četnici] koji nisu mještani.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=788&rec=314&roll=555 NARA, T314, Roll 555, frames no. 000782—000783.] <br /> ({{jez-njem|"Da die eigene Kräfte und die Ustascha allein zur Befriedung und Sicherung des weiten Raumes nicht ausreichen, kann auf eine Mitarbeit der Cetniks noch nicht verzichtet werden. Im Augenblick wäre eine Lösung von ihnen mangels anderer Kräfte nicht möglich. Es wird jedoch nicht verkannt, dass auf die Dauer eine Zusammenarbeit mit den Cetniks auf Grund ihrer politischen Zielsetzung nicht tragbar orscheint. Es wird daher der Einfluss der Ustascha und damit des kroatischen Staates weiterhin gestärkt werden, um allmählich von den Cetnik–Verbänden abrücken zu können, die nicht ortsansässigen abzuschieben. Der Anfang hierzu ist gemacht. Um die Unzuträglichkeiten zu beenden, die sich daraus ergeben, dass in rein kroatischen Gegenden die eingesetaten Cetnik–Verbände die Bevölkerung belästigen und auch ausplündern, ist in Durchführung, sie aus diesen Gebieten herauszuziehen und nur noch in Orten mit pravoslavischer Bevölkerung zu Sicherungszwecken einzusetzen."}})</ref>|Procjena situacije 264. pješadijske divizije (7.12.43)}} Komanda Jugoistoka je istog dana izvijestila Vrhovnu komandu njemačkog Wehrmachta o sadjejstvu [[114. lovačka divizija (Nemačka)|114. lovačke divizije]] i četnika u borbi protiv snaga [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]: {{izdvojeni citat|114. lovačka divizija: čišćenje prostora oko [[Vrlika|Vrlike]] u saradnji sa četnicima završeno; neprijatelj je izgubio 22 mrtva i 20 zarobljenih; veliki plen.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=78&broj=89&roll=331 NARA, T78, Roll 331, frame no. 6287993.] <br /> ({{jez-njem|"114. JG. DIV: SAEUBERUNG IN RAUMES VRLIKA IM ZUSAMMENWIRKEN MIT CETNIKS NACH WEITEREN 22 FEINDTOTEN U. 20 GEFANGENEN BEI EINBRINGUNG GROESSERER BEUTE ABGESCHLOSSEN."}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 6. decembra 1943 (7. decembar 1943.).}} === Borbe pod njemačkom komandom u Crnoj Gori (1943-1944) === {{main|Operacija Frühlingserwachen (1944)}} [[File:Collaborationist Jakov Jovović with Germans on Cetinje.jpg|thumb|Četnički komandant [[Jakov Jovović]] sa svojim saborcima i Nemcima na [[Cetinje|Cetinju]], jesen 1943.]] Od 17. do 24. oktobra [[1943]]. godine, njemačke okupacione snage su organizovale [[Operacija Balkanski klanac|operaciju Balkanski klanac]] (njem. ''Balkanschlucht''). Osnovni cilj operacije je bio likvidacija snagâ [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] i [[Divizija Garibaldi|Italijana]] koji su prešli na stranu partizana u Crnoj Gori, kao i ovladavanje [[Jadransko more|jadranskim]] zaleđem. Pored sopstvenih snaga, njemački okupator je za ovu priliku angažovao dva italijanska fašistička puka (oko devet bataljona), čiji su štabovi bili u [[Bar]]u i [[Podgorica|Podgorici]], kao i muslimansku fašističku miliciju i ostatke četnika Draže Mihailovića.<ref>https://www.znaci.org/00001/151_5.pdf</ref> Dakle, pored dvije divizije [[Wehrmacht]]a, u operaciji je učestvovalo i oko 5.000 [[Balli Kombëtar|balista]], talijanskih fašista i četnika.<ref>https://www.znaci.org/00001/33_9.pdf</ref> U depeši Vrhovnoj komandi JVuO od 20. oktobra 1943,<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, Knjiga predatih depeša CG—3, Depeša br. 211.</ref><ref>Др Радоје Пајовић, Контрареволуција у Црној Гори: Четнички и федералистички покрет 1941—1945, Обод, Цетиње, 1977, стр. 408.</ref> delegat VK JVuO u Crnoj Gori i [[Sandžak]]u major [[Rudolf Perhinek]] piše o učešću crnogorskih četnika na strani okupatora u ovoj [[Sile Osovine|osovinskoj]] operaciji: {{izdvojeni citat|Žalosno ali tačno. Da nisu Nemci angažovali ovolike snage, nas ovde više ne bi bilo, jer se više niko nije hteo boriti, već samo begati, ali nije se više imalo kud... Mi se izvlačimo i gledamo da smo pozadi njih, da bi iskoristili njihovu borbu sa komunistima i uništavanje istih.}} Informacija o potpunoj potčinjenosti četničkih jedinica u okupiranoj Crnoj Gori njemačkim vlastima, kao i tijesnim vezama sa kvislinškom ''Narodnom upravom'' koju je okupator formirao, Draži Mihailoviću je bila dostavljena 1. decembra 1943. godine iz štaba majora [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] (pseudonim »Nav-Nav«): {{izdvojeni citat|Nemci daju oružje i odelo s a s d j k a c a m a [nedešifrovana riječ; moguće "žandarmima" — prim.] i nešto plate. Milicija će biti formirana kao prava vojska. Za komandanta cetinjskog bataljona major Zdravko Kasalović. Za nikšićki bataljon Boško Pavić, a mene su naimenovali za komandanta žandarmerijskog bataljona za srez šavnički. Pojava Narodne uprave i svega ovoga što se sada stvara, nije izraz želje niti naroda niti naša, već je ovo nužno zlo, između dva zla, jer drugog izlaza nema. Mi nismo u stanju samo pomoću naroda da ma šta učinimo bez pomoći Nemaca.<ref>AVII, kut. 276, reg. br. 7/1-35.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 47, str. 89.</ref>}} [[Ljubomir Lazarević]], inženjer iz [[Kolašin]]a (pseudonim »Bene«), 28. januara 1944. godine obavještava Dražu Mihailovića da četnici u Crnoj Gori sarađuju sa njemačkim okupacionim vlastima u svakom obliku: {{izdvojeni citat|Svi komandanti u Crnoj Gori primili su saradnju sa Nemcima, potpisali obavezu a sa ostatcima vojske nalaze se u žici, ili u neposrednoj blizini nje. Nema ni jedne grupe u šumi koja bi pretstavljala našu borbu, oko koje bi se moglo okupljati. Vukadinović isto tako nalazi se u Podgorici ili u okolini. Nagovešteni dolazak Srbijanske vojske pozdravljen je burno svuda, ali dolazak Ljotićevaca učinio je Ljotićevce vrlo aktivnim i prete da ko god ne bude s njima, on je komunista. Po varošima teško će se iko održati jer ta formula svakoga će staviti pod udar okupatora kao komunistu. Ovaka saradnja sa njima je nemoguća, jer ovi traže prilazak njima, ne saradnju. Po selima Crne Gore gospodare komunisti. Naše akcije vrše se samo u cilju osiguranja ili odbrane nemačkih kolona. Nemačke snage na ovom terenu vrlo su male i nesposobne za ma kakvu širu akciju. Do sada nema ni izgleda na akciju. Svako dalje čekanje, pogoršava našu situaciju. Narod gubi veru u našu dobru volju i našu sposobnost.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref>}} [[File:Chetniks and Germans in Podgorica 1944.jpg|thumb|Četnički komandanti i njemački okupatori u [[Crna Gora|Crnoj Gori]]. [[Đorđije Lašić]] (prvi zdesna), šef njemačke uprave za Crnu Goru pukovnik Hajnke (treći zdesna) i Jakov Jovović (drugi slijeva) u [[Podgorica|Podgorici]], proljeće 1944.]] [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. nemački korpus]] u Crnoj Gori pokrenuo je [[10. april]]a [[1944]]. [[Operacija "Frilingservahen" (april-maj 1944)|operaciju "Frilingservahen"]], uz masovno učešće četnika. Operacija je pripremljena u saradnji sa [[Pavle Đurišić|Pavlom Đurišićem]] i započeta tako što su četnici zajedno sa Nemcima iz nemačkih garnizona napali na slobodnu teritoriju. Plan napada je bio sledeći: {{izdvojeni citat|'''Đurišićeve snage''': Prva borbena grupa, 700 ljudi, iz si. pravca preko rejona 5 km j. Bijelo Polje za Mojkovac. Druga borbena grupa, 1200 ljudi, pod komandom Đurišićevog Operativnog štaba, od Brodareva preko Šahovića za Mojkovac — Kolašin. Treća borbena grupa, 1000 ljudi, od sredine puta Pljevlja — Prijepolje pravcem Mojkovac. Četvrta borbena grupa, 1500 ljudi, od Pljevalja pravcem Mojkovac. Mojkovac treba da bude dostignut za 2 dana. Posle toga skretanje glavnine u rejon z. Tara — sz. Kolašin — Mojkovac. '''Nemačke snage''': 1 ojač. mot. č. prodire od Brodareva do Bijelog Polja. 1 ojač. mot. č. od Pljevalja do prelaza preko Tare 22 jjz. Pljevlja. Bat. [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], 600 ljudi, sledi nemačke snage za Bijelo Polje, onda skreće za Mojkovac. Milicija iz Brodareva, 700 ljudi, čisti svoj rejon i prodire od Brodareva ka jjz. Početak napada: 10. 4. 44. [[181. pešadijska divizija (Nemačka)|181. peš. div.]] obezbediće odgovarajuće informisanje četničke Grupe "Jug" (major Lašić i Bukatonović [pogreška; vjerovatno je u pitanju major [[Savo Vukadinović]] — prim.] u Podgorici) kao i Grupe "Nikšić".<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=364&rec=314&roll=663 NARA, T314, Roll 663, frame no. 000357.]</ref><ref>Obaveštenje Komande 21. brdskog korpusa Komandi 181. brdske divizije od 08.04.1944., Vojnoistorijski institut, NAV--T-314, r. 663, s. 357.</ref>}} === Borbe pod nemačkom komandom u NDH (1944) === [[File:August Šmidhuber, komandant 7. SS divizije, Todor Perović, lekar Trebinjskog korpusa i kapetan Milorad Vidačić, komandant Trebinjskog korpusa JVuO.jpg|thumb|Žena u crnini moli za milost Milorada Vidačića, komandanta Trebinjskog korpusa JVuO. Prisutni su još [[August Schmidhuber]], komandant 2. puka [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS divizije]] (prvi lijevo), Todor Perović, predstavnik četničke komande istočne Bosne i Hercegovine (drugi lijevo) i neimenovani oficir [[Schutzstaffel|SS]]-a. Fotografija je nastala tokom njemačke [[Operacija Gama|operacije Gama]] protiv partizana u [[Istočna Hercegovina|istočnoj Hercegovini]] (ljeto/jesen 1943. godine).<ref>[http://bandenkampf.blogspot.com/2015/08/bk0034.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0034 | Photo | SS-Freiwilligen-Gebirgs-Division "Prinz Eugen"]</ref>]] Kolaboracija četnika u [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] sa njemačkim okupacionim snagama postala je intenzivnija tokom zime 1943-1944, makar u slučaju hrvatskih kvislinških snaga i četnika bila pod neprestanom tenzijom. Podaci navedeni u izvještaju generala [[Edmund Glaise von Horstenau|Glaisea von Horstenaua]] od 26. februara 1944.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=236&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000236.]</ref> zasnovani na službenim podacima NDH otkrivaju opseg kolaboracije: 11. februara bilo je na teritoriju NDH trideset i pet posebno imenovanih četničkih grupa sa procijenjenih 23.300 ljudi pod oružjem. Neke manje jedinice su brojale od 200 do 400 pripadnika, dok su ostale, poput [[Momčilo Đujić|Đujić]]eve grupe, imale i do 2.500 vojnika i oficira. Od toga je s Nijemcima i vlastima NDH kolaboriralo devetnaest grupa (ukupno 17.500 ljudi); šesnaest ostalih grupa s oko 5.800 ljudi ubrajane su u pobunjene četnike.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=237&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000237—000240.]</ref> S iznimkom odreda vojvode [[Uroš Drenović|Uroša Drenovića]] u sjeverozapadnoj Bosni (oko 400 ljudi), kojeg su vlasti NDH smatrale potpuno lojalnim, za sve druge četničke kolaborirajuće grupe ustaške su vlasti držale da se prema Nijemcima odnose osobito prijateljski kako bi od njih izvukle što više oružja i municije, dok se istovremeno drže neprijateljski prema NDH.<ref>[https://znaci.org/00001/40_64.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje KOLABORACIJA IZVAN SRBIJE DO OKTOBRA 1944.]</ref> Iako se vojvoda [[Radivoje Kerović]], komandant [[Majevica|majevičkih]] četnika, u Horstenauovom izvještaju ubraja među »pobunjene četnike« (i to kao prvi na spisku, dok se za njegov odred tvrdi da ima 1000 ljudi, tj. da je najbrojniji), u dnevnom izvještaju Komande Jugoistoka za 18. februar 1944. godine njegova lojalnost uopšte nije dovedena u pitanje: {{izdvojeni citat|Upit kod [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|Druge oklopne armije]] u vezi snabdijevanja municijom Kerovića koji se smatra lojalnim, i 200 ljudi zelenog kadra, koji se bore protiv crvenih zapadno od [[Koviljača|Koviljače]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=17&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000013.] <br /> ({{jez-njem|"Beim Pz.AOK. 2 wird angefragt, ob Bedenken bestehen gegen Unterstützung mit Munition der im Raume westlich Koviljaca stehenden Cetniks des Kerovic, die als loyal angesehen werden und 200 Mann des sog. "Grünen Kaders" in Kampf gegen die Roten."}})</ref>|Ratni dnevnik Vojnog zapovjednika Jugoistoka (18. februar 1944.)}} Od 23. do 25. januara 1944. godine, na području između [[Knin]]a i [[Kistanje|Kistanja]] organizovana je [[Operacija Frühlingswetter|operacija »Frühlingsgewitter«]]. Vodeći borbe protiv jedinicâ iz sastava [[19. sjevernodalmatinska divizija NOVJ|19. divizije NOVJ]], operaciju su izveli dijelovi [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. pješadijske divizije]] Wehrmachta, zatim 92. motorizovani grenadirski puk i 3. bataljon 98. brdskog lovačkog puka [[1. brdska divizija (Njemačka)|1. brdske divizije]]. Njemačkom okupatoru pridružile su se snage lokalnih četnikâ, najvjerovatnije iz [[Dinarska divizija JVuO|Dinarske divizije JVuO]]. U izvještaju 264. pješadijske divizije od 25. januara 1944, poslatom Komandi [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|15. brdskog armijskog korpusa]], njemačkim gubicima tokom operacije pribrojani su oni iz četničkih redovâ: {{izdvojeni citat| Sumarni izveštaj »Frilingsgeviter«: 1.) Delimičan ogorčeni otpor neprijatelja kod Ervenika, Bratiškovaca, Kistanja, Radučića slomljen je energičnim zahvatom. Banditi iznenađeni prodorom 92. gren. p. (mot.) od sz. prema Kistanju. 2.) Gubici: A.) sopstveni: 1 poginuo, 3 ranjena, 1 četnik poginuo. B.) neprijatelj: 66 poginulih izbrojano, procenjuje se daljih 60 do 70 poginulih i ranjenih. 35 zarobljenika u eng. uniformama iz Štaba 19. dalm. div. i 5. brig. C.) Zaplenjeno: 1 mitr., 3 puš. mitr., 42 autom., 2 pt puške, 1 l. minob., 1 telefon, 46 karab., 30 eng. mina, 10.000 metaka peš. mun., 60 kom. mina za 1. minob., 3 engl. bicikla.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_21.htm Izveštaj 264. pešadijske divizije od 25. januara 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o sopstvenim i neprijateljskim gubicima u operaciji »Frilingsgeviter« na prostoru Knin — Kistanje]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=293&rec=314&roll=561 NARA, T314, Roll 561, frame no. 000287.] <br /> ({{jez-njem|"ABSCHLUSSMELDUNG ”FRUEHLINGSGEWITTER”: </br> 1.) TEILWEISE HEFTIGER FEINDWIDERSTAND BEI ERVENIK, BRATISKOVCI, KISTANJE, RADUCIC WURDE IM ENERGISCHEN ZUGREIFEN GEBROCHEN. BANDITEN DURCH EINBRUCH GREN. RGT. (MOT) 92 VON NW NACH KISTANJE UEBERRASCHT. </br> 2.) VERLUSTE: </br> A.) EIGENE: 1 TOTER, 3 VERWUNDETE, 1 CETNIK TOT. </br> B.) FEIND: 66 GEZAEHLTE TOTE, 60 BIS 70 WEITERE TOTE UND VERWUNDETE GESCHAETZT. 35 GEFANGENE IN ENGL. UNIFORM VON STAB 19. DALM. DIV. UND ROEM. 5. BRIG. </br> C.) BEUTE: 1 S.MG., 3 LE. MG., 42 MP., 2 PZ. BUECHSEN, 1 LE. GR. W., 1 FERNSCHRECHGERAET, 46 KARAB., 30 ENGL. MINEN, 10000 SCHUSS INF. MUN., 60 SCHUSS LE. GR.W. MUN., 3 ENGL. FAHRRAEDER."}})</ref>}} [[File:Hercegovački četnici i njemački vojnici s narodnim herojem Miletom Okiljevićem uoči njegovog strijeljanja juna 1944.jpg|thumb|Pripadnici [[369. legionarska divizija|369. „Vražje“ divizije]] i četnici Gatačke brigade Nevesinjskog korpusa JVuO sa vezanim [[Miletom Okiljevićem]], zamjenikom političkog komesara II čete I bataljona XI hercegovačke brigade, zarobljenim u borbama za Gat 15. maja 1944. godine (istog mjeseca je i strijeljan). Okiljević je proglašen 1951. godine za [[Narodni heroj Jugoslavije|narodnog heroja Jugoslavije]].<ref>[https://bandenkampf.blogspot.com/2017/10/bk0272.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0272 | Photo | 369. (kroatische) Infanterie-Division]</ref>]] Vojvoda [[Dobroslav Jevđević]] je, pored Momčila Đujića i [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], vjerovatno najdalje otišao u kolaboraciji s njemačkim okupatorom, kada su u pitanju četničke jedinice van teritorije okupirane Srbije. Nakon kapitulacije Italije, boravio je u Rimu okupiranom od nacista. Nakon toga, našao se u Trstu, gdje je uspostavio čvrste veze s njemačkom obaveštajnom službom: {{izdvojeni citat|Ja sam javio Đujiću da preko naših ljudi u Sušaku i Trstu prihvate naše oficire koji idu iz Italije i upućuje u Liku i zap. Bosnu. Ovo sam javio i našima u Rim. Kap. Đaković javlja da su Nemci pobili oko 14000 partizana na prostoriji Crikvenica — Sušak — Rijeka, od kapitulacije Italije do danas.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>}} U izvještaju od 20. februara 1944, poslatom majoru [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubu Vranješeviću]], komandantu Zapadne Bosne JVuO, kapetan [[Ilija Jevtić]] piše o totalnoj subordinaciji [[Dinarska divizija|Dinarske divizije]] Nijemcima, koji u potpunosti kontrolišu četnike pod komandom vojvode Đujića: {{izdvojeni citat|Sem samog vojvode Đujića i jednog malog broja četnika, svi četnici Dinarske oblasti (oko hiljadu devet stotina i nekoliko) nalaze se pod nemačkom komandom. Hranu, odeću, obuću, cigarete i novac svaki četnik i njegov starešina prima kao i nemački vojnik odn. oficir. Svu municiju i oružje primaju takođe od Nemaca. Četnici pod nemačkom komandom nalaze se po bunkerima počev od Knina do Šibenika i Splita. U pojedinim bunkerima su izmešani, pola četnici pola ustaše. Nemački oficiri dolaze na Kosovo polje u četničku diviziju, a isto tako naši četnički oficiri i ostale starešine na čelu sa Đujićevim načelnikom štaba odlaze u Nemačku diviziju. Voze se na nemačkim automobilima kroz Knin i t.d. Jednom rečju između četnika i Nemaca postoji najtešnja saradnja i nemačka puna kontrola nad radom četnika. Jedino se pop Đujić, kao komandant divizije, sa svojom užom pratnjom ne pojavljuje pred njima.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_78.htm Izveštaj kapetana Ilije Jevtića od 20. februara 1944. komandantu zapadne Bosne o svom radu i saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji i Lici]</ref>}} Njemački poručnik [[Reinhard Kopps]], poznatiji kao ''Konrad'', bio je šef jedne obavještajne grupe [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]]. Kada je 3. marta 1944. došao iz [[Beograd]]a u [[Dalmacija|Dalmaciju]], sobom je doveo nekoliko [[ZBOR|ljotićevaca]], između ostalih i Roka Kaleba, pripadnika antikomunističke organizacije »[[Beli Orlovi]]«. Od ostataka Đačkog bataljona (ranije: Splitsko-šibenska četa), koji su uglavnom bili ljotićevci, i dijela četnika koje mu je ustupio vojvoda Đujić, poručnik Kopps je formirao odred »Konrad« čiji je zadatak bio da vrši diverzije na partizanske štabove, organe narodne vlasti, ubija simpatizere NOP-a i da spriječi veze iz unutrašnjosti sa jedinicama i štabovima NOVJ na otocima. Grupa »Konrad« brojila je oko 30 ljudi — četnika i Nijemaca, sa sjedištem u selu [[Zablaće]], pokraj [[Šibenik]]a.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_167.htm Izveštaj Štaba Dinarske četničke oblasti od 29. maja 1944. komandantu oblasti o akciji Grupe "Konrad" protiv pripadnika NOP-a na području Dalmacije]</ref> U izvještaju koji je 11. marta 1944. godine uputio komandi [[2. oklopna armija (Wehrmacht)|Druge oklopne armije]], o suradnji sa četnicima vojvode Đujića Kopps je zapisao sljedeće: {{izdvojeni citat|''Predmet: Četničke jedinice u sjevernoj Dalmaciji.'' Četnici su u sjevernoj Dalmaciji grupisani u jednu [[Dinarska divizija JVuO|diviziju »Dinara«]], čiji se štab nalazi u [[Kosovo polje (Dalmacija)|Kosovu]], 11 km južno od Knina. Komandovanje je u rukama vojvode Momčila Đujića, uz podršku majora Kapetanovića i kapetana Mijovića. Jačina grupâ, podređenih ovoj komandi, trenutno iznosi oko 6500 ljudi. Utjecajna zona se poklapa sa rajonom naseljenim Srbima unutar trokuta [[Knin]]—[[Šibenik]]—[[Zadar]] i doseže do zone [[Lika|Like]]. Operaciona zona je cijeli ovaj trokut, a naročito veće komunističke, partizanske oblasti, koje su naseljene Hrvatima. Do sada su vojne operacije izvođene u suradnji sa njemačkim divizijama, o čijim su rezultatima ove izvještavane. Znatni dijelovi ovih četničkih jedinica angažirani su na osiguranju njemačkih puteva za dotur. Posmatrano s vojne strane, trenutno se četnička suradnja sa njemačkim jedinicama ocjenjuje kao pozitivna. Na osnovu snaga, koje nam se ovdje nude, može se zaključiti da ona nije iskorištena u potpunosti, ali i ono što je do sada učinjeno upućuje na činjenicu, da bi njihovo dalje angažiranje u vojnom pogledu za nas bilo povoljno.<ref>[https://znaci.org/zb/4_21_10.pdf#page=1414 Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu, Narodnooslobodilačka borba u Dalmaciji, knjiga 10: siječanj—ožujak 1944. godine (tom 21, dokument br. 402, str. 1414—1418.)]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=696&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000692.] <br /> ({{jez-njem|"Betr. Cetnik–Verbaende Norddalmatien. </br> In Norddalmatien sind die Cetniks in einer Division "Dinara" zusammengefasst, deren Hauptquartier in Kosovo, 11 km s. Knin, liegt. Die Fuehrung liegt in den Haenden des Wojwoden Momcilo Djujitsch, der seinerseits unterstuetzt wird von Major Kapetanowitsch und Hauptmann Miowitsch. Die Staerke der diesem Kommando unterstellten Gruppen belaeuft sich z.Zt. auf etwa 6500 Mann. Das Einflussgebiet stimmt ueberein mit dem serbischen Siedlungsraum innerhalb des Dreiecks Knin–Sibenik–Zara und reicht bis ins Lika–Gebiet hinein. Operationsgebiet ist dieses gesamte Dreieck, insbesondere die in ihm liegenden groesseren, kroatisch besiedelten kommunistischen Partisanbereiche. Militaerische Operationen wurden bislang in Zusammenarbeit mit deutschen Divisionen durchgefuehrt und deren Ergebnisse dorthin gemeldet. Darueber hinaus sind wesentliche Teile dieser Cetnik–Verbaende zur Sicherung deutscher Nachschubstrassen eingesetzt. </br> Militaerisch gesehen ist somit die Zusammenarbeit der Cetniks mit deutschen Verbaenden zur Zeit positiv zu beurteilen. Sie fuehrt wohl noch keineswegs zu voller Ausnutzung der sich hier uns anbietenden Kraefte, doch berechtigt das bisher Geleistete zu der Auffassung, dass ein weiterer Einsatz sich fuer uns militaerisch guenstig auswirken muss."}})</ref>|Izvještaj jedinice »Konrad« od 11. ožujka 1944. Komandi Druge oklopne armije o četničkim jedinicama u sjevernoj Dalmaciji}} Na osnovu svega iznesenog, poručnik Konrad predlaže nadređenim: „Što se tiče upotrebe četničkih jedinica sjeverne Dalmacije u vojne svrhe, treba reći da one predstavljaju samo nastavak prakse talijanskih jedinica. Uz to se prije svega mora dodati i to, da se Talijani nikada nisu usuđivali — i pored svih hrvatskih suprotnih tvrdnji — da u većem obimu sprovedu vojnu suradnju, jer oni nisu željeli da se ojačaju četnici, tada još neoprobani u težoj političkoj situaciji. Dok su Talijani sprovodili samo djelomične operacije, danas je, uz strogu kontrolu i rukovođenje, moguća mnogo obimnija mobilizacija četničkih jedinica. Đujić nam je rekao da će se njegove jedinice, nakon čišćenja partizanskih oblasti u dalmatinskom području, angažirati tako što će u suradnji sa njemačkim komandama izvršiti zapriječavanja Titovih kanala za snabdijevanje. Na osnovu ovdje poznatih činjenica ovo izgleda apsolutno moguće.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=700&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000696.] <br /> ({{jez-njem|"Zur militaerischen Verwendung der Cetnikverbaende Norddalmatiens ist zu sagen, dass sie nur eine Fortsetzung der italienischen Verbindungen darstellen wuerde. Dazu muss allerdings hinzugefuegt werden, dass die Italiener es niemals gewagt haben – trotz aller gegenteiligen wiederholten kroatischen Behauptungen – in grossem Stil militaerische Zusammenarbeit durchzufuehren, da sie die damals noch nicht erprobten Cetniks in einer im uebrigen noch unreiferen groesseren politischen Lage nicht zu stark werden lassen wollten. Waehrend somit die Italiener nur Teilunternehmen durchfuehrten, waere bei straffer Kontrolle und Steuerung der Cetnikverbaende heute ein Heranziehen in weit groesserem Umfang moeglich. Djujitsch hat sich uns gegenueber bereiterklaert, seine Verbaende nach Saeuberung der Partisanengebiete im dalmatinischen Raum so einzusetzen, dass in Zusammenarbeit mit deutschen Dienststellen eine Sperrung der Versorgungskanaele Titos erfolgt. Auf Grund der hier bekannten Unterlagen erscheint dies vollkommen moeglich."}})</ref> [[File:Helmuth von Pannwitz and Chetniks.jpg|thumb|Njemački general [[Helmuth von Pannwitz]], zapovjednik [[15. SS kozački konjanički korpus|15. SS kozačkog korpusa]], u društvu četničkih oficirâ s teritorije NDH.]] U izvještaju Višeg SS i policijskog vođe u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj ''[[Gruppenführer]]a'' [[Konstantina Kammerhofera]] za mjesec mart 1944. godine, iskazano je stanovito nezadovoljstvo učinkovitošću četnikâ u Bosni i Hercegovini u borbi protiv NOVJ: {{izdvojeni citat|Policijska oblast II ([[Sarajevo]]): [...] </br> Borbena vrijednost četnika stacioniranih u policijskoj oblasti Sarajevo nastavila je opadati; borbe u okolici [[Višegrad]]a i [[Trebinje|Trebinja]] pokazale su da se oni mogu uspješno oduprijeti [neprijatelju] samo uz njemačku podršku. U [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]], četnici nisu pokazali nikakvu vlastitu inicijativu tijekom izvještajnog perioda.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=228&rec=314&roll=1548 NARA, T314, Roll 1548, frame no. 000222.] <br /> ({{jez-njem|"Polizeigebiet II (Sarajevo): </br> Der Kampfwert der im Polizeigebiet Sarajevo stehenden Cetniks ist weiter gesunken, bei den Kämpfen im Raum von Visegrad und Trebinje hat sich gezeigt, daß sie sich nur mit deutscher Unterstützung erfolgreich zur Wehr setzen können. In Ostbosnien zeigten sich die Cetniks im Berichtsmonat ohne eigene Initiative."}})</ref>|Mjesečni izvještaj za mart 1944. godine Višeg SS i policijskog vođe u Hrvatskoj (6. IV 1944).}} Njemački nadležni organi su ukazivali svojim višim komandama i na vidljivu diskrepanciju u domaćem antikomunističkom taboru u kontekstu »borbe protiv bandi«. Tako se u izvještaju 264. pješadijske divizije od 10. aprila 1944. na jednoj strani tvrdi da „hrvatske vlasti očigledno poseduju vrlo malo poverenja u trajno postojanje vlastite vlade“,<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_43.htm Izveštaj 264. pešadijske divizije od 10. aprila 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o vojno-političkoj situaciji u srednjoj Dalmaciji]</ref> dok se za četnike Dinarske divizije pod Đujićevom komandom navodi: {{izdvojeni citat|Nasuprot ovom, četnike treba ceniti kao jedini pouzdani faktor borbe protiv komunističkih bandi. Oni raspolažu, pored jednog boljeg rukovođenja i organizacije, i potrebnom inicijativom u borbi protiv bandi za sopstvena obaveštavanja i poduhvate i redovno javljaju upotrebljive rezultate izviđanja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=494&rec=314&roll=562 NARA, T314, Roll 562, frames no. 000489—000490.] <br /> ({{jez-njem|"Die kroat. Behoerden besitzen anscheinend nur geringes Vertrauen in der dauernden Bestand der eigenen Regierung. </br> Im Gegensatz hierzu sind die Cetniks als einzig zuverlaessiger Faktor im Kampf gegen die kommunistischen Banden zu werten. Sie verfuegen neben einer besseren Fuehrung und Organisation ueber die im Bandenkampf notwendige Initiative zu eigenen Erkundungen und Unternehmen und melden regelmaessig brauchbare Aufklaerungsergebnisse."}})</ref>|Izveštaj 264. pešadijske divizije od 10. aprila 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o vojno-političkoj situaciji u srednjoj Dalmaciji}} U telegramu poslatom 5. maja 1944. [[V SS korpusu]] iz [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], o držanju vojvode Momčila Đujića je data veoma povoljna ocjena: {{izdvojeni citat|Đujić neupitni pristalica DM. Hrvatski državljanin, lojalno radi sa vlastitim trupama protiv komunista, nasilno mobiliše pravoslavce. Prema povjerljivom izvještaju, nedavno je više puta izrazio antibritanska osjećanja. Jačina: 7000. Jesu li Đujićeve jedinice na području V SS korpusa?<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1208&rec=314&roll=565 NARA, T314, Roll 565, frame no. 001203.] <br /> ({{jez-njem|"Djujic einwandfrei DM Anhänger. Kroat. Staatsangehöriger, arbeitet mit eigener Truppe gegen Kommunisten loyal zusammen, zwangsmobilisiert Pravoslaven. In letzter Zeit nach V—Meldungen wiederholt englandfeindlich geäussert. Stärke 7000. Sind Djujic—Verbände im Bereich V. SS—Korps?"}})</ref>}} U izvještaju od 10. maja 1944, oficiri 15. brdskog korpusa navode da Nijemci snabdijevaju ukupno 6.318 četnika u NDH („Hrvatska borbena zajednica“). Za skrb 4.421 četnika starala se [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. divizija]], dok se o ostalih 1.897 brinula [[373. legionarska divizija|373. divizija]] Wehrmachta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=828&rec=314&roll=565 NAW, T-314, Roll 565, frame 000823: Zabilješka o broju četnika koje snabdijeva 15. brdski korpus (10. maj 1944.).]</ref> Nemački izveštaj iz jula 1944. godine, ocenjuje da četnici popa Đujića imaju oko 8.000 ljudi, od čega 7.000 naoružanih; dobro su organizovani, neprijateljski orijentisani prema Englezima i bez engleske pomoći. Nijemci zaključuju da im oni zamjenjuju jednu do dvije divizije u Jugoslaviji: {{izdvojeni citat|Jedinica Konrad [srednja Dalmacija]: Saradnja sa četnicima izvanredna. '''Oni zamenjuju jednu do dve divizije'''. Samo se oni bore — ustaše manje aktivne.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=195&broj=790 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000781.] <br /> ({{jez-njem|"Zusammenarbeit der Truppe mit Cetniks hervorragend. Cetniks ersetzen 1 — 2 Divisionen. Nur sie kämpfen. Ustascha wenig aktiv."}})</ref>|Izveštaj kapetana Merrema, drugog obaveštajnog oficira Komande Jugoistoka (Armijske grupe F) o inspekcijskom putu po Srbiji, Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj u periodu 20. jun — 4. juli 1944.}} Kapetan Merrem, njemački oficir koji je sastavio ovaj izvještaj, imao je samo riječi hvale na račun četnikâ Dinarske divizije JVuO i vojvode Momčila Đujića: {{izdvojeni citat|[[373. legionarska divizija|373. pešadijska divizija]]: Saradnja sa četnicima vrlo dobra (1. lički korpus sa sedištem u [[Gračac]]u). Oni nemaju direktnu vezu sa Đujićem. Rukovođenje njima direktno od strane obaveštajnog odjeljenja divizije. Njihovim akcijama uvek prisustvuje nekoliko Nemaca koji kontrolišu isporuke municije i snabdevanja. [...] '''Oni su jedini stvarno korisni saborci''' [podvučeno u originalu — prim.]. Jedino od njih dolaze korisna obaveštenja o neprijatelju. [...] Jedan četnički komandant odaje utisak potpuno pouzdanog saborca, koji je i neprijateljski nastrojen prema Englezima. [...] Četnici su vrlo častoljubivi i drago im je kada Nemci primete njihove podvige. [...] Podoficir Bartl poznaje lično vojvodu Đujića. Đujić mu šalje čak i sopstvene naredbe u vezi s područjem [[Donji Lapac|Lapca]]. [Najbolja taktika protiv partizana sastoji se u upotrebi specijalnih jedinica] i kombinovanju četnika u jedinice snage jednog bataljona sa jednim nemačkim vodom sa radio stanicom i, po mogućstvu, teškim oružjem.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=195&broj=793 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000784.] <br /> ({{jez-njem|"Ic–Aussenstelle der 373. (kroat.) Div. – Uffz. Bartl. </br> Sehr gute Zusammenarbeit mit Cetniks. (1. Lika–Korps Sitz Gracac.) Kein unmittelbarer Einfluss Djuic. Direkte Führung durch Ic–Aussenstelle. Bei Cetnik–Einsatz nehmen meist einige deutsche Soldaten teil. Dadurch Kontrolle der Munitions– und Verpflegungslieferung gewährleistet. "Kroatische Kampfgemeinschaft" bezeichnet Bartl nur als Ausdruck im deutschen Schriftverkehr. Cetniks können diesen Begriff nicht und würden bei Bekanntgabe feindselige Haltung einnehmen. Cetniks sind die einzigen brauchbaren Mitkämpfer. Diese allein liefern auch brauchbare Feindmeldungen. </br> Kurze Rücksprache mit einem örtlichen Cetnik–Führer ergab den Eindruck eines absolut zuverlässigen, sogar englandfeindlichen Mitkämpfer. </br> Cetniks sind sehr ehrgeizig und sehen es gerne, wann ihre Taten von Deutschen beobachtet werden. Geschriebenes Wort (Flugblätter) gilt bei ihnen wenig. Das gesprochene Wort ist alles. Gute Flüsterpropaganda hat grossen Einfluss. </br> Von Invasion sprechen Cetniks kaum. </br> Uffz. Bartl kennt den Vojvoden Djuic persönlich. Djuic schickt ihm sogar die den Raum Lapac berührenden eigenen Befehle. </br> Auf die Frage, wie man nach seiner Ansicht der kommunistischen Banden Herr werden könne, antwortete Uffz. Bartl: "Durch andauerndes Jagen mit kleinen Jagdkommandos (Kleinkrieg nach Bandenart), durch Einsatz von Tarneinheiten und durch Zusammenfassen der Cetniks in Batl.–Stärke, dabei etwa 1 deutscher Zug mit Funk und möglichst mit schweren Waffen." </br> Uffz. Bartl macht einen sehr guten Eindruck, scheint sich aber doch sehr viel zuzutrauen, wenn er behauptet, er könne die gesamten Djuic–Cetniks dahin bringen, wo wir sie haben wollen, falls er an die entsprechende Stelle gesetzt werden wurde."}})</ref>}} Visoka ocjena za doprinos četničkih formacijâ s teritorije marionetske NDH ratnim naporima njemačkog okupatora data je 25. jula 1944. godine od strane nadležnih instanci iz [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]]: {{izdvojeni citat|Hrvatska: [...] Četnici su, s obzirom na vlastitu slabost, naši prirodni saveznici u borbi protiv komunizma. '''Samo se oni bore'''! “Hrvatska borbena zajednica” postoji samo na papiru.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=716&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000707.] </br> ({{jez-njem|"Cetniks unter Berücksichtigung eigener Schwäche im Kampf gegen Kommunisten unsere natürlichen Verbündeten. Sie allein kämpfen! "Kroatische Kampfgemeinschaft" steht nur auf dem Papier."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka od 25. jula 1944.}} U izvještaju od 11. avgusta 1944, nakon proputovanja koje je Vojni zapovjednik Jugoistoka poduzeo u zoni odgovornosti V SS brdskog korpusa na teritoriju NDH, o tamošnjim četnicima te suradnji s njima kazano je: {{izdvojeni citat|Dobro iskorištavanje četničkih komandanata. Zahtjev za premještaj [[369. legionarska divizija|369. pješadijske divizije]] zbog sve češćih incidenata između četnika, o čijoj suradnji divizija apsolutno ovisi, i hrvatskih pripadnika divizije. 369. pješadijska divizija se sastoji od otprilike 70% Hrvata. Zapovjednik divizije napominje da se najmanje 40% njih smatra nepouzdanim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=192&broj=445 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000440.] <br /> ({{jez-njem|"Gute Ausnutzung der Cetnikführer. Antrag auf Herauslösung der 369.I.D. da sich Zwischenfälle zwischen Cetniks, auf deren Zusammenarbeit Division unbedingt angewiesen, und kroat.Div.Angehörigen mehren. (Siehe Ic–Bericht). 369.I.D. besteht aus ca. 70 % Kroaten. Div.Kdr. bemerkt, dass hiervon minderstens 40 % als unzuverlässig anzusehen sei."}})</ref>|Izvještaj o posjeti OBSO-a zoni odgovornosti 5. SS brdskog korpusa od 7. do 11. avgusta 1944. godine (11.8.44).}} Major Adolf von Ernsthausen je bio zapovjednikom 392. artiljerijske pukovnije iz sastava [[392. legionarska divizija|392. (hrvatske) pješačke divizije]], jedne od tri njemačko-hrvatske divizije (pored [[369. legionarska divizija|369. legionarske divizije]] i [[373. pješadijska divizija|373. pješadijske divizije]]). Kao veteran [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] sa iskustvom ratovanja na [[balkanskom bojištu]], major von Ernsthausen biva upućen [[1944]]. godine u okupiranu Jugoslaviju. Von Ernsthausen će [[1959]]. godine objaviti ratne memoare pod naslovom ''Die Wölfe der Lika. Mit Legionären, Ustaschi, Domobranen und Tschetniks gegen Titos Partisanen. Erlebnisse in Kroatien 1944'' (“Vukovi [[Lika|Like]]. Sa legionarima, ustašama, domobranima i četnicima protiv Titovih partizana. Doživljaji u Hrvatskoj 1944.”).<ref>[https://winkelried-verlag.de/buecher/landser-am-feind/744/die-woelfe-der-lika Winkelried Verlag: Adolf von Ernsthausen, Die Wölfe der Lika]</ref><ref>[https://www.booklooker.de/B%C3%BCcher/Adolf-von-Ernsthausen+Die-W%C3%B6lfe-der-Lika-Mit-Legion%C3%A4ren-Ustaschi-Domobranen-und-Tschetniks-gegen/id/A02Iwx5I01ZZ3 Ernsthausen, Adolf von — Die Wölfe der Lika. Mit Legionären, Ustaschi, Domobranen und Tschetniks gegen Titos Partisanen. Erlebnisse in Kroatien 1944 — Landser am Feind, Band 5 (www.booklooker.de)]</ref> O sveobuhvatnoj saradnji Dobroslava Jevđevića s okupacionim vlastima bio je general Mihailović, u više navrata, obaviješten i od strane Jovanke Krištof (pseudonim »Mira«), četničke obavještajke u [[Slovenija|Sloveniji]]. U veoma opširnom izvještaju od 29. juna 1944, Krištof o Jevđeviću (pseudonim »Aero«) daje nedvosmislenu ocjenu: „Aero je drugi [[Milan Nedić|Nedić]].“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_198.htm Izveštaj obaveštajnog organa od 29. juna 1944. Draži Mihailoviću o stanju četničkih organizacija u Sloveniji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Lici i saradnji sa nemačkim okupatorima]</ref> Pored toga, Krištof karakteriše Jevđevića kao „vrlo kompromitovanu osobu“ (najprije zbog „jakog sudelovanja sa okupatorom“), te zaključuje da ovaj ne bi mogao organizovati četničku ilegalu. Iz izvještaja Krištof može se zaključiti kako su vojvoda Dobroslav Jevđević i kapetan [[Dušan Đaković]], komandant 4. brigade iz sastava Ličko-kordunaške oblasti JVuO, bili podređeni okupatoru i suštinski i u simboličkoj ravni: {{izdvojeni citat|Odred u Ab.[aciji, tj. [[Opatija|Opatiji]] — prim.] likvidiran. 19 ljudi otišlo u [[Postojna|Postojnu]], a 10 ih ide u Nem.[ačku] kom. na [[Rijeka|Reci]], gde će služiti kao [[Gestapo]]. Tu će biti sa njima i Aero i kap. Đak., pa čak i r. stanica. [...] Svi su ti odredi pod Nem. kom. i bez međusobne veze, razbacani po [[Istra|Istri]], da se pokaže celom narodu, kako su Srbi Nem. sluge. Plaćeni su — vojnici 360 L.[ira] mesečno, podnar. 450 naredn. 525 podpor. mislim 3.000 a kap. Đak. 5.800 L. [...] U Josipdol je poslao Aero 11 ljudi, navodno da osnuju tamo četničku komandu. Međutim ti su ljudi Nem. tajna policija, a od četnika iz šume, koji su im dolazili u vezi, da je to četn. komanda, napravili Nem. radni bataljon, koji vode Nem. Tu je oko 40 ljudi, ostali su prestali dolaziti kad su videli šta se sa ovima desilo. [...] Kud ćemo veće poniženje za našu vojsku nego da komanduje Nem. poručnik našem kapetanu, pa i vojvodi, samo sreća, da je taj vojv. surogat, inače propadosmo od bruke... Sve ove i slične akcije vodi kap. Đaković, naravno pod komandom Nem. poručnika. Odluke o njima donosi Aero u dogovoru sa Nem. Upravo je gnusno gledati, kako se obojica klanjaju pred Nem. potpor. i por., pa kaplarima. Đak. sve pozdravlja fašistički uzdignutom rukom, a Aero samo veće činove oficire, inače našim pozdravom. [...] U Lici saradnja sa okupatorom je na čisto drugoj bazi — tamo mora okupator popuštati, jer inače odoše ljudi u šumu, a vođe su potpuno Nem. sluge i nemaju kamo bežati. [...] '''U krvi im je šurovanje sa okupatorom, a nama prikazuju kako vode vele politiku i kolike žrtve za narod s tim pridonašaju — dok u stvari nisu ništa drugo nego ponizne Nem. sluge'''. [...] Potrebno je već jednom započeti sa ozbiljnim i poštenim radom, jer će nas katastrofa preteći. Saradnju sa okupatorom trebalo bi napraviti na čisto drugoj bazi i ne sme biti vidna. Bar ovde.}} Na drugoj strani, Jovanka Krištof izdvaja kao pozitivan primjer vojvodu Momčila Ðujića: „Ovi ljudi ovde vide jedini spas u vojv. Đujiću, jer ga smatraju poštenim i iskrenim borcem za našu stvar. Isto ima org. dobro sprovedenu. Pljačkati i krasti ne dozvoljava o čemu su se uverili iz njegove prop. gde su imena poubijanih ljudi zbog nediscipline i raznih prekršaja. To ljudima imponira — pošten rad i samo to žele, a i zaslužuju, jer ih nepoštenje tuče već 3 1/2 god. I pored svega toga, ostali su verni našoj ideji. Isto saradnja sa okupatorom je na čisto drugoj bazi i ne vodi se trgovina sa ljudima, kao ovde. Ovo vodstvo se jako boji Đujića i gaji mržnju prema njemu zato hoće ljudima dokazati, da Đujić nema ništa odnosno samo par sto vojnika bez oružja koji kao čudo gledaju mitraljez. A isto, da su pod Nem. kao ovi ovde.“ U pokušaju da prebaci teret odgovornosti za sopstvenu kolaboraciju s okupatorom na komandanta Dinarske divizije JVuO, vojvoda Jevđević piše Mihailoviću 8. avgusta 1944. godine: „Garantujem i imam stotine dokaza da trupe Đujića u velikom delu stoje u tešnjoj vezi od mene, ali to niko ne vidi. Vi bi se začudili, kad bi vam sve ispričao kakve mi izveštaje pokazuju Nemci o svojim vezama sa našim jedinicama, naročito kod [[Uroš Drenović|Drenovića]] i ostalih, prebacujući mi da ih mi sabotiramo i podmuklo rušimo.“<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 156, reg. br. 51/1—1.</ref> I u izvještaju od 10. avgusta 1944, Jovanka Krištof je upozorila Mihailovića na činjenicu da se [[Lika|lički]] četnici pod komandom vojvode Jevđevića nalaze u [[Istra|Istri]] u službi okupatora, kao i da su pred [[Nacionalsocijalistička njemačka radnička partija|nacistima]] (»broj 11«) dužni salutirati [[Rimski pozdrav|fašističkim pozdravom]]: {{izdvojeni citat|Kolben [potpukovnik [[Karl Novak]] — prim.] se povratio 3 ov. meseca. Zgrozio se nad ovim radom. Nije mogao svega verovati kad su mu referisali oficiri i vojnici, dok nije neke stvari i na vlastite oči video. Mislim, da je dosta ako Vam kažem da stalno uzdiše i govori pri svakoj prilici: »Jadni Čiča, kako ga upropastiše, zar [[Vermaht]] i [[Gestapo]], da predstavlja Čičinu vojsku.« Prebleđuje slušajući i gledajući ovo. 3. mu referiraše četnici da su dobili naređenje da moraju svi nacistički pozdravljati. A jučer se sam uverio da ima oficira, koji profaniraju našu uniformu, te u njoj putuju iz [[Postojna|Postojne]] u Trst i daju povoda komun. za prop. Isti oficir Korać je tako i u Ab.[aciju] došao samo da je još imao natpis na rukavu i kapi »Lika« što po naređenju moraju svi u Postojni nositi. Ja sam ga napala zbog toga, a isto tako i Jovanovog brata, te su jučer svi na putu skinuli te sramotne natpise. [...] Čujem da Jovan sad ostaje kod Vas. Neka Vam ispriča kako su part.[izani] u okolici Post.[ojne] natiskali plakate o četn. banditima sa natpisom »Lika« na rukavu i kapi, koji su pljačkali selo sa br. 11 i odveli x ljudi i t.d. [...] Nadam se da će sad sigurno uspeti četnicima, da se odele od br. 11. Samo mnogi su od njih mišljenja da su ovim radom upropas[ti]li i ovde i Liku.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_21.htm Izveštaj Jovanke Krištof od 10. avgusta 1944. Draži Mihailoviću o stanju ličkih četnika u Istri, njihovoj saradnji sa Nemcima i ponašanju Dobrosava Jevđevića u vezi sa problemom vraćanja četnika u Liku]</ref>}} === Borbe pod nemačkom komandom u Srbiji (1944) === {{main|Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|Topličko-jablanička operacija}} [[File:Nemci predaju minobacač četnicima.jpg|thumb|Nemci predaju minobacač četnicima u Srbiji 1944.]] {{Quote box | citat = „D.M.-bande dosada nisu nikad napale okupacione trupe.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1115&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001111: Izvještaj o bandama u okolini katarakti Dunava (bez datuma, približno mart 1944).] <br /> ({{jez-njem|"Bisher haben die D.M.Banden die Besatzungstruppen noch nie angegriffen."}})</ref> | izvor = Nemački izvještaj o četnicima u okolini katarakti Dunava od marta 1944. | width = 40% | align = right}} {{Quote box | citat = „Titove bande imaju se napasti i uništiti, odn. zarobiti. Pristalice D.M.-a (četnici) ne smatrati neprijateljima.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1264&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001260: Naredba 923. Landeschuetzen-bataljonu za akciju „Dunav“ (29. Juli 1944.).] <br /> ({{jez-njem|"Angetroffene Titobanden sind anzugreifen und zu vernichten bzw. gefangen zu nehmen. DM—Anhänger (Cetniks) sind nicht als Feind anzusehen."}})</ref> | izvor = Naredba 923. Landesschuetzen-bataljonu za akciju „Dunav“ od 29. jula 1944. | width = 40% | align = right}} Kad je sredinom marta 1944. operativna grupa sastavljena od [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druge]] i [[Peta krajiška divizija NOVJ|Pete divizije]] NOVJ iz [[Sandžak]]a [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|prodrla u zapadnu Srbiju]], nesuglasice između četnika i Nijemaca u Srbiji potisnute su u drugi plan. Trupe sastavljene od jedinica [[Vermaht]]a i [[Vafen-SS|SS]], korpusâ JVUO, bugarskog okupacionog korpusa, [[Srpska državna straža|SDS]], [[Srpski Doborvoljački Korpus|SDK]] i [[Ruski Zaštitni Korpus|Ruskog zaštitnog korpusa]] pod objedinjenom nemačkom komandom generala [[Hans Felber|Hansa Felbera]] funkcionisale su kao jedinstvena operativna grupa u [[Operacija Kamerjeger|operaciji »Kammerjäger«]]. Kod nadležne je četničke komande majora [[Neško Nedić|Neška Nedića]] bio akreditovan nemački kapetan Vajel kao oficir za vezu. Zajedničke operacije trajale su nešto duže od dva meseca.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_57.htm Izveštaj Vojnoupravnog komandanta jugoistoka od 13. maja 1944.]</ref> Kao znak otopljavanja odnosa na liniji četnici–okupator, nakon unilateralnog raskidanja (sa njemačke strane) [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|sporazuma potpisanih]] u zimu 1943/1944. godine te organiziranja [[Operacija Treibjagd|operacije »Hajka«]] protiv [[Nikola Kalabić|Kalabićevih]] četnika, u drugoj polovini marta 1944. upriličen je sastanak komandanta Drugog ravnogorskog korpusa kapetana [[Predrag Raković|Predraga Rakovića]] sa oficirom [[Schutzstaffel|SS]]-a Biermannom, inače njemačkim zapovjednikom [[Čačak|Čačka]]. Tom prilikom je kapetan Raković garantovao „da ne postoje ni najmanje namere da se planira opšti ustanak ili da se sprovedu sabotažne akcije“ protiv Nijemaca, odnosno da će „na teritoriji Srbije“ iznova nastupiti primirje. U Mihailovićevo ime, četnički komandant je iskazao spremnost „za borbu protiv komunista i izvan Srbije, uz isporuke municije“, a nije čak odbacio ni mogućnost angažovanja „na drugim evropskim frontovima“.<ref>[https://web.archive.org/web/20221206140940/https://znaci.org/00001/4_14_3_269.htm Izveštaj Feldkomandanture u Čačku od 25. marta 1944. komandantu Jugoistoka o pregovorima sa komandantom 2. ravnogorskog korpusa]</ref> U izvještaju Komandi Jugoistoka, [[obersturmführer]] Biermann navodi da Draža Mihailović od njemačke strane očekuje diskretnost u održavanju kontakata, naročito stoga što bi srpske kvislinške vlasti u JVuO mogle vidjeti konkurenciju: {{izdvojeni citat|Kapetan Raković mi je kazao lično, takoreći u povjerenju kao prijatelju, da sve što mi je do sada rekao i sve što sam ja zapisao, on rekao po nalogu Draže Mihailovića, s kojim je imao svakodnevnu radio-vezu i od koga je dobivao stalna uputstva o predmetu prethodnih razgovora. Pritom me uvjerava da će sa strane Mihailovića, naravno, sve biti demantirano, ukoliko se o sadržaju razgovorâ ponovno dozna u [[Beograd|beogradskim]] krugovima ([[Milan Nedić|Nedić]], [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]). Sasvim je prirodno da ovi krugovi pokušavaju svim sredstvima osujetiti sporazum između njemačke okupacijske vlasti i Draže Mihailovića, jer trenutno su oni legalni predstavnici srpskog naroda te bi možda mogli strahovati za svoje pozicije. Pregovore između DM–pokreta i njemačkih vlasti ovi bi krugovi odmah iskoristili u propagandne svrhe i predstavili ih kao kraj ili slabost DM–pokreta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=281&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000268—000269.] <br /> ({{jez-njem|"Hauptmann Rakovic sagte mit persönlich, sozusagen vetraulich zu einem Freund, dass alles, was er mir bisher gesagt und ich aufgeschrieben habe, von ihm im Auftrage von DM gesagt worden sei, mit dem er tägliche Funkverbindung habe und von dem er laufend Anweisungen für den Stoff der bisherigen Besprechungen erhalten habe. Er versichert mir gleichzeitig dass selbverstandlich von DM–Seite alles abgestritten werde, falls wieder der Inhalt der Besprechungen in Belgrader Kreisen (Nedic, Ljotic) bekannt werde. Es sei zu natürlich, dass diese Kreise mit allen Mitteln eine Verständigung zwischen der deutschen Besatzungsmacht und DM zu hintertreiben versuchen, denn sie seien ja gegenwärtig die legalen Vertreter des serbischen Volkes und müssten evtl. um ihren Posten fürchten. Verhandlungen der DM–Bewegung mit deutschen Behörden würden sofort von diesen Kreisen propagandistisch aufgeschlachtet und als Ende bezw. Schwäche der DM–Bewegung hingestellt."}})</ref>|Njemački izvještaj od 25. marta 1944. o pregovorima šefa [[Sicherheitsdienst]]a u Čačku obersturmführera Biermanna sa kapetanom [[Predrag Raković|Predragom Rakovićem]], komandantom 2. ravnogorskog korpusa JVuO}} Kapetan Predrag Raković, jedan od glavnih četničkih komandanata zaduženih za održavanje [[Saradnja četnika sa Nedićevom vladom|veze s Milanom Nedićem]] i Nijemcima, ponovo se sastaje sa Biermannom u Čačku 26. aprila.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=331&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000314.]</ref> Raković je tada naveo da mu je general Mihailović povukao punomoć za obavljanje poslovâ s Nijemcima i da zbog toga na ovom sastanku ne sudjeluje kao njegov predstavnik. Očigledno da je Draža Mihailović bio sasvim upoznat sa ovim kontaktima i davao je za njih odobrenja, dok je Raković održavao kontakte i obavljao poslove s Nijemcima, iako su mu ovlaštenja bila povučena.<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> Ubrzo je uslijedilo potčinjavanje Rakovićevog Drugog ravnogorskog korpusa JVuO (kao i Javorskog korpusa pod komandom majora [[Radomir Cvetić|Radomira Cvetića]]) njemačkim trupama u jugozapadnoj Srbiji, što se može zaključiti iz jednog izvještaja Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka s početka aprila 1944: {{izdvojeni citat|Cvetićevi četnici osiguravaju lijevi bok grupe Jug i izviđaju u pravcu [[Golija|Golije]] od Drinića ka sjeveru. Zadatak Rakovićeve grupe nepromijenjen.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=413 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000408—000409.] </br> ({{jez-njem|"Die Cvetic–Cetniks sind zum Schutz der linken Flanke der Angriffsgruppe Süd und zur Aufklärung über das Golija–Gebirge über Dramici nach Norden vorzuführen. Auftrag für Rakovic–Cetniks bleibt unverändert."}})</ref>|Izvještaj opunomoćenog komandanta Jugoistoka svim potčinjenim jedinicama za 3. april 1944. godine}} U dnevnom izvještaju iz Komande Jugoistoka za 18. april 1944, predviđa se koji će sektor zauzeti jedinice pod Rakovićevom komandom u vrijeme izvođenja operacije »Kammerjäger«, kojom prilikom je okupator s uspjehom osujetio [[Drugi prodor NOVJ u Srbiju|drugi prodor NOVJ u Srbiju]]: {{izdvojeni citat|Rakovićeva grupa dobila zadatak da postavi osiguranja prema jugu na sjevernoj obali Studenice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=514&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000510.] <br/> ({{jez-njem|"Unternehmen Kamerjägger. II. Eigene Lage: </br> F/ Cetnik–Gruppe Rakovic erhielt Auftrag zur Abschirmung nach S gegen Feind auf dem nördl. Studenica–Ufer."}})</ref>|Dnevni izvještaj opunomoćenog komandanta Jugoistoka tokom operacije Kammerjäger, 18. april 1944.}} Iz jednog razgovora na visokom nivou (prisutni: general [[Hans Felber]], vojni zapovjednik Jugoistoka i [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova), održanom 11. aprila 1944. godine, može se nazrijeti koliko su okupacioni dužnosnici bili zadovoljni saradnjom sa četnicima i ostalim [[Kolaboracija|kolaboracionističkim]] snagama na [[Balkan]]u: {{izdvojeni citat|Neubacherovo mišljenje o vrijednosti srpskih formacijâ: [[Srpska državna straža|SDS]] loša, Hipo (pomoćna policija) isto, [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]] dobar, četnici veoma različito. U Crnoj Gori se dobro tuku [[Crnogorski dobrovoljački korpus|dobrovoljci pod njemačkim vođstvom]]. Kosovski Albanci se bore s nama. Evzoni u Grčkoj nijesu za odbranu obale, ali su korisni u unutrašnjosti zemlje i sigurno neće pucati na nas.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=462&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000458.] <br/> ({{jez-njem|"Auffassung Neubacher über den Wert der serbischen Verbände: SSW schlecht, Hipo desgleichen, SFK gut, Cetniks sehr unterschiedlich. In Montenegro schlügen sich die Freiwilligen unter deutscher Führung gut. Die Kosovoalbaner kämpfen mit uns. Evzonen in Griechenland sind nichts für Küstenverteidigung, brauchbar wohl aber im Innern des Landes, werden bestimmt nicht auf uns schiessen."}})</ref>|Vojni zapovjednik Jugoistoka (Razgovor Felber-Neubacher, 11. april 1944.)}} U izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa-Gustava Felbera (u odjeljku naslovljenom „Stanje kod neprijatelja“), sačinjenom 22. aprila iste godine, ambivalento držanje jedinicâ JVuO prema okupatorskim vlastima smatra se glavnom karakteristikom četničkog pokreta u Srbiji: {{izdvojeni citat|Srbija: <br /> Pokret DM je podijeljen unutar sebe. Dok se neki aktivno bore na strani njemačkog Wehrmachta protiv komunista — a da nijesu odustali od temeljnih rezervi prema svakom okupatoru — manje bande DM u centralnoj i istočnoj Srbiji spremne su činiti štetu. Izvještaji koji se stalno pojavljuju o pregovorima Draže Mihailovića i Tita nijesu potvrđeni i takođe se doimaju nevjerovatnim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=556 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000552.] <br /> ({{jez-njem|"Die DM–Bewegung ist in sich aufgespalten. Während ein Teil aktiv an der Seite der deutschen Wehrmacht gegen die Kommunisten kampft – ohne dadurch die grundsätzlichen gegen jeden Okkupator vorhandenen Vorbehalte aufgegeben zu haben – treiben kleinere DM–Banden in Mittel–und Ostserbien nach wir vor ihr Unwesen. Immer wieder auftauchende Meldungen über Verhandlungen zwischen DM und Tito bestätigen sich nicht und erscheinen auch unglaubwürdig."}})</ref>|Izvještaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka o stanju u periodu od 16. marta do 15. aprila 1944. godine}} 12. aprila 1944. godine, pukovnik [[Jevrem Simić]] izdaje jednom četničkom nižem oficiru objavu o kretanju na terenu brigade kojom komanduje, kako bi ovaj mogao što efikasnije uništavati jatake i simpatizere [[Narodnooslobodilački pokret|NOP]]-a: {{izdvojeni citat|OBJAVA Za G. Milića Majstorovića p.poručnika, komandanta II bataljona III leteće kosmajske brigade, koja mu se izdaje s tim da može slobodno da se kreće sam ili sa svojom vojskom po terenu koji je ugovoren sa našim saveznicima Nemcima i Bugarima i da u ime Kralja Petra II Karađorđevića oduzima svu rekviziciju i kolje sve partizanske jatake i simpatizere zbog čega će dobiti čin majora.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_115.htm Objava komandanta četničke oblasti u Srbiji od 12. aprila 1944. komandantu 2. bataljona 3. kosmajske brigade za nesmetano kretanje od okupatora i klanje simpatizera narodnooslobodilačkog pokreta]</ref>}} 1. maja 1944. godine, u dnevnom izvještaju Vojnoupravnog zapovjednika Jugoistoka, koji potpisuje načelnik štaba general [[Kurt Geitner]], navodi se cifra od nekoliko hiljada pripadnika JVuO koji pomažu okupatoru u zaustavljanju ofenzive NOVJ: {{izdvojeni citat|Srbija — Stanje u sopstvenim redovima: </br> Borbena grupa Weyel: 500. SS padobranski lovački bataljon, sa otprilike 1.000 četnika, odbacio je neprijatelja kod [[Seča Reka|Seče Reke]] (6 km zap. od [[Kosjerić]]a) i sa manjom borbenom grupom vrši napad na neprijatelja kod Varde. Izbrojano 10 mrtvih neprijatelja; vjerovatni veći gubici. [...] </br> Četnici su raspoređeni duž linije [[Požega]]—Kosjerić—[[Ražana]]—[[Povlen]], sa ukupnom jačinom od približno 5.000 ljudi. Pojedine grupe su poslale oficire za vezu. Draža Mihailović, koji je preuzeo jedinstveno zapovjedništvo, namjerava uspostaviti radio-vezu s njemačkom komandom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=673&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000669—000670.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien. Eigene Lage. </br> B. Kampfgruppe Weyel. Fg.Abt. 696 bis Kostojevici an Straße 4 OSO Rogacica durchgestossen. SS–Fallschirmjäger–Btl. hat mit etwa 1000 Cetniks Feind bei Sjecareka [sic!] (6 W Kosjerici) geworfen und steht mit einer schwächeren Kampfgruppe im Angriff gegen Feind bei Varda. 10 gezählte Feindtote, weitere Feindverluste wahrscheinlich. </br> F. Cetniks stehen im allg. Linie Pozega–Kosjerici–Razana–Povlen in Gesamtstärke ca. 5000 Mann. Einzelen Gruppen haben V.Offz. abgestellt. DM., der Gesamtführung übernommen hat, will Funkverbindung zu deutschem Kommando herstellen."}})</ref>}} U monografiji “Četnici u Drugom svjetskom ratu 1941—1945” [[Jozo Tomašević]] zaključuje: „Ne mogu ipak dati nikakvu potvrdu toj slutnji da je Mihailović održavao direktnu radio-vezu s Nijemcima, a uzimajući u obzir njegov način ponašanja u cijelom ratu, malo je vjerojatno da jest.“<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> Međutim, Hermann Neubacher svjedoči u memoarima kako je, makar tokom nekoliko dana u zimu [[1945]], održavao izravnu radio-vezu s Mihailovićevim štabom.<ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN — Službeni list SCG, Beograd, 2005, str. 161—162.</ref> U ratnom dnevniku Vojnog zapovjednika Jugoistoka od 2. maja 1944, sa pohvalom se ističe kooperacija onih snagâ JVuO u zapadnoj Srbiji koje sačinjavaju taktički sklop pod komandom majora [[Ericha Weyela]]: {{izdvojeni citat|Borbena grupa Weyel: SS padobranski lovački bataljon, zajedno sa četnicima, razbio [[Peta krajiška divizija|Petu diviziju]] kod Varde. Veliki neprijateljski gubici. Četnici su postrijeljali sve zarobljenike. Brojke će biti objavljene naknadno.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=677&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000673.] <br /> ({{jez-njem|"Kampfgruppe Weyel. SS–Fallschirmjägger–Btl. hat mit Cetniks bei Varda Tross[?] der 5.Div. zerschlagen. Hohe blutige Feindverluste. Cetniks haben sämtl. Gefangene erschossen. Zahlen werden nachgemeldet."}})</ref>}} U izvodu iz ratnog dnevnika generala Hansa-Gustava Felbera za 3. maj 1944. godine, navodi se da je načelnik štaba Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka general Kurt Geitner išao u posjetu njemačkim trupama na ratištu u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]]: {{izdvojeni citat|(3.5.44) 6,00: Putovanje do Parišta [svakako je riječ o [[Donje Vardište|Vardištu]] — prim.] zbog razgovora sa majorom Weyelom i nekim četničkim vođama o formiranju zajedničkog štaba za borbu protiv komunista. Povratak za Beograd 3. maja u 15 časova.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=807&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 000803.] <br /> ({{jez-njem|"3.5.44 6.oo Uhr Fahrt nach Pariste zur Besprechung mit Major Weyel und einigen Cetnik–Führern über Bildung eines gemeinsamen Stabes zur Bekämpfung der Kommunisten. Rückkehr nach Belgrad am 3.5., nachmittags 15.oo Uhr."}})</ref>|Ratni dnevnik Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka, 3. maj 1944. godine}} Kolike je razmjere poprimila kolaboracija četnikâ Draže Mihailovića sa njemačkim Wehrmachtom i srpskim kvislinškim jedinicama u proljeće 1944. godine, postaje očigledno i iz navodâ u izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 13. maja, u kom su snage JVuO ubrojane u vlastite formacije: {{izdvojeni citat| I. Sopstvene snage A) Grupa “Holman” 696. bat. feldžand. krenuo je jutros sa četnicima u napad duž puta Nova Varoš — Ljubiš. 11/4. p. “Brand.” na maršu Sjenica — Maskova. Komandno mesto grupe “Holman” — Nova Varoš. I I/4. p. “Brand.” na maršu Užice — Ivanjica — Maskova. B) Grupa “Vajel” Napad Severne četničke grupe na jakog neprijatelja jugoistočno od Rožanstva nije uspeo uprkos visokih gubitaka i na strani četnika i na strani neprijatelja, pa će jutros biti ponovljen sa I/“Brand.”. Podređeni 1. bataljon 63. puka u obezbeđenju na visovima između Čajetine i Rožanstva. C) 24. bug. div. I I /64. nije uspeo u noći 11/12. 5. da kod Mokre Gore spreči neprijateljske zaštitnice da izmaknu ka jugu. Danas je sa 1/1. srp. puka i 1.000 četnika počelo čišćenje prostora Semegnjevo — Čajetina. 8. bataljon teških mitraljeza na maršu Požega — Arilje. 11/63. biće naknadno privučen. D) Grupa “Tatalović” Srpski dobrovoljački korpus uključio se kod Ljubovije u borbe na hrvatskoj obali Drine i prihvatio četnike koji su se povlačili. Kod Rogačice 4 prebeglice.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_57.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 13. maja 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta o borbama sa 2. i 5. NOU divizijom na komunikaciji Užice — Višegrad]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=736&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000732—000733.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien. II. Eigene Lage. </br> A) Gruppe Hollmann. Fg.Abt.696 heute morgen mit Cetniks zum Angriff entlang Str. Nova Varos–Ljubis angetreten. II./4.Brdbg. auf Marsch Sjenica–Maskovo. Gefechtsstand Gruppe Hollmann Nova Varos. III./4.Brdbg. auf Marsch Uzice–Ivanjica–Maskovo. </br> B) Gruppe Weyel. Angriff nördl. Cetnik–Gruppe gegen starken Feind SO Rozanstvo drang bei hohen Cetnik–u. Feindverlusten nicht durch und wird seit heute morgen mit I./Brdbg. wiederholt. Unterstelltes I./63 sichert auf Höhen zwischen Cajetina u. Rozanstvo. </br> C) 24.bulg.Div. III./64 konnte in der Nacht 11./12.5. bei Mokra Gora Ausweichen feindl. Nachhuten nach S nicht verhindern und tritt heute mit I./Serb.Rgt.1 u. 1000 Cetniks zur Säuberung des Raumes Semegnjevo–Cajetina an. 8.sMG.Btl. auf Marsch Pozega–Arilje. II./63 wird nachgezogen. </br> D) Gruppe Tatalovic. Bei Ljubovija griff SFK in Kämpfe auf kroat.Drina–Ufer ein u. nahm ausweichende Cetniks auf. Bei Rogacica 4 Überläufer."}})</ref>}} U istom izvještaju je prenijeta i sljedeća informacija: {{izdvojeni citat|Prema pouzdanom izvoru, četnički komandant [[Dragoslav Račić|Račić]], koji je učestvovao u borbi protiv Grupe “[[Milutin Morača|Morača]]” u [[Valjevo|valjevskom]] kraju, zatražio je da se vrati u svoje dotadašnje operacijsko područje, jer ne želi više da se „prlja“ saradnjom sa okupatorom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=736&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000732.] <br /> ({{jez-njem|"Nach s.Qu. hat Cetnikführer Racic, der im Kampf gegen Gruppe Moraca im Raume Valjevo beteiligt war, die Rückkehr in sein bisheriges Einsatzgebiet beantragt, da er sich durch Zusammenarbeit mit der Okkupator nicht länger "beschmutzen" wolle."}})</ref>}} Istog dana, u izvještaju koji je poslao Glavnom komandantu Jugoistoka feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|von Weichsu]], general Felber zapaža kako formiranje ''Borbene grupe Weyel'' označava novu etapu u četničko-njemačkim odnosima s ciljem saradnje u borbi protiv NOVJ, koja u tom obimu nije bila izvodiva u prethodnom periodu: {{izdvojeni citat|Utisak o upotrebljivosti pojedinih potčinjenih narodâ i jedinicâ: [...] Četnici uvjeravaju da će se uzdržati od bilo kakvog neprijateljstva prema njemačkim trupama i da će učestvovati u borbi protiv komunista do konačne pobjede. U operacijama četničke jedinice predvodi [[Neško Nedić]], a s njemačke strane major Weyel. Razgovori na bojnom polju pokazuju da su četničke vođe poput Kalabića i Rakovića spremne sarađivati sa Nijemcima. Kod ljudstva preovlađuje prijateljski pristup, uz samo nekoliko neprijateljskih lica. Naoružanje im je skromno; manjak mitraljeza. Situacija sa zalihama municije, kao i dosad, nejasna.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=727&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000723—000724.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Eindruck über die Brauchbarkeit der einzelnen unterstellten Nationen und Verbände: </br> f) Cetniks versichern jede Feindseligkeit mit deutschen Truppen auszugeben und sich am Kampf gegen die Kommunisten bis zum Endsieg zu beteiligen. Leitung der Cetnik–Verbände durch Nesko Neditsch, deutscherseits durch Major Weyel. Besprechungen auf dem Gefechtsfeld zeigen, daß die Führer der Cetniks wie Kalabic und Rakovic gewillt sind, mit den Deutschen zusammenzuarbeiten. Unter den Leuten vielfach freundliches Entgegenkommen, nur zum Teil feindselige Gesichter. Ausrüstung mit Waffen mäßig, wenig Maschinenwaffen. Über Munitionslage nach wie vor Unklarheit."}})</ref>|Raport generala [[Hans Felber|Hansa Felbera]] feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|Maximilianu von Weichsu]] od 13. maja 1944. godine}} Draža Mihailović je imenovao [[Milorad Mitić|Milorada Mitića]] za oficira za vezu između svojih jedinica i njemačke komande, kako bi saradnja četničkih komandanata sa okupatorom dobila organizovaniju formu. General Mihailović je preko kapetana Mitića dostavljao svoje zahtjeve njemačkoj komandi koja je snabdijevala municijom i hranom njegove jedinice, angažovane u borbi protiv NOVJ. Mitić je o situaciji na frontovima, o svome radu i o količini pomoći primljenoj od okupatora gotovo svakodnevno izvještavao generala Mihailovića. U depeši od 28. marta 1944, između ostalog, kapetan Mitić piše: {{izdvojeni citat|O nekoj akciji Bugara ili Br. 11 (šifra koja označava Njemce — nap.) protivu crvenih dublje na terenu nema ni govora. Doručak i večera su uvek u garnizonu. Ako se hoće uništenje komunista, onda to moramo mi da uradimo. Možemo da računamo na pomoć uzduž komunikacija, na municiju i avijaciju, mada ona ne može mnogo da pomogne. Ali moraju biti hitno bačene masovne snage i lično da vodite operacije, naravno kao 'siva eminencija', inače [[Peko Dapčević|Peko]] ode u Toplicu i dalje... Moral kod naših ljudi u reonima gde su prošli komunisti je mnogo opao. Sve veća sumnja u snagu naših i Br. 11 i sve veći respekt prema crvenima... Pred svim ovim mi ne možemo da zatvorimo oči. Ovoga puta opasnost je stvarno velika, skoro ogromna...<ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, S—X—57/2.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_62.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje KORPUSI DRAŽE MIHAILOVIĆA POLAŽU ISPIT PRED OKUPATOROM U SRBIJI]</ref>}} 18. aprila 1944. godine, glavni inspektor Vrhovne komande JVuO pukovnik Jevrem Simić izvještava generala Mihailovića da se kapetan [[Zvonimir Vučković]], komandant Prvog ravnogorskog korpusa, nalazi pod izravnom komandom njemačkih oficira: {{izdvojeni citat|Zvonkov odred pod komandom poručnika Nenadića zajedno sa Nemcima je u Negbini.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_120.htm Pismo delegata Vrhovne komande od 18. aprila 1944. Draži Mihailoviću o saradnji četnika sa nemačkim i bugarskim trupama u borbama protiv NOVJ u jugozapadnom delu Srbije]</ref>}} U telegramu od 20. IV 1944. pukovnik Simić piše generalu Mihailoviću: {{izdvojeni citat|Vučković sa 130 odabranih četnika stavio se pod komandu nemačkog poručnika Kerpera i nalazi se južno od Jasenova na Beloj Glavi.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 277, registarski broj 4/1—56.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 99—100.</ref>}} Istog dana kada je došlo do formiranja ''Borbene grupe Weyel'' (28. april 1944), u dnevnom izvještaju Vojnoupravnog zapovjednika Jugoistoka zapisano je: {{izdvojeni citat|Srbija — I. Stanje kod neprijatelja: </br> A) Divizijska grupa “Morača” nalazi se sa istočnom kolonom u oblasti južno od Kosjerića u borbi sa vlastitim snagama i četnicima, koji su, navodno, bili lično vođeni od strane DM-a.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=632&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000628.] <br /> ({{jez-njem|"Tagesmeldung von 28.4.1944. </br> Serbien. </br> I. Feindlage. </br> A) Div.Gruppe Moraca steht mit O–Kollone im Raum S Kosjerici im Kampf mit eigenen Kräften u. Cetniks, die von DM angeblich persönlich geführt werden."}})</ref>}} U telegramu poslatom 5. maja 1944. godine generalu Mihailoviću, kapetan [[Neško Nedić]] piše o uspostavljanju fronta prema snagama NOVJ u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]], odnosno da je stvoren jedinstveni borbeni sklop koji sačinjavaju četnici, [[Srpski dobrovoljački korpus|srpski dobrovoljci]] i njemačke okupacione trupe: {{izdvojeni citat|Snage potčinjene meni prešle su trenutno u odbranu na liniji Bačevci—Kosjerić i to: valjevski korpus sa delom Nemaca drži levo obalu Graca u visini Lipa—Ravan. Juče su na ovom odseku odbijeni svi napadi komunista. Ajdačić sa delom Nemaca zatvara položaj Bukovi—Ražana. Na prostoru Ražana—Kosjerić ima jedan bataljon Nemaca. Brigada Negovanova kao rezerva drži Divčibare. Rakovićev korpus u Kosjeriću sa ofanzivnom ulogom. Moja težnja je da sa naslonom na Nemce, stvorim čvrstu odbranu linije Bačevci—Kosjerić, dok se snage ne prikupe i ne stvore preduslovi za uništavajući udar, a tada uništi prva, druga a potom peta divizija. U ovom cilju front ostaje prema drugoj diviziji danas u odbrani dok na ovu diviziju sa zapada napadaju jedan bataljon Nemaca i tri bataljona ljotićevaca a mi je dočekujemo. Prema petoj diviziji preduzima se napad danas sa angažovanjem.<ref>AVII, Ča, kut. 276, reg. br. 2/1—11.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 100.</ref>}} U prvoj polovini maja 1944. godine, Vrhovna komanda JVuO je javljala o zajedničkim borbama četnikâ i Nijemaca širom okupirane Jugoslavije: „Naši i nemački delovi zatvorili put [[Užice]] — [[Kokin Brod]]. Isto tako zatvorena i [[Lim (rijeka)|Limska dolina]]. Od strane Nemaca i naših 2. maja počela ofanziva od [[Podgorica|Podgorice]]. Komunisti u oblasti [[Bijelo Polje|Bijelog Polja]]. Nemci u [[Šavnik]]u, [[Žabljak]]u i [[Brodarevo|Brodarevu]]. U [[Istočna Bosna|Istočnoj Bosni]] šesnaesta, sedamnaesta i tridesetšesta komunistička divizija pri uništenju od dve nemačke divizije.“ General Mihailović je naređivao i majoru Dragiši Rakiću (pseudonim »Gis-Gis«), komandantu Vojvodine JVuO, da pokuša dobiti municiju od okupatora, koristeći se pritom i srpskim kvislinškim strukturama, budući da je [[Banat]] formalno bio dijelom [[Vojna uprava u Srbiji|Nedićeve Srbije]]: „Postarajte se za nabavku municije kako ste predvideli. Iskoristite raspoloženje Nemaca u Banatu za jačanje naše organizacije. Isto tako iskoristite i Nacionalnu službu rada.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref> 11. maja 1944, general Mihailović (pseudonim »Hans«) piše da je naredio »Viktoru« (major [[Mladen Mladenović]], komandant Čegarskog korpusa JVuO), »Hermanu« (potpukovnik [[Radoslav Đurić]], komandant Južne Srbije JVuO), »Orelu« (potpukovnik [[Dragutin Keserović]], komandant Rasinsko-topličkog korpusa JVuO) i »Minču« (major [[Branivoj Petrović]], komandant Deligradskog korpusa JVuO) da „iskoriste akciju“ okupatora protiv snaga NOVJ u [[Južna Srbija|južnoj Srbiji]], kao i da „na pogodan način“ nabave naoružanje i municiju: {{izdvojeni citat|Po podacima od Viktora, Hermana i Georgija [potpukovnik Milutin Radojević, delegat VK JVuO za područje Jablanice i Toplice — prim.] jedna nemačka divizija jačine oko 15.000 nalazi se u [[Kuršumlija|Kuršumliji]], [[Prokuplje|Prokuplju]], [[Žitorađa|Žitorađi]], [[Pukovac|Pukovcu]] i [[Leskovac|Leskovcu]]. Ima 70 tenkova. Pripremaju se za akciju protiv komunista. [[Gestapo]]vci iz [[Niš]]a traže Viktora i nude oružje i municiju i da ne diraju naše. Keserović 8 i 9 napadao na komuniste u okolini [[Ribarska Banja|Ribarske Banje]] sa [[Jastrebac|Jastrepca]] i od sela Zdravinja. Crveni dobili pojačanje i Orel se povukao na polazni položaj [[Zdravinje]] — [[Veliki Šiljegovac]]. Orel se sprema za ponovni napad. Naredio sam: Viktoru: Da Knjaževački korpus uputi Orelu za akciju na Jastrepcu i Moravskom srezu, ako ga već nije uputio. Sa ostalim snagama da zatvori prelaze na [[Morava|Moravi]] od Niša do Leskovca. Da iskoristi na pogodan način ponudu oružja i municije, jer sada moramo tući komuniste i treba iskoristiti nemačku akciju. 2. — Hermanu: Treba iskoristiti akciju Nemaca za rasčišćavanje Toplice i Jablanice. Da prikupi svoje snage u Jablanici i da dejstvuje najpogodnijim pravcem protivu komunista imajući u vidu akciju Nemaca. Na pogodan način da dođe do municije. 3. — Orelu: Da iskoristi akciju Nemaca za rasčišćavanje Toplice i Jablanice i da mu se stavlja pod komandu Knjaževački i Deligradski korpus. Na pogodan način da dođe do municije. 4. — Minču: Da odmah pomogne Orela u akciji na Jastrepcu i Moravskom srezu kako je već naređeno i da je pod komandom Orela.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref>}} 12. maja 1944, Draža Mihailović obavještava potpukovnika [[Zaharije Ostojić|Zaharija Ostojića]] (pseudonim »Sto-Sto«) sljedeće: „2 i 5 divizija su sada u srezu Zlatiborskom. Napadi se vrše sa svih strana.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref> Napad su vršile njemačke i bugarske trupe, zajedno sa ljotićevcima i četnicima. U depešama<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 2/1—28.</ref> koje je komandant Cersko-majevičke grupe korpusa major [[Dragoslav Račić]] poslao Mihailoviću prethodnog dana o saradnji četnika i Njemaca, između ostalog, stoji: {{izdvojeni citat|Saznajem da su [[Užice]] pune Jankovićevih [Milutin — prim.] četnika i da [[Predrag Raković|Raković]], [[Neško Nedić|Neško]], Ajdačić, Janković i Mitić drže neke konferencije sa Nemcima. Ako boga znate sprečavajte ovo... Ako dalje budem vodio borbu protiv komunista zajedno sa Nemcima, ja ću duboko zaglaviti... Zbog ovoga molim da mi odobrite da se vratim na moj teren i povedem samo štabnu akciju u [[Istočna Bosna|Istočnoj Bosni]] i [[Srem]]u. Neko od nas mora ostati čist.}} U proljeće 1944. godine, prilikom njemačke kontraofanzive protiv partizana u jugozapadnoj Srbiji u kojoj su učestvovale i značajne četničke snage, zabilježena je i fotografija komandanta 1. ravnogorskog korpusa JVuO sa njemačkim oficirom, vjerovatno iz Wehrmachtove divizije [[Brandenburger|''Brandenburg'']].<ref name="yuhistorija.com"/> [[Datoteka:Zvonimir_Vuckovic_i_Nemci.jpg|minijatura|Kapetan [[Zvonimir Vučković]] (desno), komandant 1. ravnogorskog korpusa JVuO, pozira sa njemačkim oficirom tokom [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|partizanskog prodora u Srbiju]] (april/maj 1944. godine)]] General [[Hans Felber]], vojni zapovjednik Jugoistoka, 16. maja 1944. godine podvlači svojim potčinjenim: „'''Pokret DM bio je i ostaje neprijateljski.'''”<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=758&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000754.] <br /> ({{jez-njem|"Die DM–Bewegung ist und bleibt Feind."}})</ref> Felber podsjeća kako četnička saradnja u borbi protiv »crvenih« proističe samo iz činjenice da su komunisti njihov neprijatelj br. 1, ali neprijatelj br. 2 i dalje ostaje okupaciona sila. General Felber stoga preporučuje da se »borba protiv partizanskih bandi« oprezno nastavi voditi skupa s jedinicama generala Mihailovića: {{izdvojeni citat|Četničke grupe koje se nalaze u borbi protiv komunista, ne treba nikako ometati niti ih napadati, već ih podupirati u borbi. Saradnja s četnicima u borbi protiv komunista, uz najštedljiviju isporuku municije i pod nadzorom okupacione sile, može biti samo lokalna i radi akutne borbe protiv partizanskih bandi. U tom slučaju potrebno je isporučivati i sanitetski materijal i negovati ranjenike. Za svaku isporuku potrebno je odobrenje Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka. Preporučujemo da se u svim prilikama obraća nesmanjena pažnja pokretu DM i njegovim postupcima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=759&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000755.] <br /> ({{jez-njem|"Cetnikgruppen, die sich im Kampf mit Ko. befinden, sind dagegen nicht zu hindern und nicht anzugreifen, sondern in ihrem Kampf zu fördern. Ein Zusammengehen mit Cetniks im Kampf gegen die Ko. unter sparsamter Lieferung von Munition unter Aufsicht der Besatzungsmacht darf nur örtlich und nur zum Zwecke des akuten Kampfes gegen die Partisanenbanden erfolgen. In diesem Falle ist auch Lieferung von Sanitätsmaterial und Pflege der Verwundeten erforderlich. Munitionslieferung bedarf in jedem Falle der Zustimmung des Mil.Befh. Südost. Ungeschwächte Aufmerksamkeit gegenüber der DM–Bewegung und deren Maßnahmen ist nach wie vor überall geboten."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_272.htm Informacije Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 16. maja 1944. potčinjenim komandama i štabovima o držanju prema četnicima]</ref>}} U zapisniku generala Felbera s kraja maja 1944, apostofira se korištenje Mihailovićevih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca za odbranu jugozapadne granice okupirane Srbije od partizanskog prodora: {{izdvojeni citat|Predviđeno je da se veći dio četnikâ Draže Mihailovića pošalje kući, da se najpouzdaniji koriste kao izviđači na granici, i da se dobrovoljci (SDK), poslije apsolutno neophodnog odmora i osvježenja, kasnije iskoriste kao graničari.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=817&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 000813.] <br /> ({{jez-njem|"Es ist beabsichtigt, von den DM–Cetniks einen größeren Teil nach Hause zu schicken, die Zuverlässigsten als Aufklärer an der Grenze zu verwenden, und später das SFK nach einer unbedingt notwendigen Ruhepause und Auffrischung als Grenzschutz einzusetzen."}})</ref>|Zapisnik o putovanju za Niš i Sofiju 25-28.05.1944.}} General [[Edmund Glaise von Horstenau]], vršio je od 15. juna do 25. juna 1944. dužnost komandanta Jugoistoka, zamjenjujući generala Hansa Felbera, koji se po službenom zadatku nalazio u Njemačkoj. Opisujući u svom ratnom dnevniku stanje u Srbiji, tj. odnose između njemačkih i bugarskih okupacionih trupa, s jedne, kao i četnika i kvislinga, s druge strane, Horstenau navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|'''Nemci gotovo da nemaju svojih trupa u Srbiji'''. Postoji samo nekoliko policijskih jedinica. Najveći deo Srbije nalazi se pod kontrolom bugarskog okupacionog korpusa. Bugarskih vojnika nema samo u severozapadnom delu Srbije i Banata. No, bugarske trupe u Srbiji jesu najlošije bugarske jedinice. Tek što sam na kratko vreme preuzeo Vrhovnu komandu u Beogradu, dve bugarske čete, zajedno sa svojim oficirima, prebegle su partizanima kod Leskovca. Jedine trupe na koje je čovek mogao da se osloni u borbi protiv partizana bili su srpski dobrovoljci, a donekle i ruski. Upotrebljivi za borbu protiv partizana bili su i ljudi Draže Mihailovića. Vezu sa njim za mene je održavao jedan nemački major [Erich Weyel], nosilac odlikovanja „viteškog krsta“.<ref>Glez fon Horstenau, Između Hitlera i Pavelića: Memoari kontroverznog generala, Nolit, Beograd, 2007, str. 508.</ref>}} U vrijeme izvođenja [[Topličko-jablanička operacija|operacije »Trumpf«]], u kojoj se [[4. grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO]] pridružila njemačkim trupama u borbi protiv partizana, došlo je 14. jula 1944. u [[Kruševac|Kruševcu]] do sastanka vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa-Gustava Felbera sa kapetanom [[Neško Nedić|Neškom Nedićem]], načelnikom štaba ove četničke formacije. Tom prilikom, Nedić je istaknuo da su „četnici u Englesku izgubili svako poverenje, pošto su ih Englezi izdali“, ponudivši svoje usluge u „borbi protiv komunizma“. General Felber je ocijenio da je riječ „o potpuno ozbiljnoj ponudi četnika koju treba prihvatiti“, s čim se složio i major Erich Weyel, oficir za vezu kod kapetana Nedića: {{izdvojeni citat|Neško Nedić je sada načelnik štaba četničke grupe koja se sa nama bori u akciji »Trumpf« i čija se jačina može proceniti na oko 10.000 ljudi. [...] Pošto su oni sami u borbi protiv komunizma i suviše slabi, uvideli su da moraju tražiti oslonac u nemačke oružane snage, ''kojima će se bezuslovno potčiniti sa puno poverenja''. Oni su spremni da se bore protiv komunizma svuda tamo gde bih ih ja postavio. Na drugoj strani, Nedić je molio ponovnu pomoć u vidu ''isporuke municije i naoružanja, a naročito teškog naoružanja''. Četnici su spremni da daju svaku garanciju da će se isporučeno naoružanje i municija upotrebiti samo protiv komunizma. [...] Neško Nedić je još jednom molio za poverenje ne samo ovdašnjih nemačkih komandi nego i čitavog nemačkog naroda, kao i za priznanje srpskog naroda kao najvećeg neprijatelja komunizma na Balkanu. ''Kao dokaz svog unutarnjeg raspoloženja ponudio je da se lično dalje bori na [[Istočni front|istočnom frontu]] posle čišćenja Srbije od komunizma'' i siguran je da bi to, slično njemu, učinio i jedan veliki broj četnika.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_93.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 15. jula 1944. Komandi Grupe armija »F« o razgovoru vođenom 14. jula 1944. u Kruševcu, sa četničkim komandantom Neškom Nedićem u vezi zajedničkih dejstava protiv jedinica NOV i POJ]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=734&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frames no. 000725—000726.] <br /> ({{jez-njem|"Nesko Nedić ist z.Zt. Chef des Stabes der beim Unternehmen "Trumpf" mit uns kämpfenden Cetnikgruppe, deren Stärke auf etwa 10 000 Mann zu schätzen ist. </br> Da sie im Kampf gegen den Kommunismus alleine zu schwach seien, sähen sie ein, dass sie Anlehnung an die deutsche Wehrmacht suchen müssten, der sie sich voller Vertrauen bedingungslos unterstellten. Sie seien bereit, gegen den Kommunismus zu kämpfen überall da, wo ich sie hinstellen würde. Auf der anderen Seite erbat Nedić erneut Unterstützung durch Lieferung von Munition und Waffen, insbesondere schweren Waffen. Die Cetniks seien bereit, jegliche Garantie zu bieten, dass das Gelieferte nur gegen den Kommunismus verwendet würde. </br> Nesko Nedić bat nochmals um Vertrauen nicht nur der hiesigen deutschen Stellen, sondern des ganzen deutschen Volkes und um Anerkennung des serbischen Volkes als stärksten Feind des Kommunismus auf dem Balkan. Als Beweis seiner inneren Haltung bot er sich an, nach Säuberung Serbiens vom Kommunismus für seine Person an der Ostfront weiterzukämpfen, und er sei sicher, dass auch eine grosse Anzahl Cetniks es ihm gleich tun würde."}})</ref>|Izvještaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka Komandi Grupe armija »F« od 15. jula 1944. godine}} Major Weyel je još od kraja aprila 1944. godine tijesno surađivao s kapetanom Neškom Nedićem (general Kurt von Geitner je 28. IV zabilježio da je formirana „nova Borbena grupa major[a] Vajel[a]“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=632&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000628—000629.] <br /> ({{jez-njem|"Neue Kampfgruppe Major Weyel."}})</ref>) u koordiniranju njemačko-četničkih operacija protiv partizana.<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> U izvodu iz ratnog dnevnika Armijske grupe »F« za 18. jul 1944.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=978&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000837.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.Major v.Geitner unterrichtet Oberst i.G. Selmayr über neue Lage in Serbien: Am 17.7. eröffneten rote Kräfte südl. Korsumlja [sic!] (S–Serbien) Angriff gegen Cetnikverband. unter Major Weyel. Cetnik zum Ausweichen in NW–Richtung gezwungen. Zielsetzung der Kommunisten wahrscheinlich lokale Verschiebung einer Division, da für Offensive Richtung Ibartal, vorherige Versammlung stärkerer Kräfte notwendig gewesen wäre. Abwehr nur durch Cetnik, nach Ibartal ein weiteres Russenbtl. als Sicherheitskoeffizient unter Schwächung der neu aufgebauten Drinaverteidigung verschoben."}})</ref> navedeno je da je ovo savezništvo, makar taktičko, još uvijek na snazi: {{izdvojeni citat|''General fon Gajtner obaveštava generalštabnog pukovnika Zelmajera o novoj situaciji u Srbiji'': </br> Dana 17. 7. crvene snage otpočele su napad južno od Kuršumlije (južni deo Srbije) na četničke jedinice pod komandom majora Vajela. Četnici su bili prinuđeni da se povuku u pravcu severozapada. Cilj komunista je verovatno lokalno pomeranje jedne divizije, pošto bi za ofanzivu u pravcu Ibarske doline bilo potrebno prethodno prikupljanje jačih snaga. Odbrana počiva samo na četnicima, a upućen je još jedan bataljon Rusa kao koeficijent sigurnosti, uz slabljenje organizovane odbrane na Drini.}} U dnevnom izvještaju Komande Jugoistoka za 26. jul 1944. godine, četničkim se jedinicama odaje priznanje za krupne usluge koje su u vrijeme [[Topličko-jablanička operacija|operacije »Kehraus«]] učinili okupatoru defanzivnim dejstvima pri zadržavanju glavnine snagâ NOVJ: {{izdvojeni citat|''Srbija: Operacija »Kehraus«'' [Čistka]: </br> Očigledno da je glavnina neprijateljskih snaga snažno potučena i kao takva povukla se preko srpsko-albanske demarkacione linije. Dodir sa neprijateljem održava se samo sa zaštitnicama. Operacija je time završena, naknadno čišćenje se produžava borbenim grupama koje učestvuju. Mada se u toku operacije nije uspelo u razbijanju glavnine neprijateljskih snaga, ipak je pošlo za rukom, naročito masovnom upotrebom četnika, da se osujeti namera neprijatelja da prodre u pravcu Ibra. U prostoru Sokobanje, pod pritiskom naših i četničkih snaga, delovi bandi prešli su, pod borbom sa jedinicama iz pripravnosti za zaštitu železnice, prugu Zaječar — Knjaževac u pravcu bugarske granice, dok je glavnina, uz velike gubitke u borbama sa četnicima, prodrla u prostor Aleksinca. Od 23. 7. četničke grupe su prodrle preko Save u Srem i tamo se od tog vremena nalaze u borbi sa komunistima. U ostalim delovima Srbije lokalna delatnost bandi, dok se u Banatu vrše neprekidne sabotaže u žetvi.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=204&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frames no. 6289457—6289458.] <br /> ({{jez-njem|"SERBIEN: ”KEHRAUS” MASSE FD–KRAEFTE ANSCHEIN. STARK ANGESCHLAGEN, UEBER SERB–ALB. DEMARKATIONSLINIE AUSGEWICHEN. FD–BERUEHRUNG NUR NOCH MIT NACHHUTEN. UNTERNEHMEN DAMIT ABGESCHLOSSEN, NACHSAEUBERUNG DURCH BETEILIGTE KGRN. FORTGESETZT. WENN ES IM VERLAUF DES UNTERNEHMENS NICHT GELANG MASSE FD–KRAEFTE ZU SCHLAGEN, SO IST ES DOCH, INSBESOND. DURCH MASSENEINSATZ DER CETNIKS GELUNGEN, FD–ABSICHT, IN RICHTUNG IBAR VORZUSTOSSEN, ZU VEREITELN. UNTER DRUCK EIG. UND CETNIK KRAEFTE BANDEN RAUM SOKOBANJA MIT TLN. UNTER KAMPF MIT ALARMEINHEITEN BAHNLINIE ZAJEZAR KNJAZEVAC RICHTUNG BULGAR GRENZE UEBERSCHRITTEN, MIT MASSE UNTER VERLUSTREICHEN KAEMPFEN MIT CETNIKS BIS IN RAUM ALEKSINAC VORGEDRUNGEN. SEIT 23.7. CETNIKS–GRUPPEN UEBER SAVE NACH SYRMIEN VORGEDRUNGEN UND DORT SEITDEM IM KAMPF MIT KOMM. IM UEBRIGEN SERBIEN OERTL. BANDENTAETIGKEIT, BANAT ANHALTENDE ERNSTSABOTAGE.}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga (26. VII 1944)}} Nakon dva dana, poslat je iz Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi Wehrmachta sljedeći dopis: {{izdvojeni citat|Srbija: </br> Završni izvještaj [o operaciji] „Kehraus“: Uz približno 70 sopstvenih poginulih iz svih borbenih grupa koje su učestvovale (uključujući četnike), 363 poginula neprijatelja, 464 zarobljenika i dezertera.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=247&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000242.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: </br> Abschlussmeldung "Kehraus": Bei etwa 70 eig. Toten aller beteiligten Kgrn. (einschl. Cetniks) 363. gez. Fd.–Tote, 464 Gefangene und Überläufer.}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga (28. VII 1944)}} 27. jula 1944, centrali u Berlinu javljali su iz komande Grupe armija »F«: „Srbija: Glavnina snažno potučenih neprijateljskih snaga u operaciji »Keraus«, koja se povukla ka jugu, ponovo je, posle neuspelog pokušaja da se povuče u oblast Albanije, napadnuta od strane Borbene grupe »Dizener« i četnika u prostoru jugoistočno od [[Medveđa|Medveđe]]. Gubici neprijatelja u akciji »Keraus« na dan 24. i 25. 7.: 29 mrtvih, 302 zarobljena, 8 mitraljeza, 2 minobacača i preko 200 pušaka.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=210&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289463.] <br /> ({{jez-njem|3.) SERBIEN </br> MASSE DER BEI ”KEHRAUS” STARK ANGESCHLAGENEN UND NACH S AUSGEWICHENEN FD.– KRAEFTE NACH MISSLUNGEN VERSUCH IN ALBAN. GEBIET AUSZUWEICHEN, IM RAUM SO MEDVEDJA DURCH. KGR. DIESENER UND CETNIKS ERNEUT ANGEGRIFFEN. FEINDVERLUSTE "KEHRAUS" AM 24. U. 25.7.: 29 GEZ. TOTE, 302 GEFANGENE, 8 M. G., 2 GR. W. UEBER 200 GEWEHR.}})</ref> Sjutradan, sumirani su rezultati ove operacije: „U Srbiji operacija »Keraus« je postigla potpuni uspeh; neprijatelj je bio prinuđen da izmakne u pravcu juga. Pošlo nam je za rukom da prodorom u pravcu Ibarske doline osujetimo njegovu nameru.“<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref> Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka za 30. jul 1944, takođe upućen Vrhovnoj komandi njemačkog Wehrmachta, bilježi da jedinice JVuO nastavljaju davati doprinos naporima okupatora u slamanju ofanzive koju je NOVJ poduzela u južnoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Prilikom nastavljanja čišćenja u operaciji »Keraus«, dijelovi neprijateljskih snaga istočno od [[Lebane|Lebana]] prodrli su u pravcu sjevera. Glavnina je napadnuta u prostoru Lebana od strane Borbene grupe »Dizener« i četnikâ. 5. policijski puk (bez III bataljona) stupio je u akciju sa istoka. Borbene grupe 27. bugarske divizije (5 bataljona) ponovo će stupiti u akciju 31. 7. u cilju naknadnog čišćenja iz doline Toplice u pravcu juga. Neprijateljski gubici — 27. 29. jul: Od strane Borbene grupe »Dizener« i četničke grupe »Vajel« neprijatelju nanijeti gubici od 117 mrtvih (izbrojani), 604 zarobljenih; zaplijenjeno 9 mitraljeza, 5 automobila, 5 minobacača, 560 pušaka, 6 radio-uređaja, velike količine municije i [vojne] opreme svake vrste.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=221&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frames no. 6289474—6289475.] <br /> ({{jez-njem|"3.) SERBIEN: </br> BEI NACHSAEUBERUNG ”KEHRAUS” TLE. FD–KRAEFTE O LEBANE NACH N VORGEDRUNGEN. MASSE RAUM S LEBANE DURCH KGR. DIESENER UND CETNIKS ANGEGRIFFEN. POL. RGT. 5 OHNE ROEM 3. ) VN O ANGESETZT. </br> KGR. 27. BULG. DIV. (5 BTLNE) ANTRITT 31. 7. ERNEUT ZUR NACHSAEUBERUNG AUS TOPLICA – TAL NACH S. FEINDVERLUSTE 27.</br> 29.7.: BEI KGR. DIESENER UND CETNIK–GRUP[P]E WEYEL: 117 GEZ. TOTE, 604 GEFANGENE, 9 MG, 5 M PI, 5 GR W., 560 GEWEHRE, 6 FUNKGERAETE, GROSZE [sic!] MENGEN MUN. UND GERAET ALLER ART.}})</ref>}} Komanda Jugoistoka obavještava 11. avgusta 1944. da se Rasinsko-toplička grupa korpusa JVuO, pod komandom potpukovnika Dragutina Keserovića, i zvanično stavila pod komandu njemačkog Wehrmachta tokom [[Topličko-jablanička operacija 1944|Topličko-jablaničke operacije]]: {{izdvojeni citat|Situacija kod Borbene grupe Diesener mirna. Četnička grupa Keserovića se dobrovoljno stavila pod komandu Borbene grupe Diesener. Ponovni napad protiv neprijateljskih snaga južno od Lebana počinje 13. VIII.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=288&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289541: Dnevni izvještaj komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 10. augusta 1944 (11. august 1944.).] <br /> ({{jez-njem|"C ) LAGE BEI KGR. DIESENER RUHIG. </br> CETNIK–GRUPPE KESEROVIC FREIW. UNTER BEFEHL KGR. DIESENER GETRETEN. </br> ERNEUTER ANGRIFF GEGEN FD– KRAEFTE S LEBANE LAEUFT AM 13.8. AN."}})</ref>|Izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi Vermahta za 10. avgust 1944. godine}} Neposredna četničko-nemačka operativna saradnja ponovila se i prilikom nemačkih operacija [[Operacija "Trumpf"|"Trumpf"]] i [[Operacija "Halali"|"Hallali"]] u jablaničko-topličkoj oblasti protiv [[21. srpska divizija NOVJ|21]]. [[22. srpska divizija NOVJ|22]]. [[24. srpska divizija NOVJ|24]]. i [[25. srpska divizija NOVJ|25]]. divizije NOVJ tokom jula i avgusta 1944. {{izdvojeni citat|Ministar [[Nojbaher]] konstatuje da je premijer [[Milan Nedić|Nedić]] — ukazujući na neudovoljene zahteve za oružjem ponovno izrazio nameru da demisionira — verno služio nemačkim interesima. Slično je i s Mihailovićem, koji se do danas trudio da ne zauzme neprijateljsko držanje prema okupatoru. To isto Važi i za ostale vodeće Srbe, koji su se, pod parolom »Dajte nam oružje — onda pripadamo Vama«, lojalno držali.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_231.htm Zabeleška obaveštajne grupe nemačkih komandi na Jugoistoku od 30. avgusta 1944. sa savetovanja u štabu komande Jugoistoka o aktuelnim pitanjima saradnje sa Dražom Mihailovićem i razvoju celokupne situacije na području Jugoistoka]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=980&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000974—000978.] <br /> ({{jez-njem|"Hierzu stellt Minister Neubacher fest, dass Ministerpräsident Nedic – der unter Hinweis auf die unerfüllten Waffenwünsche erneut Rücktrittsabsichten geäussert habe – in gutem Glauben zur deutschen Sache handelte. Ähnlich verhält es sich bei DM, der sich bis heute bemüht habe, keine feindselige Haltung dem Okkupator gegenüber einzunehmen. Das gleiche gilt für die anderen führenden Serben, die sich unter dem Motto: "Gebt uns Waffen – dann gehören wir zu Euch!" loyal verhalten hätten."}})</ref>|Nemački obaveštajni izveštaj od 30. avgusta 1944.}} === Desant na Drvar (1944) === {{main|Desant na Drvar}} Za [[Desant na Drvar]] (operacija »Rösselsprung«), preduzet maja i juna 1944, komanda [[Druga oklopna armija (Nemačka)|Druge oklopne armije]] je angažirala oko 16.000 njemačkih vojnika i tri hiljade [[Momčilo Đujić|Đujićevih]] četnika.<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref> Četnici su bili dragoceni kao nemački informatori, pa su upravo oni doneli Nemcima tačan podatak o lokaciji Titovog štaba: {{izdvojeni citat|Prema četničkim podacima, Tito se nalazi u drvarskoj pećini, prema drugim izvorima u Oštrelju sjeverno od Drvara.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=459&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000455.] </br> ({{jez-njem|"IIc: Tito nach Cetnikmeldg. in Höhle Drvarska Pecina bei Drvar, nach anderer Meldg. in Ostrelj N Drvar."}})</ref>|Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog korpusa]] za 10. mart 1944.}} U izvještaju 2. oklopnoj armiji iz [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], poslatom 19. maja 1944. godine, navedeno je da će četničke jedinice biti u potpunosti podređene njemačkom Wehrmachtu u ovoj operaciji: {{izdvojeni citat|''Telegram K-di 2. okl. armije'' Tiče se: »Reselšprunga« [...] 7) Ojačani 105. SS-izv. bat. sa potčinjenim 369. izv. bat. napada X-dana, nastupajući od Livna duž Livanjskog polja preko Bosanskog Grahova na Drvar, sprečava neprijateljske proboje prema jugoistoku i razbija neprijateljski komandni aparat. U Bosanskom Grahovu naši četnici, u Drvaru naši padobranci.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_63.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. maja 1944. Komandi 2. oklopne armije o izvršenim pripremama i zadacima potčinjenih jedinica za operaciju »Reselšprung«]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=724&rec=314&roll=563 NARA, T314, Roll 563, frames no. 000715—000716.] </br> ({{jez-njem|"Fernschreiben An PzAOK 2 </br> Betr. Rösselsprung </br> 7.) Verstärkte SS–AA 105 mit unterstellter AA 369 stösst am X–Tag antretend von Livno entlang Livanskopolje über Bosn.Grahovo auf Drvar vor, verhindet feindl. Ausbruch nach Südosten und zerschlägt feindl. Führungsapparat. In Bosn.Grahovo eigene Cetniks, in Drvar eigene Fallschirmjäger."}})</ref>}} Komanda Druge oklopne armije je uzvratila XV brdskom armijskom korpusu dopisom od 21. maja 1944. iz kojeg se zaključuje da se četnici nalaze pod komandom majora Ernsta Benescha iz divizije [[Brandenburger]], kao i da se za njih počeo koristiti službeni naziv »[[Suradnja četnika sa Nezavisnom Državom Hrvatskom|Hrvatska borbena zajednica]]«: {{izdvojeni citat|1) Crveni komandni centar u Drvaru (po svoj prilici Vrhovni štab Tito, u Drvaru, na staroj stočnoj pijaci, Američka vojna misija Trninić Breg, u Prnjavoru Engleska vojna misija, preostala Ruska misija neotkrivena). Treba računati sa mesnim obezbeđenjem, pre svega na visovima severoistočno, istočno i zapadno od Drvara, u datom slučaju i na protivvazdušnu odbranu. Dalji podaci o neprijatelju postepeno se saopštavaju komandantu 500. padobranskog lov. bat. od strane Ic K-de 2 okl. armije i majora Beneša. 2) Operacija »Reselšprung« treba da ukloni crveni komandni centar oko Drvara. Komandovanje »Reselšprung«: XV brd. AK, istaknuto komandno mesto Bihać. Za operaciju »Reselšprung« nastupaju X-dana (spuštanje padobranskog lov. bat.) na Drvar: [...] d) Ojačana Borbena grupa 1. puka »Brandenburg« (bez 1. bat.) sa potčinjenom Hrvat. borbenom zajednicom, od Knina na Bosansko Grahovo, odatle u više borbenih grupa protiv linije Prekaja (14 km ji. od Drvara) — Drvar. Zadatak: Doček bandi i štabova koji se povlače prema jugu. Grupe nose maskirno odelo. 3) 500. SS-padobranski lov. bat., komandant šturmbanfirer Ribka, sa potčinjenom SS-padob. nast[avnom] četom (očekuje se konačno odobrenje [[Heinrich Himmler|rajhsfirera SS]]), 40 ljudi odreda »Beneš« i 6 ljudi kontraobaveštajne službe spuštaju se X-dana, u trenutku što je moguće ranije, u crveni komandni centar Drvar i uklanjaju munjevitim napadom naročito Vrhovni štab Tito, kao i ostale crvene komandne štabove i savezničke, odnosno ruske vojne misije.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_66.htm Naređenje Komande 2. oklopne armije od 21. maja 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa za dejstva u operaciji »Reselšprung«]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=698&rec=314&roll=563 NARA, T314, Roll 563, frame no. 000690.] </br> ({{jez-njem|"1.) Rotes Führungszentrum in DRVAR (voraussichtlich Hauptstab TITO DRVAR am alten Viehmarkt, amerik.Mil.Missionen TRNIC BREG, in PRNJAVOR engl.Mil.Mission, Verbleib russ.Mission nicht geklärt). Mit örtlichen Sicherungen, vor allem auch auf den Höhen NO, O und W DRVAR, gegebenenfalls auch mit Flak, ist zu rechnen. Weitere Feindfeststellungen werden an Kdr. Fallschirmjäg.Btl.500 durch Pz.AOK.2 I c und Major BENESCH laufend übermittelt. </br> 2.) Das rote Führungszentrum um DRVAR soll durch das Unternehmen "RÖSSELSPRUNG" ausgeschaltet werden. </br> Führung "RÖSSELSPRUNG": XV.Geb.AK., vorgeschobener Gefechtsstand BIHAC. </br> Zu "RÖSSELSPRUNG" treten am x–Tag (Absprungtag des Fallschirmjäg–Btl.) auf DRVAR an: </br> d) Kampfgruppe verst. 1.Rgt.Brandenburg (ohne I.Btl.) mit unterstellten kroat. Kampfgemeinschaften von KNIN auf BOS.GRAHOVO, von dort in mehreren Kampfgruppen gegen Linie PREKAJA (14 SO DRVAR) – DRVAR. Auftrag: Auffangen von nach Süd ausweichenden Banden und Stäben. Gruppe trägt Tarnbekleidung. </br> 3.) SS–Fallschirmjäg.Btl.500, Führer Sturmbannführer RYBKA mit unterstellter SS–Fallsch.Ausb.Komp. (endgültige Genehmigung Reichsführer SS steht noch aus), 40 Mann Abt. BENESCH und 6 Mann Abwehr landet am X–Tag zum frühest möglichen Zeitpunkt in roten Führungszentrum DRVAR und schaltet in blitzatrigem Zugriff insbesondere den Hauptstab TITO sowie weitere rote Führungsstäbe und allierte bzw. russ.Mil.Missionen aus."}})</ref>}} Nemci su nakon operacije ocenili da četnici izviđačke zadatke izvršavaju besprijekorno, vođstvo im je dobro, ljudstvo naviklo na fizičke napore. Nemci zaključuju da su im četnici "neophodni su pri osiguranju komunikacija, posebno zbog pomanjkanja vlastitih trupa".<ref>NAW, T-314, Roll 566, 000048-9: Izvještaj obavještajnog odjeljenja 15. brdskog korpusa o rezultatima formiranja „Hrvatskih borbenih grupa“ (30. juni 1944).</ref> === Mihailovićeva ponuda Nemcima (1944) === {{Poseban članak|Ponuda Draže Mihailovića Adolfu Hitleru}} [[Datoteka:First Vrede sa četnicima.jpg|thumb|Nemački kapetan von Wrede i četnički komandanti kapetan [[Nikola Kalabić]], major [[Dragoslav Račić]] i kapetan [[Neško Nedić]], nakon potpisanog sporazuma o zajedničkoj borbi protiv partizana, u Topoli 11. avgusta 1944. (''nemački izvor'')<ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_536.jpg Wredeova zabeleška str.1]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_537.jpg Wredeova zabeleška str.2]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_538.jpg Wredeova zabeleška str.3]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_539.jpg Wredeova zabeleška str.4]</ref>]] Tokom jula i avgusta [[1944]]. intenzivirani su kontakti između predstavnika nemačke komande Jugoistoka [[Herman Nojbaher|Nojbahera]], predsednika vlade [[Milan Nedić|Nedića]] i predstavnika Mihailovića.<ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%83_%D1%81_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_14.7.1944. Nemački izveštaj o razgovoru s četnicima od 14.7.1944]</ref> Njemačka strana je nakon sastanka između predstavnika Obavještajnog odjeljenja komandanta Jugoistoka i trojice visokih oficira JVuO, Mihailovićevih izaslanika ([[Dragoslav Račić]], [[Neško Nedić]] i [[Nikola Kalabić]]), održanom u Topoli 11. avgusta 1944, na osnovu ponude JVuO zaključila da se „političko zauzimanje stava Draže Mihailovića i njegovog pokreta potpuno izmenilo. Oni su spremni da u potpunosti sa nama sarađuju“. Mihailovićevi izaslanici su stavili do znanja da je za JVuO najvažnije objedinjavanje domaćih antikomunističkih snaga, opšta mobilizacija i „stvaranje jedne srpske nacionalne armije za uništenje komunizma u Srbiji“. Pošto je za ostvarenje tog cilja bila neophodna njemačka dozvola i naoružanje, JVuO je bila spremna da se obaveže na lojalnost i vjernost okupatoru.<ref name="yuhistorija.com"/> Rittmeister Fürst von Wrede citira riječi četničkih oficira sa sastanka: {{izdvojeni citat|»Srbi, koje vi niste poznavali, ipak se bore za vas. Mi se obavezujemo našom časnom oficirskom rečju da ćemo biti verni. Pokret Draže Mihailovića je spreman da dâ sve garancije koje Nemci budu zahtevali. '''Naše smrtno neprijateljstvo protiv komunizma je najbolja garancija naše vernosti'''. Nas ne interesuje budućnost, svejedno kako će se rat završiti, mi smo odlučili, ako tako mora biti, da viteški propadamo.«<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_227.htm Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 11. avgusta 1944. o razgovorima sa predstavnicima Draže Mihailovića o uslovima za sastanak Draže Mihailovića sa Nojbaherom]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=536&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000502.] <br /> ({{jez-njem|"Die Serben, die Ihr nicht bekannt habt, aber kämpfen für Euch. Wir verpflichten uns mit unserem Offz.Ehrenwort, dass wir treu sein werden. Die DM—Bewegung ist bereit, sämtliche von den Deutschen verlangten Garantien zu geben. Unser Todfeindschaft gegen den Kommunismus ist die beste Garantie für unsere Treue. Die Zukunft interessiert uns nicht, gleichgültig wie der Krieg ausgehen mag, wir sind entschlossen, wenn es sein muss, ritterlich zugrunde zu gehen."}})</ref>}} Rittmeister Fürst Wrede je sumirao predloge predstavnika Draže Mihailovića na sledeći način: {{izdvojeni citat| 1. DM želi da razgovara sa opunomoćenikom [[Hitler|firera]] za jugoistočni prostor. 2. On teži okupljanju svih nacionalnih srpskih snaga. 3. Mobilizacija i naoružavanje svih za oružje sposobnih Srba za borbu protiv komunizma. Naoružavanje i vođstvo pod nemačkim Vermahtom. 4. DM moli da sam ostane u ilegali. 5. Pripadnici DM—pokreta ne treba da budu u nemačkim uniformama. 6) Mesto sastanka ne treba ni u kom slučaju da bude Beograd ili neki veći grad.<ref name="B0_11 1944">[http://sr.wikisource.org/sr/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_11.8.1944. Nemački zapisnik sa pregovora sa četnicima 11.8.1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=536&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000502—000503.] <br /> ({{jez-njem|"1.) DM wünscht mit dem Bevollm. des Führers für den Südostraum zu sprechen. </br> 2.) Er fordert Zusammenschluss aller nat. serb. Kräfte. </br> 3.) Mobilisierung und Bewaffnung aller waffenfähigen nat. Serben zum Kampf gegen den Kommunismus. Ausrüstung und Führung durch die deutsche Wehrmacht. </br> 4.) DM bittet selbst illegal bleiben zu können </br> 5.) Die Angeh. der DM–Bewegung sollen nicht in dt. Uniform gekleidet werden. </br> 6.) Ort der Zusammenkunft soll keinesfalls Belgrad oder eine grössere Stadt sein."}})</ref>}} O saradnji sa četnicima Draže Mihailovića u jednoj se njemačkoj preporuci s početka avgusta 1944. navodi: {{izdvojeni citat| ''Saradnja sa četničkim bandama'' Komandantu Jugoistoka upućen je dopis Ob. od./oficir Abvera str. pov. br. 6161/44, u vidu naređenja, o isporuci oružja i municije četničkim bandama i o saradnji između nemačkih operativnih jedinica i pojedinih lojalnih četničkih bandi u cilju zajedničke borbe protiv komunističkog neprijatelja. Postavljanjem oficira za vezu u četničkim bandama treba njihovo držanje stalno nadzirati.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1035&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000893.] ({{jez-njem|"Zusammenarbeit mit Cetnik—Banden. An den Mil.Befh. Südost ergeht mit Ic/AO Nr. 6161/44 g. Kdos. v. 2.8.44 ein Befehlschreiben über die Belieferung der Cetnikbanden mit Waffen und Munition und über die Zusammenarbeit zwischen deutschen Verbänden und einzelnen lojal erscheinen den Cetnik—Banden für Zwecke des gemeinsamen Kampfes gegen den kommunistischen Feind. Durch Abstellung von Verbindungsoffzen.zu den Cetnik—Banden ist deren Verhalten laufend zu überwachen."}})</ref>}} U večernjem izvještaju Obavještajnog odjeljenja [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 16. avgusta 1944, prenosi se vijest da je general Draža Mihailović, u koordinaciji sa predsjednikom srpske vlade generalom Milanom Nedićem, pred okupacione vlasti iznio ponudu o »potpunom potčinjavanju četničkih jedinica«: {{izdvojeni citat| Srbija: Sporazumno sa Nedićem, Draža Mihailović je ponudio nemačkom komandovanju potpuno potčinjavanje četničkih jedinica. Pored postojanja problema davanja talaca, unutrašnjih srpskih suprotnosti i ponude za lični dogovor Draže Mihailovića sa specijalnim opunomoćenikom Ministarstva inostranih poslova, sada postoji samo zahtev za oružje za zajedničku borbu. Srpska vlada je jednovremeno zamolila prijem kod komandanta Jugoistoka i verovatno će tom prilikom biti iznesena i namera o njenoj ostavci.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1090&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000948.] <br /> ({{jez-njem|"In Übereinstimmung mit Nedic hat DM dtsch. Führung volle Unterstellung der Cetnik Verbände angeboten. Bei Geiselgestellung, Einstellung alle Innerserbischen Gegensätze und Angebot persönlicher Aussprache DM mit Sonderbevollm.Ausw.Amtes liegt allein Waffenforderung für den gemeinsamen Kampf vor. Serbische Regierung hat zugleich um Empfang bei Mil.Befh. Südost ersucht und wird dabei voraussichtl. Rücktrittsabsicht vortragen."}})</ref>}} Povodom Mihailovićevog predloga, 17. i 18. avgusta je održan sastanak na najvišem nivou u nemačkoj komandi Jugoistoka. Tu su još jednom sumirani Dražini predlozi: {{izdvojeni citat| a) Bezuslovno obećanje, da nijedan nemački vojnik neće biti napadnut od četnika. Davanje talaca. b) Zajednička borba isključivo protiv komunista u cilju uspostavljanja mira i reda. Nemci i četnici ne moraju biti neprijatelji. c) Neprijatelj br. 1 su komunisti i svi oni koji ih podržavaju ili ne sadejstvuju u borbi protiv komunista. d) Draža Mihajlović moli da ga se privuče organizovanju Srpskog dobrovoljačkog korpusa i organizovanju Dobrovoljačkog korpusa. e) Bilo kakva veza s partizanima je nemoguća. f) Draža Mihailović moli da se stvori prijateljskije raspoloženje, da bi se oslobodilo četnike, koji su uhapšeni u Srbiji, bez posredovanja četnika. g) U slučaju invazije nema borbe protiv Nemaca. Borba protiv komunista će se produžiti. Četnici hoće da spreče vezu partizana s invazionim trupama. h) Draža Mihajlović nema veze s Englezima. On i ne želi više da je ima, odgovarajući engleskom držanju prema srpskom narodu.<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVICA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=581&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000576—000577.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Das Verhandlungsangebot des DM sieht folgende wesentlichen Punkte vor: </br> a) Unbedingtes Versprechen, kein deutscher Soldat werde von Cetniken überfällen. Geiselgestellung. </br> b) Gemeinsamer Kampf ausschliesslich gegen Kommunisten zur Herstellung von Ruhe und Ordnung. Deutsche und Cetniken brauchen nicht Feinde zu sein. </br> c) Feind Nr. 1 sind Kommunisten und alle, die sie unterstützen oder im Kampfe gegen Kommunisten nicht mitwirken. </br> d) DM bittet, ihn zu Ausbau des SFK und Aufbau Freikorps heranzuziehen. </br> e) Irgendeine Verbindung mit Partisanen ist unmöglich. </br> f) DM bittet zur Hebung freundschaftlicher Stimmung um Freilassung der in Serbien verhafteten Cetniken ohne Vermittlung der Cetniken. </br> g) Im Invasionsfall kein Kampf gegen Deutsche. Kampf gegen Kommunisten wird weitergeführt. Verbindung der Partisanen zu Invasionstruppen wollen Cetniken verhindern. </br> h) DM ohne Verbindung zu Engländern. Er will auch keine mehr haben, entsprechend engl. Verhalten gegen serb. Volk."}})</ref>}} Jedan iskaz<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=585&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000580.] ({{jez-njem|"Durchführung der Zusammenarbeit mit dem Cetnik–Banden, Ausbildung und Führung im Kampf wird den in erster Linie hierfür zuständigen Sicherheitsdienst und SD übertragen. Dieser ist allein für die politische Kampfführung vorgesehen, hat die engsten Verbindungen zu den Cetniks und führt in einem Raume, der als eine Art Heeresgebiet Domäne des Sicherheitsdienstes und des SD ist."}})</ref> sa ovog sastanka ubjedljivo svjedoči o uspostavljenim tijesnim vezama između [[Sicherheitsdienst|njemačkih obavještajnih struktura]] i četničke Vrhovne komande: {{izdvojeni citat|Sprovođenje sadejstva s četničkim bandama, obuka i komandovanje u borbi biće preneti Službi obezbeđenja i SD koji su u prvom redu nadležni za ovo. Ta je služba isključivo predviđena za političko vođenje rata, '''ima najuže veze s četnicima''' i komanduje na jednom određenom području, koje je, kao neka vrsta vojnog područja, domen Službe obezbeđenja i SD.<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVICA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ]</ref>|Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 18. avgusta 1944. povodom ponude Draže Mihailovića za saradnju u borbi protiv NOVJ}} U izvještaju poslatom 20. avgusta 1944. godine iz Operativnog odjeljenja [[Beograd]] [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], navodi se da je za prijem kod vođe [[Treći Reich|Reich]]a [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] pripremljen zajednički referat feldmaršala [[Maximilian von Weichs|Maximiliana von Weichsa]], komandanta Jugoistoka i specijalnog opunomoćenika Ministarstva inostranih poslova na Jugoistoku [[Hermann Neubacher|Hermanna Neubachera]], na temu ''saradnje sa Dražom Mihailovićem i buduće politike u Srbiji'', kao i da je sa ovim upoznat feldmaršal [[Wilhelm Keitel]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1114&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frames no. 000971—000972.]</ref> Tog je dana sačinjena i službena bilješka u kojoj je sadržan sljedeći prijedlog: {{izdvojeni citat|Po predmetu ponude Nedić — Draža Mihailović, ministar Nojbaher predlaže da se organizacija četničkih jedinica prenese u nadležnost Višeg SS i policijskog vođe u Srbiji. Načelnik štaba komandanta Jugoistoka se saglasio s ovim predlogom.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1114&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000972.] <br /> ({{jez-njem|"In der Angelegenheit Angebot Nedic – DM schlagt Minister Neubacher vor, die Organisation der Cetnik–Verbände dem Höh.SS–Pol.Führer in Serbien zu übertragen. Chef des Gen.Stabes–O.B.Südost ist mit diesem Vorschlag einverstanden."}})</ref>}} Sâm Neubacher je 20. avgusta uputio opširan izvještaj ministru vanjskih poslova Velikonjemačkog Reicha [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]], u kojem je urgirao za prihvatanje ponude Nedić—Mihailović, navodeći da je Nedić garantirao da će se „pokret DM uzdržati od svake neprijateljske radnje protiv Nemaca i da ni u slučaju povlačenja Nemaca iz Srbije neće na Nemce biti ispaljen nijedan metak“. O odnosu Mihailovića i JVuO prema okupatoru od trenutka kada ga je Hitler imenovao ''Specijalnim izaslanikom Ministarstva vanjskih djela za Jugoistok'', Hermann Neubacher piše: {{izdvojeni citat|U pogledu Draže Mihailovića, upućujem na svoje mnogobrojne ranije telegrame. Svoje dosledno antikomunističko držanje dokazao je nedvosmisleno, uprkos najvećem pritisku od strane Engleza, odrekavši se njihove pomoći u naoružanju dok su Englezi istovremeno, preteći naoružavali Tita. Iskustva poslednjih 12 meseci u pogledu njegovog držanja prema nemačkim oružanim snagama, dosadašnje zajedničke borbe na antikomunističkom frontu i dosadašnja ozbiljna ugroženost srpske nacije, koju on priznaje u punom opsegu, smatram dovoljnim osnovom za to da će D. M. održati reč koju nam je dao ako u ovom odlučujućem trenutku budemo pružili preko Nedića odlučujuću pomoć. Spreman sam, posle jednog ličnog razgovora sa D. M., da preuzmem odgovornost za to da nas taj čovek neće napasti s leđa i da će on sam učiniti bezopasnim one elemente svoga pokreta koji su nepouzdani u pogledu nas.<ref>AVII, Mikroteka, NAV, N—T—312, rol. 780, f. 371746.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref>}} Specijalni nemački izaslanik Hermann Neubacher je ocenio da obećanja Draže Mihajlovića u pogledu lojalnog držanja treba uzeti ozbiljno, pošto je dokazao on "da je toliki antikomunista, da je '''usprkos engleskim ponudama dao prednost prosjačenju kod okupatora''' pred slogom s crvenom stranom".<ref name="ReferenceB"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=575&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000570.] <br /> ({{jez-njem|"D.M. habe zweifellos bewiesen, dass er <br /> 1. Burgfrieden mit Besatzungsmacht halten will und <br /> 2. So sehr Antikommunist ist, dass er trotz Angeboten von englischer Seite einen Bettelgang beim Okkupator der Einigung mit der roten Seite vorgezegen hat. <br /> Zusicherungen D.M.'s auf loyale Einstellung sind ernst zu nehmen, da D.M. in antikommunistischer Frage stets konsequente Haltung eingenommen hat."}})</ref> Ovi pregovori završili su formulisanjem inicijative za formiranje srpske armije od 50.000 ljudi za borbu protiv komunizma kojom bi rukovodio [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]], a koju bi opremila nacistička Nemačka. Ali [[Hitler]] je odbacio inicijativu, uz naglasak da će dato oružje "jednom kasnijom prilikom biti upravljeno protiv Nemaca". Vođa [[Treći Reich|Velikonjemačkog Reicha]] je formulisao svoju konačnu odluku na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Zaključujući, Führer je ustanovio, da on a) nema ništa protiv “malih taktičkih manevara“ s pokretom DM, b) da zatraženo formiranje armije, koja bi bila jačine 50.000 ljudi, nikako ne bi moglo doći u obzir.<ref name="znaci.org">[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_112.htm Službena beleška sa referisanja Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22.8.1944]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=814&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000811.] <br /> ({{jez-njem|"Abschliessend, stellte der Führer fest, daß er <br /> a) gegen "kleine taktische Manöver" mit der DM–Bewegung keine Bedenke habe, <br /> b) daß die Aufstellung der gefordeten 50 000 Mann starken Armee auf keinen Fall in Frage kommen könne."}})</ref>|Službena beleška sa referisanja komandanta Jugoistoka Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22. avgusta 1944. godine}} Ipak, u skladu sa idejom o formiranju srpskog korpusa pod komandom [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]] koji bi se borio na strani Nemaca, [[6. septembra]] [[1944]]. [[Srpska državna straža]] i [[Srpska granična straža]] (ukupno oko 13.000 ljudi) stavljene su pod komandu Mihailovićevog komandanta Srbije generala [[Miroslav Trifunović|Trifunovića]]. Potom su jedinice [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] i [[Srpska granična straža|Srpske granične straže]] 6. oktobra [[1944]]. sabrane su u Jagodini gde je od njih formiran [[Srpski udarni korpus]] sa tri divizije, koji je brojao oko 6.800 ljudi. Komanda Srpske straže i Granične straže predana je naredbom generala Felbera generalu [[Miodrag Damjanović|Miodragu Damjanoviću]], šefu Nedićevog kabineta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=875&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000871.] <br /> ({{jez-njem|"An den Präsidenten den serbischen Ministerrates Herrn Generaloberst Nedić. Herr Ministerpräsident! <br /> Ich bin damit einverstanden, dass der Generalmajor Damjanović mit der Führung der serbischen bewaffneten Verbände mit Ausnahme des SFK betraut wird. Dieses Korps muss meiner Auffassung noch in den bewährten Händen des General Mušićki [sic] bleiben. Mit dem Ausdruck meiner vorzüglichen Hochachtung."}})</ref> Damjanović je bio i glavni Mihailovićev pouzdanik u Nedićevoj upravi, te su se on i komandanti Straže odmah stavili pod Mihailovićevu komandu. Ove jedinice, preimenovane u Srpski udarni korpus Jugoslovenske vojske u otadžbini, pridružile su se tako drugim četnicima u povlačenju prema Sandžaku. Njihovo je savezništvo ipak bilo nesigurno i ubrzo će se raspasti.<ref>[https://znaci.org/00001/40_74.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNICI SE POVLAČE IZ SRBIJE]</ref> === Bitka za Srbiju (1944) === {{Poseban članak|Bitka za Srbiju 1944.}} [[Datoteka:Četnici i Nemci u Srbiji 1944.jpg|minijatura|Grupa nemačkih vojnika i četnika Draže Mihailovića u vreme proboja u Srbiju 2. proleterske i 5. krajiške divizije NOVJ.]] U povjerljivom izvještaju Obavještajnog odjeljenja [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 26. avgusta 1944. godine, analizirano je stanje na [[Balkansko poluostrvo|Balkanu]] nakon objave rata Trećem Reichu od strane [[Bugarska|Bugarske]] te proglašenja neutralnosti [[Rumunija|Rumunjske]] (i jedna i druga su do tada bile potpisnicama [[Trojni pakt|Trojnog pakta]]), neposredno po ulasku jedinica [[Crvena armija|Crvene armije]] na teritorij dvije države. Oficiri Wehrmachta anticipiraju držanje četnika Draže Mihailovića u novonastaloj, kompliciranoj situaciji: {{izdvojeni citat|Ustanički pokreti na području Balkana – izuzev pokreta Draže Mihailovića – dobit će pojačan zamah, tako da ubrzo treba očekivati prekid svih vlastitih veza s cijelim južnim Balkanom. '''Pokret Draže Mihailovića predstavlja jedinu antiboljševičku organizaciju koja, uz odgovarajuću potporu, može biti dugoročno korisna našim interesima u borbi protiv boljševizma'''.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=874&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000870—000871.] ({{jez-njem|"Darüber hinaus werden die Aufstandsbewegungen im Balkan–Raum – abgesehen von der DM–Bewegung – verstärkten Auftrieb erhalten, so dass in Kürze mit einer Unterbrechung sämtlicher eigenen Verbindungen nach gesamtem Süd–Balkan gerechnet werden muss. Die DM–Bewegung stellt bei entsprechender Unterstüzung die einzige antibolschewistische Organisation dar, die im Kampf gegen den Bolschewismus auf längere Sicht unseren Interessen nutzbar gemacht werden kann."}})</ref>}} [[Bitka za Srbiju 1944.]] je bila zajednički saveznički poduhvat sa ciljem ovladavanja središnjim komunikacijskim prostorom nemačkih snaga na Balkanu. Dejstva na tlu izvršavala je [[NOVJ]], a [[Saveznici]] su obezbeđivali borbeno sadejstvo, snabdevanje i pomoć iz vazduha. Četnici su se u ovim borbama našli direktno na strani [[Wehrmacht]]a. U to vreme, Saveznici su već promenili odnos prema [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevim]] snagama, a njihov prioritet u Jugoslaviji postalo je jačanje snaga [[NOVJ]] u Srbiji.<ref>{{Cite web |title=Ficroj Meklejn: RAT NA BALKANU, glava 11 - NOVI DOGOVOR |url=http://www.znaci.org/00001/1_11.htm |access-date=2023-08-14 |archive-date=2023-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902100016/https://www.znaci.org/00001/1_11.htm }}</ref> Vrhovni štab NOVJ nameravao je da partizanske snage u Srbiji pomogne prodorom jačih snaga iz [[Bosna|Bosne]] i [[Crna Gora|Crne Gore]]. Nemačka komanda, kao i Mihailović, bili su rešeni da to spreče. Ključnu fazu bitke za Srbiju predstavlja [[Durmitorska operacija|operacija »Rübezahl«]]. Njemačka Komanda Jugoistoka prikupila je za ovu operaciju sljedeće raspoložive snage: {{izdvojeni citat|''Predmet'': Planiranje »Ribecal«,  1.) Snage koje učestvuju: a) Južna grupa: glavni deo 1. brd. div., albanska milicija i delovi SS-divizije »Skenderbeg«, b) Bor[bena] grupa »Jugozapad«: 2 ojačana bataljona 181. peš. divizije sa III/13. SS-puka, c) S[evero] z[apadna] grupa: 2. puk Brandenburg (bez 1 bat.), 3/12. tenk. bat. z. b. V., CDK i četnici (Drinski korpus), d) S[everna] grupa: 14. SS-puk (bez III), e) I[stočna] grupa: Viša k-da III/363. puka, 696. bat. feldžandarmerije, delovi 297. izv. bat., 2/201. brig. jur. topova, f) Grupa »Krempler«, g) Padobranski lov. bat. »Brandenburg«<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=491&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000486.] <br /> ({{jez-njem|"Betr.: Plannung "Rübezahl". </br> 1.) Beteiligte Kräfte: </br> a) Südgruppe: Masse 1. Geb. Div., alban. Milizen und Tle. SS–Div. Skanderbeg. </br> b) Kgr. Südwest: 2 verst. Btlne. 181 J.D. mit III./SS–13 </br> c) NW–Gruppe: 2. Rgt. Brandenburg (o. 1 Btln.) 3./Pz. Abt. z.b.V. 12, MFK, und Cetniks (Drina–Korps). </br> d) N–Gruppe: SS–Rgt. 14 (ohne III.). </br> e) O–Gruppe: Höh. Kdo. mit III./363, Feld Gend.Abt. 696, Tle. A.A. 297, 2./Stu. Gesch.Brig 201. </br> f) Gruppe Krempler. </br> g) Fallschirm–Jg.Btl. Brandenburg."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_108.htm Izveštaj Komandanta Jugoistoka od 12. avgusta 1944. Vrhovnoj Komandi Vermahta o sastavu borbenih grupa i njihovim pravcima napada u operaciji »Ribecal«], Zbornik NOR-a, tom XII, knjiga 4, dokument br. 108.</ref>}} [[NOVJ]] je nastojala da koncentriše snage na levoj strani [[Lim (reka)|Lima]] za proboj u [[Srbija|Srbiju]]. Nemačka [[Komanda Jugoistoka (Nemačka)|Komanda Jugoistoka]] je rešila da brani [[Srbija|Srbiju]] aktivnim dejstvima - sprečavanjem pokreta jedinica [[NOVJ]] kroz [[Bosna|Bosnu]] prema zapadu, kao i nizom krupnih i ambicioznih operacija u [[Sandžak]]u i istočnoj [[Bosna|Bosni]] sračunatih na razbijanje koncentracija [[NOVJ]] i njihovo onesposobljavanje za ofanzivna dejstva. Snage [[JVuO]] sa velikim entuzijazmom učestvovale su u ovim operacijama, kao i u onim koje je organizovao nemački komandant [[Srbija|Srbije]] protiv lokalnih partizana i povremenih prodora. Vrhunac ovog sadejstva nastupio je u avgustu [[1944]],<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[Službena beleška oficira Abvera Komande Jugoistoka od 22. avgusta 1944. sa referisanja komandanta Jugoistoka Adolfu Hitleru, http://www.znaci.org/00001/4_12_4_112.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230814062743/https://znaci.org/00001/4_12_4_112.htm |date=2023-08-14 }}] Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 112</ref> kada su se odvijala najintenzivnija i najmasovnija dejstva. U izvještaju Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka od 15. avgusta 1944. godine upućenom Vojnoupravnom komandantu Jugoistoka, konstatuje se ozbiljna političko-bezbjednosna kriza uzrokovana uspješnim partizanskim manevrom, tj. prodorom u Srbiju: {{izdvojeni citat|Započeo je očekivani veliki Titov napad na Srbiju. Dok su u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]], na [[Drina|Drini]], pripremljene jedinice bile tako desetkovane našim akcijama da mu tamo samo slabe snage stoje na raspolaganju, dotle je jačim delovima Titovih jedinica, koje su bile u centralnom delu [[Crna Gora|Crne Gore]], oko 3 divizije, pošlo za rukom da upadnu u [[Južna Srbija|južnu Srbiju]] i da pređu dolinu [[Ibar|Ibra]]. One sada u rejonu između Ibra i [[Južna Morava|Južne Morave]], po sjedinjavanju sa tamošnje 3 srpske crvene divizije, ugrožavaju obe glavne saobraćajne arterije prema jugu. Slobodu pokreta ovih, oko 10.000 ljudi jakih i dobro naoružanih, združenih jedinica uspeli smo, istina u teškim borbama i uz mnogo gubitaka, pomoću nemačkih, bugarskih i srpskih snaga (četnici i [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]]) da suzimo; ipak, one su preslabe da bi, s obzirom na otkazivanje bugarskih jedinica, izborile odlučujuće uspehe.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_109.htm Izveštaj Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka od 15. avgusta 1944. komandantu Jugoistoka o vojno-političkoj i privrednoj situaciji u Srbiji]</ref>}} Koliki su značaj najviši okupacioni dužnosnici u Jugoslaviji pridavali upotrebi četničkih jedinicâ u borbi protiv snaga NOVJ, može se zaključiti i na osnovu jedne naredbe od 26. avgusta 1944. godine, koju potpisuje feldmaršal [[Maximilian von Weichs]]: {{izdvojeni citat| ''Naređenje komandanta Jugoistoka'' Suštinski zadatak [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]] i Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od sada pa nadalje jeste dovesti i držati sve četničke jedinice u Srbiji i Crnoj Gori u borbenom dodiru s crvenim snagama, kako im ne bi bilo dopušteno preuzimanje vlastite inicijative, koja bi zbog cjelokupne situacije mogla biti uperena i protiv Njemačke. Odbijanje borbe protiv komunista mora se odmah prijaviti kao prijeteći simptom.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=13&rec=311&roll=191 NARA, T311, Roll 191, frame no. 000007.] <br /> ({{jez-njem|"Befehle OB.Südost <br /> Eine wesentl. Aufgabe Pz.AOk 2 und Mil.Befh.Südost ist ab sofort sämtl. in Serbien und Montenegro stehenden Cetnikverbände in Gefechtsberührung mit roten Kräften zu bringen und zu halten, um sie nicht zu einer eigenen Initiative die in Auswirkung der Gesamtlage auch gegen Deutschland gerichtet sein könnte gelangen zu lassen. Weigerung, dem Kampf gegen den Komm. aufzunehmen, ist als bedrohliches Symptom sofort zu melden."}})</ref>}} Uoči bitke sa partizanima, nemački Wehrmacht je snabdeo četnike svim raspoloživim zalihama italijanskog pešadijskog oružja i municije: {{izdvojeni citat|U nadovezi na dogovor od 15. 8. saopštava se, da se za izdavanje četničkim jedinicama mogu staviti na raspolaganje, u najboljem slučaju, sledeća oružja: 7.000 pušaka 6,5 mm (ital.) sa po 100 metaka, <br /> 50 teš. mitraljeza 8 mm (ital.) sa po 13.000 metaka, <br /> 42 laka bacača 4,5 mm (ital.) sa po 250 metaka. Upozorava se na to, da je time iscrpljena celokupna zaliha italijanske pešadijske municije u domenu Komandanta Jugoistoka i da se nove pošiljke mogu očekivati tek od oktobra 1944. godine i to u ograničenom obimu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=587&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000582.] </br> ({{jez-njem|"Im Nachgang zur Besprechung vom 15.8. wird mitgeteilt, dass für Ausgabe an Cetnik–Einheiten äusserstenfalls folgende Waffen zur Verfügung gestellt werden können: </br> 7 000 Gewehre 6,5 mm (i) mit je 100 Schuss, </br> 50 s.M.G. 8 mm (i) mit je 13 000 Schuss, </br> 42 le.Gr.W. 4,5 cm (i) mit je 250 Schuss. </br> Es wird darauf aufmerksam gemacht, dass damit der gesamte Bestand an ital. Inf. Munition im Bereich O.B.Südost erschöpft ist und Neulieferung in beschränktem Maße erst ab Oktober 44 erwartet werden darf."}})</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_228.htm Obaveštenje operativnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 16. avgusta 1944. obaveštajnom odeljenju o odobrenim količinama oružja i municije četničkim jedinicama]</ref>|Obaveštenje komande Jugoistoka o odobravanju oružja i municije četnicima (16. avgust 1944.)}} U nacrtu jednog izvještaja, sastavljenog od strane oficirâ Armijske grupe »F« u ljeto 1944. godine, sumira se iskustvo njemačkih okupacionih organa sa Mihailovićevim četnicima u [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupiranoj Jugoslaviji]]: {{izdvojeni citat|Dosadašnje držanje D.M.-a ima sljedeće karakteristike: a) Aktivna borba protiv komunista u Srbiji, Crnoj Gori i Hrvatskoj, s tim što je ova borba zbog brojčane, a naročito materijalno-tehničke nadmoći komunista, uvijek rizična za snage D.M.-a, b) Neispunjavanje od Saveznika postavljenih specijalnih zadataka, c) Lokalna, ponekad vrlo aktivna saradnja sa njemačkim trupama, obavještajnim i ostalim okupacionim organima, d) Potpuna spremnost za izvršavanje taktičkih instrukcija izdatih od strane njemačkih oficira za vezu, e) Stalno ponavljanje zahtjeva za municijom i oružjem radi borbe protiv komunista, kao nagrada za dokazanu lojalnost.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=970&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000960.] <br /> ({{jez-njem|"Das bisherige Verhalten der DM–Bewegung ist gekennzeichnet: </br> a) durch eine aktive Kampfführung gegen den kommunistischen Feind in Serbien, Kroatien und Montenegro, die bei zahlenmässiger und vor allem waffentechnischer Überlegenheit der kommunistischen Banden in jedem Falle mit einem besonderen Risiko für die DM–Kräfte verbunden ist, </br> b) durch die Nichtausführung der von den Allierten generell und im Form von Spezialaufgaben gegebenen Sabotageaufträge, </br> c) durch eine örtliche, z.Zt. sehr rege Zusammenarbeit der DM–Cetniks mit der deutschen Sicherungstruppe, den Abwehrorganen und den für Ausnutzung des Landes eingesetzten deutschen Dienststellen bezw. deren Organisationen, </br> d) durch eine absolute Bereitwilligkeit, sich den taktischen Weisungen der deutschen Verbindungsoffiziere zu unterwerfen, </br> e) durch die wiederholten Versuche, für bewiesene Loyalität Munition und Waffen zum Kampf gegen den kommunistischen Feind zu erhalten."}})</ref>}} Kada su partizani konačno uspeli da se probiju u Srbiju i krenu ka Beogradu, nastupila je panika u redovima okupatora i kvislinga/kolaboracionista: {{izdvojeni citat|Titovi partizani upali su u septembru 1944. u Srbiju i to na više mesta. Zapadni deo Srbije bio je potpuno nezaštićen. Tamo je bio stacioniran samo mali broj nemačkih policijskih jedinica, koje su, zajedno sa četnicima, tu i tamo još vodile borbe. Sa svih strana neprijatelj je krenuo ka Beogradu. U gradu je vladao mir. Mi smo sedeli u Beogradu ne na buretu baruta, nego smo se nalazili u njemu.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161–162.</ref>|[[Hermann Neubacher]], “Sonderauftrag Südost”}} U izveštaju od 18. septembra 1944, komandant Jugoistoka feldmaršal Maximilian von Weichs jasno sagledava težinu situacije u kojoj su se našle okupacione snage u Srbiji usljed nezadržive partizanske ofanzive. Von Weichs smatra da se njemačkom vođstvu poput imperativa nameće nastavak saradnje sa Mihailovićevim četnicima: {{izdvojeni citat|Loša situacija u Srbiji: zbog pomanjkanja vlastitih snaga, napredovanje partizana se može još samo usporiti; politika upotrebe četnika pri tome je od nesmanjene važnosti, te će biti nastavljena svim sredstvima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=763&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000758.] <br /> ({{jez-njem|"Es kommt also darauf an, gegenüber den Banden in Serbien weiterhin mit unterlegenen Kräften eine Verzögerungstaktik zu betreiben in der Hoffnung, daß durch innerpolit. Gegensätze oder Versorgungsschwierigkeiten ihre Stoßkraft geschwächt wird. Ein Einspannen noch kampfbereiter Cetniks ist dabei von unverminderter Bedeutung u. wird mit allem Mitteln betrieben."}})</ref>|V. Weichs-ova ocjena situacije od 17.9.44 (18.9.44)}} Četnici su nudili okupatoru sadjejstvo u borbi protiv snaga NOVJ u zamjenu za municiju i naoružanje: {{izdvojeni citat|Više četničkih vođa s područja Beograda nudi se za borbu protiv komunista pri isporuci oružja i municije od strane Nijemaca.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=789&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000784.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: Kampfangebote mehrerer Cetnik–Führer Raum Belgrad gegen Kommunisten bei Waffen– und Munitionslieferung durch Deutsche."}})</ref>|Večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja Armijske grupe »F« za 19. septembar 1944. godine}} Krajem septembra 1944, četnici učestvuju s njemačkim jedinicama u borbi protiv partizana u raznim dijelovima Srbije. Tako u zapadnoj Srbiji, [[4. grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO]] pod komandom potpukovnika [[Dragoslav Račić|Dragoslava Račića]] i trupe Wehrmachta pokušavaju spriječiti prodor snaga NOVJ: {{izdvojeni citat|Zapadna i centralna Srbija: [...] Dijelovi Borbene grupe fon Jungenfeld prebačeni u Šabac, odakle su 26. septembra, u sadejstvu sa četničkom formacijom Račića, vršili napad na [[12. vojvođanski korpus NOVJ|12. korpus NOVJ]] koji nadire s juga.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1027&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 001015.] <br /> ({{jez-njem|"West– und Mittel– Serbien: </br> Tle. Kgr. v. Jungenfeld nach Sabac verlegt, von dort 26.9. im Zusammenwirken mit Cetnik–Verband Racic Angriff auf von Süd vordringendes XII. rotes Korps."}})</ref>}} Ova elitna četnička formacija pomagala je okupatoru u zapadnoj Srbiji već početkom septembra te godine: {{izdvojeni citat|[[Požega (Srbija)|Požegu]] zauzele vlastite trupe u sadejstvu sa četnicima (Račića).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=247&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000246.] <br /> ({{jez-njem|"Pozega durch eigene Truppe in Zusammenwirken mit Cetniks (Racic) genommen."}})</ref>|Večernji izvještaj Obavještajnog odjeljenja Armijske grupe »F« za 6. septembar 1944. godine}} Pukovnik von Jungenfeld se nalazio na čelu 5. policijskog puka, sa štabom u [[Šabac|Šapcu]]. O saradnji visokih četničkih oficira sa Jungenfeldom, poput komandanta Kolubarskog korpusa JVuO kapetana Milorada Lapčevića, generala [[Svetomira Đukića]], komandanta Severnih pokrajina JVuO (tj. [[Vojvodina|Vojvodine]] i [[Slavonija|Slavonije]]) ili majora Ilije Orelja, u vezi sa planiranjem krupnije operacije protiv snagâ [[NOV i POJ]] u [[Srem]]u avgusta 1944. godine, general Dragoljub Mihailović je bio obaviješten od strane pukovnika Dragomira Radovanovića, delegata Vrhovne komande Jugoslovenske vojske u otadžbini za Vojvodinu: {{izdvojeni citat|Dobro je što je kapetan Lapčević postavljen za komandanta Sremske jurišne grupe, no on je svojim radom za poslednji mesec dana stalno radio sa nemačkim komandantom iz [[Šabac|Šapca]]. On — kapetan Lapčević je izvodio akciju u [[Kupinovo|Kupinskom]] kutu po zapovesti nemačkog komandanta iz Šabca, javno sa njim sedeo obilazio Kupinski kut naravno da su u ovom pogledu sudelovali đeneral Đukić i major Orelj. Major Orelj je potpuno zabrljao. Nezgodno je što se svuda prestavlja za Vašeg Delegata te u ime Vaše onako pijan naređuje i govori. Sve ovo vide ovi naši mladi komandanti koji vode ljude i koji treba da nose ceo teret borbe na svojim leđima. Oni nemogu da dozvole da im neko prebaci da su saradnici Nemaca. Kapetan Lapčević, đeneral Đukić i major Orelj mogli su i trebali da rade, ali samo tajno, a nikako javno svakog dana sedeti u kafani u s. [[Ušće (Obrenovac)|Ušće]] pored puta [[Obrenovac]]—Šabac, još đeneral Đukić sa đeneralskom kapom i t.d. Da umirim ove mlade ljude i da im objasnim da će se ovo zabraniti i da će se ako se šta radi, u buduće tajno raditi, trebalo je dosta vremena i muke.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_37.htm Izveštaj delegata Vrhovne komande za Vojvodinu od 22. avgusta 1944. Draži Mihailoviću o akcijama protiv NOV i POJ u Sremu i o saradnji sa nemačkim trupama]</ref>}} Iz Armijske grupe »F« javljeno je 13. septembra 1944. godine da Mihailovićevi četnici pomažu okupacionoj sili i prilikom defanzivnih akcijâ u Srbiji: {{izdvojeni citat|Sjeverozapadna Srbija: Noćni napad crvenih bandi na Valjevo odbijen od strane četnika i vlastitih snaga.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=553&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000550.] <br /> ({{jez-njem|"NW–Serbien: </br> Nachtangriff roter Banden auf Valjevo durch Cetniks und eig. Kräfte abgeschlagen."}})</ref>|Tajni dnevni izvještaj Komande Jugoistoka (Armijska grupa »F«) za 13. IX 1944.}} Istovremeno, Nijemci otpočinju s izvođenjem [[Operacija Cirkus|operacije »Cirkus«]] ({{jez-njem|Zirkus}}), čiji je cilj bio ovlađivanje [[Kolubara|kolubarskim]] pobrđem. Operacija je počela 24. septembra 1944, uz učešće [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS-divizije »Prinz Eugen«]], [[Brandenburger|1. puka »Brandenburg«]] (bez 1. bataljona), 202. tenkovskog bataljona, dijelova 5. policijskog puka i pripadnikâ Šumadijske i Kolubarske grupe korpusa JVuO.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_168.pdf Pregled dejstava potčinjenih jedinica vojnoupravnog komandanta Jugoistoka (Armijske grupe »Srbija«) od 23. avgusta do 4. novembra 1944. godine]</ref> Prethodnog dana, ispred Komande Jugoistoka je načelnik štaba Armijske grupe »F« general [[Arthur Winter]] uputio izvještaj kojim najavljuje početak operacije, napominjući da će se i brojne četničke jedinice boriti na strani Wehrmachta: {{izdvojeni citat|Početak "Cirkusa" 24. septembra. [...] Sve naše snage u sjeverozapadnoj Srbiji potčinjene su Borbenoj grupi fon Jungenfeld. U kruševačkom kraju uspješno napredovanje većih četničkih snaga, uz podršku 12. bataljona iz sastava [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]], protiv crvenih bandi u području sjeverozapadno od Kruševca. Pothvat će biti nastavljen sa 6.000 četnika.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=941&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000931.] <br /> ({{jez-njem|"Beginn "Zirkus" 24.9. Durch Aufkl.– Vorstoss 1. Rgt. Brandenburg Arandjelovac stark feindbesetzt festgestellt. Sämtl. eig. Kräfte in NW–Serbien Kgr. v. Jungenfeld unterstellt. Raum Krusevac erfolgreicher Vorstoss stärkerer Cetnik–Kräfte, unterstützt durch 2./Pz.Abt.z.b.V.12 gegen rote Banden Raum NW Krusevac. Unternehmen wird mit 6000 Cetniks fortgeführt."}})</ref>|Povjerljivi izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 23. IX 1944.}} U septembru su kvislinške formacije [[Srpska državna straža|Srpska državna]] i [[Srpska granična straža|granična straža]] preformirane u [[Srpski udarni korpus]] (jačine 6.800), stavljen pod Mihailovićevu komandu.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_12_4_168.htm Izveštaj komandanta Armijske grupe "Srbija" od 4. novembra 1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230714172817/https://znaci.org/00001/4_12_4_168.htm |date=2023-07-14 }}, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 168</ref> U prvoj polovini septembra, četničko-nemačka odbrana [[Srbija|Srbije]] sa zapada doživela je slom usled prodora [[NOVJ]]. Bitka za [[Srbija|Srbiju]] definitivno je rešena tokom oktobra [[Beogradska operacija 1944.|Beogradskom operacijom]], uz sadejstvo [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] sa oklopnim snagama [[Crvena armija|Crvene armije]]. No, i pored toga, JVuO je nastavila sadejstvovati sa Vermahtom: {{izdvojeni citat|Usljed jakog komunističkog pritiska, još četničkih jedinica, uključujući i one iz istočne Srbije, izrazile su spremnost za dalju borbu protiv komunista u saradnji sa njem. Wehrmachtom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=101&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frame 000095: Izvještaj o neprijatelju u Srbiji, Hrvatskoj, Crnoj Gori i Albaniji (Dodatak za savjetovanje kod načelnika štaba jugoistoka od 2. oktobra 1944.)] <br /> ({{jez-njem|"Unter dem starken kommunistischen Druck haben sich weitere Cetnik–Führer, auch aus O–Serbien bereit erklärt, gemeinsam mit der Deutschen Wehrmacht gegen die Kommunisten zu kämpfen."}})</ref>|Izvještaj [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 2. oktobra 1944.}} {{izdvojeni citat|Četnička grupa Ocokoljića iz istočne Srbije osiguravala je pozadinu Müllerovom korpusu prilikom borbi protiv Rusa u rejonu okuka Dunava–Zaječar.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=568&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000562-000564: Držanje D.M.-četnika u Srbiji (dodatak za izvještaj o neprijateljskim namjerama od 19. oktobra 1944.)] </br> ({{jez-njem|"Die ostserbische Cetnikgruppe des Ocokoljic hat dem Korps Müller bei den Verteidigungskämpfen gegen die Russen im Raum Donauschleife–Zajecar Dienste zur Freihaltung der rückwärtigen Verbindungen geleistet."}})</ref>|Njemački izvještaj od 19. oktobra 1944.}} Opšta (pozitivna) ocjena o doprinosu četničkih snaga u borbi na strani njemačkog Wehrmachta tokom bitke za Srbiju, data je u izvještaju štaba [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], poslatom 21. avgusta 1944. godine Vojnom zapovjedniku Jugoistoka generalu [[Hans Felber|Felberu]]: {{izdvojeni citat|Njemačko vođstvo u Srbiji je stoga moralo tražiti pomoć većih dijelova četnika Draže Mihailovića. Oni su slabo naoružani i nedavno su teško pogođeni usljed izostanka obuke samih boraca. Ipak, dobro su se borili, pretrpjeli su znatne krvave gubitke i mogu se označiti kao bezuslovno antikomunistički [nastrojeni].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=985&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000975.] ({{jez-njem|"Die deutsche Führung in Serbien mußte sich daher schon bisher der Mithilfe stärkerer Teile der DM–Cetniks bedienen. Diese sind schlecht bewaffnet und infolge geringer Ausbildung des Einzelkämpfers in der letzten Zeit stark angeschlagen worden. Sie haben sich aber gut geschlagen, erhebliche blutige Verluste zu verzeichnen und können als unbedingt antikommunistisch bezeichnet werden."}})</ref>|Njemačka procjena brojnosti partizanskih, njemačkih i kvislinških jedinica u Srbiji (21. august 1944).}} === Proboj četnika i Nijemaca iz Srbije (1944) === {{Poseban članak|Proboj četnika i Nijemaca iz Srbije|Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)}} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-J28413, Jugoslawien, deutscher Rückzug.jpg|thumb|Nemački vojnici se povlače iz Srbije.]] Tokom septembra [[1944]]. glavna četnička mobilna formacija u centralnoj i zapadnoj Srbiji, [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa]] pod komandom [[Dragoslav Račić|Dragoslava Račića]], skupa sa drugim pridruženim jedinicama, poražena je od nadirućih snaga [[NOVJ]] i potisnuta prema [[Beograd]]u. Ove su jedinice Nemci tokom [[3. oktobra|3]], [[4. oktobra|4.]] i [[5. oktobra]] 1944. vozovima prebacili sa željezničkih stanica Topčider i Ripanj do [[Kraljevo|Kraljeva]].<ref name="ReferenceC">Ratko Parežanin; MOJA MISIJA U CRNOJ GORI, Rim, 1974, str. 17-18.</ref><ref>Radomir Milošević-Čeda: ZAKASNELI RAPORT, Interprint, Beograd, 1996, str. 78-79.</ref> {{izdvojeni citat|Noću, iza ponoći, između 3. i 4. oktobra 1944, krenuli smo iz Beograda, sa železničke stanice u Topčideru... Uveče sam se oprostio sa komandantom Korpusa, generalom Kostom Mušickim... Kod Mušickog je u tom trenutku bio [[Nikola Kalabić]], a u štabu Dobrovoljačkog Korpusa sam primetio i Neška Nedića... Došli su da se dogovaraju sa Dobrovoljačkom komandom i da traže opremu i ostalo. Na brzinu progovorio sam nekoliko reči sa Neškom Nedićem. U vozu su s nama putovali i Kalabićevi četnici. Rekoše nam da idu do Kraljeva, gde se vrši koncentracija četnika za borbu.<ref name="ReferenceC"/>|Nedićev ministar [[Ratko Parežanin]]}} O oštrini borbi koje su se vodile između snaga NOVJ, s jedne, te okupatorsko-kolaboracionističkih jedinica s druge strane, svjedoči i jedan njemački izvještaj neposredno pred [[Beogradska operacija|pad Beograda]]. U izvještaju se apostofira strateški značaj koji je, za odbranu glavnog grada Srbije, predstavljala linija bojišnice u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]], gdje je bila raspoređena Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO pod komandom potpukovnika Račića: {{izdvojeni citat|Račićeva jurišna grupa korpusa, koja je u septembru u teškim borbama na savskom zavoju bila potisnuta iz područja Čačak–Požega–Užice zbog napredovanja Titovih snaga u zapadnoj Srbiji ka sjeveru, probila se natrag u područje Užice–Požega–Čačak zapadno ka Drini u pojedinačnim grupama, trpeći velike gubitke, nakon što su njemačke snage raspoređene u ovom području povučene na [[Istočni front]]. Usljed nedostatka streljiva i oružja te u odsustvu njemačkih snaga koje bi ga poduprle, Račić je od tada mogao izvoditi samo manje operacije protiv komunističkih grupa. </br> Brzo napredovanje Rusa preko doline Morave do saobraćajnice Beograd–Kraljevo potpuno je promijenilo situaciju kod četnika. Čini se da je bliski kontakt s njemačkim trupama bio poremećen brzim pokretima njemačkih trupa uzrokovanim borbama, tako da se s te strane teško mogao vršiti bilo kakav kontinuirani uticaj na četnike.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=568&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frame no. 000562.] </br> ({{jez-njem|"Die im September durch den Nordvormarsch der Tito–Kräfte im westserbischen Gebiet aus dem Raum Cacak–Pozega–Uzice in harten Kämpfen gegen den Savabogen zurückgedrückte Sturmkorpsgruppe Racic hat sich nach Abzug der in diesem Raum eingesetzten deutschen Kräfte an die Ostfront wiederum unter starken Verlusten in Einzelgruppen in das Gebiet westlich der Drina und den Ausgangsraum Uzice–Pozega–Cacak durchgekämpft. Wegen Mangel an Munition und Waffen und im Hinblick auf das Fehlen deutscher Kräfte als Rückhalt hat Racic seitdem nur kleinere Aktionen gegen komm. Gruppen durchführen können. </br> Das rasche Vordringen der Russen über das Moravatal bis zur Straße Belgrad–Kraljevo hat die Lage der Cetniks völlig verändert. Die Tuchfühlung mit der deutschen Truppe scheint durch die im Kampfverlauf notwendig gewordenen raschen deutschen Truppenverschiebungen unterbrochen zu sein, sodass von dieser Seite die Möglichkeit zu laufender Einwirkung auf die Cetniks kaum mehr bestand."}})</ref>|Držanje D.M.-četnika u Srbiji (dodatak za izvještaj o neprijateljskim namjerama od 19. oktobra 1944.)}} U mjesečnom izvještaju [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] ({{jez-njem|Heeresgruppe F}}) za oktobar 1944, poslatom Komandi Jugoistoka, konstatuje se da četnici u Srbiji nijesu u stanju održati svoje pozicije bez prisustva njemačkih okupacionih trupâ. Oficiri Wehrmachta tvrde da je „prebacivanje najvećeg dijela četničkih jedinica koje su se nalazile u sjevernoj i istočnoj Srbiji u suštini izvršeno da bi se izbjegli sukobi sa Rusima“, na čiju ih je „podmuklost“ upozorila Vrhovna komanda JVuO: {{izdvojeni citat|U borbi sa snagama 1. komun. korpusa koje su napredovale ka Beogradu, krajem septembra je Rudnički korpus [JVuO] u rejonu Lazarevca (32 km si. od Valjeva) potpuno uništen, dok je Kosmajski korpus uspio da se održi u rejonu sjeverno od Mladenovca (4 km j–ji. od Beograda). Nakon povlačenja njemačkih trupa, budući u nemogućnosti da zadrže dotadašnja operativna područja zbog premoći Rusa i komunista, četničke jedinice koje su se borile u sjeverozapadnoj i centralnoj Srbiji prebačene su do sredine oktobra na područje južno od Zapadne Morave.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=675&rec=311&roll=189 NARA, T311, Roll 189, frame no. 001138.] <br /> ({{jez-njem|"Die Verlegung des grössten Teiles der in Nord– und Ostserbien befindlichen Cetnik–Einheiten wurde im wesentlichen zur Vermeidung von Zusammenstössen mit den Russen vorgenommem, vor deren Hinterlist das Obkdo. die Stäbe dringend warnte. <br /> Im Kampf mit den auf Belgrad vorgehenden Kräften des I.komm.Korps wurde Ende September das im Raum Lazarevac (32 NO Valjevo) stehende Rudnik–Korps völlig zerschlagen, während das Kosmaj–Korps sich im Raum Nord Mladenovac (4 SSO Belgrad) behaupten könnte. <br /> Angesichts der Unmöglichket, nach dem Abzug der deutschen Truppen die bisherigen Einsatzräume gegen die Übermacht der Russen und Kommunisten zu halten, wurden die in Nordwest– und Mittel– Serbien kämpfenden Cetnik–Einheiten biss Mitte Oktober in den Raum südlich der Westl. Morava verlegt."}})</ref>}} Izbijanje [[Crvena armija|Crvene armije]] na severoistočnu granicu Jugoslavije izazvalo je pometnju u četničkim redovima. Znatan deo četničkih trupa tokom septembra razbijen je od strane NOVJ u zapadnoj Srbiji. Sam [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]] sa manjom grupom boraca je nateran na povlačenje u Bosnu. Neki su pokušali da napadom na Nemce pred sam dolazak Crvene armije ponovo steknu saveznički status ([[Predrag Raković|Raković]], [[Dragutin Keserović|Keserović]], [[Dragoslav Račić|Račić]]), ali je i ovaj pokušaj bio kratkotrajan. Nakon neuspeha, glavnina se krajem oktobra koncentrisala u oblasti Ivanjice. Upravo u tom periodu vrh Armijske grupe E iz Grčke izbio je do [[Novi Pazar|Novog Pazara]]. Četnici su se priključili [[Proboj Armijske grupe E kroz Sandžak|prodoru Armijske grupe E kroz Sandžak]] u istočnu [[Bosna|Bosnu]]. {{Wikisource|Izveštaj Komande grupe armija "E" Komandantu Jugoistoka od 11.11.1944.}} {{izdvojeni citat|Draža Mihailović će nastaviti borbu protiv komunizma. Njegove jedinice se već bore sa Titovim trupama i imaju djelomično vezu sa njemačkim jedinicama (pukovnik v. Jungfeld, general Müller). Sada je stvar u tome, kako upotrebiti četničke jedinice kao prethodnice i osiguranje za komunikacije prilikom predstojećeg izmještanja njemačkih trupa iz Srbije. Pritom se neće moći izbjeći da četnici, prateći moguće pokrete njemačkih trupa ka zapadu, ne dospiju na tlo Hrvatske.<ref name="sr.wikisource.org">[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=51&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] ({{jez-njem|"D.M. wird weiterhin Kampf gegen den Kommunismus führen. Seine Verbände stehen nach wie vor gegen den Titobanden und haben zum Teil auch die notwendige Bindung an die deutsche Truppe (Oberst von Jungfeld, General Müller). Es wird nunmehr darauf ankommen, die Cetniks bei den zu erwartenden Absatzbewegungen der deutschen Truppe in Serbien als eine Art Vorhut einzusetzen, die die rückwärtigen Verbindungen durch Kampf gegen die dortständigen kommunistischen Banden öffnen. Dabei ist nicht zu vermeiden, dass die Cetniks im Zuge möglicher Rückverlegung der deutschen Kräfte in Serbien nach Westen auf kroatisches Gebiet übertreten."}})</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Prvog dana oktobra 1944, u Komandi Jugoistoka je održano savjetovanje na kojem je upozoreno na promjenljivo raspoloženje četnika prema njemačkoj oružanoj sili u okupiranoj Jugoslaviji: {{izdvojeni citat|Srbija: [...] Četničko držanje i dalje različito. Srbijanski četnici se bore zajedno sa Wehrmachtom protiv komunista. Čak je i sam Draža Mihailović tražio njemačko osiguranje za planirano prebacivanje svog štaba iz sjeverozapadne Srbije u područje jugozapadno od Beograda. Ovaj plan se ipak nije ostvario. Suprotno tome, četnici u Istočnoj Bosni, Hercegovini i južnoj Crnoj Gori su neprijateljski nastrojeni. Kreću se ka obali, kako bi u slučaju savezničkog iskrcavanja s njima uspostavili kontakt i dobili savezničku zaštitu od crvenih. Iz sigurnog izvora se doznaje da D.M. izričito osudio njihovo protivnjemačko držanje.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=111&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000105—000106.] ({{jez-njem|"Cetnik–Haltung weiterhin uneinheitlich. Serbische Cetniks kämpfen zusammen mit deutscher Truppe gegen komm. Banden. DM. selbst bat sogar um deutsche Hilfe zur Sicherung beabsichtigter Verlegung seines Hauptstabes von NW–Serbien in Raum SW Belgrad. Diese Absicht jedoch nicht durchgeführt. Demgegenüber feindselige Haltung der Cetniks im O–Bosnien, Herzegovina und S–Montenegro und Bewegung dieser Kräfte zur Küste in den Raum Dubrovnik mit dem Ziel, bei erwarteter engl.Landung Verbindung mit Allierten aufzunehmen und Schutz gegen Rote zu suchen. Nach S.Qu. bekannt, dass DM. die deutschfeidliche Haltung dieser Cetniks aussdrücklich missbilligt."}})</ref>|Izvještaj sa savjetovanja kod načelnika štaba Jugoistoka od 2. oktobra 1944 (1. oktobar 1944.).}} Koliki je stepen kontrole nad četničkim snagama u Srbiji uspjela ostvariti njemačka Komanda Jugoistoka, vidljivo je i iz zapisnika sa sastanka na vrhu, održanog neposredno pred početak [[Beogradska operacija|Beogradske operacije]] (8. X 1944), kada su zabilježene i riječi Višeg SS i policijskog vođe [[Hermanna Behrendsa]]: {{izdvojeni citat|Na pitanje g-dina feldmaršala [tj. [[Maximilian von Weichs|von Weichs]]a — prim.] postoji li mogućnost komunističkog ustanka u Beogradu, Viši SS i policijski vođa Obergruppenführer Behrends je odgovorio odrečno, ističući da su stalnim pročešljavanjem u posljednje vrijeme uklonjeni svi oni komunisti koji bi na bilo koji način mogli učestvovati u takvoj akciji. Na pitanje gdje se nalaze komunisti zatvoreni u koncentracioni logor, Behrends je odgovorio da su svi pobijeni. Na kraju je skrenuo pažnju na to da je u četničke redove uspio ubaciti dovoljno jake grupe Službe sigurnosti [SD-Sicherheitsdienst], koje imaju ostati sa četnicima i ubuduće. Na to je glavnokomandujući primijetio da je samo to dovoljan razlog zašto bi se vodstvo nad četnicima trebalo povjeriti isključivo Višem SS i policijskom vođi.<ref name="sr.wikisource.org">[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=52&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] ({{jez-njem|"Die Frage des Herrn Feldmarschall an den Obergruppenführer Behrends, ob er mit einem kommunistischen Aufstand in Belgrad rechne, verneinte dieser unter Hinweis darauf, dass er in letzter Zeit durch dauernde Durchkämmungen alle irgendwie für einen Putsch infrage kommenden Kommunisten beseitigt habe. Die Frage nach dem Verbleib der im Konzentrationslager erfassten Kommunisten beantwortete er dahingehend, dass diese alle umgelegt seien. Abschliessend wies Obergruppenführer Behrends noch daraufhin, dass er bei den Cetniks ausreichend starke SD—Kommandos eingebaut habe, die bei den Cetniks verbleiben würden. Von seiten O.B.Südost wurde daraufhin festgestellt, dass allein schon durch diese Tatsache die weitere Führung der Cetnikverbände durch den Höh.SS und Pol.Führer gegeben sei."}})</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Nakon poraza u [[Bitka na Jelovoj gori|bici na Jelovoj gori]], Vrhovna komanda JVuO na čelu sa Dražom Mihailovićem obrela se u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]]. Potpukovnik [[Zaharije Ostojić]], komandant Istaknutog dela štaba Vrhovne komande, šalje 30. septembra 1944. komandantu Zlatiborskog korpusa kapetanu Dušanu Radoviću (pseudonim »Kondor«) upozoravajuću depešu: {{izdvojeni citat| ''Za Kondora — ultra urgent'' Imam obaveštenje da ste Vi, [Miloš] Marković i [Filip] Ajdačić upućeni u [[Višegrad|višegradski]] srez sa specijalnim zadatkom i da ćete isti izvršiti u punoj vezi sa [[Gestapo]]m i Švabama. Vaši ljudi pričaju da su kaznena ekspedicija. Još u toku današnjeg dana očekujem Vaše objašnjenje, jer ću u protivnom preduzeti potrebno, a narod i istorija reći će ko je izdajnik?<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_133.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša Istaknutog dela štaba Vrhovne komande od 7. avgusta 1944. do 7. januara 1945. godine]</ref>}} Jedinice [[Crvena armija|Crvene armije]] i [[NOVJ]] u prvoj polovini oktobra [[1944]]. zaposele su komunikaciju dolinom [[Morava (reka)|Morave]] između [[Vranje|Vranja]] i [[Velika Plana|Velike Plane]], što je otežalo [[Proboj Armijske grupe "E" iz Grčke 1944|proboj Armijske grupe "E" iz Grčke]]. Ova formacija time je bila usmerena na komunikaciju [[Skoplje]] - [[Kosovska Mitrovica]] - [[Raška]], odnosno dolinom [[Ibar (reka)|Ibra]], i zatim na otvaranje puteva prema [[Sarajevo|Sarajevu]] pod borbom. Tokom ovog četvoromesečnog proboja saradnja između Armijske grupe "E" i četnika iz [[Srbija|Srbije]] i [[Crna Gora|Crne Gore]] imala je više vidova. U izvještaju [[91. armijskog korpusa]] Wehrmachta od 25. oktobra 1944. godine, što ga je potpisao general [[Werner von Erdmannsdorf]],<ref>NARA, T314, Roll 1360, frame no. 000889.</ref> odato je svojevrsno priznanje generalu Mihailoviću i njegovim četnicima kao najvrjednijim antikomunističkim (sa)borcima na čitavom okupiranom području [[Jugoistočna Evropa|jugoistočne Evrope]]: {{izdvojeni citat|Među antikomunističke grupe u Srbiji spadaju i sljedbenici srpskog pukovnika Draže Mihailovića [Mihailović je unaprijeđen u čin generala još decembra 1941. — prim.] i neke nezavisne četničke jedinice (četnik — borac za slobodu). Pukovnik Draža Mihailović igra u Srbiji ulogu sličnu onoj koju igra general [[EDES]]-a [[Napoleon Zervas|Zervas]] u Grčkoj. On jeste anglofil, ali i apsolutno antikomunistički nastrojen. Na osnovu njegova antikomunističkog stava, saradnja [četnika i Nijemaca] u borbi protiv Titovih komunističkih bandi bila je uglavnom zadovoljavajuća. Srbin je dobar vojnik i u tom pogledu nalazi se na prvom mjestu na Balkanu. Disciplinovan je, žilav i uporan, te stoga stoji iznad prosječnog Grka. Srpske bande se bore žešće od Grka i imaju se više cijeniti od grčkih bandita. Njihovo naoružanje je dobro.|Uputstvo za srpsko-albansku teritoriju, izdato od strane obavještajnog odjeljenja 91. armijskog korpusa, 25. oktobar 1944. godine}} Prilikom proboja od [[Sjenica|Sjenice]] prema [[Prijepolje|Prijepolju]] [[24. oktobra|24]]-[[31. oktobra]] [[1944]]. Nemci su nastupali zajedno sa borcima [[Srpski udarni korpus|Srpskog udarnog korpusa]] protiv snaga [[37. sandžačka divizija|37. sandžačke divizije]]. Od Prijepolja se glavnina [[Armijska grupe "E"|Armijske grupe "E"]] kroz Sandžak usmerila na pravac Prijepolje - Višegrad - Rogatica - Sarajevo. Jednim motorizovanim bataljonom Nemci su 1. novembra otvorili su put Prijepolje - Pljevlja, i usmerili celokupne četničke snage iz [[Srbija|Srbije]] na pravac [[Sjenica]] - [[Prijepolje]] - [[Pljevlja]] - [[Goražde]]. Time su iskoristili snage [[JVUO]] iz Srbije kao svoju levu pobočnicu. Nakon toga, svojim napadom na NOVJ u pravcu Tuzle ([[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944]]) sadejstvovale su snagama [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] u njihovom proboju na sever. U dnevnom izvještaju za 13. novembar 1944. o situaciji na teritoriji okupirane Jugoslavije iz štaba Armijske grupe »F«, u paragrafu naslovljenom “Njemačke i savezničke trupe“, navodi se, očigledno na osnovu presretnute komunikacije snaga NOVJ, da se general Dragoljub Mihailović nalazi u rejonu [[Sjenica|Sjenice]] sa „aktivnim jugoslovenskim generalom” (moguće da je riječ o [[Miroslav Trifunović|Miroslavu Trifunoviću]]).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=719&rec=311&roll=189 NARA, T311, Roll 189, frame no. 001217.] <br /> ({{jez-njem|"I. Deutsche und verbündete Truppen. </br> Draza Mihajlovic befindet sich mit einem aktiven jugosl. General im Sjenica. (VII.mont.Brig. an 3.Div. 4.11.)"}})</ref> Dok komandant [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] general [[Aleksander Ler|Ler]] u svom pregledu brojnog stanja od [[16. novembra]] [[1944]]. ubraja 10.000 četnika Pavla Đurišića u vlastite (njemačke) trupe,<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Pregled brojnog stanja jedinica potčinjenih Grupi armija »E« na dan 16. 11. 1944. godine, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII - dokumenti nemačkog rajha, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 174.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frames no. 000376—000377.]</ref> dotle se za četnike iz Srbije u izveštaju poslatom Vrhovnoj komandi u [[Berlin]]u kaže da se "drže u senci Vermahta". Nevoljno savezništvo veoma dobro ilustruje i sljedeći izveštaj: {{izdvojeni citat|Grupa Marković (2500—3000), u sporazumu sa nem. vojskom, osigurava odsek Mitrovica — Raška (mesta uklj.) — Novi Pazar. Izviđanje protiv Bugara, Tita i Sovjeta. Do sada nije bilo ozbiljnih incidenata. Potrebna je opreznost. [[Miroslav Trifunović|Trifunović]] sa oko 18.000 četnika [[Dragoslav Račić|Račića]] i [[Dragutin Keserović|Keserovića]], uporedno sa nem. pokretima u rejonu Prijepolje. Pravac marša Foča. U početku učešće u borbenim dejstvima na nemačkoj strani (zaštita bokova). U poslednje vreme samo saputnici. Utisak: dokle god postoje zajednički interesi — uopšte mir. Ako vide mogućnost uspeha, bezuslovno treba očekivati prepade na nemački [[Vermaht]], naročito na odvojene grupe. <br /> Moli se da se dostavi rezultat pregovora DM — [[Hermann Neubacher|zastupnik Ministarstva spoljnih poslova]].<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5_%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0_%22%D0%95%22_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%83_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_11.11.1944. Izveštaj Komande grupe armija "E" Komandantu Jugoistoka od 11.11.1944.], Vojnoistorijski institut, NAV--T-311, r. 184</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=507&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000501.] <br/> ({{jez-njem|"1.) Gruppe Markovic (2500–3000) sichert im Einvernehmen mit dt. Truppe Abschnitt Mitrovica – Raska (Orte ausschl.) – Novi Pazar. Aufklärung gegen Bulgaren, Tito und Sowjets. Bis jetzt keine ernsteren Zwischenfälle. Vorsicht geboten. <br /> 2.) Trifunovic mit ca. 18000 Cetniks des Racic und Keserovic gleichlaufend mit dt. Bewegungen im Raum Prijepolje Marschrichtung Foca. Anfangs Teilnahme an Kampfhandlungen auf deutscher Seite (Flankenschutz). Neuerdings nur Mitläufer. Eindruck: Solange gleichlaufende Interessen im allgemeinen Ruhe. Wenn erfolgversprechend, Überfälle gegen deutsche Wehrmacht, besonders Splittergruppen, unbedingt zu erwarten. <br /> 3.) Um Übermittlung des Verhandlungsergebnisses DM – Vertreter AA wird gebeten."}})</ref>}} U posljednjim mjesecima okupacije Jugoslavije, dužnosnici njemačkog Wehrmachta mogli su dati konačni i zaokruženi sud o karakteru kolaboracije JVuO sa okupacionim snagama. Tako uputstvo iz štaba 91. armijskog korpusa od 26. decembra 1944. godine sadrži veoma iznijansirano tumačenje kvaliteta dosadašnje njemačko-četničke saradnje, prvenstveno uslovljene spoznajom da [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] predstavlja zajedničkog neprijatelja. Pored toga, oficiri iz štaba 91. koprusa analiziraju kako se može proći s najmanje političke štete usljed stalno prisutnog antagonizma između vlasti NDH i četnikâ, preporučajući oprez u odnosima s potonjima zbog njihovih neprekinutih veza sa [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|Saveznicima]]: {{izdvojeni citat|Srpski četnici: </br> Upotreba četničkih jedinica dala je u raznim oblastima dobre rezultate. Poznavanje zemljišta od strane četnikâ i njihove izviđačke aktivnosti protiv Titovih snaga od koristi su njemačkom Wehrmachtu. Međutim, oslanjanje četnika na njemački Wehrmacht proizilazi isključivo iz činjenice da su inferiorni u odnosu na Titove snage — [[Angloamerika|angloamerička]] oružana intervencija bi ih navela da odmah promijene kurs. Njihovi pokušaji da se svrstaju uz angloameričkog neprijatelja se nastavljaju. Stoga se savjetuje veliki oprez kada se postupa sa četnicima. Za vlastiti stav prema četnicima presudno je sljedeće: </br> 1) Upotreba četničkih jedinica mora se sprovesti na način tako da, u slučaju nagle promjene kursa, šteta ostane u granicama podnošljivog; </br> 2) Nijemci moraju iskoristiti neprijateljstvo između četnika i boljševičkih bandi; </br> 3) Saradnja s četnicima od slučaja do slučaja u zamjenu za opskrbu borbenom municijom, zdravstvenu njegu i snabdijevanje namirnicama, ukoliko su dostupne; </br> 4) Cjelokupno hrvatsko stanovništvo mrzi četnike; kompromis između njih i hrvatskih vlasti (posebno ustaša) teško da je moguć. Stoga, moramo spriječiti njihov upad na hrvatski teritorij, posebno između [[Drina|Drine]] i [[Bosna (rijeka)|Bosne]]. Prelazak [natrag] preko Drine u Srbiju, naročito od strane četnika iz Stare Srbije [misli se na teritoriju Nedićeve Srbije — prim.], treba podržati, jer se time izbjegava konflikt s NDH. Na hrvatskom tlu, taktički nužan kontakt s četnicima tokom operacija protiv Titovih snaga treba održati što je moguće više neprimjetnijim, s obzirom na odnos s ustašama; </br> 5) Postojeća mržnja između srpskih četnika i [[Bošnjaci|Muslimana]] zahtijeva poseban oprez tokom pregovora s obje strane i njihovog upošljavanja, jer će se i jedna i druga strana ili povući ili odmah zauzeti neprijateljski stav ako se za takve pregovore sazna; </br> Da li se četnici mogu iskoristiti u njemačku svrhu u borbi protiv Titovih bandi, '''čime bi se uštedjela njemačka krv''', zavisiće od razumnog i vještog pregovaranja s njima.<ref>[https://znaci.org/ok/T317.php?sta1=etni&sta2=D.M&idem=1404 NARA, T314, Roll 1630, frame no. 000770.] <br /> ({{jez-njem|"Die serbischen Cetniks. </br> Der Einsatz von Cetnik–Verbänden hat in verschiedenen Gebieten guten Ergebnissen geführt. Von Nutzen für die Deutsche Wehrmacht ist die Landeskenntnis der Cetniks und ihre Aufklärungstätigkeit den Titobanden gegenüber. </br> Anlehnung der Cetniks an die Deutsche Wehrmacht beruht jedoch nur auf die Tatsache, daß sie den Titokräften unterlegen sind: ein bewaffnetes angloameriknisches Eingreifen wird ihr sofortiges Umschwenken veranlassen, Ihre Versuche, sich dem angloamerikanischen Gegner zu nähern, laufen weiter. Große Vorsicht den Cetniks gegenüber ist daher angebracht. </br> Für die eigene Haltung den Cetniks gegenüber ist maßgebend: </br> 1.) Der Einsatz der Cetnik–Verbände ist so durchzuführen, daß bei plötzlichem Umschwenken der Schaden in erträglichen Grenzen bleibt. </br> 2.) Die Feindschaft zwischen den Cetniks und bolschewistischen Banden muß deutscherseits ausgenützt werden. </br> 3.) Zusammenarbeit mit Cetniks von Fall zu Fall gegen Bereitstellung von Gefechtsmunition, sanitäre Betreuung und Verpflegung, soweit diese vorhanden. </br> 4.) Die Cetniks sind bei der gesamten kroatischen Bevölkerung verhasst, ein Ausgleich zwischen ihnen und den kroatischen Dienststellen (bes. Ustascha) ist kaum möglich, daher muss ein Eindringen in den innerkroatischen Raum insbesondere zwischen Drina und Bosna unsererseits verhindert werden. Ein Übertritt insbesondere der altserbischen Cetniks über die Drina nach Serbien ist zu unterstützen, da so Konflikt mit Kroatien vermieden wird. Auf kroatischem Boden ist taktisch notwendige Fühlung mit Cetniks bei Einsatz gegen Titobanden im Hinblick auf Verhältnis zur Ustascha möglichst wenig in Erscheinung treten zu lassen. </br> 5.) Der bestehende Haß zwischen serbischen Cetniks und Muselmanen verpflichtet bei Verhandlungen und Einsatz beider Teile zu besonderer Vorsicht, da bei Bekanntwerden solcher Verhandlungen beide Parteien entweder abspringen oder sofort eine feindselige Haltung einnehmen werden. </br> Von einer verständnisvoll und geschickt geführten Verhandlung mit den Cetniks wird es abhängen, ob diese durch Einsatz gegen Titobanden für deutsche Zwecke nutzbar gemacht werden können, somit also deutsches Blut gespart werden kann."}})</ref>|Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“ iz decembra 1944.}} === Proboj četnika i Nijemaca iz Crne Gore (1944) === {{Poseban članak|Proboj četnika i Nijemaca iz Crne Gore|Pavle Đurišić|Crnogorski dobrovoljački korpus}} [[File:Spisak vlastitih trupa njemačke Armijske grupe E 1944, decembra 1944.jpg|thumb|Spisak trupa njemačke Armijske grupe »E« iz decembra 1944.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000376.]</ref> Na spisku se nalazi i “10.000 Crnogoraca“ ({{jez-njem|"10.000 Montenegriner"}}). Riječ je o četnicima [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] (tj. CDK), koji su se povlačili zajedno sa okupacionim snagama.]] Dok su srbijanski četnici sadjejstvovali snagama Armijske grupe »E« u njihovom proboju na sjever, četnici iz Crne Gore uzeli su učešća u [[Proboj XXI brdskog korpusa iz okruženja|proboju XXI brdskog korpusa iz okruženja]]. Jedinice crnogorskih četnika, koje su od Njemaca takođe preformirane u dobrovoljačke pukove ("[[Crnogorski dobrovoljački korpus]]"), borile su se u sastavu njemačkog [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. brdskog korpusa]] između [[Danilovgrad]]a i [[Cetinje|Cetinja]] rame uz rame sa njemačkim vojnicima. Ove snage učestvovale su zajedno sa njemačkim snagama u operacijama protiv NOVJ ([[Operacija Frilingservahen aprila 1944|Frilingservahen]], [[Operacija Ribecal avgusta 1944|Ribecal]]). Komandant [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] je u svom izvještaju od ove četnike ubrojao u brojno stanje svojih jedinica: {{izdvojeni citat|C. D. K. od 3 puka, pod komandom potpukovnika [[Pavle Đurišić|Đurišića]], formiran neposredno od strane K-de 2. OkA ([[Druga oklopna armija (Nemačka)|Druga oklopna armija]]), bio je do sada u službenom pogledu potčinjen K-di 2. OkA a u snabdevačkom i taktičkom pogledu 181. peš. div., koja je trebalo da se obimno uključi u obuku. [...] C.D.K. se do sada dokazao u borbi protiv komunista, ali je upitna njegova pouzdanost prema njemačkom Wehrmachtu zbog Đurišićeva kontradiktornog stava.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=825&rec=314&roll=664 NARA, T314, Roll 664, frame 000817.] <br /> ({{jez-njem|"M.F.K. zu 3 Rgt. unter Führung Oberstleutnant Djurisic, wurde von Pz.AOK 2 unmittelbar aufgestellt, unterstand bisher truppendienstlich Pz.AOK, versorgungsmässig und taktisch 181.Inf.Div., die sich ausbildungsmässig weitgehend einzuschalten hatte. </br> M.F.K. im Kampf gegen Kommunisten bisher bewährt, jedoch in seiner Zuverlässigskeit gegenüber der deutschen Wehrmacht durch widerspruchsvolle Haltung Djurisic fragwürdig."}})</ref>|Izvještaj Komande 21. brdskog korpusa Komandi Grupe armija "E" od 23. septembra 1944. godine}} O odluci komandanta Crne Gore, Boke i Sandžaka JVuO potpukovnika Pavla Đurišića da slijedi kolonu njemačkih armijâ pri povlačenju s Balkana, te o značajnoj pomoći pruženoj okupatoru od strane crnogorskih četnika tom prilikom, piše u svojim ratnim memoarima i [[Hermann Neubacher]]: {{izdvojeni citat|On je bio opasan nemački saveznik. Meni je uvek bilo savršeno jasno da bismo mi za Pavla Đurišića, u slučaju invazije zapadnih sila na Balkan, ponovo postali njegov najveći neprijatelj. Kada je započelo povlačenje nemačkih trupa iz Crne Gore, Pavle Đurišić je krenuo sa njima. Tokom napornih marševa po planinskom terenu, tokom operacije povlačenja prolazili smo i kroz područja koja su kontrolisali partizani. Njegove trupe vodile su borbu sa partizanima i time nemačkim trupama olakšale evakuaciju sa tog prostora. Kasnije je Pavle Đurišić sklopio ugovor sa ustaškim trupama Ante Pavelića, da bi mogao da prođe sa svojim jedinicama kroz Hrvatsku i Istru. Tamo su se već nalazile i druge četničke jedinice, kao i Ljotićevi dobrovoljci.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176—177.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} === Prelazak sa Nemcima u Bosnu (1944-1945) === {{main|Proboj Armijske grupe E kroz istočnu Bosnu|Četnička ofanziva u istočnoj Bosni 1944.|Bosanska golgota}} [[File: Četnički oficir Dinarske divizije, SS-Sturmbannführer Ernst Lerch i neidentificirani SS-Hautsturmführer tokom ofanzive protiv IX. korpusa.jpg|thumb|Oficir [[Dinarska četnička divizija|Dinarske divizije JVuO]], SS-Sturmbannführer [[Ernst Lerch]] i neidentificirani SS-Hauptsturmführer tokom ofanzive protiv [[9. korpus NOVJ|9. korpusa NOVJ]] u Sloveniji, mart 1945. godine<ref>[http://bandenkampf.blogspot.com/2016/05/bk0164.html Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0164 | Photo | Höherer SS- und Polizeiführer Adriatisches Küstenland]</ref>]] [[Armijska grupa "E"]] imala je u planu otvaranje komunikacija kroz istočnu Bosnu, pa je krajem novembra jedna njena divizija ([[11. poljska vazduhoplovna divizija (Nemačka)|11. poljska vazduhoplovna divizija]]) započela napad pravcem od [[Rogatica|Rogatice]] prema [[Zvornik]]u, protiv snaga [[Treći udarni korpus NOVJ|Trećeg udarnog korpusa]] [[NOVJ]]. Međutim, kako su tokom ofanzive [[NOVJ]] i Crvene armije od 3. decembra nemačke pozicije na [[Sremski front|Sremskom frontu]] ozbiljno ugrožene, ova divizija hitno je izvučena i transportovana prugom [[Sarajevo]] - [[Slavonski Brod]] na [[Sremski front]]. Na njeno mesto usmerena je glavnina četnika iz [[Srbija|Srbije]]. U izvještaju Operativnog odjeljenja u [[Sarajevo|Sarajevu]] Armijske grupe »E« od 10. decembra 1944, koji potpisuje potpukovnik Warnstorff, istaknuto je: {{izdvojeni citat| Telegram 34. i 91. arm. korpusu, 5. SS-brd. arm. korpusu i Korpusnoj grupi »Kibler«: 1) Četnici na maršu u širi rejon Valjeva privremeno će preći preko područja Rogatica — Ljubovija — Zvornik — Kladanj. 2) DM garantuje najlojalnije držanje prema nemačkim jedinicama i nudi saradnju. Znak raspoznavanja za saradnju između nemačkih jedinica i četnika je: Mitrovica. 3) Četnike u što većoj meri koristiti za službu izviđanja. Materijalna pomoć može im se obezbediti u ograničenim razmerama ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv bandi. 4) K-da Grupe armija obavestila je hrvatske vlasti o navedenom kretanju.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_219.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »E« ZA PERIOD OD 1. OKTOBRA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=998&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000992.] ({{jez-njem| <br /> "1.) Cetniks überschreiten auf dem Marsch in den Großraum Valjevo vorübergehend das Gebiet Rogatica – Ljubovija – Zvornik – Kladanj. <br /> 2.) DM hat loyalste Haltung gegenüber deutscher Truppe zugesichert und bietet Zusammenarbeit an. Kennwort zwischen deutscher Truppe und Cetniks für Zusammenarbeit ist "Mitrovica". <br /> 3.) Die Cetniks sind weitgehend für Erkundungsaufträge zu verwenden. Materielle Hilfe darf ihnen in beschränktem Ausmaß gewährt werden, soweit sie sich zum Kampf gegen die Banden zur Verfügung stellen. <br /> 4.) Die kroatischen Behörden sind über obige Bewegung durch Okdo. unterrichtet worden."}})</ref>}} U izvještaju njemačkog opunomoćenog generala u [[NDH]] od 24. decembra 1944. godine,<ref>[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref> navodi se da je general Draža Mihailović izrazio spremnost za suradnju i sa formacijama NDH u borbi protiv NOVJ: {{izdvojeni citat|Prema izvješću pouzdanog agenta, Draža Mihajlović je izrazio namjeru da se bori skupa sa ustašama i domobranima, jer je njihov zajednički glavni cilj uništenje komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=443&rec=311&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000427.] <br /> ({{jez-njem|"Nach zuverlässiger V–Mann–Meldung soll Draza Mihajlovic geäussert haben, er wolle mit den Ustascha und Domobranen zusammen kämpfen, da das gemeinsame Hauptziel die Vernichtung des Kommunismus sei."}})</ref>|Izvještaj njemačkog opunomoćenog generala u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 24. XII 1944.}} Četnici su, pod ličnom komandom [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]], nakon koncentrisanja unutar nemačko-ustaških linija, izvršili [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944|napad na snage NOVJ]]. 8. decembra [[1944]]. ujutro sa nemačko-ustaških položaja u okolini [[Rogatica|Rogatice]] krenuli u silovit napad prema [[Zvornik]]u. Ovaj napad bio je usklađen sa napadom nemačkog 34. armijskog korpusa sa druge strane, pravcem [[Užice]] - [[Ljubovija]] - [[Zvornik]]. Ovom prilikom četnicima su Nemci obezbedili snabdevanje municijom, kao i zbrinjavanje ranjenika u nemačkim bolnicama u [[Sarajevo|Sarajevu]]. Pošto je prodor četnika prema [[Zvornik]]u odbijen, njihova glavnina usmerila se prema oslobođenoj [[Tuzla|Tuzli]]. U [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944|neizvesnim borbama od 24. do 28. decembra]] [[Treći udarni korpus NOVJ]] krajnjim naporom odbio je ovaj napad. Nakon ovog poraza, glavnina [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevih]] snaga razmestila se u [[Modriča|Modriči]] i okolini, gde su nakon kraćeg sukoba uspostavili sporazum sa snagama NDH. Tako su se našli na za Nemce vitalnoj komunikaciji Sarajevo - Brod, vodeći zajedno sa Nemcima teške dvomesečne borbe protiv [[Druga armija JA|Druge jugoslovenske armije]], koja je nastojala da je prekine. Preko pukovnika Borote, komandanta Romanijskog korpusa JVuO, uspostavljena je saradnja sa nemačkim štabom u [[Sarajevo|Sarajevu]], od kojeg je obezbeđeno snabdevanje municijom i bolničko zbrinjavanje ranjenika.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm Opšti uslovi sporazuma o saradnji između četnika i nemačkih jedinica pripremljeni za pregovore decembra 1944. godine], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 130</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (10. decembar 1944)</ref> [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićeva]] grupacija takođe je uspostavila vezu sa Štefanom Hedrihom ({{jez-nem|Stefan Hedrich}}), SS-oberfirerom i inspektorom u glavnom štabu SS, komandantom SS-oblasti Severozapadna Bosna.<ref>[https://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: TOTENKOPF & EDELWEIß], četvrti deo: Das Kriegsjahr 1944 (Ares verlag, Graz), strana 268.</ref> [[3. april]]a 1945. godine, kada su nemačke trupe napuštale Bijeljinu i okolinu, Mihailović je pokušao da ih pridobije da ostanu pod njegovom komandom kao jugoslovenski državljani.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref> [[Schutzstaffel|SS]]-Sturmbannführer (major) [[Ernst Lerch]], u izvještaju od 8. marta 1945. godine, piše da je [[Aleksandar Nikolić (četnik)|Aleksandar Nikolić]], zapovjednik Sremsko-slavonske komande JVuO, zajedno sa svojim trupama (za koje navodi da broje oko 80 ljudi, ali i da bi po pristizanju ostatka jedinice ta cifra mogla dostići i 400) došao u [[Istra|Istru]], tj. u [[Operativna zona Jadransko primorje|Operativnu zonu Jadransko primorje]], gdje se stavlja na raspolaganje njemačkim vlastima. Ernst Lerch moli nadređene da naznače rejon u kojem bi »grupa pukovnika Nikolića« mogla da bude »upotrebljena«: {{izdvojeni citat|1.) U prostor [[Jurdani]], prov. [[Rijeka (grad)|Rijeka]], stigli su delovi četničke grupe pukovnika Nikoliča u jačini oko 80 ljudi. 2.) Prema telegr. Glavnog ureda SS od 7. 2. 45, delovodn. pov. br. 375/45, grupa Nikolić potčinjena je komandantu SS i policije u [Operativnoj zoni] Jadr. primorje. [...] 6.) Pukovnik Nikolić je samostalni četnički komandant i njegov načelnik Štaba major Miladinović je izjavio da ova grupa ne želi nikakvu zavisnost od ministra [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]a, odn. od drugih četničkih grupa. <br /> Oni obećavaju da će se stoprocentno zajedno s Nemcima boriti kako protiv komunista tako i protiv regularnih engleskih trupa koje oni navodno preziru iz dubine duše. <br /> Ovaj osnovni stav oni će zadržati u svakoj situaciji pa ma šta se desilo.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dokument br. 161, str. 822–823.</ref>|Obaveštenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 8. marta 1945. o pristizanju četnika pukovnika Nikolića u Istru}} [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za [[Jugoistočna Evropa|jugoistočnu Evropu]], u svojim poslijeratnim memoarima ističe da je sa četničkim komandantom održavao vezu sve do aprila 1945, tj. do [[Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)|zajedničkog povlačenja Nijemaca i četnika]] pred jedinicama NOVJ i [[Crvena armija|Crvene armije]]. Neubacher navodi da je postojala i zamisao o susretu između njega i generala Mihailovića, ali [[Joachim von Ribbentrop]] nije dao dopuštenje za taj sastanak: {{izdvojeni citat|Tokom sukoba četnika sa Englezima, stiglo je do mene pitanje da li bih bio spreman da razgovaram sa Dražom Mihailovićem. Ovu sam molbu prosledio ministru spoljnih poslova Ribentropu, tražeći od njega da mi dozvoli da do takvog susreta dođe. U principu, nije mi bilo zabranjeno da uspostavim kontakt. Ali, za vođenje razgovora morao sam da dobijem specijalnu dozvolu. Bilo mi je, međutim, zabranjeno da stupim na teren koji kontroliše Draža Mihailović. Moja spremnost i želja da se sretnem sa njim bili su veliki, te sam uskoro morao da sam sebi priznam da je moj glavni motiv bio – radoznalost. Da se sretnem sa četničkim vođom, a da se prethodno ne izvrše potrebne pripreme, razgovor bi bio besmislen, i jedino bi doneo neugodnost i neprilike za Dražu Mihailovića, jer bi dobio etiketu „kolaboratera“. Trebalo je susret dobro organizovati, kako bi bilo sigurno da će doneti senzacionalan rezultat. Verovatno je i sam Draža Mihailović tako razmišljao, pa zato, najzad, nije nikada ni došlo do našeg susreta. Ali, ostali smo u vezi preko naših posrednika. I jedna i druga strana bila je u tim kontaktima veoma oprezna. Jedan moj poverljiv čovek čak je tri puta bio u Dražinom glavnom štabu. Da ne bih bio suviše opširan, zadovoljiću se samo tvrdnjom da Draža Mihailović svoju politiku sve do kraja rata nije menjao. Tek početkom 1945, u vreme naših poslednjih borbi u Hrvatskoj, kada je povlačenje naših trupa sa tog prostora bilo samo pitanje dana, Draža Mihailović mi se obratio direktnom molbom – i to preko svojih poverljivih ljudi u Beču – da mu pružim pomoć u vezi sa naoružanjem njegovih jedinica. Tokom nekoliko dana ja sam čak imao direktnu radio-vezu sa njegovim glavnim štabom u Bosni. Moj poverljiv čovek bio je poslednji put kod Draže u aprilu 1945.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161–162.</ref>}} General Mihailović je odbijao da osobno uđe u bilo kakav aranžman s okupatorom, i od ove je politike odstupio samo u četiri ili pet navrata tokom rata. Riječ je o [[Sastanak u Divcima|sastanku u Divcima]] sredinom novembra 1941. godine, zatim o dva sastanka s predstavnikom Hermanna Neubachera, [[Rudolfom Stärkerom]], u jesen 1944 (prvi u zapadnoj Srbiji na kojem je Mihailovića pratio pukovnik [[Robert H. McDowell]], šef američke vojne misije pri njegovu štabu, a drugi u sjeveroistočnoj Bosni), kao i o posljednjem sastanku sa Stärkerom na planini [[Vučjak]], početkom aprila 1945. Neubacher pokušava u svojoj knjizi ekskulpirati Mihailovića od odgovornosti za kolaboraciju.<ref>[https://znaci.org/00001/40_62.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNIČKO-NJEMAČKI SPORAZUMI O KOLABORACIJI U SRBIJI]</ref> == Nemci o generalu Mihailoviću i JVuO == [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] na [[Beogradski proces|suđenju u Beogradu]] [[1946]].]] {{izdvojeni citat|'''Njemačka je za D.M.-a neprijatelj br. 2 – neprijatelj br. 1 su komunisti'''.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=695&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000686.] <br /> ({{jez-njem|"Deutschland ist für D.M. nur noch der Feind No. 2. Feind No. 1 sind die Kommunisten."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka Armijske grupe »F« sa izaslanikom Neubacherom održanog 30. jula 1944.}} Prilikom ispitivanja od strane istražitelja 7. američke armije avgusta 1945. godine, pisanu izjavu o svojim aktivnostima u ratnom periodu sastavio je i [[feldmaršal]] [[Maximilian von Weichs]], koji je avgusta 1943. naslijedio generala Löhra na mjestu glavnokomandujućeg Jugoistoka. U odjeljku naslovljenom »Grupe koje pomažu Njemačkoj«, von Weichs o četnicima Draže Mihailovića piše sljedeće: {{izdvojeni citat|Mihailovićeve trupe su se nekada borile protiv naših okupacionih trupa iz lojalnosti prema svome kralju. U isto vreme su se borile protiv Tita, zbog svojih antikomunističkih ubeđenja. Ovaj rat na dva fronta nije mogao dugo potrajati, posebno kada je britanska podrška počela favorizovati Tita. Sledstveno, Mihailović je pokazao pronemačka stremljenja. Bilo je angažmana tokom kojih su se srpski četnici borili protiv Tita zajedno sa nemačkim trupama. Sa druge strane, dešavalo se da neprijateljski raspoložene četničke grupe napadnu nemačke vozove za snabdevanje da bi popunili sopstvene zalihe. Mihailović je voleo da ostane u pozadini, i prepusti takve poslove svojim podređenima. On se nadao da će dočekati svoje vreme ovom igrom moći, dok mu anglo-američko iskrcavanje ne obezbedi dovoljnu podršku protiv Tita. Nemačka je prigrlila njegovu podršku, koliko god privremenu. Četničke izviđačke aktivnosti naši komandanti su visoko cenili.<ref>http://znaci.org/00002/318_4.htm ({{jez-eng|"MIHAILOVIC's troops once fought against our occupation troops out of loyalty to their King. At the same time they fought against TITO, because of anti—Communist convictions. This two front war could not last long, particularly when British support favored TITO. Consequently MIHAILOVIC showed pro-German leanings. There were engagements during which Serbian Chetniks fought TITO alongside German troops. On the other hand, hostile Chetnik groups were known to attack German supply trains in order to replenish their own stocks. ''MIHAILOVIC liked to remain in the background, and leave such affairs up to his subordinates. He hoped to bide his time with this play of power until an Anglo—American landing would provide sufficient support against TITO. Germany welcomed his support, however temporary. Chetnik reconnaissance activities were valued highly by our commanders''."}})</ref>}} Takođe, feldmaršal von Weichs na drugom mjestu podcrtava da, dok se general Mihailović nastojao držati po strani, taktička je njemačko-četnička kolaboracija na terenu poprimala sve veći obim: {{izdvojeni citat|Iako se on sâm [Mihailović] oštroumno suzdržavao od iznošenja svog ličnog stava u javnosti, bez sumnje kako bi imao odriješene ruke za svaku eventualnost (npr. savezničko iskrcavanje na Balkanu), dopustio je svojim komandantima da pregovaraju s Nijemcima te da s njima sarađuju. I oni su to činili, sve više i više...<ref>Röhr, Werner, ed. (1994). Europa unterm Hakenkreuz: Okkupation und Kollaboration (1938–1945). Berlin: Hüthig. s. 358. <br/ > ({{jez-eng|"Though he himself [Draža Mihailović] shrewdly refrained from giving his personal view in public, no doubt to have a free hand for every eventuality (e.g. Allied landing on the Balkans), he allowed his commanders to negotiate with Germans and to co-operate with them. And they did so, more and more..."}})</ref>|[[Maximilian von Weichs]]}} Specijalni [[Adolf Hitler|Hitler]]ov izaslanik [[Hermann Neubacher]] u svojim memoarima tumači politiku Draže Mihailovića. On piše da je Mihailović „ostao neprijatelj okupatoru, koji je, zbog Titovog uspona, postao njegov neprijatelj broj dva”. Neubacher primjećuje da su Mihailovićevi komandanti sarađivali sa Nijemcima, dočim je on nastavio voditi antiokupatorsku propagandu: {{izdvojeni citat|Politiku Draže Mihailovića nije bilo teško razumeti. On je bio impresioniran nemačkim vojnim podvizima. Pa ipak, sa sigurnošću je računao na to da će Nemačka izgubiti rat. Dovoljno sam čuo od pouzdanih izvora, koji su me obavestili o Dražinom stavu prema Rajhu. On je ostao neprijatelj okupatoru, koji je, zbog Titovog uspona, postao njegov neprijatelj broj dva. Saveznici su Dražu ostavili na cedilu, pa je zato pokušao da od Nemaca – koji su za njega sada bili samo neprijatelj broj dva – dobije što je moguće više oružja. Namera četničkog vođe bila je ova: da se, kada započne nemačko povlačenje, bez borbe dokopa nemačkih strateških pozicija i da se na njima utvrdi. On se spremao za konačan obračun sa Titom, koji je trebalo da se vodi beskompromisno, na život ili smrt, a u pitanju je bila budućnost Jugoslavije. Dok su, dakle, Dražini podređeni komandanti tu i tamo sarađivali sa Nemcima, on je sam nastavio da i dalje vodi propagandu protiv Nemaca.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 160–161.</ref>}} Čak i kada je odobravao kolaboraciju svojih komandanata sa okupatorima, general Mihailović je strogo vodio računa da se na taj način lično ne kompromituje, prvenstveno iz straha od negativne reakcije stanovništva okupirane Jugoslavije. Presretanjem komunikacije između Mihailovića i vojvode Đujića ujesen 1943, njemački nadležni organi su registrovali ovu tendenciju kod četničkog vođstva: {{izdvojeni citat|18.11. Radio-naređenje D.M. Đujiću da još više nego do sada ratuje zajedno sa njemačkim Wehrmachom protiv komunista, jer su oni izdali srpsku nacionalnu stvar. On sam ne može tako postupiti zbog stava naroda.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=235&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000223.] <br /> ({{jez-njem|"18. 11. FUNKBEFEHL D. M. AN DJUJIC, MIT DEUTSCHER WEHRMACHT GEGEN KOMMUNISTEN MEHR ALS BISHER ZU KAEMPFEN, DA NATIONALE SACHE SERBIENS VERRATEN. ER SELBST KOENNE WEGEN VOLKSMEINUNG NICHT MITMACHEN."}})</ref>|Depeša komande Druge oklopne armije komandi [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 21. novembra 1943. godine}} General [[Schutzstaffel|SS]]-a [[Otto Kumm]], treći komandant [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS dobrovoljačke brdske divizije »Prinz Eugen«]], u knjizi ratnih memoara naslovljenoj ''Vorwärts, Prinz Eugen! Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"'' („Naprijed, Prinz Eugen! Istorija 7. SS dobrovoljačke divizije Prinz Eugen”), ostavio je svoje tumačenje prirode odnosâ između JVuO i njemačkog okupatora: {{izdvojeni citat|Kao ostatak „u šumi“ regularne armije nakon okupacije Jugoslavije, oni su nosili stare uniforme – i nove brade, jer su se zakleli da se neće brijati dok okupator ne bude isteran iz zemlje. Oni su bili verni kraljevini i borili su se za svog mladog kralja Petra II, ali radije su se držali udaljenih sela i oblasti, ne napadajući naše jedinice, osim ako se nisu osećali dovoljno nadmoćnim. Disciplina i naoružanje bilo im je relativno dobro, a u odnosu prema drugim jugoslovenskim narodnim i verskim grupama bili su nepredvidljivi – što je često išlo do napada na hrvatska sela i muslimanske žene. Kao prijatelje još su imali Engleze – i njihov radio. Na volovskim kolima ili na konjskim leđima oni su se povremeno prebacivali u druge oblasti, najčešće neuzdrmani, jer smo ih mi puštali, smatrajući da ih dugoročno možemo pridobiti za nas – kao '''braću po oružju protiv komunizma'''. To je donekle nejasna situacija, oni nisu prijatelji, ali ni neprijatelji, i situacija se menja s vremena na vreme.<ref>[http://www.znaci.org/00001/200.htm Otto Kumm: VORWÄRTS, PRINZ EUGEN! - Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"], [http://www.znaci.org/00001/200_5.pdf Aufstellung der Division "Prinz Eugen"] str. 52. <br /> ({{jez-njem|"Als Reste der nach der Besetzung Jugoslawiens 'in den Wald' gegangenen regulären Armee tragen sie die alte Uniform – und neue Bärte, da sie geschworen haben, sich nicht früher zu rasieren, bevor nicht der Okkupator aus dem Land gejagt ist. Sie sind königstreu und kämpfen für ihren Jung-König Peter II., doch weichen sie lieber aus in abseits gelegene Dörfer und Gebiete und stellen sich nur selten unseren Verbänden, es sei denn, sie fühlen sich in ausreichender Ubermacht. Disziplin und Bewaffnung sind relativ gut, gegenüber den anderen jugoslawischen Volks- und Glaubensgruppen sind sie unberechenbar, weshalb es oft zu Ubergriffen gegen kroatische Dörfer oder muselmanische Frauen kommt. Als stille Freunde haben sie die Engländer – und ihre Funkgeräte. Auf Ochsenkarren oder hoch zu Roß verlegen sie manchmal in eine andere Gegend, meist ungeschoren, da wir sie ziehen lassen und sie auf lange Sicht für uns gewinnen wollen – als Waffengefährten gegen den Kommunismus. Es ist eine etwas unklare Situation, sie sind nicht Freund, auch nicht Feind, die Lage wechselt von mal zu mal."}})</ref>}} Saradnju sa četničkim formacijama generala Mihailovića u borbi protiv zajedničkog neprijatelja pominje u svojim memoarima i [[Schutzstaffel|SS]]-potpukovnik [[Otto Skorzeny]], vođa njemačkih komandosa, zaslužan za izvođenje brojnih specijalnih operacija tokom rata. Neposredno pred [[Kapitulacija Nacističke Njemačke|kapitulaciju nacističke Njemačke]], ''Obersturmbannführer'' Skorzeny je tri dana (od 5. do 8. maja [[1945]]. godine) vršio dužnost šefa njemačke vojno-obavještajne službe ''[[Abwehr]]''. Po osobnom ''[[Adolf Hitler|Führer]]ovom'' naređenju, potpukovnik Skorzeny biva upućen proljeća 1944. godine u okupiranu Jugoslaviju, kako bi koordinirao [[Operacija Konjićev skok|operacijom uništenja]] [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovnog štaba NOVJ]] i zarobljavanja [[Josip Broz Tito|maršala Tita]]: {{izdvojeni citat|U proljeće 1944. dobio sam naredbu Vrhovne komande Wehrmachta da lociram [[Josip Broz Tito|Titov]] štab, uništim ga i uhvatim Tita, koji je, prema [[Winston Churchill|Churchill]]ovoj volji, već bio zamijenio generala Mihailovića. Mihailović, ratni ministar mladog kralja [[Petar II Karađorđević|Petra II]] od Jugoslavije, koji je živio u egzilu u [[London]]u, bio je uplašen sve većim uticajem komunizma. Na njegovo zaprepaštenje, njegovi su se četnici ponekad borili zajedno čak s mađarskim trupama, Hrvatima [[Ante Pavelić]]a, pa čak i sa našim vojnicima protiv Titovih trupâ.<ref>Otto Skorzeny, ''Meine Kommandounternehmen. Krieg ohne Fronten'', Universitas Verlag in F.A. Herbig Verlagsbuchhandlung GmbH, München, 1993, s. 201. <br /> ({{jez-njem|"Im Frühjahr 1944 bekam ich den Befehl vom OKW, das Hauptquartier Titos ausfindig zu machen, es zu zerstören und Tito gefangenzunehmen, der nach dem Willen Churchills schon den General Mihailowitsch abgelöst hatte. Der Kriegsminister des im Exil in London lebenden jungen Königs Peter II. von Jugoslawien, Mihailowitsch, war über den fortschreitenden Einfluß des Kommunismus erschreckt. Seine Tschetniks schlugen sich zu seinem Erstaunen manchmal sogar gemeinsam mit den ungarischen Truppen, den Kroaten des Ante Pawelitsch und selbst unseren Soldaten gegen die Truppen Titos."}})</ref>}} == Reference == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Kolaboracija četnika sa silama Osovine]] * [[Saradnja četnika sa fašističkom Italijom]] == Vanjske veze == {{commonscat|Chetnik collaboration with Axis occupation}} * [https://www.znaci.org/00001/40.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945 (Stanford University Press 1975)] {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} {{Authority control}} [[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu| ]] 8fut8ucvxro7dx4ujj01rqmasddovz0 42591504 42591502 2026-05-11T12:50:56Z ~2026-13681-46 333099 42591504 wikitext text/x-wiki {{Sređivanje|razlog=Preterana upotreba citata}} [[File:Lukačević i Nemci.jpg|thumb|Četnički potpukovnik [[Vojislav Lukačević]], dvojica nemačkih oficira i neidentifikovani četnički komandant. Fotografija je verovatno nastala tokom [[Bitka za Konjic 1943.|bitke za Konjic]], od 19. do 26. februara 1943. godine, kada su snage pod Lukačevićevom komandom sadejstvovale s Nemcima.]] [[File:Četnici i Nemci u okupiranoj Jugoslaviji.jpg|thumb|Četnici i Nijemci u okupiranoj Jugoslaviji.]] '''Kolaboracija četnika s Nemcima''' odvijala se, sa manjim ili većim intenzitetom, tokom većeg dijela perioda [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupacije Jugoslavije u Drugom svetskom ratu]]. Glavna usluga koju su četnici vršili Nemcima bila je borba protiv [[Narodnooslobodilačka vojska i partizanski odredi Jugoslavije|partizanskih jedinica]], hvatanje pripadnika [[Narodnooslobodilački pokret Jugoslavije|pokreta otpora]] po naseljenim mestima, te njihovo likvidiranje ili slanje u logore pod kontrolom okupacionih ili kvislinških vlasti. Zbog njegovog inicijalnog učešća u [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanku u Srbiji 1941]], Nemci su [[Draža Mihailović|Dražu Mihailovića]] dugo smatrali neprijateljem, za kojim je raspisana poternica.<ref>https://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%B7_%D0%B4%D0%B5%D1%86%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B0_1941.</ref><ref>https://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%BE%D0%BC_%D0%B8%D0%B7_%D1%98%D1%83%D0%BB%D0%B0_1943.</ref> Istovremeno, njegovi odredi širom okupiranog područja sarađivali su sa nemačkom vlašću na razne načine (npr. [[legalizacija četnika u Srbiji]] 1941–1943). Saradnja četnika sa Vermahtom postala je sveobuhvatna nakon novembra 1943. godine, kada je politički vrh u [[Berlin]]u konačno odlučio da prihvati Dražu Mihailovića za saradnika, što je rezultiralo potpisivanjem niza [[Ugovori o saradnji četnika i Vermahta|ugovora o saradnji]] sa njegovim glavnim komandantima u Srbiji. Nakon potpisivanja ugovora o primirju i saradnji, okupator je počeo isporučivati municiju i vojnu opremu četničkim jedinicama koje su se, zajedno sa njemačkim trupama i pod nadzorom njemačkih oficira, borile protiv jedinica [[NOVJ]] u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]] i [[Sandžak]]u.<ref>AVII, reg. br. 8/1, kut. 276, dep. 12058.</ref> U [[NDH]], četnici su služili Nemcima za razne namene: dostavljanje obaveštenja o komunistima, pomoć nemačkim nabavkama stoke, pomoć trupama u svojstvu vodiča, pomoć u ljudstvu, učestvovanje u osovinskim operacijama (na primer [[operacija Citen|operacija Ziethen]], [[operacija Bora]]), i druge potrebne radnje za gušenje ustaničkog pokreta.<ref name="ReferenceA">[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_259.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. novembra 1943. Štabu 2. oklopne armije o saradnji četnika sa nemačkim trupama u Dalmaciji i zapadnoj Bosni]</ref> Nemci su četnike snabdevali oružjem i opremom i dozvoljavali im da po potrebi koriste njihove garnizone za smeštaj i motorizaciju za transport. Partizanske pokrete po Bosni i Hercegovini te Hrvatskoj Nijemci su u mnogo navrata doznavali na osnovu četničkih dojava.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1071&rec=314&roll=563 NAW, T-314, Roll 563, frames 001061-1062: Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja 15. brdskog korpusa (31. januar 1944.)]</ref> Prve dve godine rata, četnici su formalno bili deo [[Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu|savezničke]] koalicije, ali zbog stavljanja [[Četnički odredi Jugoslovenske vojske|četničkih odreda Jugoslovenske vojske]] pod komandu Vermahta, krajem 1943. je došlo do konačnog napuštanja Draže Mihailovića od strane Saveznika, a potom 1944. godine i do napuštanja i osude četnika od strane jugoslovenskog kralja.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D0%B2_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%99%D0%B0_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_II_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D1%98_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D1%81%D1%86%D0%B8_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B5 Poziv kralja Petra II na pristupanje Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije]</ref> Zbog kolaboracije sa nemačkim okupatorom, mnogim je četničkim vođama, uključujući samog Dražu Mihailovića, suđeno u [[Beogradski proces|beogradskom]] i drugim procesima. Pored kolaboracije sa Nemcima, četnici na teritoriji italijanske okupacione zone su tesno [[Kolaboracija četnika s fašističkom Italijom|sarađivali sa fašističkom Italijom]]. == Nemačka politika prema četnicima == Česte njemačke promjene kursa u odnosu prema četnicima Draže Mihailovića (npr. [[Sastanak u Divcima|pregovori u Divcima]] u novembru, pa [[Operacija Mihailović|napad na štab Draže Mihailovića]] u decembru 1941, zatim ponovna obustava progona Mihailovićevih četnika i skidanje ucjene na njegovu glavu u proljeće 1942. godine, itd.) tokom čitavog ratnog perioda, bile su u potpunosti u skladu sa politikom koja je vođena u okupiranim zemljama. Najplastičniji prikaz ove politike prezentovao je [[Felix Benzler]], opunomoćenik Ministarstva vanjskih poslova [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]] u Beogradu, u izvještaju koji je poslao u [[Berlin]] 11. marta 1942. godine njemačkom ministru vanjskih poslova [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]]: {{izdvojeni citat|To što nemačka vojna mesta vode pregovore s pojedinim četničkim vođama, nije ništa neobično u srpskom prostoru. To se zbiva svesno, u okviru naše politike, uslovljene slabošću naših vojn[ičk]ih snaga i dosad ne bez uspeha vođene, da Srbe, a naročito ustanike usmeri jedne protiv drugih (komuniste protiv četnika, četnike među sobom, vladine dobrovoljce protiv komunista i četnika) i da se time po mogućnosti omete obrazovanje jednog jedinstvenog fronta.<ref>AVII, NAV, N-T-120, 200/153555-58.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/154_4.pdf Milan Borković, Kontrarevolucija u Srbiji: Kvislinška uprava 1941-1944, I-II, Beograd, 1979.], str. I/272.</ref><ref>Branislav Božović – Mladen Stefanović: MILAN AĆIMOVIĆ – DRAGI JOVANOVIĆ – DIMITRIJE LJOTIĆ, Centar za informacije i publicitet, Zagreb, 1985, str. 90.</ref>}} Njemačko konstantno opiranje uspostavi saradnje s četnicima Draže Mihailovića bilo je generirano sa samog političkog vrha. U ratnom dnevniku Vrhovne komande Wehrmachta prenesena je informacija da je 23. septembra 1942. održan sastanak vođe Trećeg Reicha [[Adolf Hitler|Adolfa Hitler]]a s predsjednikom [[Rumunija|rumunjske]] vlade [[Ion Antonescu|Ionom Antonescuom]] i poglavnikom [[NDH]] [[Ante Pavelić|Antom Pavelićem]]. Na sastanku se uglavnom raspravljalo „o hrvatskim problemima“. Pored njemačkog veleposlanika u [[Zagreb]]u [[Siegfried Kasche|Siegfrieda Kaschea]], sastanku je prisustvovao i opunomoćeni general u NDH [[Edmund Glaise von Horstenau]] koji se nije ustručavao da „otvoreno kritikuje hrvatsku vlast“, ali je i „skrenuo pažnju na četnike, koje su naoružali Italijani“. General von Horstenau je predložio da bi četnike trebalo „upotrebiti da na svom području [tj. u njemačkoj okupacionoj zoni] postanu organi reda“: {{izdvojeni citat|Hitler je na taj predlog negativno odgovorio, jer da mu se čini veoma opasno da se četnicima pruži podrška. Četnici su pre svega srpske patriote, koji zastupaju velikosrpsku misao. Time hranimo zmiju koja će jednoga dana da poraste. Istina, danas je ona još mala, ali jednog dana mogla bi da bude opasna.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2022-11-04 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |dead-url=yes }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Nakon sagledavanja situacije na Balkanu u jesen 1943, Nemci su jugoslovenske partizane proglasili najvećim neprijateljima.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_3_156.htm PROCENA KOMANDANTA JUGOISTOKA FELDMARŠALA VAJKSA OD 1. NOVEMBRA 1943. VOJNO-POLITIČKE SITUACIJE NA BALKANU KRAJEM OKTOBRA 1943. GODINE</ref> U cilju borbe protiv partizana, tolerisali su i koristili četnike kao antikomunističku miliciju, iako im je bilo dobro poznato da oni održavaju veze sa [[London]]om. == Hronologija == === Mihailovićeva ponuda Nemcima (1941) === {{main|Ustanak u Srbiji 1941.|Sastanak u Divcima}} {{izdvojeni citat|Četnički odredi jugoslovenske vojske pod komandom pukovnika Draže Mihailovića stavljaju se na raspolaganje za borbu protiv komunista u saradnji sa nemačkim Vermahtom.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%99%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_30._%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0_1941._%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0 Извештај капетана Матла претпостављенима од 30. октобра 1941. о разговорима са представницима Драже Михаиловића]</ref>|Dražina ponuda Nemcima iz oktobra 1941.}} {{Wikisource|Izjava pukovnika Branislava Pantića o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima}} {{Wikisource|Izveštaj kapetana Matla pretpostavljenima od 30. oktobra 1941. o razgovorima sa predstavnicima Draže Mihailovića}} {{Wikisource|Zapisnik sa sastanka Mihailovića sa nemačkim predstavnicima u selu Divci 11.11.1941.}} Nemci su za gušenje [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanka u Srbiji 1941.]] angažovali dodatne trupe i sproveli drastične represalije nad stanovništvom, što je Mihailovića navelo da se povuče iz ustanka, napadne partizane i zatraži kontakt sa nemačkom upravom radi prekida neprijateljstva. Vezu je uspostavio preko pukovnika [[Branislav Pantić|Branislava Pantića]], njegovog predstavnika i obaveštajca u [[Beograd]]u. Pukovnik Pantić je nakon rata svjedočio da je odluka o pregovorima s predstavnicima njemačkih okupacionih snagâ donijeta krajem oktobra 1941. godine, i to na sastanku održanom u kući [[Živojin Mišić|vojvode Mišića]] u [[Struganik]]u. Sastanku su, pored Draže Mihailovića i Branislava Pantića, prisustvovali i [[Dragiša Vasić]], potpukovnik [[Dragoslav Pavlović]], major [[Aleksandar Mišić]] i kapetan [[Nenad Mitrović]]. Pukovnik Pantić piše: {{izdvojeni citat|O potrebi pregovora nije bilo reči. Situacija je svima bila jasna. Ona ih je neodstupno zahtevala. Sporno je bilo: sa kime treba razgovarati, da li sa Nemcima ili sa Nedićem? Posle duže diskusije većina se složila da treba pregovarati sa Nedićem. Ovome se odsudno usprotivio Draža i major Mišić. Njegov zaključak po ovom pitanju bio je izražen rečima: – KAD JE SITUACIJA TAKVA DA MORAM DA PREGOVARAM, ONDA ĆU DA PREGOVARAM SA NEPRIJATELJEM. NA TO ME OVLAŠĆUJE I MEĐUNARODNO RATNO PRAVO. UOSTALOM, ŠTA MI MOŽEMO DA DOBIJEMO OD NEDIĆA? SVE ŠTO NAMA TREBA, ORUŽJE I MUNICIJA, NEDIĆ MORA TRAŽITI OD NEMACA. JER OVDE NISU U PITANJU MALE I SITNE KOLIČINE. ZAŠTO IĆI POSREDNO, KAD MOŽEMO NEPOSREDNO? Njegovo odsudno držanje, po ovom pitanju, odnelo je prevagu... Isto tako bilo je sporno pitanje da li da se o pregovorima obavesti Nedić. Posle kraće diskusije, a pošto sam ja izložio da kapetan g. dr. Matl nalazi da Nedića treba obavestiti, doneta je odluka da se tako i učini. Tako je doneta odluka da se pregovara sa Nemcima.<ref>[https://sr.m.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D1%98%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BF%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%BE_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%98_%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%B8_%D0%B4%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81_%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0 Izjava pukovnika Branislava Pantića o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima]</ref><ref>Jovan Marjanović, Draža Mihailović između Britanaca i Nemaca, knjiga I, Britanski štićenik, Globus/Narodna knjiga/Prosveta, Zagreb—Beograd, 1979, str. 138.</ref><ref>Боривоје М. Карапанџић, Грађански рат у Србији 1941—1945. Друштво Хиландар, Ваљево, 2010, стр. 115.</ref>|Izjava pukovnika [[Branislava Pantića]] o Mihailovićevoj odluci da pregovara s Nemcima}} 1. novembra 1941. godine, pukovnik Draža Mihailović je uputio generalu [[Walteru Hinghoferu]], komandantu [[342. divizija|342. pješadijske divizije]], ponudu sljedeće sadržine: {{izdvojeni citat|1) Na kolubarskom frontu nema komunista. Ukoliko ih je bilo oni su postali bezopasni. <br /> 2) Organizacija četnika je u stanju da održava red na području zapadne Srbije. <br /> 3) Komunistička opasnost će prestati od momenta kada se četničkoj organizaciji pruži mogućnost da neometano radi. Broj nacionalista je tako veliki da komunista ima samo 5%. Uz pomoć svoje brojne nadmoćnosti nacionalni elemenat pod komandom četnika može rešiti komunistička pitanja bez obostrane borbe. <br /> Uslov je: dovoljno naoružanje, koje nedostaje. <br /> 4) Ulazak u pojedine gradove je bio neophodan da se ne bi komunističke jedinice predstavljale kao oslobodioci i da ne bi povukle za sobom narodne mase. To se moralo događati i radi toga da bi se sprečili komunisti da vrše teror nad stanovništvom. <br /> 5) Četnička akcija nije usmerena protiv nemačkih jedinica, ukoliko one ne napadaju četnike i narod. <br /> 6) Naš narod voli slobodu i radovao bi se kada se na njegovoj teritoriji ne bi nalazile nemačke jedinice. To odgovara četničkom načinu vođenja rata, bez obzira na žrtve koje donosi. Oblast zapadne Srbije nema nikakav vojni značaj za nemačke jedinice, i trebalo bi da bude slobodna zona, u kojoj četnici održavaju red, pod uslovom da ih se u tome ne sprečava i da su dovoljno naoružani.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_240.htm Izjava Draže Mihailovića od 1. novembra 1941. komandi nemačke 342. pešadijske divizije]</ref>}} Prethodno, general Hinghofer je 30. X 1941. obavijestio njemačkog opunomoćenog generala i zapovjednika u Srbiji [[Franz Böhme|Franza Böhmea]] da lokalni četnički komandanti u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]] nude saradnju, očekujući zauzvrat pomoć u oružju od okupatora: „Četničke vođe iz [[Valjevo|Valjeva]], [[Slovac|Slovca]] i [[Lajkovac|Lajkovca]] daju važne podatke o organizaciji i izjavljuju spremnost da se sa nemačkim trupama bore protiv komunista. Traže oružje.“<ref>BA-MA, RH 26-342/14, 10-odnevni Hinghoferov izvještaj Bemeu, 30. 10. 1941.</ref> Odmah po pristizanju Mihailovićeve ponude, štab 342. pješadijske divizije je istoga dana (1. XI) dostavio izvještaj svojoj pretpostavljenoj komandi u kome, između ostalog, stoji i sljedeće: {{izdvojeni citat|Masa četnika, koja se nalazi u rejonu Valjeva, do sada se držala potpuno lojalno. Oni su prema komunistima zauzeli jasan odbijajući, takoreći, neprijateljski stav i može se reći uspešno se protiv njih borili. Oni su spremni i voljni da zajedno sa Vermahtom razbiju komuniste, kao i da u zemlji ponovo uspostave red i mir i zato traže nemačku pomoć.<ref>AVII, NAV—N—T—315, rolna 2130, snimci 626—632.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_10.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje MIHAILOVIĆ TRAŽI POMOĆ OD OKUPATORA]</ref>}} No, na samom početku sastanka sa nemačkim predstavnicima u selu [[Divci]] 11.11.1941. pukovniku Mihailoviću je rečeno: {{izdvojeni citat|Pre dve nedelje poručili ste nam preko Vaših poverenika u Beogradu da je Vaša namera "da nećete više dozvoliti da se srpska krv beskorisno proliva i srpska imovina dalje uništava". Istovremeno ste ponudili da se zajedno sa nemačkim Vermahtom i organima Nedićeve vlade borite protiv komunizma. Ponuda je od strane Glavne komande odbijena jer: 1) Nemački Vermaht će sam u najkraćem vremenu okončati sa komunizmom i 2) glavni komandant ne može imati poverenja prema Vama kao savezniku.}} Nemci su procenili da Draža zna za dolazak njihovih oklopnih trupa, da kao generalštabni oficir pravilno ocenjuje da će se nastavak nemačkih operacija rđavo završiti po njega, i stoga "nemački Vermaht ne može da se optereti takvim saveznicima koji mu se privremeno priključuju iz razloga oportuniteta".<ref name="Divci">[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D1%81%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D1%83_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%83_%D0%94%D0%B8%D0%B2%D1%86%D0%B8_11.11.1941. Zapisnik sa sastanka Mihailovića sa nemačkim predstavnicima u selu Divci 11.11.1941.]</ref> U daljem razgovoru pukovnik Mihailović se pravdao nacistima zbog učešća u ustanku: {{izdvojeni citat|Nije moja namera da ratujem protiv okupatora, jer kao generalštabni oficir poznajem snage obeju snaga.<ref name="Divci"/>}} On se pravdao da je morao uzeti neke gradove od Nemaca da ih komunisti ne bi uzeli<ref>"Moji ljudi su [[Bitka za Loznicu 1941.|krenuli na Loznicu]] zato da je komunisti ne zauzmu."</ref> i tvrdio da nije na strani ustanika, "onih koji žele da isteraju Nemce".<ref name="Divci"/> Draža Mihailović je izjavljivao Nemcima lojalnost i tražio da mu daju municiju da nastavi borbu protiv partizana.<ref>"Neophodno je imati municiju! Računajući s tim, došao sam ovamo."</ref> Ali, želeo je da njegovo "delovanje na nacionalnoj osnovi" ostane potajno da ne bi prošao kao [[Kosta Pećanac]], koji je sklopio otvoreni sporazum sa okupatorom, čime je izgubio ugled u narodu i stekao oznaku izdajnika.<ref name="Divci"/> Uprkos svim njegovim predlozima, Nemci mu nisu ostavili drugu mogućnost do da položi oružje: {{izdvojeni citat|„Ponuda pukovnika Mihailovića da stavi svoje snage na raspolaganje za borbu protiv komunista je odbijena i zatražena je bezuslovna predaja. Mihailović je tražio da se konsultuje sa svojim komandatima. Mihailović također tražio oružje za borbu protiv komunista. Ovo je igra, borba između bandi za izvor oružja. Ipak, čini se da jedan dio Mihailovićevih bandi iskreno želi da se bori protiv komunista.“<ref>NAW, T-311, Roll 175, 000121-2: Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka</ref>|Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka 17.11.41.}} {{izdvojeni citat|Mihailović treba da sada pokrene akciju protiv Užica, gde se navodno nalazi celokupno rukovodstvo komunista, a zbog čega treba da se stavi u izgled i bombardovanje sa nemačke strane. U kontaktima sa nemačkim okupacionim vlastima koji su niže opisani, Mihailović je navodno molio da mu se stavi na raspolaganje 100.000 metaka da bi mogao nastupiti protiv Užica.|IZVEŠTAJ OBAVEŠTAJNOG CENTRA VERMAHTA U BEOGRADU OD 14. NOVEMBRA 1941. VRHOVNOJ KOMANDI VERMAHTA O ODNOSU ČETNIKA DRAŽE MIHAILOVIĆA PREMA NOP-u, O PREGOVORIMA PREDSTAVNIKA VERMAHTA I DRAŽE MIHAILOVIĆA I O VOJNO-POLITICKOJ SITUACIJI U SRBIJI}} Za njim je decembra 1941. godine raspisana poternica, nakon čega je bio u bekstvu. === Predaja zarobljenih partizana Nijemcima (1941) === {{main|Predaja zarobljenih partizana Nijemcima novembra 1941.}} [[File:Nemci odvode na streljanje četu partizana koje su četnici na prevaru uhvatili i predali Nemcima.jpg|thumb|Nemci odvode na streljanje četu partizana koje su četnici na prevaru uhvatili i predali Nemcima]] Iako je njegov prijedlog okupacionim vlastima u Divcima odbijen, pukovnik Mihailović je želio pružiti njemačkom okupatoru dokaz četničke gotovosti za saradnju. Stoga su četnici Draže Mihailovića, uz posredstvo samozvanog vojvode [[Jovan Škavović|Jovana Škavovića]], predali 13. novembra 1941. Njemcima oko [[Predaja zarobljenih partizana Nemcima novembra 1941.|365 zarobljenih partizana]]. [[Predaja zarobljenih partizana Nijemcima novembra 1941.|Predaja zarobljenih partizana Nemcima]] se desila tokom [[ustanak u Srbiji 1941|ustanka u Srbiji]] novembra [[1941]]. godine. Tokom [[Četničko-partizanski sukob|sukoba]] između [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevih]] četnika i partizana u zapadnoj [[Srbija|Srbiji]] početkom novembra [[1941]], četnici su zarobili više stotina partizana. Jednu veću grupu od oko 500 zarobljenika, među kojima su bili partizani na prevaru zarobljeni u [[Gornji Milanovac|Gornjem Milanovcu]],<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_1_110.htm Relacija Takovskog četničkog odreda od 17. juna 1942, Zbornik NOR-a, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 3, dokument 110]</ref> Kosjeriću,<ref>[https://www.znaci.org/00001/59_2_124.pdf Užička republika, Zapisi i sećanja, Narodni muzej, Užice 1981]</ref> Karanu i Planinici, četnici su prikupili na [[Ravna Gora|Ravnoj Gori]]. Oko [[13. novembar|13. novembra]] [[1941]]. četnici su grupu od 365 zarobljenika odveli u [[Mionica|Mionicu]], i zatim u [[Slovac]]. Tu su prihvaćeni od [[Milan Nedić|Nedićevih]] i nemačkih snaga i prebačeni kamionima u [[Valjevo]]. Transport zarobljenika do [[Valjevo|Valjeva]] je pratio četnički vođ Jovan Škavović Škava, koji je prethodno bio [[Kosta Pećanac|Pećančev]] četovođa, dok je u tom periodu priznavao [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevu]] komandu. U predaji zarobljenika učestvovao je i ravnogorski oficir [[Pavle Mešković]]. Predaji partizana prethodio je [[Sastanak u Divcima 1941.|sastanak Draže sa Nemcima u selu Divci]]. Od ove grupe zarobljenika, Nemci su 263 streljali dana [[27. novembar|27. novembra]] [[1941]]. godine na Krušiku u Valjevu.<ref>[https://www.znaci.org/00001/38_21.htm Radoslav S. Nedović, Pantelija Vasović: ZATAMNjENA ISTINA, Čačak 2006: Streljanja na Krušiku u Valjevu]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/44_4.pdf Radoslav S. Nedović: ČAČANSKI KRAJ I NOB - SLOBODARI NA STRATIŠTIMA, Čačak 2009: Krušik, Valjevo streljanje po grupama]</ref> Ostali zarobljenici su delom streljani naknadno, delom deportovani u [[Koncentracioni logor|logore]], a delom pušteni na slobodu. Predaja zarobljenih partizana nastavila se i posle ovoga, i bila je naročito intenzivna u decembru 1941.<ref>[https://www.znaci.org/00001/38_24.htm Radoslav S. Nedović, Pantelija Vasović: ZATAMNjENA ISTINA, Čačak 2006: Decembarski pokolj]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/44.htm Radoslav S. Nedović: ČAČANSKI KRAJ I NOB - SLOBODARI NA STRATIŠTIMA, Čačak 2009]</ref> === Legalizacija četnika i hvatanje ustanika (1941-1942) === {{main|Legalizovani četnici}} [[Datoteka:Legalizovani četnici u Srbiji 1942.jpg|minijatura|Legalizovani četnici Draže Mihailovića čuvaju [[Logor Metino brdo|logor na Metinom brdu]] kod [[Kragujevac|Kragujevca]] [[1942]].]] Četnički odredi u Srbiji su delom raspustili regrute kućama i ostali u ilegali na kadrovskom sastavu, a delom se legalizovali kao pripadnici zvaničnih Nedićevih formacija. Krajem 1941. i početkom 1942. godine, pripadnici [[Legalizovani četnici|legalizovanih ravnogorskih odreda]] pružili su najznačajniji doprinos u hvatanju nekoliko hiljada odbjeglih ili pasiviziranih partizana i njihovih saradnika u [[Zapadna Srbija|zapadnoj]] i djelovima [[Centralna Srbija|centralne Srbije]], kao i u njihovoj predaji Njemcima. Učešćem u masovnom hvatanju i likvidaciji pripadnika partizanskih odreda i njihovih saradnika, čak i ako se zanemari aktivna borba protiv partizana, legalizovani ravnogorski četnici su učinili krupne usluge njemačkom okupatoru u uništenju partizanskog pokreta na području dotadašnje [[Užička Republika|Užičke republike]].<ref name="yuhistorija.com">[http://www.yuhistorija.com/serbian/drugi_sr_txt01c4.html Milan Radanović: Kolaboracija JVuO sa nemačkim okupatorom u Srbiji 1941-1944.]</ref> Već krajem novembra 1941. godine na Metinom brdu kod Kragujevca je formiran [[Logor na Metinom brdu|logor]] za zarobljene srpske ustanike i civilne taoce. Prvi dovedeni u logor bili su taoci iz Kragujevca, komunisti, odbornici narodnooslobodilačkog odbora, Romi, Jevreji i svi oni koji su nemačkim fašistima bili sumnjivi. Osim svakodnevnih likvidacija, veća masovna streljanja su vršena 2. i 19. marta 1942. godine.<ref>[http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1322 Metino brdo]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hvatani borci su predavani nemačkom sudu, ili prekom sudu [[Nikola Kalabić|Nikole Kalabića]]. Većina pohvatanih je bila iz okoline Rače, Topole i Aranđelovca. 2. marta 1942. godine na Metinom brdu je streljano 173 rodoljuba i simpatizera oslobodilačkog pokreta sa teritorije Kragujevca i okolnih opština.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1248 |access-date=2014-05-01 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191846/http://www.gtokg.org.rs/sr/vest.php?id=1248 |deadurl=yes }}</ref> Logor je rasformiran u junu 1942. Preostali logoraši su transportovani u [[Koncentracijski logor Banjica|logor na Banjici]], gde je većina streljana, kao i u logore u Nemačkoj, Norveškoj i Grčkoj.<ref>http://www.ikragujevac.com/kultura/15517-istorija-zrtve-fasizma-na-metinom-brdu-i-deo.html</ref> Nakon likvidacije partizanskih ostataka, četnici Draže Mihailovića su stekli faktičku kontrolu nad ruralnim područjima Srbije, dok je okupator držao gradove. Mihailovićev stav u odnosu na njemačkog okupatora jasno je izražen u depeši, koju je opunomoćeni poslanik Ministarstva inostranih poslova Trećeg Rajha u Beogradu [[Felix Benzler]], 31. marta 1942. godine, uputio centrali u Berlinu: {{izdvojeni citat|Sve dosad se nije postiglo da se ličnost pukovnika Mihailovića stavi pod kontrolu. Po svoj prilici ni on nije u stanju ili nije voljan da na srpskom području nešto preduzme, već je, naprotiv, preko jednog posrednika ovih dana ponudio vladi Nedića da prihvata da se objavi: 1) da on ne namerava da se bori protiv Nemaca; 2) da neće ništa da preduzima protiv Nedićeve vlade; 3) da se zalaže za održanje mira i reda u zemlji; 4) da poziva na borbu protiv komunista. Posredniku je ponovo odgovoreno da za Mihailovića jedino u obzir dolazi da se bezuslovno potčini.<ref>[https://znaci.org/00001/11_18.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje POD ZAŠTITOM LEGALIZOVANIH ODREDA]</ref>}} Nemački dokument od [[15. maj]]a 1942. godine navodi četničkog majora [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubu Jovanovića]] kao jednog od njihovih lokalnih saradnika za [[Zaječar]].<ref>NAW, T501, roll 248 frames 0121-0126; dostupno na http://znaci.net/temp/T-501_R-248-0126.jpg</ref> [[Datoteka:SS-Obergruppenführer Werner Lorenz accompanied with unknown chetnik officer in NE Bosnia.JPG|mini|[[SS]]-[[Obergruppenführer]] [[Werner Lorenz]] u društvu neimenovanog četničkog oficira u sjeveroistočnoj [[Bosna (oblast)|Bosni]], jesen 1942. godine]] U junu 1942. Mihailović je prešao u Crnu Goru, italijansku okupacionu zonu, na teritoriju koju su držali crnogorski četnici [[Saradnja četnika sa fašističkom Italijom|uz dopuštenje Italijana]]. Aktivnosti četničkih odreda u Srbiji svedene su na najmanju meru da se ne bi izazivao okupator, i uglavnom su ograničene na organizacionu i obaveštajnu delatnost i sitnije diverzije. Uprkos tome, nemački okupator je veoma ozbiljno shvatao četničku aktivnost i povremeno organizovao racije protiv preostalih Mihailovićevih odreda, koji su se trudili da izbegnu dodir sa neprijateljem. U Srbiji, znatan broj Mihailovićevih snaga se legalizovao. Nemački popis glavnih vladinih legalnih odreda od [[15. maj]]a 1942, pod rednim brojevima 1 do 18 navodi Ljotićeve odrede, od 19 do 39 su Mihailovićevi, a od 40 do 100 Pećančevi. Tu na okupatorskom spisku snaga su neki od glavnih Mihailovićevih četnika: [[Predrag Raković]], [[Miloje Mojsilović]], [[Dušan Smiljanić]], [[Vučko Ignjatović]], [[Miloš Glišić]], [[Ljuba Jovanović]]... Do početka 1942. godine "ravnogorski pokret istopio se u redovima Nedićeve milicije i konačno se ponovo pojavio, umanjen, u Crnoj Gori."<ref name="Deakin2">[https://www.znaci.org/00001/5_3.htm William Deakin, BOJOVNA PLANINA]</ref> Kako ne bi izgubio podršku naroda kao saradnik okupatora, Mihailović je odsustvo oružane borbe u Srbiji sredinom [[1942]]. godine nastojao da nadoknadi činjenjem smicalica nemačkim vojnicima po gradovima, ubacivanjem "smrdljivih bombi", "svrabećih praškova", "praškova za kijanje", upućivanjem pretećih pisama, uznemiravanjem telefonom...<ref name="Kosta Nikolić 2004"/> Ovo nije ostalo neprimećeno. Britanski kapetan Bil Hadson je u drugoj polovini 1942. ponovo uspostavio vezu i javio da "Mihailović još sarađuje s Osovinom u Crnoj Gori i Sandžaku i miruje u Srbiji", da su "u Dalmaciji Trifunovićevi četnici legalizovani" te, podsticani od Italijana, sanjaju o nekoj "Srbo-Sloveniji i Dalmaciji". Na osnovu stanja na terenu on izvlači zaključak: {{izdvojeni citat|U trenutku kada je Mihailović u velikom stepenu igrao ulogu kvislinga bio je nagrađen najjačom britanskom propagandom.... Mihailoviću bi trebalo konačno reći da Britanci pretpostavljaju komuniste kvislinzima.<ref name="Deakin2"/>|Britanski kapetan Bil Hadson}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Lopare 1942.jpg|mini|[[Radivoje Kerović]] (u sredini u bijeloj košulji) sa njemačkim tenkistima, [[Lopare]] 1942.]] Posljednjeg dana kolovoza 1942, održan je sastanak kod načelnika štaba Komande Jugoistoka. Ovom prilikom je podijeljena informacija da se oko [[Banja Luka|Banje Luke]] vode žestoke borbe s partizanima, u kojima okupatoru pomažu četnici (“srpski nacionalisti“), bez preciziranja o kom odredu JVuO iz [[Bosna (oblast)|Bosne]] je riječ: {{izdvojeni citat|Velike borbe su izbile u blizini Banje Luke. Ustanici su upotrijebili teško naoružanje, topove, minobacače itd., kao i tenkove. Hiljadu srpskih nacionalista je sudjelovalo u borbi protiv ustanika na našoj strani.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=490&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000485.] <br /> ({{jez-njem|"Bei Banja Luka größeres Gefecht, Aufständische traten mit schweren Waffen, Geschützten, Minenwerfern u.sw. auf, auch mit Panzer. 1000 serbische Nationalisten haben sich dort auf unserer Seite im Kampfe gegen die Aufständischen beteiligt."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka kod načelnika štaba Jugoistoka održanog 31. augusta 1942.}} U drugom njemačkom izvještaju iz istog perioda se navodi da je 26. augusta jedan bataljun Wehrmachta južno od Banje Luke bio priklješten od strane nadmoćnijeg neprijatelja (i ovdje se napominje da su partizani raspolagali teškim naoružanjem), kao i da je Nijemcima u pomoć priskočilo čak „2000 bosanskih četnikâ“, što će rezultirati potiskivanjem jedinicâ [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOP i DVJ]] prema jugu do kraja mjeseca.<ref>BA/MA, RH 19 XI/81 (Die Bekämpfung der Aufstandsbewegung im Südostraum, Teil I), S. 244.</ref><ref>Klaus Schmider, ''Partisanenkrieg in Jugoslawien 1941-1944'', Verlag E.S. Mittler & Sohn GmbH, Hamburg/Berlin/Bonn, 2002, s. 155. <br /> ({{jez-njem|"Bereits am 26. August sah sich ein deutsches Bataillon bei dem Versuch, südlich von Banja Luka den ersten dieser Einfälle abzublocken, weit überlegenen, auch mit erbeuteten Panzern und Geschützen bewaffneten Verbänden gegenüber; nur mit Hilfe von 2.000 bosnischen Cetniks, die den Deutschen zu Hilfe eilten, gelang es bis Ende des Monats, die Partisanen wieder nach Süden abzudrängen."}})</ref> Takođe, u jednom izvještaju upućenom iz štaba njemačkih trupa u [[NDH]] od 18. novembra 1942. o četnicima se, između ostalog, navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|U zoni 714. pješadijske divizije nalazi se 6-8.000 četnika, naoružanih puškama i nešto automatskog oružja. Diviziji su dosad pružili vrijedne usluge time što su branili svoju teritoriju od partizana i time oslobodili njemačke i trupe NDH za dejstvo na drugim sektorima. K tome obezbjeđuju i željeznicu i pribavljaju važna obavještenja njemačkim trupama. Četnici su pri zajedničkim akcijama snabdjevani od strane NDH; također im pripada i naknada od otprilike 3 Rajshsmarke dnevno, čiju isplatu oni, međutim, dosad nisu tražili.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=361&rec=314&roll=566 Nacionalni arhiv Vašington, T-314, rolna 566, frejm 000357; Dopis štaba Komandanta njemačkih trupa u Hrvatskoj-/Veza sa neprijateljski orijentisanim krugovima u Srbiji/ (18. novembar 1942.).] <br /> ({{jez-njem|"Bei 714.Div. haben die im Div.–Bereich beheimateten Cetnikverbände eine ungefähre Stärke von 6–8000 Mann. Sie sind mit Gewehren und verhältnissmässig wenig automatischen Waffen ausgestattet. Sie leisten der Div. wertvolle Dienste, indem sie ihr Heimatgebiet gegen Einfälle der Partisanen schützen, sodass, von grösseren Unternehmen abgesehen, in diesem Raume weder deutsche noch kroatische Truppen gebunden werden. Sie entlasten hiedurch den Bahnschutz und versorgen die deutsche Führung mit wertvollen Feindnachrichten. </br> Die Cetnikverbände werden durch den kroatischen Staat bei Einsätzen mit Munition versorgt und verpflegt. Vertragsmässig steht ihnen neben anderen Zusagen /z.B. Versorgungsansprüchen/ auch Wehrsold von etwa RM 3.— täglich zu, den sie jedoch bisher nicht beansprucht haben."}})</ref>|Dopis štaba Komandanta njemačkih trupa u Hrvatskoj (18. novembar 1942. godine)}} === Operacija Weiss i bitka na Neretvi (1943) === {{main|Operacija Weiss|Bitka za Konjic 1943.}} [[File:Četnici i Nemci na Neretvi.jpg|thumb|Četnici i Nemci tokom [[Bitka na Neretvi|bitke na Neretvi]] 1943.]] Van Srbije, postojala je intenzivna saradnja četnika i Nemaca. Iako su mnogi četnici na lokalu pomagali nemačkim trupama protiv partizana, [[Hitler]] je do sredine 1943. godine strogo branio svojim jedinicama svaku saradnju sa četnicima.<ref>Nacionalni arhiv Vašington, Mikrofilm T-311, rolna 175, snimka 378: Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja komande Jugostoka za novembar 1942 (30. novembar 1942.). „Svaka, pa i privremena, veza sa antikomunistički nastrojenim četnicima u Hrvatskoj je protivna naređenju Fuehrera, Ia 3071/42 o borbi protiv bandi.“</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=383 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000378.] <br /> ({{jez-njem|"Haltung gegenüber feindluch eingestellten Kreisen in Serbien/Kroatien: An Bev.Kmdr.Gen. in Serbien, Befehlshaber der dt. Truppen in Kroatien, Kdr.Gen. in Kroatien und Dt.Verb.Kdo. bei Supersloda ergeht ein Befehl betreffend klarer und eindeutiger militärischer Haltung gegenüber allen uns feindlich eingestellten Kreisen. Jede – wenn auch nur vorübergehende – Bindung mit antikommunistisch eingestellten Cetniks in Kroatien steht im Widerspruch zu den bzgl. Bandenkämpfung gegebenen Befehlen des Führers Ia Nr. 3071/42 g.K."}})</ref> Za vrijeme izvođenja [[Operacija Weiss|operacije Weiss]], njemački komandanti na terenu su bili u nedoumici da li da se povinuju naređenjima svojih viših vojnih komandi, ali i političkih instanci, ili da nastave sarađivati s četnicima Draže Mihailovića: {{izdvojeni citat|Uprkos borbenoj pomoći hrabrih četnika, koja je doprinijela deblokadi opkoljenih dijelova 718. pješadijske divizije, njemačke trupe imaju zadatak da se brzo probiju do boksitne oblasti. One imaju instrukcije da smatraju četnike neprijateljima. Sada se ispostavilo da se situacija kod mjesta Dobro (?), čija se posada sastojala od Nijemaca, Italijana i četnika, poboljšala zahvaljujući četničkom prodoru.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=549 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000544.] <br /> ({{jez-njem|"Trotz der Waffenhilfe tapferer Cetnik, die auch zur Befreiung der eingeschlossenen Gruppe der 718.I.D. mit beigetragen haben, ergibt sich für die deutschen Truppen die Aufgabe, möglichst schnell in das Bauxitgebiet von Mostar vorzustoßen. Die deutschen Truppen haben den Auftrag die Cetniks als Feind anzusehen. Es ergab sich nun das Bild, daß die Besatzung von Dobro (?), die aus Deutschen, Italiener und Cetniks bestand durch den Vorstoß der Cetniks Luft bekam."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka kod načelnika štaba Jugoistoka (1. mart 1943.).}} Major [[Slavoljub Vranješević]], komandant Zapadne Bosne JVuO, šalje 2. marta 1943. godine dopis »bratu« [[Uroš Drenović|Urošu Drenoviću]] kojim ga obavještava da je od strane njemačke komande u [[Banja Luka|Banjoj Luci]] zakazana konferencija na koju su pozvani najvažniji četnički zapovjednici u [[Bosanska krajina|Bosanskoj krajini]]: {{izdvojeni citat|Pre nekoliko časova primio sam izveštaj od Komandanta Bosanskih četničkih odreda brata Rade Radića, u kome mi javlja, da su Nemci pozvali na konferenciju u Banja Luci sve Komandante i to: Radića, Tešanovića, Drenovića, Marčetića, Mišića radi rešavanja važnih pitanja. Konferencija će se održati u nemačkoj komandi u B. Luci. Ovoj konferenciji neće prisustvovati pretstavnici hrvatskih ni vojnih ni civilnih vlasti. Komandant mi je naredio, da pozovem sve Komandante na predkonferenciju, koja će se održati u Karanovcu na dan 4 o.m. u 12 časova.— Prema napred izloženom pozivam te, da bez ikakvog izgovora i odlaganja bez obzira na situaciju na položaju, dođeš 4 o.m. do određenog časa u Karanovac.— Ovo smatraj vrlo važnim i NAJHITNIJIM. Molim Te koristi sva moguća prevozna sredstva, pa i motorcikl i na vreme dođi na predkonferenciju.<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 31, str. 64.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_64.htm Naređenje Komande bosanskih četničkih odreda od 2. marta 1943. komandantu odreda »Kočić« za prisustvovanje konferenciji radi usaglašavanja stavova o saradnji sa nemačkim trupama]</ref>}} Već 3. februara 1943. godine, major Vranješević je upoznao Vrhovnu komandu JVuO o činjenici da se bosanski četnici nalaze u službi njemačkog okupatora, ali i da su potpisali [[Suradnja četnika sa Nezavisnom Državom Hrvatskom|sporazume o saradnji sa vlastima NDH]]: {{izdvojeni citat| NEMCI Četnički odredi učestvuju u borbi zajedno sa Nemcima češće puta, ali na zasebnim sektorima. Pre našeg dolaska, Nemci su uspeli da u borbu protiv komunista uvode četnike tako, da im ovi osiguravaju krila i da se mešaju u komandovanje. Ovome se je odmah stalo na put, ma da sa dosta poteškoća. Po sebi se razume da se mnogo interesuju o tome, da li mi imamo kakve veze sa Dražom Mihailovićem — što mi odbijamo, navodeći da je to samo komunistička propaganda kako bi izazvali Nemce protiv nas, pa nas tako priklještene, uveli u svoje redove. Ipak, često puta Nemci čuju kako svi četnici pevaju »Od Topole pa do Ravne Gore« ili »Od Manjače pa do Ravne Gore«, »sve su straže generala Draže« itd., dakle jasno primećuju, ali moraju da trpe. Njihova nemoć oseća se. HRVATI Ovi se redovno predaju komunistima, gde god ovi na njih udare. Hrvatski oficiri nalaze spas u komunizmu. Zbog sporazuma sa Hrvatima, koji su ovi [četnički — prim.] odredi sklopili pre našeg dolaska, borbe sa Hrvatima ne vode se. Naprotiv, za većinu starešina i boraca može se reći, da su taj sporazum shvatili kao definitivan svršetak rata, pa i otuda javašluk i slaba disciplina. Sada, dok se ne raščisti sa komunistima, ovakvo stanje mora da ostane.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_27.htm Izveštaj majora Slavoljuba Vranješevića od 3. februara 1943. majoru Zahariju Ostojiću o vojno-političkoj situaciji u četničkim odredima zapadne Bosne i saradnji sa nemačkim i ustaško-domobranskim jedinicama]</ref>}} Vojvoda [[Vukašin Marčetić]], komandant puka »Manjača«, bio je takođe jedan od potpisnikâ sporazuma sa vlastima satelitske NDH. Tokom operacije »Weiss«, vojvoda Marčetić se povezuje i sa njemačkim okupatorom, konkretno sa [[117. lovačka divizija (Nemačka)|117. divizijom]]: {{izdvojeni citat|Posebno: [...] [[369. legionarska divizija|369. pješ. div.]] će prvo dovršiti borbe na [[Grmeč]]u. Uspostavljena veza sa četničkom grupom Marčetića, koja će preuzeti osiguranje vlastitog istočnog boka.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=675&rec=315&roll=2263 NARA, T315, Roll 2263, frame no. 000670.] <br /> ({{jez-njem|"369. J.D. führt vorerst Kampfhandlungen in der Grmec durch. Verbindung mit Cetnikgruppe Marcetic aufgenommem, die Schutz der eigenen Ostflanke übernehmen will."}})</ref>|Ratni dnevnik 117. divizije, unos za 5. februar 1943.}} O (nevoljnom) sadjejstvu 117. divizije sa četničkim odredima u [[Bitka za Konjic 1943.|bici za Konjic]], u februaru 1943. godine, nakon rata će posvjedočiti i general [[Alexander Löhr]]: {{izdvojeni citat|117. lovačka divizija, koja je prodirala od Ivan-sedla ka severozapadu, vodila je od početka teške borbe, pa je na kraju odbijena i odbačena. Jedan njen deo morao je da se spasava u Konjicu, koji je bio utvrđen i posednut od Italijana i četnika. Ovo mesto su partizani okružili i tako je došlo do toga da su se ovde, pod pritiskom događaja, borili na istom frontu Nemci i četnici – doduše odvojeni jedni od drugih italijanskim jedinicama. Konjic je doduše bio oslobođen iz okruženja sa trupama iz [[Sarajevo|Sarajeva]], ali je partizanima uspelo da se probiju preko Neretve i povuku svi bez izuzetka u severnu [[Crna Gora|Crnu Goru]].<ref>{{cite web|url=http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html | title = Записи Александра Лера, часопис СРПСКО НАСЛЕЂЕ, број 7/1998 | publisher = Srpsko-nasledje.co.rs |date=3. 1. 1943. | accessdate=4. 1. 2023. | archive-url = https://web.archive.org/web/20130216202528/http://www.srpsko-nasledje.co.rs/sr-c/1998/07/article-14.html# | archive-date=16. 2. 2013 |url-status=dead | df = }}</ref>|General [[Alexander Löhr]], komandant Jugoistoka}} Tokom [[Bitka na Neretvi|bitke na Neretvi]], četnici su bili obilno snabdijevani streljivom i hranom iz italijanskih i njemačkih magacina. Kapetan [[Vojislav Lukačević]], koji se zajedno sa svojim četnicima tukao uz borbenu grupu »Anacker«, [[5. mart]]a iz [[Konjic]]a je javio majoru [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]] da mu »11« (tj. Nijemci) daju municiju, kao i da je vojvoda [[Dobroslav Jevđević]], sa svoje strane, zadužen za obezbjeđivanje logistike: {{izdvojeni citat|Vidim da je glavna tvoja briga kako ćemo sa 11. Verujem da si o njima dobio preterane izveštaje. Svaka njihova kolona koja nastupa ima najviše jednu trećinu Nemaca a ostalo su domobrani i po nešto ustaša. Oni sami ne mogu ništa da urade, toga su svesni. Ja mislim da je nama najpreči za sada cilj uništenje komunista i to što brže. Ne sme nas zateći iskrcavanje u borbi sa komunistima, a isto tako ne smemo početi borbu sa 11 dok komunisti nisu likvidirani a oni nisu likvidirani i pored uspeha koje smo postigli. Čvrsto sam ubeđen da nas 11 neće napasti sve dok se vode borbe sa komunistima te je strahovanje u tom pravcu preterano... Najvažnije i najbolje snabdevanje preko [[Sarajevo|Sarajeva]] koje neka Jevđo forsira. Dobio sam sinoć preko 11, 30.000 metaka obećali još čim im stigne neki transport koji očekuju u Sarajevo.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_2_71.htm IZVEŠTAJ KOMANDANTA KONJIČKE GRUPE OD 5. MARTA 1943. KOMANDANTU ISTAKNUTOG DELA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA O BORBENOM RASPOREDU ČETNIKA I NEMACA NA SEKTORU KONJIC—JABLANICA]</ref>}} O isporuci municije jedinicama JVuO (najvjerovatnije o onoj koja je data kapetanu Lukačeviću), Komanda Jugoistoka je 7. marta javila vojnom vrhu u [[Berlin]]u: {{izdvojeni citat|– 7. mart 1943: Municija za četnike. Vrhovna komanda je obaviještena telegramom o isporuci 30.000 metaka četničkim jedinicama.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=175&broj=453 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000448.] <br /> ({{jez-njem|"Munition für die Cetniks: </br> An OKW/WFSt. ergeht eine Meldung betraf. der Übergabe von 30.000 Schuß Inft. Munition an Cetnikverbände."}})</ref>|Izvještaj o djelatnosti operativnog odjeljenja Komande Jugostoka za mart 1943. godine (31.3.43.)}} [[File:Chetniks and German Officers meet in Bosnia, 1943.jpg|thumb|Sastanak njemačkih oficira sa četnicima u [[Bosna (regija)|Bosni]], [[1943]]. godina]] 9. [[Mart|ožujka]] 1943. godine, [[Fašizam|fašistički]] [[Poglavnik|duce]] [[Benito Mussolini]] šalje pismo [[Adolf Hitler|Adolfu Hitleru]],<ref>''Tajna pisma Hitler – Mussolini (1940—1943)'', edicija Dokumenti i svjedočanstva (priredio i preveo: Dr Bogdan Krizman), Novinarsko izdavačko poduzeće (NIP), Zagreb, 1953, str. 78.</ref> vođi [[Treći Reich|Njemačkog Reicha]], u kom navodi da je upoznat sa suradnjom njemačkih okupacionih trupa s četnicima: {{izdvojeni citat|Više tisuća četnika naoružali su, na lokalnoj bazi, komandanti talijanskih jedinica, da vode gerilu, za koju imaju, kao svi stanovnici Balkana, naročite sklonosti. Do danas su ti četnici suzbijali partizane vrlo odlučno. Upravo sam primio izvještaj. U njemu mi javljaju, da su njemačke snage, koje su uspostavile dodir sa četnicima u dolini gornje Neretve, pristale da surađuju s njima i da su naoružale četnike metcima i ručnim bombama.|[[Benito Mussolini]] u pismu [[Adolf Hitler|Adolfu Hitleru]] (9. III 1943)}} O pristizanju Mussolinijeva pisma istog je dana javila i Vrhovna komanda njemačkih oružanih snaga: {{izdvojeni citat|''9. mart'' </br> Duče poslao pismo Hitleru, u kome zastupa mišljenje da su četnici i partizani neprijatelji Osovine. O tome je razgovarao i sa nemačkim ministrom spoljnih poslova. Priznaje da su Italijani do sada naoružali nekoliko hiljada četnika za gerilski rat protiv komunista i oni su se do sada energično borili protiv partizana. Ali, sada je Duče izdao energičnu naredbu, da se četnicima više ne daje oružje i da njih, nakon što se partizani poraze, treba razoružati. Na osnovu poslednjih vesti, na prostoru gornje Neretve Nemci su takođe stupili u kontakt sa četnicima i ostavili im patrone i ručne granate.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2024-07-08 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 9. marta 1943.}} Pošto је za katastrofalni poraz četnika u bici na Neretvi optužio Jevđevića, [[Petar Baćović|Baćovića]] i [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] a istakao za primjer Vojislava Lukačevića, major Ostojić im је 10. marta naredio da se kod Italijana zauzmu za dozvolu o prebacivanju četnika na zapadnu obalu Neretve. Odgovarajući na optužbe, Jevđević i Ваćоvić istoga dana izvještavaju Mihailovića da је za proboj operativne grupe NOVJ kriv upravo Lukačević, te da Ostojić, komandujući iz [[Kalinovik]]a, nema pravu predstavu о toku događaja. Jevđević navodi: „Kada sam zvao delove Vrhovne komande da komanduju nа licu mesta, odgovorili su neljubazno da neće da radе sa okupatorom, tražeći u isto doba hranu, municiju, topove i vojsku od okupatora.“ Као argument da četnici moraju bespogovorno slušati naređenja okupatorskih oficirâ, vojvoda Jevđević navodi podatak da Nijemci i Italijani hrane i snabdijevaju municijom cjelokupnu masu četnikâ od 13.200 ljudi. Riječ je o 2000 četnika pod komandom Вајa Stanišića, 4.000 iz Lukačevićeve konjičke gruре, 6.000 pod komandom majora Petra Baćovića (hercegovački četnici) i 1.200 četnika kojima komanduje major Andrija Vesković. Jevđević Mihailoviću piše i da su okupatori dali toliko hrane da је on, na osnovu lažnog brojnog stanja, uspio da uštedi 110.000 obroka, kao i da su mu za posljednjih nekoliko dana isporučili 1.100.000 metaka.<ref>AVII, reg. br. 3/1, kut. 293, dep. 2248.</ref><ref>Branko Latas, Saradnja četnika i Nemaca u borbama protiv Glavne operativne grupe divizija NOVJ u dolini Neretve (februar — mart 1943), Prilozi Instituta za istoriju (br. 17), Sarajevo, 1980, str. 214.</ref> General [[Rudolf Lüters]], zapovjednik njemačkih trupa u NDH, piše u procjeni situacije od 16. marta 1943. da je „neprijateljski otpor protiv nemačkih divizija koje su napadale uglavnom slomljen“, te da je „operacija „[[Operacija Weiss|Vajs II]]“ u suštini završena“. O četničkim snagama u njemačkoj zoni operacija, general Lüters navodi: {{izdvojeni citat|Četničko pitanje nije se dalje zaoštrilo. U području [[114. lovačka divizija (Njemačka)|714. divizije]] nisu zabeležena nikakva prekoračenja u tuđu nadležnost. Četničko rukovodstvo se potčinilo naređenjima nemačkog Vermahta i potvrdilo svoju lojalnost. Četnici koji se nalaze na području [[118. lovačka divizija (Njemačka)|718. pešadijske divizije]], naročito u rejonu [[Zenica|Zenice]] i [[Han-Pijesak|Han-Pijeska]], neprijateljski se suprotstavljaju hrvatskoj državi i nemačkom Vermahtu i pokušavaju da izazovu nemire putem sabotaža i razoružavanja hrvatskih odreda. Divizije koje su učestvovale u operaciji „Vajs II“ jedinstveno se povoljno izražavaju o držanju četničkih jedinica. Dragocenim izviđačkim podacima i napadima za rasterećenje pomagali su našim jedinicama, mada ni u jednom slučaju nije sa nemačke strane tražena podrška.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_3_38.htm Procena vojno-političke situacije komandanta nemačkih trupa u NDH od 16. marta 1943. za period od 1. do 15. marta 1943. godine]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=372&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frames no. 000366—000367.] <br /> ({{jez-njem|"Die Cetnikfrage hat sich nicht weiter zugespitzt. Im Bereich der 714.J.D. sind keine Übergriffe zu verzeichen. Die Cetnikführung hat sich den Befehlen der deutschen Wehrmacht untergeordnet und ihre Loyalität versichert. Die im Bereich der 718.J.D. befindlichen Cetniks, besonders im Raum ZENICA und HAN PIJESAK stehen kroat. Staat und deutscher Wehrmacht feindlich gegenüber und versuchen durch Sabotageakte und Entwaffnung kroat. Abteilungen Unruhe zu stiften. Die im "Weiss II"–Einsatz befindlichen Divisionen äussern sich übereinstimmend günstig über das Verhalten der Cetnikverbände. Durch wortwolle Kundschafterdienste und Entlastungsangriffe haben sie der Truppe geholfen, obwohl in keinem Falle deutscherseits Unterstützung orboten worden war."}})</ref>}} U iscrpnom izvještaju<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, str. 1015—1018.</ref> koji je [[5. maj]]a 1943. godine podnio [[SAD|američki]] [[Ured za strateške usluge]] (preteča današnje [[Centralna obaveštajna agencija|Centralne obavještajne agencije]]), sumiraju se rezultati netom završene operacije »Weiss«: {{izdvojeni citat|Krajem januara 1943. godine zajedničke nemačke, hrvatske, italijanske i četničke snage povele su veliku ofanzivu protiv jugoslovenske oslobodilačke armije. Neprijatelj je potpomognut od Drenovićevih četnika uspeo da potisne jugoslovenske patriote u Hercegovini i jugoistočnoj Bosni. Glavni udar u sadašnjoj neprijateljskoj ofanzivi vrše kombinovane četničke snage u Hercegovini (V.[ojislav] Lukačević, član Mihailovićevog glavnog štaba), u Crnoj Gori (Bajo Stanišić) i u Sandžaku (Pavle Đurišić, član Mihailovićevog glavnog štaba). Ishod ove borbe je još neizvestan. Partizani govore da su oni odneli pobedu, dok četnici insistiraju na tome da su gotovo potpuno očistili ove jugoslovenske krajeve od antifašističkih snaga. Tačno je, međutim, da su jugoslovenski antifašistički gerilci pretrpeli teške teritorijalne gubitke, ali daleko je od toga da su njihove snage uništene ili razbijene. Na drugoj strani, mnogo slavljeni četnici generala Mihailovića danas su angažovani u jednoj od najžešćih ofanziva za uništenje jugoslovenskih demokratskih snaga.}} === Četnički teror u Srbiji (1943) === {{main|Srbija u Drugom svetskom ratu|Zločini četnika u Drugom svjetskom ratu}} Mihailovićeva taktika u Srbiji se početkom 1943. sastojala u tome da organizuje i štedi svoje snage za "planirani narodni ustanak". Nemci navode da je izbjegavao svaki konflikt sa okupacionim trupama.<ref>NAW, T-78, Roll 332, 6289915, 919: Procjena situacije komande Jugoistoka za feburar 1943 (2. mart 1943.).</ref> Izveštaji Nedićeve vlade konstatuju da je četnička akcija gotovo svuda upravljena na obračunavanje sa komunistima, koje se sprovodi beskompromisno, do istrebljenja. Inače, četnici na sastancima sa narodom naređuju lojalno držanje prema domaćim vlastima i okupatorskoj vojnoj sili kao i "odricanje svake pomoći partizansko-komunističkim bandama".<ref>Kopija originala (pisana na mašini, ćirilicom) u Arhivu V.I.I., reg. br. 59/1—1, k. 22.</ref><ref>Kopija originala (pisana na mašini, ćirilicom) u Arhivu V.I.I., reg. br. 54/5—1, k. 22.</ref> 12. februara 1943. godine, kapetan [[Miloš B. Marković]], komandant Ariljske brigade iz sastava Požeškog korpusa JVuO, prenosi Mihailoviću ideju poručnika [[Zvonimir Vučković|Zvonka Vučkovića]] da iskoristi vezu sa njemačkim oficirom u cilju »gonjenja komunista«: {{izdvojeni citat|U srezu Kačerskom nalaze se dve komunističke grupe, prva jačine 60 a druga oko 150 ljudi. Ove se grupe prebacuju i u Oplenački srez. Za likvidaciju ovih grupa potrebno mu je oko 300 ljudi, no kada bi ih skupio izazvao bi potere od strane okupatora. Ima jednu drugu mogućnost a to je da uputi Nemce da gone ove grupe. Posredno, no obazrivo ima vezu sa jednim od nemačkih komandanata, koji je izjavio gotovost za usluge svake vrste a naročito u gonjenju komunista.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_33.htm Izveštaj komandanta Ariljske brigade od 12. februara 1943. Draži Mihailoviću o borbama protiv pripadnika NOP-a u zimu 1942. godine i dostignutoj organizaciji u brigadi]</ref>}} Poručnik [[Predrag Raković]], u svojstvu komandanta 2. ravnogorskog korpusa JVuO, informiše 3. marta 1943. generala Mihailovića o tajnom sastanku sa nemačkim potporučnikom Krigerom: {{izdvojeni citat|Okupator, kako Nemci tako i Bugari svu svoju akciju uputili su na komuniste, na njihovo gonjenje i istrebljenje. U smislu depeše koju sam podneo G. Ministru, sastao sam se 2 marta t.g. na Savincu u jednoj šumi sa Nemačkim komandantom potporučnikom Krigerom iz Gor. Milanovca. Sastanak je izveden potpuno tajno. Na sastanak je od strane Nemaca došao potporučnik Kriger i njegov tumač. A sa naše strane bio sam ja i moj Načelnik štaba p.por. Lazarević. Tema razgovora bila je isključivo uništenje komunističkih bandi, na teritoriji koju obezbeđuje Nemačka jedinica iz Gor. Milanovca. Uglavnom dolazi u obzir komunistički vođa [[Milorad Labudović|Labud]] koji ima oko 150 komunista pod svojom komandom u okolini Rudnika, u srezovima: Kačerskom i Orašačkom. Utvrdili smo plan za ovaj rad. O izvođenju ove akcije detaljno sam se dogovorio sa Zvonkom noću između 2/3 - III t.g., u čemu smo postigli potpunu saglasnost.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 127, reg. br. 7/3 (S-X-12/4).</ref><ref>[https://znaci.org/00001/4_14_2_67.htm Izveštaj komandanta 2. ravnogorskog korpusa od 3. marta 1943. Draži Mihailoviću o borbi protiv pripadnika NOP-a i pregovora sa predstavnicima nemačkih okupacionih trupa]</ref>}} I u depeši od 23. marta, Raković piše da se ponovo sastao sa nemačkim komandantom iz G. Milanovca, te je dogovoreno da se za ubijene Nemce neće više paliti kuće redom, već "samo po našem spisku", partizanske, i samo će se partizani ubijati: {{izdvojeni citat|Hapšenje naših ljudi više neće biti na reonu nemačke komande G. Milanovac. Ako pogine okupatorski vojnik na ovome terenu neće se paliti redom kuće, već samo po našem spisku i to partizanske i samo će se partizani ubijati. [...] Dobio sam 5000 metaka za čišćenje moga reona od komunista.<ref>Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije, tom XIV, knjiga 2, Dokumenti jedinica, komandi i ustanova četničkog pokreta Draže Mihailovića: 1. januar — 8. septembar 1943, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 113, str. 550.</ref>}} [[Datoteka:Četnici batinaju narod.jpg|thumb|Četnici batinaju seljaka u Srbiji.]] Koliki je bio teror koji su četnici sprovodili nad pristalicama [[NOP|pokreta otpora]] u području doline Zapadne Morave, Dragačeva i Takova, svedoči konstatacija u biltenu kvislinškog Ministarstva unutrašnjih poslova: {{izdvojeni citat|Ilegalni odredi poručnika Vlaste Antonijevića, Dače Simovića, Milutina Jankovića, poručnika Vasića i kapetana Rakovića nemilosrdno ubijaju sve one koji su makar i jedan dan bili i sarađivali sa partizanima. Neki od ovih odreda vode tako bezumnu akciju da se njihova delatnost može ravnati sa radom običnih odmetnika.<ref>http://www.e-novine.com/srbija/srbija-tema/102680-aak-Gornji-Milanovac-Luani.html</ref>|Izveštaj kvislinškog Ministarstva unutrašnjih poslova (april 1943)}} Četnici su, poput okupatora, prema partizanima, njihovim simpatizerima i porodicama, primenjivali najsvirepije mere: {{izdvojeni citat|1) Protiv zaludele, potpuno obezglavljene i pomahnitale komunističke bande u šumi, sve određene starešine i svo nacionalno naoružano ljudstvo ima povesti beskompromisnu borbu za njihovo potpuno uništenje. Izuzetka u ovome pogledu ne može biti. 4) Ko se uhvati da nosi hranu ili druge potrebe komunistima, a to se tačno utvrdi, komandant brigade sa čije bi teritorije bio takav krivac, odmah će ga streljati i porodicu potpuno uništiti. Kuću spaliti, a stoku zapleniti za izdržavanje gorskih jedinica. 5) Ko se uhvati, a to se od strane komandanta brigade utvrdi, da je krio komuniste, primio u svoju kuću ili im slao makakva obaveštenja, biće najstrožije kažnjen. 6) Ko se uhvati i bude dokazano, da je neko lice videlo komuniste, a nije na najbrži način izvestilo najbližu četničku komandu, biće takođe kažnjeno, u čemu se komandantima brigada ostavlja puna inicijativa. 7) '''Ako u nekom selu bude ubijen makoji četnik, komandant brigade dotične teritorije odmah će streljati deset simpatizera'''.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%92%D0%B5%D1%9A%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B4%D0%BD%D0%BE_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%B8_%D1%9A%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B0_4.9.1943. Naređenje komandanta Komskog korpusa za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica 4.9.1943.]</ref>|Naređenje komandanta Komskog korpusa za nemilosrdno uništavanje pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta i njihovih porodica (4.9.1943).}} Zbog svega navedenog, mnogi ljudi koji su prišli četnicima na početku ustanka protiv sila Osovine, bili su razočarani preusmerenjem dejstava u borbu protiv partizana. Tako je britanski oficir za vezu Hadson zabeležio: "Nekoliko četničkih jedinica tražilo je da bude oslobođeno zadatka borbe protiv partizana".<ref name="Deakin2"/> === Zabrana sabotaža u Srbiji i učvršćivanje veze s Nijemcima na području NDH (1943) === {{main|Sabotaže u Srbiji u Drugom svjetskom ratu|Neil Selby}} [[Datoteka:Plakat o streljanju DM pristalica iz 1942.jpg|mini|Plakat o streljanju „50 DM pristalica“ zbog rušenja mosta na pruzi Požarevac - Petrovac na Mlavi iz decembra [[1942]].]] U Srbiji, iako su neke četničke pristalice vršile sabotaže, trpeći nemačke odmazde zbog toga, četničko vođstvo je posebno branilo ozbiljnije sabotaža na bitnim saobraćajnicama, pa su čak sprečavali britanske komandose na terenu da ih vrše: {{izdvojeni citat|[[Neil Selby|Major Selby]] imao zadatak da organizuje sabotaže i dotur materijala za iste; „Prema Selbyevim navodima, '''do sabotaža nije došlo zato što ih D.M., odn. njegovi komandanti na terenu na terenu još nisu odobrili'''.“<ref>NAW, T-313, Roll 482, 000544: Izvještaj obavještajnog odjeljenja Vojnog komandanta Jugoistoka o rezultatima istrage nad zarobljenim britanskim majorom Selbyem, uhvaćenim kod Žitkovca u noći 18./19. augusta 1943 (26. august 1943.).</ref>|Izvještaj nemačkog obavještajnog odjeljenja o rezultatima istrage nad zarobljenim britanskim majorom Selbyem, uhvaćenim kod Žitkovca (26. august 1943).}} U izvještaju potpukovnika Klamrotha iz Generalštaba njemačkih oružanih snaga, nakon inspekcijskog putovanja po Balkanu u avgustu 1943. godine,<ref>[https://znaci.org/00001/40_62.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNIČKO-NJEMAČKI SPORAZUMI O KOLABORACIJI U SRBIJI]</ref> konstatuje se da je general Mihailović najstrožije zabranio izvođenje sabotažâ protiv okupacione sile prije eventualnog savezničkog iskrcavanja. Pored toga, pominje se i to da su njemačke obavještajne strukture detaljno upoznate sa kretanjem četničkog komandanta i Vrhovne komande JVuO po Srbiji: {{izdvojeni citat|Pokret Draže Mihailovića: U Srbiji tinja latentni ustanak. Draža Mihailović je liderska priroda i veoma je aktivan. Svaki preuranjeni napad protiv okupacionih snaga u startu je strogo zabranjen. Trenutno se jedino vodi borba protiv komunista. Mora se očekivati jedinstveni napad na okupacione snage, uključujući sabotaže i prepade. Pretpostavlja se da je angloameričko iskrcavanje na Jadranu trenutak za to. Stav Draže Mihailovića prema Angloamerikancima opisan je na sledeći način: „Kao pomagači ste dobrodošli, ali ja ću sâm obnoviti Jugoslaviju!“ Nadzor nad Dražom Mihailovićem je dobar. Nemačke službe vrlo brzo saznaju za njegova boravišta koja neprestano menja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=638&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289888.] </br> ({{jez-njem|"b) Draga [sic!] Mihailowitsch Bewegung: </br> In Serbien schwelt der latente Aufstand. Draga Mihailowitsch ist eine Führernatur und sehr aktiv. Jedes vorzeitige Losschlagen gegen die Besatzungstruppen ist zunächst streng verboten. Zur Zeit nur Kampf gegen Kommunisten. </br> Mit dem einheitlichen Beginn von Sabotage, Überfallen usw. auf Besatzungstruppen muss gerechnet werden. Als Zeitpunkt dafür wird die Landung der Anglo–Amerikaner in der Adria vermutet. Die Einstellung des Draga Mihailowitsch den Anglo–Amerikanern gegenüber wird geschildert: "Als Helfer willkommen, aber ich selbst baue Jugoslawien wieder auf!" Die Überwachung des Draga Mihailowitsch ist gut. Die deutschen Dienststellen kennen sehr bald seine ständig wechselnden Standorte."}})</ref>}} Ipak, kako bi i dalje stvarao privid otpora i zadržao status saveznika, povremeno je inicirao bezazlene diverzije, koje neće izazvati nemačku odmazdu: {{citiranje|Udružite se sa apotekarima. Uzmite od njih praškova za kijanje, suzavce i supervodonik. Na igrankama svrabeće praškove. Upućujte preteća pisma, uznemiravajte telefonom, stvarajte svuda strah i zabunu.<ref name="Kosta Nikolić 2004">Bojan Dimitrijević - Kosta Nikolić: Đeneral Mihailović - biografija, Beograd : Institut za savremenu istoriju, 2004, str 378-9.</ref>|[[Draža Mihailović]] naređuje „misteriozne” sabotaže po gradovima septembra 1943.}} 18. rujna 1943. godine, poručnik Lippert iz Obavještajnog odjela [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] sastavlja izvještaj o posjetu poručnika [[Milana Cvjetićanina]], komandanta Bosanskog korpusa „Gavrilo Princip” [[Dinarska četnička divizija|Dinarske četničke divizije]] JVuO, kojega je [[Kapitulacija Italije|kapitulacija Italije]] zatekla na liječenju u [[Split]]u. Tom prilikom, Cvjetićanin nedvosmisleno poentira: {{izdvojeni citat|Mi četnici znamo da se samo uz pomoć njemačkih trupa može postići efikasno uništenje bandita, jer smo mi četnici za to isuviše slabi.<ref>[https://znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.], str. 273.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=984&rec=313&roll=483 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000981.] <br /> ({{jez-njem|"Wir Cetniks wissen, dass nur durch die deutschen Truppen eine wirksame Vernichtung der Banditen erfolgen kann, da wir Cetniks hierzu zu schwach sind."}})</ref><ref>[https://pescanik.net/pismo-citateljima-blica-i-gledateljima-serije-ravna-gora/ Boris Dežulović: Pismo čitateljima Blica i gledateljima serije “Ravna gora”]</ref>}} [[Datoteka:Marsz wojsk niemieckich w Dalmacji (2-515).jpg|mini|Četnici Dinarske divizije u mimohodu pored motorizovane kolone njemačke 114. divizije (Dalmacija, septembar 1943).<ref>[https://bandenkampf.blogspot.com/2018/01/bk0306.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0306 | Photo | 114. Jäger-Division]</ref>]] Nakon [[Kapitulacija Italije u Jugoslaviji|kapitulacije Italije]] [[8. septembar|8. septembra]] [[1943]]. sve četničke snage iz italijanske okupacione zone su, nakon [[Antiosovinska ofanziva JVuO 1943.|sporadičnih sukoba]], uspostavile punu saradnju sa novouspostavljenim nemačkim okupacionim vlastima.<ref>Vidi: [[s:Uputstvo komandanta nevesinjskog korpusa od 30. decembra 1943. komandantu konjičke brigade|Uputstvo komandanta nevesinjskog korpusa od 30. decembra 1943. komandantu konjičke brigade]], [[s:Izveštaj majora JVUO Vasilija Marovića od 17. februara 1944.|Izveštaj majora JVUO Vasilija Marovića od 17. februara 1944.]], [[s:Izveštaj kapetana JVUO Franca Kovača od 23. februara 1944.|Izveštaj kapetana JVUO Franca Kovača od 23. februara 1944.]], itd.</ref> Mihailović je 7. oktobra 1943. naređivao svojim četnicima borbu protiv partizana u Sandžaku "po svaku cenu" i nesukobljavanje sa Nemcima "po svaku cenu".<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_9.htm Naređenje Draže Mihailovića od 7. oktobra 1943. komandantima kopusa u zapadnoj Srbiji za mobilizaciju ljudstva i borbu protiv NOVJ u Sandžaku]</ref> Poručnik [[Jovan Pupavac]] pojašnjava u pismu upućenom 10. februara 1944. komandantu Zapadne Bosne JVuO majoru [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubu Vranješeviću]] kako je tekao proces prilaženja četnikâ pod komandom vojvode Momčila Đujića njemačkoj okupacionoj sili: {{izdvojeni citat|Dinarsku oblast sam napustio iz sledećih razloga: 1) Posle propasti Italije u Dalmaciju su došli Nemci. Komandant Dinarske oblasti pop Đujić stupio je u saradnju sa njima, najpre preko [[Mane Rokvić|Mane Rokvića]] koji je došao sa njima iz [[Bosanski Petrovac|Bosanskog Petrovca]]. Kasnije je delegirao kod štaba 114. Nemačke divizije svoga načelnika štaba kapetana Mijovića Novaka. Ljudstvo je postalo Nemačka milicija, primajući od njih redovnu hranu, municiju i dopunu oružja. Nemci su vrlo rado primili saradnju četnika.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_73.htm Izveštaj komandanta 1. brigade Bosanskokrajiškog četničkog korpusa od 10. februara 1944. komandantu korpusa o saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji]</ref>}} U odgovoru koje je 4. oktobra 1943. poslalo Obavještajno odjeljenje 114. lovačke divizije, odbacuju se navodi iz telegrama poslatog od strane štaba 15. brdskog korpusa, u kojem se vojvoda [[Momčilo Đujić]] optužuje za prepade na njemačke trupe i u kojem se traži njegovo hapšenje. Nasuprot takvom zahtjevu, za komandanta [[Dinarska divizija JVuO|Dinarske divizije JVuO]] se tvrdi sljedeće: „Uvjerljiva obavještenja i dokumenti nedvojbeno ukazuju da se Đujićeva četnička grupa u dosadašnjoj borbi protiv komunizma pokazala kao pouzdana... Sabotažni akti i prepadi na njemačke trupe dosad se nijesu događali.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=792&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000788.] <br /> ({{jez-njem|"Nach hiesigen sicheren Nachrichten und einwandfreien Unterlagen ist die Cetnikgruppe des Vojvoden Djujic im Kampf gegen die kommunistische Aufstandsbewegung bisher als zuverlässig zu bezeichnen. </br> Sabotageakte und Überfälle gegen die Deutsche Wehrmacht sind bisher nicht erfolgt."}})</ref> U poređenju sa oružanim snagama NDH, obavještajni oficiri 114. divizije Wehrmachta daju i mnogo povoljniju ocjenu za učinkovitost četnika: „Hrvatske trupe i ustaše, već zbog svoje brojnosti, ne mogu predstavljati značajniju podršku; osim toga, njihova borbena vrijednost je poznata. Četnički odredi su se dosad svuda pokazali kao izuzetno aktivni i pouzdani.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=793&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000789.] <br /> ({{jez-njem|"Die kroatische Wehrmacht und Ustaschaverbände im Bereich sind schon rein zahlenmässig keine nennenswerte Unterstützung; darüber hinaus ist deren Kampfwert hinreichend bekannt. Die Cetnikverbände erweisen sich bisher überall als äusserst rege und zuverlässig."}})</ref> [[File:Četnički komandant u zapadnoj Bosni Uroš Drenović s nemačkim oficirima na terenu.jpg|thumb|Vojvoda [[Uroš Drenović]] (desno), četnički zapovjednik u [[Zapadna Bosna|zapadnoj Bosni]], zajedno sa njemačkim oficirima na terenu.]] U jesen 1943. godine, Vrhovna komanda Vermahta konstatuje prestanak bilo kakve aktivnosti DM protiv njih: {{izdvojeni citat|U jesen 1943. Titov pokret sve je više uzimao maha, a Mihailovićev pokret bio je potisnut na teritoriju Srbije. Komunisti nisu primali samo pomoć od sovjetske Rusije, nego sve više i od Engleza. Italijanska armija je kapitulirala. U ovakvoj novonastaloj situaciji četnički pokret bio je prisiljen da preispita svoj stav prema nemačkoj okupacionoj sili… Bilo kako, od tog vremena prestali su svi napadi Mihailovićevih ljudi protiv nemačke okupacione sile.<ref name="Živković">{{Cite web |title=Nikola Živković, Srbi u Ratnom dnevniku Vrhovne komande Vermahta |url=http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta |access-date=2024-07-08 |archive-date=2016-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803153944/http://www.scribd.com/doc/34075047/Srbi-u-Dokumentima-Vermahta }}</ref>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta}} Četnici u Hercegovini su počeli sarađivati sa njemačkim nadležnim komandama odmah po ulasku njihovih trupa u bivšu italijansku okupacionu zonu: {{izdvojeni citat|Banda koja je napadala u području sjeverno od [[Bileća|Bileće]] i ojačana na oko 1200 ljudi ([[10. hercegovačka udarna brigada|X herceg. brigada]]), uz potporu 800 četnika je odbačena natrag na sjever.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1081&rec=313&roll=190 NARA, T311, Roll 195, frame no. 7450860.] <br /> ({{jez-njem|"Die im Raum N Bileca angreifende und auf etwa 1200 Mann verstärkte Bande (X.He.Brig.) mit Unterstützung von 800 Cetniks nach N zurückgeworfen."}})</ref>|Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja 2. oklopne armije za 18. septembar 1943. godine}} {{izdvojeni citat|SS-divizija „Prinz Eugen“: Komunistička grupa (jačine 1.200 ljudi), koja je sa sjevera nastupala ka Bileći, odbačena je ka sjeveru akcijom 6. čete 2. SS brdskog puka ojačane sa 800 četnika.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=483&broj=293 NARA, T313, Roll 483, frame no. 000290.] <br /> ({{jez-njem|"Von Norden gegen Bileca vordringende komm. Gruppe (1200) durch herangeführte 6./SS 2 und 800 Cetniks nach Norden zurückgeworfen."}})</ref>|Dnevni izvještaj 15. brdskog korpusa za 18. septembar 1943.}} {{izdvojeni citat|U oblasti [[Stolac|Stoca]], kao što je već napomenuto, Stolačka i [[Ljubinje|Ljubinjska]] četnička brigada su u saradnji sa našim trupama postigle uspjeh protiv glavnine Desete herceg. brigade.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=636&rec=314&roll=559 NARA, T314, Roll 559, frame no. 000631.] <br /> ({{jez-njem|"b.) Cetniks: </br> Im Raum von STOLAC hat, wie bereits erwähnt, im Zusammengehen mit eigenen Truppen die Cetnikbrig. von STOLAC und LUBINJE gegen die Hauptkräfte der X-herzeg.Brig. Erfolge erzielt."}})</ref>|Komanda 21. brdskog korpusa, Obaveštajno odeljenje, izveštaj o stanju, 27. septembar 1943.}} U izvještaju [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS brdske divizije Prinz Eugen]] od 10. oktobra 1943. godine, poslatom štabu [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], pohvaljuje se lojalno držanje koje su, do tog trenutka, formacije [[Hercegovina|hercegovačkih]] četnikâ pokazale spram njemačkih okupacionih jedinica: {{izdvojeni citat|Četnici: Za borbu protiv komunista u istočnoj Hercegovini mobilisane su jače snage u okruzima [[Trebinje]], [[Bileća]], [[Stolac]] i [[Nevesinje]]. Dosadašnja iskustva s hercegovačkim četnicima mogu se ocijeniti dobrim, a njihovo držanje prema vlastitim trupama lojalnim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1335&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 001329.] <br /> ({{jez-njem|"Cetniks: Zur Bekämpfung der Kommunisten in der Ost–Herzegowina wurden in den Bezirken Trebinje, Bileca, Stolac u. Nevesinje stärkere Kräfte mobilisiert. Die bisherigen Erfahrungen mit den herzegowinischen Cetniks können als gut, das Verhalten gegenüber der eigenen Truppe kann als loyal bezeichnet werden."}})</ref>}} U odlomku iz mjesečnog izvješća SS divizije »Prinz Eugen«, inače njemačke elitne postrojbe na teritoriji okupirane Jugoslavije, sastavljenog 5. septembra 1943, blagonaklon stav četnika na divizijskom području (Hercegovina) opisan je na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Srbi [četnici — prim.] su se, djelimično, nastavili dokazivati ​​kao '''najpouzdaniji saveznici u borbi protiv crvenih bandi''', a time i protiv komunizma. U borbi protiv bandita uvijek su spremni sarađivati ​​s njemačkim Wehrmachtom, pa čak i podvrgnuti se njegovoj komandi.<ref>Klaus Schmider, ''Partisanenkrieg in Jugoslawien 1941-1944'', Verlag E.S. Mittler & Sohn GmbH, Hamburg/Berlin/Bonn, 2002, s. 307.</ref><ref>[https://www.znaci.org/NARA/T315.php?broj=1272&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frame no. 001266.] <br /> ({{jez-njem|"Die Serben haben sich z.T. weiterhin als die zuverlässigsten Verbündeten im Kampf gegen die roten Banden und damit gegen den Kommunismus erwiesen. Im Kampf gegen die Banditen sind sie jederzeit bereit, mit der deutschen Wehrmacht zusammenzugehen und sich ihr sogar zu unterstellen."}})</ref>|Mjesečni izvještaj 7. SS divizije XV brdskom armijskom korpusu za avgust 1943. godine}} U četničkim izvorima se potvrda ovih navodâ nalazi u naređenju koje je kapetanu Dušanu Đakoviću 6. septembra 1943. uputio potpukovnik [[Slavko Bjelajac]] (pseudonim »Nikola Dekić«), komandant Ličko-kordunaške četničke oblasti. Informišući svog podređenog oficira o ogromnim partizanskim gubicima u [[Bitka na Sutjesci|bici na Sutjesci]], Bjelajac zapisuje: {{izdvojeni citat|Po podatcima koje imamo partizani su kod Sutjeske strašno tučeni. Tvrdi se da su imali 5.000 mrtvih te da su samo naši s mrtvih lješeva partizanskih skinuli oko 200 puškomitraljeza. Četnici u Hercegovini drže pored ostalih mjesta i [[Kalinovik]], [[Foča|Foču]], i [[Čajniče]]. Ustaše su u [[Goražde|Goraždu]]. Njemci se također nalaze u Hercegovini. Dozvolili su bez ikakovih uslova da se na reonu svakog sreza može nalaziti i kretati 400 četnika (jednoj četničkoj grupi dali su 300 pušaka). <br /> U opšte izuzev situacija Hercegovine, Crne Gore, i Istočne Bosne stoji vrlo dobro. <br /> Ove podatke iz Hercegovine javljam Vam radi orjentacije. A u koliko se tiče Njemaca tek da naše stanovništvo zna da ih se ne treba plašiti i da neće vršiti represalije nad mirnim stanovništvom. <br /> Njemci govore u Hercegovini protiv Italijana i kažu da su oni spriječili širenje Srbije do rijeke Bosne protiv volje Njemaca. Optužuju Italiju da je ona dovela Pavelića na vlast. (To sve može i nemora biti tačno). <br /> Naši su zarobili čuvenog [[Nurija Pozderac|Nuriju Pozderca]] i [[Simo Milošević|Simu Miloševića]] u Hercegovini i streljali ih.<ref>Zbornik NOR-a, tom XIV, knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd, 1983, dok. 202, str. 946.</ref>}} Novembra 1943, Nijemci nabrajaju koje su se sve četničke vojvode u NDH upustile u saradnju s njima, kao npr.: [[Mane Rokvić]] („izjašnjava se za Nemačku i u slučaju neprijateljskog iskrcavanja stoji sigurno na našoj strani“), [[Momčilo Đujić]] („Ljotićev pristalica“ čijim „prisluškivanjem je više puta dokazano da je slao lažne izveštaje D. M. kako bi se izvukao ispod njegovog uticaja“), [[Uroš Drenović]] („nepomirljiv protivnik komunista“; „više od godinu dana sarađuje otvoreno sa nemačkim Vermahtom“) i drugi.<ref name="ReferenceA"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=347&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Cetnikführer, mit denen zusammengearbeitet wurde: </br> Vojvode Rokvic. Energischer Führer der ohne Unterbrechung rückhaltlos mit der deutschen Truppe zusammenarbeitet. Bekennt sich zu Deutschland und steht im Falle einer feindlichen Landung sicher auf unsere Seite. </br> Vojvode Djujic, Ljotic–Anhänger. DM. sucht ihn durch ständigen Druck zu beeinflussen. Durch Überwachung ist bereits mehrfach nachgewiesen, dass Djujic falsche Meldungen an DM. abgesetzt hat, um sich seinem Einfluss zu entziehen. Djujic wird seitens der. Div. im bewusster Übertreibung als besonders aktiver Kämpfer gegen den Kommunismus in Verbindung mit der deutschen Wehrmacht herausgestellt. </br> Vojvode Drenovic. Gerade Persönlichkeit, unversöhnlicher Kommunistengegner (kommunistische Untaten an seiner Ehefrau, die den Tod herbeiführten), bezeichnet sich als Beschützer seiner pravoslavischen Volksgenossen. Arbeitet länger als 1 Jahr offen mit deutscher Wehrmacht zusammen. Von DM. angestrebte Beeinflussung bisher ohne Erfolg."}})</ref> U ovom strogo povjerljivom izvještaju, obavještajni oficiri XV brdskog armijskog korpusa dopisuju još i sljedeće: „Čitav niz drugih četničkih vođâ na području južno od [[Bihać]]a, neumoljivi su protivnici komunizma i dobri vojnici. Svi su se istakli u saradnji sa [našim] trupama, a kao svoj zadatak označavaju zaštitu pravoslavnog stanovništva od uništenja.“<ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 44, str. 86.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=347&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Eine Reihe weiterer Cetnikführer im Raum südl. Bihac unerbittliche Kommunistengegner und gute Soldaten haben sich in der Zusammenarbeit mit der Truppe bewährt, und sehen es als ihr Ziel an, den pravoslavischen Volksteil vor der Ausrottung zu bewahren."}})</ref> U izvještaju [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] od 5. novembra 1943. godine zaključuje se da bi osiguranje dugih linija snabdijevanja bez četnika bilo „nezamislivo“.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=343&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000339.] <br /> ({{jez-njem|"Die Sicherung der langen Nachschubwege der Division ist ohne Unterstützung det zugeteilten Cetnik–Stützpunkte, wenn nicht ausreichend deutsche Kräfte oder kampffähige kroatische Truppen zur Verfügung gestellt werden, undenkbar."}})</ref> 19. novembra 1943. potpisani su i na snagu stupaju prvi [[Ugovori o saradnji četnika i Vermahta|ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta]], koji četnicima nameću obavezu "da prekinu sve veze sa silama koje se nalaze u ratu sa Nemačkom i da izruče štabove za vezu tih sila koji se nalaze kod njih".<ref>https://www.znaci.org/00001/4_12_3_166.htm</ref> 30. novembra 1943. godine [[Dragoljub Draža Mihailović|general Mihailović]] naređuje [[Ljubomir Jovanović Patak|Ljubi Patku]], komandantu Timočkog korpusa, da protera britanskog majora Erika Grinvuda koji hoće da vrši akcije protiv Nemaca bez njegovog dopuštenja: {{izdvojeni citat|Kod vas je tamo engleski major Grinvud sa telegrafistom. To je posledica prosjačenja materijala. Nije došao da vas pomogne u materijalu već da uništi naša sela za neku sitnu sabotažu. '''Naređujem da Grinvuda sa celom pratnjom najurite kao kučku''' po mom naređenju jer je pošao na teren bez mog odobrenja. Ponavljam najurite ga kao kučku i izvestite.<ref>https://www.znaci.org/00001/4_14_3_42.htm</ref>|Depeša generala Mihailovića Ljubi Patku od 30. novembra 1943.}} Saveznički komandant Sredozemlja uskoro i sam uviđa da se Mihailović bavi sporednim aktivnostima, uz izbegavanje da preduzme nešto na komunikacijama vitalnim za [[Saveznici|Saveznike]] i za Nemce. Stoga je [[9. decembar|9. decembra]] [[1943]]. poslao [[Dragoljub Mihailović|Mihailoviću]] telegram kojim zahteva izvršenje specifikovanih napada na komunikacije, a koji počinje rečima: {{izdvojeni citat|Sloboda kojom se Nemci služe železničkim prugama od Grčke do Beograda za prevoz i izdržavanje trupa nepodnošljiva je.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_250.htm, Obaveštenje brigadira Armstronga od 9. decembra 1943. Draži Mihailoviću o zahtevu Komande britanskih trupa na Srednjem istoku da četnici izvrše dve sabotaže protiv Nemaca]{{Dead link|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd - prilog II</ref>}} === Potpisivanje ugovora o saradnji četnika i Vermahta u Srbiji (1943-1944) === {{Poseban članak|Ugovori o saradnji četnika i Vermahta}} [[Datoteka:Zone odgovornosti četnika, prema sporazumu sa Nemcima.png|thumb|Zone odgovornosti četničkih komandanata u okupiranoj Srbiji, prema sporazumu sa Nemcima 1943. [[Jevrem Simić]] i [[Nikola Kalabić]] (roze), [[Vojislav Lukačević]] (plavo), [[Ljuba Jovanović Patak]] (zeleno) i [[Mihailo Čačić]] (sivo).]] [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za Jugoistok, inicirao je pregovore koji će rezultirati potpisivanjem [[Ugovori o saradnji između JVuO i komande Jugoistoka|ugovora o zajedničkoj borbi]]. Mihailović je polovinom novembra 1943. svojim komandantima naredio da sarađuju sa Nemcima; on sam nije mogao javno da stupi u saradnju "zbog raspoloženja naroda".<ref>https://www.znaci.org/images/ktb_okw_III_6_1304.jpg KTB OKW (Kriegstagebuch des Oberkommando der Wehrmacht) - Ratni dnevnik vrhovne komande Vermahta, šesta knjiga</ref> Ugovore su to potpisivali ovlašćeni Mihailovićevi komandanti i ljudi iz vojnog rukovodstva. Prvi ugovor o saradnji potpisan je 19. 11. 1943. između [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]], komandanta Mileševskog korpusa JVuO i nemačkog komandanta Jugoistoka koga je predstavljao fon Frede, glasio je: {{Wikisource|Sporazum inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića i vojnoupravnog zapovednika Jugoistoka od 23.1.1944.}} {{izdvojeni citat| 2) Primirje treba da bude pretpostavka za zajedničku borbu protiv komunista. 4) Obaveza Lukačevića da nijedan pripadnik njemu potčinjenih jedinica neće delovati na strani sila koje su u ratu sa Nemačkom. 5) Prepuštanje područja borbenih dejstava četničkim odredima radi samostalnog vođenja borbe, koju vodi i nemački Vermaht. 6) Uključivanje četničkih odreda prilikom većih zajedničkih operacija pod nemačko zapovedništvo. U tom periodu nemačko vodstvo izdaje borbene naloge četničkim odredima. 8) Razmena štabova za vezu. 9) Isporuke nemačke municije radi sprovođenja zajedničkih borbenih zadataka u skladu sa vojnim potrebama. 10) Sporazum se mora držati u tajnosti.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_260.htm SPORAZUM IZMEĐU KOMANDANTA JUGOISTOKA I MAJORA VOJISLAVA LUKAČEVIĆA OD 19. NOVEMBRA 1943. O SARADNJI ČETNIKA SA NEMAČKIM TRUPAMA U BORBAMA PROTIV NARODNOOSLOBODILACKE VOJSKE JUGOSLAVIJE]</ref>|Sporazum Nemaca i majora [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] (19. 11. 43.)}} 27. novembra je potpisan ugovor sa [[Nikola Kalabić|Nikolom Kalabićem]].<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_262.htm Sporazum od 27. novembra 1943. između pukovnika Jevrema Simića i kapetana Nikole Kalabića sa nemačkim predstavnikom o saradnji u borbama protiv NOVJ]</ref> U narednim nedeljama ugovori su potpisani i sa drugim komandantima korpusa od operativne važnosti. Iako Mihailović lično nije potpisao ni jedan ugovor, ovim ugovorima je bio pokriven veći deo nemačke okupacione zone u Srbiji. {{izdvojeni citat|Ovaj ugovor, kao i buduće mjere, trebalo bi da se baziraju na međusobnom povjerenju i volji da se komunizam uništi, zemlja umiri a Srbiji omogući stabilna budućnost u okvirima Evrope oslobođene od komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=974&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frames no. 000969—000970: Sporazum između Krajskomandanture Zaječar i potpukovnika Ljube Jovanovića Patka o nenapadanju i saradnji u borbi protiv NOVJ (23./25. decembar 1943.)] </br> ({{jez-njem|"Diese Vereinbarung sowie die zukünftigen Massnahmen sollen getragen sein vom gegenseitigen Vertrauen und dem Willen, den Kommunismus zu vernichten, das Land zu befrieden und Serbien einer geordneten Zukunft im Rahmen eines vom Kommunismus befreiten Europas entgegenzuführen."}})</ref>|Sporazum Nemaca i potpukovnika [[Ljuba Jovanović Patak|Ljube Jovanovića Patka]] o borbi protiv partizana u Srbiji (decembar [[1943]]).}} 30. novembra 1943. godine i poručnik Milorad Vasić moli generala Mihailovića da mu odobri vezu sa Nijemcima, u cilju opskrbe streljivom, garantujući mu potpunu diskreciju u radu: {{izdvojeni citat|Molim da mi dozvolite da ovu priliku iskoristim i dobijem municiju i ostalo, što mi je neophodno potrebno, a da pritom čast organizacije i Vaš autoritet u narodu ne bude ničim povređen.<ref>AVII, reg. br. 8/1, kut. 276, dep. 11690—11691.</ref><ref>Branko Latas, Četničko-nemački sporazumi o saradnji u Srbiji (1943-1944), Vojnoistorijski glasnik br. 2/1978, Beograd, str. 344.</ref>}} Ugovori su bili u znatnoj meri tipizirani, nalik na sporazum između vojnog zapovednika Jugoistoka i inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića: {{izdvojeni citat|Cilj sporazuma je zajednička borba protiv komunističkih partizana, pa će stoga sve jedinice DM-četnika, potčinjene pukovniku Jevremu Simiću, biti uključene u borbu nemačke i bugarske vojske, kao i srpskih vladinih trupa, protiv komunista. U vezi s tim predviđa se uspostavljanje zajedničke obaveštajne službe kao i uzajamna podrška.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%83%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%D1%85_%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%BF%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%88%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%B8_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%BE%D1%83%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3_%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_23.1.1944 Sporazum inspektora četničkih odreda Draže Mihailovića pukovnika Jevrema Simića i vojnoupravnog zapovednika Jugoistoka od 23.1.1944.]</ref>|Sporazum Nemaca i potpukovnika [[Jevrem Simić|Jevrema Simića]] (januara [[1944]]).}} Komandant Jugoistoka i [[Armijska grupa F|Armijske grupe F]] [[Maksimilijan fon Vajhs|fon Vajhs]] izdao je [[21. novembra]] [[1943]]. uputstvo o saradnji sa četnicima koje, između ostalog, predviđa izručenje Saveznika ("da prekinu sve veze sa silama koje se nalaze u ratu sa Nemačkom i da izruče štabove za vezu tih sila koji se nalaze kod njih"). Fon Vajhs upozorava da se "lojalna orijentacija pojedinih četničkih odreda ne sme uopštiti", jer neki još uvek izvode prepade i sabotaže, ali "propagandu protiv četničkog pokreta treba obustaviti", do daljnjeg.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_3_166.htm Objašnjenje komandanta Jugoistoka od 21. novembra 1943. o cilju i načinu sklapanja sporazuma sa četničkim komandantima]</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/291.htm Karl Hnilicka: DAS ENDE AUF DEM BALKAN 1944/45], Musterschmidt-Verlag Göttingen, strana 268</ref> Sporazum između Vermahta i četničkog komandanta [[Mihajlo Čačić|Mihajla Čačića]], komandanta četničke Ravaničke brigade, uključuje i hvatanje [[rudar]]a koji su pobegli u šumu, i njihovo vraćanje u [[rudnik]]e uglja.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_264.htm Sporazum komandanta Jugoistoka sa komandantom Ravaničke brigade od 14. decembra 1943. o saradnji četnika sa nemačkim trupama u borbama protiv NOVJ]</ref> Sporazum Vermahta i [[Jevrem Simić|Jevrema Simića]], inspektora odreda Draže Mihailovića, predviđa da "četnici DM stavljaju na raspolaganje snagama poretka svoje podatke i svoju obaveštajnu službu" za borbu protiv partizanskog pokreta.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_267.htm Izveštaj Abver-grupe od 23. januara 1944. o sklopljenom sporazumu između vojnoupravnog komandanta Jugoistoka i inspektora četničkih jedinica u Srbiji]</ref> Sporazum Vermahta i potpukovnika Ljube Jovanovića, vođe Dražinih odreda u okrugu [[Zaječar]], četnicima omogućuje punu sloboda kretanja "danju i noću na celom području na koje se odnosi sporazum".<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_266.htm Sporazum između Krajskomandanture u Zaječaru i komandanta Timočkog korpusa od 25. decembra 1943. o saradnji u borbama protiv NOVJ]</ref> {{izdvojeni citat|Srbija i Hrvatska: kao i ranije, na ovom prostoru stoje dva suprotstavljena tabora — komunistički pod Titom i nacionalistički pod generalom Mihailovićem. Zbog brojčane premoći i veće borbene vrijednosti, komunisti su u posljednje vrijeme zadali nacionalistima niz teških udaraca. To je rezultiralo u traženju njemačke pomoći od strane nekoliko D.M.-komandanata. Već je došlo i do niza sporazuma, kojim se D.M.-jedinice obavezuju na obustavljanje neprijateljstava protiv Wehrmachta, čime im se omogućuje nesmetana borba protiv komunista.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=900&rec=311&roll=175 NARA, T311, Roll 175, frame no. 000895: Prikaz neprijateljskog stanja u Sredozemlju od strane generalštabnog majora Warnstorff-a (dodatak zabilješki sa sastanka kod načelnika štaba Grupe armija „E“ od 9. decembra 1943.).] </br> ({{jez-njem|"Serbien–Kroatien: Hier stehen sich nach wie vor die nationalen Kräfte des Draca Michaylovic[sic!] und die kommunistischen Kräfte des Tito gegenüber. Infolge der zahlenmässigen und in Bezug auf die Kampfstärke starken Uberlegenheit der kommunistischen Verbände ist in der letzten Zeit DM mit seinen Kräften stark angeschlagen worden. Dies hatte zur Folge, dass verschiedene DM–Führer mit ihren Verbänden Anlehnung an die deutsche Besatzungsmacht suchten. Es sind bereits Abmachungen zu Stande gekommen, auf Grund deren DM–Verbände ihre Kampfhandlungen der deutschen Wehrmacht gegenüber einstellen und ihnen ungestörte Kampfführung den Kommunisten gegenüber zugesichert wurde."}})</ref>|Nemački prikaz stanja u Sredozemlju od 9. decembra 1943.}} Njemački opunomoćeni general u [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] [[Edmund Glaise von Horstenau]] opisuje u ratnom dnevniku kontekst u kom dolazi do potpisivanja ovih ugovorâ: {{izdvojeni citat|Izgleda da je Srbija najmirnija zemlja na Balkanu, a neko reče da je ona čak i najmirnija zemlja u Evropi. Činjenica je da stanje u NDH ne može da se uporedi sa stanjem u Srbiji iako se i u Srbiji događaju neprijatne stvari... Draža Mihailović je iskoristio opšte stanje, pa su naši oblasni komandanti sklopili ugovore sa pojedinim četničkim vođama.<ref>Glez fon Horstenau, Između Hitlera i Pavelića: Memoari kontroverznog generala, Nolit, Beograd, 2007, str. 412.</ref>}} I prije nego je došlo do parafiranja ugovorâ, kapetan [[Dušan Radović (četnik)|Dušan Radović]], komandant Zlatiborskog korpusa JVuO, obavijestio je 18. novembra 1943. generala Mihailovića da njemačke i bugarske okupacione trupe, uz velike poteškoće, nastoje zaustaviti ofanzivu snaga NOVJ nadomak [[Užice|Užica]], kao i da im četničke jedinice pod njegovom komandom pružaju značajnu borbenu pomoć, tj. napadaju partizane kako bi oslabili njihov pritisak na okupatora. Iz izvještaja se vidi i da je ravnogorski kapetan Milorad Mitić bio zadužen za održavanje kontakatâ s Nijemcima: {{izdvojeni citat|Noću, 17/18 ov.m-ca oko 21,30 časova, komunisti su jačim snagama napali Bugare i Nemce u Kremnima i posle osmočasovne borbe komunisti su potpuno razbili oko 1800 Bugara i 200 Nemaca... Bugari se u najvećem neredu i bez oružja povlače za Užice. Beže glavom bez obzira. Tenkove su odvukli za Užice, dok je izgleda bugarska artilerija pala u ruke partizanima. U momentu pisanja ovog izveštaja jedan izvesni deo Bugara, koji se organizovano povlači, vodi borbu sa komunistima u Biosci. Naši delovi stupili su u borbu kod Bioske iz pravca s. Kneževići. Mišljenja sam da će u toku današnjeg dana pasti i Bioska i da će komunisti navaliti za Užice. Ja gde god mogu napadaću. Stanje je vrlo ozbiljno! Kapetan Mitić, presvučen u civilno odelo, viđen je u Užicu sa Nemcima. Posle je u jednom nemačkom automobilu otišao kako kažu za Beograd kamo ga Vi šaljete radi hvatanja neke veze i sporazuma. Ova se vest širi naglo.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_34.htm Izveštaj komandanta Zlatiborskog korpusa od 18. novembra 1943. Draži Mihailoviću o borbama četnika i nemačkih i bugarskih jedinica protiv NOVJ kod Kremana]</ref>}} U depeši od 28. decembra 1943. poslatoj Vrhovnoj komandi JVuO od strane potpukovnika [[Petar Baćović|Petra Baćovića]], govori se o sastanku koji je [[Todor Perović]], predstavnik Komande operativnih jedinica istočne Bosne i Hercegovine, održao u [[Sarajevo|Sarajevu]] sa njemačkim generalom Wernerom Frommom: {{izdvojeni citat|Perović se vratio iz Sarajeva. U Sarajevu bio je kod generala Froma, komandanta pozadine celog Balkana. Između ostalog rekao mu je: »Srbi su istinski borci protivu partizana, mi Nemci cenimo borbu vaših ljudi. U tome se ističe naročito vaš kraj. Naročito cenimo saradnju majora Lukačevića. U kratko vreme prisajediniće se srpski krajevi Srbiji i u tom slučaju srpski će narod dobiti punu ekonomsku pomoć. U najkraćem roku dolazi još 12 divizija naših na teritoriju Jugoslavije radi potpunog likvidiranja partizana. Imamo jedan letak koji je izdao potpukovnik Borota za istočnu Bosnu, gde poziva narod da ga sluša kao novog komandanta, ali mi znamo da je komandant Baćović. Budite uvereni da će do proleća biti raščišćeno sa partizanima«.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_52.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 16-30. decembra 1943. godine]</ref>}} Iako je Draža Mihailović sugerisao svojim komandantima da »koriste jedne neprijatelje protiv drugih«,<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 1a/1, depeša br. 361.</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_58.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 14. januara 1944. godine]</ref> u praksi se ova floskula isključivo odnosila na borbu četnika protiv partizana, skupa sa okupatorima i kvislinzima. U depeši majoru [[Zaharije Ostojić|Zahariju Ostojiću]] (pseudonim »Sto-Sto«) od 30. januara 1944. godine, poslatoj u povodu pokušaja snagâ [[NOV i POJ]] da prodru u [[Sandžak]], general Dragoljub Mihailović otkriva što je zapravo pravi cilj četničke kolaboracije: {{izdvojeni citat|Vodite računa o Nemcima i Bugarima i iskoristite njihovu akciju protiv crvenih do krajnjih mogućnosti. Napad na [[Pljevlja|Pljevlje]] iskoristite za napad s leđa na komuniste.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>}} Vrlo moguće da je general Mihailović samo usvojio prijedloge koje mu je major Ostojić uputio u pismu od 6. decembra 1943. godine, gdje apostrofira sljedeće: {{izdvojeni citat|Koristeći se akcijom okupatora protiv komunista, mi ćemo verovatno u roku od mesec-dva dana opet imati situaciju u Sandžaku, Crnoj Gori, Hercegovini i Bosni u našim rukama. [...] Učeći se na sopstvenim greškama, smatram da se mora najhitnije preduzeti sledeće: 1) Stvoriti u najkraćem roku što jače pokretne borbene snage — leteće brigade i korpuse — a naročito tamo gde se za to ima mogućnosti. 2) '''Koristeći se akcijom okupatora i satelita, upotrebiti sve raspoložive snage za potpuno čišćenje od komunista svih srpskih pokrajina'''. 3) U radu pod 2) ostvariti međusobno potpomaganje iz susednih pokrajina do maksimuma.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_43.htm Pismo majora Zaharija Ostojića od 6. decembra 1943. Draži Mihailoviću o potrebi većeg angažovanja četnika s okupatorskim trupama radi sprečavanja prodora jedinica NOVJ u Srbiju]</ref>|Pismo majora Ostojića generalu Mihailoviću od 6. decembra 1943. godine}} Četničko-njemački odnosi bili su opterećeni međusobnim nepovjerenjem i sviješću o suprotstavljenosti ciljeva i interesa dviju stranâ. U telegramu koji je 29. januara [[1944]]. godine [[Joachim von Ribbentrop]], njemački ministar vanjskih poslova, uputio specijalnom opunomoćeniku za Jugoistočnu Evropu [[Hermann Neubacher|Hermannu Neubacheru]], reflektuje se jasan stav političkog i vojnog vrha u [[Berlin]]u o generalu Draži Mihailoviću, dok su podređenima date precizne smjernice za držanje prema četničkom pokretu: {{izdvojeni citat|Jedino se mogu ćuteći trpeti privremeni aranžmani nižih vojnih komandi sa Dražom Mihailovićem s ciljem suzbijanja zajedničkog neprijatelja Tita. On i njegovi ljudi ostaju i dalje, na kraju, naši neprijatelji. Zato je sada, kao i do sada, potrebno biti krajnje oprezan prema Draži Mihailoviću i njegovim četnicima, a naročito se ne sme nijednog trenutka izgubiti iz vida da će pomoć koju mu mi sada direktno ili indirektno pružamo radi vođenja borbe protiv Tita, kasnije najverovatnije biti upotrebljena protiv nas... Rat na Balkanu Nemačka je vodila zato da bi jednom zauvek uništila srpsko žarište nemira... Mi nemamo, otud, nikakvog interesa da ponovo razbuktavamo velikosrpski duh.<ref>Akten zur deutschen auswartigen Politik — ADAP/E/VII, s. 374–375.</ref><ref>Vasa Kazimirović, NDH u svetlosti dokumenata, Nova knjiga/Narodna knjiga, Beograd, 1987, str. 169.</ref><ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN — Službeni list SCG, Beograd, 2005. str. 20.</ref>}} Izveštaje o sklapanju ugovora četnika sa Wehrmachtom presrele su i dešifrovale savezničke obaveštajne službe, što je imalo bitnu ulogu u konačnom opredeljivanju [[Čerčil]]a za Tita, a protiv Mihailovića.<ref>Cripps, John (2001). "Mihailović or Tito? How the Codebreakers Helped Churchill Choose". {{ISBN|0593 049101}}</ref> No, Nemci nisu bili zadovoljni primenom nekih sporazuma, jer je uprkos njima dolazilo do incidenata, odnosno diverzija i napada na pripadnike [[Srpska Državna Straža|Srpske Državne Straže]] od strane četnika, usled čega je general [[Hans Felber]] pokrenuo nekoliko hapšenja i racija protiv četnika počev od februara [[1944]]. === Borbe pod nemačkom komandom (1943) === {{main|Operacija Kugelblic}} [[Datoteka:Chetniks and Germans in Herzegovina in 1943.jpg|minijatura|Četnici i Nemci u Hercegovini 1943.]] [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 101I-005-0018-07, Jugoslawien, Polizeieinsatz mit Spähpanzer.jpg|thumb|Nemačka lokalna milicija sa italijanskim bornim kolima (izvor: ''Bundesarchiv'', [[1943]]).]] {{izdvojeni citat|„Borbeno sadejstvo sa četničkim grupama duž glavne saobraćajnice [[Bihać]] — [[Gračac]] — [[Knin]] — [[Drniš]] — [[Šibenik]] sastoji se u tome što su četnici okupljeni u posebnim uporištima uz oslonac na nemačke trupe. Četničke vođe primaju naloge i uputstva o vršenju zadataka obezbeđenja i izviđanja od zapovednika nemačkih uporišta.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=346&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000342—000343.] </br> ({{jez-njem|"Kampfgemeinschaften mit Cetnikgruppen bestehen entlang der Hauptversorgungsstrasse Bihac – Gracac – Knin – Drnis – Sibenik derart, dass die Cetniks in besonderen Stützpunkten in Anlehnung an deutsche Truppen zusammengefasst sind. Die Cetnikführer erhalten Aufträge und Weisungen für Sicherungs– und Aufklärungsaufgaben durch deutsche Stützpunktführer."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_259.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. novembra 1943. Štabu 2. oklopne armije o saradnji četnika sa nemačkim trupama u NDH]</ref>|Njemački izveštaj o saradnji sa četnicima protiv partizana u Dalmaciji i Bosni (19. novembar [[1943]]).}} Kratko po zauzimanju italijanske okupacione zone od strane njemačkih trupâ, četnici s teritorije [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] stupaju u borbeno savezništvo sa njima. Kako javlja obavještajno odjeljenje [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]], u blizini [[Plitvička Jezera (općina)|Plitvičkih Jezera]] došlo je krajem septembra 1943. godine do prvog krupnijeg angažiranja lokalnih četničkih jedinicâ na njemačkoj strani. Ovom prilikom su četnici nanijeli partizanima ozbiljne gubitke: {{izdvojeni citat|Agent za vezu javlja o izviđanju od 27. IX: Jaka skupina lojalnih četnika s njemačkom opremom provalila je 20. septembra na područje [[Korenica|Korenice]], [[Prijeboj (Plitvička jezera)|Prijeboj]]a (16 km zap. od [[Bihać]]a), Babinog Potoka (28 km z. od Bihaća), [[Krbavica|Krbavice]] (23 km jz. do Bihaća), te uništila sve komunističke prometne veze. Četnici su nanijeli velike gubitke komunistima kod Mirić Štropine (3 sjz. od Prijeboja), 350 mrtvih.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=313&roll=196&broj=390 NARA, T313, Roll 196, frame no. 7457118.] <br /> ({{jez-njem|"29.9. V–Mann meldet Beobachtung vom 27.9.: </br> Starke Gruppe loyaler Cetniks mit deutscher Ausrüstung an 20.9. in Raum Korenica (1558), Prijeboj (16 W), Babin Potok (28 W), Krbavica (23 SW), alles Bihac, eingebrochen und haben alle Verkehrsverbindungen der Kommunisten vernichtet. Cetniks haben bei Miric Stropina (3 NW Prijeboj) den Kommunisten große Verluste, 350 Tote, beigebracht."}})</ref>|Dodatak dnevnom izvještaju obavještajnog odjeljenja 2. oklopne armije za 3. oktobar 1943.}} U izvorima njemačke provenijencije iz ovog perioda navodi se da su četničke jedinice asistirale okupatoru i pri izbacivanju partizana iz [[Bosansko Grahovo|Bosanskog Grahova]]: {{izdvojeni citat|Četnici na putu za snabdijevanje Gospić — Gračac, Knin — Vrlika i Knin — Drniš, i pored oprečnih poruka DM-u, nikad ne pokazuju neprijateljstvo; naprotiv, dobro su sarađivali sa 114. lovačkom divizijom u zasjedama i [zajedno] zauzeli Bos. Grahovo.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=98&rec=314&roll=560 NARA, T314, Roll 560, frame no. 000093.] <br /> ({{jez-njem|"Ic–Lagebericht vom 27.9. bis 27.10.1943. </br> Die Cetniks an den Nachschubstrassen Gospic – Gracac, Knin – Vrlika und Knin – Drnis sind bisher trotz abweichender Meldungen an DM. nirgends feindselig aufgetreten, haben vielmehr in Hinterhalten mit der 114.Jäg.Div. gut zusammengearbeitet und Bos.Grahovo genommen."}})</ref>|Obavještajno odjeljenje [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], izvještaj za period od 27. septembra do 27. oktobra 1943.}} U naređenju poslatom 23. oktobra 1943. iz [[114. lovačka divizija (Njemačka)|114. lovačke divizije]] Wehrmachta, koja je bila smještena na teritoriji kvislinške NDH, navodi se sljedeće: {{izdvojeni citat|Od 1. novembra 1943. svi pripadnici domaćih jedinica (četnici, ustaše i hrvatska žandarmerija) moraju imati njemačke propusnice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=315&roll=1295&broj=606 NARA, T315, Roll 1295, frame no. 000600.] <br /> ({{jez-njem|"Ab 1.11.43 müssen sämtliche Cetnik–, Ustascha–, und kroatische Gendarmerie–Angehörige im Besitz von Ausweisen der Abteilung Ic sein."}})</ref>|Divizijska naredba br. 122 od 23. X 1943. godine}} U jednoj procjeni stanja snabdijevanja, poslatoj 25. oktobra 1943. štabu [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]] iz 114. divizije, razmotreni su modaliteti „skladištenja zalihâ [hrane] tokom zime i opskrbe za 9.500 četnika, ustaša, zarobljenika i civilnog stanovništva“, i data je projekcija da bi tovarni prostor zapremine 12 [[Tona|tona]] bio dovoljan za podmirenje dnevnih potrebâ ove grupe („9.500 ustaša, četnika, itd.“).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1362&rec=314&roll=554 NARA, T314, Roll 554, frames no. 001356—001357.] <br /> ({{jez-njem|"Anlage 1 zur Beurteilung der Versorgungslage vom 25. Oktober 1943. </br> a.) Berücksichtigung der Winterbevorratung und Versorgung der 9500 Cetniks, Ustaschen, Gefangenen und Zivilbevölkerung; </br> Dabei ist die Versorgung der 9.500 Ustaschen, Cetniks usw. im hiesigen Raum nicht in Rechnung gestellt. Es würden also hierfür noch täglich 12 to Laderaum möglich sein."}})</ref> Takođe, u naredbi o snabdijevanju iz 114. divizije Wehrmachta s početka decembra 1943. godine, precizno je određeno dnevno sljedovanje četničkih jedinicâ u zoni odgovornosti divizije (najvjerovatnije je riječ o [[Dinarska divizija JVuO|Dinarskoj diviziji JVuO]] pod [[Momčilo Đujić|Đujićevom]] komandom): {{izdvojeni citat|Od sada se četnicima izdaje sljedovanje koje se sastoji od: </br> 1 porcija hljeba; 1 porcija povrća; 1 porcija namaza (mast ili marmelada); 1 porcija soli; 2 porcije napitka; 1 porcija duhana.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=822&rec=315&roll=1295 NARA, T315, Roll 1295, frames no. 000815—000816.] <br /> ({{jez-njem|"Verpflegung der Cetniks: </br> Als Verpflegung für Cetniks sind ab sofort nur folgende Portionen auszugeben bezw. zu empfangen: </br> 1 Brotportion, </br> 1 Gemüseportion, </br> 1 Brotaufstrichportion (Fett oder Marmelade), </br> 1 Salzportion, </br> 2 Getränkeportionen, </br> 1 Tabakportion."}})</ref>|Posebna direktiva za snabdijevanje br. 65/43 (2.12.43)}} {{izdvojeni citat|Četnici dobijaju snabdijevanje u skladu sa listama imena koje se stalno kontrolišu; municija za pješadijsko naoružanje se izdaje povremeno, uz strogu kontrolu potrošnje; svaki četnik nosi zvaničnu iskaznicu – oni bez iskaznice se hapse i razoružavaju.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=342&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frame no. 000338.] ({{jez-njem|"Die Division gewährt den nach eigenen Wünschen beweglich und abseits ihrer Wohnorte eingesetzten Cetniks Verpflegungszuschüsse. Der Verpflegungsempfang wird nach namentlichen Listen getätigt, die Verteilung wird überwacht. Nach den gleichen Richtlinien werden von Zeit zu Zeit Gewehr– und MG–Munition im Rahmen des nachgewiesenen Verschusses ausgegeben. Der Verbrauch wird nach der jeweiligen Lage auch einigermassen genau überprüft. Jeder Cetnik muss einen namentlichen Ausweis mit der Nummer seiner Handwaffe (Gewehr– oder Pistolen–Nr.), der Unterschrift des zuständigen Kommandanten und des Ic der Division versehen, besitzen. Ohne Ausweis angetroffene Cetniks werden im Einvernehmen mit den Cetnik–Führern festgenommen und entwaffnet."}})</ref>|Izvještaj 114. lovačke divizije o rezultatima saradnje sa četnicima (5. novembar 1943).}} U izvještaju [[114. lovačka divizija|114. lovačke divizije]] od 5. novembra 1943. detaljno se opisuje saradnja jedinica [[Wehrmacht]]a sa snagama pod komandom vojvodâ [[Momčilo Đujić|Momčila Đujića]], [[Mane Rokvić|Maneta Rokvića]] i [[Radomira Ðekića Ðeda]]. Njemački oficiri zaključuju da okupator ima veliku korist od četnika: {{izdvojeni citat|Četnički vojvoda Mane Rokvić može se opisati kao apsolutno pouzdan. Već je pružio vrijedne usluge u oblasti [[Bosanski Petrovac|Bos. Petrovca]] gdje je bio raspoređen u prethodnici tokom čitavog napredovanja divizije, svuda uspostavljajući kontakt sa lokalnim četničkim jedinicama i značajno doprinoseći uspostavljanju povjerenja civilnog stanovništva u njemački Vermaht. Njegove mjere za održavanje discipline među četnicima i njegov oštar obračun sa sumnjivim [licima] i banditima dobro su poznati. [...] Iako se Đujić ne može smatrati potpuno pouzdanim, njegova podrška u borbi protiv komunizma trenutno je dragocjena. Divizija će učiniti sve što je u njenoj moći da ga u javnosti prikaže toliko pronjemački nastrojenim kako bi njegov povratak u neprijateljski tabor jednog dana bio onemogućen. [...] Četnički vojvoda Ðedo potiče iz Crne Gore i pristalica je pokreta Koste Pećanca, koji je, na osnovu prethodnog iskustva, održavao jasnu distancu od pokreta DM. Ðedo ostavlja veoma dobar lični utisak, izrazito je drzak [u borbi] protiv bandita i sumnjivih, i jasno je naklonjen njemačkom Vermahtu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=341&rec=314&roll=566 NARA, T314, Roll 566, frames no. 000337—000341.] </br> ({{jez-njem|"Der Cetnik–Vojvode Mane Rockvic [sic!] ist als unbedingt zuverlässig zu bezeichnen. Er hat bereits im Raum Bos. Petrovac wertvolle Dienst geleistet und war auch während des ganzen Vormarsches der Division bei der Spitze eingesetzt, stellte überall die Verbindung mit den örtlichen Cetnik–Einheiten her und hat in starken Masse für die Begründung des Vertrauens der Zivilbevölkerung zur deutschen Wehrmacht beigetragen. Seine Massnahmen zur Erhaltung der Disziplin unter den Cetniks, sein scharfes Durchgreifen gegen Verdächtige und Banditen, sind bekannt. </br> Wenn auch Djujic als nicht voll zuverlässig angesehen werden kann, so ist aber seine Unterstützung im Kampf gegen den Kommunismus z.Zt. wertvoll. Seitens der Division wird alles versucht werden, um ihm in der Öffentlichkeit soweit als deutschfreundlich herauszustellen, dass ihm eines Tages der Rückzug in das feindliche Lager unmöglich gemacht wird. </br> Der Cetnik–Vojvode Dzedo stammt aus Montenegro, ist Anhänger Richtung Kosta Pecanac, die nach bisherigen Erfahrungen klaren Abstand zur D.M.–Bewegung gehalten hat. Dzedo macht persönlich einen sehr guten Eindruck, ist ein ausgesprochener Draufgänger gegen Banditen wie Verdächtige und der Deutschen Wehrmacht eindeutig zugeneigt."}})</ref>|Izvještaj 114. lovačke divizije o rezultatima saradnje sa četnicima od 5. novembra 1943.}} {{izdvojeni citat|Glavna komanda predlaže stvaranje oficirske ispostave pri štabu XV brd. korpusa za nadzor i vođenje četničkih grupâ koje se koriste za zaštitu cesta za snabdijevanje, željezničkih pruga i važnijih ratnih pogona.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=314&roll=554&broj=90 NARA, T314, Roll 554, frame no. 000084.] </br> ({{jez-njem|"Gen.Kdo. beantragt Schaffung einer Offz.–Planstelle beim Stab XV.Geb.A.K. zur Überwachung und Anleitung der Cetnikverbände, die zur Sicherung von Nachschubstrassen, Eisenbahnen und kriegswichtiger Anlagen eingesetzt sind."}})</ref>}} Jedan od četničkih komandanata koji se dosljedno isticao kontinuiranom kolaboracijom sa njemačkim okupatorom bio je vojvoda [[Uroš Drenović]]. Nadležni okupacioni organi bili su zadovoljni ostvarenim stepenom saradnje s Drenovićem, što se vidi i iz izvještaja XV brdskog armijskog korpusa od 26. XI 1943, u kom se pohvaljuje njegovo „lojalno držanje“: {{izdvojeni citat|Predmet: </br> Nemačka komanda za vezu kod četničkog vođe Drenovića: </br> Četnička grupa Drenović z. i j-z od Banje Luke od jedno 1500 ljudi ima već godinu i po prema nemačkom Vermahtu i prema hrvatskoj državi lojalno držanje, i naše izviđačke i bezbednosne akcije korisno podržava. U nekim slučajeva bili su podržani sa nešto municije. Hrvatska vlada razmatrala je ideju da dovede Drenovića u Sabor za predstavnika svih pravoslavnih. Komanda Kirhner (puk Brandenburg) poslala je u dogovoru sa obaveštajnim odeljenjem [korpusa] Drenoviću komandu za vezu, i postigla je značajne rezultate u pogledu specijalnih misija.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=314&roll=560&broj=390 NARA, T314, Roll 560, frame no. 000384.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.Kdo. XV G.A.K, Abt.Ic, Betr.: Dtsch.Verb.Kdo. bei Cetnikführer Drenovic. An Pz.A.O.K.2.Ic/AO, 26.11.43: Die Cetnikgruppe Drenovic w. u. sw. Banja Luka mit etwa 1500 Mann hat seit über 1 1/2 Jahre der deutschen Wehmacht und dem kroat. Staat gegenüber eine loyale Haltung eingenommen und die eigene Aufklärung und Sicherung stets wertvoll unterstützt. In einzelnen Fällen wurde sie mit Inf.Mun. unterstützt. Die kroatische Regierung hat die Berufung des Drenovic in den Sabor (Landtag) als Vertreter aller Pravoslaven erwogen. Das Kdo. Kirchner (Rgt.Brandenburg) hat im Einvernehmen mit der Abt.Ic für seine Zwecke ein Verbindungs–Kommando zu Drenovic entsandt und in kürzester Zeit wertvolle Ergebnisse im Sinne des Sonder–Auftrages erzielt."}})</ref>|Komanda 15. brd. korpusa, Obaveštajno odeljenje, za obav. odeljenje komande 2. okl. armije, 26.11.43.}} Četnički su odredi na teritoriji marionetske NDH pružali veoma značajnu potporu njemačkim vlastima, bez koje ove ne bi uspjele efikasno održavati okupacioni sistem. U izvještaju [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. pješadijske divizije]] [[Wehrmacht]]a iz prve nedjelje decembra 1943. provijava upravo ovakvo gledište; istaknuto je, pak, da bi četnike trebalo (zbog „ispadâ prema hrvatskom stanovništvu“) ograničiti „na rad u srpskim selima“: {{izdvojeni citat|Budući da vlastite snage i ustaše nisu dovoljne da same umire i osiguraju golemo područje, divizija se ne može odreći suradnje četnika. Trenutačno, drugačije rješenje ne bi bilo moguće zbog nedostatka dodatnih snaga. No, ne zanemaruje se da se suradnja s četnicima ne čini dugoročno održivom zbog njihovih političkih ciljeva. Stoga će se i dalje jačati utjecaj ustaša, a time i hrvatske države, kako bi se postupno udaljili od četničkih snaga i deportirali oni [četnici] koji nisu mještani.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=788&rec=314&roll=555 NARA, T314, Roll 555, frames no. 000782—000783.] <br /> ({{jez-njem|"Da die eigene Kräfte und die Ustascha allein zur Befriedung und Sicherung des weiten Raumes nicht ausreichen, kann auf eine Mitarbeit der Cetniks noch nicht verzichtet werden. Im Augenblick wäre eine Lösung von ihnen mangels anderer Kräfte nicht möglich. Es wird jedoch nicht verkannt, dass auf die Dauer eine Zusammenarbeit mit den Cetniks auf Grund ihrer politischen Zielsetzung nicht tragbar orscheint. Es wird daher der Einfluss der Ustascha und damit des kroatischen Staates weiterhin gestärkt werden, um allmählich von den Cetnik–Verbänden abrücken zu können, die nicht ortsansässigen abzuschieben. Der Anfang hierzu ist gemacht. Um die Unzuträglichkeiten zu beenden, die sich daraus ergeben, dass in rein kroatischen Gegenden die eingesetaten Cetnik–Verbände die Bevölkerung belästigen und auch ausplündern, ist in Durchführung, sie aus diesen Gebieten herauszuziehen und nur noch in Orten mit pravoslavischer Bevölkerung zu Sicherungszwecken einzusetzen."}})</ref>|Procjena situacije 264. pješadijske divizije (7.12.43)}} Komanda Jugoistoka je istog dana izvijestila Vrhovnu komandu njemačkog Wehrmachta o sadjejstvu [[114. lovačka divizija (Nemačka)|114. lovačke divizije]] i četnika u borbi protiv snaga [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]: {{izdvojeni citat|114. lovačka divizija: čišćenje prostora oko [[Vrlika|Vrlike]] u saradnji sa četnicima završeno; neprijatelj je izgubio 22 mrtva i 20 zarobljenih; veliki plen.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=78&broj=89&roll=331 NARA, T78, Roll 331, frame no. 6287993.] <br /> ({{jez-njem|"114. JG. DIV: SAEUBERUNG IN RAUMES VRLIKA IM ZUSAMMENWIRKEN MIT CETNIKS NACH WEITEREN 22 FEINDTOTEN U. 20 GEFANGENEN BEI EINBRINGUNG GROESSERER BEUTE ABGESCHLOSSEN."}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 6. decembra 1943 (7. decembar 1943.).}} === Borbe pod njemačkom komandom u Crnoj Gori (1943-1944) === {{main|Operacija Frühlingserwachen (1944)}} [[File:Collaborationist Jakov Jovović with Germans on Cetinje.jpg|thumb|Četnički komandant [[Jakov Jovović]] sa svojim saborcima i Nemcima na [[Cetinje|Cetinju]], jesen 1943.]] Od 17. do 24. oktobra [[1943]]. godine, njemačke okupacione snage su organizovale [[Operacija Balkanski klanac|operaciju Balkanski klanac]] (njem. ''Balkanschlucht''). Osnovni cilj operacije je bio likvidacija snagâ [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] i [[Divizija Garibaldi|Italijana]] koji su prešli na stranu partizana u Crnoj Gori, kao i ovladavanje [[Jadransko more|jadranskim]] zaleđem. Pored sopstvenih snaga, njemački okupator je za ovu priliku angažovao dva italijanska fašistička puka (oko devet bataljona), čiji su štabovi bili u [[Bar]]u i [[Podgorica|Podgorici]], kao i muslimansku fašističku miliciju i ostatke četnika Draže Mihailovića.<ref>https://www.znaci.org/00001/151_5.pdf</ref> Dakle, pored dvije divizije [[Wehrmacht]]a, u operaciji je učestvovalo i oko 5.000 [[Balli Kombëtar|balista]], talijanskih fašista i četnika.<ref>https://www.znaci.org/00001/33_9.pdf</ref> U depeši Vrhovnoj komandi JVuO od 20. oktobra 1943,<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, Knjiga predatih depeša CG—3, Depeša br. 211.</ref><ref>Др Радоје Пајовић, Контрареволуција у Црној Гори: Четнички и федералистички покрет 1941—1945, Обод, Цетиње, 1977, стр. 408.</ref> delegat VK JVuO u Crnoj Gori i [[Sandžak]]u major [[Rudolf Perhinek]] piše o učešću crnogorskih četnika na strani okupatora u ovoj [[Sile Osovine|osovinskoj]] operaciji: {{izdvojeni citat|Žalosno ali tačno. Da nisu Nemci angažovali ovolike snage, nas ovde više ne bi bilo, jer se više niko nije hteo boriti, već samo begati, ali nije se više imalo kud... Mi se izvlačimo i gledamo da smo pozadi njih, da bi iskoristili njihovu borbu sa komunistima i uništavanje istih.}} Informacija o potpunoj potčinjenosti četničkih jedinica u okupiranoj Crnoj Gori njemačkim vlastima, kao i tijesnim vezama sa kvislinškom ''Narodnom upravom'' koju je okupator formirao, Draži Mihailoviću je bila dostavljena 1. decembra 1943. godine iz štaba majora [[Petar Baćović|Petra Baćovića]] (pseudonim »Nav-Nav«): {{izdvojeni citat|Nemci daju oružje i odelo s a s d j k a c a m a [nedešifrovana riječ; moguće "žandarmima" — prim.] i nešto plate. Milicija će biti formirana kao prava vojska. Za komandanta cetinjskog bataljona major Zdravko Kasalović. Za nikšićki bataljon Boško Pavić, a mene su naimenovali za komandanta žandarmerijskog bataljona za srez šavnički. Pojava Narodne uprave i svega ovoga što se sada stvara, nije izraz želje niti naroda niti naša, već je ovo nužno zlo, između dva zla, jer drugog izlaza nema. Mi nismo u stanju samo pomoću naroda da ma šta učinimo bez pomoći Nemaca.<ref>AVII, kut. 276, reg. br. 7/1-35.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, dokument br. 47, str. 89.</ref>}} [[Ljubomir Lazarević]], inženjer iz [[Kolašin]]a (pseudonim »Bene«), 28. januara 1944. godine obavještava Dražu Mihailovića da četnici u Crnoj Gori sarađuju sa njemačkim okupacionim vlastima u svakom obliku: {{izdvojeni citat|Svi komandanti u Crnoj Gori primili su saradnju sa Nemcima, potpisali obavezu a sa ostatcima vojske nalaze se u žici, ili u neposrednoj blizini nje. Nema ni jedne grupe u šumi koja bi pretstavljala našu borbu, oko koje bi se moglo okupljati. Vukadinović isto tako nalazi se u Podgorici ili u okolini. Nagovešteni dolazak Srbijanske vojske pozdravljen je burno svuda, ali dolazak Ljotićevaca učinio je Ljotićevce vrlo aktivnim i prete da ko god ne bude s njima, on je komunista. Po varošima teško će se iko održati jer ta formula svakoga će staviti pod udar okupatora kao komunistu. Ovaka saradnja sa njima je nemoguća, jer ovi traže prilazak njima, ne saradnju. Po selima Crne Gore gospodare komunisti. Naše akcije vrše se samo u cilju osiguranja ili odbrane nemačkih kolona. Nemačke snage na ovom terenu vrlo su male i nesposobne za ma kakvu širu akciju. Do sada nema ni izgleda na akciju. Svako dalje čekanje, pogoršava našu situaciju. Narod gubi veru u našu dobru volju i našu sposobnost.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_67.htm Izvod iz knjige primljenih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 15. do 31. januara 1944. godine]</ref>}} [[File:Chetniks and Germans in Podgorica 1944.jpg|thumb|Četnički komandanti i njemački okupatori u [[Crna Gora|Crnoj Gori]]. [[Đorđije Lašić]] (prvi zdesna), šef njemačke uprave za Crnu Goru pukovnik Hajnke (treći zdesna) i Jakov Jovović (drugi slijeva) u [[Podgorica|Podgorici]], proljeće 1944.]] [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. nemački korpus]] u Crnoj Gori pokrenuo je [[10. april]]a [[1944]]. [[Operacija "Frilingservahen" (april-maj 1944)|operaciju "Frilingservahen"]], uz masovno učešće četnika. Operacija je pripremljena u saradnji sa [[Pavle Đurišić|Pavlom Đurišićem]] i započeta tako što su četnici zajedno sa Nemcima iz nemačkih garnizona napali na slobodnu teritoriju. Plan napada je bio sledeći: {{izdvojeni citat|'''Đurišićeve snage''': Prva borbena grupa, 700 ljudi, iz si. pravca preko rejona 5 km j. Bijelo Polje za Mojkovac. Druga borbena grupa, 1200 ljudi, pod komandom Đurišićevog Operativnog štaba, od Brodareva preko Šahovića za Mojkovac — Kolašin. Treća borbena grupa, 1000 ljudi, od sredine puta Pljevlja — Prijepolje pravcem Mojkovac. Četvrta borbena grupa, 1500 ljudi, od Pljevalja pravcem Mojkovac. Mojkovac treba da bude dostignut za 2 dana. Posle toga skretanje glavnine u rejon z. Tara — sz. Kolašin — Mojkovac. '''Nemačke snage''': 1 ojač. mot. č. prodire od Brodareva do Bijelog Polja. 1 ojač. mot. č. od Pljevalja do prelaza preko Tare 22 jjz. Pljevlja. Bat. [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]], 600 ljudi, sledi nemačke snage za Bijelo Polje, onda skreće za Mojkovac. Milicija iz Brodareva, 700 ljudi, čisti svoj rejon i prodire od Brodareva ka jjz. Početak napada: 10. 4. 44. [[181. pešadijska divizija (Nemačka)|181. peš. div.]] obezbediće odgovarajuće informisanje četničke Grupe "Jug" (major Lašić i Bukatonović [pogreška; vjerovatno je u pitanju major [[Savo Vukadinović]] — prim.] u Podgorici) kao i Grupe "Nikšić".<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=364&rec=314&roll=663 NARA, T314, Roll 663, frame no. 000357.]</ref><ref>Obaveštenje Komande 21. brdskog korpusa Komandi 181. brdske divizije od 08.04.1944., Vojnoistorijski institut, NAV--T-314, r. 663, s. 357.</ref>}} === Borbe pod nemačkom komandom u NDH (1944) === [[File:August Šmidhuber, komandant 7. SS divizije, Todor Perović, lekar Trebinjskog korpusa i kapetan Milorad Vidačić, komandant Trebinjskog korpusa JVuO.jpg|thumb|Žena u crnini moli za milost Milorada Vidačića, komandanta Trebinjskog korpusa JVuO. Prisutni su još [[August Schmidhuber]], komandant 2. puka [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS divizije]] (prvi lijevo), Todor Perović, predstavnik četničke komande istočne Bosne i Hercegovine (drugi lijevo) i neimenovani oficir [[Schutzstaffel|SS]]-a. Fotografija je nastala tokom njemačke [[Operacija Gama|operacije Gama]] protiv partizana u [[Istočna Hercegovina|istočnoj Hercegovini]] (ljeto/jesen 1943. godine).<ref>[http://bandenkampf.blogspot.com/2015/08/bk0034.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0034 | Photo | SS-Freiwilligen-Gebirgs-Division "Prinz Eugen"]</ref>]] Kolaboracija četnika u [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]] sa njemačkim okupacionim snagama postala je intenzivnija tokom zime 1943-1944, makar u slučaju hrvatskih kvislinških snaga i četnika bila pod neprestanom tenzijom. Podaci navedeni u izvještaju generala [[Edmund Glaise von Horstenau|Glaisea von Horstenaua]] od 26. februara 1944.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=236&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000236.]</ref> zasnovani na službenim podacima NDH otkrivaju opseg kolaboracije: 11. februara bilo je na teritoriju NDH trideset i pet posebno imenovanih četničkih grupa sa procijenjenih 23.300 ljudi pod oružjem. Neke manje jedinice su brojale od 200 do 400 pripadnika, dok su ostale, poput [[Momčilo Đujić|Đujić]]eve grupe, imale i do 2.500 vojnika i oficira. Od toga je s Nijemcima i vlastima NDH kolaboriralo devetnaest grupa (ukupno 17.500 ljudi); šesnaest ostalih grupa s oko 5.800 ljudi ubrajane su u pobunjene četnike.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=237&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000237—000240.]</ref> S iznimkom odreda vojvode [[Uroš Drenović|Uroša Drenovića]] u sjeverozapadnoj Bosni (oko 400 ljudi), kojeg su vlasti NDH smatrale potpuno lojalnim, za sve druge četničke kolaborirajuće grupe ustaške su vlasti držale da se prema Nijemcima odnose osobito prijateljski kako bi od njih izvukle što više oružja i municije, dok se istovremeno drže neprijateljski prema NDH.<ref>[https://znaci.org/00001/40_64.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje KOLABORACIJA IZVAN SRBIJE DO OKTOBRA 1944.]</ref> Iako se vojvoda [[Radivoje Kerović]], komandant [[Majevica|majevičkih]] četnika, u Horstenauovom izvještaju ubraja među »pobunjene četnike« (i to kao prvi na spisku, dok se za njegov odred tvrdi da ima 1000 ljudi, tj. da je najbrojniji), u dnevnom izvještaju Komande Jugoistoka za 18. februar 1944. godine njegova lojalnost uopšte nije dovedena u pitanje: {{izdvojeni citat|Upit kod [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|Druge oklopne armije]] u vezi snabdijevanja municijom Kerovića koji se smatra lojalnim, i 200 ljudi zelenog kadra, koji se bore protiv crvenih zapadno od [[Koviljača|Koviljače]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=17&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000013.] <br /> ({{jez-njem|"Beim Pz.AOK. 2 wird angefragt, ob Bedenken bestehen gegen Unterstützung mit Munition der im Raume westlich Koviljaca stehenden Cetniks des Kerovic, die als loyal angesehen werden und 200 Mann des sog. "Grünen Kaders" in Kampf gegen die Roten."}})</ref>|Ratni dnevnik Vojnog zapovjednika Jugoistoka (18. februar 1944.)}} Od 23. do 25. januara 1944. godine, na području između [[Knin]]a i [[Kistanje|Kistanja]] organizovana je [[Operacija Frühlingswetter|operacija »Frühlingsgewitter«]]. Vodeći borbe protiv jedinicâ iz sastava [[19. sjevernodalmatinska divizija NOVJ|19. divizije NOVJ]], operaciju su izveli dijelovi [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. pješadijske divizije]] Wehrmachta, zatim 92. motorizovani grenadirski puk i 3. bataljon 98. brdskog lovačkog puka [[1. brdska divizija (Njemačka)|1. brdske divizije]]. Njemačkom okupatoru pridružile su se snage lokalnih četnikâ, najvjerovatnije iz [[Dinarska divizija JVuO|Dinarske divizije JVuO]]. U izvještaju 264. pješadijske divizije od 25. januara 1944, poslatom Komandi [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|15. brdskog armijskog korpusa]], njemačkim gubicima tokom operacije pribrojani su oni iz četničkih redovâ: {{izdvojeni citat| Sumarni izveštaj »Frilingsgeviter«: 1.) Delimičan ogorčeni otpor neprijatelja kod Ervenika, Bratiškovaca, Kistanja, Radučića slomljen je energičnim zahvatom. Banditi iznenađeni prodorom 92. gren. p. (mot.) od sz. prema Kistanju. 2.) Gubici: A.) sopstveni: 1 poginuo, 3 ranjena, 1 četnik poginuo. B.) neprijatelj: 66 poginulih izbrojano, procenjuje se daljih 60 do 70 poginulih i ranjenih. 35 zarobljenika u eng. uniformama iz Štaba 19. dalm. div. i 5. brig. C.) Zaplenjeno: 1 mitr., 3 puš. mitr., 42 autom., 2 pt puške, 1 l. minob., 1 telefon, 46 karab., 30 eng. mina, 10.000 metaka peš. mun., 60 kom. mina za 1. minob., 3 engl. bicikla.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_21.htm Izveštaj 264. pešadijske divizije od 25. januara 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o sopstvenim i neprijateljskim gubicima u operaciji »Frilingsgeviter« na prostoru Knin — Kistanje]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=293&rec=314&roll=561 NARA, T314, Roll 561, frame no. 000287.] <br /> ({{jez-njem|"ABSCHLUSSMELDUNG ”FRUEHLINGSGEWITTER”: </br> 1.) TEILWEISE HEFTIGER FEINDWIDERSTAND BEI ERVENIK, BRATISKOVCI, KISTANJE, RADUCIC WURDE IM ENERGISCHEN ZUGREIFEN GEBROCHEN. BANDITEN DURCH EINBRUCH GREN. RGT. (MOT) 92 VON NW NACH KISTANJE UEBERRASCHT. </br> 2.) VERLUSTE: </br> A.) EIGENE: 1 TOTER, 3 VERWUNDETE, 1 CETNIK TOT. </br> B.) FEIND: 66 GEZAEHLTE TOTE, 60 BIS 70 WEITERE TOTE UND VERWUNDETE GESCHAETZT. 35 GEFANGENE IN ENGL. UNIFORM VON STAB 19. DALM. DIV. UND ROEM. 5. BRIG. </br> C.) BEUTE: 1 S.MG., 3 LE. MG., 42 MP., 2 PZ. BUECHSEN, 1 LE. GR. W., 1 FERNSCHRECHGERAET, 46 KARAB., 30 ENGL. MINEN, 10000 SCHUSS INF. MUN., 60 SCHUSS LE. GR.W. MUN., 3 ENGL. FAHRRAEDER."}})</ref>}} [[File:Hercegovački četnici i njemački vojnici s narodnim herojem Miletom Okiljevićem uoči njegovog strijeljanja juna 1944.jpg|thumb|Pripadnici [[369. legionarska divizija|369. „Vražje“ divizije]] i četnici Gatačke brigade Nevesinjskog korpusa JVuO sa vezanim [[Miletom Okiljevićem]], zamjenikom političkog komesara II čete I bataljona XI hercegovačke brigade, zarobljenim u borbama za Gat 15. maja 1944. godine (istog mjeseca je i strijeljan). Okiljević je proglašen 1951. godine za [[Narodni heroj Jugoslavije|narodnog heroja Jugoslavije]].<ref>[https://bandenkampf.blogspot.com/2017/10/bk0272.html?m=1 Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0272 | Photo | 369. (kroatische) Infanterie-Division]</ref>]] Vojvoda [[Dobroslav Jevđević]] je, pored Momčila Đujića i [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]], vjerovatno najdalje otišao u kolaboraciji s njemačkim okupatorom, kada su u pitanju četničke jedinice van teritorije okupirane Srbije. Nakon kapitulacije Italije, boravio je u Rimu okupiranom od nacista. Nakon toga, našao se u Trstu, gdje je uspostavio čvrste veze s njemačkom obaveštajnom službom: {{izdvojeni citat|Ja sam javio Đujiću da preko naših ljudi u Sušaku i Trstu prihvate naše oficire koji idu iz Italije i upućuje u Liku i zap. Bosnu. Ovo sam javio i našima u Rim. Kap. Đaković javlja da su Nemci pobili oko 14000 partizana na prostoriji Crikvenica — Sušak — Rijeka, od kapitulacije Italije do danas.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_69.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 23. januara do 4. februara 1944. godine]</ref>}} U izvještaju od 20. februara 1944, poslatom majoru [[Slavoljub Vranješević|Slavoljubu Vranješeviću]], komandantu Zapadne Bosne JVuO, kapetan [[Ilija Jevtić]] piše o totalnoj subordinaciji [[Dinarska divizija|Dinarske divizije]] Nijemcima, koji u potpunosti kontrolišu četnike pod komandom vojvode Đujića: {{izdvojeni citat|Sem samog vojvode Đujića i jednog malog broja četnika, svi četnici Dinarske oblasti (oko hiljadu devet stotina i nekoliko) nalaze se pod nemačkom komandom. Hranu, odeću, obuću, cigarete i novac svaki četnik i njegov starešina prima kao i nemački vojnik odn. oficir. Svu municiju i oružje primaju takođe od Nemaca. Četnici pod nemačkom komandom nalaze se po bunkerima počev od Knina do Šibenika i Splita. U pojedinim bunkerima su izmešani, pola četnici pola ustaše. Nemački oficiri dolaze na Kosovo polje u četničku diviziju, a isto tako naši četnički oficiri i ostale starešine na čelu sa Đujićevim načelnikom štaba odlaze u Nemačku diviziju. Voze se na nemačkim automobilima kroz Knin i t.d. Jednom rečju između četnika i Nemaca postoji najtešnja saradnja i nemačka puna kontrola nad radom četnika. Jedino se pop Đujić, kao komandant divizije, sa svojom užom pratnjom ne pojavljuje pred njima.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_78.htm Izveštaj kapetana Ilije Jevtića od 20. februara 1944. komandantu zapadne Bosne o svom radu i saradnji četnika i Nemaca u Dalmaciji i Lici]</ref>}} Njemački poručnik [[Reinhard Kopps]], poznatiji kao ''Konrad'', bio je šef jedne obavještajne grupe [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]]. Kada je 3. marta 1944. došao iz [[Beograd]]a u [[Dalmacija|Dalmaciju]], sobom je doveo nekoliko [[ZBOR|ljotićevaca]], između ostalih i Roka Kaleba, pripadnika antikomunističke organizacije »[[Beli Orlovi]]«. Od ostataka Đačkog bataljona (ranije: Splitsko-šibenska četa), koji su uglavnom bili ljotićevci, i dijela četnika koje mu je ustupio vojvoda Đujić, poručnik Kopps je formirao odred »Konrad« čiji je zadatak bio da vrši diverzije na partizanske štabove, organe narodne vlasti, ubija simpatizere NOP-a i da spriječi veze iz unutrašnjosti sa jedinicama i štabovima NOVJ na otocima. Grupa »Konrad« brojila je oko 30 ljudi — četnika i Nijemaca, sa sjedištem u selu [[Zablaće]], pokraj [[Šibenik]]a.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_167.htm Izveštaj Štaba Dinarske četničke oblasti od 29. maja 1944. komandantu oblasti o akciji Grupe "Konrad" protiv pripadnika NOP-a na području Dalmacije]</ref> U izvještaju koji je 11. marta 1944. godine uputio komandi [[2. oklopna armija (Wehrmacht)|Druge oklopne armije]], o suradnji sa četnicima vojvode Đujića Kopps je zapisao sljedeće: {{izdvojeni citat|''Predmet: Četničke jedinice u sjevernoj Dalmaciji.'' Četnici su u sjevernoj Dalmaciji grupisani u jednu [[Dinarska divizija JVuO|diviziju »Dinara«]], čiji se štab nalazi u [[Kosovo polje (Dalmacija)|Kosovu]], 11 km južno od Knina. Komandovanje je u rukama vojvode Momčila Đujića, uz podršku majora Kapetanovića i kapetana Mijovića. Jačina grupâ, podređenih ovoj komandi, trenutno iznosi oko 6500 ljudi. Utjecajna zona se poklapa sa rajonom naseljenim Srbima unutar trokuta [[Knin]]—[[Šibenik]]—[[Zadar]] i doseže do zone [[Lika|Like]]. Operaciona zona je cijeli ovaj trokut, a naročito veće komunističke, partizanske oblasti, koje su naseljene Hrvatima. Do sada su vojne operacije izvođene u suradnji sa njemačkim divizijama, o čijim su rezultatima ove izvještavane. Znatni dijelovi ovih četničkih jedinica angažirani su na osiguranju njemačkih puteva za dotur. Posmatrano s vojne strane, trenutno se četnička suradnja sa njemačkim jedinicama ocjenjuje kao pozitivna. Na osnovu snaga, koje nam se ovdje nude, može se zaključiti da ona nije iskorištena u potpunosti, ali i ono što je do sada učinjeno upućuje na činjenicu, da bi njihovo dalje angažiranje u vojnom pogledu za nas bilo povoljno.<ref>[https://znaci.org/zb/4_21_10.pdf#page=1414 Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu, Narodnooslobodilačka borba u Dalmaciji, knjiga 10: siječanj—ožujak 1944. godine (tom 21, dokument br. 402, str. 1414—1418.)]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=696&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000692.] <br /> ({{jez-njem|"Betr. Cetnik–Verbaende Norddalmatien. </br> In Norddalmatien sind die Cetniks in einer Division "Dinara" zusammengefasst, deren Hauptquartier in Kosovo, 11 km s. Knin, liegt. Die Fuehrung liegt in den Haenden des Wojwoden Momcilo Djujitsch, der seinerseits unterstuetzt wird von Major Kapetanowitsch und Hauptmann Miowitsch. Die Staerke der diesem Kommando unterstellten Gruppen belaeuft sich z.Zt. auf etwa 6500 Mann. Das Einflussgebiet stimmt ueberein mit dem serbischen Siedlungsraum innerhalb des Dreiecks Knin–Sibenik–Zara und reicht bis ins Lika–Gebiet hinein. Operationsgebiet ist dieses gesamte Dreieck, insbesondere die in ihm liegenden groesseren, kroatisch besiedelten kommunistischen Partisanbereiche. Militaerische Operationen wurden bislang in Zusammenarbeit mit deutschen Divisionen durchgefuehrt und deren Ergebnisse dorthin gemeldet. Darueber hinaus sind wesentliche Teile dieser Cetnik–Verbaende zur Sicherung deutscher Nachschubstrassen eingesetzt. </br> Militaerisch gesehen ist somit die Zusammenarbeit der Cetniks mit deutschen Verbaenden zur Zeit positiv zu beurteilen. Sie fuehrt wohl noch keineswegs zu voller Ausnutzung der sich hier uns anbietenden Kraefte, doch berechtigt das bisher Geleistete zu der Auffassung, dass ein weiterer Einsatz sich fuer uns militaerisch guenstig auswirken muss."}})</ref>|Izvještaj jedinice »Konrad« od 11. ožujka 1944. Komandi Druge oklopne armije o četničkim jedinicama u sjevernoj Dalmaciji}} Na osnovu svega iznesenog, poručnik Konrad predlaže nadređenim: „Što se tiče upotrebe četničkih jedinica sjeverne Dalmacije u vojne svrhe, treba reći da one predstavljaju samo nastavak prakse talijanskih jedinica. Uz to se prije svega mora dodati i to, da se Talijani nikada nisu usuđivali — i pored svih hrvatskih suprotnih tvrdnji — da u većem obimu sprovedu vojnu suradnju, jer oni nisu željeli da se ojačaju četnici, tada još neoprobani u težoj političkoj situaciji. Dok su Talijani sprovodili samo djelomične operacije, danas je, uz strogu kontrolu i rukovođenje, moguća mnogo obimnija mobilizacija četničkih jedinica. Đujić nam je rekao da će se njegove jedinice, nakon čišćenja partizanskih oblasti u dalmatinskom području, angažirati tako što će u suradnji sa njemačkim komandama izvršiti zapriječavanja Titovih kanala za snabdijevanje. Na osnovu ovdje poznatih činjenica ovo izgleda apsolutno moguće.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=700&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000696.] <br /> ({{jez-njem|"Zur militaerischen Verwendung der Cetnikverbaende Norddalmatiens ist zu sagen, dass sie nur eine Fortsetzung der italienischen Verbindungen darstellen wuerde. Dazu muss allerdings hinzugefuegt werden, dass die Italiener es niemals gewagt haben – trotz aller gegenteiligen wiederholten kroatischen Behauptungen – in grossem Stil militaerische Zusammenarbeit durchzufuehren, da sie die damals noch nicht erprobten Cetniks in einer im uebrigen noch unreiferen groesseren politischen Lage nicht zu stark werden lassen wollten. Waehrend somit die Italiener nur Teilunternehmen durchfuehrten, waere bei straffer Kontrolle und Steuerung der Cetnikverbaende heute ein Heranziehen in weit groesserem Umfang moeglich. Djujitsch hat sich uns gegenueber bereiterklaert, seine Verbaende nach Saeuberung der Partisanengebiete im dalmatinischen Raum so einzusetzen, dass in Zusammenarbeit mit deutschen Dienststellen eine Sperrung der Versorgungskanaele Titos erfolgt. Auf Grund der hier bekannten Unterlagen erscheint dies vollkommen moeglich."}})</ref> [[File:Helmuth von Pannwitz and Chetniks.jpg|thumb|Njemački general [[Helmuth von Pannwitz]], zapovjednik [[15. SS kozački konjanički korpus|15. SS kozačkog korpusa]], u društvu četničkih oficirâ s teritorije NDH.]] U izvještaju Višeg SS i policijskog vođe u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj ''[[Gruppenführer]]a'' [[Konstantina Kammerhofera]] za mjesec mart 1944. godine, iskazano je stanovito nezadovoljstvo učinkovitošću četnikâ u Bosni i Hercegovini u borbi protiv NOVJ: {{izdvojeni citat|Policijska oblast II ([[Sarajevo]]): [...] </br> Borbena vrijednost četnika stacioniranih u policijskoj oblasti Sarajevo nastavila je opadati; borbe u okolici [[Višegrad]]a i [[Trebinje|Trebinja]] pokazale su da se oni mogu uspješno oduprijeti [neprijatelju] samo uz njemačku podršku. U [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]], četnici nisu pokazali nikakvu vlastitu inicijativu tijekom izvještajnog perioda.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=228&rec=314&roll=1548 NARA, T314, Roll 1548, frame no. 000222.] <br /> ({{jez-njem|"Polizeigebiet II (Sarajevo): </br> Der Kampfwert der im Polizeigebiet Sarajevo stehenden Cetniks ist weiter gesunken, bei den Kämpfen im Raum von Visegrad und Trebinje hat sich gezeigt, daß sie sich nur mit deutscher Unterstützung erfolgreich zur Wehr setzen können. In Ostbosnien zeigten sich die Cetniks im Berichtsmonat ohne eigene Initiative."}})</ref>|Mjesečni izvještaj za mart 1944. godine Višeg SS i policijskog vođe u Hrvatskoj (6. IV 1944).}} Njemački nadležni organi su ukazivali svojim višim komandama i na vidljivu diskrepanciju u domaćem antikomunističkom taboru u kontekstu »borbe protiv bandi«. Tako se u izvještaju 264. pješadijske divizije od 10. aprila 1944. na jednoj strani tvrdi da „hrvatske vlasti očigledno poseduju vrlo malo poverenja u trajno postojanje vlastite vlade“,<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_43.htm Izveštaj 264. pešadijske divizije od 10. aprila 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o vojno-političkoj situaciji u srednjoj Dalmaciji]</ref> dok se za četnike Dinarske divizije pod Đujićevom komandom navodi: {{izdvojeni citat|Nasuprot ovom, četnike treba ceniti kao jedini pouzdani faktor borbe protiv komunističkih bandi. Oni raspolažu, pored jednog boljeg rukovođenja i organizacije, i potrebnom inicijativom u borbi protiv bandi za sopstvena obaveštavanja i poduhvate i redovno javljaju upotrebljive rezultate izviđanja.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=494&rec=314&roll=562 NARA, T314, Roll 562, frames no. 000489—000490.] <br /> ({{jez-njem|"Die kroat. Behoerden besitzen anscheinend nur geringes Vertrauen in der dauernden Bestand der eigenen Regierung. </br> Im Gegensatz hierzu sind die Cetniks als einzig zuverlaessiger Faktor im Kampf gegen die kommunistischen Banden zu werten. Sie verfuegen neben einer besseren Fuehrung und Organisation ueber die im Bandenkampf notwendige Initiative zu eigenen Erkundungen und Unternehmen und melden regelmaessig brauchbare Aufklaerungsergebnisse."}})</ref>|Izveštaj 264. pešadijske divizije od 10. aprila 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa o vojno-političkoj situaciji u srednjoj Dalmaciji}} U telegramu poslatom 5. maja 1944. [[V SS korpusu]] iz [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], o držanju vojvode Momčila Đujića je data veoma povoljna ocjena: {{izdvojeni citat|Đujić neupitni pristalica DM. Hrvatski državljanin, lojalno radi sa vlastitim trupama protiv komunista, nasilno mobiliše pravoslavce. Prema povjerljivom izvještaju, nedavno je više puta izrazio antibritanska osjećanja. Jačina: 7000. Jesu li Đujićeve jedinice na području V SS korpusa?<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1208&rec=314&roll=565 NARA, T314, Roll 565, frame no. 001203.] <br /> ({{jez-njem|"Djujic einwandfrei DM Anhänger. Kroat. Staatsangehöriger, arbeitet mit eigener Truppe gegen Kommunisten loyal zusammen, zwangsmobilisiert Pravoslaven. In letzter Zeit nach V—Meldungen wiederholt englandfeindlich geäussert. Stärke 7000. Sind Djujic—Verbände im Bereich V. SS—Korps?"}})</ref>}} U izvještaju od 10. maja 1944, oficiri 15. brdskog korpusa navode da Nijemci snabdijevaju ukupno 6.318 četnika u NDH („Hrvatska borbena zajednica“). Za skrb 4.421 četnika starala se [[264. pešadijska divizija (Nemačka)|264. divizija]], dok se o ostalih 1.897 brinula [[373. legionarska divizija|373. divizija]] Wehrmachta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=828&rec=314&roll=565 NAW, T-314, Roll 565, frame 000823: Zabilješka o broju četnika koje snabdijeva 15. brdski korpus (10. maj 1944.).]</ref> Nemački izveštaj iz jula 1944. godine, ocenjuje da četnici popa Đujića imaju oko 8.000 ljudi, od čega 7.000 naoružanih; dobro su organizovani, neprijateljski orijentisani prema Englezima i bez engleske pomoći. Nijemci zaključuju da im oni zamjenjuju jednu do dvije divizije u Jugoslaviji: {{izdvojeni citat|Jedinica Konrad [srednja Dalmacija]: Saradnja sa četnicima izvanredna. '''Oni zamenjuju jednu do dve divizije'''. Samo se oni bore — ustaše manje aktivne.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=195&broj=790 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000781.] <br /> ({{jez-njem|"Zusammenarbeit der Truppe mit Cetniks hervorragend. Cetniks ersetzen 1 — 2 Divisionen. Nur sie kämpfen. Ustascha wenig aktiv."}})</ref>|Izveštaj kapetana Merrema, drugog obaveštajnog oficira Komande Jugoistoka (Armijske grupe F) o inspekcijskom putu po Srbiji, Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj u periodu 20. jun — 4. juli 1944.}} Kapetan Merrem, njemački oficir koji je sastavio ovaj izvještaj, imao je samo riječi hvale na račun četnikâ Dinarske divizije JVuO i vojvode Momčila Đujića: {{izdvojeni citat|[[373. legionarska divizija|373. pešadijska divizija]]: Saradnja sa četnicima vrlo dobra (1. lički korpus sa sedištem u [[Gračac]]u). Oni nemaju direktnu vezu sa Đujićem. Rukovođenje njima direktno od strane obaveštajnog odjeljenja divizije. Njihovim akcijama uvek prisustvuje nekoliko Nemaca koji kontrolišu isporuke municije i snabdevanja. [...] '''Oni su jedini stvarno korisni saborci''' [podvučeno u originalu — prim.]. Jedino od njih dolaze korisna obaveštenja o neprijatelju. [...] Jedan četnički komandant odaje utisak potpuno pouzdanog saborca, koji je i neprijateljski nastrojen prema Englezima. [...] Četnici su vrlo častoljubivi i drago im je kada Nemci primete njihove podvige. [...] Podoficir Bartl poznaje lično vojvodu Đujića. Đujić mu šalje čak i sopstvene naredbe u vezi s područjem [[Donji Lapac|Lapca]]. [Najbolja taktika protiv partizana sastoji se u upotrebi specijalnih jedinica] i kombinovanju četnika u jedinice snage jednog bataljona sa jednim nemačkim vodom sa radio stanicom i, po mogućstvu, teškim oružjem.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=195&broj=793 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000784.] <br /> ({{jez-njem|"Ic–Aussenstelle der 373. (kroat.) Div. – Uffz. Bartl. </br> Sehr gute Zusammenarbeit mit Cetniks. (1. Lika–Korps Sitz Gracac.) Kein unmittelbarer Einfluss Djuic. Direkte Führung durch Ic–Aussenstelle. Bei Cetnik–Einsatz nehmen meist einige deutsche Soldaten teil. Dadurch Kontrolle der Munitions– und Verpflegungslieferung gewährleistet. "Kroatische Kampfgemeinschaft" bezeichnet Bartl nur als Ausdruck im deutschen Schriftverkehr. Cetniks können diesen Begriff nicht und würden bei Bekanntgabe feindselige Haltung einnehmen. Cetniks sind die einzigen brauchbaren Mitkämpfer. Diese allein liefern auch brauchbare Feindmeldungen. </br> Kurze Rücksprache mit einem örtlichen Cetnik–Führer ergab den Eindruck eines absolut zuverlässigen, sogar englandfeindlichen Mitkämpfer. </br> Cetniks sind sehr ehrgeizig und sehen es gerne, wann ihre Taten von Deutschen beobachtet werden. Geschriebenes Wort (Flugblätter) gilt bei ihnen wenig. Das gesprochene Wort ist alles. Gute Flüsterpropaganda hat grossen Einfluss. </br> Von Invasion sprechen Cetniks kaum. </br> Uffz. Bartl kennt den Vojvoden Djuic persönlich. Djuic schickt ihm sogar die den Raum Lapac berührenden eigenen Befehle. </br> Auf die Frage, wie man nach seiner Ansicht der kommunistischen Banden Herr werden könne, antwortete Uffz. Bartl: "Durch andauerndes Jagen mit kleinen Jagdkommandos (Kleinkrieg nach Bandenart), durch Einsatz von Tarneinheiten und durch Zusammenfassen der Cetniks in Batl.–Stärke, dabei etwa 1 deutscher Zug mit Funk und möglichst mit schweren Waffen." </br> Uffz. Bartl macht einen sehr guten Eindruck, scheint sich aber doch sehr viel zuzutrauen, wenn er behauptet, er könne die gesamten Djuic–Cetniks dahin bringen, wo wir sie haben wollen, falls er an die entsprechende Stelle gesetzt werden wurde."}})</ref>}} Visoka ocjena za doprinos četničkih formacijâ s teritorije marionetske NDH ratnim naporima njemačkog okupatora data je 25. jula 1944. godine od strane nadležnih instanci iz [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]]: {{izdvojeni citat|Hrvatska: [...] Četnici su, s obzirom na vlastitu slabost, naši prirodni saveznici u borbi protiv komunizma. '''Samo se oni bore'''! “Hrvatska borbena zajednica” postoji samo na papiru.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=716&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000707.] </br> ({{jez-njem|"Cetniks unter Berücksichtigung eigener Schwäche im Kampf gegen Kommunisten unsere natürlichen Verbündeten. Sie allein kämpfen! "Kroatische Kampfgemeinschaft" steht nur auf dem Papier."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka od 25. jula 1944.}} U izvještaju od 11. avgusta 1944, nakon proputovanja koje je Vojni zapovjednik Jugoistoka poduzeo u zoni odgovornosti V SS brdskog korpusa na teritoriju NDH, o tamošnjim četnicima te suradnji s njima kazano je: {{izdvojeni citat|Dobro iskorištavanje četničkih komandanata. Zahtjev za premještaj [[369. legionarska divizija|369. pješadijske divizije]] zbog sve češćih incidenata između četnika, o čijoj suradnji divizija apsolutno ovisi, i hrvatskih pripadnika divizije. 369. pješadijska divizija se sastoji od otprilike 70% Hrvata. Zapovjednik divizije napominje da se najmanje 40% njih smatra nepouzdanim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&roll=192&broj=445 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000440.] <br /> ({{jez-njem|"Gute Ausnutzung der Cetnikführer. Antrag auf Herauslösung der 369.I.D. da sich Zwischenfälle zwischen Cetniks, auf deren Zusammenarbeit Division unbedingt angewiesen, und kroat.Div.Angehörigen mehren. (Siehe Ic–Bericht). 369.I.D. besteht aus ca. 70 % Kroaten. Div.Kdr. bemerkt, dass hiervon minderstens 40 % als unzuverlässig anzusehen sei."}})</ref>|Izvještaj o posjeti OBSO-a zoni odgovornosti 5. SS brdskog korpusa od 7. do 11. avgusta 1944. godine (11.8.44).}} Major Adolf von Ernsthausen je bio zapovjednikom 392. artiljerijske pukovnije iz sastava [[392. legionarska divizija|392. (hrvatske) pješačke divizije]], jedne od tri njemačko-hrvatske divizije (pored [[369. legionarska divizija|369. legionarske divizije]] i [[373. pješadijska divizija|373. pješadijske divizije]]). Kao veteran [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] sa iskustvom ratovanja na [[balkanskom bojištu]], major von Ernsthausen biva upućen [[1944]]. godine u okupiranu Jugoslaviju. Von Ernsthausen će [[1959]]. godine objaviti ratne memoare pod naslovom ''Die Wölfe der Lika. Mit Legionären, Ustaschi, Domobranen und Tschetniks gegen Titos Partisanen. Erlebnisse in Kroatien 1944'' (“Vukovi [[Lika|Like]]. Sa legionarima, ustašama, domobranima i četnicima protiv Titovih partizana. Doživljaji u Hrvatskoj 1944.”).<ref>[https://winkelried-verlag.de/buecher/landser-am-feind/744/die-woelfe-der-lika Winkelried Verlag: Adolf von Ernsthausen, Die Wölfe der Lika]</ref><ref>[https://www.booklooker.de/B%C3%BCcher/Adolf-von-Ernsthausen+Die-W%C3%B6lfe-der-Lika-Mit-Legion%C3%A4ren-Ustaschi-Domobranen-und-Tschetniks-gegen/id/A02Iwx5I01ZZ3 Ernsthausen, Adolf von — Die Wölfe der Lika. Mit Legionären, Ustaschi, Domobranen und Tschetniks gegen Titos Partisanen. Erlebnisse in Kroatien 1944 — Landser am Feind, Band 5 (www.booklooker.de)]</ref> O sveobuhvatnoj saradnji Dobroslava Jevđevića s okupacionim vlastima bio je general Mihailović, u više navrata, obaviješten i od strane Jovanke Krištof (pseudonim »Mira«), četničke obavještajke u [[Slovenija|Sloveniji]]. U veoma opširnom izvještaju od 29. juna 1944, Krištof o Jevđeviću (pseudonim »Aero«) daje nedvosmislenu ocjenu: „Aero je drugi [[Milan Nedić|Nedić]].“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_198.htm Izveštaj obaveštajnog organa od 29. juna 1944. Draži Mihailoviću o stanju četničkih organizacija u Sloveniji, Hrvatskom primorju, Gorskom kotaru i Lici i saradnji sa nemačkim okupatorima]</ref> Pored toga, Krištof karakteriše Jevđevića kao „vrlo kompromitovanu osobu“ (najprije zbog „jakog sudelovanja sa okupatorom“), te zaključuje da ovaj ne bi mogao organizovati četničku ilegalu. Iz izvještaja Krištof može se zaključiti kako su vojvoda Dobroslav Jevđević i kapetan [[Dušan Đaković]], komandant 4. brigade iz sastava Ličko-kordunaške oblasti JVuO, bili podređeni okupatoru i suštinski i u simboličkoj ravni: {{izdvojeni citat|Odred u Ab.[aciji, tj. [[Opatija|Opatiji]] — prim.] likvidiran. 19 ljudi otišlo u [[Postojna|Postojnu]], a 10 ih ide u Nem.[ačku] kom. na [[Rijeka|Reci]], gde će služiti kao [[Gestapo]]. Tu će biti sa njima i Aero i kap. Đak., pa čak i r. stanica. [...] Svi su ti odredi pod Nem. kom. i bez međusobne veze, razbacani po [[Istra|Istri]], da se pokaže celom narodu, kako su Srbi Nem. sluge. Plaćeni su — vojnici 360 L.[ira] mesečno, podnar. 450 naredn. 525 podpor. mislim 3.000 a kap. Đak. 5.800 L. [...] U Josipdol je poslao Aero 11 ljudi, navodno da osnuju tamo četničku komandu. Međutim ti su ljudi Nem. tajna policija, a od četnika iz šume, koji su im dolazili u vezi, da je to četn. komanda, napravili Nem. radni bataljon, koji vode Nem. Tu je oko 40 ljudi, ostali su prestali dolaziti kad su videli šta se sa ovima desilo. [...] Kud ćemo veće poniženje za našu vojsku nego da komanduje Nem. poručnik našem kapetanu, pa i vojvodi, samo sreća, da je taj vojv. surogat, inače propadosmo od bruke... Sve ove i slične akcije vodi kap. Đaković, naravno pod komandom Nem. poručnika. Odluke o njima donosi Aero u dogovoru sa Nem. Upravo je gnusno gledati, kako se obojica klanjaju pred Nem. potpor. i por., pa kaplarima. Đak. sve pozdravlja fašistički uzdignutom rukom, a Aero samo veće činove oficire, inače našim pozdravom. [...] U Lici saradnja sa okupatorom je na čisto drugoj bazi — tamo mora okupator popuštati, jer inače odoše ljudi u šumu, a vođe su potpuno Nem. sluge i nemaju kamo bežati. [...] '''U krvi im je šurovanje sa okupatorom, a nama prikazuju kako vode vele politiku i kolike žrtve za narod s tim pridonašaju — dok u stvari nisu ništa drugo nego ponizne Nem. sluge'''. [...] Potrebno je već jednom započeti sa ozbiljnim i poštenim radom, jer će nas katastrofa preteći. Saradnju sa okupatorom trebalo bi napraviti na čisto drugoj bazi i ne sme biti vidna. Bar ovde.}} Na drugoj strani, Jovanka Krištof izdvaja kao pozitivan primjer vojvodu Momčila Ðujića: „Ovi ljudi ovde vide jedini spas u vojv. Đujiću, jer ga smatraju poštenim i iskrenim borcem za našu stvar. Isto ima org. dobro sprovedenu. Pljačkati i krasti ne dozvoljava o čemu su se uverili iz njegove prop. gde su imena poubijanih ljudi zbog nediscipline i raznih prekršaja. To ljudima imponira — pošten rad i samo to žele, a i zaslužuju, jer ih nepoštenje tuče već 3 1/2 god. I pored svega toga, ostali su verni našoj ideji. Isto saradnja sa okupatorom je na čisto drugoj bazi i ne vodi se trgovina sa ljudima, kao ovde. Ovo vodstvo se jako boji Đujića i gaji mržnju prema njemu zato hoće ljudima dokazati, da Đujić nema ništa odnosno samo par sto vojnika bez oružja koji kao čudo gledaju mitraljez. A isto, da su pod Nem. kao ovi ovde.“ U pokušaju da prebaci teret odgovornosti za sopstvenu kolaboraciju s okupatorom na komandanta Dinarske divizije JVuO, vojvoda Jevđević piše Mihailoviću 8. avgusta 1944. godine: „Garantujem i imam stotine dokaza da trupe Đujića u velikom delu stoje u tešnjoj vezi od mene, ali to niko ne vidi. Vi bi se začudili, kad bi vam sve ispričao kakve mi izveštaje pokazuju Nemci o svojim vezama sa našim jedinicama, naročito kod [[Uroš Drenović|Drenovića]] i ostalih, prebacujući mi da ih mi sabotiramo i podmuklo rušimo.“<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kut. 156, reg. br. 51/1—1.</ref> I u izvještaju od 10. avgusta 1944, Jovanka Krištof je upozorila Mihailovića na činjenicu da se [[Lika|lički]] četnici pod komandom vojvode Jevđevića nalaze u [[Istra|Istri]] u službi okupatora, kao i da su pred [[Nacionalsocijalistička njemačka radnička partija|nacistima]] (»broj 11«) dužni salutirati [[Rimski pozdrav|fašističkim pozdravom]]: {{izdvojeni citat|Kolben [potpukovnik [[Karl Novak]] — prim.] se povratio 3 ov. meseca. Zgrozio se nad ovim radom. Nije mogao svega verovati kad su mu referisali oficiri i vojnici, dok nije neke stvari i na vlastite oči video. Mislim, da je dosta ako Vam kažem da stalno uzdiše i govori pri svakoj prilici: »Jadni Čiča, kako ga upropastiše, zar [[Vermaht]] i [[Gestapo]], da predstavlja Čičinu vojsku.« Prebleđuje slušajući i gledajući ovo. 3. mu referiraše četnici da su dobili naređenje da moraju svi nacistički pozdravljati. A jučer se sam uverio da ima oficira, koji profaniraju našu uniformu, te u njoj putuju iz [[Postojna|Postojne]] u Trst i daju povoda komun. za prop. Isti oficir Korać je tako i u Ab.[aciju] došao samo da je još imao natpis na rukavu i kapi »Lika« što po naređenju moraju svi u Postojni nositi. Ja sam ga napala zbog toga, a isto tako i Jovanovog brata, te su jučer svi na putu skinuli te sramotne natpise. [...] Čujem da Jovan sad ostaje kod Vas. Neka Vam ispriča kako su part.[izani] u okolici Post.[ojne] natiskali plakate o četn. banditima sa natpisom »Lika« na rukavu i kapi, koji su pljačkali selo sa br. 11 i odveli x ljudi i t.d. [...] Nadam se da će sad sigurno uspeti četnicima, da se odele od br. 11. Samo mnogi su od njih mišljenja da su ovim radom upropas[ti]li i ovde i Liku.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_21.htm Izveštaj Jovanke Krištof od 10. avgusta 1944. Draži Mihailoviću o stanju ličkih četnika u Istri, njihovoj saradnji sa Nemcima i ponašanju Dobrosava Jevđevića u vezi sa problemom vraćanja četnika u Liku]</ref>}} === Borbe pod nemačkom komandom u Srbiji (1944) === {{main|Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|Topličko-jablanička operacija}} [[File:Nemci predaju minobacač četnicima.jpg|thumb|Nemci predaju minobacač četnicima u Srbiji 1944.]] {{Quote box | citat = „D.M.-bande dosada nisu nikad napale okupacione trupe.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1115&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001111: Izvještaj o bandama u okolini katarakti Dunava (bez datuma, približno mart 1944).] <br /> ({{jez-njem|"Bisher haben die D.M.Banden die Besatzungstruppen noch nie angegriffen."}})</ref> | izvor = Nemački izvještaj o četnicima u okolini katarakti Dunava od marta 1944. | width = 40% | align = right}} {{Quote box | citat = „Titove bande imaju se napasti i uništiti, odn. zarobiti. Pristalice D.M.-a (četnici) ne smatrati neprijateljima.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1264&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 001260: Naredba 923. Landeschuetzen-bataljonu za akciju „Dunav“ (29. Juli 1944.).] <br /> ({{jez-njem|"Angetroffene Titobanden sind anzugreifen und zu vernichten bzw. gefangen zu nehmen. DM—Anhänger (Cetniks) sind nicht als Feind anzusehen."}})</ref> | izvor = Naredba 923. Landesschuetzen-bataljonu za akciju „Dunav“ od 29. jula 1944. | width = 40% | align = right}} Kad je sredinom marta 1944. operativna grupa sastavljena od [[Druga proleterska divizija NOVJ|Druge]] i [[Peta krajiška divizija NOVJ|Pete divizije]] NOVJ iz [[Sandžak]]a [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|prodrla u zapadnu Srbiju]], nesuglasice između četnika i Nijemaca u Srbiji potisnute su u drugi plan. Trupe sastavljene od jedinica [[Vermaht]]a i [[Vafen-SS|SS]], korpusâ JVUO, bugarskog okupacionog korpusa, [[Srpska državna straža|SDS]], [[Srpski Doborvoljački Korpus|SDK]] i [[Ruski Zaštitni Korpus|Ruskog zaštitnog korpusa]] pod objedinjenom nemačkom komandom generala [[Hans Felber|Hansa Felbera]] funkcionisale su kao jedinstvena operativna grupa u [[Operacija Kamerjeger|operaciji »Kammerjäger«]]. Kod nadležne je četničke komande majora [[Neško Nedić|Neška Nedića]] bio akreditovan nemački kapetan Vajel kao oficir za vezu. Zajedničke operacije trajale su nešto duže od dva meseca.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_57.htm Izveštaj Vojnoupravnog komandanta jugoistoka od 13. maja 1944.]</ref> Kao znak otopljavanja odnosa na liniji četnici–okupator, nakon unilateralnog raskidanja (sa njemačke strane) [[Ugovori o saradnji četnika i Wehrmachta|sporazuma potpisanih]] u zimu 1943/1944. godine te organiziranja [[Operacija Treibjagd|operacije »Hajka«]] protiv [[Nikola Kalabić|Kalabićevih]] četnika, u drugoj polovini marta 1944. upriličen je sastanak komandanta Drugog ravnogorskog korpusa kapetana [[Predrag Raković|Predraga Rakovića]] sa oficirom [[Schutzstaffel|SS]]-a Biermannom, inače njemačkim zapovjednikom [[Čačak|Čačka]]. Tom prilikom je kapetan Raković garantovao „da ne postoje ni najmanje namere da se planira opšti ustanak ili da se sprovedu sabotažne akcije“ protiv Nijemaca, odnosno da će „na teritoriji Srbije“ iznova nastupiti primirje. U Mihailovićevo ime, četnički komandant je iskazao spremnost „za borbu protiv komunista i izvan Srbije, uz isporuke municije“, a nije čak odbacio ni mogućnost angažovanja „na drugim evropskim frontovima“.<ref>[https://web.archive.org/web/20221206140940/https://znaci.org/00001/4_14_3_269.htm Izveštaj Feldkomandanture u Čačku od 25. marta 1944. komandantu Jugoistoka o pregovorima sa komandantom 2. ravnogorskog korpusa]</ref> U izvještaju Komandi Jugoistoka, [[obersturmführer]] Biermann navodi da Draža Mihailović od njemačke strane očekuje diskretnost u održavanju kontakata, naročito stoga što bi srpske kvislinške vlasti u JVuO mogle vidjeti konkurenciju: {{izdvojeni citat|Kapetan Raković mi je kazao lično, takoreći u povjerenju kao prijatelju, da sve što mi je do sada rekao i sve što sam ja zapisao, on rekao po nalogu Draže Mihailovića, s kojim je imao svakodnevnu radio-vezu i od koga je dobivao stalna uputstva o predmetu prethodnih razgovora. Pritom me uvjerava da će sa strane Mihailovića, naravno, sve biti demantirano, ukoliko se o sadržaju razgovorâ ponovno dozna u [[Beograd|beogradskim]] krugovima ([[Milan Nedić|Nedić]], [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]). Sasvim je prirodno da ovi krugovi pokušavaju svim sredstvima osujetiti sporazum između njemačke okupacijske vlasti i Draže Mihailovića, jer trenutno su oni legalni predstavnici srpskog naroda te bi možda mogli strahovati za svoje pozicije. Pregovore između DM–pokreta i njemačkih vlasti ovi bi krugovi odmah iskoristili u propagandne svrhe i predstavili ih kao kraj ili slabost DM–pokreta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=281&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000268—000269.] <br /> ({{jez-njem|"Hauptmann Rakovic sagte mit persönlich, sozusagen vetraulich zu einem Freund, dass alles, was er mir bisher gesagt und ich aufgeschrieben habe, von ihm im Auftrage von DM gesagt worden sei, mit dem er tägliche Funkverbindung habe und von dem er laufend Anweisungen für den Stoff der bisherigen Besprechungen erhalten habe. Er versichert mir gleichzeitig dass selbverstandlich von DM–Seite alles abgestritten werde, falls wieder der Inhalt der Besprechungen in Belgrader Kreisen (Nedic, Ljotic) bekannt werde. Es sei zu natürlich, dass diese Kreise mit allen Mitteln eine Verständigung zwischen der deutschen Besatzungsmacht und DM zu hintertreiben versuchen, denn sie seien ja gegenwärtig die legalen Vertreter des serbischen Volkes und müssten evtl. um ihren Posten fürchten. Verhandlungen der DM–Bewegung mit deutschen Behörden würden sofort von diesen Kreisen propagandistisch aufgeschlachtet und als Ende bezw. Schwäche der DM–Bewegung hingestellt."}})</ref>|Njemački izvještaj od 25. marta 1944. o pregovorima šefa [[Sicherheitsdienst]]a u Čačku obersturmführera Biermanna sa kapetanom [[Predrag Raković|Predragom Rakovićem]], komandantom 2. ravnogorskog korpusa JVuO}} Kapetan Predrag Raković, jedan od glavnih četničkih komandanata zaduženih za održavanje [[Saradnja četnika sa Nedićevom vladom|veze s Milanom Nedićem]] i Nijemcima, ponovo se sastaje sa Biermannom u Čačku 26. aprila.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=331&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000314.]</ref> Raković je tada naveo da mu je general Mihailović povukao punomoć za obavljanje poslovâ s Nijemcima i da zbog toga na ovom sastanku ne sudjeluje kao njegov predstavnik. Očigledno da je Draža Mihailović bio sasvim upoznat sa ovim kontaktima i davao je za njih odobrenja, dok je Raković održavao kontakte i obavljao poslove s Nijemcima, iako su mu ovlaštenja bila povučena.<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> Ubrzo je uslijedilo potčinjavanje Rakovićevog Drugog ravnogorskog korpusa JVuO (kao i Javorskog korpusa pod komandom majora [[Radomir Cvetić|Radomira Cvetića]]) njemačkim trupama u jugozapadnoj Srbiji, što se može zaključiti iz jednog izvještaja Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka s početka aprila 1944: {{izdvojeni citat|Cvetićevi četnici osiguravaju lijevi bok grupe Jug i izviđaju u pravcu [[Golija|Golije]] od Drinića ka sjeveru. Zadatak Rakovićeve grupe nepromijenjen.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=413 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000408—000409.] </br> ({{jez-njem|"Die Cvetic–Cetniks sind zum Schutz der linken Flanke der Angriffsgruppe Süd und zur Aufklärung über das Golija–Gebirge über Dramici nach Norden vorzuführen. Auftrag für Rakovic–Cetniks bleibt unverändert."}})</ref>|Izvještaj opunomoćenog komandanta Jugoistoka svim potčinjenim jedinicama za 3. april 1944. godine}} U dnevnom izvještaju iz Komande Jugoistoka za 18. april 1944, predviđa se koji će sektor zauzeti jedinice pod Rakovićevom komandom u vrijeme izvođenja operacije »Kammerjäger«, kojom prilikom je okupator s uspjehom osujetio [[Drugi prodor NOVJ u Srbiju|drugi prodor NOVJ u Srbiju]]: {{izdvojeni citat|Rakovićeva grupa dobila zadatak da postavi osiguranja prema jugu na sjevernoj obali Studenice.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=514&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000510.] <br/> ({{jez-njem|"Unternehmen Kamerjägger. II. Eigene Lage: </br> F/ Cetnik–Gruppe Rakovic erhielt Auftrag zur Abschirmung nach S gegen Feind auf dem nördl. Studenica–Ufer."}})</ref>|Dnevni izvještaj opunomoćenog komandanta Jugoistoka tokom operacije Kammerjäger, 18. april 1944.}} Iz jednog razgovora na visokom nivou (prisutni: general [[Hans Felber]], vojni zapovjednik Jugoistoka i [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova), održanom 11. aprila 1944. godine, može se nazrijeti koliko su okupacioni dužnosnici bili zadovoljni saradnjom sa četnicima i ostalim [[Kolaboracija|kolaboracionističkim]] snagama na [[Balkan]]u: {{izdvojeni citat|Neubacherovo mišljenje o vrijednosti srpskih formacijâ: [[Srpska državna straža|SDS]] loša, Hipo (pomoćna policija) isto, [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]] dobar, četnici veoma različito. U Crnoj Gori se dobro tuku [[Crnogorski dobrovoljački korpus|dobrovoljci pod njemačkim vođstvom]]. Kosovski Albanci se bore s nama. Evzoni u Grčkoj nijesu za odbranu obale, ali su korisni u unutrašnjosti zemlje i sigurno neće pucati na nas.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=462&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000458.] <br/> ({{jez-njem|"Auffassung Neubacher über den Wert der serbischen Verbände: SSW schlecht, Hipo desgleichen, SFK gut, Cetniks sehr unterschiedlich. In Montenegro schlügen sich die Freiwilligen unter deutscher Führung gut. Die Kosovoalbaner kämpfen mit uns. Evzonen in Griechenland sind nichts für Küstenverteidigung, brauchbar wohl aber im Innern des Landes, werden bestimmt nicht auf uns schiessen."}})</ref>|Vojni zapovjednik Jugoistoka (Razgovor Felber-Neubacher, 11. april 1944.)}} U izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa-Gustava Felbera (u odjeljku naslovljenom „Stanje kod neprijatelja“), sačinjenom 22. aprila iste godine, ambivalento držanje jedinicâ JVuO prema okupatorskim vlastima smatra se glavnom karakteristikom četničkog pokreta u Srbiji: {{izdvojeni citat|Srbija: <br /> Pokret DM je podijeljen unutar sebe. Dok se neki aktivno bore na strani njemačkog Wehrmachta protiv komunista — a da nijesu odustali od temeljnih rezervi prema svakom okupatoru — manje bande DM u centralnoj i istočnoj Srbiji spremne su činiti štetu. Izvještaji koji se stalno pojavljuju o pregovorima Draže Mihailovića i Tita nijesu potvrđeni i takođe se doimaju nevjerovatnim.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&roll=256&broj=556 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000552.] <br /> ({{jez-njem|"Die DM–Bewegung ist in sich aufgespalten. Während ein Teil aktiv an der Seite der deutschen Wehrmacht gegen die Kommunisten kampft – ohne dadurch die grundsätzlichen gegen jeden Okkupator vorhandenen Vorbehalte aufgegeben zu haben – treiben kleinere DM–Banden in Mittel–und Ostserbien nach wir vor ihr Unwesen. Immer wieder auftauchende Meldungen über Verhandlungen zwischen DM und Tito bestätigen sich nicht und erscheinen auch unglaubwürdig."}})</ref>|Izvještaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka o stanju u periodu od 16. marta do 15. aprila 1944. godine}} 12. aprila 1944. godine, pukovnik [[Jevrem Simić]] izdaje jednom četničkom nižem oficiru objavu o kretanju na terenu brigade kojom komanduje, kako bi ovaj mogao što efikasnije uništavati jatake i simpatizere [[Narodnooslobodilački pokret|NOP]]-a: {{izdvojeni citat|OBJAVA Za G. Milića Majstorovića p.poručnika, komandanta II bataljona III leteće kosmajske brigade, koja mu se izdaje s tim da može slobodno da se kreće sam ili sa svojom vojskom po terenu koji je ugovoren sa našim saveznicima Nemcima i Bugarima i da u ime Kralja Petra II Karađorđevića oduzima svu rekviziciju i kolje sve partizanske jatake i simpatizere zbog čega će dobiti čin majora.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_115.htm Objava komandanta četničke oblasti u Srbiji od 12. aprila 1944. komandantu 2. bataljona 3. kosmajske brigade za nesmetano kretanje od okupatora i klanje simpatizera narodnooslobodilačkog pokreta]</ref>}} 1. maja 1944. godine, u dnevnom izvještaju Vojnoupravnog zapovjednika Jugoistoka, koji potpisuje načelnik štaba general [[Kurt Geitner]], navodi se cifra od nekoliko hiljada pripadnika JVuO koji pomažu okupatoru u zaustavljanju ofenzive NOVJ: {{izdvojeni citat|Srbija — Stanje u sopstvenim redovima: </br> Borbena grupa Weyel: 500. SS padobranski lovački bataljon, sa otprilike 1.000 četnika, odbacio je neprijatelja kod [[Seča Reka|Seče Reke]] (6 km zap. od [[Kosjerić]]a) i sa manjom borbenom grupom vrši napad na neprijatelja kod Varde. Izbrojano 10 mrtvih neprijatelja; vjerovatni veći gubici. [...] </br> Četnici su raspoređeni duž linije [[Požega]]—Kosjerić—[[Ražana]]—[[Povlen]], sa ukupnom jačinom od približno 5.000 ljudi. Pojedine grupe su poslale oficire za vezu. Draža Mihailović, koji je preuzeo jedinstveno zapovjedništvo, namjerava uspostaviti radio-vezu s njemačkom komandom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=673&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000669—000670.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien. Eigene Lage. </br> B. Kampfgruppe Weyel. Fg.Abt. 696 bis Kostojevici an Straße 4 OSO Rogacica durchgestossen. SS–Fallschirmjäger–Btl. hat mit etwa 1000 Cetniks Feind bei Sjecareka [sic!] (6 W Kosjerici) geworfen und steht mit einer schwächeren Kampfgruppe im Angriff gegen Feind bei Varda. 10 gezählte Feindtote, weitere Feindverluste wahrscheinlich. </br> F. Cetniks stehen im allg. Linie Pozega–Kosjerici–Razana–Povlen in Gesamtstärke ca. 5000 Mann. Einzelen Gruppen haben V.Offz. abgestellt. DM., der Gesamtführung übernommen hat, will Funkverbindung zu deutschem Kommando herstellen."}})</ref>}} U monografiji “Četnici u Drugom svjetskom ratu 1941—1945” [[Jozo Tomašević]] zaključuje: „Ne mogu ipak dati nikakvu potvrdu toj slutnji da je Mihailović održavao direktnu radio-vezu s Nijemcima, a uzimajući u obzir njegov način ponašanja u cijelom ratu, malo je vjerojatno da jest.“<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> Međutim, Hermann Neubacher svjedoči u memoarima kako je, makar tokom nekoliko dana u zimu [[1945]], održavao izravnu radio-vezu s Mihailovićevim štabom.<ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN — Službeni list SCG, Beograd, 2005, str. 161—162.</ref> U ratnom dnevniku Vojnog zapovjednika Jugoistoka od 2. maja 1944, sa pohvalom se ističe kooperacija onih snagâ JVuO u zapadnoj Srbiji koje sačinjavaju taktički sklop pod komandom majora [[Ericha Weyela]]: {{izdvojeni citat|Borbena grupa Weyel: SS padobranski lovački bataljon, zajedno sa četnicima, razbio [[Peta krajiška divizija|Petu diviziju]] kod Varde. Veliki neprijateljski gubici. Četnici su postrijeljali sve zarobljenike. Brojke će biti objavljene naknadno.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=501&broj=677&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000673.] <br /> ({{jez-njem|"Kampfgruppe Weyel. SS–Fallschirmjägger–Btl. hat mit Cetniks bei Varda Tross[?] der 5.Div. zerschlagen. Hohe blutige Feindverluste. Cetniks haben sämtl. Gefangene erschossen. Zahlen werden nachgemeldet."}})</ref>}} U izvodu iz ratnog dnevnika generala Hansa-Gustava Felbera za 3. maj 1944. godine, navodi se da je načelnik štaba Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka general Kurt Geitner išao u posjetu njemačkim trupama na ratištu u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]]: {{izdvojeni citat|(3.5.44) 6,00: Putovanje do Parišta [svakako je riječ o [[Donje Vardište|Vardištu]] — prim.] zbog razgovora sa majorom Weyelom i nekim četničkim vođama o formiranju zajedničkog štaba za borbu protiv komunista. Povratak za Beograd 3. maja u 15 časova.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=807&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 000803.] <br /> ({{jez-njem|"3.5.44 6.oo Uhr Fahrt nach Pariste zur Besprechung mit Major Weyel und einigen Cetnik–Führern über Bildung eines gemeinsamen Stabes zur Bekämpfung der Kommunisten. Rückkehr nach Belgrad am 3.5., nachmittags 15.oo Uhr."}})</ref>|Ratni dnevnik Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka, 3. maj 1944. godine}} Kolike je razmjere poprimila kolaboracija četnikâ Draže Mihailovića sa njemačkim Wehrmachtom i srpskim kvislinškim jedinicama u proljeće 1944. godine, postaje očigledno i iz navodâ u izvještaju Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 13. maja, u kom su snage JVuO ubrojane u vlastite formacije: {{izdvojeni citat| I. Sopstvene snage A) Grupa “Holman” 696. bat. feldžand. krenuo je jutros sa četnicima u napad duž puta Nova Varoš — Ljubiš. 11/4. p. “Brand.” na maršu Sjenica — Maskova. Komandno mesto grupe “Holman” — Nova Varoš. I I/4. p. “Brand.” na maršu Užice — Ivanjica — Maskova. B) Grupa “Vajel” Napad Severne četničke grupe na jakog neprijatelja jugoistočno od Rožanstva nije uspeo uprkos visokih gubitaka i na strani četnika i na strani neprijatelja, pa će jutros biti ponovljen sa I/“Brand.”. Podređeni 1. bataljon 63. puka u obezbeđenju na visovima između Čajetine i Rožanstva. C) 24. bug. div. I I /64. nije uspeo u noći 11/12. 5. da kod Mokre Gore spreči neprijateljske zaštitnice da izmaknu ka jugu. Danas je sa 1/1. srp. puka i 1.000 četnika počelo čišćenje prostora Semegnjevo — Čajetina. 8. bataljon teških mitraljeza na maršu Požega — Arilje. 11/63. biće naknadno privučen. D) Grupa “Tatalović” Srpski dobrovoljački korpus uključio se kod Ljubovije u borbe na hrvatskoj obali Drine i prihvatio četnike koji su se povlačili. Kod Rogačice 4 prebeglice.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_57.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 13. maja 1944. Vrhovnoj komandi Vermahta o borbama sa 2. i 5. NOU divizijom na komunikaciji Užice — Višegrad]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=736&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000732—000733.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien. II. Eigene Lage. </br> A) Gruppe Hollmann. Fg.Abt.696 heute morgen mit Cetniks zum Angriff entlang Str. Nova Varos–Ljubis angetreten. II./4.Brdbg. auf Marsch Sjenica–Maskovo. Gefechtsstand Gruppe Hollmann Nova Varos. III./4.Brdbg. auf Marsch Uzice–Ivanjica–Maskovo. </br> B) Gruppe Weyel. Angriff nördl. Cetnik–Gruppe gegen starken Feind SO Rozanstvo drang bei hohen Cetnik–u. Feindverlusten nicht durch und wird seit heute morgen mit I./Brdbg. wiederholt. Unterstelltes I./63 sichert auf Höhen zwischen Cajetina u. Rozanstvo. </br> C) 24.bulg.Div. III./64 konnte in der Nacht 11./12.5. bei Mokra Gora Ausweichen feindl. Nachhuten nach S nicht verhindern und tritt heute mit I./Serb.Rgt.1 u. 1000 Cetniks zur Säuberung des Raumes Semegnjevo–Cajetina an. 8.sMG.Btl. auf Marsch Pozega–Arilje. II./63 wird nachgezogen. </br> D) Gruppe Tatalovic. Bei Ljubovija griff SFK in Kämpfe auf kroat.Drina–Ufer ein u. nahm ausweichende Cetniks auf. Bei Rogacica 4 Überläufer."}})</ref>}} U istom izvještaju je prenijeta i sljedeća informacija: {{izdvojeni citat|Prema pouzdanom izvoru, četnički komandant [[Dragoslav Račić|Račić]], koji je učestvovao u borbi protiv Grupe “[[Milutin Morača|Morača]]” u [[Valjevo|valjevskom]] kraju, zatražio je da se vrati u svoje dotadašnje operacijsko područje, jer ne želi više da se „prlja“ saradnjom sa okupatorom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=736&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000732.] <br /> ({{jez-njem|"Nach s.Qu. hat Cetnikführer Racic, der im Kampf gegen Gruppe Moraca im Raume Valjevo beteiligt war, die Rückkehr in sein bisheriges Einsatzgebiet beantragt, da er sich durch Zusammenarbeit mit der Okkupator nicht länger "beschmutzen" wolle."}})</ref>}} Istog dana, u izvještaju koji je poslao Glavnom komandantu Jugoistoka feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|von Weichsu]], general Felber zapaža kako formiranje ''Borbene grupe Weyel'' označava novu etapu u četničko-njemačkim odnosima s ciljem saradnje u borbi protiv NOVJ, koja u tom obimu nije bila izvodiva u prethodnom periodu: {{izdvojeni citat|Utisak o upotrebljivosti pojedinih potčinjenih narodâ i jedinicâ: [...] Četnici uvjeravaju da će se uzdržati od bilo kakvog neprijateljstva prema njemačkim trupama i da će učestvovati u borbi protiv komunista do konačne pobjede. U operacijama četničke jedinice predvodi [[Neško Nedić]], a s njemačke strane major Weyel. Razgovori na bojnom polju pokazuju da su četničke vođe poput Kalabića i Rakovića spremne sarađivati sa Nijemcima. Kod ljudstva preovlađuje prijateljski pristup, uz samo nekoliko neprijateljskih lica. Naoružanje im je skromno; manjak mitraljeza. Situacija sa zalihama municije, kao i dosad, nejasna.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=727&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000723—000724.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Eindruck über die Brauchbarkeit der einzelnen unterstellten Nationen und Verbände: </br> f) Cetniks versichern jede Feindseligkeit mit deutschen Truppen auszugeben und sich am Kampf gegen die Kommunisten bis zum Endsieg zu beteiligen. Leitung der Cetnik–Verbände durch Nesko Neditsch, deutscherseits durch Major Weyel. Besprechungen auf dem Gefechtsfeld zeigen, daß die Führer der Cetniks wie Kalabic und Rakovic gewillt sind, mit den Deutschen zusammenzuarbeiten. Unter den Leuten vielfach freundliches Entgegenkommen, nur zum Teil feindselige Gesichter. Ausrüstung mit Waffen mäßig, wenig Maschinenwaffen. Über Munitionslage nach wie vor Unklarheit."}})</ref>|Raport generala [[Hans Felber|Hansa Felbera]] feldmaršalu [[Maximilian von Weichs|Maximilianu von Weichsu]] od 13. maja 1944. godine}} Draža Mihailović je imenovao [[Milorad Mitić|Milorada Mitića]] za oficira za vezu između svojih jedinica i njemačke komande, kako bi saradnja četničkih komandanata sa okupatorom dobila organizovaniju formu. General Mihailović je preko kapetana Mitića dostavljao svoje zahtjeve njemačkoj komandi koja je snabdijevala municijom i hranom njegove jedinice, angažovane u borbi protiv NOVJ. Mitić je o situaciji na frontovima, o svome radu i o količini pomoći primljenoj od okupatora gotovo svakodnevno izvještavao generala Mihailovića. U depeši od 28. marta 1944, između ostalog, kapetan Mitić piše: {{izdvojeni citat|O nekoj akciji Bugara ili Br. 11 (šifra koja označava Njemce — nap.) protivu crvenih dublje na terenu nema ni govora. Doručak i večera su uvek u garnizonu. Ako se hoće uništenje komunista, onda to moramo mi da uradimo. Možemo da računamo na pomoć uzduž komunikacija, na municiju i avijaciju, mada ona ne može mnogo da pomogne. Ali moraju biti hitno bačene masovne snage i lično da vodite operacije, naravno kao 'siva eminencija', inače [[Peko Dapčević|Peko]] ode u Toplicu i dalje... Moral kod naših ljudi u reonima gde su prošli komunisti je mnogo opao. Sve veća sumnja u snagu naših i Br. 11 i sve veći respekt prema crvenima... Pred svim ovim mi ne možemo da zatvorimo oči. Ovoga puta opasnost je stvarno velika, skoro ogromna...<ref>AVII, arhivski fond Draže Mihailovića, S—X—57/2.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_62.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje KORPUSI DRAŽE MIHAILOVIĆA POLAŽU ISPIT PRED OKUPATOROM U SRBIJI]</ref>}} 18. aprila 1944. godine, glavni inspektor Vrhovne komande JVuO pukovnik Jevrem Simić izvještava generala Mihailovića da se kapetan [[Zvonimir Vučković]], komandant Prvog ravnogorskog korpusa, nalazi pod izravnom komandom njemačkih oficira: {{izdvojeni citat|Zvonkov odred pod komandom poručnika Nenadića zajedno sa Nemcima je u Negbini.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_120.htm Pismo delegata Vrhovne komande od 18. aprila 1944. Draži Mihailoviću o saradnji četnika sa nemačkim i bugarskim trupama u borbama protiv NOVJ u jugozapadnom delu Srbije]</ref>}} U telegramu od 20. IV 1944. pukovnik Simić piše generalu Mihailoviću: {{izdvojeni citat|Vučković sa 130 odabranih četnika stavio se pod komandu nemačkog poručnika Kerpera i nalazi se južno od Jasenova na Beloj Glavi.<ref>Arhiv Vojnoistorijskog instituta, Četnička arhiva, kutija 277, registarski broj 4/1—56.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 99—100.</ref>}} Istog dana kada je došlo do formiranja ''Borbene grupe Weyel'' (28. april 1944), u dnevnom izvještaju Vojnoupravnog zapovjednika Jugoistoka zapisano je: {{izdvojeni citat|Srbija — I. Stanje kod neprijatelja: </br> A) Divizijska grupa “Morača” nalazi se sa istočnom kolonom u oblasti južno od Kosjerića u borbi sa vlastitim snagama i četnicima, koji su, navodno, bili lično vođeni od strane DM-a.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=632&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000628.] <br /> ({{jez-njem|"Tagesmeldung von 28.4.1944. </br> Serbien. </br> I. Feindlage. </br> A) Div.Gruppe Moraca steht mit O–Kollone im Raum S Kosjerici im Kampf mit eigenen Kräften u. Cetniks, die von DM angeblich persönlich geführt werden."}})</ref>}} U telegramu poslatom 5. maja 1944. godine generalu Mihailoviću, kapetan [[Neško Nedić]] piše o uspostavljanju fronta prema snagama NOVJ u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]], odnosno da je stvoren jedinstveni borbeni sklop koji sačinjavaju četnici, [[Srpski dobrovoljački korpus|srpski dobrovoljci]] i njemačke okupacione trupe: {{izdvojeni citat|Snage potčinjene meni prešle su trenutno u odbranu na liniji Bačevci—Kosjerić i to: valjevski korpus sa delom Nemaca drži levo obalu Graca u visini Lipa—Ravan. Juče su na ovom odseku odbijeni svi napadi komunista. Ajdačić sa delom Nemaca zatvara položaj Bukovi—Ražana. Na prostoru Ražana—Kosjerić ima jedan bataljon Nemaca. Brigada Negovanova kao rezerva drži Divčibare. Rakovićev korpus u Kosjeriću sa ofanzivnom ulogom. Moja težnja je da sa naslonom na Nemce, stvorim čvrstu odbranu linije Bačevci—Kosjerić, dok se snage ne prikupe i ne stvore preduslovi za uništavajući udar, a tada uništi prva, druga a potom peta divizija. U ovom cilju front ostaje prema drugoj diviziji danas u odbrani dok na ovu diviziju sa zapada napadaju jedan bataljon Nemaca i tri bataljona ljotićevaca a mi je dočekujemo. Prema petoj diviziji preduzima se napad danas sa angažovanjem.<ref>AVII, Ča, kut. 276, reg. br. 2/1—11.</ref><ref>''Tajna i javna saradnja četnika i okupatora 1941-1944.'' — Dokumenti (priredio Jovan Marjanović), Arhivski pregled, Beograd, 1976, str. 100.</ref>}} U prvoj polovini maja 1944. godine, Vrhovna komanda JVuO je javljala o zajedničkim borbama četnikâ i Nijemaca širom okupirane Jugoslavije: „Naši i nemački delovi zatvorili put [[Užice]] — [[Kokin Brod]]. Isto tako zatvorena i [[Lim (rijeka)|Limska dolina]]. Od strane Nemaca i naših 2. maja počela ofanziva od [[Podgorica|Podgorice]]. Komunisti u oblasti [[Bijelo Polje|Bijelog Polja]]. Nemci u [[Šavnik]]u, [[Žabljak]]u i [[Brodarevo|Brodarevu]]. U [[Istočna Bosna|Istočnoj Bosni]] šesnaesta, sedamnaesta i tridesetšesta komunistička divizija pri uništenju od dve nemačke divizije.“ General Mihailović je naređivao i majoru Dragiši Rakiću (pseudonim »Gis-Gis«), komandantu Vojvodine JVuO, da pokuša dobiti municiju od okupatora, koristeći se pritom i srpskim kvislinškim strukturama, budući da je [[Banat]] formalno bio dijelom [[Vojna uprava u Srbiji|Nedićeve Srbije]]: „Postarajte se za nabavku municije kako ste predvideli. Iskoristite raspoloženje Nemaca u Banatu za jačanje naše organizacije. Isto tako iskoristite i Nacionalnu službu rada.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref> 11. maja 1944, general Mihailović (pseudonim »Hans«) piše da je naredio »Viktoru« (major [[Mladen Mladenović]], komandant Čegarskog korpusa JVuO), »Hermanu« (potpukovnik [[Radoslav Đurić]], komandant Južne Srbije JVuO), »Orelu« (potpukovnik [[Dragutin Keserović]], komandant Rasinsko-topličkog korpusa JVuO) i »Minču« (major [[Branivoj Petrović]], komandant Deligradskog korpusa JVuO) da „iskoriste akciju“ okupatora protiv snaga NOVJ u [[Južna Srbija|južnoj Srbiji]], kao i da „na pogodan način“ nabave naoružanje i municiju: {{izdvojeni citat|Po podacima od Viktora, Hermana i Georgija [potpukovnik Milutin Radojević, delegat VK JVuO za područje Jablanice i Toplice — prim.] jedna nemačka divizija jačine oko 15.000 nalazi se u [[Kuršumlija|Kuršumliji]], [[Prokuplje|Prokuplju]], [[Žitorađa|Žitorađi]], [[Pukovac|Pukovcu]] i [[Leskovac|Leskovcu]]. Ima 70 tenkova. Pripremaju se za akciju protiv komunista. [[Gestapo]]vci iz [[Niš]]a traže Viktora i nude oružje i municiju i da ne diraju naše. Keserović 8 i 9 napadao na komuniste u okolini [[Ribarska Banja|Ribarske Banje]] sa [[Jastrebac|Jastrepca]] i od sela Zdravinja. Crveni dobili pojačanje i Orel se povukao na polazni položaj [[Zdravinje]] — [[Veliki Šiljegovac]]. Orel se sprema za ponovni napad. Naredio sam: Viktoru: Da Knjaževački korpus uputi Orelu za akciju na Jastrepcu i Moravskom srezu, ako ga već nije uputio. Sa ostalim snagama da zatvori prelaze na [[Morava|Moravi]] od Niša do Leskovca. Da iskoristi na pogodan način ponudu oružja i municije, jer sada moramo tući komuniste i treba iskoristiti nemačku akciju. 2. — Hermanu: Treba iskoristiti akciju Nemaca za rasčišćavanje Toplice i Jablanice. Da prikupi svoje snage u Jablanici i da dejstvuje najpogodnijim pravcem protivu komunista imajući u vidu akciju Nemaca. Na pogodan način da dođe do municije. 3. — Orelu: Da iskoristi akciju Nemaca za rasčišćavanje Toplice i Jablanice i da mu se stavlja pod komandu Knjaževački i Deligradski korpus. Na pogodan način da dođe do municije. 4. — Minču: Da odmah pomogne Orela u akciji na Jastrepcu i Moravskom srezu kako je već naređeno i da je pod komandom Orela.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref>}} 12. maja 1944, Draža Mihailović obavještava potpukovnika [[Zaharije Ostojić|Zaharija Ostojića]] (pseudonim »Sto-Sto«) sljedeće: „2 i 5 divizija su sada u srezu Zlatiborskom. Napadi se vrše sa svih strana.“<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_3_165.htm Izvod iz knjige poslatih depeša štaba Draže Mihailovića u vremenu od 1. do 24. maja 1944. godine]</ref> Napad su vršile njemačke i bugarske trupe, zajedno sa ljotićevcima i četnicima. U depešama<ref>Arhiv VII, Ča, k. 276, reg. br. 2/1—28.</ref> koje je komandant Cersko-majevičke grupe korpusa major [[Dragoslav Račić]] poslao Mihailoviću prethodnog dana o saradnji četnika i Njemaca, između ostalog, stoji: {{izdvojeni citat|Saznajem da su [[Užice]] pune Jankovićevih [Milutin — prim.] četnika i da [[Predrag Raković|Raković]], [[Neško Nedić|Neško]], Ajdačić, Janković i Mitić drže neke konferencije sa Nemcima. Ako boga znate sprečavajte ovo... Ako dalje budem vodio borbu protiv komunista zajedno sa Nemcima, ja ću duboko zaglaviti... Zbog ovoga molim da mi odobrite da se vratim na moj teren i povedem samo štabnu akciju u [[Istočna Bosna|Istočnoj Bosni]] i [[Srem]]u. Neko od nas mora ostati čist.}} U proljeće 1944. godine, prilikom njemačke kontraofanzive protiv partizana u jugozapadnoj Srbiji u kojoj su učestvovale i značajne četničke snage, zabilježena je i fotografija komandanta 1. ravnogorskog korpusa JVuO sa njemačkim oficirom, vjerovatno iz Wehrmachtove divizije [[Brandenburger|''Brandenburg'']].<ref name="yuhistorija.com"/> [[Datoteka:Zvonimir_Vuckovic_i_Nemci.jpg|minijatura|Kapetan [[Zvonimir Vučković]] (desno), komandant 1. ravnogorskog korpusa JVuO, pozira sa njemačkim oficirom tokom [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|partizanskog prodora u Srbiju]] (april/maj 1944. godine)]] General [[Hans Felber]], vojni zapovjednik Jugoistoka, 16. maja 1944. godine podvlači svojim potčinjenim: „'''Pokret DM bio je i ostaje neprijateljski.'''”<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=758&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000754.] <br /> ({{jez-njem|"Die DM–Bewegung ist und bleibt Feind."}})</ref> Felber podsjeća kako četnička saradnja u borbi protiv »crvenih« proističe samo iz činjenice da su komunisti njihov neprijatelj br. 1, ali neprijatelj br. 2 i dalje ostaje okupaciona sila. General Felber stoga preporučuje da se »borba protiv partizanskih bandi« oprezno nastavi voditi skupa s jedinicama generala Mihailovića: {{izdvojeni citat|Četničke grupe koje se nalaze u borbi protiv komunista, ne treba nikako ometati niti ih napadati, već ih podupirati u borbi. Saradnja s četnicima u borbi protiv komunista, uz najštedljiviju isporuku municije i pod nadzorom okupacione sile, može biti samo lokalna i radi akutne borbe protiv partizanskih bandi. U tom slučaju potrebno je isporučivati i sanitetski materijal i negovati ranjenike. Za svaku isporuku potrebno je odobrenje Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka. Preporučujemo da se u svim prilikama obraća nesmanjena pažnja pokretu DM i njegovim postupcima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=759&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000755.] <br /> ({{jez-njem|"Cetnikgruppen, die sich im Kampf mit Ko. befinden, sind dagegen nicht zu hindern und nicht anzugreifen, sondern in ihrem Kampf zu fördern. Ein Zusammengehen mit Cetniks im Kampf gegen die Ko. unter sparsamter Lieferung von Munition unter Aufsicht der Besatzungsmacht darf nur örtlich und nur zum Zwecke des akuten Kampfes gegen die Partisanenbanden erfolgen. In diesem Falle ist auch Lieferung von Sanitätsmaterial und Pflege der Verwundeten erforderlich. Munitionslieferung bedarf in jedem Falle der Zustimmung des Mil.Befh. Südost. Ungeschwächte Aufmerksamkeit gegenüber der DM–Bewegung und deren Maßnahmen ist nach wie vor überall geboten."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_3_272.htm Informacije Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 16. maja 1944. potčinjenim komandama i štabovima o držanju prema četnicima]</ref>}} U zapisniku generala Felbera s kraja maja 1944, apostofira se korištenje Mihailovićevih četnika i Ljotićevih dobrovoljaca za odbranu jugozapadne granice okupirane Srbije od partizanskog prodora: {{izdvojeni citat|Predviđeno je da se veći dio četnikâ Draže Mihailovića pošalje kući, da se najpouzdaniji koriste kao izviđači na granici, i da se dobrovoljci (SDK), poslije apsolutno neophodnog odmora i osvježenja, kasnije iskoriste kao graničari.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=817&rec=501&roll=255 NARA, T501, Roll 255, frame no. 000813.] <br /> ({{jez-njem|"Es ist beabsichtigt, von den DM–Cetniks einen größeren Teil nach Hause zu schicken, die Zuverlässigsten als Aufklärer an der Grenze zu verwenden, und später das SFK nach einer unbedingt notwendigen Ruhepause und Auffrischung als Grenzschutz einzusetzen."}})</ref>|Zapisnik o putovanju za Niš i Sofiju 25-28.05.1944.}} General [[Edmund Glaise von Horstenau]], vršio je od 15. juna do 25. juna 1944. dužnost komandanta Jugoistoka, zamjenjujući generala Hansa Felbera, koji se po službenom zadatku nalazio u Njemačkoj. Opisujući u svom ratnom dnevniku stanje u Srbiji, tj. odnose između njemačkih i bugarskih okupacionih trupa, s jedne, kao i četnika i kvislinga, s druge strane, Horstenau navodi sljedeće: {{izdvojeni citat|'''Nemci gotovo da nemaju svojih trupa u Srbiji'''. Postoji samo nekoliko policijskih jedinica. Najveći deo Srbije nalazi se pod kontrolom bugarskog okupacionog korpusa. Bugarskih vojnika nema samo u severozapadnom delu Srbije i Banata. No, bugarske trupe u Srbiji jesu najlošije bugarske jedinice. Tek što sam na kratko vreme preuzeo Vrhovnu komandu u Beogradu, dve bugarske čete, zajedno sa svojim oficirima, prebegle su partizanima kod Leskovca. Jedine trupe na koje je čovek mogao da se osloni u borbi protiv partizana bili su srpski dobrovoljci, a donekle i ruski. Upotrebljivi za borbu protiv partizana bili su i ljudi Draže Mihailovića. Vezu sa njim za mene je održavao jedan nemački major [Erich Weyel], nosilac odlikovanja „viteškog krsta“.<ref>Glez fon Horstenau, Između Hitlera i Pavelića: Memoari kontroverznog generala, Nolit, Beograd, 2007, str. 508.</ref>}} U vrijeme izvođenja [[Topličko-jablanička operacija|operacije »Trumpf«]], u kojoj se [[4. grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO]] pridružila njemačkim trupama u borbi protiv partizana, došlo je 14. jula 1944. u [[Kruševac|Kruševcu]] do sastanka vojnoupravnog komandanta Jugoistoka generala Hansa-Gustava Felbera sa kapetanom [[Neško Nedić|Neškom Nedićem]], načelnikom štaba ove četničke formacije. Tom prilikom, Nedić je istaknuo da su „četnici u Englesku izgubili svako poverenje, pošto su ih Englezi izdali“, ponudivši svoje usluge u „borbi protiv komunizma“. General Felber je ocijenio da je riječ „o potpuno ozbiljnoj ponudi četnika koju treba prihvatiti“, s čim se složio i major Erich Weyel, oficir za vezu kod kapetana Nedića: {{izdvojeni citat|Neško Nedić je sada načelnik štaba četničke grupe koja se sa nama bori u akciji »Trumpf« i čija se jačina može proceniti na oko 10.000 ljudi. [...] Pošto su oni sami u borbi protiv komunizma i suviše slabi, uvideli su da moraju tražiti oslonac u nemačke oružane snage, ''kojima će se bezuslovno potčiniti sa puno poverenja''. Oni su spremni da se bore protiv komunizma svuda tamo gde bih ih ja postavio. Na drugoj strani, Nedić je molio ponovnu pomoć u vidu ''isporuke municije i naoružanja, a naročito teškog naoružanja''. Četnici su spremni da daju svaku garanciju da će se isporučeno naoružanje i municija upotrebiti samo protiv komunizma. [...] Neško Nedić je još jednom molio za poverenje ne samo ovdašnjih nemačkih komandi nego i čitavog nemačkog naroda, kao i za priznanje srpskog naroda kao najvećeg neprijatelja komunizma na Balkanu. ''Kao dokaz svog unutarnjeg raspoloženja ponudio je da se lično dalje bori na [[Istočni front|istočnom frontu]] posle čišćenja Srbije od komunizma'' i siguran je da bi to, slično njemu, učinio i jedan veliki broj četnika.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_93.htm Izveštaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od 15. jula 1944. Komandi Grupe armija »F« o razgovoru vođenom 14. jula 1944. u Kruševcu, sa četničkim komandantom Neškom Nedićem u vezi zajedničkih dejstava protiv jedinica NOV i POJ]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=734&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frames no. 000725—000726.] <br /> ({{jez-njem|"Nesko Nedić ist z.Zt. Chef des Stabes der beim Unternehmen "Trumpf" mit uns kämpfenden Cetnikgruppe, deren Stärke auf etwa 10 000 Mann zu schätzen ist. </br> Da sie im Kampf gegen den Kommunismus alleine zu schwach seien, sähen sie ein, dass sie Anlehnung an die deutsche Wehrmacht suchen müssten, der sie sich voller Vertrauen bedingungslos unterstellten. Sie seien bereit, gegen den Kommunismus zu kämpfen überall da, wo ich sie hinstellen würde. Auf der anderen Seite erbat Nedić erneut Unterstützung durch Lieferung von Munition und Waffen, insbesondere schweren Waffen. Die Cetniks seien bereit, jegliche Garantie zu bieten, dass das Gelieferte nur gegen den Kommunismus verwendet würde. </br> Nesko Nedić bat nochmals um Vertrauen nicht nur der hiesigen deutschen Stellen, sondern des ganzen deutschen Volkes und um Anerkennung des serbischen Volkes als stärksten Feind des Kommunismus auf dem Balkan. Als Beweis seiner inneren Haltung bot er sich an, nach Säuberung Serbiens vom Kommunismus für seine Person an der Ostfront weiterzukämpfen, und er sei sicher, dass auch eine grosse Anzahl Cetniks es ihm gleich tun würde."}})</ref>|Izvještaj vojnoupravnog komandanta Jugoistoka Komandi Grupe armija »F« od 15. jula 1944. godine}} Major Weyel je još od kraja aprila 1944. godine tijesno surađivao s kapetanom Neškom Nedićem (general Kurt von Geitner je 28. IV zabilježio da je formirana „nova Borbena grupa major[a] Vajel[a]“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=632&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frames no. 000628—000629.] <br /> ({{jez-njem|"Neue Kampfgruppe Major Weyel."}})</ref>) u koordiniranju njemačko-četničkih operacija protiv partizana.<ref>[https://znaci.org/00001/40_63.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje NEFORMALNA KOLABORACIJA U SRBIJI]</ref> U izvodu iz ratnog dnevnika Armijske grupe »F« za 18. jul 1944.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=978&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000837.] <br /> ({{jez-njem|"Gen.Major v.Geitner unterrichtet Oberst i.G. Selmayr über neue Lage in Serbien: Am 17.7. eröffneten rote Kräfte südl. Korsumlja [sic!] (S–Serbien) Angriff gegen Cetnikverband. unter Major Weyel. Cetnik zum Ausweichen in NW–Richtung gezwungen. Zielsetzung der Kommunisten wahrscheinlich lokale Verschiebung einer Division, da für Offensive Richtung Ibartal, vorherige Versammlung stärkerer Kräfte notwendig gewesen wäre. Abwehr nur durch Cetnik, nach Ibartal ein weiteres Russenbtl. als Sicherheitskoeffizient unter Schwächung der neu aufgebauten Drinaverteidigung verschoben."}})</ref> navedeno je da je ovo savezništvo, makar taktičko, još uvijek na snazi: {{izdvojeni citat|''General fon Gajtner obaveštava generalštabnog pukovnika Zelmajera o novoj situaciji u Srbiji'': </br> Dana 17. 7. crvene snage otpočele su napad južno od Kuršumlije (južni deo Srbije) na četničke jedinice pod komandom majora Vajela. Četnici su bili prinuđeni da se povuku u pravcu severozapada. Cilj komunista je verovatno lokalno pomeranje jedne divizije, pošto bi za ofanzivu u pravcu Ibarske doline bilo potrebno prethodno prikupljanje jačih snaga. Odbrana počiva samo na četnicima, a upućen je još jedan bataljon Rusa kao koeficijent sigurnosti, uz slabljenje organizovane odbrane na Drini.}} U dnevnom izvještaju Komande Jugoistoka za 26. jul 1944. godine, četničkim se jedinicama odaje priznanje za krupne usluge koje su u vrijeme [[Topličko-jablanička operacija|operacije »Kehraus«]] učinili okupatoru defanzivnim dejstvima pri zadržavanju glavnine snagâ NOVJ: {{izdvojeni citat|''Srbija: Operacija »Kehraus«'' [Čistka]: </br> Očigledno da je glavnina neprijateljskih snaga snažno potučena i kao takva povukla se preko srpsko-albanske demarkacione linije. Dodir sa neprijateljem održava se samo sa zaštitnicama. Operacija je time završena, naknadno čišćenje se produžava borbenim grupama koje učestvuju. Mada se u toku operacije nije uspelo u razbijanju glavnine neprijateljskih snaga, ipak je pošlo za rukom, naročito masovnom upotrebom četnika, da se osujeti namera neprijatelja da prodre u pravcu Ibra. U prostoru Sokobanje, pod pritiskom naših i četničkih snaga, delovi bandi prešli su, pod borbom sa jedinicama iz pripravnosti za zaštitu železnice, prugu Zaječar — Knjaževac u pravcu bugarske granice, dok je glavnina, uz velike gubitke u borbama sa četnicima, prodrla u prostor Aleksinca. Od 23. 7. četničke grupe su prodrle preko Save u Srem i tamo se od tog vremena nalaze u borbi sa komunistima. U ostalim delovima Srbije lokalna delatnost bandi, dok se u Banatu vrše neprekidne sabotaže u žetvi.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=204&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frames no. 6289457—6289458.] <br /> ({{jez-njem|"SERBIEN: ”KEHRAUS” MASSE FD–KRAEFTE ANSCHEIN. STARK ANGESCHLAGEN, UEBER SERB–ALB. DEMARKATIONSLINIE AUSGEWICHEN. FD–BERUEHRUNG NUR NOCH MIT NACHHUTEN. UNTERNEHMEN DAMIT ABGESCHLOSSEN, NACHSAEUBERUNG DURCH BETEILIGTE KGRN. FORTGESETZT. WENN ES IM VERLAUF DES UNTERNEHMENS NICHT GELANG MASSE FD–KRAEFTE ZU SCHLAGEN, SO IST ES DOCH, INSBESOND. DURCH MASSENEINSATZ DER CETNIKS GELUNGEN, FD–ABSICHT, IN RICHTUNG IBAR VORZUSTOSSEN, ZU VEREITELN. UNTER DRUCK EIG. UND CETNIK KRAEFTE BANDEN RAUM SOKOBANJA MIT TLN. UNTER KAMPF MIT ALARMEINHEITEN BAHNLINIE ZAJEZAR KNJAZEVAC RICHTUNG BULGAR GRENZE UEBERSCHRITTEN, MIT MASSE UNTER VERLUSTREICHEN KAEMPFEN MIT CETNIKS BIS IN RAUM ALEKSINAC VORGEDRUNGEN. SEIT 23.7. CETNIKS–GRUPPEN UEBER SAVE NACH SYRMIEN VORGEDRUNGEN UND DORT SEITDEM IM KAMPF MIT KOMM. IM UEBRIGEN SERBIEN OERTL. BANDENTAETIGKEIT, BANAT ANHALTENDE ERNSTSABOTAGE.}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga (26. VII 1944)}} Nakon dva dana, poslat je iz Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi Wehrmachta sljedeći dopis: {{izdvojeni citat|Srbija: </br> Završni izvještaj [o operaciji] „Kehraus“: Uz približno 70 sopstvenih poginulih iz svih borbenih grupa koje su učestvovale (uključujući četnike), 363 poginula neprijatelja, 464 zarobljenika i dezertera.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=247&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000242.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: </br> Abschlussmeldung "Kehraus": Bei etwa 70 eig. Toten aller beteiligten Kgrn. (einschl. Cetniks) 363. gez. Fd.–Tote, 464 Gefangene und Überläufer.}})</ref>|Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga (28. VII 1944)}} 27. jula 1944, centrali u Berlinu javljali su iz komande Grupe armija »F«: „Srbija: Glavnina snažno potučenih neprijateljskih snaga u operaciji »Keraus«, koja se povukla ka jugu, ponovo je, posle neuspelog pokušaja da se povuče u oblast Albanije, napadnuta od strane Borbene grupe »Dizener« i četnika u prostoru jugoistočno od [[Medveđa|Medveđe]]. Gubici neprijatelja u akciji »Keraus« na dan 24. i 25. 7.: 29 mrtvih, 302 zarobljena, 8 mitraljeza, 2 minobacača i preko 200 pušaka.“<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=210&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289463.] <br /> ({{jez-njem|3.) SERBIEN </br> MASSE DER BEI ”KEHRAUS” STARK ANGESCHLAGENEN UND NACH S AUSGEWICHENEN FD.– KRAEFTE NACH MISSLUNGEN VERSUCH IN ALBAN. GEBIET AUSZUWEICHEN, IM RAUM SO MEDVEDJA DURCH. KGR. DIESENER UND CETNIKS ERNEUT ANGEGRIFFEN. FEINDVERLUSTE "KEHRAUS" AM 24. U. 25.7.: 29 GEZ. TOTE, 302 GEFANGENE, 8 M. G., 2 GR. W. UEBER 200 GEWEHR.}})</ref> Sjutradan, sumirani su rezultati ove operacije: „U Srbiji operacija »Keraus« je postigla potpuni uspeh; neprijatelj je bio prinuđen da izmakne u pravcu juga. Pošlo nam je za rukom da prodorom u pravcu Ibarske doline osujetimo njegovu nameru.“<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref> Dnevni izvještaj Komande Jugoistoka za 30. jul 1944, takođe upućen Vrhovnoj komandi njemačkog Wehrmachta, bilježi da jedinice JVuO nastavljaju davati doprinos naporima okupatora u slamanju ofanzive koju je NOVJ poduzela u južnoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Prilikom nastavljanja čišćenja u operaciji »Keraus«, dijelovi neprijateljskih snaga istočno od [[Lebane|Lebana]] prodrli su u pravcu sjevera. Glavnina je napadnuta u prostoru Lebana od strane Borbene grupe »Dizener« i četnikâ. 5. policijski puk (bez III bataljona) stupio je u akciju sa istoka. Borbene grupe 27. bugarske divizije (5 bataljona) ponovo će stupiti u akciju 31. 7. u cilju naknadnog čišćenja iz doline Toplice u pravcu juga. Neprijateljski gubici — 27. 29. jul: Od strane Borbene grupe »Dizener« i četničke grupe »Vajel« neprijatelju nanijeti gubici od 117 mrtvih (izbrojani), 604 zarobljenih; zaplijenjeno 9 mitraljeza, 5 automobila, 5 minobacača, 560 pušaka, 6 radio-uređaja, velike količine municije i [vojne] opreme svake vrste.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=221&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frames no. 6289474—6289475.] <br /> ({{jez-njem|"3.) SERBIEN: </br> BEI NACHSAEUBERUNG ”KEHRAUS” TLE. FD–KRAEFTE O LEBANE NACH N VORGEDRUNGEN. MASSE RAUM S LEBANE DURCH KGR. DIESENER UND CETNIKS ANGEGRIFFEN. POL. RGT. 5 OHNE ROEM 3. ) VN O ANGESETZT. </br> KGR. 27. BULG. DIV. (5 BTLNE) ANTRITT 31. 7. ERNEUT ZUR NACHSAEUBERUNG AUS TOPLICA – TAL NACH S. FEINDVERLUSTE 27.</br> 29.7.: BEI KGR. DIESENER UND CETNIK–GRUP[P]E WEYEL: 117 GEZ. TOTE, 604 GEFANGENE, 9 MG, 5 M PI, 5 GR W., 560 GEWEHRE, 6 FUNKGERAETE, GROSZE [sic!] MENGEN MUN. UND GERAET ALLER ART.}})</ref>}} Komanda Jugoistoka obavještava 11. avgusta 1944. da se Rasinsko-toplička grupa korpusa JVuO, pod komandom potpukovnika Dragutina Keserovića, i zvanično stavila pod komandu njemačkog Wehrmachta tokom [[Topličko-jablanička operacija 1944|Topličko-jablaničke operacije]]: {{izdvojeni citat|Situacija kod Borbene grupe Diesener mirna. Četnička grupa Keserovića se dobrovoljno stavila pod komandu Borbene grupe Diesener. Ponovni napad protiv neprijateljskih snaga južno od Lebana počinje 13. VIII.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=288&rec=78&roll=332 NARA, T78, Roll 332, frame no. 6289541: Dnevni izvještaj komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 10. augusta 1944 (11. august 1944.).] <br /> ({{jez-njem|"C ) LAGE BEI KGR. DIESENER RUHIG. </br> CETNIK–GRUPPE KESEROVIC FREIW. UNTER BEFEHL KGR. DIESENER GETRETEN. </br> ERNEUTER ANGRIFF GEGEN FD– KRAEFTE S LEBANE LAEUFT AM 13.8. AN."}})</ref>|Izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi Vermahta za 10. avgust 1944. godine}} Neposredna četničko-nemačka operativna saradnja ponovila se i prilikom nemačkih operacija [[Operacija "Trumpf"|"Trumpf"]] i [[Operacija "Halali"|"Hallali"]] u jablaničko-topličkoj oblasti protiv [[21. srpska divizija NOVJ|21]]. [[22. srpska divizija NOVJ|22]]. [[24. srpska divizija NOVJ|24]]. i [[25. srpska divizija NOVJ|25]]. divizije NOVJ tokom jula i avgusta 1944. {{izdvojeni citat|Ministar [[Nojbaher]] konstatuje da je premijer [[Milan Nedić|Nedić]] — ukazujući na neudovoljene zahteve za oružjem ponovno izrazio nameru da demisionira — verno služio nemačkim interesima. Slično je i s Mihailovićem, koji se do danas trudio da ne zauzme neprijateljsko držanje prema okupatoru. To isto Važi i za ostale vodeće Srbe, koji su se, pod parolom »Dajte nam oružje — onda pripadamo Vama«, lojalno držali.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_231.htm Zabeleška obaveštajne grupe nemačkih komandi na Jugoistoku od 30. avgusta 1944. sa savetovanja u štabu komande Jugoistoka o aktuelnim pitanjima saradnje sa Dražom Mihailovićem i razvoju celokupne situacije na području Jugoistoka]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=980&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000974—000978.] <br /> ({{jez-njem|"Hierzu stellt Minister Neubacher fest, dass Ministerpräsident Nedic – der unter Hinweis auf die unerfüllten Waffenwünsche erneut Rücktrittsabsichten geäussert habe – in gutem Glauben zur deutschen Sache handelte. Ähnlich verhält es sich bei DM, der sich bis heute bemüht habe, keine feindselige Haltung dem Okkupator gegenüber einzunehmen. Das gleiche gilt für die anderen führenden Serben, die sich unter dem Motto: "Gebt uns Waffen – dann gehören wir zu Euch!" loyal verhalten hätten."}})</ref>|Nemački obaveštajni izveštaj od 30. avgusta 1944.}} === Desant na Drvar (1944) === {{main|Desant na Drvar}} Za [[Desant na Drvar]] (operacija »Rösselsprung«), preduzet maja i juna 1944, komanda [[Druga oklopna armija (Nemačka)|Druge oklopne armije]] je angažirala oko 16.000 njemačkih vojnika i tri hiljade [[Momčilo Đujić|Đujićevih]] četnika.<ref name="Pop izdaje">[https://www.znaci.org/00001/15.pdf Jovo Popović, Marko Lolić, Branko Latas: Pop izdaje, Stvarnost, Zagreb, 1988.]</ref> Četnici su bili dragoceni kao nemački informatori, pa su upravo oni doneli Nemcima tačan podatak o lokaciji Titovog štaba: {{izdvojeni citat|Prema četničkim podacima, Tito se nalazi u drvarskoj pećini, prema drugim izvorima u Oštrelju sjeverno od Drvara.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=459&rec=314&roll=564 NARA, T314, Roll 564, frame no. 000455.] </br> ({{jez-njem|"IIc: Tito nach Cetnikmeldg. in Höhle Drvarska Pecina bei Drvar, nach anderer Meldg. in Ostrelj N Drvar."}})</ref>|Dnevni izvještaj obavještajnog odjeljenja [[15. brdski armijski korpus (Nemačka)|15. brdskog korpusa]] za 10. mart 1944.}} U izvještaju 2. oklopnoj armiji iz [[15. brdski armijski korpus (Wehrmacht)|XV brdskog armijskog korpusa]], poslatom 19. maja 1944. godine, navedeno je da će četničke jedinice biti u potpunosti podređene njemačkom Wehrmachtu u ovoj operaciji: {{izdvojeni citat|''Telegram K-di 2. okl. armije'' Tiče se: »Reselšprunga« [...] 7) Ojačani 105. SS-izv. bat. sa potčinjenim 369. izv. bat. napada X-dana, nastupajući od Livna duž Livanjskog polja preko Bosanskog Grahova na Drvar, sprečava neprijateljske proboje prema jugoistoku i razbija neprijateljski komandni aparat. U Bosanskom Grahovu naši četnici, u Drvaru naši padobranci.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_63.htm Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. maja 1944. Komandi 2. oklopne armije o izvršenim pripremama i zadacima potčinjenih jedinica za operaciju »Reselšprung«]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=724&rec=314&roll=563 NARA, T314, Roll 563, frames no. 000715—000716.] </br> ({{jez-njem|"Fernschreiben An PzAOK 2 </br> Betr. Rösselsprung </br> 7.) Verstärkte SS–AA 105 mit unterstellter AA 369 stösst am X–Tag antretend von Livno entlang Livanskopolje über Bosn.Grahovo auf Drvar vor, verhindet feindl. Ausbruch nach Südosten und zerschlägt feindl. Führungsapparat. In Bosn.Grahovo eigene Cetniks, in Drvar eigene Fallschirmjäger."}})</ref>}} Komanda Druge oklopne armije je uzvratila XV brdskom armijskom korpusu dopisom od 21. maja 1944. iz kojeg se zaključuje da se četnici nalaze pod komandom majora Ernsta Benescha iz divizije [[Brandenburger]], kao i da se za njih počeo koristiti službeni naziv »[[Suradnja četnika sa Nezavisnom Državom Hrvatskom|Hrvatska borbena zajednica]]«: {{izdvojeni citat|1) Crveni komandni centar u Drvaru (po svoj prilici Vrhovni štab Tito, u Drvaru, na staroj stočnoj pijaci, Američka vojna misija Trninić Breg, u Prnjavoru Engleska vojna misija, preostala Ruska misija neotkrivena). Treba računati sa mesnim obezbeđenjem, pre svega na visovima severoistočno, istočno i zapadno od Drvara, u datom slučaju i na protivvazdušnu odbranu. Dalji podaci o neprijatelju postepeno se saopštavaju komandantu 500. padobranskog lov. bat. od strane Ic K-de 2 okl. armije i majora Beneša. 2) Operacija »Reselšprung« treba da ukloni crveni komandni centar oko Drvara. Komandovanje »Reselšprung«: XV brd. AK, istaknuto komandno mesto Bihać. Za operaciju »Reselšprung« nastupaju X-dana (spuštanje padobranskog lov. bat.) na Drvar: [...] d) Ojačana Borbena grupa 1. puka »Brandenburg« (bez 1. bat.) sa potčinjenom Hrvat. borbenom zajednicom, od Knina na Bosansko Grahovo, odatle u više borbenih grupa protiv linije Prekaja (14 km ji. od Drvara) — Drvar. Zadatak: Doček bandi i štabova koji se povlače prema jugu. Grupe nose maskirno odelo. 3) 500. SS-padobranski lov. bat., komandant šturmbanfirer Ribka, sa potčinjenom SS-padob. nast[avnom] četom (očekuje se konačno odobrenje [[Heinrich Himmler|rajhsfirera SS]]), 40 ljudi odreda »Beneš« i 6 ljudi kontraobaveštajne službe spuštaju se X-dana, u trenutku što je moguće ranije, u crveni komandni centar Drvar i uklanjaju munjevitim napadom naročito Vrhovni štab Tito, kao i ostale crvene komandne štabove i savezničke, odnosno ruske vojne misije.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_66.htm Naređenje Komande 2. oklopne armije od 21. maja 1944. Komandi 15. brdskog armijskog korpusa za dejstva u operaciji »Reselšprung«]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=698&rec=314&roll=563 NARA, T314, Roll 563, frame no. 000690.] </br> ({{jez-njem|"1.) Rotes Führungszentrum in DRVAR (voraussichtlich Hauptstab TITO DRVAR am alten Viehmarkt, amerik.Mil.Missionen TRNIC BREG, in PRNJAVOR engl.Mil.Mission, Verbleib russ.Mission nicht geklärt). Mit örtlichen Sicherungen, vor allem auch auf den Höhen NO, O und W DRVAR, gegebenenfalls auch mit Flak, ist zu rechnen. Weitere Feindfeststellungen werden an Kdr. Fallschirmjäg.Btl.500 durch Pz.AOK.2 I c und Major BENESCH laufend übermittelt. </br> 2.) Das rote Führungszentrum um DRVAR soll durch das Unternehmen "RÖSSELSPRUNG" ausgeschaltet werden. </br> Führung "RÖSSELSPRUNG": XV.Geb.AK., vorgeschobener Gefechtsstand BIHAC. </br> Zu "RÖSSELSPRUNG" treten am x–Tag (Absprungtag des Fallschirmjäg–Btl.) auf DRVAR an: </br> d) Kampfgruppe verst. 1.Rgt.Brandenburg (ohne I.Btl.) mit unterstellten kroat. Kampfgemeinschaften von KNIN auf BOS.GRAHOVO, von dort in mehreren Kampfgruppen gegen Linie PREKAJA (14 SO DRVAR) – DRVAR. Auftrag: Auffangen von nach Süd ausweichenden Banden und Stäben. Gruppe trägt Tarnbekleidung. </br> 3.) SS–Fallschirmjäg.Btl.500, Führer Sturmbannführer RYBKA mit unterstellter SS–Fallsch.Ausb.Komp. (endgültige Genehmigung Reichsführer SS steht noch aus), 40 Mann Abt. BENESCH und 6 Mann Abwehr landet am X–Tag zum frühest möglichen Zeitpunkt in roten Führungszentrum DRVAR und schaltet in blitzatrigem Zugriff insbesondere den Hauptstab TITO sowie weitere rote Führungsstäbe und allierte bzw. russ.Mil.Missionen aus."}})</ref>}} Nemci su nakon operacije ocenili da četnici izviđačke zadatke izvršavaju besprijekorno, vođstvo im je dobro, ljudstvo naviklo na fizičke napore. Nemci zaključuju da su im četnici "neophodni su pri osiguranju komunikacija, posebno zbog pomanjkanja vlastitih trupa".<ref>NAW, T-314, Roll 566, 000048-9: Izvještaj obavještajnog odjeljenja 15. brdskog korpusa o rezultatima formiranja „Hrvatskih borbenih grupa“ (30. juni 1944).</ref> === Mihailovićeva ponuda Nemcima (1944) === {{Poseban članak|Ponuda Draže Mihailovića Adolfu Hitleru}} [[Datoteka:First Vrede sa četnicima.jpg|thumb|Nemački kapetan von Wrede i četnički komandanti kapetan [[Nikola Kalabić]], major [[Dragoslav Račić]] i kapetan [[Neško Nedić]], nakon potpisanog sporazuma o zajedničkoj borbi protiv partizana, u Topoli 11. avgusta 1944. (''nemački izvor'')<ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_536.jpg Wredeova zabeleška str.1]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_537.jpg Wredeova zabeleška str.2]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_538.jpg Wredeova zabeleška str.3]</ref><ref>[https://www.znaci.org/temp/T-311-R-286_539.jpg Wredeova zabeleška str.4]</ref>]] Tokom jula i avgusta [[1944]]. intenzivirani su kontakti između predstavnika nemačke komande Jugoistoka [[Herman Nojbaher|Nojbahera]], predsednika vlade [[Milan Nedić|Nedića]] i predstavnika Mihailovića.<ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%83_%D1%81_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_14.7.1944. Nemački izveštaj o razgovoru s četnicima od 14.7.1944]</ref> Njemačka strana je nakon sastanka između predstavnika Obavještajnog odjeljenja komandanta Jugoistoka i trojice visokih oficira JVuO, Mihailovićevih izaslanika ([[Dragoslav Račić]], [[Neško Nedić]] i [[Nikola Kalabić]]), održanom u Topoli 11. avgusta 1944, na osnovu ponude JVuO zaključila da se „političko zauzimanje stava Draže Mihailovića i njegovog pokreta potpuno izmenilo. Oni su spremni da u potpunosti sa nama sarađuju“. Mihailovićevi izaslanici su stavili do znanja da je za JVuO najvažnije objedinjavanje domaćih antikomunističkih snaga, opšta mobilizacija i „stvaranje jedne srpske nacionalne armije za uništenje komunizma u Srbiji“. Pošto je za ostvarenje tog cilja bila neophodna njemačka dozvola i naoružanje, JVuO je bila spremna da se obaveže na lojalnost i vjernost okupatoru.<ref name="yuhistorija.com"/> Rittmeister Fürst von Wrede citira riječi četničkih oficira sa sastanka: {{izdvojeni citat|»Srbi, koje vi niste poznavali, ipak se bore za vas. Mi se obavezujemo našom časnom oficirskom rečju da ćemo biti verni. Pokret Draže Mihailovića je spreman da dâ sve garancije koje Nemci budu zahtevali. '''Naše smrtno neprijateljstvo protiv komunizma je najbolja garancija naše vernosti'''. Nas ne interesuje budućnost, svejedno kako će se rat završiti, mi smo odlučili, ako tako mora biti, da viteški propadamo.«<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_227.htm Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 11. avgusta 1944. o razgovorima sa predstavnicima Draže Mihailovića o uslovima za sastanak Draže Mihailovića sa Nojbaherom]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=536&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frame no. 000502.] <br /> ({{jez-njem|"Die Serben, die Ihr nicht bekannt habt, aber kämpfen für Euch. Wir verpflichten uns mit unserem Offz.Ehrenwort, dass wir treu sein werden. Die DM—Bewegung ist bereit, sämtliche von den Deutschen verlangten Garantien zu geben. Unser Todfeindschaft gegen den Kommunismus ist die beste Garantie für unsere Treue. Die Zukunft interessiert uns nicht, gleichgültig wie der Krieg ausgehen mag, wir sind entschlossen, wenn es sein muss, ritterlich zugrunde zu gehen."}})</ref>}} Rittmeister Fürst Wrede je sumirao predloge predstavnika Draže Mihailovića na sledeći način: {{izdvojeni citat| 1. DM želi da razgovara sa opunomoćenikom [[Hitler|firera]] za jugoistočni prostor. 2. On teži okupljanju svih nacionalnih srpskih snaga. 3. Mobilizacija i naoružavanje svih za oružje sposobnih Srba za borbu protiv komunizma. Naoružavanje i vođstvo pod nemačkim Vermahtom. 4. DM moli da sam ostane u ilegali. 5. Pripadnici DM—pokreta ne treba da budu u nemačkim uniformama. 6) Mesto sastanka ne treba ni u kom slučaju da bude Beograd ili neki veći grad.<ref name="B0_11 1944">[http://sr.wikisource.org/sr/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_11.8.1944. Nemački zapisnik sa pregovora sa četnicima 11.8.1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=536&rec=311&roll=286 NARA, T311, Roll 286, frames no. 000502—000503.] <br /> ({{jez-njem|"1.) DM wünscht mit dem Bevollm. des Führers für den Südostraum zu sprechen. </br> 2.) Er fordert Zusammenschluss aller nat. serb. Kräfte. </br> 3.) Mobilisierung und Bewaffnung aller waffenfähigen nat. Serben zum Kampf gegen den Kommunismus. Ausrüstung und Führung durch die deutsche Wehrmacht. </br> 4.) DM bittet selbst illegal bleiben zu können </br> 5.) Die Angeh. der DM–Bewegung sollen nicht in dt. Uniform gekleidet werden. </br> 6.) Ort der Zusammenkunft soll keinesfalls Belgrad oder eine grössere Stadt sein."}})</ref>}} O saradnji sa četnicima Draže Mihailovića u jednoj se njemačkoj preporuci s početka avgusta 1944. navodi: {{izdvojeni citat| ''Saradnja sa četničkim bandama'' Komandantu Jugoistoka upućen je dopis Ob. od./oficir Abvera str. pov. br. 6161/44, u vidu naređenja, o isporuci oružja i municije četničkim bandama i o saradnji između nemačkih operativnih jedinica i pojedinih lojalnih četničkih bandi u cilju zajedničke borbe protiv komunističkog neprijatelja. Postavljanjem oficira za vezu u četničkim bandama treba njihovo držanje stalno nadzirati.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1035&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000893.] ({{jez-njem|"Zusammenarbeit mit Cetnik—Banden. An den Mil.Befh. Südost ergeht mit Ic/AO Nr. 6161/44 g. Kdos. v. 2.8.44 ein Befehlschreiben über die Belieferung der Cetnikbanden mit Waffen und Munition und über die Zusammenarbeit zwischen deutschen Verbänden und einzelnen lojal erscheinen den Cetnik—Banden für Zwecke des gemeinsamen Kampfes gegen den kommunistischen Feind. Durch Abstellung von Verbindungsoffzen.zu den Cetnik—Banden ist deren Verhalten laufend zu überwachen."}})</ref>}} U večernjem izvještaju Obavještajnog odjeljenja [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 16. avgusta 1944, prenosi se vijest da je general Draža Mihailović, u koordinaciji sa predsjednikom srpske vlade generalom Milanom Nedićem, pred okupacione vlasti iznio ponudu o »potpunom potčinjavanju četničkih jedinica«: {{izdvojeni citat| Srbija: Sporazumno sa Nedićem, Draža Mihailović je ponudio nemačkom komandovanju potpuno potčinjavanje četničkih jedinica. Pored postojanja problema davanja talaca, unutrašnjih srpskih suprotnosti i ponude za lični dogovor Draže Mihailovića sa specijalnim opunomoćenikom Ministarstva inostranih poslova, sada postoji samo zahtev za oružje za zajedničku borbu. Srpska vlada je jednovremeno zamolila prijem kod komandanta Jugoistoka i verovatno će tom prilikom biti iznesena i namera o njenoj ostavci.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1090&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000948.] <br /> ({{jez-njem|"In Übereinstimmung mit Nedic hat DM dtsch. Führung volle Unterstellung der Cetnik Verbände angeboten. Bei Geiselgestellung, Einstellung alle Innerserbischen Gegensätze und Angebot persönlicher Aussprache DM mit Sonderbevollm.Ausw.Amtes liegt allein Waffenforderung für den gemeinsamen Kampf vor. Serbische Regierung hat zugleich um Empfang bei Mil.Befh. Südost ersucht und wird dabei voraussichtl. Rücktrittsabsicht vortragen."}})</ref>}} Povodom Mihailovićevog predloga, 17. i 18. avgusta je održan sastanak na najvišem nivou u nemačkoj komandi Jugoistoka. Tu su još jednom sumirani Dražini predlozi: {{izdvojeni citat| a) Bezuslovno obećanje, da nijedan nemački vojnik neće biti napadnut od četnika. Davanje talaca. b) Zajednička borba isključivo protiv komunista u cilju uspostavljanja mira i reda. Nemci i četnici ne moraju biti neprijatelji. c) Neprijatelj br. 1 su komunisti i svi oni koji ih podržavaju ili ne sadejstvuju u borbi protiv komunista. d) Draža Mihajlović moli da ga se privuče organizovanju Srpskog dobrovoljačkog korpusa i organizovanju Dobrovoljačkog korpusa. e) Bilo kakva veza s partizanima je nemoguća. f) Draža Mihailović moli da se stvori prijateljskije raspoloženje, da bi se oslobodilo četnike, koji su uhapšeni u Srbiji, bez posredovanja četnika. g) U slučaju invazije nema borbe protiv Nemaca. Borba protiv komunista će se produžiti. Četnici hoće da spreče vezu partizana s invazionim trupama. h) Draža Mihajlović nema veze s Englezima. On i ne želi više da je ima, odgovarajući engleskom držanju prema srpskom narodu.<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVICA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=581&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000576—000577.] <br /> ({{jez-njem|"2.) Das Verhandlungsangebot des DM sieht folgende wesentlichen Punkte vor: </br> a) Unbedingtes Versprechen, kein deutscher Soldat werde von Cetniken überfällen. Geiselgestellung. </br> b) Gemeinsamer Kampf ausschliesslich gegen Kommunisten zur Herstellung von Ruhe und Ordnung. Deutsche und Cetniken brauchen nicht Feinde zu sein. </br> c) Feind Nr. 1 sind Kommunisten und alle, die sie unterstützen oder im Kampfe gegen Kommunisten nicht mitwirken. </br> d) DM bittet, ihn zu Ausbau des SFK und Aufbau Freikorps heranzuziehen. </br> e) Irgendeine Verbindung mit Partisanen ist unmöglich. </br> f) DM bittet zur Hebung freundschaftlicher Stimmung um Freilassung der in Serbien verhafteten Cetniken ohne Vermittlung der Cetniken. </br> g) Im Invasionsfall kein Kampf gegen Deutsche. Kampf gegen Kommunisten wird weitergeführt. Verbindung der Partisanen zu Invasionstruppen wollen Cetniken verhindern. </br> h) DM ohne Verbindung zu Engländern. Er will auch keine mehr haben, entsprechend engl. Verhalten gegen serb. Volk."}})</ref>}} Jedan iskaz<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=585&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000580.] ({{jez-njem|"Durchführung der Zusammenarbeit mit dem Cetnik–Banden, Ausbildung und Führung im Kampf wird den in erster Linie hierfür zuständigen Sicherheitsdienst und SD übertragen. Dieser ist allein für die politische Kampfführung vorgesehen, hat die engsten Verbindungen zu den Cetniks und führt in einem Raume, der als eine Art Heeresgebiet Domäne des Sicherheitsdienstes und des SD ist."}})</ref> sa ovog sastanka ubjedljivo svjedoči o uspostavljenim tijesnim vezama između [[Sicherheitsdienst|njemačkih obavještajnih struktura]] i četničke Vrhovne komande: {{izdvojeni citat|Sprovođenje sadejstva s četničkim bandama, obuka i komandovanje u borbi biće preneti Službi obezbeđenja i SD koji su u prvom redu nadležni za ovo. Ta je služba isključivo predviđena za političko vođenje rata, '''ima najuže veze s četnicima''' i komanduje na jednom određenom području, koje je, kao neka vrsta vojnog područja, domen Službe obezbeđenja i SD.<ref name="ReferenceB">[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_229.htm ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVICA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ]</ref>|Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 18. avgusta 1944. povodom ponude Draže Mihailovića za saradnju u borbi protiv NOVJ}} U izvještaju poslatom 20. avgusta 1944. godine iz Operativnog odjeljenja [[Beograd]] [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], navodi se da je za prijem kod vođe [[Treći Reich|Reich]]a [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] pripremljen zajednički referat feldmaršala [[Maximilian von Weichs|Maximiliana von Weichsa]], komandanta Jugoistoka i specijalnog opunomoćenika Ministarstva inostranih poslova na Jugoistoku [[Hermann Neubacher|Hermanna Neubachera]], na temu ''saradnje sa Dražom Mihailovićem i buduće politike u Srbiji'', kao i da je sa ovim upoznat feldmaršal [[Wilhelm Keitel]].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1114&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frames no. 000971—000972.]</ref> Tog je dana sačinjena i službena bilješka u kojoj je sadržan sljedeći prijedlog: {{izdvojeni citat|Po predmetu ponude Nedić — Draža Mihailović, ministar Nojbaher predlaže da se organizacija četničkih jedinica prenese u nadležnost Višeg SS i policijskog vođe u Srbiji. Načelnik štaba komandanta Jugoistoka se saglasio s ovim predlogom.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1114&rec=311&roll=190 NARA, T311, Roll 190, frame no. 000972.] <br /> ({{jez-njem|"In der Angelegenheit Angebot Nedic – DM schlagt Minister Neubacher vor, die Organisation der Cetnik–Verbände dem Höh.SS–Pol.Führer in Serbien zu übertragen. Chef des Gen.Stabes–O.B.Südost ist mit diesem Vorschlag einverstanden."}})</ref>}} Sâm Neubacher je 20. avgusta uputio opširan izvještaj ministru vanjskih poslova Velikonjemačkog Reicha [[Joachim von Ribbentrop|Joachimu von Ribbentropu]], u kojem je urgirao za prihvatanje ponude Nedić—Mihailović, navodeći da je Nedić garantirao da će se „pokret DM uzdržati od svake neprijateljske radnje protiv Nemaca i da ni u slučaju povlačenja Nemaca iz Srbije neće na Nemce biti ispaljen nijedan metak“. O odnosu Mihailovića i JVuO prema okupatoru od trenutka kada ga je Hitler imenovao ''Specijalnim izaslanikom Ministarstva vanjskih djela za Jugoistok'', Hermann Neubacher piše: {{izdvojeni citat|U pogledu Draže Mihailovića, upućujem na svoje mnogobrojne ranije telegrame. Svoje dosledno antikomunističko držanje dokazao je nedvosmisleno, uprkos najvećem pritisku od strane Engleza, odrekavši se njihove pomoći u naoružanju dok su Englezi istovremeno, preteći naoružavali Tita. Iskustva poslednjih 12 meseci u pogledu njegovog držanja prema nemačkim oružanim snagama, dosadašnje zajedničke borbe na antikomunističkom frontu i dosadašnja ozbiljna ugroženost srpske nacije, koju on priznaje u punom opsegu, smatram dovoljnim osnovom za to da će D. M. održati reč koju nam je dao ako u ovom odlučujućem trenutku budemo pružili preko Nedića odlučujuću pomoć. Spreman sam, posle jednog ličnog razgovora sa D. M., da preuzmem odgovornost za to da nas taj čovek neće napasti s leđa i da će on sam učiniti bezopasnim one elemente svoga pokreta koji su nepouzdani u pogledu nas.<ref>AVII, Mikroteka, NAV, N—T—312, rol. 780, f. 371746.</ref><ref>[https://znaci.org/00001/11_69.htm Nikola Milovanović: DRAŽA MIHAILOVIĆ, poglavlje PORAZ MIHAILOVIĆEVIH SNAGA U SRBIJI I NOVI SPORAZUMI SA OKUPATOROM I KVISLINGOM MILANOM NEDIĆEM]</ref>}} Specijalni nemački izaslanik Hermann Neubacher je ocenio da obećanja Draže Mihajlovića u pogledu lojalnog držanja treba uzeti ozbiljno, pošto je dokazao on "da je toliki antikomunista, da je '''usprkos engleskim ponudama dao prednost prosjačenju kod okupatora''' pred slogom s crvenom stranom".<ref name="ReferenceB"/><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=575&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000570.] <br /> ({{jez-njem|"D.M. habe zweifellos bewiesen, dass er <br /> 1. Burgfrieden mit Besatzungsmacht halten will und <br /> 2. So sehr Antikommunist ist, dass er trotz Angeboten von englischer Seite einen Bettelgang beim Okkupator der Einigung mit der roten Seite vorgezegen hat. <br /> Zusicherungen D.M.'s auf loyale Einstellung sind ernst zu nehmen, da D.M. in antikommunistischer Frage stets konsequente Haltung eingenommen hat."}})</ref> Ovi pregovori završili su formulisanjem inicijative za formiranje srpske armije od 50.000 ljudi za borbu protiv komunizma kojom bi rukovodio [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]], a koju bi opremila nacistička Nemačka. Ali [[Hitler]] je odbacio inicijativu, uz naglasak da će dato oružje "jednom kasnijom prilikom biti upravljeno protiv Nemaca". Vođa [[Treći Reich|Velikonjemačkog Reicha]] je formulisao svoju konačnu odluku na sljedeći način: {{izdvojeni citat|Zaključujući, Führer je ustanovio, da on a) nema ništa protiv “malih taktičkih manevara“ s pokretom DM, b) da zatraženo formiranje armije, koja bi bila jačine 50.000 ljudi, nikako ne bi moglo doći u obzir.<ref name="znaci.org">[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_112.htm Službena beleška sa referisanja Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22.8.1944]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=814&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000811.] <br /> ({{jez-njem|"Abschliessend, stellte der Führer fest, daß er <br /> a) gegen "kleine taktische Manöver" mit der DM–Bewegung keine Bedenke habe, <br /> b) daß die Aufstellung der gefordeten 50 000 Mann starken Armee auf keinen Fall in Frage kommen könne."}})</ref>|Službena beleška sa referisanja komandanta Jugoistoka Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22. avgusta 1944. godine}} Ipak, u skladu sa idejom o formiranju srpskog korpusa pod komandom [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]] koji bi se borio na strani Nemaca, [[6. septembra]] [[1944]]. [[Srpska državna straža]] i [[Srpska granična straža]] (ukupno oko 13.000 ljudi) stavljene su pod komandu Mihailovićevog komandanta Srbije generala [[Miroslav Trifunović|Trifunovića]]. Potom su jedinice [[Srpska državna straža|Srpske državne straže]] i [[Srpska granična straža|Srpske granične straže]] 6. oktobra [[1944]]. sabrane su u Jagodini gde je od njih formiran [[Srpski udarni korpus]] sa tri divizije, koji je brojao oko 6.800 ljudi. Komanda Srpske straže i Granične straže predana je naredbom generala Felbera generalu [[Miodrag Damjanović|Miodragu Damjanoviću]], šefu Nedićevog kabineta.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=875&rec=501&roll=256 NARA, T501, Roll 256, frame no. 000871.] <br /> ({{jez-njem|"An den Präsidenten den serbischen Ministerrates Herrn Generaloberst Nedić. Herr Ministerpräsident! <br /> Ich bin damit einverstanden, dass der Generalmajor Damjanović mit der Führung der serbischen bewaffneten Verbände mit Ausnahme des SFK betraut wird. Dieses Korps muss meiner Auffassung noch in den bewährten Händen des General Mušićki [sic] bleiben. Mit dem Ausdruck meiner vorzüglichen Hochachtung."}})</ref> Damjanović je bio i glavni Mihailovićev pouzdanik u Nedićevoj upravi, te su se on i komandanti Straže odmah stavili pod Mihailovićevu komandu. Ove jedinice, preimenovane u Srpski udarni korpus Jugoslovenske vojske u otadžbini, pridružile su se tako drugim četnicima u povlačenju prema Sandžaku. Njihovo je savezništvo ipak bilo nesigurno i ubrzo će se raspasti.<ref>[https://znaci.org/00001/40_74.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNICI SE POVLAČE IZ SRBIJE]</ref> === Bitka za Srbiju (1944) === {{Poseban članak|Bitka za Srbiju 1944.}} [[Datoteka:Četnici i Nemci u Srbiji 1944.jpg|minijatura|Grupa nemačkih vojnika i četnika Draže Mihailovića u vreme proboja u Srbiju 2. proleterske i 5. krajiške divizije NOVJ.]] U povjerljivom izvještaju Obavještajnog odjeljenja [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 26. avgusta 1944. godine, analizirano je stanje na [[Balkansko poluostrvo|Balkanu]] nakon objave rata Trećem Reichu od strane [[Bugarska|Bugarske]] te proglašenja neutralnosti [[Rumunija|Rumunjske]] (i jedna i druga su do tada bile potpisnicama [[Trojni pakt|Trojnog pakta]]), neposredno po ulasku jedinica [[Crvena armija|Crvene armije]] na teritorij dvije države. Oficiri Wehrmachta anticipiraju držanje četnika Draže Mihailovića u novonastaloj, kompliciranoj situaciji: {{izdvojeni citat|Ustanički pokreti na području Balkana – izuzev pokreta Draže Mihailovića – dobit će pojačan zamah, tako da ubrzo treba očekivati prekid svih vlastitih veza s cijelim južnim Balkanom. '''Pokret Draže Mihailovića predstavlja jedinu antiboljševičku organizaciju koja, uz odgovarajuću potporu, može biti dugoročno korisna našim interesima u borbi protiv boljševizma'''.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=874&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frames no. 000870—000871.] ({{jez-njem|"Darüber hinaus werden die Aufstandsbewegungen im Balkan–Raum – abgesehen von der DM–Bewegung – verstärkten Auftrieb erhalten, so dass in Kürze mit einer Unterbrechung sämtlicher eigenen Verbindungen nach gesamtem Süd–Balkan gerechnet werden muss. Die DM–Bewegung stellt bei entsprechender Unterstüzung die einzige antibolschewistische Organisation dar, die im Kampf gegen den Bolschewismus auf längere Sicht unseren Interessen nutzbar gemacht werden kann."}})</ref>}} [[Bitka za Srbiju 1944.]] je bila zajednički saveznički poduhvat sa ciljem ovladavanja središnjim komunikacijskim prostorom nemačkih snaga na Balkanu. Dejstva na tlu izvršavala je [[NOVJ]], a [[Saveznici]] su obezbeđivali borbeno sadejstvo, snabdevanje i pomoć iz vazduha. Četnici su se u ovim borbama našli direktno na strani [[Wehrmacht]]a. U to vreme, Saveznici su već promenili odnos prema [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevim]] snagama, a njihov prioritet u Jugoslaviji postalo je jačanje snaga [[NOVJ]] u Srbiji.<ref>{{Cite web |title=Ficroj Meklejn: RAT NA BALKANU, glava 11 - NOVI DOGOVOR |url=http://www.znaci.org/00001/1_11.htm |access-date=2023-08-14 |archive-date=2023-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902100016/https://www.znaci.org/00001/1_11.htm }}</ref> Vrhovni štab NOVJ nameravao je da partizanske snage u Srbiji pomogne prodorom jačih snaga iz [[Bosna|Bosne]] i [[Crna Gora|Crne Gore]]. Nemačka komanda, kao i Mihailović, bili su rešeni da to spreče. Ključnu fazu bitke za Srbiju predstavlja [[Durmitorska operacija|operacija »Rübezahl«]]. Njemačka Komanda Jugoistoka prikupila je za ovu operaciju sljedeće raspoložive snage: {{izdvojeni citat|''Predmet'': Planiranje »Ribecal«,  1.) Snage koje učestvuju: a) Južna grupa: glavni deo 1. brd. div., albanska milicija i delovi SS-divizije »Skenderbeg«, b) Bor[bena] grupa »Jugozapad«: 2 ojačana bataljona 181. peš. divizije sa III/13. SS-puka, c) S[evero] z[apadna] grupa: 2. puk Brandenburg (bez 1 bat.), 3/12. tenk. bat. z. b. V., CDK i četnici (Drinski korpus), d) S[everna] grupa: 14. SS-puk (bez III), e) I[stočna] grupa: Viša k-da III/363. puka, 696. bat. feldžandarmerije, delovi 297. izv. bat., 2/201. brig. jur. topova, f) Grupa »Krempler«, g) Padobranski lov. bat. »Brandenburg«<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=491&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000486.] <br /> ({{jez-njem|"Betr.: Plannung "Rübezahl". </br> 1.) Beteiligte Kräfte: </br> a) Südgruppe: Masse 1. Geb. Div., alban. Milizen und Tle. SS–Div. Skanderbeg. </br> b) Kgr. Südwest: 2 verst. Btlne. 181 J.D. mit III./SS–13 </br> c) NW–Gruppe: 2. Rgt. Brandenburg (o. 1 Btln.) 3./Pz. Abt. z.b.V. 12, MFK, und Cetniks (Drina–Korps). </br> d) N–Gruppe: SS–Rgt. 14 (ohne III.). </br> e) O–Gruppe: Höh. Kdo. mit III./363, Feld Gend.Abt. 696, Tle. A.A. 297, 2./Stu. Gesch.Brig 201. </br> f) Gruppe Krempler. </br> g) Fallschirm–Jg.Btl. Brandenburg."}})</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_108.htm Izveštaj Komandanta Jugoistoka od 12. avgusta 1944. Vrhovnoj Komandi Vermahta o sastavu borbenih grupa i njihovim pravcima napada u operaciji »Ribecal«], Zbornik NOR-a, tom XII, knjiga 4, dokument br. 108.</ref>}} [[NOVJ]] je nastojala da koncentriše snage na levoj strani [[Lim (reka)|Lima]] za proboj u [[Srbija|Srbiju]]. Nemačka [[Komanda Jugoistoka (Nemačka)|Komanda Jugoistoka]] je rešila da brani [[Srbija|Srbiju]] aktivnim dejstvima - sprečavanjem pokreta jedinica [[NOVJ]] kroz [[Bosna|Bosnu]] prema zapadu, kao i nizom krupnih i ambicioznih operacija u [[Sandžak]]u i istočnoj [[Bosna|Bosni]] sračunatih na razbijanje koncentracija [[NOVJ]] i njihovo onesposobljavanje za ofanzivna dejstva. Snage [[JVuO]] sa velikim entuzijazmom učestvovale su u ovim operacijama, kao i u onim koje je organizovao nemački komandant [[Srbija|Srbije]] protiv lokalnih partizana i povremenih prodora. Vrhunac ovog sadejstva nastupio je u avgustu [[1944]],<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[Službena beleška oficira Abvera Komande Jugoistoka od 22. avgusta 1944. sa referisanja komandanta Jugoistoka Adolfu Hitleru, http://www.znaci.org/00001/4_12_4_112.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230814062743/https://znaci.org/00001/4_12_4_112.htm |date=2023-08-14 }}] Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 112</ref> kada su se odvijala najintenzivnija i najmasovnija dejstva. U izvještaju Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka od 15. avgusta 1944. godine upućenom Vojnoupravnom komandantu Jugoistoka, konstatuje se ozbiljna političko-bezbjednosna kriza uzrokovana uspješnim partizanskim manevrom, tj. prodorom u Srbiju: {{izdvojeni citat|Započeo je očekivani veliki Titov napad na Srbiju. Dok su u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]], na [[Drina|Drini]], pripremljene jedinice bile tako desetkovane našim akcijama da mu tamo samo slabe snage stoje na raspolaganju, dotle je jačim delovima Titovih jedinica, koje su bile u centralnom delu [[Crna Gora|Crne Gore]], oko 3 divizije, pošlo za rukom da upadnu u [[Južna Srbija|južnu Srbiju]] i da pređu dolinu [[Ibar|Ibra]]. One sada u rejonu između Ibra i [[Južna Morava|Južne Morave]], po sjedinjavanju sa tamošnje 3 srpske crvene divizije, ugrožavaju obe glavne saobraćajne arterije prema jugu. Slobodu pokreta ovih, oko 10.000 ljudi jakih i dobro naoružanih, združenih jedinica uspeli smo, istina u teškim borbama i uz mnogo gubitaka, pomoću nemačkih, bugarskih i srpskih snaga (četnici i [[Srpski dobrovoljački korpus|SDK]]) da suzimo; ipak, one su preslabe da bi, s obzirom na otkazivanje bugarskih jedinica, izborile odlučujuće uspehe.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_109.htm Izveštaj Vojnoprivrednog štaba Jugoistoka od 15. avgusta 1944. komandantu Jugoistoka o vojno-političkoj i privrednoj situaciji u Srbiji]</ref>}} Koliki su značaj najviši okupacioni dužnosnici u Jugoslaviji pridavali upotrebi četničkih jedinicâ u borbi protiv snaga NOVJ, može se zaključiti i na osnovu jedne naredbe od 26. avgusta 1944. godine, koju potpisuje feldmaršal [[Maximilian von Weichs]]: {{izdvojeni citat| ''Naređenje komandanta Jugoistoka'' Suštinski zadatak [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]] i Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka od sada pa nadalje jeste dovesti i držati sve četničke jedinice u Srbiji i Crnoj Gori u borbenom dodiru s crvenim snagama, kako im ne bi bilo dopušteno preuzimanje vlastite inicijative, koja bi zbog cjelokupne situacije mogla biti uperena i protiv Njemačke. Odbijanje borbe protiv komunista mora se odmah prijaviti kao prijeteći simptom.<ref name="ZA PERIOD OD 1 1944">[https://znaci.org/00001/4_12_4_218.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »F« ZA PERIOD OD 1. JULA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=13&rec=311&roll=191 NARA, T311, Roll 191, frame no. 000007.] <br /> ({{jez-njem|"Befehle OB.Südost <br /> Eine wesentl. Aufgabe Pz.AOk 2 und Mil.Befh.Südost ist ab sofort sämtl. in Serbien und Montenegro stehenden Cetnikverbände in Gefechtsberührung mit roten Kräften zu bringen und zu halten, um sie nicht zu einer eigenen Initiative die in Auswirkung der Gesamtlage auch gegen Deutschland gerichtet sein könnte gelangen zu lassen. Weigerung, dem Kampf gegen den Komm. aufzunehmen, ist als bedrohliches Symptom sofort zu melden."}})</ref>}} Uoči bitke sa partizanima, nemački Wehrmacht je snabdeo četnike svim raspoloživim zalihama italijanskog pešadijskog oružja i municije: {{izdvojeni citat|U nadovezi na dogovor od 15. 8. saopštava se, da se za izdavanje četničkim jedinicama mogu staviti na raspolaganje, u najboljem slučaju, sledeća oružja: 7.000 pušaka 6,5 mm (ital.) sa po 100 metaka, <br /> 50 teš. mitraljeza 8 mm (ital.) sa po 13.000 metaka, <br /> 42 laka bacača 4,5 mm (ital.) sa po 250 metaka. Upozorava se na to, da je time iscrpljena celokupna zaliha italijanske pešadijske municije u domenu Komandanta Jugoistoka i da se nove pošiljke mogu očekivati tek od oktobra 1944. godine i to u ograničenom obimu.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=587&rec=311&roll=192 NARA, T311, Roll 192, frame no. 000582.] </br> ({{jez-njem|"Im Nachgang zur Besprechung vom 15.8. wird mitgeteilt, dass für Ausgabe an Cetnik–Einheiten äusserstenfalls folgende Waffen zur Verfügung gestellt werden können: </br> 7 000 Gewehre 6,5 mm (i) mit je 100 Schuss, </br> 50 s.M.G. 8 mm (i) mit je 13 000 Schuss, </br> 42 le.Gr.W. 4,5 cm (i) mit je 250 Schuss. </br> Es wird darauf aufmerksam gemacht, dass damit der gesamte Bestand an ital. Inf. Munition im Bereich O.B.Südost erschöpft ist und Neulieferung in beschränktem Maße erst ab Oktober 44 erwartet werden darf."}})</ref><ref>[http://www.znaci.org/00001/4_14_4_228.htm Obaveštenje operativnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 16. avgusta 1944. obaveštajnom odeljenju o odobrenim količinama oružja i municije četničkim jedinicama]</ref>|Obaveštenje komande Jugoistoka o odobravanju oružja i municije četnicima (16. avgust 1944.)}} U nacrtu jednog izvještaja, sastavljenog od strane oficirâ Armijske grupe »F« u ljeto 1944. godine, sumira se iskustvo njemačkih okupacionih organa sa Mihailovićevim četnicima u [[Okupacija Jugoslavije u Drugom svetskom ratu|okupiranoj Jugoslaviji]]: {{izdvojeni citat|Dosadašnje držanje D.M.-a ima sljedeće karakteristike: a) Aktivna borba protiv komunista u Srbiji, Crnoj Gori i Hrvatskoj, s tim što je ova borba zbog brojčane, a naročito materijalno-tehničke nadmoći komunista, uvijek rizična za snage D.M.-a, b) Neispunjavanje od Saveznika postavljenih specijalnih zadataka, c) Lokalna, ponekad vrlo aktivna saradnja sa njemačkim trupama, obavještajnim i ostalim okupacionim organima, d) Potpuna spremnost za izvršavanje taktičkih instrukcija izdatih od strane njemačkih oficira za vezu, e) Stalno ponavljanje zahtjeva za municijom i oružjem radi borbe protiv komunista, kao nagrada za dokazanu lojalnost.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=970&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000960.] <br /> ({{jez-njem|"Das bisherige Verhalten der DM–Bewegung ist gekennzeichnet: </br> a) durch eine aktive Kampfführung gegen den kommunistischen Feind in Serbien, Kroatien und Montenegro, die bei zahlenmässiger und vor allem waffentechnischer Überlegenheit der kommunistischen Banden in jedem Falle mit einem besonderen Risiko für die DM–Kräfte verbunden ist, </br> b) durch die Nichtausführung der von den Allierten generell und im Form von Spezialaufgaben gegebenen Sabotageaufträge, </br> c) durch eine örtliche, z.Zt. sehr rege Zusammenarbeit der DM–Cetniks mit der deutschen Sicherungstruppe, den Abwehrorganen und den für Ausnutzung des Landes eingesetzten deutschen Dienststellen bezw. deren Organisationen, </br> d) durch eine absolute Bereitwilligkeit, sich den taktischen Weisungen der deutschen Verbindungsoffiziere zu unterwerfen, </br> e) durch die wiederholten Versuche, für bewiesene Loyalität Munition und Waffen zum Kampf gegen den kommunistischen Feind zu erhalten."}})</ref>}} Kada su partizani konačno uspeli da se probiju u Srbiju i krenu ka Beogradu, nastupila je panika u redovima okupatora i kvislinga/kolaboracionista: {{izdvojeni citat|Titovi partizani upali su u septembru 1944. u Srbiju i to na više mesta. Zapadni deo Srbije bio je potpuno nezaštićen. Tamo je bio stacioniran samo mali broj nemačkih policijskih jedinica, koje su, zajedno sa četnicima, tu i tamo još vodile borbe. Sa svih strana neprijatelj je krenuo ka Beogradu. U gradu je vladao mir. Mi smo sedeli u Beogradu ne na buretu baruta, nego smo se nalazili u njemu.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161–162.</ref>|[[Hermann Neubacher]], “Sonderauftrag Südost”}} U izveštaju od 18. septembra 1944, komandant Jugoistoka feldmaršal Maximilian von Weichs jasno sagledava težinu situacije u kojoj su se našle okupacione snage u Srbiji usljed nezadržive partizanske ofanzive. Von Weichs smatra da se njemačkom vođstvu poput imperativa nameće nastavak saradnje sa Mihailovićevim četnicima: {{izdvojeni citat|Loša situacija u Srbiji: zbog pomanjkanja vlastitih snaga, napredovanje partizana se može još samo usporiti; politika upotrebe četnika pri tome je od nesmanjene važnosti, te će biti nastavljena svim sredstvima.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=763&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000758.] <br /> ({{jez-njem|"Es kommt also darauf an, gegenüber den Banden in Serbien weiterhin mit unterlegenen Kräften eine Verzögerungstaktik zu betreiben in der Hoffnung, daß durch innerpolit. Gegensätze oder Versorgungsschwierigkeiten ihre Stoßkraft geschwächt wird. Ein Einspannen noch kampfbereiter Cetniks ist dabei von unverminderter Bedeutung u. wird mit allem Mitteln betrieben."}})</ref>|V. Weichs-ova ocjena situacije od 17.9.44 (18.9.44)}} Četnici su nudili okupatoru sadjejstvo u borbi protiv snaga NOVJ u zamjenu za municiju i naoružanje: {{izdvojeni citat|Više četničkih vođa s područja Beograda nudi se za borbu protiv komunista pri isporuci oružja i municije od strane Nijemaca.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=789&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000784.] <br /> ({{jez-njem|"Serbien: Kampfangebote mehrerer Cetnik–Führer Raum Belgrad gegen Kommunisten bei Waffen– und Munitionslieferung durch Deutsche."}})</ref>|Večernji izvještaj obavještajnog odjeljenja Armijske grupe »F« za 19. septembar 1944. godine}} Krajem septembra 1944, četnici učestvuju s njemačkim jedinicama u borbi protiv partizana u raznim dijelovima Srbije. Tako u zapadnoj Srbiji, [[4. grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO]] pod komandom potpukovnika [[Dragoslav Račić|Dragoslava Račića]] i trupe Wehrmachta pokušavaju spriječiti prodor snaga NOVJ: {{izdvojeni citat|Zapadna i centralna Srbija: [...] Dijelovi Borbene grupe fon Jungenfeld prebačeni u Šabac, odakle su 26. septembra, u sadejstvu sa četničkom formacijom Račića, vršili napad na [[12. vojvođanski korpus NOVJ|12. korpus NOVJ]] koji nadire s juga.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=1027&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 001015.] <br /> ({{jez-njem|"West– und Mittel– Serbien: </br> Tle. Kgr. v. Jungenfeld nach Sabac verlegt, von dort 26.9. im Zusammenwirken mit Cetnik–Verband Racic Angriff auf von Süd vordringendes XII. rotes Korps."}})</ref>}} Ova elitna četnička formacija pomagala je okupatoru u zapadnoj Srbiji već početkom septembra te godine: {{izdvojeni citat|[[Požega (Srbija)|Požegu]] zauzele vlastite trupe u sadejstvu sa četnicima (Račića).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=247&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000246.] <br /> ({{jez-njem|"Pozega durch eigene Truppe in Zusammenwirken mit Cetniks (Racic) genommen."}})</ref>|Večernji izvještaj Obavještajnog odjeljenja Armijske grupe »F« za 6. septembar 1944. godine}} Pukovnik von Jungenfeld se nalazio na čelu 5. policijskog puka, sa štabom u [[Šabac|Šapcu]]. O saradnji visokih četničkih oficira sa Jungenfeldom, poput komandanta Kolubarskog korpusa JVuO kapetana Milorada Lapčevića, generala [[Svetomira Đukića]], komandanta Severnih pokrajina JVuO (tj. [[Vojvodina|Vojvodine]] i [[Slavonija|Slavonije]]) ili majora Ilije Orelja, u vezi sa planiranjem krupnije operacije protiv snagâ [[NOV i POJ]] u [[Srem]]u avgusta 1944. godine, general Dragoljub Mihailović je bio obaviješten od strane pukovnika Dragomira Radovanovića, delegata Vrhovne komande Jugoslovenske vojske u otadžbini za Vojvodinu: {{izdvojeni citat|Dobro je što je kapetan Lapčević postavljen za komandanta Sremske jurišne grupe, no on je svojim radom za poslednji mesec dana stalno radio sa nemačkim komandantom iz [[Šabac|Šapca]]. On — kapetan Lapčević je izvodio akciju u [[Kupinovo|Kupinskom]] kutu po zapovesti nemačkog komandanta iz Šabca, javno sa njim sedeo obilazio Kupinski kut naravno da su u ovom pogledu sudelovali đeneral Đukić i major Orelj. Major Orelj je potpuno zabrljao. Nezgodno je što se svuda prestavlja za Vašeg Delegata te u ime Vaše onako pijan naređuje i govori. Sve ovo vide ovi naši mladi komandanti koji vode ljude i koji treba da nose ceo teret borbe na svojim leđima. Oni nemogu da dozvole da im neko prebaci da su saradnici Nemaca. Kapetan Lapčević, đeneral Đukić i major Orelj mogli su i trebali da rade, ali samo tajno, a nikako javno svakog dana sedeti u kafani u s. [[Ušće (Obrenovac)|Ušće]] pored puta [[Obrenovac]]—Šabac, još đeneral Đukić sa đeneralskom kapom i t.d. Da umirim ove mlade ljude i da im objasnim da će se ovo zabraniti i da će se ako se šta radi, u buduće tajno raditi, trebalo je dosta vremena i muke.<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_37.htm Izveštaj delegata Vrhovne komande za Vojvodinu od 22. avgusta 1944. Draži Mihailoviću o akcijama protiv NOV i POJ u Sremu i o saradnji sa nemačkim trupama]</ref>}} Iz Armijske grupe »F« javljeno je 13. septembra 1944. godine da Mihailovićevi četnici pomažu okupacionoj sili i prilikom defanzivnih akcijâ u zapadnoj Srbiji: {{izdvojeni citat|Sjeverozapadna Srbija: Noćni napad crvenih bandi na Valjevo odbijen od strane četnika i vlastitih snaga.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=553&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000550.] <br /> ({{jez-njem|"NW–Serbien: </br> Nachtangriff roter Banden auf Valjevo durch Cetniks und eig. Kräfte abgeschlagen."}})</ref>|Tajni dnevni izvještaj Komande Jugoistoka (Armijska grupa »F«) za 13. IX 1944.}} Istovremeno, Nijemci otpočinju s izvođenjem [[Operacija Cirkus|operacije »Cirkus«]] ({{jez-njem|Zirkus}}), čiji je cilj bio ovlađivanje [[Kolubara|kolubarskim]] pobrđem. Operacija je počela 24. septembra 1944, uz učešće [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS-divizije »Prinz Eugen«]], [[Brandenburger|1. puka »Brandenburg«]] (bez 1. bataljona), 202. tenkovskog bataljona, dijelova 5. policijskog puka i pripadnikâ Šumadijske i Kolubarske grupe korpusa JVuO.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_168.pdf Pregled dejstava potčinjenih jedinica vojnoupravnog komandanta Jugoistoka (Armijske grupe »Srbija«) od 23. avgusta do 4. novembra 1944. godine]</ref> Prethodnog dana, ispred Komande Jugoistoka je načelnik štaba Armijske grupe »F« general [[Arthur Winter]] uputio izvještaj kojim najavljuje početak operacije, napominjući da će se i brojne četničke jedinice boriti na strani Wehrmachta: {{izdvojeni citat|Početak "Cirkusa" 24. septembra. [...] Sve naše snage u sjeverozapadnoj Srbiji potčinjene su Borbenoj grupi fon Jungenfeld. U kruševačkom kraju uspješno napredovanje većih četničkih snaga, uz podršku 12. bataljona iz sastava [[Druga oklopna armija (Wehrmacht)|2. oklopne armije]], protiv crvenih bandi u području sjeverozapadno od Kruševca. Pothvat će biti nastavljen sa 6.000 četnika.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=941&rec=311&roll=193 NARA, T311, Roll 193, frame no. 000931.] <br /> ({{jez-njem|"Beginn "Zirkus" 24.9. Durch Aufkl.– Vorstoss 1. Rgt. Brandenburg Arandjelovac stark feindbesetzt festgestellt. Sämtl. eig. Kräfte in NW–Serbien Kgr. v. Jungenfeld unterstellt. Raum Krusevac erfolgreicher Vorstoss stärkerer Cetnik–Kräfte, unterstützt durch 2./Pz.Abt.z.b.V.12 gegen rote Banden Raum NW Krusevac. Unternehmen wird mit 6000 Cetniks fortgeführt."}})</ref>|Povjerljivi izvještaj Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi oružanih snaga od 23. IX 1944.}} U septembru su kvislinške formacije [[Srpska državna straža|Srpska državna]] i [[Srpska granična straža|granična straža]] preformirane u [[Srpski udarni korpus]] (jačine 6.800), stavljen pod Mihailovićevu komandu.<ref>[http://www.znaci.org/00001/4_12_4_168.htm Izveštaj komandanta Armijske grupe "Srbija" od 4. novembra 1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230714172817/https://znaci.org/00001/4_12_4_168.htm |date=2023-07-14 }}, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII (nemački dokumenti), knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 168</ref> U prvoj polovini septembra, četničko-nemačka odbrana [[Srbija|Srbije]] sa zapada doživela je slom usled prodora [[NOVJ]]. Bitka za [[Srbija|Srbiju]] definitivno je rešena tokom oktobra [[Beogradska operacija 1944.|Beogradskom operacijom]], uz sadejstvo [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] sa oklopnim snagama [[Crvena armija|Crvene armije]]. No, i pored toga, JVuO je nastavila sadejstvovati sa Vermahtom: {{izdvojeni citat|Usljed jakog komunističkog pritiska, još četničkih jedinica, uključujući i one iz istočne Srbije, izrazile su spremnost za dalju borbu protiv komunista u saradnji sa njem. Wehrmachtom.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=101&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frame 000095: Izvještaj o neprijatelju u Srbiji, Hrvatskoj, Crnoj Gori i Albaniji (Dodatak za savjetovanje kod načelnika štaba jugoistoka od 2. oktobra 1944.)] <br /> ({{jez-njem|"Unter dem starken kommunistischen Druck haben sich weitere Cetnik–Führer, auch aus O–Serbien bereit erklärt, gemeinsam mit der Deutschen Wehrmacht gegen die Kommunisten zu kämpfen."}})</ref>|Izvještaj [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 2. oktobra 1944.}} {{izdvojeni citat|Četnička grupa Ocokoljića iz istočne Srbije osiguravala je pozadinu Müllerovom korpusu prilikom borbi protiv Rusa u rejonu okuka Dunava–Zaječar.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=568&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000562-000564: Držanje D.M.-četnika u Srbiji (dodatak za izvještaj o neprijateljskim namjerama od 19. oktobra 1944.)] </br> ({{jez-njem|"Die ostserbische Cetnikgruppe des Ocokoljic hat dem Korps Müller bei den Verteidigungskämpfen gegen die Russen im Raum Donauschleife–Zajecar Dienste zur Freihaltung der rückwärtigen Verbindungen geleistet."}})</ref>|Njemački izvještaj od 19. oktobra 1944.}} Opšta (pozitivna) ocjena o doprinosu četničkih snaga u borbi na strani njemačkog Wehrmachta tokom bitke za Srbiju, data je u izvještaju štaba [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]], poslatom 21. avgusta 1944. godine Vojnom zapovjedniku Jugoistoka generalu [[Hans Felber|Felberu]]: {{izdvojeni citat|Njemačko vođstvo u Srbiji je stoga moralo tražiti pomoć većih dijelova četnika Draže Mihailovića. Oni su slabo naoružani i nedavno su teško pogođeni usljed izostanka obuke samih boraca. Ipak, dobro su se borili, pretrpjeli su znatne krvave gubitke i mogu se označiti kao bezuslovno antikomunistički [nastrojeni].<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=985&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000975.] ({{jez-njem|"Die deutsche Führung in Serbien mußte sich daher schon bisher der Mithilfe stärkerer Teile der DM–Cetniks bedienen. Diese sind schlecht bewaffnet und infolge geringer Ausbildung des Einzelkämpfers in der letzten Zeit stark angeschlagen worden. Sie haben sich aber gut geschlagen, erhebliche blutige Verluste zu verzeichnen und können als unbedingt antikommunistisch bezeichnet werden."}})</ref>|Njemačka procjena brojnosti partizanskih, njemačkih i kvislinških jedinica u Srbiji (21. august 1944).}} === Proboj četnika i Nijemaca iz Srbije (1944) === {{Poseban članak|Proboj četnika i Nijemaca iz Srbije|Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)}} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-J28413, Jugoslawien, deutscher Rückzug.jpg|thumb|Nemački vojnici se povlače iz Srbije.]] Tokom septembra [[1944]]. glavna četnička mobilna formacija u centralnoj i zapadnoj Srbiji, [[Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO|Četvrta grupa jurišnih korpusa]] pod komandom [[Dragoslav Račić|Dragoslava Račića]], skupa sa drugim pridruženim jedinicama, poražena je od nadirućih snaga [[NOVJ]] i potisnuta prema [[Beograd]]u. Ove su jedinice Nemci tokom [[3. oktobra|3]], [[4. oktobra|4.]] i [[5. oktobra]] 1944. vozovima prebacili sa željezničkih stanica Topčider i Ripanj do [[Kraljevo|Kraljeva]].<ref name="ReferenceC">Ratko Parežanin; MOJA MISIJA U CRNOJ GORI, Rim, 1974, str. 17-18.</ref><ref>Radomir Milošević-Čeda: ZAKASNELI RAPORT, Interprint, Beograd, 1996, str. 78-79.</ref> {{izdvojeni citat|Noću, iza ponoći, između 3. i 4. oktobra 1944, krenuli smo iz Beograda, sa železničke stanice u Topčideru... Uveče sam se oprostio sa komandantom Korpusa, generalom Kostom Mušickim... Kod Mušickog je u tom trenutku bio [[Nikola Kalabić]], a u štabu Dobrovoljačkog Korpusa sam primetio i Neška Nedića... Došli su da se dogovaraju sa Dobrovoljačkom komandom i da traže opremu i ostalo. Na brzinu progovorio sam nekoliko reči sa Neškom Nedićem. U vozu su s nama putovali i Kalabićevi četnici. Rekoše nam da idu do Kraljeva, gde se vrši koncentracija četnika za borbu.<ref name="ReferenceC"/>|Nedićev ministar [[Ratko Parežanin]]}} O oštrini borbi koje su se vodile između snaga NOVJ, s jedne, te okupatorsko-kolaboracionističkih jedinica s druge strane, svjedoči i jedan njemački izvještaj neposredno pred [[Beogradska operacija|pad Beograda]]. U izvještaju se apostofira strateški značaj koji je, za odbranu glavnog grada Srbije, predstavljala linija bojišnice u [[Zapadna Srbija|zapadnoj Srbiji]], gdje je bila raspoređena Četvrta grupa jurišnih korpusa JVuO pod komandom potpukovnika Račića: {{izdvojeni citat|Račićeva jurišna grupa korpusa, koja je u septembru u teškim borbama na savskom zavoju bila potisnuta iz područja Čačak–Požega–Užice zbog napredovanja Titovih snaga u zapadnoj Srbiji ka sjeveru, probila se natrag u područje Užice–Požega–Čačak zapadno ka Drini u pojedinačnim grupama, trpeći velike gubitke, nakon što su njemačke snage raspoređene u ovom području povučene na [[Istočni front]]. Usljed nedostatka streljiva i oružja te u odsustvu njemačkih snaga koje bi ga poduprle, Račić je od tada mogao izvoditi samo manje operacije protiv komunističkih grupa. </br> Brzo napredovanje Rusa preko doline Morave do saobraćajnice Beograd–Kraljevo potpuno je promijenilo situaciju kod četnika. Čini se da je bliski kontakt s njemačkim trupama bio poremećen brzim pokretima njemačkih trupa uzrokovanim borbama, tako da se s te strane teško mogao vršiti bilo kakav kontinuirani uticaj na četnike.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=568&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frame no. 000562.] </br> ({{jez-njem|"Die im September durch den Nordvormarsch der Tito–Kräfte im westserbischen Gebiet aus dem Raum Cacak–Pozega–Uzice in harten Kämpfen gegen den Savabogen zurückgedrückte Sturmkorpsgruppe Racic hat sich nach Abzug der in diesem Raum eingesetzten deutschen Kräfte an die Ostfront wiederum unter starken Verlusten in Einzelgruppen in das Gebiet westlich der Drina und den Ausgangsraum Uzice–Pozega–Cacak durchgekämpft. Wegen Mangel an Munition und Waffen und im Hinblick auf das Fehlen deutscher Kräfte als Rückhalt hat Racic seitdem nur kleinere Aktionen gegen komm. Gruppen durchführen können. </br> Das rasche Vordringen der Russen über das Moravatal bis zur Straße Belgrad–Kraljevo hat die Lage der Cetniks völlig verändert. Die Tuchfühlung mit der deutschen Truppe scheint durch die im Kampfverlauf notwendig gewordenen raschen deutschen Truppenverschiebungen unterbrochen zu sein, sodass von dieser Seite die Möglichkeit zu laufender Einwirkung auf die Cetniks kaum mehr bestand."}})</ref>|Držanje D.M.-četnika u Srbiji (dodatak za izvještaj o neprijateljskim namjerama od 19. oktobra 1944.)}} U mjesečnom izvještaju [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] ({{jez-njem|Heeresgruppe F}}) za oktobar 1944, poslatom Komandi Jugoistoka, konstatuje se da četnici u Srbiji nijesu u stanju održati svoje pozicije bez prisustva njemačkih okupacionih trupâ. Oficiri Wehrmachta tvrde da je „prebacivanje najvećeg dijela četničkih jedinica koje su se nalazile u sjevernoj i istočnoj Srbiji u suštini izvršeno da bi se izbjegli sukobi sa Rusima“, na čiju ih je „podmuklost“ upozorila Vrhovna komanda JVuO: {{izdvojeni citat|U borbi sa snagama 1. komun. korpusa koje su napredovale ka Beogradu, krajem septembra je Rudnički korpus [JVuO] u rejonu Lazarevca (32 km si. od Valjeva) potpuno uništen, dok je Kosmajski korpus uspio da se održi u rejonu sjeverno od Mladenovca (4 km j–ji. od Beograda). Nakon povlačenja njemačkih trupa, budući u nemogućnosti da zadrže dotadašnja operativna područja zbog premoći Rusa i komunista, četničke jedinice koje su se borile u sjeverozapadnoj i centralnoj Srbiji prebačene su do sredine oktobra na područje južno od Zapadne Morave.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=675&rec=311&roll=189 NARA, T311, Roll 189, frame no. 001138.] <br /> ({{jez-njem|"Die Verlegung des grössten Teiles der in Nord– und Ostserbien befindlichen Cetnik–Einheiten wurde im wesentlichen zur Vermeidung von Zusammenstössen mit den Russen vorgenommem, vor deren Hinterlist das Obkdo. die Stäbe dringend warnte. <br /> Im Kampf mit den auf Belgrad vorgehenden Kräften des I.komm.Korps wurde Ende September das im Raum Lazarevac (32 NO Valjevo) stehende Rudnik–Korps völlig zerschlagen, während das Kosmaj–Korps sich im Raum Nord Mladenovac (4 SSO Belgrad) behaupten könnte. <br /> Angesichts der Unmöglichket, nach dem Abzug der deutschen Truppen die bisherigen Einsatzräume gegen die Übermacht der Russen und Kommunisten zu halten, wurden die in Nordwest– und Mittel– Serbien kämpfenden Cetnik–Einheiten biss Mitte Oktober in den Raum südlich der Westl. Morava verlegt."}})</ref>}} Izbijanje [[Crvena armija|Crvene armije]] na severoistočnu granicu Jugoslavije izazvalo je pometnju u četničkim redovima. Znatan deo četničkih trupa tokom septembra razbijen je od strane NOVJ u zapadnoj Srbiji. Sam [[Dragoljub Mihailović|Mihailović]] sa manjom grupom boraca je nateran na povlačenje u Bosnu. Neki su pokušali da napadom na Nemce pred sam dolazak Crvene armije ponovo steknu saveznički status ([[Predrag Raković|Raković]], [[Dragutin Keserović|Keserović]], [[Dragoslav Račić|Račić]]), ali je i ovaj pokušaj bio kratkotrajan. Nakon neuspeha, glavnina se krajem oktobra koncentrisala u oblasti Ivanjice. Upravo u tom periodu vrh Armijske grupe E iz Grčke izbio je do [[Novi Pazar|Novog Pazara]]. Četnici su se priključili [[Proboj Armijske grupe E kroz Sandžak|prodoru Armijske grupe E kroz Sandžak]] u istočnu [[Bosna|Bosnu]]. {{Wikisource|Izveštaj Komande grupe armija "E" Komandantu Jugoistoka od 11.11.1944.}} {{izdvojeni citat|Draža Mihailović će nastaviti borbu protiv komunizma. Njegove jedinice se već bore sa Titovim trupama i imaju djelomično vezu sa njemačkim jedinicama (pukovnik v. Jungfeld, general Müller). Sada je stvar u tome, kako upotrebiti četničke jedinice kao prethodnice i osiguranje za komunikacije prilikom predstojećeg izmještanja njemačkih trupa iz Srbije. Pritom se neće moći izbjeći da četnici, prateći moguće pokrete njemačkih trupa ka zapadu, ne dospiju na tlo Hrvatske.<ref name="sr.wikisource.org">[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=51&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] ({{jez-njem|"D.M. wird weiterhin Kampf gegen den Kommunismus führen. Seine Verbände stehen nach wie vor gegen den Titobanden und haben zum Teil auch die notwendige Bindung an die deutsche Truppe (Oberst von Jungfeld, General Müller). Es wird nunmehr darauf ankommen, die Cetniks bei den zu erwartenden Absatzbewegungen der deutschen Truppe in Serbien als eine Art Vorhut einzusetzen, die die rückwärtigen Verbindungen durch Kampf gegen die dortständigen kommunistischen Banden öffnen. Dabei ist nicht zu vermeiden, dass die Cetniks im Zuge möglicher Rückverlegung der deutschen Kräfte in Serbien nach Westen auf kroatisches Gebiet übertreten."}})</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Prvog dana oktobra 1944, u Komandi Jugoistoka je održano savjetovanje na kojem je upozoreno na promjenljivo raspoloženje četnika prema njemačkoj oružanoj sili u okupiranoj Jugoslaviji: {{izdvojeni citat|Srbija: [...] Četničko držanje i dalje različito. Srbijanski četnici se bore zajedno sa Wehrmachtom protiv komunista. Čak je i sam Draža Mihailović tražio njemačko osiguranje za planirano prebacivanje svog štaba iz sjeverozapadne Srbije u područje jugozapadno od Beograda. Ovaj plan se ipak nije ostvario. Suprotno tome, četnici u Istočnoj Bosni, Hercegovini i južnoj Crnoj Gori su neprijateljski nastrojeni. Kreću se ka obali, kako bi u slučaju savezničkog iskrcavanja s njima uspostavili kontakt i dobili savezničku zaštitu od crvenih. Iz sigurnog izvora se doznaje da D.M. izričito osudio njihovo protivnjemačko držanje.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=111&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000105—000106.] ({{jez-njem|"Cetnik–Haltung weiterhin uneinheitlich. Serbische Cetniks kämpfen zusammen mit deutscher Truppe gegen komm. Banden. DM. selbst bat sogar um deutsche Hilfe zur Sicherung beabsichtigter Verlegung seines Hauptstabes von NW–Serbien in Raum SW Belgrad. Diese Absicht jedoch nicht durchgeführt. Demgegenüber feindselige Haltung der Cetniks im O–Bosnien, Herzegovina und S–Montenegro und Bewegung dieser Kräfte zur Küste in den Raum Dubrovnik mit dem Ziel, bei erwarteter engl.Landung Verbindung mit Allierten aufzunehmen und Schutz gegen Rote zu suchen. Nach S.Qu. bekannt, dass DM. die deutschfeidliche Haltung dieser Cetniks aussdrücklich missbilligt."}})</ref>|Izvještaj sa savjetovanja kod načelnika štaba Jugoistoka od 2. oktobra 1944 (1. oktobar 1944.).}} Koliki je stepen kontrole nad četničkim snagama u Srbiji uspjela ostvariti njemačka Komanda Jugoistoka, vidljivo je i iz zapisnika sa sastanka na vrhu, održanog neposredno pred početak [[Beogradska operacija|Beogradske operacije]] (8. X 1944), kada su zabilježene i riječi Višeg SS i policijskog vođe [[Hermanna Behrendsa]]: {{izdvojeni citat|Na pitanje g-dina feldmaršala [tj. [[Maximilian von Weichs|von Weichs]]a — prim.] postoji li mogućnost komunističkog ustanka u Beogradu, Viši SS i policijski vođa Obergruppenführer Behrends je odgovorio odrečno, ističući da su stalnim pročešljavanjem u posljednje vrijeme uklonjeni svi oni komunisti koji bi na bilo koji način mogli učestvovati u takvoj akciji. Na pitanje gdje se nalaze komunisti zatvoreni u koncentracioni logor, Behrends je odgovorio da su svi pobijeni. Na kraju je skrenuo pažnju na to da je u četničke redove uspio ubaciti dovoljno jake grupe Službe sigurnosti [SD-Sicherheitsdienst], koje imaju ostati sa četnicima i ubuduće. Na to je glavnokomandujući primijetio da je samo to dovoljan razlog zašto bi se vodstvo nad četnicima trebalo povjeriti isključivo Višem SS i policijskom vođi.<ref name="sr.wikisource.org">[http://sr.wikisource.org/wiki/Zabilje%C5%A1ka_sa_savjetovanja_visokih_njema%C4%8Dkih_politi%C4%8Dkih,_vojnih_i_policijskih_li%C4%8Dnosti_o_%C4%8Detni%C4%8Dkom_pitanju_u_Srbiji,_8._oktobra_1944. Zabilješka sa savjetovanja visokih njemačkih političkih, vojnih i policijskih ličnosti o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=52&rec=311&roll=194 NARA, T311, Roll 194, frames no. 000045—000046.] ({{jez-njem|"Die Frage des Herrn Feldmarschall an den Obergruppenführer Behrends, ob er mit einem kommunistischen Aufstand in Belgrad rechne, verneinte dieser unter Hinweis darauf, dass er in letzter Zeit durch dauernde Durchkämmungen alle irgendwie für einen Putsch infrage kommenden Kommunisten beseitigt habe. Die Frage nach dem Verbleib der im Konzentrationslager erfassten Kommunisten beantwortete er dahingehend, dass diese alle umgelegt seien. Abschliessend wies Obergruppenführer Behrends noch daraufhin, dass er bei den Cetniks ausreichend starke SD—Kommandos eingebaut habe, die bei den Cetniks verbleiben würden. Von seiten O.B.Südost wurde daraufhin festgestellt, dass allein schon durch diese Tatsache die weitere Führung der Cetnikverbände durch den Höh.SS und Pol.Führer gegeben sei."}})</ref>|Zabilješka sa savjetovanja njemačkog okupacionog vrha o četničkom pitanju u Srbiji, 8. oktobra 1944.}} Nakon poraza u [[Bitka na Jelovoj gori|bici na Jelovoj gori]], Vrhovna komanda JVuO na čelu sa Dražom Mihailovićem obrela se u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]]. Potpukovnik [[Zaharije Ostojić]], komandant Istaknutog dela štaba Vrhovne komande, šalje 30. septembra 1944. komandantu Zlatiborskog korpusa kapetanu Dušanu Radoviću (pseudonim »Kondor«) upozoravajuću depešu: {{izdvojeni citat| ''Za Kondora — ultra urgent'' Imam obaveštenje da ste Vi, [Miloš] Marković i [Filip] Ajdačić upućeni u [[Višegrad|višegradski]] srez sa specijalnim zadatkom i da ćete isti izvršiti u punoj vezi sa [[Gestapo]]m i Švabama. Vaši ljudi pričaju da su kaznena ekspedicija. Još u toku današnjeg dana očekujem Vaše objašnjenje, jer ću u protivnom preduzeti potrebno, a narod i istorija reći će ko je izdajnik?<ref>[https://znaci.org/00001/4_14_4_133.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša Istaknutog dela štaba Vrhovne komande od 7. avgusta 1944. do 7. januara 1945. godine]</ref>}} Jedinice [[Crvena armija|Crvene armije]] i [[NOVJ]] u prvoj polovini oktobra [[1944]]. zaposele su komunikaciju dolinom [[Morava (reka)|Morave]] između [[Vranje|Vranja]] i [[Velika Plana|Velike Plane]], što je otežalo [[Proboj Armijske grupe "E" iz Grčke 1944|proboj Armijske grupe "E" iz Grčke]]. Ova formacija time je bila usmerena na komunikaciju [[Skoplje]] - [[Kosovska Mitrovica]] - [[Raška]], odnosno dolinom [[Ibar (reka)|Ibra]], i zatim na otvaranje puteva prema [[Sarajevo|Sarajevu]] pod borbom. Tokom ovog četvoromesečnog proboja saradnja između Armijske grupe "E" i četnika iz [[Srbija|Srbije]] i [[Crna Gora|Crne Gore]] imala je više vidova. U izvještaju [[91. armijskog korpusa]] Wehrmachta od 25. oktobra 1944. godine, što ga je potpisao general [[Werner von Erdmannsdorf]],<ref>NARA, T314, Roll 1360, frame no. 000889.</ref> odato je svojevrsno priznanje generalu Mihailoviću i njegovim četnicima kao najvrjednijim antikomunističkim (sa)borcima na čitavom okupiranom području [[Jugoistočna Evropa|jugoistočne Evrope]]: {{izdvojeni citat|Među antikomunističke grupe u Srbiji spadaju i sljedbenici srpskog pukovnika Draže Mihailovića [Mihailović je unaprijeđen u čin generala još decembra 1941. — prim.] i neke nezavisne četničke jedinice (četnik — borac za slobodu). Pukovnik Draža Mihailović igra u Srbiji ulogu sličnu onoj koju igra general [[EDES]]-a [[Napoleon Zervas|Zervas]] u Grčkoj. On jeste anglofil, ali i apsolutno antikomunistički nastrojen. Na osnovu njegova antikomunističkog stava, saradnja [četnika i Nijemaca] u borbi protiv Titovih komunističkih bandi bila je uglavnom zadovoljavajuća. Srbin je dobar vojnik i u tom pogledu nalazi se na prvom mjestu na Balkanu. Disciplinovan je, žilav i uporan, te stoga stoji iznad prosječnog Grka. Srpske bande se bore žešće od Grka i imaju se više cijeniti od grčkih bandita. Njihovo naoružanje je dobro.|Uputstvo za srpsko-albansku teritoriju, izdato od strane obavještajnog odjeljenja 91. armijskog korpusa, 25. oktobar 1944. godine}} Prilikom proboja od [[Sjenica|Sjenice]] prema [[Prijepolje|Prijepolju]] [[24. oktobra|24]]-[[31. oktobra]] [[1944]]. Nemci su nastupali zajedno sa borcima [[Srpski udarni korpus|Srpskog udarnog korpusa]] protiv snaga [[37. sandžačka divizija|37. sandžačke divizije]]. Od Prijepolja se glavnina [[Armijska grupe "E"|Armijske grupe "E"]] kroz Sandžak usmerila na pravac Prijepolje - Višegrad - Rogatica - Sarajevo. Jednim motorizovanim bataljonom Nemci su 1. novembra otvorili su put Prijepolje - Pljevlja, i usmerili celokupne četničke snage iz [[Srbija|Srbije]] na pravac [[Sjenica]] - [[Prijepolje]] - [[Pljevlja]] - [[Goražde]]. Time su iskoristili snage [[JVUO]] iz Srbije kao svoju levu pobočnicu. Nakon toga, svojim napadom na NOVJ u pravcu Tuzle ([[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944]]) sadejstvovale su snagama [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] u njihovom proboju na sever. U dnevnom izvještaju za 13. novembar 1944. o situaciji na teritoriji okupirane Jugoslavije iz štaba Armijske grupe »F«, u paragrafu naslovljenom “Njemačke i savezničke trupe“, navodi se, očigledno na osnovu presretnute komunikacije snaga NOVJ, da se general Dragoljub Mihailović nalazi u rejonu [[Sjenica|Sjenice]] sa „aktivnim jugoslovenskim generalom” (moguće da je riječ o [[Miroslav Trifunović|Miroslavu Trifunoviću]]).<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=719&rec=311&roll=189 NARA, T311, Roll 189, frame no. 001217.] <br /> ({{jez-njem|"I. Deutsche und verbündete Truppen. </br> Draza Mihajlovic befindet sich mit einem aktiven jugosl. General im Sjenica. (VII.mont.Brig. an 3.Div. 4.11.)"}})</ref> Dok komandant [[Armijska grupa E|Armijske grupe E]] general [[Aleksander Ler|Ler]] u svom pregledu brojnog stanja od [[16. novembra]] [[1944]]. ubraja 10.000 četnika Pavla Đurišića u vlastite (njemačke) trupe,<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_174.htm Pregled brojnog stanja jedinica potčinjenih Grupi armija »E« na dan 16. 11. 1944. godine, Zbornik dokumenata i podataka o NOR-u, tom XII - dokumenti nemačkog rajha, knjiga 4], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 174.</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frames no. 000376—000377.]</ref> dotle se za četnike iz Srbije u izveštaju poslatom Vrhovnoj komandi u [[Berlin]]u kaže da se "drže u senci Vermahta". Nevoljno savezništvo veoma dobro ilustruje i sljedeći izveštaj: {{izdvojeni citat|Grupa Marković (2500—3000), u sporazumu sa nem. vojskom, osigurava odsek Mitrovica — Raška (mesta uklj.) — Novi Pazar. Izviđanje protiv Bugara, Tita i Sovjeta. Do sada nije bilo ozbiljnih incidenata. Potrebna je opreznost. [[Miroslav Trifunović|Trifunović]] sa oko 18.000 četnika [[Dragoslav Račić|Račića]] i [[Dragutin Keserović|Keserovića]], uporedno sa nem. pokretima u rejonu Prijepolje. Pravac marša Foča. U početku učešće u borbenim dejstvima na nemačkoj strani (zaštita bokova). U poslednje vreme samo saputnici. Utisak: dokle god postoje zajednički interesi — uopšte mir. Ako vide mogućnost uspeha, bezuslovno treba očekivati prepade na nemački [[Vermaht]], naročito na odvojene grupe. <br /> Moli se da se dostavi rezultat pregovora DM — [[Hermann Neubacher|zastupnik Ministarstva spoljnih poslova]].<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5_%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%98%D0%B0_%22%D0%95%22_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%83_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B4_11.11.1944. Izveštaj Komande grupe armija "E" Komandantu Jugoistoka od 11.11.1944.], Vojnoistorijski institut, NAV--T-311, r. 184</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=507&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000501.] <br/> ({{jez-njem|"1.) Gruppe Markovic (2500–3000) sichert im Einvernehmen mit dt. Truppe Abschnitt Mitrovica – Raska (Orte ausschl.) – Novi Pazar. Aufklärung gegen Bulgaren, Tito und Sowjets. Bis jetzt keine ernsteren Zwischenfälle. Vorsicht geboten. <br /> 2.) Trifunovic mit ca. 18000 Cetniks des Racic und Keserovic gleichlaufend mit dt. Bewegungen im Raum Prijepolje Marschrichtung Foca. Anfangs Teilnahme an Kampfhandlungen auf deutscher Seite (Flankenschutz). Neuerdings nur Mitläufer. Eindruck: Solange gleichlaufende Interessen im allgemeinen Ruhe. Wenn erfolgversprechend, Überfälle gegen deutsche Wehrmacht, besonders Splittergruppen, unbedingt zu erwarten. <br /> 3.) Um Übermittlung des Verhandlungsergebnisses DM – Vertreter AA wird gebeten."}})</ref>}} U posljednjim mjesecima okupacije Jugoslavije, dužnosnici njemačkog Wehrmachta mogli su dati konačni i zaokruženi sud o karakteru kolaboracije JVuO sa okupacionim snagama. Tako uputstvo iz štaba 91. armijskog korpusa od 26. decembra 1944. godine sadrži veoma iznijansirano tumačenje kvaliteta dosadašnje njemačko-četničke saradnje, prvenstveno uslovljene spoznajom da [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] predstavlja zajedničkog neprijatelja. Pored toga, oficiri iz štaba 91. koprusa analiziraju kako se može proći s najmanje političke štete usljed stalno prisutnog antagonizma između vlasti NDH i četnikâ, preporučajući oprez u odnosima s potonjima zbog njihovih neprekinutih veza sa [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|Saveznicima]]: {{izdvojeni citat|Srpski četnici: </br> Upotreba četničkih jedinica dala je u raznim oblastima dobre rezultate. Poznavanje zemljišta od strane četnikâ i njihove izviđačke aktivnosti protiv Titovih snaga od koristi su njemačkom Wehrmachtu. Međutim, oslanjanje četnika na njemački Wehrmacht proizilazi isključivo iz činjenice da su inferiorni u odnosu na Titove snage — [[Angloamerika|angloamerička]] oružana intervencija bi ih navela da odmah promijene kurs. Njihovi pokušaji da se svrstaju uz angloameričkog neprijatelja se nastavljaju. Stoga se savjetuje veliki oprez kada se postupa sa četnicima. Za vlastiti stav prema četnicima presudno je sljedeće: </br> 1) Upotreba četničkih jedinica mora se sprovesti na način tako da, u slučaju nagle promjene kursa, šteta ostane u granicama podnošljivog; </br> 2) Nijemci moraju iskoristiti neprijateljstvo između četnika i boljševičkih bandi; </br> 3) Saradnja s četnicima od slučaja do slučaja u zamjenu za opskrbu borbenom municijom, zdravstvenu njegu i snabdijevanje namirnicama, ukoliko su dostupne; </br> 4) Cjelokupno hrvatsko stanovništvo mrzi četnike; kompromis između njih i hrvatskih vlasti (posebno ustaša) teško da je moguć. Stoga, moramo spriječiti njihov upad na hrvatski teritorij, posebno između [[Drina|Drine]] i [[Bosna (rijeka)|Bosne]]. Prelazak [natrag] preko Drine u Srbiju, naročito od strane četnika iz Stare Srbije [misli se na teritoriju Nedićeve Srbije — prim.], treba podržati, jer se time izbjegava konflikt s NDH. Na hrvatskom tlu, taktički nužan kontakt s četnicima tokom operacija protiv Titovih snaga treba održati što je moguće više neprimjetnijim, s obzirom na odnos s ustašama; </br> 5) Postojeća mržnja između srpskih četnika i [[Bošnjaci|Muslimana]] zahtijeva poseban oprez tokom pregovora s obje strane i njihovog upošljavanja, jer će se i jedna i druga strana ili povući ili odmah zauzeti neprijateljski stav ako se za takve pregovore sazna; </br> Da li se četnici mogu iskoristiti u njemačku svrhu u borbi protiv Titovih bandi, '''čime bi se uštedjela njemačka krv''', zavisiće od razumnog i vještog pregovaranja s njima.<ref>[https://znaci.org/ok/T317.php?sta1=etni&sta2=D.M&idem=1404 NARA, T314, Roll 1630, frame no. 000770.] <br /> ({{jez-njem|"Die serbischen Cetniks. </br> Der Einsatz von Cetnik–Verbänden hat in verschiedenen Gebieten guten Ergebnissen geführt. Von Nutzen für die Deutsche Wehrmacht ist die Landeskenntnis der Cetniks und ihre Aufklärungstätigkeit den Titobanden gegenüber. </br> Anlehnung der Cetniks an die Deutsche Wehrmacht beruht jedoch nur auf die Tatsache, daß sie den Titokräften unterlegen sind: ein bewaffnetes angloameriknisches Eingreifen wird ihr sofortiges Umschwenken veranlassen, Ihre Versuche, sich dem angloamerikanischen Gegner zu nähern, laufen weiter. Große Vorsicht den Cetniks gegenüber ist daher angebracht. </br> Für die eigene Haltung den Cetniks gegenüber ist maßgebend: </br> 1.) Der Einsatz der Cetnik–Verbände ist so durchzuführen, daß bei plötzlichem Umschwenken der Schaden in erträglichen Grenzen bleibt. </br> 2.) Die Feindschaft zwischen den Cetniks und bolschewistischen Banden muß deutscherseits ausgenützt werden. </br> 3.) Zusammenarbeit mit Cetniks von Fall zu Fall gegen Bereitstellung von Gefechtsmunition, sanitäre Betreuung und Verpflegung, soweit diese vorhanden. </br> 4.) Die Cetniks sind bei der gesamten kroatischen Bevölkerung verhasst, ein Ausgleich zwischen ihnen und den kroatischen Dienststellen (bes. Ustascha) ist kaum möglich, daher muss ein Eindringen in den innerkroatischen Raum insbesondere zwischen Drina und Bosna unsererseits verhindert werden. Ein Übertritt insbesondere der altserbischen Cetniks über die Drina nach Serbien ist zu unterstützen, da so Konflikt mit Kroatien vermieden wird. Auf kroatischem Boden ist taktisch notwendige Fühlung mit Cetniks bei Einsatz gegen Titobanden im Hinblick auf Verhältnis zur Ustascha möglichst wenig in Erscheinung treten zu lassen. </br> 5.) Der bestehende Haß zwischen serbischen Cetniks und Muselmanen verpflichtet bei Verhandlungen und Einsatz beider Teile zu besonderer Vorsicht, da bei Bekanntwerden solcher Verhandlungen beide Parteien entweder abspringen oder sofort eine feindselige Haltung einnehmen werden. </br> Von einer verständnisvoll und geschickt geführten Verhandlung mit den Cetniks wird es abhängen, ob diese durch Einsatz gegen Titobanden für deutsche Zwecke nutzbar gemacht werden können, somit also deutsches Blut gespart werden kann."}})</ref>|Uputstvo načelnika štaba 91. armijskog korpusa o „srpskim četnicima“ iz decembra 1944.}} === Proboj četnika i Nijemaca iz Crne Gore (1944) === {{Poseban članak|Proboj četnika i Nijemaca iz Crne Gore|Pavle Đurišić|Crnogorski dobrovoljački korpus}} [[File:Spisak vlastitih trupa njemačke Armijske grupe E 1944, decembra 1944.jpg|thumb|Spisak trupa njemačke Armijske grupe »E« iz decembra 1944.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=382&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000376.]</ref> Na spisku se nalazi i “10.000 Crnogoraca“ ({{jez-njem|"10.000 Montenegriner"}}). Riječ je o četnicima [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića]] (tj. CDK), koji su se povlačili zajedno sa okupacionim snagama.]] Dok su srbijanski četnici sadjejstvovali snagama Armijske grupe »E« u njihovom proboju na sjever, četnici iz Crne Gore uzeli su učešća u [[Proboj XXI brdskog korpusa iz okruženja|proboju XXI brdskog korpusa iz okruženja]]. Jedinice crnogorskih četnika, koje su od Njemaca takođe preformirane u dobrovoljačke pukove ("[[Crnogorski dobrovoljački korpus]]"), borile su se u sastavu njemačkog [[21. brdski armijski korpus (Nemačka)|21. brdskog korpusa]] između [[Danilovgrad]]a i [[Cetinje|Cetinja]] rame uz rame sa njemačkim vojnicima. Ove snage učestvovale su zajedno sa njemačkim snagama u operacijama protiv NOVJ ([[Operacija Frilingservahen aprila 1944|Frilingservahen]], [[Operacija Ribecal avgusta 1944|Ribecal]]). Komandant [[Armijska grupa E|Armijske grupe "E"]] je u svom izvještaju od ove četnike ubrojao u brojno stanje svojih jedinica: {{izdvojeni citat|C. D. K. od 3 puka, pod komandom potpukovnika [[Pavle Đurišić|Đurišića]], formiran neposredno od strane K-de 2. OkA ([[Druga oklopna armija (Nemačka)|Druga oklopna armija]]), bio je do sada u službenom pogledu potčinjen K-di 2. OkA a u snabdevačkom i taktičkom pogledu 181. peš. div., koja je trebalo da se obimno uključi u obuku. [...] C.D.K. se do sada dokazao u borbi protiv komunista, ali je upitna njegova pouzdanost prema njemačkom Wehrmachtu zbog Đurišićeva kontradiktornog stava.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=825&rec=314&roll=664 NARA, T314, Roll 664, frame 000817.] <br /> ({{jez-njem|"M.F.K. zu 3 Rgt. unter Führung Oberstleutnant Djurisic, wurde von Pz.AOK 2 unmittelbar aufgestellt, unterstand bisher truppendienstlich Pz.AOK, versorgungsmässig und taktisch 181.Inf.Div., die sich ausbildungsmässig weitgehend einzuschalten hatte. </br> M.F.K. im Kampf gegen Kommunisten bisher bewährt, jedoch in seiner Zuverlässigskeit gegenüber der deutschen Wehrmacht durch widerspruchsvolle Haltung Djurisic fragwürdig."}})</ref>|Izvještaj Komande 21. brdskog korpusa Komandi Grupe armija "E" od 23. septembra 1944. godine}} O odluci komandanta Crne Gore, Boke i Sandžaka JVuO potpukovnika Pavla Đurišića da slijedi kolonu njemačkih armijâ pri povlačenju s Balkana, te o značajnoj pomoći pruženoj okupatoru od strane crnogorskih četnika tom prilikom, piše u svojim ratnim memoarima i [[Hermann Neubacher]]: {{izdvojeni citat|On je bio opasan nemački saveznik. Meni je uvek bilo savršeno jasno da bismo mi za Pavla Đurišića, u slučaju invazije zapadnih sila na Balkan, ponovo postali njegov najveći neprijatelj. Kada je započelo povlačenje nemačkih trupa iz Crne Gore, Pavle Đurišić je krenuo sa njima. Tokom napornih marševa po planinskom terenu, tokom operacije povlačenja prolazili smo i kroz područja koja su kontrolisali partizani. Njegove trupe vodile su borbu sa partizanima i time nemačkim trupama olakšale evakuaciju sa tog prostora. Kasnije je Pavle Đurišić sklopio ugovor sa ustaškim trupama Ante Pavelića, da bi mogao da prođe sa svojim jedinicama kroz Hrvatsku i Istru. Tamo su se već nalazile i druge četničke jedinice, kao i Ljotićevi dobrovoljci.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN], str. 176—177.</ref>|[[Hermann Neubacher]]}} === Prelazak sa Nemcima u Bosnu (1944-1945) === {{main|Proboj Armijske grupe E kroz istočnu Bosnu|Četnička ofanziva u istočnoj Bosni 1944.|Bosanska golgota}} [[File: Četnički oficir Dinarske divizije, SS-Sturmbannführer Ernst Lerch i neidentificirani SS-Hautsturmführer tokom ofanzive protiv IX. korpusa.jpg|thumb|Oficir [[Dinarska četnička divizija|Dinarske divizije JVuO]], SS-Sturmbannführer [[Ernst Lerch]] i neidentificirani SS-Hauptsturmführer tokom ofanzive protiv [[9. korpus NOVJ|9. korpusa NOVJ]] u Sloveniji, mart 1945. godine<ref>[http://bandenkampf.blogspot.com/2016/05/bk0164.html Bandenkampf in Jugoslawien 1941–1945: </br> 0164 | Photo | Höherer SS- und Polizeiführer Adriatisches Küstenland]</ref>]] [[Armijska grupa "E"]] imala je u planu otvaranje komunikacija kroz istočnu Bosnu, pa je krajem novembra jedna njena divizija ([[11. poljska vazduhoplovna divizija (Nemačka)|11. poljska vazduhoplovna divizija]]) započela napad pravcem od [[Rogatica|Rogatice]] prema [[Zvornik]]u, protiv snaga [[Treći udarni korpus NOVJ|Trećeg udarnog korpusa]] [[NOVJ]]. Međutim, kako su tokom ofanzive [[NOVJ]] i Crvene armije od 3. decembra nemačke pozicije na [[Sremski front|Sremskom frontu]] ozbiljno ugrožene, ova divizija hitno je izvučena i transportovana prugom [[Sarajevo]] - [[Slavonski Brod]] na [[Sremski front]]. Na njeno mesto usmerena je glavnina četnika iz [[Srbija|Srbije]]. U izvještaju Operativnog odjeljenja u [[Sarajevo|Sarajevu]] Armijske grupe »E« od 10. decembra 1944, koji potpisuje potpukovnik Warnstorff, istaknuto je: {{izdvojeni citat| Telegram 34. i 91. arm. korpusu, 5. SS-brd. arm. korpusu i Korpusnoj grupi »Kibler«: 1) Četnici na maršu u širi rejon Valjeva privremeno će preći preko područja Rogatica — Ljubovija — Zvornik — Kladanj. 2) DM garantuje najlojalnije držanje prema nemačkim jedinicama i nudi saradnju. Znak raspoznavanja za saradnju između nemačkih jedinica i četnika je: Mitrovica. 3) Četnike u što većoj meri koristiti za službu izviđanja. Materijalna pomoć može im se obezbediti u ograničenim razmerama ukoliko se stave na raspolaganje za borbu protiv bandi. 4) K-da Grupe armija obavestila je hrvatske vlasti o navedenom kretanju.<ref>[https://znaci.org/00001/4_12_4_219.htm IZVOD IZ RATNOG DNEVNIKA KOMANDE GRUPE ARMIJA »E« ZA PERIOD OD 1. OKTOBRA DO 31. DECEMBRA 1944. GODINE]</ref><ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=998&rec=311&roll=184 NARA, T311, Roll 184, frame no. 000992.] ({{jez-njem| <br /> "1.) Cetniks überschreiten auf dem Marsch in den Großraum Valjevo vorübergehend das Gebiet Rogatica – Ljubovija – Zvornik – Kladanj. <br /> 2.) DM hat loyalste Haltung gegenüber deutscher Truppe zugesichert und bietet Zusammenarbeit an. Kennwort zwischen deutscher Truppe und Cetniks für Zusammenarbeit ist "Mitrovica". <br /> 3.) Die Cetniks sind weitgehend für Erkundungsaufträge zu verwenden. Materielle Hilfe darf ihnen in beschränktem Ausmaß gewährt werden, soweit sie sich zum Kampf gegen die Banden zur Verfügung stellen. <br /> 4.) Die kroatischen Behörden sind über obige Bewegung durch Okdo. unterrichtet worden."}})</ref>}} U izvještaju njemačkog opunomoćenog generala u [[NDH]] od 24. decembra 1944. godine,<ref>[https://znaci.org/00001/40_82.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje POSLJEDNJI DANI NA VUČJAKU]</ref> navodi se da je general Draža Mihailović izrazio spremnost za suradnju i sa formacijama NDH u borbi protiv NOVJ: {{izdvojeni citat|Prema izvješću pouzdanog agenta, Draža Mihajlović je izrazio namjeru da se bori skupa sa ustašama i domobranima, jer je njihov zajednički glavni cilj uništenje komunizma.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=443&rec=311&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000427.] <br /> ({{jez-njem|"Nach zuverlässiger V–Mann–Meldung soll Draza Mihajlovic geäussert haben, er wolle mit den Ustascha und Domobranen zusammen kämpfen, da das gemeinsame Hauptziel die Vernichtung des Kommunismus sei."}})</ref>|Izvještaj njemačkog opunomoćenog generala u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 24. XII 1944.}} Četnici su, pod ličnom komandom [[Dragoljub Mihailović|Mihailovića]], nakon koncentrisanja unutar nemačko-ustaških linija, izvršili [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944|napad na snage NOVJ]]. 8. decembra [[1944]]. ujutro sa nemačko-ustaških položaja u okolini [[Rogatica|Rogatice]] krenuli u silovit napad prema [[Zvornik]]u. Ovaj napad bio je usklađen sa napadom nemačkog 34. armijskog korpusa sa druge strane, pravcem [[Užice]] - [[Ljubovija]] - [[Zvornik]]. Ovom prilikom četnicima su Nemci obezbedili snabdevanje municijom, kao i zbrinjavanje ranjenika u nemačkim bolnicama u [[Sarajevo|Sarajevu]]. Pošto je prodor četnika prema [[Zvornik]]u odbijen, njihova glavnina usmerila se prema oslobođenoj [[Tuzla|Tuzli]]. U [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni decembra 1944|neizvesnim borbama od 24. do 28. decembra]] [[Treći udarni korpus NOVJ]] krajnjim naporom odbio je ovaj napad. Nakon ovog poraza, glavnina [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićevih]] snaga razmestila se u [[Modriča|Modriči]] i okolini, gde su nakon kraćeg sukoba uspostavili sporazum sa snagama NDH. Tako su se našli na za Nemce vitalnoj komunikaciji Sarajevo - Brod, vodeći zajedno sa Nemcima teške dvomesečne borbe protiv [[Druga armija JA|Druge jugoslovenske armije]], koja je nastojala da je prekine. Preko pukovnika Borote, komandanta Romanijskog korpusa JVuO, uspostavljena je saradnja sa nemačkim štabom u [[Sarajevo|Sarajevu]], od kojeg je obezbeđeno snabdevanje municijom i bolničko zbrinjavanje ranjenika.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_130.htm Opšti uslovi sporazuma o saradnji između četnika i nemačkih jedinica pripremljeni za pregovore decembra 1944. godine], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - dokument broj 130</ref><ref>[https://www.znaci.org/00001/4_12_4_219.htm Ratni dnevnik Armijske grupe E 1.10.1944-31.12.1944], Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoizdavački zavod, Beograd - prilog broj 2, (10. decembar 1944)</ref> [[Dragoljub Mihailović|Mihailovićeva]] grupacija takođe je uspostavila vezu sa Štefanom Hedrihom ({{jez-nem|Stefan Hedrich}}), SS-oberfirerom i inspektorom u glavnom štabu SS, komandantom SS-oblasti Severozapadna Bosna.<ref>[https://www.znaci.org/00001/181.htm Roland Kaltenegger: TOTENKOPF & EDELWEIß], četvrti deo: Das Kriegsjahr 1944 (Ares verlag, Graz), strana 268.</ref> [[3. april]]a 1945. godine, kada su nemačke trupe napuštale Bijeljinu i okolinu, Mihailović je pokušao da ih pridobije da ostanu pod njegovom komandom kao jugoslovenski državljani.<ref>[https://www.znaci.org/00001/4_14_4_192.htm Izvod iz Knjige poslatih depeša štaba Vrhovne komande od 12. decembra 1944. do 7. aprila 1945. godine]</ref> [[Schutzstaffel|SS]]-Sturmbannführer (major) [[Ernst Lerch]], u izvještaju od 8. marta 1945. godine, piše da je [[Aleksandar Nikolić (četnik)|Aleksandar Nikolić]], zapovjednik Sremsko-slavonske komande JVuO, zajedno sa svojim trupama (za koje navodi da broje oko 80 ljudi, ali i da bi po pristizanju ostatka jedinice ta cifra mogla dostići i 400) došao u [[Istra|Istru]], tj. u [[Operativna zona Jadransko primorje|Operativnu zonu Jadransko primorje]], gdje se stavlja na raspolaganje njemačkim vlastima. Ernst Lerch moli nadređene da naznače rejon u kojem bi »grupa pukovnika Nikolića« mogla da bude »upotrebljena«: {{izdvojeni citat|1.) U prostor [[Jurdani]], prov. [[Rijeka (grad)|Rijeka]], stigli su delovi četničke grupe pukovnika Nikoliča u jačini oko 80 ljudi. 2.) Prema telegr. Glavnog ureda SS od 7. 2. 45, delovodn. pov. br. 375/45, grupa Nikolić potčinjena je komandantu SS i policije u [Operativnoj zoni] Jadr. primorje. [...] 6.) Pukovnik Nikolić je samostalni četnički komandant i njegov načelnik Štaba major Miladinović je izjavio da ova grupa ne želi nikakvu zavisnost od ministra [[Dimitrije Ljotić|Ljotić]]a, odn. od drugih četničkih grupa. <br /> Oni obećavaju da će se stoprocentno zajedno s Nemcima boriti kako protiv komunista tako i protiv regularnih engleskih trupa koje oni navodno preziru iz dubine duše. <br /> Ovaj osnovni stav oni će zadržati u svakoj situaciji pa ma šta se desilo.<ref>[https://znaci.org/zb/4_6_19.htm Zbornik NOR-a – tom VI – Borbe u Sloveniji – knjiga 19. – 1. III – 15. V 1945. godine, Vojnoistorijski institut], Beograd, 1975, dokument br. 161, str. 822–823.</ref>|Obaveštenje komandanta SS i policije u Operativnoj zoni Jadransko primorje od 8. marta 1945. o pristizanju četnika pukovnika Nikolića u Istru}} [[Hermann Neubacher]], specijalni izaslanik njemačkog Ministarstva vanjskih poslova za [[Jugoistočna Evropa|jugoistočnu Evropu]], u svojim poslijeratnim memoarima ističe da je sa četničkim komandantom održavao vezu sve do aprila 1945, tj. do [[Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)|zajedničkog povlačenja Nijemaca i četnika]] pred jedinicama NOVJ i [[Crvena armija|Crvene armije]]. Neubacher navodi da je postojala i zamisao o susretu između njega i generala Mihailovića, ali [[Joachim von Ribbentrop]] nije dao dopuštenje za taj sastanak: {{izdvojeni citat|Tokom sukoba četnika sa Englezima, stiglo je do mene pitanje da li bih bio spreman da razgovaram sa Dražom Mihailovićem. Ovu sam molbu prosledio ministru spoljnih poslova Ribentropu, tražeći od njega da mi dozvoli da do takvog susreta dođe. U principu, nije mi bilo zabranjeno da uspostavim kontakt. Ali, za vođenje razgovora morao sam da dobijem specijalnu dozvolu. Bilo mi je, međutim, zabranjeno da stupim na teren koji kontroliše Draža Mihailović. Moja spremnost i želja da se sretnem sa njim bili su veliki, te sam uskoro morao da sam sebi priznam da je moj glavni motiv bio – radoznalost. Da se sretnem sa četničkim vođom, a da se prethodno ne izvrše potrebne pripreme, razgovor bi bio besmislen, i jedino bi doneo neugodnost i neprilike za Dražu Mihailovića, jer bi dobio etiketu „kolaboratera“. Trebalo je susret dobro organizovati, kako bi bilo sigurno da će doneti senzacionalan rezultat. Verovatno je i sam Draža Mihailović tako razmišljao, pa zato, najzad, nije nikada ni došlo do našeg susreta. Ali, ostali smo u vezi preko naših posrednika. I jedna i druga strana bila je u tim kontaktima veoma oprezna. Jedan moj poverljiv čovek čak je tri puta bio u Dražinom glavnom štabu. Da ne bih bio suviše opširan, zadovoljiću se samo tvrdnjom da Draža Mihailović svoju politiku sve do kraja rata nije menjao. Tek početkom 1945, u vreme naših poslednjih borbi u Hrvatskoj, kada je povlačenje naših trupa sa tog prostora bilo samo pitanje dana, Draža Mihailović mi se obratio direktnom molbom – i to preko svojih poverljivih ljudi u Beču – da mu pružim pomoć u vezi sa naoružanjem njegovih jedinica. Tokom nekoliko dana ja sam čak imao direktnu radio-vezu sa njegovim glavnim štabom u Bosni. Moj poverljiv čovek bio je poslednji put kod Draže u aprilu 1945.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 161–162.</ref>}} General Mihailović je odbijao da osobno uđe u bilo kakav aranžman s okupatorom, i od ove je politike odstupio samo u četiri ili pet navrata tokom rata. Riječ je o [[Sastanak u Divcima|sastanku u Divcima]] sredinom novembra 1941. godine, zatim o dva sastanka s predstavnikom Hermanna Neubachera, [[Rudolfom Stärkerom]], u jesen 1944 (prvi u zapadnoj Srbiji na kojem je Mihailovića pratio pukovnik [[Robert H. McDowell]], šef američke vojne misije pri njegovu štabu, a drugi u sjeveroistočnoj Bosni), kao i o posljednjem sastanku sa Stärkerom na planini [[Vučjak]], početkom aprila 1945. Neubacher pokušava u svojoj knjizi ekskulpirati Mihailovića od odgovornosti za kolaboraciju.<ref>[https://znaci.org/00001/40_62.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945, poglavlje ČETNIČKO-NJEMAČKI SPORAZUMI O KOLABORACIJI U SRBIJI]</ref> == Nemci o generalu Mihailoviću i JVuO == [[Datoteka:Draža pred sudom.jpg|mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović]] na [[Beogradski proces|suđenju u Beogradu]] [[1946]].]] {{izdvojeni citat|'''Njemačka je za D.M.-a neprijatelj br. 2 – neprijatelj br. 1 su komunisti'''.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?broj=695&rec=311&roll=195 NARA, T311, Roll 195, frame no. 000686.] <br /> ({{jez-njem|"Deutschland ist für D.M. nur noch der Feind No. 2. Feind No. 1 sind die Kommunisten."}})</ref>|Zabilješka sa sastanka Armijske grupe »F« sa izaslanikom Neubacherom održanog 30. jula 1944.}} Prilikom ispitivanja od strane istražitelja 7. američke armije avgusta 1945. godine, pisanu izjavu o svojim aktivnostima u ratnom periodu sastavio je i [[feldmaršal]] [[Maximilian von Weichs]], koji je avgusta 1943. naslijedio generala Löhra na mjestu glavnokomandujućeg Jugoistoka. U odjeljku naslovljenom »Grupe koje pomažu Njemačkoj«, von Weichs o četnicima Draže Mihailovića piše sljedeće: {{izdvojeni citat|Mihailovićeve trupe su se nekada borile protiv naših okupacionih trupa iz lojalnosti prema svome kralju. U isto vreme su se borile protiv Tita, zbog svojih antikomunističkih ubeđenja. Ovaj rat na dva fronta nije mogao dugo potrajati, posebno kada je britanska podrška počela favorizovati Tita. Sledstveno, Mihailović je pokazao pronemačka stremljenja. Bilo je angažmana tokom kojih su se srpski četnici borili protiv Tita zajedno sa nemačkim trupama. Sa druge strane, dešavalo se da neprijateljski raspoložene četničke grupe napadnu nemačke vozove za snabdevanje da bi popunili sopstvene zalihe. Mihailović je voleo da ostane u pozadini, i prepusti takve poslove svojim podređenima. On se nadao da će dočekati svoje vreme ovom igrom moći, dok mu anglo-američko iskrcavanje ne obezbedi dovoljnu podršku protiv Tita. Nemačka je prigrlila njegovu podršku, koliko god privremenu. Četničke izviđačke aktivnosti naši komandanti su visoko cenili.<ref>http://znaci.org/00002/318_4.htm ({{jez-eng|"MIHAILOVIC's troops once fought against our occupation troops out of loyalty to their King. At the same time they fought against TITO, because of anti—Communist convictions. This two front war could not last long, particularly when British support favored TITO. Consequently MIHAILOVIC showed pro-German leanings. There were engagements during which Serbian Chetniks fought TITO alongside German troops. On the other hand, hostile Chetnik groups were known to attack German supply trains in order to replenish their own stocks. ''MIHAILOVIC liked to remain in the background, and leave such affairs up to his subordinates. He hoped to bide his time with this play of power until an Anglo—American landing would provide sufficient support against TITO. Germany welcomed his support, however temporary. Chetnik reconnaissance activities were valued highly by our commanders''."}})</ref>}} Takođe, feldmaršal von Weichs na drugom mjestu podcrtava da, dok se general Mihailović nastojao držati po strani, taktička je njemačko-četnička kolaboracija na terenu poprimala sve veći obim: {{izdvojeni citat|Iako se on sâm [Mihailović] oštroumno suzdržavao od iznošenja svog ličnog stava u javnosti, bez sumnje kako bi imao odriješene ruke za svaku eventualnost (npr. savezničko iskrcavanje na Balkanu), dopustio je svojim komandantima da pregovaraju s Nijemcima te da s njima sarađuju. I oni su to činili, sve više i više...<ref>Röhr, Werner, ed. (1994). Europa unterm Hakenkreuz: Okkupation und Kollaboration (1938–1945). Berlin: Hüthig. s. 358. <br/ > ({{jez-eng|"Though he himself [Draža Mihailović] shrewdly refrained from giving his personal view in public, no doubt to have a free hand for every eventuality (e.g. Allied landing on the Balkans), he allowed his commanders to negotiate with Germans and to co-operate with them. And they did so, more and more..."}})</ref>|[[Maximilian von Weichs]]}} Specijalni [[Adolf Hitler|Hitler]]ov izaslanik [[Hermann Neubacher]] u svojim memoarima tumači politiku Draže Mihailovića. On piše da je Mihailović „ostao neprijatelj okupatoru, koji je, zbog Titovog uspona, postao njegov neprijatelj broj dva”. Neubacher primjećuje da su Mihailovićevi komandanti sarađivali sa Nijemcima, dočim je on nastavio voditi antiokupatorsku propagandu: {{izdvojeni citat|Politiku Draže Mihailovića nije bilo teško razumeti. On je bio impresioniran nemačkim vojnim podvizima. Pa ipak, sa sigurnošću je računao na to da će Nemačka izgubiti rat. Dovoljno sam čuo od pouzdanih izvora, koji su me obavestili o Dražinom stavu prema Rajhu. On je ostao neprijatelj okupatoru, koji je, zbog Titovog uspona, postao njegov neprijatelj broj dva. Saveznici su Dražu ostavili na cedilu, pa je zato pokušao da od Nemaca – koji su za njega sada bili samo neprijatelj broj dva – dobije što je moguće više oružja. Namera četničkog vođe bila je ova: da se, kada započne nemačko povlačenje, bez borbe dokopa nemačkih strateških pozicija i da se na njima utvrdi. On se spremao za konačan obračun sa Titom, koji je trebalo da se vodi beskompromisno, na život ili smrt, a u pitanju je bila budućnost Jugoslavije. Dok su, dakle, Dražini podređeni komandanti tu i tamo sarađivali sa Nemcima, on je sam nastavio da i dalje vodi propagandu protiv Nemaca.<ref>[http://www.znaci.org/00001/172_7.pdf Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221015170611/https://znaci.org/00001/172_7.pdf |date=2022-10-15 }}, str. 160–161.</ref>}} Čak i kada je odobravao kolaboraciju svojih komandanata sa okupatorima, general Mihailović je strogo vodio računa da se na taj način lično ne kompromituje, prvenstveno iz straha od negativne reakcije stanovništva okupirane Jugoslavije. Presretanjem komunikacije između Mihailovića i vojvode Đujića ujesen 1943, njemački nadležni organi su registrovali ovu tendenciju kod četničkog vođstva: {{izdvojeni citat|18.11. Radio-naređenje D.M. Đujiću da još više nego do sada ratuje zajedno sa njemačkim Wehrmachom protiv komunista, jer su oni izdali srpsku nacionalnu stvar. On sam ne može tako postupiti zbog stava naroda.<ref>[https://znaci.org/NARA/T316.php?rec=311&broj=235&roll=196 NARA, T311, Roll 196, frame no. 000223.] <br /> ({{jez-njem|"18. 11. FUNKBEFEHL D. M. AN DJUJIC, MIT DEUTSCHER WEHRMACHT GEGEN KOMMUNISTEN MEHR ALS BISHER ZU KAEMPFEN, DA NATIONALE SACHE SERBIENS VERRATEN. ER SELBST KOENNE WEGEN VOLKSMEINUNG NICHT MITMACHEN."}})</ref>|Depeša komande Druge oklopne armije komandi [[Armijska grupa F|Armijske grupe »F«]] od 21. novembra 1943. godine}} General [[Schutzstaffel|SS]]-a [[Otto Kumm]], treći komandant [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS dobrovoljačke brdske divizije »Prinz Eugen«]], u knjizi ratnih memoara naslovljenoj ''Vorwärts, Prinz Eugen! Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"'' („Naprijed, Prinz Eugen! Istorija 7. SS dobrovoljačke divizije Prinz Eugen”), ostavio je svoje tumačenje prirode odnosâ između JVuO i njemačkog okupatora: {{izdvojeni citat|Kao ostatak „u šumi“ regularne armije nakon okupacije Jugoslavije, oni su nosili stare uniforme – i nove brade, jer su se zakleli da se neće brijati dok okupator ne bude isteran iz zemlje. Oni su bili verni kraljevini i borili su se za svog mladog kralja Petra II, ali radije su se držali udaljenih sela i oblasti, ne napadajući naše jedinice, osim ako se nisu osećali dovoljno nadmoćnim. Disciplina i naoružanje bilo im je relativno dobro, a u odnosu prema drugim jugoslovenskim narodnim i verskim grupama bili su nepredvidljivi – što je često išlo do napada na hrvatska sela i muslimanske žene. Kao prijatelje još su imali Engleze – i njihov radio. Na volovskim kolima ili na konjskim leđima oni su se povremeno prebacivali u druge oblasti, najčešće neuzdrmani, jer smo ih mi puštali, smatrajući da ih dugoročno možemo pridobiti za nas – kao '''braću po oružju protiv komunizma'''. To je donekle nejasna situacija, oni nisu prijatelji, ali ni neprijatelji, i situacija se menja s vremena na vreme.<ref>[http://www.znaci.org/00001/200.htm Otto Kumm: VORWÄRTS, PRINZ EUGEN! - Geschichte der 7. SS-Freiwilligen-Division "Prinz Eugen"], [http://www.znaci.org/00001/200_5.pdf Aufstellung der Division "Prinz Eugen"] str. 52. <br /> ({{jez-njem|"Als Reste der nach der Besetzung Jugoslawiens 'in den Wald' gegangenen regulären Armee tragen sie die alte Uniform – und neue Bärte, da sie geschworen haben, sich nicht früher zu rasieren, bevor nicht der Okkupator aus dem Land gejagt ist. Sie sind königstreu und kämpfen für ihren Jung-König Peter II., doch weichen sie lieber aus in abseits gelegene Dörfer und Gebiete und stellen sich nur selten unseren Verbänden, es sei denn, sie fühlen sich in ausreichender Ubermacht. Disziplin und Bewaffnung sind relativ gut, gegenüber den anderen jugoslawischen Volks- und Glaubensgruppen sind sie unberechenbar, weshalb es oft zu Ubergriffen gegen kroatische Dörfer oder muselmanische Frauen kommt. Als stille Freunde haben sie die Engländer – und ihre Funkgeräte. Auf Ochsenkarren oder hoch zu Roß verlegen sie manchmal in eine andere Gegend, meist ungeschoren, da wir sie ziehen lassen und sie auf lange Sicht für uns gewinnen wollen – als Waffengefährten gegen den Kommunismus. Es ist eine etwas unklare Situation, sie sind nicht Freund, auch nicht Feind, die Lage wechselt von mal zu mal."}})</ref>}} Saradnju sa četničkim formacijama generala Mihailovića u borbi protiv zajedničkog neprijatelja pominje u svojim memoarima i [[Schutzstaffel|SS]]-potpukovnik [[Otto Skorzeny]], vođa njemačkih komandosa, zaslužan za izvođenje brojnih specijalnih operacija tokom rata. Neposredno pred [[Kapitulacija Nacističke Njemačke|kapitulaciju nacističke Njemačke]], ''Obersturmbannführer'' Skorzeny je tri dana (od 5. do 8. maja [[1945]]. godine) vršio dužnost šefa njemačke vojno-obavještajne službe ''[[Abwehr]]''. Po osobnom ''[[Adolf Hitler|Führer]]ovom'' naređenju, potpukovnik Skorzeny biva upućen proljeća 1944. godine u okupiranu Jugoslaviju, kako bi koordinirao [[Operacija Konjićev skok|operacijom uništenja]] [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovnog štaba NOVJ]] i zarobljavanja [[Josip Broz Tito|maršala Tita]]: {{izdvojeni citat|U proljeće 1944. dobio sam naredbu Vrhovne komande Wehrmachta da lociram [[Josip Broz Tito|Titov]] štab, uništim ga i uhvatim Tita, koji je, prema [[Winston Churchill|Churchill]]ovoj volji, već bio zamijenio generala Mihailovića. Mihailović, ratni ministar mladog kralja [[Petar II Karađorđević|Petra II]] od Jugoslavije, koji je živio u egzilu u [[London]]u, bio je uplašen sve većim uticajem komunizma. Na njegovo zaprepaštenje, njegovi su se četnici ponekad borili zajedno čak s mađarskim trupama, Hrvatima [[Ante Pavelić]]a, pa čak i sa našim vojnicima protiv Titovih trupâ.<ref>Otto Skorzeny, ''Meine Kommandounternehmen. Krieg ohne Fronten'', Universitas Verlag in F.A. Herbig Verlagsbuchhandlung GmbH, München, 1993, s. 201. <br /> ({{jez-njem|"Im Frühjahr 1944 bekam ich den Befehl vom OKW, das Hauptquartier Titos ausfindig zu machen, es zu zerstören und Tito gefangenzunehmen, der nach dem Willen Churchills schon den General Mihailowitsch abgelöst hatte. Der Kriegsminister des im Exil in London lebenden jungen Königs Peter II. von Jugoslawien, Mihailowitsch, war über den fortschreitenden Einfluß des Kommunismus erschreckt. Seine Tschetniks schlugen sich zu seinem Erstaunen manchmal sogar gemeinsam mit den ungarischen Truppen, den Kroaten des Ante Pawelitsch und selbst unseren Soldaten gegen die Truppen Titos."}})</ref>}} == Reference == {{izvori|2}} == Povezano == * [[Kolaboracija četnika sa silama Osovine]] * [[Saradnja četnika sa fašističkom Italijom]] == Vanjske veze == {{commonscat|Chetnik collaboration with Axis occupation}} * [https://www.znaci.org/00001/40.htm Jozo Tomasevich: ČETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945 (Stanford University Press 1975)] {{Kolaboracija u Jugoslaviji}} {{Authority control}} [[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu| ]] hxokp3ba51kedtm9ogac2ig2uzgenfo 0 4702227 42591874 42376969 2026-05-11T17:54:05Z Edgar Allan Poe 29250 /* Drugi dio prvenstva */ 42591874 wikitext text/x-wiki {{Fudbalsko ili nogometno natjecanje | Name = FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. | izvorni naziv = | Logo = | Size = | Optional caption = | Zemlja domaćin = {{flag|Švicarska}} | datum = [[16. juna]] – [[4. jula]] [[1954.]] | Broj reprezentacija = 16 | stadioni = 6 | gradovi = 6 | Prvaci = {{flagicon|NJE|1954}} [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] | drugi = {{NogRep|MAĐ}} | treći = {{NogRep|AUT}} | četvrti = {{NogRep|URU}} | Broj utakmica = 26 | Broj golova = 140 | gledanost = 768607 | Najbolji strijelac = {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]<br>{{small|(11 golova)}} | Najbolji igrač = | ažurirano = 28. oktobra 2024. }} '''FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.''' bilo je 5. izdanje [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva u fudbalu]], četverogodišnjeg međunarodnog fudbalskog turnira za seniorske muške reprezentacije nacija pridruženih [[FIFA]]-i. Održan je u [[Švicarska|Švicarskoj]] od 16. juna do 4. jula. Švicarska je odabrana kao zemlja domaćin u julu 1946. Na turniru je postavljeno nekoliko rekorda svih vremena u broju postignutih golova, uključujući najveći prosječni broj postignutih golova po utakmici. Turnir je osvojila [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]], koja je u finalu pobijedila favorita turnira [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarsku]] 3:2 za svoj prvi naslov Svjetskog kupa. [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]], [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|branitelj naslova]], eliminiran je od Mađarske i izgubio bi od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u utakmici za treće mjesto. Utakmica s najvećim brojem bodova na Svjetskom prvenstvu dogodila se u četvrtfinalu ovog turnira, kada je Austrija svladala domaćina [[Fudbalska reprezentacija Švicarske|Švicarsku]] sa 7:5. Dvanaest golova te utakmice nikada nije nadmašeno na Svjetskom prvenstvu od tada. == Izbor domaćina == Domaćin petog po redu svjetskog prvenstva izabran je 26. jula 1946. godine u [[Luksemburg]]u. [[Švicarska]] je bila jedini kandidat za organizaciju ovog svjetskog prvenstva.<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |title=FIFA World Cup™ host announcement decision |work=FIFA.com |language=engleski |access-date=1. 3. 2018 |archive-date=12. 4. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412114258/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |url-status=dead }}</ref> == Mesta odigravanja == [[Datoteka:SpielorteSoccerWM1954.png|300p|desno]] Šest gradova je bilo domaćin svetskog prvenstva: * [[Bazel]] ''(St. Jakob Stadium)'' * [[Bern]] ''(Wankdorf Stadium)'' * [[Ženeva]] ''(Charmilles Stadium)'' * [[Lausanne]] ''(Stade Olympique de la Pontaise)'' * [[Lugano]] ''(Cornaredo Stadium)'' * [[Zürich]] ''(Hardturm Stadium)'' ==Rezultati== ===Skupina A=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|BRA}} |2||1||1||0||6||1||5||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|JUG}} |2||1||1||0||2||1||1||'''3''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|FRA}} |2||1||0||1||3||3||0||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|MEX}} |2||0||0||2||0||6||-6||'''0''' |} ===Skupina B=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|MAĐ}} |2||2||0||0||17||3||14||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|NJE}} * |2||1||0||1||7||9||-2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|TUR}} * |2||1||0||1||8||4||4||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|JKO}} |2||0||0||2||0||16||-16||'''0''' |} ===Skupina C=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|URU}} |2||2||0||0||9||0||9||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|AUT}} |2||2||0||0||6||0||6||'''4''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ČSR}} |2||0||0||2||0||7||-7||'''0''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |2||0||0||2||0||8||-8||'''0''' |} ===Skupina D=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ENG}} |2||1||1||0||6||4||2||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ŠVI}} * |2||1||0||1||2||3||-1||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ITA}} * |2||1||0||1||5||3||2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|BEL}} |2||0||1||1||5||8||-3||'''1''' |} ===Drugi dio prvenstva=== {{Round8-with third <!-- četvrtfinale --> |26. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|AUT}}'''|'''7'''|{{NogRep|ŠVI}}|5 |27. juna – [[Ženeva]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''2'''|{{NogRep|JUG}}|0 |26. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|URU}}'''|'''4'''|{{NogRep|ENG}}|2 |27. juna – [[Bern]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''4'''|{{NogRep|BRA}}|2 <!-- polufinale --> |30. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''6'''|{{NogRep|AUT}}|1 |30. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4]]'''|{{NogRep|URU}}|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|2}} <!-- finale --> |4. jula – [[Bern]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''3'''|{{NogRep|MAĐ}}|2 <!-- treće mjesto --> |3. jula – [[Zurich]]|'''{{NogRep|AUT}}|'''3'''|{{NogRep|URU}}|1 |widescore=yes}} == Konačni poredak == {| border="1" cellspacing="2" cellpadding="8" width=250px class="prettytable" |- | bgcolor="gold" align=center | {{flagicon|Njemačka}} [[Njemačka nogometna reprezentacija|'''Njemačka''']] |- | bgcolor="silver" align=center | {{flagicon|Mađarska}} [[Mađarska nogometna reprezentacija|'''Mađarska''']] |- | bgcolor=cc9966 align=center | {{flagicon|Austrija}} [[Austrijska nogometna reprezentacija|'''Austrija''']] |} ; FIFA-ina retrospektivna ljestvica {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width=25| {{abbr|R|Konačni poredak}} !width=165| Momčad !width=25| {{abbr|G|Grupa}} !width=25| {{abbr|P|Odigrane}} !width=25| {{abbr|W|Pobjede}} !width=25| {{abbr|D|Remi}} !width=25| {{abbr|L|Izgubljene}} !width=25| {{abbr|GF|Golovi postignuti}} !width=25| {{abbr|GA|Golovi primljeni}} !width=25| {{abbr|GD|Razlika golova}} !width=25| {{abbr|Pts.|Bodovi}} |- |- style="background:gold" | 1 || style="text-align:left"|{{fb|NJE}} || [[#Grupa 2|2]] || 6 || 5 || 0 || 1 || 25 || 14 || +11 || 10 |- style="background:silver" | 2 || style="text-align:left"|{{fb|MAĐ}} || [[#Grupa 2|2]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 27 || 10 || +17 || 8 |- style="background:#c96" | 3 || style="text-align:left"|{{fb|AUT}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 17 || 12 || +5 || 8 |- style="background:gray" | 4 || style="text-align:left"|{{fb|URU}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 3 || 0 || 2 || 16 || 9 || +7 || 6 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u četvrtfinalu''' |- | 5 || style="text-align:left"|{{fb|ŠVI}} || [[#Grupa 4|4]] || 4 || 2 || 0 || 2 || 11 || 11 || 0 || 4 |- | 6 || style="text-align:left"|{{fb|BRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 5 || +3 || 3 |- | 7 || style="text-align:left"|{{fb|ENG}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 8 || 0 || 3 |- | 8 || style="text-align:left"|{{fb|JUG}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 3 || −1 || 3 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u grupnoj fazi''' |- | 9 || style="text-align:left"|{{fb|TUR}} || [[#Grupa 2|2]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 10 || 11 || −1 || 2 |- | 10 || style="text-align:left"|{{fb|ITA}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 6 || 7 || −1 || 2 |- | 11 || style="text-align:left"|{{fb|FRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 1 || 0 || 1 || 3 || 3 || 0 || 2 |- | 12 || style="text-align:left"|{{fb|BEL}} || [[#Grupa 4|4]] || 2 || 0 || 1 || 1 || 5 || 8 || −3 || 1 |- | 13 || style="text-align:left"|{{fb|MEX}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 2 || 8 || −6 || 0 |- | 14 || style="text-align:left"|{{fb|ČSR}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 7 || −7 || 0 |- | 15 || style="text-align:left"|{{fb|ŠKO}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 8 || −8 || 0 |- | 16 || style="text-align:left"|{{fb|JKO}} || [[#Grupa 2|2]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 16 || −16 || 0 |} ==Strijelci== [[Sándor Kocsis]] je bio najbolji strijelac turnira s 11 golova. Ukupno su 63 igrača postigla 140 golova, od čega četiri autogola. ;11 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Sándor Kocsis]] {{div col end}} ;6 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Erich Probst]] *{{flagicon|SUI}} [[Josef Hügi]] *{{flagicon|FRG}} [[Max Morlock]] {{div col end}} ;4 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Nándor Hidegkuti]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Ferenc Puskás]] *{{flagicon|SUI}} [[Robert Ballaman]] *{{flagicon|URU}} [[Carlos Borges]] *{{flagicon|FRG}} [[Helmut Rahn]] *{{flagicon|FRG}} [[Hans Schäfer]] *{{flagicon|FRG}} [[Ottmar Walter]] {{div col end}} ;3 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Stojaspal]] *{{flagicon|AUT}} [[Theodor Wagner]] *{{flagicon|BEL}} [[Léopold Anoul]] *{{flagicon|ENG}} [[Nat Lofthouse]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Zoltán Czibor]] *{{flagicon|TUR}} [[Burhan Sargun]] *{{flagicon|TUR}} [[Suat Mamat]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Hohberg]] *{{flagicon|URU}} [[Óscar Míguez]] *{{flagicon|FRG}} [[Fritz Walter]] {{div col end}} ;2 gola {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Alfred Körner]] *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Ocwirk]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Didi (fudbaler, 1928)|Didi]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Julinho (fudbaler, 1929)|Julinho]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Pinga (fudbaler, 1924)|Pinga]] *{{flagicon|ENG}} [[Ivor Broadis]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Mihály Lantos]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Péter Palotás]] *{{flagicon|TUR}} [[Lefter Küçükandonyadis]] *{{flagicon|URU}} [[Julio Abbadie]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Alberto Schiaffino]] {{div col end}} ;1 gol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|BEL}} [[Henri Coppens]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Baltazar (fudbaler, 1926)|Baltazar]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Djalma Santos]] *{{flagicon|ENG}} [[Tom Finney]] *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Mullen (fudbaler, 1923)|Jimmy Mullen]] *{{flagicon|ENG}} [[Dennis Wilshaw]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Raymond Kopa]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Jean Vincent]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[József Tóth (fudbaler, 1929)|József Tóth]] *{{flagicon|ITA}} [[Giampiero Boniperti]] *{{flagicon|ITA}} [[Amleto Frignani]] *{{flagicon|ITA}} [[Carlo Galli (fudbaler)|Carlo Galli]] *{{flagicon|ITA}} [[Benito Lorenzi]] *{{flagicon|ITA}} [[Fulvio Nesti]] *{{flagicon|ITA}} [[Egisto Pandolfini]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[Tomás Balcázar]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[José Luis Lamadrid]] *{{flagicon|SUI}} [[Jacques Fatton]] *{{flagicon|TUR}} [[Mustafa Ertan]] *{{flagicon|TUR}} [[Erol Keskin]] *{{flagicon|URU}} [[Javier Ambrois]] *{{flagicon|URU}} [[Obdulio Varela]] *{{flagicon|FRG}} [[Richard Herrmann]] *{{flagicon|FRG}} [[Bernhard Klodt]] *{{flagicon|FRG}} [[Alfred Pfaff]] *{{flagicon|YUG}} [[Miloš Milutinović]] *{{flagicon|YUG}} [[Branko Zebec]] {{div col end}} ;1 autgol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Dickinson]] (protiv Belgije) *{{flagicon|MEX|1934}} [[Raúl Cárdenas]] (protiv Francuske) *{{flagicon|URU}} [[Luis Cruz (urugvajski fudbaler)|Luis Cruz]] (protiv Austrije) *{{flagicon|YUG}} [[Ivica Horvat]] (protiv Zapadne Njemačke) {{div col end}} == Reference == {{reflist}} ==Vanjske veze== {{Commonscat|1954 FIFA World Cup}} * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/west-germany-hungary-1954-final ''The Miracle of Bern''] (fifa.com, 25. jula 2024) * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/1954switzerland Fifa World Cup 1954] (fifa.com) * [https://www.rsssf.org/tables/54full.html World Cup 1954] (rsssf.org) {{Svjetski kup FIFA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo|1954M]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] 3g1s3j6kna7eib76j4ug04hw823kgcl 42591875 42591874 2026-05-11T17:54:18Z Edgar Allan Poe 29250 /* Drugi dio prvenstva */ 42591875 wikitext text/x-wiki {{Fudbalsko ili nogometno natjecanje | Name = FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. | izvorni naziv = | Logo = | Size = | Optional caption = | Zemlja domaćin = {{flag|Švicarska}} | datum = [[16. juna]] – [[4. jula]] [[1954.]] | Broj reprezentacija = 16 | stadioni = 6 | gradovi = 6 | Prvaci = {{flagicon|NJE|1954}} [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] | drugi = {{NogRep|MAĐ}} | treći = {{NogRep|AUT}} | četvrti = {{NogRep|URU}} | Broj utakmica = 26 | Broj golova = 140 | gledanost = 768607 | Najbolji strijelac = {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]<br>{{small|(11 golova)}} | Najbolji igrač = | ažurirano = 28. oktobra 2024. }} '''FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.''' bilo je 5. izdanje [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva u fudbalu]], četverogodišnjeg međunarodnog fudbalskog turnira za seniorske muške reprezentacije nacija pridruženih [[FIFA]]-i. Održan je u [[Švicarska|Švicarskoj]] od 16. juna do 4. jula. Švicarska je odabrana kao zemlja domaćin u julu 1946. Na turniru je postavljeno nekoliko rekorda svih vremena u broju postignutih golova, uključujući najveći prosječni broj postignutih golova po utakmici. Turnir je osvojila [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]], koja je u finalu pobijedila favorita turnira [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarsku]] 3:2 za svoj prvi naslov Svjetskog kupa. [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]], [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|branitelj naslova]], eliminiran je od Mađarske i izgubio bi od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u utakmici za treće mjesto. Utakmica s najvećim brojem bodova na Svjetskom prvenstvu dogodila se u četvrtfinalu ovog turnira, kada je Austrija svladala domaćina [[Fudbalska reprezentacija Švicarske|Švicarsku]] sa 7:5. Dvanaest golova te utakmice nikada nije nadmašeno na Svjetskom prvenstvu od tada. == Izbor domaćina == Domaćin petog po redu svjetskog prvenstva izabran je 26. jula 1946. godine u [[Luksemburg]]u. [[Švicarska]] je bila jedini kandidat za organizaciju ovog svjetskog prvenstva.<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |title=FIFA World Cup™ host announcement decision |work=FIFA.com |language=engleski |access-date=1. 3. 2018 |archive-date=12. 4. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412114258/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |url-status=dead }}</ref> == Mesta odigravanja == [[Datoteka:SpielorteSoccerWM1954.png|300p|desno]] Šest gradova je bilo domaćin svetskog prvenstva: * [[Bazel]] ''(St. Jakob Stadium)'' * [[Bern]] ''(Wankdorf Stadium)'' * [[Ženeva]] ''(Charmilles Stadium)'' * [[Lausanne]] ''(Stade Olympique de la Pontaise)'' * [[Lugano]] ''(Cornaredo Stadium)'' * [[Zürich]] ''(Hardturm Stadium)'' ==Rezultati== ===Skupina A=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|BRA}} |2||1||1||0||6||1||5||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|JUG}} |2||1||1||0||2||1||1||'''3''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|FRA}} |2||1||0||1||3||3||0||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|MEX}} |2||0||0||2||0||6||-6||'''0''' |} ===Skupina B=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|MAĐ}} |2||2||0||0||17||3||14||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|NJE}} * |2||1||0||1||7||9||-2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|TUR}} * |2||1||0||1||8||4||4||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|JKO}} |2||0||0||2||0||16||-16||'''0''' |} ===Skupina C=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|URU}} |2||2||0||0||9||0||9||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|AUT}} |2||2||0||0||6||0||6||'''4''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ČSR}} |2||0||0||2||0||7||-7||'''0''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |2||0||0||2||0||8||-8||'''0''' |} ===Skupina D=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ENG}} |2||1||1||0||6||4||2||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ŠVI}} * |2||1||0||1||2||3||-1||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ITA}} * |2||1||0||1||5||3||2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|BEL}} |2||0||1||1||5||8||-3||'''1''' |} ===Drugi dio prvenstva=== {{Round8-with third <!-- četvrtfinale --> |26. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|AUT}}'''|'''7'''|{{NogRep|ŠVI}}|5 |27. juna – [[Ženeva]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''2'''|{{NogRep|JUG}}|0 |26. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|URU}}'''|'''4'''|{{NogRep|ENG}}|2 |27. juna – [[Bern]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''4'''|{{NogRep|BRA}}|2 <!-- polufinale --> |30. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''6'''|{{NogRep|AUT}}|1 |30. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4]]'''|{{NogRep|URU}}|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|2]]}} <!-- finale --> |4. jula – [[Bern]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''3'''|{{NogRep|MAĐ}}|2 <!-- treće mjesto --> |3. jula – [[Zurich]]|'''{{NogRep|AUT}}|'''3'''|{{NogRep|URU}}|1 |widescore=yes}} == Konačni poredak == {| border="1" cellspacing="2" cellpadding="8" width=250px class="prettytable" |- | bgcolor="gold" align=center | {{flagicon|Njemačka}} [[Njemačka nogometna reprezentacija|'''Njemačka''']] |- | bgcolor="silver" align=center | {{flagicon|Mađarska}} [[Mađarska nogometna reprezentacija|'''Mađarska''']] |- | bgcolor=cc9966 align=center | {{flagicon|Austrija}} [[Austrijska nogometna reprezentacija|'''Austrija''']] |} ; FIFA-ina retrospektivna ljestvica {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width=25| {{abbr|R|Konačni poredak}} !width=165| Momčad !width=25| {{abbr|G|Grupa}} !width=25| {{abbr|P|Odigrane}} !width=25| {{abbr|W|Pobjede}} !width=25| {{abbr|D|Remi}} !width=25| {{abbr|L|Izgubljene}} !width=25| {{abbr|GF|Golovi postignuti}} !width=25| {{abbr|GA|Golovi primljeni}} !width=25| {{abbr|GD|Razlika golova}} !width=25| {{abbr|Pts.|Bodovi}} |- |- style="background:gold" | 1 || style="text-align:left"|{{fb|NJE}} || [[#Grupa 2|2]] || 6 || 5 || 0 || 1 || 25 || 14 || +11 || 10 |- style="background:silver" | 2 || style="text-align:left"|{{fb|MAĐ}} || [[#Grupa 2|2]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 27 || 10 || +17 || 8 |- style="background:#c96" | 3 || style="text-align:left"|{{fb|AUT}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 17 || 12 || +5 || 8 |- style="background:gray" | 4 || style="text-align:left"|{{fb|URU}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 3 || 0 || 2 || 16 || 9 || +7 || 6 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u četvrtfinalu''' |- | 5 || style="text-align:left"|{{fb|ŠVI}} || [[#Grupa 4|4]] || 4 || 2 || 0 || 2 || 11 || 11 || 0 || 4 |- | 6 || style="text-align:left"|{{fb|BRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 5 || +3 || 3 |- | 7 || style="text-align:left"|{{fb|ENG}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 8 || 0 || 3 |- | 8 || style="text-align:left"|{{fb|JUG}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 3 || −1 || 3 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u grupnoj fazi''' |- | 9 || style="text-align:left"|{{fb|TUR}} || [[#Grupa 2|2]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 10 || 11 || −1 || 2 |- | 10 || style="text-align:left"|{{fb|ITA}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 6 || 7 || −1 || 2 |- | 11 || style="text-align:left"|{{fb|FRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 1 || 0 || 1 || 3 || 3 || 0 || 2 |- | 12 || style="text-align:left"|{{fb|BEL}} || [[#Grupa 4|4]] || 2 || 0 || 1 || 1 || 5 || 8 || −3 || 1 |- | 13 || style="text-align:left"|{{fb|MEX}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 2 || 8 || −6 || 0 |- | 14 || style="text-align:left"|{{fb|ČSR}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 7 || −7 || 0 |- | 15 || style="text-align:left"|{{fb|ŠKO}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 8 || −8 || 0 |- | 16 || style="text-align:left"|{{fb|JKO}} || [[#Grupa 2|2]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 16 || −16 || 0 |} ==Strijelci== [[Sándor Kocsis]] je bio najbolji strijelac turnira s 11 golova. Ukupno su 63 igrača postigla 140 golova, od čega četiri autogola. ;11 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Sándor Kocsis]] {{div col end}} ;6 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Erich Probst]] *{{flagicon|SUI}} [[Josef Hügi]] *{{flagicon|FRG}} [[Max Morlock]] {{div col end}} ;4 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Nándor Hidegkuti]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Ferenc Puskás]] *{{flagicon|SUI}} [[Robert Ballaman]] *{{flagicon|URU}} [[Carlos Borges]] *{{flagicon|FRG}} [[Helmut Rahn]] *{{flagicon|FRG}} [[Hans Schäfer]] *{{flagicon|FRG}} [[Ottmar Walter]] {{div col end}} ;3 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Stojaspal]] *{{flagicon|AUT}} [[Theodor Wagner]] *{{flagicon|BEL}} [[Léopold Anoul]] *{{flagicon|ENG}} [[Nat Lofthouse]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Zoltán Czibor]] *{{flagicon|TUR}} [[Burhan Sargun]] *{{flagicon|TUR}} [[Suat Mamat]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Hohberg]] *{{flagicon|URU}} [[Óscar Míguez]] *{{flagicon|FRG}} [[Fritz Walter]] {{div col end}} ;2 gola {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Alfred Körner]] *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Ocwirk]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Didi (fudbaler, 1928)|Didi]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Julinho (fudbaler, 1929)|Julinho]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Pinga (fudbaler, 1924)|Pinga]] *{{flagicon|ENG}} [[Ivor Broadis]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Mihály Lantos]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Péter Palotás]] *{{flagicon|TUR}} [[Lefter Küçükandonyadis]] *{{flagicon|URU}} [[Julio Abbadie]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Alberto Schiaffino]] {{div col end}} ;1 gol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|BEL}} [[Henri Coppens]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Baltazar (fudbaler, 1926)|Baltazar]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Djalma Santos]] *{{flagicon|ENG}} [[Tom Finney]] *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Mullen (fudbaler, 1923)|Jimmy Mullen]] *{{flagicon|ENG}} [[Dennis Wilshaw]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Raymond Kopa]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Jean Vincent]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[József Tóth (fudbaler, 1929)|József Tóth]] *{{flagicon|ITA}} [[Giampiero Boniperti]] *{{flagicon|ITA}} [[Amleto Frignani]] *{{flagicon|ITA}} [[Carlo Galli (fudbaler)|Carlo Galli]] *{{flagicon|ITA}} [[Benito Lorenzi]] *{{flagicon|ITA}} [[Fulvio Nesti]] *{{flagicon|ITA}} [[Egisto Pandolfini]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[Tomás Balcázar]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[José Luis Lamadrid]] *{{flagicon|SUI}} [[Jacques Fatton]] *{{flagicon|TUR}} [[Mustafa Ertan]] *{{flagicon|TUR}} [[Erol Keskin]] *{{flagicon|URU}} [[Javier Ambrois]] *{{flagicon|URU}} [[Obdulio Varela]] *{{flagicon|FRG}} [[Richard Herrmann]] *{{flagicon|FRG}} [[Bernhard Klodt]] *{{flagicon|FRG}} [[Alfred Pfaff]] *{{flagicon|YUG}} [[Miloš Milutinović]] *{{flagicon|YUG}} [[Branko Zebec]] {{div col end}} ;1 autgol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Dickinson]] (protiv Belgije) *{{flagicon|MEX|1934}} [[Raúl Cárdenas]] (protiv Francuske) *{{flagicon|URU}} [[Luis Cruz (urugvajski fudbaler)|Luis Cruz]] (protiv Austrije) *{{flagicon|YUG}} [[Ivica Horvat]] (protiv Zapadne Njemačke) {{div col end}} == Reference == {{reflist}} ==Vanjske veze== {{Commonscat|1954 FIFA World Cup}} * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/west-germany-hungary-1954-final ''The Miracle of Bern''] (fifa.com, 25. jula 2024) * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/1954switzerland Fifa World Cup 1954] (fifa.com) * [https://www.rsssf.org/tables/54full.html World Cup 1954] (rsssf.org) {{Svjetski kup FIFA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo|1954M]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] plrsy4m0dfqv9t4nlu2qkci3fbxjlaz 42591876 42591875 2026-05-11T17:54:40Z Edgar Allan Poe 29250 /* Drugi dio prvenstva */ 42591876 wikitext text/x-wiki {{Fudbalsko ili nogometno natjecanje | Name = FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. | izvorni naziv = | Logo = | Size = | Optional caption = | Zemlja domaćin = {{flag|Švicarska}} | datum = [[16. juna]] – [[4. jula]] [[1954.]] | Broj reprezentacija = 16 | stadioni = 6 | gradovi = 6 | Prvaci = {{flagicon|NJE|1954}} [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] | drugi = {{NogRep|MAĐ}} | treći = {{NogRep|AUT}} | četvrti = {{NogRep|URU}} | Broj utakmica = 26 | Broj golova = 140 | gledanost = 768607 | Najbolji strijelac = {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]<br>{{small|(11 golova)}} | Najbolji igrač = | ažurirano = 28. oktobra 2024. }} '''FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.''' bilo je 5. izdanje [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva u fudbalu]], četverogodišnjeg međunarodnog fudbalskog turnira za seniorske muške reprezentacije nacija pridruženih [[FIFA]]-i. Održan je u [[Švicarska|Švicarskoj]] od 16. juna do 4. jula. Švicarska je odabrana kao zemlja domaćin u julu 1946. Na turniru je postavljeno nekoliko rekorda svih vremena u broju postignutih golova, uključujući najveći prosječni broj postignutih golova po utakmici. Turnir je osvojila [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]], koja je u finalu pobijedila favorita turnira [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarsku]] 3:2 za svoj prvi naslov Svjetskog kupa. [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]], [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|branitelj naslova]], eliminiran je od Mađarske i izgubio bi od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u utakmici za treće mjesto. Utakmica s najvećim brojem bodova na Svjetskom prvenstvu dogodila se u četvrtfinalu ovog turnira, kada je Austrija svladala domaćina [[Fudbalska reprezentacija Švicarske|Švicarsku]] sa 7:5. Dvanaest golova te utakmice nikada nije nadmašeno na Svjetskom prvenstvu od tada. == Izbor domaćina == Domaćin petog po redu svjetskog prvenstva izabran je 26. jula 1946. godine u [[Luksemburg]]u. [[Švicarska]] je bila jedini kandidat za organizaciju ovog svjetskog prvenstva.<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |title=FIFA World Cup™ host announcement decision |work=FIFA.com |language=engleski |access-date=1. 3. 2018 |archive-date=12. 4. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412114258/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |url-status=dead }}</ref> == Mesta odigravanja == [[Datoteka:SpielorteSoccerWM1954.png|300p|desno]] Šest gradova je bilo domaćin svetskog prvenstva: * [[Bazel]] ''(St. Jakob Stadium)'' * [[Bern]] ''(Wankdorf Stadium)'' * [[Ženeva]] ''(Charmilles Stadium)'' * [[Lausanne]] ''(Stade Olympique de la Pontaise)'' * [[Lugano]] ''(Cornaredo Stadium)'' * [[Zürich]] ''(Hardturm Stadium)'' ==Rezultati== ===Skupina A=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|BRA}} |2||1||1||0||6||1||5||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|JUG}} |2||1||1||0||2||1||1||'''3''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|FRA}} |2||1||0||1||3||3||0||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|MEX}} |2||0||0||2||0||6||-6||'''0''' |} ===Skupina B=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|MAĐ}} |2||2||0||0||17||3||14||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|NJE}} * |2||1||0||1||7||9||-2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|TUR}} * |2||1||0||1||8||4||4||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|JKO}} |2||0||0||2||0||16||-16||'''0''' |} ===Skupina C=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|URU}} |2||2||0||0||9||0||9||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|AUT}} |2||2||0||0||6||0||6||'''4''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ČSR}} |2||0||0||2||0||7||-7||'''0''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |2||0||0||2||0||8||-8||'''0''' |} ===Skupina D=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ENG}} |2||1||1||0||6||4||2||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ŠVI}} * |2||1||0||1||2||3||-1||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ITA}} * |2||1||0||1||5||3||2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|BEL}} |2||0||1||1||5||8||-3||'''1''' |} ===Drugi dio prvenstva=== {{Round8-with third <!-- četvrtfinale --> |26. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|AUT}}'''|'''7'''|{{NogRep|ŠVI}}|5 |27. juna – [[Ženeva]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''2'''|{{NogRep|JUG}}|0 |26. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|URU}}'''|'''4'''|{{NogRep|ENG}}|2 |27. juna – [[Bern]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''||'''[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4]]'''|{{NogRep|BRA}}|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|2]]}} <!-- polufinale --> |30. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''6'''|{{NogRep|AUT}}|1 |30. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''4'''|{{NogRep|URU}}|2}} <!-- finale --> |4. jula – [[Bern]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''3'''|{{NogRep|MAĐ}}|2 <!-- treće mjesto --> |3. jula – [[Zurich]]|'''{{NogRep|AUT}}|'''3'''|{{NogRep|URU}}|1 |widescore=yes}} == Konačni poredak == {| border="1" cellspacing="2" cellpadding="8" width=250px class="prettytable" |- | bgcolor="gold" align=center | {{flagicon|Njemačka}} [[Njemačka nogometna reprezentacija|'''Njemačka''']] |- | bgcolor="silver" align=center | {{flagicon|Mađarska}} [[Mađarska nogometna reprezentacija|'''Mađarska''']] |- | bgcolor=cc9966 align=center | {{flagicon|Austrija}} [[Austrijska nogometna reprezentacija|'''Austrija''']] |} ; FIFA-ina retrospektivna ljestvica {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width=25| {{abbr|R|Konačni poredak}} !width=165| Momčad !width=25| {{abbr|G|Grupa}} !width=25| {{abbr|P|Odigrane}} !width=25| {{abbr|W|Pobjede}} !width=25| {{abbr|D|Remi}} !width=25| {{abbr|L|Izgubljene}} !width=25| {{abbr|GF|Golovi postignuti}} !width=25| {{abbr|GA|Golovi primljeni}} !width=25| {{abbr|GD|Razlika golova}} !width=25| {{abbr|Pts.|Bodovi}} |- |- style="background:gold" | 1 || style="text-align:left"|{{fb|NJE}} || [[#Grupa 2|2]] || 6 || 5 || 0 || 1 || 25 || 14 || +11 || 10 |- style="background:silver" | 2 || style="text-align:left"|{{fb|MAĐ}} || [[#Grupa 2|2]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 27 || 10 || +17 || 8 |- style="background:#c96" | 3 || style="text-align:left"|{{fb|AUT}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 17 || 12 || +5 || 8 |- style="background:gray" | 4 || style="text-align:left"|{{fb|URU}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 3 || 0 || 2 || 16 || 9 || +7 || 6 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u četvrtfinalu''' |- | 5 || style="text-align:left"|{{fb|ŠVI}} || [[#Grupa 4|4]] || 4 || 2 || 0 || 2 || 11 || 11 || 0 || 4 |- | 6 || style="text-align:left"|{{fb|BRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 5 || +3 || 3 |- | 7 || style="text-align:left"|{{fb|ENG}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 8 || 0 || 3 |- | 8 || style="text-align:left"|{{fb|JUG}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 3 || −1 || 3 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u grupnoj fazi''' |- | 9 || style="text-align:left"|{{fb|TUR}} || [[#Grupa 2|2]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 10 || 11 || −1 || 2 |- | 10 || style="text-align:left"|{{fb|ITA}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 6 || 7 || −1 || 2 |- | 11 || style="text-align:left"|{{fb|FRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 1 || 0 || 1 || 3 || 3 || 0 || 2 |- | 12 || style="text-align:left"|{{fb|BEL}} || [[#Grupa 4|4]] || 2 || 0 || 1 || 1 || 5 || 8 || −3 || 1 |- | 13 || style="text-align:left"|{{fb|MEX}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 2 || 8 || −6 || 0 |- | 14 || style="text-align:left"|{{fb|ČSR}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 7 || −7 || 0 |- | 15 || style="text-align:left"|{{fb|ŠKO}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 8 || −8 || 0 |- | 16 || style="text-align:left"|{{fb|JKO}} || [[#Grupa 2|2]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 16 || −16 || 0 |} ==Strijelci== [[Sándor Kocsis]] je bio najbolji strijelac turnira s 11 golova. Ukupno su 63 igrača postigla 140 golova, od čega četiri autogola. ;11 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Sándor Kocsis]] {{div col end}} ;6 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Erich Probst]] *{{flagicon|SUI}} [[Josef Hügi]] *{{flagicon|FRG}} [[Max Morlock]] {{div col end}} ;4 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Nándor Hidegkuti]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Ferenc Puskás]] *{{flagicon|SUI}} [[Robert Ballaman]] *{{flagicon|URU}} [[Carlos Borges]] *{{flagicon|FRG}} [[Helmut Rahn]] *{{flagicon|FRG}} [[Hans Schäfer]] *{{flagicon|FRG}} [[Ottmar Walter]] {{div col end}} ;3 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Stojaspal]] *{{flagicon|AUT}} [[Theodor Wagner]] *{{flagicon|BEL}} [[Léopold Anoul]] *{{flagicon|ENG}} [[Nat Lofthouse]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Zoltán Czibor]] *{{flagicon|TUR}} [[Burhan Sargun]] *{{flagicon|TUR}} [[Suat Mamat]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Hohberg]] *{{flagicon|URU}} [[Óscar Míguez]] *{{flagicon|FRG}} [[Fritz Walter]] {{div col end}} ;2 gola {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Alfred Körner]] *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Ocwirk]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Didi (fudbaler, 1928)|Didi]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Julinho (fudbaler, 1929)|Julinho]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Pinga (fudbaler, 1924)|Pinga]] *{{flagicon|ENG}} [[Ivor Broadis]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Mihály Lantos]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Péter Palotás]] *{{flagicon|TUR}} [[Lefter Küçükandonyadis]] *{{flagicon|URU}} [[Julio Abbadie]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Alberto Schiaffino]] {{div col end}} ;1 gol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|BEL}} [[Henri Coppens]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Baltazar (fudbaler, 1926)|Baltazar]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Djalma Santos]] *{{flagicon|ENG}} [[Tom Finney]] *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Mullen (fudbaler, 1923)|Jimmy Mullen]] *{{flagicon|ENG}} [[Dennis Wilshaw]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Raymond Kopa]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Jean Vincent]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[József Tóth (fudbaler, 1929)|József Tóth]] *{{flagicon|ITA}} [[Giampiero Boniperti]] *{{flagicon|ITA}} [[Amleto Frignani]] *{{flagicon|ITA}} [[Carlo Galli (fudbaler)|Carlo Galli]] *{{flagicon|ITA}} [[Benito Lorenzi]] *{{flagicon|ITA}} [[Fulvio Nesti]] *{{flagicon|ITA}} [[Egisto Pandolfini]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[Tomás Balcázar]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[José Luis Lamadrid]] *{{flagicon|SUI}} [[Jacques Fatton]] *{{flagicon|TUR}} [[Mustafa Ertan]] *{{flagicon|TUR}} [[Erol Keskin]] *{{flagicon|URU}} [[Javier Ambrois]] *{{flagicon|URU}} [[Obdulio Varela]] *{{flagicon|FRG}} [[Richard Herrmann]] *{{flagicon|FRG}} [[Bernhard Klodt]] *{{flagicon|FRG}} [[Alfred Pfaff]] *{{flagicon|YUG}} [[Miloš Milutinović]] *{{flagicon|YUG}} [[Branko Zebec]] {{div col end}} ;1 autgol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Dickinson]] (protiv Belgije) *{{flagicon|MEX|1934}} [[Raúl Cárdenas]] (protiv Francuske) *{{flagicon|URU}} [[Luis Cruz (urugvajski fudbaler)|Luis Cruz]] (protiv Austrije) *{{flagicon|YUG}} [[Ivica Horvat]] (protiv Zapadne Njemačke) {{div col end}} == Reference == {{reflist}} ==Vanjske veze== {{Commonscat|1954 FIFA World Cup}} * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/west-germany-hungary-1954-final ''The Miracle of Bern''] (fifa.com, 25. jula 2024) * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/1954switzerland Fifa World Cup 1954] (fifa.com) * [https://www.rsssf.org/tables/54full.html World Cup 1954] (rsssf.org) {{Svjetski kup FIFA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo|1954M]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] nkh0lvc2j0n57ompuo876ov93vq9tsj 42591877 42591876 2026-05-11T17:54:57Z Edgar Allan Poe 29250 /* Drugi dio prvenstva */ 42591877 wikitext text/x-wiki {{Fudbalsko ili nogometno natjecanje | Name = FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. | izvorni naziv = | Logo = | Size = | Optional caption = | Zemlja domaćin = {{flag|Švicarska}} | datum = [[16. juna]] – [[4. jula]] [[1954.]] | Broj reprezentacija = 16 | stadioni = 6 | gradovi = 6 | Prvaci = {{flagicon|NJE|1954}} [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] | drugi = {{NogRep|MAĐ}} | treći = {{NogRep|AUT}} | četvrti = {{NogRep|URU}} | Broj utakmica = 26 | Broj golova = 140 | gledanost = 768607 | Najbolji strijelac = {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]<br>{{small|(11 golova)}} | Najbolji igrač = | ažurirano = 28. oktobra 2024. }} '''FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.''' bilo je 5. izdanje [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva u fudbalu]], četverogodišnjeg međunarodnog fudbalskog turnira za seniorske muške reprezentacije nacija pridruženih [[FIFA]]-i. Održan je u [[Švicarska|Švicarskoj]] od 16. juna do 4. jula. Švicarska je odabrana kao zemlja domaćin u julu 1946. Na turniru je postavljeno nekoliko rekorda svih vremena u broju postignutih golova, uključujući najveći prosječni broj postignutih golova po utakmici. Turnir je osvojila [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]], koja je u finalu pobijedila favorita turnira [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarsku]] 3:2 za svoj prvi naslov Svjetskog kupa. [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]], [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|branitelj naslova]], eliminiran je od Mađarske i izgubio bi od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u utakmici za treće mjesto. Utakmica s najvećim brojem bodova na Svjetskom prvenstvu dogodila se u četvrtfinalu ovog turnira, kada je Austrija svladala domaćina [[Fudbalska reprezentacija Švicarske|Švicarsku]] sa 7:5. Dvanaest golova te utakmice nikada nije nadmašeno na Svjetskom prvenstvu od tada. == Izbor domaćina == Domaćin petog po redu svjetskog prvenstva izabran je 26. jula 1946. godine u [[Luksemburg]]u. [[Švicarska]] je bila jedini kandidat za organizaciju ovog svjetskog prvenstva.<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |title=FIFA World Cup™ host announcement decision |work=FIFA.com |language=engleski |access-date=1. 3. 2018 |archive-date=12. 4. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412114258/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |url-status=dead }}</ref> == Mesta odigravanja == [[Datoteka:SpielorteSoccerWM1954.png|300p|desno]] Šest gradova je bilo domaćin svetskog prvenstva: * [[Bazel]] ''(St. Jakob Stadium)'' * [[Bern]] ''(Wankdorf Stadium)'' * [[Ženeva]] ''(Charmilles Stadium)'' * [[Lausanne]] ''(Stade Olympique de la Pontaise)'' * [[Lugano]] ''(Cornaredo Stadium)'' * [[Zürich]] ''(Hardturm Stadium)'' ==Rezultati== ===Skupina A=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|BRA}} |2||1||1||0||6||1||5||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|JUG}} |2||1||1||0||2||1||1||'''3''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|FRA}} |2||1||0||1||3||3||0||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|MEX}} |2||0||0||2||0||6||-6||'''0''' |} ===Skupina B=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|MAĐ}} |2||2||0||0||17||3||14||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|NJE}} * |2||1||0||1||7||9||-2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|TUR}} * |2||1||0||1||8||4||4||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|JKO}} |2||0||0||2||0||16||-16||'''0''' |} ===Skupina C=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|URU}} |2||2||0||0||9||0||9||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|AUT}} |2||2||0||0||6||0||6||'''4''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ČSR}} |2||0||0||2||0||7||-7||'''0''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |2||0||0||2||0||8||-8||'''0''' |} ===Skupina D=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ENG}} |2||1||1||0||6||4||2||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ŠVI}} * |2||1||0||1||2||3||-1||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ITA}} * |2||1||0||1||5||3||2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|BEL}} |2||0||1||1||5||8||-3||'''1''' |} ===Drugi dio prvenstva=== {{Round8-with third <!-- četvrtfinale --> |26. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|AUT}}'''|'''7'''|{{NogRep|ŠVI}}|5 |27. juna – [[Ženeva]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''2'''|{{NogRep|JUG}}|0 |26. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|URU}}'''|'''4'''|{{NogRep|ENG}}|2 |27. juna – [[Bern]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''||'''[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4]]'''|{{NogRep|BRA}}|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|2]] <!-- polufinale --> |30. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''6'''|{{NogRep|AUT}}|1 |30. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''4'''|{{NogRep|URU}}|2 <!-- finale --> |4. jula – [[Bern]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''3'''|{{NogRep|MAĐ}}|2 <!-- treće mjesto --> |3. jula – [[Zurich]]|'''{{NogRep|AUT}}|'''3'''|{{NogRep|URU}}|1 |widescore=yes}} == Konačni poredak == {| border="1" cellspacing="2" cellpadding="8" width=250px class="prettytable" |- | bgcolor="gold" align=center | {{flagicon|Njemačka}} [[Njemačka nogometna reprezentacija|'''Njemačka''']] |- | bgcolor="silver" align=center | {{flagicon|Mađarska}} [[Mađarska nogometna reprezentacija|'''Mađarska''']] |- | bgcolor=cc9966 align=center | {{flagicon|Austrija}} [[Austrijska nogometna reprezentacija|'''Austrija''']] |} ; FIFA-ina retrospektivna ljestvica {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width=25| {{abbr|R|Konačni poredak}} !width=165| Momčad !width=25| {{abbr|G|Grupa}} !width=25| {{abbr|P|Odigrane}} !width=25| {{abbr|W|Pobjede}} !width=25| {{abbr|D|Remi}} !width=25| {{abbr|L|Izgubljene}} !width=25| {{abbr|GF|Golovi postignuti}} !width=25| {{abbr|GA|Golovi primljeni}} !width=25| {{abbr|GD|Razlika golova}} !width=25| {{abbr|Pts.|Bodovi}} |- |- style="background:gold" | 1 || style="text-align:left"|{{fb|NJE}} || [[#Grupa 2|2]] || 6 || 5 || 0 || 1 || 25 || 14 || +11 || 10 |- style="background:silver" | 2 || style="text-align:left"|{{fb|MAĐ}} || [[#Grupa 2|2]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 27 || 10 || +17 || 8 |- style="background:#c96" | 3 || style="text-align:left"|{{fb|AUT}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 17 || 12 || +5 || 8 |- style="background:gray" | 4 || style="text-align:left"|{{fb|URU}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 3 || 0 || 2 || 16 || 9 || +7 || 6 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u četvrtfinalu''' |- | 5 || style="text-align:left"|{{fb|ŠVI}} || [[#Grupa 4|4]] || 4 || 2 || 0 || 2 || 11 || 11 || 0 || 4 |- | 6 || style="text-align:left"|{{fb|BRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 5 || +3 || 3 |- | 7 || style="text-align:left"|{{fb|ENG}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 8 || 0 || 3 |- | 8 || style="text-align:left"|{{fb|JUG}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 3 || −1 || 3 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u grupnoj fazi''' |- | 9 || style="text-align:left"|{{fb|TUR}} || [[#Grupa 2|2]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 10 || 11 || −1 || 2 |- | 10 || style="text-align:left"|{{fb|ITA}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 6 || 7 || −1 || 2 |- | 11 || style="text-align:left"|{{fb|FRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 1 || 0 || 1 || 3 || 3 || 0 || 2 |- | 12 || style="text-align:left"|{{fb|BEL}} || [[#Grupa 4|4]] || 2 || 0 || 1 || 1 || 5 || 8 || −3 || 1 |- | 13 || style="text-align:left"|{{fb|MEX}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 2 || 8 || −6 || 0 |- | 14 || style="text-align:left"|{{fb|ČSR}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 7 || −7 || 0 |- | 15 || style="text-align:left"|{{fb|ŠKO}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 8 || −8 || 0 |- | 16 || style="text-align:left"|{{fb|JKO}} || [[#Grupa 2|2]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 16 || −16 || 0 |} ==Strijelci== [[Sándor Kocsis]] je bio najbolji strijelac turnira s 11 golova. Ukupno su 63 igrača postigla 140 golova, od čega četiri autogola. ;11 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Sándor Kocsis]] {{div col end}} ;6 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Erich Probst]] *{{flagicon|SUI}} [[Josef Hügi]] *{{flagicon|FRG}} [[Max Morlock]] {{div col end}} ;4 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Nándor Hidegkuti]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Ferenc Puskás]] *{{flagicon|SUI}} [[Robert Ballaman]] *{{flagicon|URU}} [[Carlos Borges]] *{{flagicon|FRG}} [[Helmut Rahn]] *{{flagicon|FRG}} [[Hans Schäfer]] *{{flagicon|FRG}} [[Ottmar Walter]] {{div col end}} ;3 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Stojaspal]] *{{flagicon|AUT}} [[Theodor Wagner]] *{{flagicon|BEL}} [[Léopold Anoul]] *{{flagicon|ENG}} [[Nat Lofthouse]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Zoltán Czibor]] *{{flagicon|TUR}} [[Burhan Sargun]] *{{flagicon|TUR}} [[Suat Mamat]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Hohberg]] *{{flagicon|URU}} [[Óscar Míguez]] *{{flagicon|FRG}} [[Fritz Walter]] {{div col end}} ;2 gola {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Alfred Körner]] *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Ocwirk]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Didi (fudbaler, 1928)|Didi]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Julinho (fudbaler, 1929)|Julinho]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Pinga (fudbaler, 1924)|Pinga]] *{{flagicon|ENG}} [[Ivor Broadis]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Mihály Lantos]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Péter Palotás]] *{{flagicon|TUR}} [[Lefter Küçükandonyadis]] *{{flagicon|URU}} [[Julio Abbadie]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Alberto Schiaffino]] {{div col end}} ;1 gol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|BEL}} [[Henri Coppens]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Baltazar (fudbaler, 1926)|Baltazar]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Djalma Santos]] *{{flagicon|ENG}} [[Tom Finney]] *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Mullen (fudbaler, 1923)|Jimmy Mullen]] *{{flagicon|ENG}} [[Dennis Wilshaw]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Raymond Kopa]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Jean Vincent]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[József Tóth (fudbaler, 1929)|József Tóth]] *{{flagicon|ITA}} [[Giampiero Boniperti]] *{{flagicon|ITA}} [[Amleto Frignani]] *{{flagicon|ITA}} [[Carlo Galli (fudbaler)|Carlo Galli]] *{{flagicon|ITA}} [[Benito Lorenzi]] *{{flagicon|ITA}} [[Fulvio Nesti]] *{{flagicon|ITA}} [[Egisto Pandolfini]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[Tomás Balcázar]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[José Luis Lamadrid]] *{{flagicon|SUI}} [[Jacques Fatton]] *{{flagicon|TUR}} [[Mustafa Ertan]] *{{flagicon|TUR}} [[Erol Keskin]] *{{flagicon|URU}} [[Javier Ambrois]] *{{flagicon|URU}} [[Obdulio Varela]] *{{flagicon|FRG}} [[Richard Herrmann]] *{{flagicon|FRG}} [[Bernhard Klodt]] *{{flagicon|FRG}} [[Alfred Pfaff]] *{{flagicon|YUG}} [[Miloš Milutinović]] *{{flagicon|YUG}} [[Branko Zebec]] {{div col end}} ;1 autgol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Dickinson]] (protiv Belgije) *{{flagicon|MEX|1934}} [[Raúl Cárdenas]] (protiv Francuske) *{{flagicon|URU}} [[Luis Cruz (urugvajski fudbaler)|Luis Cruz]] (protiv Austrije) *{{flagicon|YUG}} [[Ivica Horvat]] (protiv Zapadne Njemačke) {{div col end}} == Reference == {{reflist}} ==Vanjske veze== {{Commonscat|1954 FIFA World Cup}} * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/west-germany-hungary-1954-final ''The Miracle of Bern''] (fifa.com, 25. jula 2024) * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/1954switzerland Fifa World Cup 1954] (fifa.com) * [https://www.rsssf.org/tables/54full.html World Cup 1954] (rsssf.org) {{Svjetski kup FIFA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo|1954M]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] 05q8ry8cmlixxy0ml5kzbq5o55ai54m 42591878 42591877 2026-05-11T17:55:07Z Edgar Allan Poe 29250 /* Drugi dio prvenstva */ 42591878 wikitext text/x-wiki {{Fudbalsko ili nogometno natjecanje | Name = FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. | izvorni naziv = | Logo = | Size = | Optional caption = | Zemlja domaćin = {{flag|Švicarska}} | datum = [[16. juna]] – [[4. jula]] [[1954.]] | Broj reprezentacija = 16 | stadioni = 6 | gradovi = 6 | Prvaci = {{flagicon|NJE|1954}} [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]] | drugi = {{NogRep|MAĐ}} | treći = {{NogRep|AUT}} | četvrti = {{NogRep|URU}} | Broj utakmica = 26 | Broj golova = 140 | gledanost = 768607 | Najbolji strijelac = {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]<br>{{small|(11 golova)}} | Najbolji igrač = | ažurirano = 28. oktobra 2024. }} '''FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.''' bilo je 5. izdanje [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskog prvenstva u fudbalu]], četverogodišnjeg međunarodnog fudbalskog turnira za seniorske muške reprezentacije nacija pridruženih [[FIFA]]-i. Održan je u [[Švicarska|Švicarskoj]] od 16. juna do 4. jula. Švicarska je odabrana kao zemlja domaćin u julu 1946. Na turniru je postavljeno nekoliko rekorda svih vremena u broju postignutih golova, uključujući najveći prosječni broj postignutih golova po utakmici. Turnir je osvojila [[Fudbalska reprezentacija Njemačke|Zapadna Njemačka]], koja je u finalu pobijedila favorita turnira [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarsku]] 3:2 za svoj prvi naslov Svjetskog kupa. [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]], [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|branitelj naslova]], eliminiran je od Mađarske i izgubio bi od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u utakmici za treće mjesto. Utakmica s najvećim brojem bodova na Svjetskom prvenstvu dogodila se u četvrtfinalu ovog turnira, kada je Austrija svladala domaćina [[Fudbalska reprezentacija Švicarske|Švicarsku]] sa 7:5. Dvanaest golova te utakmice nikada nije nadmašeno na Svjetskom prvenstvu od tada. == Izbor domaćina == Domaćin petog po redu svjetskog prvenstva izabran je 26. jula 1946. godine u [[Luksemburg]]u. [[Švicarska]] je bila jedini kandidat za organizaciju ovog svjetskog prvenstva.<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |title=FIFA World Cup™ host announcement decision |work=FIFA.com |language=engleski |access-date=1. 3. 2018 |archive-date=12. 4. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412114258/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mencompwc/51/97/81/fs-201_13a_fwc-bidding.pdf |url-status=dead }}</ref> == Mesta odigravanja == [[Datoteka:SpielorteSoccerWM1954.png|300p|desno]] Šest gradova je bilo domaćin svetskog prvenstva: * [[Bazel]] ''(St. Jakob Stadium)'' * [[Bern]] ''(Wankdorf Stadium)'' * [[Ženeva]] ''(Charmilles Stadium)'' * [[Lausanne]] ''(Stade Olympique de la Pontaise)'' * [[Lugano]] ''(Cornaredo Stadium)'' * [[Zürich]] ''(Hardturm Stadium)'' ==Rezultati== ===Skupina A=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|BRA}} |2||1||1||0||6||1||5||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|JUG}} |2||1||1||0||2||1||1||'''3''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|FRA}} |2||1||0||1||3||3||0||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|MEX}} |2||0||0||2||0||6||-6||'''0''' |} ===Skupina B=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|MAĐ}} |2||2||0||0||17||3||14||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|NJE}} * |2||1||0||1||7||9||-2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|TUR}} * |2||1||0||1||8||4||4||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|JKO}} |2||0||0||2||0||16||-16||'''0''' |} ===Skupina C=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|URU}} |2||2||0||0||9||0||9||'''4''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|AUT}} |2||2||0||0||6||0||6||'''4''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ČSR}} |2||0||0||2||0||7||-7||'''0''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ŠKO}} |2||0||0||2||0||8||-8||'''0''' |} ===Skupina D=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=175 |Momčad !width=20 abbr="Played" |Uta. !width=20 abbr="Won" |Pob. !width=20 abbr="Drawn" |Izj. !width=20 abbr="Lost" |Por. !width=20 abbr="Goals for" |Po. !width=20 abbr="Goals against" |Pr. !width=20 abbr="Goal difference" |Gr. !width=20 abbr="Points" |Bod. |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ENG}} |2||1||1||0||6||4||2||'''3''' |- bgcolor=#ccffcc |align="left"|{{NogRep|ŠVI}} * |2||1||0||1||2||3||-1||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|ITA}} * |2||1||0||1||5||3||2||'''2''' |- bgcolor=#ffcccc |align="left"|{{NogRep|BEL}} |2||0||1||1||5||8||-3||'''1''' |} ===Drugi dio prvenstva=== {{Round8-with third <!-- četvrtfinale --> |26. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|AUT}}'''|'''7'''|{{NogRep|ŠVI}}|5 |27. juna – [[Ženeva]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''2'''|{{NogRep|JUG}}|0 |26. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|URU}}'''|'''4'''|{{NogRep|ENG}}|2 |27. juna – [[Bern]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4]]'''|{{NogRep|BRA}}|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|2]] <!-- polufinale --> |30. juna – [[Basel]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''6'''|{{NogRep|AUT}}|1 |30. juna – [[Lausanne]]|'''{{NogRep|MAĐ}}'''|'''4'''|{{NogRep|URU}}|2 <!-- finale --> |4. jula – [[Bern]]|'''{{NogRep|NJE}}'''|'''3'''|{{NogRep|MAĐ}}|2 <!-- treće mjesto --> |3. jula – [[Zurich]]|'''{{NogRep|AUT}}|'''3'''|{{NogRep|URU}}|1 |widescore=yes}} == Konačni poredak == {| border="1" cellspacing="2" cellpadding="8" width=250px class="prettytable" |- | bgcolor="gold" align=center | {{flagicon|Njemačka}} [[Njemačka nogometna reprezentacija|'''Njemačka''']] |- | bgcolor="silver" align=center | {{flagicon|Mađarska}} [[Mađarska nogometna reprezentacija|'''Mađarska''']] |- | bgcolor=cc9966 align=center | {{flagicon|Austrija}} [[Austrijska nogometna reprezentacija|'''Austrija''']] |} ; FIFA-ina retrospektivna ljestvica {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width=25| {{abbr|R|Konačni poredak}} !width=165| Momčad !width=25| {{abbr|G|Grupa}} !width=25| {{abbr|P|Odigrane}} !width=25| {{abbr|W|Pobjede}} !width=25| {{abbr|D|Remi}} !width=25| {{abbr|L|Izgubljene}} !width=25| {{abbr|GF|Golovi postignuti}} !width=25| {{abbr|GA|Golovi primljeni}} !width=25| {{abbr|GD|Razlika golova}} !width=25| {{abbr|Pts.|Bodovi}} |- |- style="background:gold" | 1 || style="text-align:left"|{{fb|NJE}} || [[#Grupa 2|2]] || 6 || 5 || 0 || 1 || 25 || 14 || +11 || 10 |- style="background:silver" | 2 || style="text-align:left"|{{fb|MAĐ}} || [[#Grupa 2|2]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 27 || 10 || +17 || 8 |- style="background:#c96" | 3 || style="text-align:left"|{{fb|AUT}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 4 || 0 || 1 || 17 || 12 || +5 || 8 |- style="background:gray" | 4 || style="text-align:left"|{{fb|URU}} || [[#Grupa 3|3]] || 5 || 3 || 0 || 2 || 16 || 9 || +7 || 6 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u četvrtfinalu''' |- | 5 || style="text-align:left"|{{fb|ŠVI}} || [[#Grupa 4|4]] || 4 || 2 || 0 || 2 || 11 || 11 || 0 || 4 |- | 6 || style="text-align:left"|{{fb|BRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 5 || +3 || 3 |- | 7 || style="text-align:left"|{{fb|ENG}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 8 || 8 || 0 || 3 |- | 8 || style="text-align:left"|{{fb|JUG}} || [[#Grupa 1|1]] || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 3 || −1 || 3 |- | colspan="11"| '''Eliminiran u grupnoj fazi''' |- | 9 || style="text-align:left"|{{fb|TUR}} || [[#Grupa 2|2]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 10 || 11 || −1 || 2 |- | 10 || style="text-align:left"|{{fb|ITA}} || [[#Grupa 4|4]] || 3 || 1 || 0 || 2 || 6 || 7 || −1 || 2 |- | 11 || style="text-align:left"|{{fb|FRA}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 1 || 0 || 1 || 3 || 3 || 0 || 2 |- | 12 || style="text-align:left"|{{fb|BEL}} || [[#Grupa 4|4]] || 2 || 0 || 1 || 1 || 5 || 8 || −3 || 1 |- | 13 || style="text-align:left"|{{fb|MEX}} || [[#Grupa 1|1]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 2 || 8 || −6 || 0 |- | 14 || style="text-align:left"|{{fb|ČSR}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 7 || −7 || 0 |- | 15 || style="text-align:left"|{{fb|ŠKO}} || [[#Grupa 3|3]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 8 || −8 || 0 |- | 16 || style="text-align:left"|{{fb|JKO}} || [[#Grupa 2|2]] || 2 || 0 || 0 || 2 || 0 || 16 || −16 || 0 |} ==Strijelci== [[Sándor Kocsis]] je bio najbolji strijelac turnira s 11 golova. Ukupno su 63 igrača postigla 140 golova, od čega četiri autogola. ;11 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Sándor Kocsis]] {{div col end}} ;6 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Erich Probst]] *{{flagicon|SUI}} [[Josef Hügi]] *{{flagicon|FRG}} [[Max Morlock]] {{div col end}} ;4 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|HUN|1949}} [[Nándor Hidegkuti]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Ferenc Puskás]] *{{flagicon|SUI}} [[Robert Ballaman]] *{{flagicon|URU}} [[Carlos Borges]] *{{flagicon|FRG}} [[Helmut Rahn]] *{{flagicon|FRG}} [[Hans Schäfer]] *{{flagicon|FRG}} [[Ottmar Walter]] {{div col end}} ;3 golova {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Stojaspal]] *{{flagicon|AUT}} [[Theodor Wagner]] *{{flagicon|BEL}} [[Léopold Anoul]] *{{flagicon|ENG}} [[Nat Lofthouse]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Zoltán Czibor]] *{{flagicon|TUR}} [[Burhan Sargun]] *{{flagicon|TUR}} [[Suat Mamat]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Hohberg]] *{{flagicon|URU}} [[Óscar Míguez]] *{{flagicon|FRG}} [[Fritz Walter]] {{div col end}} ;2 gola {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|AUT}} [[Alfred Körner]] *{{flagicon|AUT}} [[Ernst Ocwirk]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Didi (fudbaler, 1928)|Didi]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Julinho (fudbaler, 1929)|Julinho]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Pinga (fudbaler, 1924)|Pinga]] *{{flagicon|ENG}} [[Ivor Broadis]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Mihály Lantos]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[Péter Palotás]] *{{flagicon|TUR}} [[Lefter Küçükandonyadis]] *{{flagicon|URU}} [[Julio Abbadie]] *{{flagicon|URU}} [[Juan Alberto Schiaffino]] {{div col end}} ;1 gol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|BEL}} [[Henri Coppens]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Baltazar (fudbaler, 1926)|Baltazar]] *{{flagicon|BRA|1889}} [[Djalma Santos]] *{{flagicon|ENG}} [[Tom Finney]] *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Mullen (fudbaler, 1923)|Jimmy Mullen]] *{{flagicon|ENG}} [[Dennis Wilshaw]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Raymond Kopa]] *{{flagicon|FRA|1830}} [[Jean Vincent]] *{{flagicon|HUN|1949}} [[József Tóth (fudbaler, 1929)|József Tóth]] *{{flagicon|ITA}} [[Giampiero Boniperti]] *{{flagicon|ITA}} [[Amleto Frignani]] *{{flagicon|ITA}} [[Carlo Galli (fudbaler)|Carlo Galli]] *{{flagicon|ITA}} [[Benito Lorenzi]] *{{flagicon|ITA}} [[Fulvio Nesti]] *{{flagicon|ITA}} [[Egisto Pandolfini]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[Tomás Balcázar]] *{{flagicon|MEX|1934}} [[José Luis Lamadrid]] *{{flagicon|SUI}} [[Jacques Fatton]] *{{flagicon|TUR}} [[Mustafa Ertan]] *{{flagicon|TUR}} [[Erol Keskin]] *{{flagicon|URU}} [[Javier Ambrois]] *{{flagicon|URU}} [[Obdulio Varela]] *{{flagicon|FRG}} [[Richard Herrmann]] *{{flagicon|FRG}} [[Bernhard Klodt]] *{{flagicon|FRG}} [[Alfred Pfaff]] *{{flagicon|YUG}} [[Miloš Milutinović]] *{{flagicon|YUG}} [[Branko Zebec]] {{div col end}} ;1 autgol {{div col|colwidth=35em|small=yes}} *{{flagicon|ENG}} [[Jimmy Dickinson]] (protiv Belgije) *{{flagicon|MEX|1934}} [[Raúl Cárdenas]] (protiv Francuske) *{{flagicon|URU}} [[Luis Cruz (urugvajski fudbaler)|Luis Cruz]] (protiv Austrije) *{{flagicon|YUG}} [[Ivica Horvat]] (protiv Zapadne Njemačke) {{div col end}} == Reference == {{reflist}} ==Vanjske veze== {{Commonscat|1954 FIFA World Cup}} * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/west-germany-hungary-1954-final ''The Miracle of Bern''] (fifa.com, 25. jula 2024) * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/1954switzerland Fifa World Cup 1954] (fifa.com) * [https://www.rsssf.org/tables/54full.html World Cup 1954] (rsssf.org) {{Svjetski kup FIFA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo|1954M]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] nzrsp0jy5bq4scwtbyfv0o76tehd7iv 0 4715328 42591485 42463909 2026-05-11T12:03:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591485 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vodotok | ime=Mpoko | drugo_ime = | slika =Berge bimbo pk9 en RCA 04.jpg | slika_širina = | slika_opis=Rijeka na [[Ušće|ušću]] kod [[Bimbo (Centralnoafrička Republika)|Bimba]] | kontinenti= [[Afrika]] | regije =[[Centralna Afrika]] | države ={{flagicon|CAR}} [[Centralnoafrička Republika]] | pokrajine =[[Ombella-M'Poko]], [[Bangui (prefektura)|Bangui]] | gradovi =[[Boali]] | izvor =kod [[Bossembélé]]a ([[Ombella-M'Poko]]) | izvor_visina =690<ref name=brit/> | izvor_koord =5° 55′ 45″ N, 17° 20′ 0″ E | ušće =kod [[Bimbo (Centralnoafrička Republika)|Bimba]] u rijeku [[Ubangi]] | ušće_visina=343 | ušće_koord=4° 19′ 27″ N, 18° 32′ 32″ E | ušće_vrsta= | dužina =350<ref name=brit/> | pritoke=Vélembou, Boué, [[Pama (rijeka)|Pama]] | protok_sred =92<ref name=brit/> | protok_min = | protok_maks = | sliv =[[Kongo (rijeka)|Kongo]] | površina =25,630<ref name=brit/> | ulijeva_se_u =[[Ubangi]] | broj_vrsta = | zaš_područja = | mostovi = | brane = | akumulacije = | plovnost= | luke = | kol_robe = | karta=Ubangirivermap.png | karta_širina = | karta_opis =[[Karta]] [[porječje|porječja]] rijeke [[Ubangi]] }} '''Mpoko''' je [[rijeka]] na [[jugozapad]]u [[Centralnoafrička republika|Centralnoafričke republike]] duga oko 350 [[km]], desna [[pritoka]] rijeke [[Ubangi]].<ref name=brit/> == Hidrologija== Mpoko [[izvor|izvire]] na [[nadmorska visina|nadmorskoj visini]] od 690 [[metar]]a, 80 km [[sjever]]no od [[Bossembélé]]a.<ref name=brit>{{cite web | url =https://www.auventdesmots.fr/livre/9782709916806-bassin-de-l-oubangui-jacques-callede-yves-boulver-jean-pierre-thiebaux/ | title =''Le bassin de l'Oubangui'' | accessdate =5.05.2025. | language =francuski | author =J. Callède. Y. Boulvert. J.P. Thiébaux | publisher =IRD Éditions }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Od tamo isprva teče prema [[sjever]]u, prema [[Ouham|Prefekturi Ouham]], pa naglo mjenja smjer i teče prema [[jugoistok]]u. Kad primi pritoku Vélembou skreće prema [[jug]]u, a kad primi pritoku Boué ponovno prema jugoistoku.. Zatim njegov tok postaje strmiji, ispresijecan nizom [[brzaci|brzaka]].<ref name=brit/> Kod [[most]]a na [[cesta|cesti]] Bali-Bossembélé, prima pritoku [[Pama (rijeka)|Pamu]], koja ima više vode od nje. Nakon tog protiče pored zapadnih [[Predgrađe|predgrađa]] [[Glavni grad|glavnog grada]] [[Bangui]]a i [[ušće|uvire]] u [[Ubangi]] kod grada [[Bimbo (Centralnoafrička Republika)|Bimba]]. [[Porječje]] rijeke prostire se [[površina|površini]] od 10,460 [[km²]] po [[Prefekture Centralnoafričke Republike|prefekturama]] [[Ombella-M'Poko]] i [[Bangui (prefektura)|Bangui]].<ref name=brit/> == Izvori == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Mpoko River}} * [https://mapy.com/en/zakladni?q=La%20M%27Poko&source=osm&id=95577722&ds=2&x=18.0962822&y=4.6458585&z=9 ''La M'Poko''] {{en icon}} [[Kategorija:Rijeke u Centralnoafričkoj Republici]] l6agvazkrg177i8kqzr3ak7mo8s9o83 0 4716186 42591558 42554643 2026-05-11T13:31:24Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42591558 wikitext text/x-wiki '''Muzej bitke na Neretvi''' je smješten na obali rijeke [[Neretva|Neretve]], [[Jablanica (BiH)|Jablanica]], [[Bosna i Hercegovina]].<ref name="brutalna">{{Cite web |url= https://m-kvadrat.ba/lejla-kresevljakovic-brutalizam-u-arhitekturi-bosne-i-hercegovine/ |title= Lejla Kreševljaković: Brutalizam u arhitekturi Bosne i Hercegovine |work= Univerzitet Sarajevu – Arhitektonski fakultet, 2022. |accessdate= 13. 4. 2024 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Dio je Javne ustanove [[Memorijalni kompleks Bitka za ranjenike na Neretvi]] vezane za [[Četvrta neprijateljska ofanziva|četvrtu neprijateljsku ofanzivu]]. [[Bitka na Neretvi]] se odvijala u februaru i martu 1943. godine, kojom prilikom su pripadnici jedinica [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije]] spasili preko 4.000 ranjenika i bolesnika uprkos združenom napadu [[Sile Osovine|sila Osovine]]. Muzej je otvorio [[Josip Broz Tito]] 12. novembra 1978. godine povodom obilježavanja 35. godišnjice bitke. Memorijalni kompleks je proglašen za [[nacionalni spomenik BiH]].<ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3254 |title=Memorijalni kompleks |work=kons.gov.ba |accessdate=13. 11. 2016 |archive-date=2022-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804072434/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3254 }}</ref> Sastoji se od nekoliko cjelina: * Muzej Bitka za ranjenike na Neretvi * Manifestacioni prostor * [[Most u Jablanici]] * Stara lokomotiva serija 73 * Zgrada bunkera Na [[SFRJ|jugoslovenskom]] [[Arhitektura|arhitektonskom]] natječaju za Muzej Bitke na Neretvi u Jablanici pobijedili su arhitekti Branko Tadić, Zdravko Dunđerović i Mustafa Ramić. U to vrijeme bili su bliski suradnici akademika [[Zlatko Ugljen|Zlatka Ugljena]]. Konkursnim rješenjem je pored muzeja predviđen još nekoliko objekata: omladinski centar, smještajni prostori, sportske dvorane itd. Prva faza izgradnje – muzej, realiziran je 1978. godine. Ostali dio kompleksa nikada nije izveden. Današnji muzej je samo jedan dio planiranog kompleksa, koji je i sam za sebe vrlo reprezentativan. U njemu se nalazi izložbeni prostor, sala za predavanja, biblioteka i niz pratećih sadržaja.<ref>{{Cite web |url= https://muzej-jablanica.com/ba/memorijalni-kompleks |title= Memorijalni kompleks |work= Muzej Jablanica, 12.novembar 2018. |accessdate=13. 5. 2025.}}</ref> Objekat [[muzej]]a leži na terenu, fizički ostvaruje kontakt sa platoom i [[kanjon]]om rijeke [[Neretva|Neretve]], što je otklon od [[Moderna arhitektura|moderne]]. U njegovoj neposrednoj blizini nije bilo izgrađenih objekata, te je on primarno dio prirodnog ambijenta u kojem je smješten. [[File:Ranjenike ne smijemo ostaviti.jpg|mini|lijevo]] [[File:Model spomenika NOB na Makljenu, Muzej bitke na Neretvi.jpg|mini|lijevo|Model spomenika NOB na Makljenu u muzeju]] == Izvedba == Muzej je izgrađen u duhu [[Moderna arhitektura u Bosni i Hercegovini|moderne arhitekture]], u stilu brutalizma. Ukupna površina muzeja na sve tri etaže iznosi 4.873 m². Zgrada je u eksterijeru oblikovana u vidu međusobno isprepletenih kubusa. To je [[Brutalizam|brutalistička]] zgrada rađena kombinovanim sistemom armirano-betonskog skeleta i [[Čelik|čelične]] konstrukcije. Krovna konstrukcija je čelična prostorna rešetka tipa »MERO«, a oslonjena je na armirano-betonske grede koje idu idu po obodu objekta, na rasponu 22,5 m. Iznad velike dvorane je čelična plošna rešetka. Iznad ulaznog hola velike dvorane je takođe čelična prostorna rešetka tipa »MERO« na rasponu 9,8 m. Ostali konstruktivni elementi su armirano-betonski skelet ploča i greda, zidova i stubova. Stepeništa su spiralna čelična. Konstrukcija svjetlarnika je od čeličnih valjanih profila preko kojih se oslanjaju table od stakla. Temeljenje je riješeno na temeljnim trakama i temeljima samcima. Iz enterijera je ostvarena veza sa okolnim ambijentom, što je specifično i značajno za ovaj objekat. U to vrijeme muzejski objekti su bili zatvoreni objekti sa zenitalnim osvjetljenjem, te će u istoriji muzejskih objekata taj pomak ka povezivanju unutrašnjeg muzejskog prostora sa vanjskim ambijentom u praksu ući tek na prijelazu iz 20. u 21. stoljeće. Muzej ima tri glavna ulaza: u podrumu ekonomski ulaz, u prizemlju glavni ulaz u veliku dvoranu i glavni ulaz u muzej. Postoje još i servisni ulaz u ostavu bifea u prizemlju, ulaz u poslovni prostor na i izlaz za nuždu. U prizemlju površine 3.155 m² su smješteni muzejska postavka i velika dvorana za 500 posjetilaca, sa pratećim sadržajima, u tri nivoa. Stalna postavka je obnovljena 2013. godine i hronološki prati događaje koji se odnose na pripremu, početak i trajanje operacije. Sastoji se od fotografija, dokumenata partizanske, italijanske, njemačke, ustaške i četničke provenijencije, trodimenzionalnih predmeta, oružja, maketa, zastava te umjetničkih djela. Podjeljena je u pet tema od kojih je posebno značajna ona koja obrađuje partizanske bolnice tokom trajanja operacije. U izložbenom prostoru Muzeja bitke na Neretvi nalaze se dvije slike posvećene nošenju ranjenika: * [[Ismet Mujezinović]], Nošenje ranjenika, ulje na platnu, 172 x 128 cm. (izvorni smještaj: Sarajevo, Istorijski muzej). * S. Gavrilović, Nošenje ranjenika, 1950., ulje na platnu, 161 x 126 cm. (izvorni smještaj: Sarajevo, Istorijski muzej). == Literatura == * Institut za arhitekturu i urbanizam Arhitektonsko-urbanističkog fakulteta Sarajevo. Idejni projekat, Izvedbeni projekat, Idejni projekat enterijera : Spomen kompleks Jablanica. Projektanti: Branko Tadić, Zdravko Dunđerović i Mustafa Ramić, 1977 * Miloš Janjić, [[Energoinvest]] Sarajevo - Glavni građevinski projekat: Spomen most u Jablanici, 1977 == Vanjske veze == * {{Cite web |url= https://www.bbc.com/news/world-europe-46960948 |title= Brutalistički beton stare Jugoslavije inspiriše novu generaciju |work= BBC - 28.01,2019 |accessdate= 19. 5. 2025}}{{en}} == Izvori == {{Reflista}} {{Commonscat|Memorial complex of the Battle for the Wounded on the Neretva in Jablanica}} [[Kategorija:Moderna arhitektura u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Brutalistička arhitektura]] [[Kategorija:Muzeji u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Jablanici]] b9n92hwfnm0lw7qfxhelar43pzoc2tn 2 4717073 42591894 42589463 2026-05-11T22:48:42Z Ekvatarina 270952 42591894 wikitext text/x-wiki {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} }} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih prestižnih titula, uključujući i prva mjesta, čime je postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je trostruki europski prvak: svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski rekord za mlađe od 20 godina, a zatim [[2022.]] i [[2024.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine kasnije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], a konačno i preskočio šest ili više metara 22 puta;<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> na temelju svega toga bio je proglašen najboljim i europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, a [[2025.]] godine četiri puta, od kojih je jedan bio na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]]. Četiri je puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine) bio proglašen najboljim atletičarom godine, a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja, u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više; ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz ožujka 2026. godine, tu je visinu svladao na 36 od ukupno 49 natjecanja na kojima je neki atletičar toliko preskočio:<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> 24 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani. Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, ali naučio je i [[švedski]] tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U tome je sportu brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, Lousiani, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara, čime je oborio tadašnji svjetski rekord za tu dob, ali također za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine; držao je i svjetski rekord za trinaestogodišnjake sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a onda je kraćenjem nadimak postao "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri – čak je bio svojevrsni nagovještaj njegova uspjeha.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2018: U-18 svjetski prvak i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11. rujna 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=12. svibnja 2026 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats 2xp45hkfqe9mf5ph84mmzlihbxghffn 42591896 42591894 2026-05-11T22:59:45Z Ekvatarina 270952 42591896 wikitext text/x-wiki {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} }} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih prestižnih titula, uključujući i prva mjesta, čime je postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je trostruki europski prvak: svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski rekord za mlađe od 20 godina, a zatim [[2022.]] i [[2024.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine kasnije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], a konačno i preskočio šest ili više metara 22 puta;<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> na temelju svega toga bio je proglašen najboljim i europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, a [[2025.]] godine četiri puta, od kojih je jedan bio na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]]. Četiri je puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine) bio proglašen najboljim atletičarom godine, a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja, u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više; ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz ožujka 2026. godine, tu je visinu svladao na 36 od ukupno 49 natjecanja na kojima je neki atletičar toliko preskočio:<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> 24 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani. Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, ali naučio je i [[švedski]] tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U tome je sportu brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, Lousiani, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara, čime je oborio tadašnji svjetski rekord za tu dob, ali također za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine; držao je i svjetski rekord za trinaestogodišnjake sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a onda je kraćenjem nadimak postao "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri – čak je bio svojevrsni nagovještaj njegova uspjeha.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2018: U-18 svjetski prvak i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats ajbbtm3vqr0173q0nds2ptr32maidwz 4 4719536 42591570 42587539 2026-05-11T13:50:46Z MediaWiki message delivery 59777 /* This Month in GLAM: April 2026 */ novi odjeljak 42591570 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 17. februara 2026. u 09:03 (CET) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. februara 2026. u 20:03 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. marta 2026. u 18:51 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. marta 2026. u 19:52 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10. marta 2026. u 05:15 (CET) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 --> == ''This Month in GLAM'': February 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue II, February 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in 2026 is calling to action! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: A photo safari through Wiki Loves Fashion & a rescue mission with Mission Gourmande! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library overview of 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Cultural Heritage and Memory: 2026 GLAM Call and Executed Renaissance Edit-a-thon * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Farewelling the Auckland Museum Summer Students and an update on the NZBSI WiR * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Wikipedia in Cultural Marketing at Crash Mondays Warsaw * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: February in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: Wikidata in the GLAM context II * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Neocomensia, SAPA, Atelier Winterthur, GLAM-on-Tour Disentis * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/UK report|UK report]]: New content in African and Asian languages * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Focus on Indigenous issues * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12. marta 2026. u 01:52 (CET)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30232291 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. marta 2026. u 20:35 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. marta 2026. u 17:51 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:UOzurumba (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. marta 2026. u 21:25 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 31. marta 2026. u 12:08 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. aprila 2026. u 18:19 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == ''This Month in GLAM'': March 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue III, March 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in Equinox * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikigap 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Celebrating 20 Years of Papiamentu/o Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Bolivia report|Bolivia report]]: The Family Treasures Project Returns, with New GLAM Partners * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki Loves Folklore Brazil defines six categories to represent Brazilian culture on Commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Architecture in the public domain in libraries in Nariño/Arquitectura en dominio público en bibliotecas nariñenses * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Main Wikimedian in Residence report for 2025 is here * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Art History Loves Wiki 2026 – digital/local. collection loves wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/India report|India report]]: Collaboration resumes with the British Library for Bangla Wikisource * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: 2026 winners projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: New Zealand Bioeconomy Science Institute Wikimedian in Residence update, a letter published in Nature & Architecture + Women NZ * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's GLAM Highlights: Botany and Beyond * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Portugal report|Portugal report]]: March in Portugal * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: March in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Looking for similar images * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM Wiki Group, Donna, CoCreation PTT-Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/UK report|UK report]]: CILIP MDG 2026 Conference, Library meetups and the World's Enamels * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring 2026 news from Ukraine – Wiki Loves Folklore & more #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/USA report|USA report]]: MoMA's International Traveling Exhibitions and Wikidata on the LD4 Arts Affinity Group April Community Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHL-Wiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Oulu Löyly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Indigenous languages on the Main Page * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 9. aprila 2026. u 20:19 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30344683 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. aprila 2026. u 17:18 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. aprila 2026. u 17:00 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21. aprila 2026. u 08:50 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. aprila 2026. u 20:06 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:UOzurumba (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. maja 2026. u 22:43 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == ''This Month in GLAM'': April 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue IV, April 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/From the team|From the team]]: How the GLAM Community Can Shine in the 2026–27 Annual Plan * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: International Roma Day 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Argentina report|Argentina report]]: WikiConf Argentina and GLAM projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Asia report|Asia report]]: Documenting and citing oral knowledge in audio and video * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Australia report|Australia report]]: WikiCon Australia, ICIP, Orphan works and Trans-Tasman partnerships * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wikimedia Brasil publishes book on the power and challenges of free knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: We celebrate Public Domain Day with an expert panel / Celebramos el día del dominio público con un Panel de expertas * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Ongoing and New GLAM-Wiki Projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Wartime event at Auckland Museum & an update for WiR NZBSI * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Wikimedia Commons Upload Campaign * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD in Action: Digitization, Wikisource and Educational Workshops * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM-Wiki Developments: Residencies, Partnerships and Audiovisual Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: April in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Le Donne di Villa Massimo * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/UK report|UK report]]: A tenth-century Quran and Islamic Art in Urdu * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/USA report|USA report]]: Wiki MIT launches and US meetups * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Update on the BHL Annual Meeting 27 April - 1 May & BHL Day * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Eight new articles on MoW inscriptions * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Events|Calendar]]: May's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 11. maja 2026. u 15:50 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30513880 --> kgo8dj7spu51qpxe4ee2r96yolhbc93 42591887 42591570 2026-05-11T19:20:24Z MediaWiki message delivery 59777 /* Tech News: 2026-20 */ novi odjeljak 42591887 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 17. februara 2026. u 09:03 (CET) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. februara 2026. u 20:03 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. marta 2026. u 18:51 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. marta 2026. u 19:52 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10. marta 2026. u 05:15 (CET) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 --> == ''This Month in GLAM'': February 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue II, February 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in 2026 is calling to action! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: A photo safari through Wiki Loves Fashion & a rescue mission with Mission Gourmande! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library overview of 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Cultural Heritage and Memory: 2026 GLAM Call and Executed Renaissance Edit-a-thon * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Farewelling the Auckland Museum Summer Students and an update on the NZBSI WiR * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Wikipedia in Cultural Marketing at Crash Mondays Warsaw * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: February in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: Wikidata in the GLAM context II * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Neocomensia, SAPA, Atelier Winterthur, GLAM-on-Tour Disentis * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/UK report|UK report]]: New content in African and Asian languages * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Focus on Indigenous issues * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12. marta 2026. u 01:52 (CET)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30232291 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. marta 2026. u 20:35 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. marta 2026. u 17:51 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:UOzurumba (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. marta 2026. u 21:25 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 31. marta 2026. u 12:08 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. aprila 2026. u 18:19 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == ''This Month in GLAM'': March 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue III, March 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in Equinox * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikigap 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Celebrating 20 Years of Papiamentu/o Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Bolivia report|Bolivia report]]: The Family Treasures Project Returns, with New GLAM Partners * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki Loves Folklore Brazil defines six categories to represent Brazilian culture on Commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Architecture in the public domain in libraries in Nariño/Arquitectura en dominio público en bibliotecas nariñenses * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Main Wikimedian in Residence report for 2025 is here * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Art History Loves Wiki 2026 – digital/local. collection loves wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/India report|India report]]: Collaboration resumes with the British Library for Bangla Wikisource * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: 2026 winners projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: New Zealand Bioeconomy Science Institute Wikimedian in Residence update, a letter published in Nature & Architecture + Women NZ * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's GLAM Highlights: Botany and Beyond * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Portugal report|Portugal report]]: March in Portugal * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: March in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Looking for similar images * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM Wiki Group, Donna, CoCreation PTT-Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/UK report|UK report]]: CILIP MDG 2026 Conference, Library meetups and the World's Enamels * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring 2026 news from Ukraine – Wiki Loves Folklore & more #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/USA report|USA report]]: MoMA's International Traveling Exhibitions and Wikidata on the LD4 Arts Affinity Group April Community Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHL-Wiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Oulu Löyly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Indigenous languages on the Main Page * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 9. aprila 2026. u 20:19 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30344683 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. aprila 2026. u 17:18 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. aprila 2026. u 17:00 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21. aprila 2026. u 08:50 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. aprila 2026. u 20:06 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:UOzurumba (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. maja 2026. u 22:43 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == ''This Month in GLAM'': April 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue IV, April 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/From the team|From the team]]: How the GLAM Community Can Shine in the 2026–27 Annual Plan * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: International Roma Day 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Argentina report|Argentina report]]: WikiConf Argentina and GLAM projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Asia report|Asia report]]: Documenting and citing oral knowledge in audio and video * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Australia report|Australia report]]: WikiCon Australia, ICIP, Orphan works and Trans-Tasman partnerships * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wikimedia Brasil publishes book on the power and challenges of free knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: We celebrate Public Domain Day with an expert panel / Celebramos el día del dominio público con un Panel de expertas * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Ongoing and New GLAM-Wiki Projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Wartime event at Auckland Museum & an update for WiR NZBSI * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Wikimedia Commons Upload Campaign * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD in Action: Digitization, Wikisource and Educational Workshops * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM-Wiki Developments: Residencies, Partnerships and Audiovisual Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: April in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Le Donne di Villa Massimo * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/UK report|UK report]]: A tenth-century Quran and Islamic Art in Urdu * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/USA report|USA report]]: Wiki MIT launches and US meetups * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Update on the BHL Annual Meeting 27 April - 1 May & BHL Day * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Eight new articles on MoW inscriptions * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Events|Calendar]]: May's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 11. maja 2026. u 15:50 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30513880 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11. maja 2026. u 21:20 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> o6v1b58t039wfxw4zxjknw7zejk9wk1 0 4720854 42591900 42588700 2026-05-11T23:58:27Z Hypuxylun 13561 added information 42591900 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | tip = bend | ime = Spice Girls | slika = Spice_Girls_in_Toronto,_Ontario.jpg | širina_slike = 250px | opis_slike = Spice Girls na koncertu 2008. godine. S lijeva na desno: Mel C, Victoria Beckham, Geri Halliwell, Mel B, Emma Bunton | alt_slike = | osnivanje = | mjesto_osnivanja = | druga_imena = | prebivalište = | nacionalnost = | porijeklo = [[London]], Engleska | period_aktivnosti = 1994–2000, 2007–2008, 2012, 2016, 2018–2019 | žanr = [[Pop muzika|Pop]], [[dance-pop]] | diskografske_kuće = [[Virgin Records]] | bivši_član_grupe = [[Melanie Brown|Mel B]]<br/>[[Melanie Chisholm|Melanie C]]<br/>[[Emma Bunton]]<br/>[[Geri Halliwell]]<br/>[[Victoria Beckham]] | trenutni_član_grupe = | povezani_izvođači = | vezani_članci = | sajt = [http://www.thespicegirls.com thespicegirls.com] | album1 = | godina1 = }} '''Spice Girls''' su engleska ženska grupa osnovana 1994. godine u [[London]]u, koju čine [[Melanie Brown|Mel B]] („Scary Spice“), [[Melanie Chisholm|Melanie C]] („Sporty Spice“), [[Emma Bunton]] („Baby Spice“), [[Geri Halliwell]] („Ginger Spice“) i [[Victoria Beckham]] („Posh Spice“). Prodale su više od 100 miliona ploča širom sveta, što ih čini najprodavanijom ženskom grupom svih vremena. Svojom mantrom „girl power“, redefinisale su koncept ženskih grupa fokusirajući se na mlade obožavateljke. Predvodile su povratak tinejdžerskog popa 1990-ih, bile su glavni deo ere [[Cool Britannia]] i postale ikone [[popularna kultura|popularne kulture]] te decenije. Spice Girls su formirane sa ciljem da stvori ženski sastav koji bi parirao tada popularnim britanskim muškim grupama. Za menadžera su izabrale [[Simon Fuller|Simona Fullera]] i potpisale ugovor sa izdavačkom kućom [[Virgin Records]]. Njihov debitantski singl „[[Wannabe]]“ iz 1996. godine zauzeo je prvo mjesto na listama singlova u čak 37 zemalja.<ref name="bbc37">{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2999872.stm |title=Simon Fuller: Guiding pop culture |publisher=[[BBC News]] |date=18. juni 2003 |access-date=18. septembra 2011 |language=na engleskom}}</ref> Prvi album ''[[Spice (album)|Spice]]'' (1996) prodat je u više od 23 miliona primjeraka širom sveta, postavši najprodavaniji album ženske grupe u historiji.<ref name="US sales">{{cite web |last=Caulfield |first=Keith |url=https://www.billboard.com/pro/spice-girls-album-1997-number-1-rewinding-the-charts/ |title=Rewinding the Charts: In 1997, Spice Girls Powered to No. 1 |work=[[Billboard]] |date=24. maj 2017 |access-date=24. maja 2017 |language=na engleskom}}</ref> Sa ovog albuma su se tri druga singla „[[Say You'll Be There]]“, „[[2 Become 1]]“ i „[[Mama (pjesma Spice Girls)|Mama]]“/„[[Who Do You Think You Are (pjesma Spice Girls)|Who Do You Think You Are]]“ dostigla su prvo mjesto u Velikoj Britaniji. Njihov drugi album ''[[Spiceworld]]'' (1997) prodat je u više od 14 miliona primjeraka širom sveta. Sadržao je singlove „[[Spice Up Your Life]]“, „[[Too Much (pjesma Spice Girls)|Too Much]]“ i „[[Viva Forever]]“, koji su takođe dostigli prvo mjesto. Oba albuma su obuhvatala [[dance-pop]] stil grupe i poruku o osnaživanju žena, sa vokalnim i tekstopisnim doprinosima koje su članice podjednako podelile. Tokom 1997. godine, Spice Girls je održala svoj prvi koncert uživo i snimila igrani film ''[[Spice World (film)|Spice World]]'', postigavši ogroman komercijalni uspjeh. Turneja [[Spiceworld Tour]] iz 1998. godine postala je najprofitabilnija turneja ženske grupe, sa oko 2,1 miliona posjetilaca.<ref name="bbcatoz">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-57734073 |title=The Spice Girls at 25: Here's the story from A to Z |first=Mark |last=Savage |publisher=[[BBC]] |date=8. juli 2021 |access-date=5. marta 2022 |language=na engleskom}}</ref> Halliwell je napustila grupu usred turneje. Nakon singla „[[Goodbye (pjesma Spice Girls)|Goodbye]]“ objavljenog 1998. godine i uspješne koncertne turneje 1999. godine, Spice Girls su objavile svoj treći album ''[[Forever (album)|Forever]]'' 2000. godine. Uključivao je njihov deveti singl koji je dostigao prvo mjesto na listi, „[[Holler (pjesma Spice Girls)|Holler]]“/„[[Let Love Lead the Way]]“, postavivši rekord za najviše singlova koji su dostigli prvo mjesto u Velikoj Britaniji od strane ženske grupe.<ref>{{cite web |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/75783-most-no-1-singles-on-uk-chart-female-group |title=Most No. 1 singles on UK chart - female group |work=[[Guinnessova knjiga rekorda]] |date=4. november 2000 |language=na engleskom}}</ref> Krajem 2000. godine, članice su započele pauzu radi solo karijera. Ponovno su se okupili za turneju [[The Return of the Spice Girls]] iz 2007. godine, ceremoniju zatvaranja [[Ljetne olimpijske igre 2012.|Ljetnih olimpijskih igara 2012.]] godine i, bez Beckhamove, za turneju [[Spice World – 2019 Tour]]. Spice Girls su osvojile pet [[Brit Awards]] nagrada, tri [[American Music Awards]] nagrade, četiri [[Billboard Music Awards]] nagrade, tri [[MTV Europe Music Awards]] nagrade i jednu [[MTV Video Music Awards]] nagradu. Godine 2000. postale su najmlađe dobitnice Brit Awards nagrade u kategoriji „Izuzetan Doprinos Muzici“.<ref>Sinclair 2004, p. IX</ref> Među značajne elemente njihove simbolike ubrajaju se Halliwellina mini-haljina sa motivom britanske zastave i nadimci koje je članicama dodijelila britanska štampa. Njihovi ugovori o promociji i roba generisali su procenjeni prihod od 500–800 miliona dolara do maja 1998. godine. == Historija == === Formiranje i rane godine === Početkom 1990-ih, Bob Herbert i Chris Herbert, duo oca i sina iz agencije Heart Management, odlučili su osnovati žensku grupu kako bi se takmičili sa muškim grupama koje su dominirale britanskom pop muzikom u to vreme.<ref>McGibbon 1997b, pp. 9–11</ref> Sa finansijerom su zamislili grupu koju bi činilo „pet upečatljivo različitih djevojaka“,<ref name="rolling stone interview">{{cite web |last=Heath |first=Chris |date=10. juli 1997 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/spice-girls-too-hot-to-handle-63901/|title=Spice Girls: Too Hot to Handle |work=[[Rolling Stone]] |access-date=15. aprila 2017 |language=na engleskom}}</ref> od kojih bi svaka privukla različitu publiku. U februaru 1994. godine, Heart Management je objavio oglas u časopisu ''The Stage'' tražeći pjevačice za audiciju za žensku pop grupu u studiju Danceworks u Londonu.<ref>McGibbon 1997b, pp. 13–15</ref> Oko 400 žena prisustvovalo je audiciji sljedećeg mjeseca. Bile su raspoređene u grupe od po deset i plesale su rutinu, nakon čega su uslijedile solo audicije na kojima su izvodile pjesme po svom izboru.<ref name=sinclair200838/> Nakon nekoliko nedjelja vijećanja, [[Victoria Beckham|Victoria Adams]], [[Melanie Brown]], Melanie Coloma i Michelle Stephenson bile su među desetak žena koje su prošle u drugi krug audicija u aprilu 1994. godine. Zbog upale krajnika,<ref>Smith 2019, p. 50</ref> [[Melanie Chisholm]] nije mogla prisustvovati drugom krugu audicija. Međutim, nakon pomenutih audicija, Herbertovi su otpustili Melanie Colomu, koja je pozvala Chisholm da je zameni,<ref name=sinclair200838>Sinclair 2008, pp. 3–8</ref><ref>McGibbon 1997b, pp. 40–41, 57</ref> a [[Geri Halliwell]] ih je ubijedila da joj dozvole učešće u sljedećem krugu.<ref>Halliwell 1999, pp. 146–147</ref> Nedjelju dana nakon druge audicije, Adams, Brown, Halliwell i Stephenson pozvane su u studiju Nomis u Londonu. Chisholm je kasnije pozvana da se pridruži,<ref>Smith 2019, pp. 60–61</ref> a pet žena je izabrano za grupu koja se prvobitno zvala Touch.<ref name="Sinclair2728">Sinclair 2008, pp. 27–28</ref> Grupa se preselila u kuću u [[Maidenhead]]u, [[Berkshire]], i provela veći dio 1994. godine vježbajući pjesme napisane za njih.<ref>McGibbon 1997a, p. 52</ref> Prema Stephenson, te pjesme su bile namijenjene vrlo mladoj publici i Spice Girls ih kasnije nisu koristile.<ref name="Sinclair29">Sinclair 2008, p. 29</ref> Tokom ovih prvih mjeseci, grupa radile su na demo snimcima u studiju South Hill Park Recording u [[Bracknell]]u sa producentom i vlasnikom studija Michaelom Sparksom i tekstopiscem Timom Hawesom. Takođe su same radile koreografiju u studiju Trinity u blizini [[Woking]]a, [[Surrey]].<ref>McGibbon 1997b, pp. 58–61</ref> Nekoliko mjeseci kasnije, Stephenson je otpuštena zbog nedostatka predanosti. Heart Management se obratio vokalnom treneru kako bi pronašao zamjenu. Preporučena je [[Emma Bunton]], koja je došla na audiciju i pridružila se kao peta članica.<ref name=sinclair3031>Sinclair 2004, pp. 30–31</ref> Dok je njihova obuka nastavljana, grupa je izvodila male prezentacije za nekoliko saradnika agencije Heart Management. Grupa je počela sa profesionalnim časovima pisanja pjesama<ref>McGibbon 1997b, pp. 86–90</ref> i tokom jedne sesije su napisali pjesmu pod nazivom „Sugar and Spice“, što ih je inspirisalo da promijene ime u Spice.<ref name=mcgibbon9798>McGibbon 1997b, pp. 97–98</ref> Do kraja 1994. godine, grupa se osjećala nesigurno, jer još uvek nisu imali zvaničan ugovor sa Heart Managementom i bili su frustrirani uputstvima menadžerskog tima. Ubijedile su Herberta da organizuje demonstrativni nastup pred piscima i producentima iz industrije u decembru 1994. u studiju, gdje su dobili „izuzetno pozitivnu“ reakciju.<ref name="sinclair20083334" /> Herbertovi su brzo počeli da stvaraju obavezujući ugovor za sebe. Ohrabreni reakcijom koju su dobili na prezentaciji, svih pet članova je odbilo da potpiše ugovore na pravni savet, između ostalih, i Adamsovog oca.<ref name="sinclair20083334">Sinclair 2008, p. 33–34</ref> U januaru 1995. godine, grupa je počela sesije pisanja pjesama sa Richardom Stannardom, koga su impresionirali na prezentaciji, i njegovim partnerom Mattom Roweom. Tokom ovih sesija, napisane su pjesme „[[Wannabe]]“ i „[[2 Become 1]]“.<ref name="sinclair4049" /> U martu 1995. godine, grupa je napustila Heart Management, osjećajući da nije voljna saslušati njihove ideje. Da bi osigurali kontrolu nad svojim radom, navodno su ukrali master snimke svoje diskografije iz kancelarija menadžmenta.<ref>Sinclair 2004, p. 34</ref> Sljedećeg dana, grupa je pronašla tekstopisca Eliota Kennedyja, koji je bio prisutan na prezentaciji, i ubijedila ga da sarađuje sa njima. Preko kontakata koje su uspostavili na prezentaciji, upoznali su se i sa produkcijskim timom Absolute. Uz pomoć Kennedyja i Absolutea, grupa je provela narednih nekoliko nedjelja pišući i snimajući demo snimke za većinu pjesama koje će biti objavljene na njihovom debitantskom albumu, uključujući „[[Say You'll Be There]]“ i „[[Who Do You Think You Are (pjesma Spice Girls)|Who Do You Think You Are]]“.<ref name="sinclair4049">Sinclair 2008, pp. 40–49</ref> Njihovi demo snimci su privukli pažnju [[Simon Fuller|Simona Fullera]] iz 19 Entertainment, koji ih je potpisao sa svojom menadžerskom kućom u maju 1995. godine.<ref>Sinclair 2008, p. 66–68</ref> Do tada je uzbuđenje industrije oko Spicea poraslo i velike izdavačke kuće u Londonu i Los Angelesu su bile željne da ih potpišu. Nakon rata nadmetanja, grupa je potpisala ugovor za pet albuma sa [[Virgin Records]]om u julu 1995. godine.<ref>Sinclair 2008, p. 69–70</ref> Fuller ih je poveo na opsežnu promotivnu turneju u Los Angelesu, gdje su se sastale sa rukovodiocima studija u nadi da će obezbijediti filmske i televizijske prilike.<ref>Halliwell 1999, pp. 194, 197–198</ref> Njihovo ime je promenjeno u Spice Girls jer se ime Spice već koristilo. Novo ime je izabrano jer su ih ljudi iz industrije često podsmehljivo nazivali „Spice Girls“.<ref>Sinclair 2008, p. 77</ref> Nastavile su da pišu i snimaju pjesme za svoj debitantski album.<ref name="cripps141">Spice Girls, Cripps, Peachey 1997, p. 141</ref> === Proboj i prvi albumi === U julu 1996. godine, Spice Girls su objavile svoj debitantski singl „[[Wannabe]]“ u Velikoj Britaniji. U nedjeljama prije objavljivanja, muzički spot je probno emitovan na britanskom muzičkom kanalu [[The Box]].<ref name=sinclair75>Sinclair 2004, p. 75</ref> Bio je trenutni hit i emitovao se i do sedamdeset puta nedjeljno u svom vrhuncu.<ref>McGibbon 1997a, p. 107</ref> Nakon što je video objavljen, Spice Girls su imale svoj prvi uživo prijenos na televiziji. Ranije u maju, dale su svoj prvi intervju za muzičku štampu sa Paulom Gormanom, urednikom časopisa ''[[Music Week]]''.<ref>{{cite web |url=https://www.musicweek.com/talent/read/from-the-archive-the-spice-girls-first-ever-interview/065364|title=From the archive: The Spice Girls first ever interview |work=[[Music Week]] |first=Daniel |last=Gumble |date=15. juli 2016 |access-date=23. februara 2021 |language=na engleskom}}</ref> U svom tekstu je prepoznao da će Spice Girls uskoro uvesti promjenu na listama, udaljavajući se od [[britpop]]a ka čistom popu. „Wannabe“ se našao na trećem mjestu britanske liste singlova, prije nego što je narednih sedam nedjelja provela na prvom mjestu. Pjesma se pokazala kao globalni hit, dostigavši prvo mjesto u 37 zemalja, uključujući četiri uzastopne nedjelje na prvom mjestu liste [[Billboard Hot 100]], i postala je ne samo najprodavaniji debi singl ženske grupe, već i najprodavaniji singl ženske grupe svih vremena.<ref name="bbc37"/><ref>McGibbon 1997a, pp. 124–125</ref> Nakon objavljivanja pjesme „Wannabe“, članak u časopisu ''[[Top of the Pops]]'' identifikovao je svaku djevojku iz grupe sa jedinstvenim nadimkom na osnovu njenih ličnosti. Iako nenamjerno, upotreba ovih nadimaka postala je široko rasprostranjena i kasnije su usvojeni širom svijeta. Zahvaljujući talasu publiciteta, grupa je objavila svoje sljedeće singlove u Evropi. U oktobru 1996. godine objavljena je pjesma „[[Say You'll Be There]]“ koja je dve nedjelje bila na prvom mjestu u Velikoj Britaniji. „[[2 Become 1]]“ je objavljena u decembru, postavši njihov prvi singl koji je dostigao prvo mjesto na listi za Božić i prodao se u 462&nbsp;000 primjeraka u prvoj nedjelji,<ref>{{cite web |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/classic-christmas-number-1s-spice-girls-2-become-1__17230/ |title=Classic Christmas Number 1s: Spice Girls' 2 Become 1 |last=Myers |first=Justin |publisher=[[Official Charts Company]] |date=1. decembar 2016 |access-date=6. decembra 2016 |language=na engleskom}}</ref> što je čini najbrže prodavanim singlom godine. Dve pjesme su nastavile izvanrednu prodaju grupe, dajući im tri od pet najprodavanijih pjesama 1996. godine u Velikoj Britaniji.<ref>{{cite web |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/flashback-to-1996-spice-girls-hit-number-1-with-say-youll-be-there__16652/ |title=Flashback to 1996: Spice Girls hit Number 1 with Say You'll Be There |last=Myers |first=Justin |date=20. oktobar 2016 |publisher=[[Official Charts Company]] |access-date=20. oktobra 2016 |language=na engleskom}}</ref> U novembru 1996. godine, Spice Girls su objavile svoj debitantski album ''[[Spice (album)|Spice]]'' u Evropi. Uspjeh je bio neviđen i izazvao je poređenja sa [[Beatlemanija|Beatlemanijom]], što je navelo štampu da ga nazove „Spicemanija“.<ref name="spicemania">{{cite web |url=https://www.billboard.com/music/rock/1997-alternative-rock-songs-turning-20-2017-7640665/ |title=20 Alternative Rock Hits Turning 20 in 2017 |work=[[Billboard]] |first=Leslie |last=Richin |date=12. januar 2017 |access-date=21. februara 2017 |language=na engleskom}}</ref><ref>{{cite web |url=https://ew.com/article/1997/02/21/spice-girls-top/|title=Spice Girls on top |work=[[Entertainment Weekly]] |date=21. februar 1997 |first=Mike |last=Flaherty |access-date=5. april 2021 |language=na engleskom}}</ref> Za sedam nedjelja, ''Spice'' je prodala 1,8 miliona primjeraka samo u Velikoj Britaniji, što je učinilo Spice Girls najbrže prodavanim britanskim izvođačem još od Beatlesa. Ukupno, album je prodat u više od 3 miliona primjeraka u Velikoj Britaniji, najprodavaniji album svih vremena u Velikoj Britaniji od strane ženske grupe, sertifikovan je deset puta kao platinasti od strane [[British Phonographic Industry]] i bio je broj jedan petnaest neuzastopnih nedjelja.<ref name="15 weeks">{{cite web |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/little-mixs-glory-days-is-the-longest-reigning-girl-group-number-1-since-spice-girls-debut-20-years-ago__17770/ |title=Little Mix's Glory Days is the longest-reigning girl group Number 1 since Spice Girls' debut 20 years ago |publisher=[[Official Charts Company]] |date=13. januar 2017 |first=Jack |last=White |access-date=13. februara 2017 |language=na engleskom}}</ref> U Evropi je album postao najprodavaniji album 1997. godine i osam puta je dobio platinasti sertifikat od strane [[International Federation of the Phonographic Industry]] za prodaju veću od 8 miliona primjeraka.<ref name="IFPI 1997">{{cite web |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]] |url=http://www.ifpi.org/site-content/platinum/plat1997.html |title=European sales certificate for ''Spice'' |archive-url=https://web.archive.org/web/20060306093646/http://www.ifpi.org/site-content/platinum/plat1997.html |archive-date=6. marta 2006 |access-date=13. februara 2017 |language=na engleskom}}</ref> Istog mjeseca, Spice Girls su privukle 500&nbsp;000 ljudi kada su upalile božićna svjetla u [[Oxford Street]]u u Londonu. Istovremeno, Fuller je počeo sklapati višemilijunske sponzorske ugovore za Spice Girls sa raznim brendovima. Grupa je završila 1996. godinu osvojivši tri trofeja na dodjeli nagrada ''Smash Hits'' u London Areni, uključujući i onaj za najbolji video za „Say You'll Be There”.<ref name="cripps141" /> === Međunarodni uspjeh === U januaru 1997. godine, singl „Wannabe“ je objavljen u Sjedinjenim Državama. Pokazao se kao katalizator u prodoru grupe na američko tržište kada je dostigao jedanaesto mjesto na listi [[Billboard Hot 100]]. „Wannabe“ je dostigao prvo mjesto u SAD četiri nedjelje. Sljedećeg mjeseca, ''Spice'' je objavljen u SAD i postao je najprodavaniji album 1997. godine u SAD, dostigavši prvo mjesto, i sedam puta je dobio platinasti sertifikat od strane [[Recording Industry Association of America]] za prodaju od preko 7,4 miliona primjeraka. Album je takođe uvršten na listu 100 najboljih albuma svih vremena od strane Recording Industry Association of America na osnovu prodaje u SAD. Ukupno je album prodat u više od 23 miliona primjeraka širom sveta, postajući najprodavaniji album u historiji pop muzike jedne potpuno ženske grupe.<ref name="US sales" /> Kasnije tog mjeseca, Spice Girls su izvele pjesmu „[[Who Do You Think You Are (pjesma Spice Girls)|Who Do You Think You Are]]“ na otvaranju dodjele [[Brit Awards]] nagrada 1997. godine, a Halliwell je nosila mini haljinu sa zastavicom Ujedinjenog Kraljevstva koja je postala jedna od najpoznatijih odeća u historiji popa.<ref name=harpersbazaar>{{cite web |title=It has been 20 years since Geri Halliwell wore the Union Jack dress |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/fashion/fashion-news/news/a40047/story-of-geri-halliwell-union-jack-brits-dress/ |access-date=24. septembar 2019 |work=[[Harper's Bazaar]] |first=Amy de |last=Klerk |date=22. februara 2017 |language=na engleskom}}</ref> Na ceremoniji, grupa je osvojila dvije Brit Awards nagrade u kategorijama „Najbolji Britanski Video“ za „Say You'll Be There“ i „Najbolji Britanski Singl“ za „Wannabe“.<ref>{{cite web |last=McManus |first=Samuel |date=22. februar 2017 |title=It's Been 20 Years Since the Spice Girls' Iconic 1997 Brit Awards Performance |url=https://www.attitude.co.uk/article/its-been-20-years-since-the-spice-girls-iconic-1997-brit-awards-performance/13665/ |language=na engleskom |access-date=19. februara 2021 |work=[[Attitude (časopis)|Attitude]]}}</ref> U martu 1997. godine, u Evropi je objavljena dupla A-strana pjesama „[[Mama (pjesma Spice Girls)|Mama]]“/„Who Do You Think You Are“, posljednji singl sa albuma ''Spice'', koja je ponovo dostigla prvo mjesto u Velikoj Britaniji.<ref>Sinclair 2008, str. 105–106</ref> ''Girl Power!'' je prva knjiga Spice Girls i objavljena je kasnije tog mjeseca. Početni tiraž od 200&nbsp;000 primjeraka rasprodat je u roku od jednog dana i na kraju je prevedena na više od 20 jezika.<ref name=sinclair102103>Sinclair 2004, str. 102–103</ref> U aprilu je objavljen video ''One Hour of Girl Power'' koji je prodat u 500&nbsp;000 primjeraka u Velikoj Britaniji između aprila i juna, postavši najprodavaniji pop video ikada.<ref name=sinclair102103/> Na kraju je nekoliko puta dobio platinasti sertifikat od strane od strane British Phonographic Industry. U maju 1997. godine, Spice Girls su najavile snimanje filma ''[[Spice World (film)|Spice World]]'', u kojem glumi grupa, na [[Filmski festival u Cannesu|Filmskom festivalu u Cannesu]]. Grupa je takođe održala svoj prvi koncert uživo u Velikoj Britaniji na dobrotvornom koncertu Prinsovog fonda. Na koncertu su prekršile kraljevski protokol kada su Brown, a zatim i Halliwell poljubile [[Charles III od Ujedinjenog Kraljevstva|princa Charlesa]] u obraze i štipnule ga za zadnjicu, što je izazvalo kontroverzu. Istog mjeseca, Virgin je objavio ''Spice Girls Present... The Best Girl Power Album... Ever!'', kompilacijski album sa više izvođača koji je grupa sastavila. Dostigao je drugo mjesto na britanskoj listi kompilacija<ref>{{cite web |url=https://www.officialcharts.com/charts/official-compilations-chart/19970518/7503/ |title=Official Compilations Chart Top 100: 18 May 1997 – 24 May 1997 |publisher=[[Official Charts Company]] |access-date=4. aprila 2021 |language=na engelskom}}</ref> i dobio je zlatni sertifikat od strane British Phonographic Industry. Na dodjeli nagrada [[Ivor Novello]], singl „Wannabe“ je osvojio nagrade u kategorijama „Međunarodni Hit Godine“ i „Najprodavaniji Britanski Singl“. Snimanje filma ''Spice World'' počelo je u junu, a završilo se u augustu.<ref>Spice Girls, Cripps, Peachey 1997, str. 142</ref> Film je bio zasnovan na pjesmama sa drugog studijskog albuma grupe, ali nijedna pjesma nije bila napisana kada je snimanje počelo. Grupa je stoga morala da piše i snima sve pjesme istovremeno sa snimanjem filma ''Spice World'', što je rezultiralo napornim rasporedom koji ih je iscrpio.<ref>Sinclair 2008, str. 113–114</ref> Među pjesmama koje su napisane tokom ovog perioda bila je i „[[Stop (pjesma Spice Girls)|Stop]]“, čiji tekst pokriva frustracije grupe zbog preopterećenosti menadžmenta. U septembru 1997. godine, Spice Girls su izvele „Say You'll Be There“ na dodjeli [[MTV Video Music Awards]] nagrada 1997. u [[New York]]u i osvojile nagradu u kategoriji „Najbolji Dance Video“ za „Wannabe“. MTV nagrade su dodijeljene pet dana nakon smrti [[Diana, princeza od Walesa|princeze Diane]], a tokom ceremonije joj je odata počast. Chisholm je izjavila: „Željeli bismo da posvetimo ovu nagradu princezi Diani, koja je veliki gubitak za našu zemlju.“<ref>{{cite web |title=Princess's Death Overshadows Music Awards |url=https://www.bbc.co.uk/news/special/politics97/diana/mtv.html |access-date=24. septembar 2019 |publisher=[[BBC|BBC News]] |language=na engleskom}}</ref> Na dodjeli [[Billboard Music Awards]] nagrada 1997. godine, grupa je osvojila četiri nagrade u kategorijama „Novi Izvođač Godine“, „Billboard Hot 100 Grupa Godine“, „Billboard 200 Grupa Godine“ i „Album Godine“ za album ''Spice''. === Drugi album i igrani film === U oktobru 1997. godine, Spice Girls su objavile prvi singl sa svog drugog albuma „[[Spice Up Your Life]]“. Dostigao je prvo mjesto u Velikoj Britaniji, što ga je učinilo petim uzastopnim singlom grupe koji se našao na prvom mjestu.<ref name="occ">{{cite web |url=https://www.officialcharts.com/artist/1633/spice-girls/ |title=Spice Girls |access-date=13. septembra 2020|publisher=[[Official Charts Company]] |language=na engleskom}}</ref> Istog mjeseca, grupa je održala svoj prvi veliki koncert uživo pred 40&nbsp;000 fanova u [[Istanbul]]u u Turskoj.<ref>{{cite web |last=Sullivan |first=Caroline |date=24. maj 2019 |title='Tens of thousands of tots empty their lungs': relive the Spice Girls' first tour |url=https://www.theguardian.com/music/from-the-archive-blog/2019/may/24/tens-of-thousands-of-tots-empty-their-lungs-relive-the-spice-girls-first-tour |access-date=13. septembra 2020 |work=[[The Guardian]] |language=na engleskom}}</ref> Kasnije su predstavile mak u znak sjećanja Kraljevske britanske legije,<ref name="poppy appeal">{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/18054.stm |title=Spice Girls launch poppy appeal |publisher=[[BBC|BBC News]] |date=29. oktobar 1997 |access-date=14. septembra 2020 |language=na engleskom}}</ref> a zatim su otputovale u Južnu Afriku da bi se sastale sa [[Nelson Mandela|Nelsonom Mandelom]], koji je izjavio: „Ovo su moji heroji.“<ref name="bbcmandela">{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/19796.stm |title=Now Mandela swaps political power for girl power |publisher=[[BBC|BBC News]] |date=1. novembar 1997 |access-date=14. septembra 2020 |language=na engleskom}}</ref> Sljedećeg mjeseca, Spice Girls su objavile svoj drugi album ''[[Spiceworld]]''. Album je imao isti uspjeh kao i prvi, dosegnuvši prvo mjesto u Velikoj Britaniji i treće mjesto na listi Billboard 200. Postavio je novi rekord za najbrže prodavani album kada je isporučenih 7 miliona primjeraka tokom dvije nedjelje. Dobivši povoljne kritike,<ref name="RS Spiceworld">{{cite web |last=Wild |first=David |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/spiceworld-193410/ |title=Spice World |date=11. decembar 1997 |access-date=13. septembra 2020 |work=[[Rolling Stone]] |language=na engleskom}}</ref> album je prodat u više od 10 miliona primjeraka zajedno u Evropi i Sjedinjenim Državama, i 14 miliona primjeraka širom svijeta.<ref name="spiceworldsales">Smith 2019, str. 167</ref> Kritikovane u Sjedinjenim Državama zbog objavljivanja albuma samo devet mjeseci nakon njihovog debija tamo, što je grupi omogućilo dva istovremena albuma koja su dostigla Top 10 na Billboardovoj listi, i pretjerana izloženost medijima kod kuće,<ref name="poppy appeal" /> grupa su počele da doživljavaju medijske reakcije. Kritikovane su zbog broja sponzorskih ugovora i njihove pozicije na listama su opale. Međutim, Spice Girls su ostale najprodavanija pop grupa i 1997. i 1998. godine.<ref name="sinclair2008148149">Sinclair 2008, str. 148–149</ref> Takođe u novembru, Spice Girls su izvele „Spice Up Your Life“ na dodjeli [[MTV Europe Music Awards]] nagrada 1997. godine i osvojile nagradu u kategoriji „Najbolja Grupa“.<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/24645.stm |title=Spice Girls scoop MTV Europe best group award |date=7. septembar 1997 |access-date=13. septembra 2020 |publisher=[[BBC|BBC News]] |language=na engleskom}}</ref> Jutro nastupa otpustile su Simona Fullera i počele same upravljati.<ref>Halliwell 1999, str. 304–306</ref> Kako bi osigurale nesmetan prijelaz, Halliwell je navodno ukrala mobilni telefon od Fullerove asistentkinje koji je sadržavao raspored grupe i Fullerove poslovne kontakte.<ref>Beckham 2001, str. 244–245</ref> Otpuštanje je bila vijest na naslovnicama diljem svijeta. Mnogi komentatori nagađali su da je Fuller bila mozak grupe te da su Spice Girls izgubile svoj zamah i smjer.<ref>Halliwell 1999, str. 374</ref><ref>{{cite web |last=Marre |first=Oliver |date=14. januar 2007 |title=The man with stars in his eyes |url=https://www.theguardian.com/media/2007/jan/14/broadcasting.pop |access-date=18. septembra 2011 |work=[[The Guardian]] |language=na engleskom}}</ref> Kasnije u novembru, Spice Girls su postale prva pop grupa koja je vodila zabavnu televizijsku emisiju ''An Audience with...'' na [[ITV]]-ju. Njihovu emisiju je gledalo 11,8 miliona gledalaca u Velikoj Britaniji, što je jedna petina stanovništva.<ref name="Sinclair2004148">Sinclair 2004, str. 148</ref> Sljedećeg mjeseca, objavljen je drugi singl sa albuma ''Spiceworld'', „[[Too Much (pjesma Spice Girls)|Too Much]]“, koji je postao drugi singl grupe Spice Girls koji je dostigao prvo mjesto na listi za Božić i njihov šesti uzastopni singl koji je dostigao prvo mjesto u Velikoj Britaniji. Istog mjeseca, Spice Girls su lansirale dugometražni film pod nazivom ''Spice World''. Svjetskoj premijeri u teatru Empire na [[Leicester Square]]u u Londonu prisustvovale su poznate osobe, uključujući princa Charlesa, [[William, princ od Walesa|princa Williama]] i [[Harry, vojvoda od Sussexa|princa Harryja]]. Film je bio komercijalni uspjeh, ali je dobio loše kritike. Spice Girls su 1997. završile kao najizvođenija izvođači godine na američkom radiju. === Prva turneja i Halliwellin odlazak === U januaru 1998. godine, Spice Girls su prisustvovale američkoj premijeri filma ''Spice World'' u Los Angelesu. Na dodjeli [[American Music Awards]] nagrada 1998. godine nekoliko dana kasnije, grupa je osvojila nagrade u kategorijama „Najdraži Album“, „Najdraži Novi Izvođač“ i „Najdraža Grupa“.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/1998/music/news/spice-nice-thrice-at-american-music-awards-1117467124/|title=Spice nice thrice at American Music Awards |work=[[Variety]] |date=26. januar 1998 |access-date=6. aprila 2021 |language=na engleskom}}</ref> Sljedećeg mjeseca, osvojile su specijalnu nagradu za uspjeh u inostranstvu na dodjeli Brit Awards nagrada 1998. godine, sa kombinovanom prodajom od preko 45 miliona albuma i singlova širom sveta. Te večeri, grupa je izvela svoj sljedeći singl „[[Stop (pjesma Spice Girls)|Stop]]“, prvi koji nije dostigao prvo mjesto u Velikoj Britaniji, ali je dostigao drugo mjesto.<ref name="occ" /> Istog mjeseca, Spice Girls su krenule na turneju [[Spiceworld Tour]], koja je započela u Dublinu u Irskoj, prije nego što su se preselile u Evropu i Sjevernu Ameriku te se vratile u Veliku Britaniju na dva nastupa na [[Wembley Stadium]]u. Dana 31. maja 1998. godine, Halliwellova je objavila svoj odlazak iz Spice Girls preko svog advokata.<ref name="BBC Geri departure">{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/103637.stm |title=Ginger snaps |publisher=[[BBC|BBC News]] |date=31. maj 1998 |access-date=17. novembra 2007 |language=na engleskom}}</ref> Halliwellova je prvo navela kreativne razlike,<ref name="BBC Geri departure" /> a kasnije je rekla da pati od iscrpljenosti i razočaranja. Glasine o borbi za moć sa Melanie Brown kružile su u štampi.<ref name="gerirolling">{{cite web |last=Sherman |first=Heidi |date=2. juni 1998 |title=Ginger Spice's Departure Marks 'End of the Beginning' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/ginger-spices-departure-marks-end-of-the-beginning-107320/ |work=[[Rolling Stone]] |access-date=26. maja 2012 |language=na engleskom}}</ref><ref name="geriplastic">{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/voices/yes-geri-it-s-hard-to-break-out-when-you-re-cast-in-plastic-1162320.html |title=Yes, Geri – it's hard to break out when you're cast in plastic |first=Rosie |last=Millard |date=31. maj 1998 |work=[[The Independent]] |access-date=10. februara 2017 |language=na engleskom}}</ref> Halliwellin odlazak šokirao je fanove i postao jedna od najvećih vijesti iz svijeta zabave te godine, dospjevši na naslovne strane međunarodnih vijesti. Četiri preostale članice bile su odlučne da će grupa nastaviti da postoji.<ref name="BBC Geri departure" /> Sjevernoamerički deo turneje Spiceworld Tour odvijao se po planu, počevši u [[West Palm Beach, Florida|West Palm Beachu na Floridi]], a ostvarivši bruto od 93,6 miliona dolara tokom 40 rasprodatih nastupa. Turneju je prisustvovalo oko 2,1 milion ljudi tokom 97 koncerata, sa procenjenim bruto prihodom od 220 do 250 miliona dolara, što je najveća koncertna turneja ženske grupe.<ref name="bbcatoz" /> Pratio ju je dokumentarni film ''Spice Girls in America: A Tour Story''. „[[Viva Forever]]“, četvrti i posljednji singl objavljen albuma ''Spiceworld'', postao je sedmi singl grupe koji je dostigao prvo mjesto u Velikoj Britaniji. Video je snimljen prije Halliwellinog odlaska i prikazuje svih pet članica u obliku [[stop animacija|stop animacije]].<ref>{{cite web |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/official-chart-flashback-1998-spice-girls-viva-forever__4580/|title=Official Chart Flashback 1998: Spice Girls, Viva Forever |publisher=[[Official Charts Company]] |date=27. juli 2017 |first=Rob |last=Copsey |access-date=26. februara 2021 |language=na engleskom}}</ref> Dok su bile na turneji po Sjedinjenim Državama, Spice Girls su napisale i snimile novi materijal. Objavile su novu pjesmu „[[Goodbye (pjesma Spice Girls)|Goodbye]]“ prije Božića u novembru 1998. godine. Smatrana je kao počast Halliwellovoj, iako su delovi pjesme prvobitno napisani dok je Halliwellova još uvek bila deo grupe. Postao je to treći uzastopni singl Spice Girls koji je dostigao prvo mjesto na Božić, izjednačivši rekord koji su prethodno postavili [[Beatles]]i.<ref name="OCGoodbye">{{cite web |last=Myers |first=Justin |date=20. decembar 2013 |title=Official Charts Flashback 1998: Spice Girls – Goodbye |url=http://www.officialcharts.com/features/official-charts-flashback-1998-spice-girls-goodbye-2688/ |access-date=22. decembra 2013 |publisher=[[Official Charts Company]] |language=na engleskom}}</ref> Istog mjeseca, Bunton i Chisholm pojavile su se na dodjeli MTV Europe Music Awards nagrada 1998. godine bez ostalih članova grupe, primivši dvije nagrade u ime Spice Girls u kategorijama „Najbolji Pop Izvođač“ i „Najbolja Grupa“.<ref>{{cite web |date=13. novembar 1998 |title=Spice Girls take MTV crown |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/213410.stm |publisher=[[BBC|BBC News]] |language=na engleskom}}</ref> Te godine, Brown i Adams su objavile da su trudne. Adams je u martu 1999. godine rodila sina Brooklyna, čiji je otac bivši nogometaš [[Manchester United F.C.|Manchester Uniteda]] [[David Beckham]]. Kasnije te godine udala se za Beckhama na vjenčanju u Irskoj, uz veliku medijsku pažnju, preuzevši njegovo prezime.<ref>{{Cite web |date=5. juli 1999 |title=David and Victoria tie the knot |publisher=[[BBC|BBC News]] |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1999/07/99/the_posh_wedding/383151.stm |access-date=19. decembra 2007 |language=na engleskom}}</ref> === Treći album, pauza i solo karijere === Do 1999. godine Brown, Bunton i Chisholm su već objavile muziku kao solo izvođači.<ref>{{cite magazine |title=What's it all about? Solo Spice Girls |magazine=Melody Maker |volume=76 |issue=41 |date=16. oktobar 1999 |page=8 |language=na engleskom}}</ref> Vratili su se u studio u augustu 1999. godine nakon osmomjesečne pauze u snimanju. U početku je album bio više pod uticajem popa, slično kao i njihova prva dva albuma, i uključivao je produkciju Elliota Kennedyja.<ref>{{cite web |url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/spice-girls-producer-duped-leaking-5157667 |title=Spice Girls producer was duped into leaking songs by fraudster now selling them for £10,000 EACH |last=Beech |first=Richard |date=13. februar 2015 |work=[[Daily Mirror]] |access-date=26. augusta 2015 |language=na engleskom}}</ref> Zvuk je dobio zreliji pravac kada su im se pridružili američki producenti kako bi sarađivali sa njima. U decembru 1999. godine Spice Girls su krenule na božićnu turneju po Velikoj Britaniji pod nazivom [[Christmas in Spiceworld]] u Londonu i Manchesteru, tokom koje su predstavile nove pjesme sa trećeg albuma.<ref>{{cite web |work=[[The Guardian]] |url= https://www.theguardian.com/uk/1999/dec/17/1 |title=In brief |date=17. decembar 1999 |access-date=9. aprila 2021 |language=na engleskom}}</ref> Na turneji od osam koncerata prisustvovalo je više od 153&nbsp;000 ljudi, a bruto od prodaje karata je iznosilo 5,7 miliona dolara. Prva četiri koncerta, u [[Manchester Arena|Manchester Evening News Areni]], zaradila su 2,6 miliona dolara. U drugom dijelu turneje grupa je održala još četiri koncerta u [[Earls Court Exhibition Centre|Earls Court Areni]], zaradivši 3,1 milion dolara. Spice Girls su ponovo nastupile na dodjeli Brit Awards nagrada u martu 2000. godine, gdje su dobile nagradu u kategoriji „Životno Djelo“. Halliwell je prisustvovala, ali se nije pridružila svojim bivšim članicama grupe na sceni.<ref name="lifetime">{{cite web |last=Kennedy |first=Maev |date=3. mart 2000 |url=https://www.theguardian.com/uk/2000/mar/03/maevkennedy |title=Spice Girls win lifetime achievement award |work=[[The Guardian]] |access-date=30. marta 2017 |language=na engleskom}}</ref> U novembru 2000. godine Spice Girls su objavile svoj treći i posljednji album ''[[Forever (album)|Forever]]''. Sa oštrijim [[Rhythm and blues|R&B]] zvukom, dobio je mlake kritike. Album je dostigao drugo mjesto u Velikoj Britaniji, ali tek 39. mjesto na listi Billboard 200. Glavni singl, dupla A-strana „[[Holler (pjesma Spice Girls)|Holler]]“/„[[Let Love Lead the Way]]“, postao je deveti singl grupe koji je dostigao prvo mjesto u Velikoj Britaniji.<ref name="newsbbc2">{{cite web |title= Spice Girls make pop history |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/997495.stm |access-date=7. decembar 2013 |publisher=[[BBC|BBC News]] |date=29. oktobra 2000 |language=na engleskom}}</ref> U Sjedinjenim Državama nije uspio dospjeti na listu Billboard Hot 100, dostigavši sedmo mjesto na listi [[Bubbling Under Hot 100]] i 31. mjesto na listi [[Dance Club Songs]]. Jedini veći nastup grupe sa singlom dogodio se na dodjeli MTV Europe Music Awards nagrada u novembru 2000. godine. Ukupno je album ''Forever'' prodat u više od četiri miliona primjeraka. Spice Girls su obustavile promotivne aktivnosti u decembru 2000. godine, jer su započele neodređenu pauzu kako bi se koncentrisale na svoje solo karijere.<ref name="simth206">Smith 2019, str. 206</ref> Insistirale su da se grupa nije raspala. == Diskografija == *''[[Spice (album)|Spice]]'' (1996) *''[[Spiceworld]]'' (1997) *''[[Forever (album)|Forever]]'' (2000) == Reference == {{reflist|2}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Spice Girls}} * [http://www.thespicegirls.com Službena stranica] {{en}} [[Kategorija:Engleske muzičke grupe]] [[Kategorija:Pop-grupe]] [[Kategorija:Dobitnici i dobitnice Brit Award]] 5qz1d54q752mr6m50x5kods0hjpqr72 0 4722032 42591813 42590544 2026-05-11T16:09:54Z Edgar Allan Poe 29250 /* Rezultati */ 42591813 wikitext text/x-wiki [[File:Golden Team 1953.jpg|thumb|500px|right|{{center|'''"Laka konjica" 1953. godine'''<br />''prednji red:'' [[Mihály Lantos]], [[Ferenc Puskás]], [[Gyula Grosics]]<br />''stražnji red:'' [[Gyula Lóránt]], [[Jenő Buzánszky]], [[Nándor Hidegkuti]], [[Sándor Kocsis]], [[József Zakariás]], [[Zoltán Czibor]], [[József Bozsik]], [[László Budai]]}}]] "'''Laka konjica'''"<ref>{{Cite web |last=Stevović |first=Dejan |date=2022-11-13 |title=7: Tužan kas “Lake konjice” |url=https://sportklub.n1info.rs/fudbal/fifa-world-cup/7-tuzan-kas-lake-konjice/ |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[SportKlub]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karin |first=Vice |date=2025-01-05 |title=Bili su najbolja reprezentacija ikad. Komunizam ih je stvorio pa uništio |url=https://www.index.hr/sport/clanak/bili-su-najbolja-reprezentacija-ikad-komunizam-ih-je-stvorio-pa-unistio/2626837.aspx |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Index.hr]] |quote=(...) Prva velika reprezentacija svjetskog nogometa bila je mađarska generacija, '''na ovim prostorima poznata kao Laka konjica''', ali svoju dominaciju nije okrunila jer je jedini poraz doživjela u finalu Svjetskog prvenstva. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ledinski |first=Karlo |date=2015-11-17 |title=Mađari su nekad bili najveća nogometna sila na svijetu |url=https://www.vecernji.hr/sport/madari-su-nekada-bili-najveca-nogometna-sila-i-sad-idu-na-europsko-prvenstvo-1037942 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=''[[Večernji list]]'' |quote=(...) '''Znamenita mađarska “laka konjica”''' oduševljavala je nogometni svijet 50-ih godina, a mnogi smatraju da je to najbolja momčad koja je ikada hodala zemljom. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-12-02 |title=Pogledajte kako je 'laka konjica' promijenila historiju fudbala (VIDEO) |url=https://radiosarajevo.ba/sport/nogomet/pogledajte-kako-je-laka-konjica-promijenila-historiju-fudbala-video/133536 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Radio Sarajevo]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Medo |first=Ivica |date=2012-09-21 |title=Neponovljiva navala opet zajedno: Možda i najveći svih vremena! |url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/svjetski_nogomet/neponovljiva-navala-opet-zajedno-mozda-i-najveci-svih-vremena.html |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=Gol.hr|quote=(...) „Laka konjica“ je vjerojatno najveća, ali i najtragičnija momčad svih vremena.(...)}}</ref> ([[mađarski]]: ''Aranycsapat'', dosl. "Zlatna momčad") jest nadimak koji se odnosi na zlatnu generaciju [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske nogometne reprezentacije]] iz [[1950-e|1950-ih]] godina. Danas se smatra kako je ova mađarska reprezentacija bila najbolja svjetska reprezentacija svog vremena, a svoj je status izgradila kroz nekoliko slavnih utakmica, uključujući četvrtfinale ("[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]") protiv [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], polufinale protiv [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]] i finale ("[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Čudo u Bernu]]") protiv [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskom prvenstvu 1954.]] godine. Ova je reprezentacija nanijela poraze tadašnjim nogometnim silama poput [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]], [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]], [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] i [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] prije nego što su se nakon [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarske revolucije]] [[1956.]] raspali. Reprezentacija je u različitim dijelovima svijeta bila poznata i po drugim nadimcima. U periodu između [[1949.]] i [[1956.]], "Laka konjica" odigrala je 69 utakmica, 58 od kojih je pobijedila, uz 8 remija i samo tri poraza, onaj od [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] u finalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/mighty-magyars-and-hungarys-four-year-unbeaten-streak|title=Mighty Magyars and Hungary’s four-year unbeaten streak|work=FIFA}}</ref> te još dvije prijateljske utakmice koje su ranije navođene kao remiji. U tih su 69 utakmica postigli čak 436 golova. Prema [[Svjetska nogometna Elo ljestvica|Elo ljestvici]], "Laka konjica" ostvarila je najviši broj bodova za neku reprezentaciju ikada (2231 bodova ostvarenih [[30. lipnja]] [[1954.]]), a [[2016.]] godine [[BBC]] ih je proglasio najboljom nogometnom reprezentacijom u historiji.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36387046|title=The greatest international team ever?|work=BBC Sport}}</ref> U historijskom kontekstu, smatra se kako je "Laka konjica" uspješno implementirala rani oblik "[[totalni fudbal|totalnog nogometa]]", koji će [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|nizozemska reprezentacija]] usavršiti tijekom [[1970-e|1970-ih]] godina. Također se smatra da je ova reprezentacija uvela novi, znanstveni način vođenja momčadi te taktičke inovacije koje su u narednim desetljećima naširoko prihvaćene. == Ključne osobe == [[File:Aranycsapat.png|thumb|Fleksibilna formacija 3–2–3–2 koju je koristila "Laka konjica".]] Jezgru momčadi činila su šestorica igrača – napadači [[Ferenc Puskás]], [[Sándor Kocsis]] i [[Zoltán Czibor]], defenzivni vezni [[József Bozsik]] i [[Gyula Grosics]], svi redom igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], te ofenzivni vezni [[Nándor Hidegkuti]], koji je igrao za [[MTK Budapest FC|MTK]]. Izbornik je bio [[Gusztáv Sebes]], koji je ranije bio sindikalist u [[Renault]]ovim tvornicama u [[Budimpešta|Budimpešti]] i predratnom [[Pariz]]u, shodno čemu je dobio odobrenje zamjenika ministra sporta da vodi reprezentaciju. Sebes je zaslužan za tri značajne inovacije. Prvo, uveo je kondicijske režime za svoje igrače te klupsku politiku na reprezentativnom nivou, što je dovelo do redovnih reprezentativnih treninga. Drugo, osmislio je taktički koncept dubinskog centarfora. U to je doba većina nogometnih momčadi igrala tzv. WM formaciju, gdje je centarfor bio isturen u napadačkoj liniji s tri napadača i dva krila. Sebes je povukao centarfora natrag u vezni red, a po potrebi je i krila vraćao u vezni red. Ovo je efektivno stvorilo iznimno fleksibilnu 3–2–3–2 formaciju, što je momčadi omogućilo da brzo mijenja između napada i obrane. Ova je taktika također izvlačila braniče s njihovih pozicija, s obzirom da su centarhalfovi navikli na "flaster" čuvanje centarfora morali svog igrača pratiti sve do veznog reda. Treće, Sabes je poticao svoje igrače na prilagodljivost – ideal je bio stvoriti igrače koji bi bili sposobni igrati jednako dobro na svakoj poziciji. To je tada bila revolucionarna ideja jer su igrači uglavnom bili navikli igrati samo na jednoj specifičnoj poziciji. Sve skupa, ova je taktika bila preteča "[[Totalni nogomet|totalnog nogometa]]". Puskás je jednom prilikom rekao: "Kada smo napadali, svi su napadali, a isto je bilo i u obrani. Bili smo prototip totalnog nogometa".<ref>[https://web.archive.org/web/20110115075922/http://www.fifa.com/classicfootball/news/newsid=510979.html FIFA.com]</ref> Također, značajan utjecaj na Sebesa i "Laku konjicu" imao je trener [[Jimmy Hogan]], jedan od pionira nogometa. Tadašnji predsjednik predsjednik Mađarskog nogometnog saveza, [[Sándor Barcs]], rekao je: "Jimmy Hogan naučio nas je sve što znamo o nogometu".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2003/nov/22/sport.comment2|title=How total football inventor was lost to Hungary|website=[[TheGuardian.com]]|date=22 November 2003}}</ref> Čak je i Sebes odao počast engleskom pioniru: "Igrali smo nogomet kako nas je naučio Jimmy Hogan. Kada se bude pričalo o našoj nogometnoj povijesti, njegovo ime treba biti upisano zlatnim slovima".<ref name=Anatomy>Jonathan Wilson, ''The Anatomy of England: a History in Ten Matches'' (Orion Publishing Group, London 2010)</ref> == Historija == === Počeci i olimpijsko zlato === "Laka konjica" nastala je [[1949.]] godine kada je [[Gusztáv Sebes]] preuzeo klupu [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske reprezentacije]]. Do [[14. svibnja]] [[1950.]] godine, reprezentacija je odigrala osam utakmica bez poraza, da bi na taj dan izgubili od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u prijateljskoj utakmici. Međutim, od njihove sljedeće utakmice, koja je odigrana [[4. lipnja]] [[1950.]] godine pa sve do [[4. srpnja]] [[1954.]] godine, "Laka konjica" je imala niz od 32 utakmice bez poraza, odnosno 29 pobjeda i samo tri remija. [[File:1952 Summer olympics, olympic stadium. The Hungarian national team after the final (Hungary - Yugoslavia 2-0).jpg|thumb|left|"Laka konjica" na Olimpijskom stadionu u [[Helsinki]]ju nakon osvajanja zlatne medalje u finalu protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]].]] "Laka konjica" je na [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igrame 1952.]] godine u [[Helsinki]]ju stigla bez da su znali za poraz pune dvije godine. U skupini su imali lagan posao, što im je osiguralo polufinalni ogled s aktualnim olimpijskim prvacima, [[Fudbalska reprezentacija Švedske|Švedskom]]. "Laka konjica" pregazila je olimpijske prvake 6:0 te osigurala finale protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]], koju su pobijedili 2:0 golovima [[Ferenc Puskás|Puskása]] i [[Zoltán Czibor|Czibora]]. Mađari su tako postali olimpijski prvaci, a unatoč sjajnim nastupima u narednim godinama, ovo olimpijsko zlato bit će im jedino zlato na nekom velikom međunarodnom natjecanju. Još od [[1948.]] godine, mađarska je reprezentacija sudjelovala i na [[Srednjoevropski međunarodni kup|Srednjoeuropskom međunarodnom kupu]], koji se igrao od [[1948.]] do [[1953.]] godine. Ovu preteču [[UEFA Euro|Europskog prvenstva]] igrale su reprezentacije iz Srednje Europe, a Mađarska je svoj dio turnira kompletirala u svibnju [[1953.]] godine s pet pobjeda, jednim remijem i dva poraza (iz ere prije "Lake konjice"), što je bilo dovoljno za prvo mjesto. U studenom iste godine, odigrali su tzv. "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmicu stoljeća]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]] na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] pred 105,000 gledatelja. Englezi su pozvali Mađare na prijateljski ogled nakon što je "Laka konjica" osvojila olimpijsko zlato. Kako Engleska do tada nikada nije izgubila na domaćem terenu od nebritanske momčadi (imali su poraz od [[Fudbalska reprezentacija Irske|Irske]] iz [[1949.]] godine), [[The Football Association|savez]] je bio uvjeren u pobjedu, smatrajući da su njihovi igrači tehnički i taktički superiorniji u odnosu na igrače iz bilo koje druge zemlje. Engleska je tada bila treća, a Mađarska prva reprezentacija svijeta, tako da je anticipacija bila iznimna, što je engleske medije navelo da utakmici daju nadimak "Utakmica stoljeća".<ref name="glanville1">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/17/seven-deadly-sins-football-hungary-england|title=The Hungarian disasters – England v Hungary, 1953-4|last=Glanville|first=Brian|date=17 May 2009|work=The Observer|publisher=Guardian News and Media Limited|access-date=23 March 2011}}</ref><ref name="sportsillustrated">{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104031645/http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|url-status=dead|archive-date=November 4, 2012|title=Hungary marks 50th year since England win|date=25 November 2003|work=Sports Illustrated|publisher=CNN/[[Sports Illustrated]]|access-date=23 March 2011}}</ref> {{multiple image <!-- Layout parameters --> | align = right | direction = vertical | background color = | total_width = 350px | caption_align = | image1 = Wembley Stadium, the Hungarian national team before the 6-3 match against England.jpg | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = "Laka konjica" na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] prije početka historijske "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmice stoljeće]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]]. | image2 = 1954 Hungary 7–1 England, (association football friendly) Golden Team.jpg | alt2 = | link2 = | caption2 = Publika u [[Budimpešta|Budimpešti]] slavi historijski poraz Engleske od "Lake konjice" u revanšu pred početak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva 1954.]] godine. | footer = }} Na opći šok domaćina, "Laka konjica" poveća je već u prvoj minuti, a do 27. minute imali su prednost od 4:1. Konačni rezultat bio je 6:3 za Mađarsku, pri čemu je [[Nándor Hidegkuti]] postigao hat-trick, uz još dva Puskásova gola i jedan [[József Bozsik|Józsefa Bozsika]]. Za Engleze je to bio šamar i lekcija koja je odjeknula zemljom, a posljedično je dovela do promjene prakse na Otoku, odnosno engleski su treneri počeli primjenjivati kontinentalne taktike i pristupe te tako adaptirali svoju igru.<ref name="glanville1" /> Ubrzo je organiziran i [[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|revanš]] između reprezentacija u [[Budimpešta|Budimpešti]], koji se odigrao [[23. svibnja]] [[1954.]] godine, tri tjedna prije početka [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva]]. Englezi su se nadali osveti i vodili su se mišlju da je poraz na Wembleyju bila anomalija, međutim "Laka konjica" ih je pregazila rezultatom 7:1 i tako im nanijela najteži poraz u historiji.<ref name="glanville1" /> === FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. === {{main|FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.}} Mađarska je na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine došla kao glavni favorit – četiri godine nisu znali za poraz, a dvije uvjerljive pobjede protiv Engleske (ukupno 13:4) dokazale su svijetu da je "Laka konjica" najveći favorit za naslov prvaka svijeta. Šesnaest reprezentacija raspoređeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, dva nositelja i dva nenositelja; svaka je reprezentacija igrala samo dvije utakmice, odnosno međusobno su igrali samo nositelji protiv nenositelja. Mađarska je tako igrala protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadne Njemačke]] (8:3) i s dvama pobjedama osigurala prvo mjesto u grupi u kojoj je prošla još i Zapadna Njemačka. Iako je izdominirala u grupi, Mađarska je na dvije utakmice ostala bez Puskása, koji je zadobio ozljedu gležnja nakon prekršaja na njemu u utakmici protiv Zapadne Njemačke. Četvrtfinalni ogled donio je dugoočekivani okršaj s [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazilom]]. Brazil je bio jedan od favorita za naslov, a nakon [[Maracanazo|šokantnog poraza]] od [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]] u posljednjoj utakmici [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine, Brazilci su bili željni novog finala i naslova prvaka. Međutim, ono što je trebala biti ljepotica prvenstva pretvorilo se praktički u tučnjavu između dvaju reprezentacija koja je zbog velikog broja grubih prekršaja dobila nadimak "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]". Nakon što je Mađarska povela 2:0 u prvih sedam minuta, momčadi su počele svoju seriju grubih prekršaja, što je dovelo do brojnih prekida, slobodnih udaraca i čak tri isključenja; "Laka konjica" na kraju je slavila 4:2. Igrači su se nastavili tuči i nakon utakmice, u tunelu i u svlačionicama, zbog čega se ova utakmica smatra jednom od najbrutalnijih u historiji nogometa. Engleski sudac [[Arthur Edward Ellis]], koji je vodio utakmicu, kasnije je rekao: "Mislio sam da će to biti najveća utakmica koju ću ikada vidjeti. Bio sam na svjetskom vrhu. Ne znam jesu li politika i vjera imali ikakve veze s tim, ali ponašali su se kao životinje. Čista sramota. Bila je to grozna utakmica. U današnjim okolnostima, toliko bi igrača bilo isključeno da bi morali prekinuti utakmicu. Ja sam jedino želio dovesti utakmicu do kraja".<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-ellis-a-knockout-during-the-battle-of-berne-1163887.html |title=Football: Ellis a knockout during the Battle of Berne – Sport |work=The Independent |date=1998-06-09 |access-date=2011-03-14}}</ref> Mađarskoj je uslijedio polufinalni ogled s Urugvajom, reprezentacijom koja dotad nikada nije izgubila na [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskom prvenstvu]] i koja je osvojila oba prethodna turnira na kojima je sudjelovala bez poraza. Iako je "Laka konjica" i dalje bila bez Puskása, uspjeli su povesti golom Czibora, a Urugvajci se nisu uspjeli vratiti do poluvremena. Odmah na početku drugog dijela, Hidegkuti je povećao mađarsku prednost na 2:0. Urugvajci su tada krenuli u potpunu ofenzicu, a petnaest minuta prije kraja, [[Juan Hohberg]] je smanjio mađarsku prednost. Mađari su se branili, ali Hohberg je u 86. minuti izjednačio rezultat i odveo utakmicu u produžetke. U produžecima se ukazao [[Sándor Kocsis]], koji je s dva gola povećao mađarsku prednost na 4:2 i odveo ih do pobjede. Urugvaj je tako doživio svoj prvi poraz na Svjetskim prvenstvima, a Mađarska je otišla u svoje drugo finale, nakon [[1938.]] godine. [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Finalni ogled]] igrao se, tako, između Mađarske i Zapadne Njemačke, izvorno nenositeljice koja je u drugu fazu uspjela proći tek nakon majstorice protiv [[Fudbalska reprezentacija Turske|Turske]]. Mađarska je bila veliki favorit; od [[1949.]] do te utakmice imali su samo jedan poraz, a bili su u seriji od 32 utakmice bez poraza od [[1950.]] godine, a uz to su pregazili Zapadnu Njemačku u grupi rezultatom 8:3. Sve je upućivalo na to da će Mađarska postati svjetski prvak, unatoč činjenici da se Puskás nije potpuno opravio (međutim, izbornik je odlučio uvrstiti ta u postavu). Upravo je Puskás doveo Mađare u rano vodstvo u 6. minuti, a Czibor je kasnije povećao na 2:0. Ipak, Nijemci su tada pritisli te su preko [[Max Morlock|Maxa Morlocka]] brzo smanjili na 2:1. Nakon kornera u 18. minuti, [[Helmut Rahn]] postiže novi gol za Njemačku i tako izravnava rezultat; Mađari su se žalili da je njihov golman bio ometan tijekom tog kornera, ali žalbe nisu uvažene. Mađari su u drugom poluvremenu dali sve u napad, međutim njemačka obrana bila je spremna, a golman [[Toni Turek]] imao je nekoliko sjajnih obrana. Šest minuta prije kraja, Rahn je postigao svoj drugi gol za vodstvo Zapadne Njemačke 2:3. Puskás je dvije minute prije kraja postigao izjednačujući gol, ali isti je poništen zbog zaleđa, a minutu prije kraja Kocsis je srušen u kaznenom prostoru Nijemaca, ali sudac nije procijenio da se radi o prekršaju za penal. "[[Čudo u Bernu (1954)|Čudo u Bernu]]", kako su mediji nazvali ovu utakmicu, bio je šok u svijetu nogometa i trenutak koji je "Laku konjicu" ostavio na jednom olimpijskom zlatu i bez titule prvaka svijeta. Mađarski niz od 32 pobjede za redom prekinut je, a ovo im je bio prvi poraz od [[1950.]] godine te prvi i jedini poraz u nekoj službenoj utakmici (oba ostala poraza bila su u prijateljskim susretima). Kako bi izbjegli razočarane navijače, igrači su diskretno vraćeni u Mađarsku, gdje su "identificirani krivci" za razočaravajući poraz; golman [[Gyula Grosics]] posebno je istaknut među njima. Međutim, unatoč ovom razočarenju, "Laka konjica" nastavila je s dobrim igrama. === Posljednje godine === U prosincu [[1954.]] godine, [[Fudbalska reprezentacija Škotske|Škotska]] je ugostila "Laku konjicu" na [[Hampden Park]]u pred više od 110,000 gledatelja. Škoti su bili odlučni u naumu da se ne osramote kao Englezi ranije te su se odlučili na kontranapade kao svoju glavnu taktiku. Ovakav pristup doveo je do otvorene utakmice s puno golova. Mađati su poveli preko Bozsik u 20. minuti, a šest minuta kasnije Hidegkuti je povećao na 2:0. Škoti su preko [[Tommy Ring|Tommyja Ringa]] smanjili na 2:1 u 36. minuti, međutim [[Károly Sándor]] ponovo je povećao na 3:1 netom prije poluvremena. Drugo je poluvrijeme nastavljeno na isti način. Škotsko krilo [[John Mackenzie (fudbaler)|John Mackenzie]] bio je bolji u okršaju s [[Mihály Lantos|Mihályjem Lantosom]], što je omogućilo [[Bobby Johnstone|Bobbyju Johnstoneu]] da smanji na 3:2 na samom početku drugog poluvremena. Škoti su nastavili pritiskati, a samo ih je loša realizacija spriječila da izjednače rezultat; pred kraj utakmice, Mađari su pokrenuli kontranapad iz kojeg je Kocsis postigao gol za konačnih 4:2 za "Laku konjicu". Škoti su bili najbliže pobjedi nad Mađarima u nekoj prijateljskoj utakmici još od [[1950.]] godine, a Puskás je nakon utakmice pohvalio Mackenzieja.<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |title=The firhill flyer &#124; Comments &#124; The Official Gateway to Scotland |publisher=Scotland.org |access-date=2011-03-14 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721002015/http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |url-status=dead }}</ref> "Laka konjica" je nakon razočaravajućeg "Čuda u Bernu" uspjela ostvariti niz od 18 utakmica bez poraza, prije nego ih je [[Fudbalska reprezentacija Belgije|Belgija]] pobijedila u prijateljskoj utakmici u [[Bruxelles]]u u lipnju [[1956.]] godine; bio je to posljednji poraz "Lake konjice". U lipnju je izbornik Sebes također dobio otkaz, a reprezentaciju je preuzeo [[Márton Bukovi]], koji je vodio "Laku konjicu" u prijateljskoj utakmici protiv [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] u [[Moskva|Moskvi]] pred 105,000 gledatelja. [[Zoltán Czibor]] postigao je jedini gol na utakmici za historijsku pobjedu Mađarske protiv Sovjeta, kojima je to bio prvi poraz na domaćem terenu u historiji. Sovjeti su tada smatrani "prirodnim nasljednicima" mađarske reprezentacije, a kako su ujedno bili i "glavni" u [[Istočni blok|Istočnom bloku]], sovjetske su vlasti očekivale laganu pobjedu svoje reprezentacije, koja se, ipak, nije dogodila. == Raspad == Godina [[1956.]] bila je presudna za "Laku konjicu". Igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], koji su činili većinu reprezentacije, igrali su u [[Evropski kup|Europskom kupu]] tijekom sezone [[1956.]]/[[1957.]] te su u prvom krugu igrali protiv [[Athletic Bilbao|Athletic Bilbaa]]. U Španjolskoj su izgubili 3:2, ali prije uzvratne utakmice, izbila je [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarska revolucija]]. Igrači su odlučili ne vratiti se u Mađarsku te su dogovorili da se uzvrat s Bilbaom igra u [[Bruxelles]]u. Utakmica je završila rezultatom 3:3 tako da je Athletic prošao dalje. Nakon ovog ispadanja, igrači su se našli u limbu te su organizirali dobrotvornu turneju na Zapadu s ciljem prikupljanja novčanih sredstava, unatoč protivljenju FIFA-e i mađarskih vlasti. Igrači su pozvali svoje obitelji iz Mađarske, međutim nakon što su završili brazilski dio turneje i vratili se u Europu, igrači su se razdvojili. Dio ih se vratio u Mađarsku, dok je dio odlučio ostati na Zapadu. Ovo je bio službeni kraj "Lake konjice". Kocsis i Czibor otišli su u Španjolsku i igrali za [[FC Barcelona|Barcelonu]], dok je Puskás igrao za [[Real Madrid CF|Real Madrid]] i kasnije dobio španjolsko državljanstvo te nastupao za [[Španjolska nogometna reprezentacija|španjolsku reprezentaciju]]. Hidegkuti se vratio u Mađarsku kao igrač, a kasnije je vodio [[MTK Budapest FC|MTK]] prije nego je emigrirao i imao uspješnu trenersku karijeru u [[Italija|Italiji]], [[Poljska|Poljskoj]] i [[Egipat|Egiptu]]. Bozsik se također vratio u Mađarsku i bio trener. Njih su dvojica, zajedno s još nekoliko povratnika, bili malobrojni članovi "Lake konjice" koji su predstavljali Mađarsku na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1958.|Svjetskom prvenstvu 1958.]] godine u [[Švedska|Švedskoj]]. Iako je dobio otkaz kao izbornik, Sebes je ostao u Mađarskoj te imao umjeren uspjeh kao trener nekoliko mađarskih klubova.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach=61688/bio.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070709064600/http://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach%3D61688/bio.html |archive-date=2007-07-09 |title=Classic Coach: Gusztav Sebes |publisher=FIFA.com |date=1953-11-25 |access-date=2011-03-14 |url-status=dead }}</ref> == Historijski značaj == [[File:Szegedvaros-aranycsapat.JPG|thumb|Spomenik "Lakoj konjici" u [[Szeged]]u.]] Osim što je bila jedna od najboljih reprezentacija svih vremena, "Laka konjica" imala je i historijski značaj zbog tri doprinosa koja su imala značajan utjecaj na razvoj modernog nogometa. Izbornik [[Gusztáv Sebes]] uveo je nova taktička rješenja, fokusirao se na reprezentaciju čiju su jezgru činili igrači koji su redovito igrali i trenirali zajedno te su se navikli igrati kao tim te je razvijao koncept da svaki igrač može igrati na bilo kojoj poziciji. Sebes je uveo taktičke inovacije u igru – od kojih je najznačajniji dubinski centarfor – u vremenu kada je većina momčadi već 20 godina igrala WM formaciju. Ovo je bila taktička revolucija koja je, u kombinaciji s fleksibilnom formacijom 3–2–3–2 koju su Mađari igrali, dovela do njihovog uspjeha te je imala značajan utjecaj na klupski i reprezentativni nogomet diljem svijeta. Upravo je ova taktička formacija dovela do nastanka formacije 4–2–4. Sebesova ideja da koristi igrače iz manjeg broja klubova pokazala se također revolucionarnom za to vrijeme, a bila je ključna za uspjeh momčadi u tom periodu. Većina tadašnjih reprezentacija birala u svoj sastav najbolje igrače, ne vodeći računa o kvaliteti tima kao takvog; primjerice, Engleska je imala (ne)slavne izborničke odbore koji su sastavljali reprezentaciju za svaku pojedinu utakmicu ne vodeći računa o kontinuitetu ili momčadskoj koheziji. Koristeći igrače koji su igrali zajedno u klubovima te su se jako dobro poznavali, odnosno dobro su igrali zajedno u timu, Sebes je na reprezentativnom nivou uveo osjećaj koherentnosti koji je dotad bio nepoznat u bilo kojoj reprezentaciji svijeta. Utjecaj ovog pristupa bio je enorman: Sovjeti su ovaj pristup primijenili tijekom [[1960-e|1960-ih]] godina i imali značajan uspjeh na europskom nivou, dok je Engleska osvojila [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|naslov prvaka 1966.]] godine s reprezentacijom čiju su jezgru činili igrači [[West Ham United F.C.|West Ham Uniteda]]. Sebes je također organizirao rigorozne treninge i zahtijevao visoke standarde fizičke spreme od svojih reprezentativaca, kao i dobru taktičku svijest, sve mahom aspekti koje su ostale reprezentacije zanemarivale. Na taj je način "Laka konjica" mogla pretrčati i nadigrati svoje protivnike. U konačnici, Sebesov izbornički uspjeh bio je temeljen i na primjeni ideje pionira [[Jimmy Hogan|Jimmyja Hogana]] da bi svaki igrač na terenu trebao moći igrati na svakoj poziciji. Ta je ideja bila revolucionarna u periodu kada su igrači uglavnom bili fiksno vezano uz dodijeljene im pozicije te su uglavnom igrači igrač na igrača. Sebes je ovu taktiku mogao primijeniti isključivo zahvaljujući činjenici da je imao jezgru vrlo talentiranih igrača koji su bili naviknuti igrati zajedno, shodno čemu su lako mogli mijenjati pozicije. Dvadesetak godina kasnije, [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]] će na ovom Sebesovom konceptu izgraditi svoj "[[totalni nogomet]]". == Rezultati == {| class="wikitable sortable" |- !# !Datum !Lokacija !Protivnik !Rezultat !Natjecanje !Gledatelja !Izvještaj |- ! 1. | {{center|[[8. svibnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6581 Izvještaj] |- ! 2. | {{center|[[12. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6610 Izvještaj] |- ! 3. | {{center|[[19. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|37,781}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6585 Izvještaj] |- ! 4. | {{center|[[10. srpnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Stadion Nagyerdei]], [[Debrecen]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6623 Izvještaj] |- ! 5. | {{center|[[16. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6638 Izvještaj] |- ! 6. | {{center|[[30. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|36,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6572 Izvještaj] |- ! 7. | {{center|[[20. studenog]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|46,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6587 Izvještaj] |- ! 8. | {{center|[[30. travnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6697 Izvještaj] |- ! 9. | {{center|[[14. svibnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|63,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6667 Izvještaj] |- ! 10. | {{center|[[4. lipnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6681 Izvještaj] |- ! 11. | {{center|[[24. rujna]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ALB|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|12:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6669 Izvještaj] |- ! 12. | {{center|[[29. listopada]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6670 Izvještaj] |- ! 13. | {{center|[[12. studenog]] [[1950.]]}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Stadion Balgarska Armia|Stadion Narodna Armia]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6652 Izvještaj] |- ! 14. | {{center|[[27. svibnja]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|42,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14203 Izvještaj] |- ! 15. | {{center|[[14. listopada]] [[1951.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Gradski stadion (Ostrava)|Gradski stadion]], [[Ostrava]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14229 Izvještaj] |- ! 16. | {{center|[[18. studenog]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14243 Izvještaj] |- ! (17.) | {{center|[[18. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB|Tri utakmice koje je "Laka konjica" odigrala u svibnju protiv [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočne Njemačke]] i [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] ne smatraju se službenim utakmicama te se ne registriraju u službenim statistikama.}}}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|DDR|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14270 Izvještaj] |- ! (18.) | {{center|[[24. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88888 Izvještaj] |- ! (19.) | {{center|[[27. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88889 Izvještaj] |- ! 20. | {{center|[[15. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14285 Izvještaj] |- ! 21. | {{center|[[22. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|17,634}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14286 Izvještaj] |- ! 22. | {{center|[[15. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Fudbalski stadion Kupittaa|Nogometni stadion Kupittaa]], [[Turku]] | {{flagicon|RUM|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|10,588}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14291 Izvještaj] |- ! 23. | {{center|[[21. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|13,870}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14304 Izvještaj] |- ! 24. | {{center|[[24. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Arena Arto Tolsa]], [[Kotka]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|7:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|4,743}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14310 Izvještaj] |- ! 25. | {{center|[[28. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|30,471}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14312 Izvještaj] |- ! 26. | {{center|[[2. kolovoza]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] (finale) | {{center|58,553}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14316 Izvještaj] |- ! 27. | {{center|[[20. rujna]] [[1952.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorfstadion]], [[Bern]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14320 Izvještaj] |- ! 28. | {{center|[[19. listopada]] [[1952.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14332 Izvještaj] |- ! 29. | {{center|[[26. travnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|44,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14363 Izvještaj] |- ! 30. | {{center|[[17. svibnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ITA|1946}} [[Stadio Olimpico]], [[Rim]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14372 Izvještaj] |- ! 31. | {{center|[[5. srpnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|35,867}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14391 Izvještaj] |- ! 32. | rowspan=2| {{center|[[4. listopada]] [[1953.]]{{efn|Prema svim dostupnim izvorima, ove su se dvije utakmice doista odigrale istoga dana,<ref>[https://www.rsssf.org/tablesh/hong-intres.html RSSSF: Međunarodne utakmice Mađarske]</ref> međutim ostaje nejasno kako je mađarska reprezentacija mogla igrati dvije utakmice u dva različita grada (udaljena oko 1,000 kilometara) istoga dana, tako da se ovdje vjerojatno radi o omašci u navođenju datuma.}}}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Nacionalni stadion Vasil Levski]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14408 Izvještaj] |- ! 33. | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14409 Izvještaj] |- ! 34. | {{center|[[11. listopada]] [[1953.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14416 Izvještaj] |- ! 35. | {{center|[[15. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14434 Izvještaj] |- ! 36. | {{center|[[25. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Wembley Stadium (1923)|Wembley]], [[London]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Utakmica stoljeća (1953)|3:6]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14439 Izvještaj] |- ! 37. | {{center|[[12. veljače]] [[1954.]]}} | {{flagicon|EGI|1952}} [[Stadion Muhtar al-Tataš|Stadion princa Faruka]], [[Kairo]] | {{flagicon|EGI|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Egipta|Egipat]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14449 Izvještaj] |- ! 38. | {{center|[[11. travnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|62,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14463 Izvještaj] |- ! 39. | {{center|[[24. ožujka]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|7:1]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|92,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14477 Izvještaj] |- ! 40. | {{center|[[17. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Hardturm]], [[Zürich]] | {{flagicon|JKO|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|9:0}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|18,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1294/#match-lineups Izvještaj] |- ! 41. | {{center|[[20. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[St. Jakob Stadium]], [[Basel]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:3}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|65,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1277/#match-lineups Izvještaj] |- ! 42. | {{center|[[27. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{flagicon|BRA|1889a}} [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1248/#match-lineups Izvještaj] |- ! 43. | {{center|[[30. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|URU}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2 (pr.)}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|45,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1295/#match-lineups Izvještaj] |- ! 44. | {{center|[[4. srpnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|3:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] (finale) | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1278/#match-lineups Izvještaj] |- ! 45. | {{center|[[19. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|RUM|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14521 Izvještaj] |- ! 46. | {{center|[[26. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|54,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14526 Izvještaj] |- ! 47. | {{center|[[10. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14532 Izvještaj] |- ! 48. | {{center|[[24. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14539 Izvještaj] |- ! 49. | {{center|[[14. studenog]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14548 Izvještaj] |- ! 50. | {{center|[[8. prosinca]] [[1954.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Hampden Park]], [[Glasgow]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|113,146}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14552 Izvještaj] |- ! 51. | {{center|[[24. travnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|60,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14570 Izvještaj] |- ! 52. | {{center|[[8. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|NOR}} [[Stadion Ullevaal]], [[Oslo]] | {{NogRep|NOR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|27,548}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14576 Izvještaj] |- ! 53. | {{center|[[11. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:7}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,690}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14578 Izvještaj] |- ! 54. | {{center|[[15. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|DAN}} [[Københavns Idrætspark|Idrætspark]], [[Kopenhagen]] | {{NogRep|DAN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|41,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14581 Izvještaj] |- ! 55. | {{center|[[19. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:9}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,624}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14585 Izvještaj] |- ! 56. | {{center|[[29. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14592 Izvještaj] |- ! 57. | {{center|[[17. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:5}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14616 Izvještaj] |- ! 58. | {{center|[[25. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|USR}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|103,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14619 Izvještaj] |- ! 59. | {{center|[[2. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14625 Izvještaj] |- ! 60. | {{center|[[16. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|104,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14631 Izvještaj] |- ! 61. | {{center|[[13. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14643 Izvještaj] |- ! 62. | {{center|[[27. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|70,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14651 Izvještaj] |- ! 63. | {{center|[[19. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|TUR}} [[Stadion BJK İnönü|Stadion Mithatpaşa]], [[Istanbul]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|33,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-19/torokorszag-magyarorszag Izvještaj] |- ! 64. | {{center|[[29. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|LIB|1943}} [[Općinski stadion (Bejrut)|Općinski stadion]], [[Bejrut]] | {{flagicon|LIB|1943}} [[Fudbalska reprezentacija Libanona|Libanon]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|20,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-29/libanon-budapest Izvještaj] |- ! 65. | {{center|[[29. travnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14676 Izvještaj] |- ! 66. | {{center|[[20. svibnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14686 Izvještaj] |- ! 67. | {{center|[[3. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|BEL}} [[Stadion kralja Baudouina|Stadion Heysel]], [[Bruxelles]] | {{NogRep|BEL}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|59,299}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14691 Izvještaj] |- ! 68. | {{center|[[9. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|POR}} [[Estádio da Luz]], [[Lisabon]] | {{NogRep|POR}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|70,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-06-09/portugalia-magyarorszag Izvještaj] |- ! 69. | {{center|[[15. srpnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-07-15/magyarorszag-lengyelorszag Izvještaj] |- ! 70. | {{center|[[16. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|FNRJ}} [[Stadion JNA]], [[Beograd]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|55,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14723 Izvještaj] |- ! 71. | {{center|[[23. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|SSSR}} [[Stadion Lužnjiki|Centralni stadion V. I. Lenjina]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14727 Izvještaj] |} == Rekordi i statistike == [[File:Hungarian pennant World Cup 1954.jpg|thumb|Zastavica mađarske reprezentacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine.]] Tijekom sedam godina igranja, "Laka konjica" postavila je niz rekorda u različitim kategorijama, neki od kojih su aktualni još i danas. Uz to, postavili su i niz precedenata u historiji nogometa, odnosno bili su prva reprezentacija koja je napravila određene stvari. Što se tiče rekorda, oni su sljedeći: *'''Svjetski rekordi''' ** Najviše uzastopnih utakmica s barem jednim postignutim golom: 73 utakmice ([[10. travnja]] [[1949.]] – [[16. lipnja]] [[1957.]]) ** Najduži vremenski period bez poraza u XX. i XXI. vijeku: 4 godine i 1 mjesec ([[4. lipnja]] [[1950.]] – [[4. srpnja]] [[1954.]]) ** Najviše golova u suradnji između dva igrača u startnoj postavi iste reprezentacije: 159 golova ([[Ferenc Puskás]] i [[Sándor Kocsis]]) ** Najviši broj Elo bodova za jednu reprezentaciju: 2,230 bodova ([[30. lipnja]] [[1954.]]) *'''Rekordi u XX. vijeku''' ** Najviši postotak pobjeda po utakmici za izbornika s preko 30 utakmica: 82.58% ([[Gusztáv Sebes]]) ** Najviše reprezentativnih golova za igrača: [[Ferenc Puskás]], 84 gola *'''Rekordi FIFA Svjetskih prvenstava''' (svi postavljeni [[1954.]] godine) ** Najviše golova jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 27 golova ** Najviše golova po utakmici jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 5.4 gola po utakmici ** Najveća gol razlika jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: +17 ** Najveća gol razlika u jednoj utakmici na jednom prvenstvu: 9:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] *'''Nacionalni rekordi''' ** Najveća pobjeda u historiji mađarske reprezentacije: 12:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanije]] ([[23. rujna]] [[1950.]]) Što se tiče postavljenih precedenata, oni su sljedeći: # Prva [[Britansko otočje|nebritanska]] reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Engleske|Englesku]] od kodifikacije nogometnih pravila [[1863.]] godine ([[25. studenog]] [[1953.]]) # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]] na Svjetskom prvenstvu te prva nejužnoamerička reprezentacija uopće koja je pobijedila Urugvaj ([[1954.]]) # [[Sándor Kocsis]] je bio prvi igrač koji je postigao dva hat-tricka na jednom Svjetskom prvenstvu ([[1954.]]) # Prva reprezentacija koja je oborila [[Fudbalska reprezentacija Škotske|škotski]] rekord od 22 uzastopne utakmice bez poraza # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] u [[SSSR|Sovjetskom Saveu]] ([[23. rujna]] [[1956.]]) == Nagrade == *'''[[Srednjoeuropski međunarodni kup]]''' **Prvaci (1): [[Srednjoeuropski međunarodni kup 1948–53.|1948–53.]] *'''[[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]''' **Zlatna medalja (1): [[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] *'''[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]''' **Drugoplasirani (1): [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|1954.]] == Bilješke == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Literatura == * {{ cite book | title = Puskas on Puskas: The Life and Times of a Footballing Legend | editor = Rogan Taylor | year = 1998 | publisher = Robson Books | isbn = 1861051565 }} * {{cite book | title = The World Cup: The Complete History | editor = Terry Crouch | year = 2006 | publisher = Aurum Press Ltd. | isbn = 1845131495 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/worldcup00terr }} * {{cite book | title = The World Encyclopedia of Soccer | editor = Michael L. LaBlanc & Richard Henshaw | year = 1994 | publisher = Invisible Ink Press | isbn = 0810394421 }} * {{ cite book | title = Behind the Curtain: Travels in Eastern European Football | editor = Jonathan Wilson | year = 2006 | publisher = Orion Publishing | isbn = 9780752879451 }} * {{ cite book | title = Kicking & Screaming: An Oral History of Football in England | editor = Rogan Taylor & Andrew War | year = 1996 | publisher = Robson Books | isbn = 0860519120 }} * Diego Mariottini, "Tiki-taka Budapest: leggenda, ascesa e declino dell'Ungheria di Puskás", Bradipolibri, 2016, {{ISBN|9788899146214}} == Vanjske veze == {{commonscat|Golden Team}} *[https://web.archive.org/web/20060613194937/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/ ''Aranycsapat'' – dedicated web page] {{hu}} *[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cc/hun/sebes.html Gusztáv Sebes biography] *[https://www.theguardian.com/football/1953/nov/26/newsstory.sport Hungary's Famous Victory] *[https://www.rsssf.org/tablesd/drgero5.html Dr. Gerő Cup 1948–53] *[https://web.archive.org/web/20160702073800/http://www.eloratings.net/ National football teams' rankings] {{Mađarska Laka konjica}} {{Authority control}} [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] b5wirqso8cgsbm9wj1k75hvrq7pxy3p 42591814 42591813 2026-05-11T16:22:12Z Edgar Allan Poe 29250 42591814 wikitext text/x-wiki [[File:Golden Team 1953.jpg|thumb|500px|right|{{center|'''"Laka konjica" 1953. godine'''<br />''prednji red:'' [[Mihály Lantos]], [[Ferenc Puskás]], [[Gyula Grosics]]<br />''stražnji red:'' [[Gyula Lóránt]], [[Jenő Buzánszky]], [[Nándor Hidegkuti]], [[Sándor Kocsis]], [[József Zakariás]], [[Zoltán Czibor]], [[József Bozsik]], [[László Budai]]}}]] "'''Laka konjica'''"<ref>{{Cite web |last=Stevović |first=Dejan |date=2022-11-13 |title=7: Tužan kas “Lake konjice” |url=https://sportklub.n1info.rs/fudbal/fifa-world-cup/7-tuzan-kas-lake-konjice/ |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[SportKlub]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karin |first=Vice |date=2025-01-05 |title=Bili su najbolja reprezentacija ikad. Komunizam ih je stvorio pa uništio |url=https://www.index.hr/sport/clanak/bili-su-najbolja-reprezentacija-ikad-komunizam-ih-je-stvorio-pa-unistio/2626837.aspx |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Index.hr]] |quote=(...) Prva velika reprezentacija svjetskog nogometa bila je mađarska generacija, '''na ovim prostorima poznata kao Laka konjica''', ali svoju dominaciju nije okrunila jer je jedini poraz doživjela u finalu Svjetskog prvenstva. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ledinski |first=Karlo |date=2015-11-17 |title=Mađari su nekad bili najveća nogometna sila na svijetu |url=https://www.vecernji.hr/sport/madari-su-nekada-bili-najveca-nogometna-sila-i-sad-idu-na-europsko-prvenstvo-1037942 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=''[[Večernji list]]'' |quote=(...) '''Znamenita mađarska “laka konjica”''' oduševljavala je nogometni svijet 50-ih godina, a mnogi smatraju da je to najbolja momčad koja je ikada hodala zemljom. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-12-02 |title=Pogledajte kako je 'laka konjica' promijenila historiju fudbala (VIDEO) |url=https://radiosarajevo.ba/sport/nogomet/pogledajte-kako-je-laka-konjica-promijenila-historiju-fudbala-video/133536 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Radio Sarajevo]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Medo |first=Ivica |date=2012-09-21 |title=Neponovljiva navala opet zajedno: Možda i najveći svih vremena! |url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/svjetski_nogomet/neponovljiva-navala-opet-zajedno-mozda-i-najveci-svih-vremena.html |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=Gol.hr|quote=(...) „Laka konjica“ je vjerojatno najveća, ali i najtragičnija momčad svih vremena.(...)}}</ref> ([[mađarski]]: ''Aranycsapat'', dosl. "Zlatna momčad") jest nadimak koji se odnosi na zlatnu generaciju [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske nogometne reprezentacije]] iz [[1950-e|1950-ih]] godina. Danas se smatra kako je ova mađarska reprezentacija bila najbolja svjetska reprezentacija svog vremena, a svoj je status izgradila kroz nekoliko slavnih utakmica, uključujući četvrtfinale ("[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]") protiv [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], polufinale protiv [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]] i finale ("[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Čudo u Bernu]]") protiv [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskom prvenstvu 1954.]] godine. Ova je reprezentacija nanijela poraze tadašnjim nogometnim silama poput [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]], [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]], [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] i [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] prije nego što su se nakon [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarske revolucije]] [[1956.]] raspali. Reprezentacija je u različitim dijelovima svijeta bila poznata i po drugim nadimcima. U periodu između [[1949.]] i [[1956.]], "Laka konjica" odigrala je 71 utakmica, uz 53 pobjede, 12 remija i samo šest poraza, s tim da je samo jedan od tih poraza bio u službenoj utakmici, onaj od [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] u finalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine;<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/mighty-magyars-and-hungarys-four-year-unbeaten-streak|title=Mighty Magyars and Hungary’s four-year unbeaten streak|work=FIFA}}</ref> ostalih pet poraza bili su prijateljske utakmice. U toj su 71 utakmici postigli 284 gola. Prema [[Svjetska nogometna Elo ljestvica|Elo ljestvici]], "Laka konjica" ostvarila je najviši broj bodova za neku reprezentaciju ikada (2231 bodova ostvarenih [[30. lipnja]] [[1954.]]), a [[2016.]] godine [[BBC]] ih je proglasio najboljom nogometnom reprezentacijom u historiji.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36387046|title=The greatest international team ever?|work=BBC Sport}}</ref> U historijskom kontekstu, smatra se kako je "Laka konjica" uspješno implementirala rani oblik "[[totalni fudbal|totalnog nogometa]]", koji će [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|nizozemska reprezentacija]] usavršiti tijekom [[1970-e|1970-ih]] godina. Također se smatra da je ova reprezentacija uvela novi, znanstveni način vođenja momčadi te taktičke inovacije koje su u narednim desetljećima naširoko prihvaćene. == Ključne osobe == [[File:Aranycsapat.png|thumb|Fleksibilna formacija 3–2–3–2 koju je koristila "Laka konjica".]] Jezgru momčadi činila su šestorica igrača – napadači [[Ferenc Puskás]], [[Sándor Kocsis]] i [[Zoltán Czibor]], defenzivni vezni [[József Bozsik]] i [[Gyula Grosics]], svi redom igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], te ofenzivni vezni [[Nándor Hidegkuti]], koji je igrao za [[MTK Budapest FC|MTK]]. Izbornik je bio [[Gusztáv Sebes]], koji je ranije bio sindikalist u [[Renault]]ovim tvornicama u [[Budimpešta|Budimpešti]] i predratnom [[Pariz]]u, shodno čemu je dobio odobrenje zamjenika ministra sporta da vodi reprezentaciju. Sebes je zaslužan za tri značajne inovacije. Prvo, uveo je kondicijske režime za svoje igrače te klupsku politiku na reprezentativnom nivou, što je dovelo do redovnih reprezentativnih treninga. Drugo, osmislio je taktički koncept dubinskog centarfora. U to je doba većina nogometnih momčadi igrala tzv. WM formaciju, gdje je centarfor bio isturen u napadačkoj liniji s tri napadača i dva krila. Sebes je povukao centarfora natrag u vezni red, a po potrebi je i krila vraćao u vezni red. Ovo je efektivno stvorilo iznimno fleksibilnu 3–2–3–2 formaciju, što je momčadi omogućilo da brzo mijenja između napada i obrane. Ova je taktika također izvlačila braniče s njihovih pozicija, s obzirom da su centarhalfovi navikli na "flaster" čuvanje centarfora morali svog igrača pratiti sve do veznog reda. Treće, Sabes je poticao svoje igrače na prilagodljivost – ideal je bio stvoriti igrače koji bi bili sposobni igrati jednako dobro na svakoj poziciji. To je tada bila revolucionarna ideja jer su igrači uglavnom bili navikli igrati samo na jednoj specifičnoj poziciji. Sve skupa, ova je taktika bila preteča "[[Totalni nogomet|totalnog nogometa]]". Puskás je jednom prilikom rekao: "Kada smo napadali, svi su napadali, a isto je bilo i u obrani. Bili smo prototip totalnog nogometa".<ref>[https://web.archive.org/web/20110115075922/http://www.fifa.com/classicfootball/news/newsid=510979.html FIFA.com]</ref> Također, značajan utjecaj na Sebesa i "Laku konjicu" imao je trener [[Jimmy Hogan]], jedan od pionira nogometa. Tadašnji predsjednik predsjednik Mađarskog nogometnog saveza, [[Sándor Barcs]], rekao je: "Jimmy Hogan naučio nas je sve što znamo o nogometu".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2003/nov/22/sport.comment2|title=How total football inventor was lost to Hungary|website=[[TheGuardian.com]]|date=22 November 2003}}</ref> Čak je i Sebes odao počast engleskom pioniru: "Igrali smo nogomet kako nas je naučio Jimmy Hogan. Kada se bude pričalo o našoj nogometnoj povijesti, njegovo ime treba biti upisano zlatnim slovima".<ref name=Anatomy>Jonathan Wilson, ''The Anatomy of England: a History in Ten Matches'' (Orion Publishing Group, London 2010)</ref> == Historija == === Počeci i olimpijsko zlato === "Laka konjica" nastala je [[1949.]] godine kada je [[Gusztáv Sebes]] preuzeo klupu [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske reprezentacije]]. Do [[14. svibnja]] [[1950.]] godine, reprezentacija je odigrala osam utakmica bez poraza, da bi na taj dan izgubili od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u prijateljskoj utakmici. Međutim, od njihove sljedeće utakmice, koja je odigrana [[4. lipnja]] [[1950.]] godine pa sve do [[4. srpnja]] [[1954.]] godine, "Laka konjica" je imala niz od 32 utakmice bez poraza, odnosno 29 pobjeda i samo tri remija. [[File:1952 Summer olympics, olympic stadium. The Hungarian national team after the final (Hungary - Yugoslavia 2-0).jpg|thumb|left|"Laka konjica" na Olimpijskom stadionu u [[Helsinki]]ju nakon osvajanja zlatne medalje u finalu protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]].]] "Laka konjica" je na [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igrame 1952.]] godine u [[Helsinki]]ju stigla bez da su znali za poraz pune dvije godine. U skupini su imali lagan posao, što im je osiguralo polufinalni ogled s aktualnim olimpijskim prvacima, [[Fudbalska reprezentacija Švedske|Švedskom]]. "Laka konjica" pregazila je olimpijske prvake 6:0 te osigurala finale protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]], koju su pobijedili 2:0 golovima [[Ferenc Puskás|Puskása]] i [[Zoltán Czibor|Czibora]]. Mađari su tako postali olimpijski prvaci, a unatoč sjajnim nastupima u narednim godinama, ovo olimpijsko zlato bit će im jedino zlato na nekom velikom međunarodnom natjecanju. Još od [[1948.]] godine, mađarska je reprezentacija sudjelovala i na [[Srednjoevropski međunarodni kup|Srednjoeuropskom međunarodnom kupu]], koji se igrao od [[1948.]] do [[1953.]] godine. Ovu preteču [[UEFA Euro|Europskog prvenstva]] igrale su reprezentacije iz Srednje Europe, a Mađarska je svoj dio turnira kompletirala u svibnju [[1953.]] godine s pet pobjeda, jednim remijem i dva poraza (iz ere prije "Lake konjice"), što je bilo dovoljno za prvo mjesto. U studenom iste godine, odigrali su tzv. "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmicu stoljeća]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]] na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] pred 100,000 gledatelja. Englezi su pozvali Mađare na prijateljski ogled nakon što je "Laka konjica" osvojila olimpijsko zlato. Kako Engleska do tada nikada nije izgubila na domaćem terenu od nebritanske momčadi (imali su poraz od [[Fudbalska reprezentacija Irske|Irske]] iz [[1949.]] godine), [[The Football Association|savez]] je bio uvjeren u pobjedu, smatrajući da su njihovi igrači tehnički i taktički superiorniji u odnosu na igrače iz bilo koje druge zemlje. Engleska je tada bila treća, a Mađarska prva reprezentacija svijeta, tako da je anticipacija bila iznimna, što je engleske medije navelo da utakmici daju nadimak "Utakmica stoljeća".<ref name="glanville1">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/17/seven-deadly-sins-football-hungary-england|title=The Hungarian disasters – England v Hungary, 1953-4|last=Glanville|first=Brian|date=17 May 2009|work=The Observer|publisher=Guardian News and Media Limited|access-date=23 March 2011}}</ref><ref name="sportsillustrated">{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104031645/http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|url-status=dead|archive-date=November 4, 2012|title=Hungary marks 50th year since England win|date=25 November 2003|work=Sports Illustrated|publisher=CNN/[[Sports Illustrated]]|access-date=23 March 2011}}</ref> {{multiple image <!-- Layout parameters --> | align = right | direction = vertical | background color = | total_width = 350px | caption_align = | image1 = Wembley Stadium, the Hungarian national team before the 6-3 match against England.jpg | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = "Laka konjica" na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] prije početka historijske "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmice stoljeće]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]]. | image2 = 1954 Hungary 7–1 England, (association football friendly) Golden Team.jpg | alt2 = | link2 = | caption2 = Publika u [[Budimpešta|Budimpešti]] slavi historijski poraz Engleske od "Lake konjice" u revanšu pred početak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva 1954.]] godine. | footer = }} Na opći šok domaćina, "Laka konjica" poveća je već u prvoj minuti, a do 27. minute imali su prednost od 4:1. Konačni rezultat bio je 6:3 za Mađarsku, pri čemu je [[Nándor Hidegkuti]] postigao hat-trick, uz još dva Puskásova gola i jedan [[József Bozsik|Józsefa Bozsika]]. Za Engleze je to bio šamar i lekcija koja je odjeknula zemljom, a posljedično je dovela do promjene prakse na Otoku, odnosno engleski su treneri počeli primjenjivati kontinentalne taktike i pristupe te tako adaptirali svoju igru.<ref name="glanville1" /> Ubrzo je organiziran i [[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|revanš]] između reprezentacija u [[Budimpešta|Budimpešti]], koji se odigrao [[23. svibnja]] [[1954.]] godine, tri tjedna prije početka [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva]]. Englezi su se nadali osveti i vodili su se mišlju da je poraz na Wembleyju bila anomalija, međutim "Laka konjica" ih je pregazila rezultatom 7:1 i tako im nanijela najteži poraz u historiji.<ref name="glanville1" /> === FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. === {{main|FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.}} Mađarska je na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine došla kao glavni favorit – četiri godine nisu znali za poraz, a dvije uvjerljive pobjede protiv Engleske (ukupno 13:4) dokazale su svijetu da je "Laka konjica" najveći favorit za naslov prvaka svijeta. Šesnaest reprezentacija raspoređeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, dva nositelja i dva nenositelja; svaka je reprezentacija igrala samo dvije utakmice, odnosno međusobno su igrali samo nositelji protiv nenositelja. Mađarska je tako igrala protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadne Njemačke]] (8:3) i s dvama pobjedama osigurala prvo mjesto u grupi u kojoj je prošla još i Zapadna Njemačka. Iako je izdominirala u grupi, Mađarska je na dvije utakmice ostala bez Puskása, koji je zadobio ozljedu gležnja nakon prekršaja na njemu u utakmici protiv Zapadne Njemačke. Četvrtfinalni ogled donio je dugoočekivani okršaj s [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazilom]]. Brazil je bio jedan od favorita za naslov, a nakon [[Maracanazo|šokantnog poraza]] od [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]] u posljednjoj utakmici [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine, Brazilci su bili željni novog finala i naslova prvaka. Međutim, ono što je trebala biti ljepotica prvenstva pretvorilo se praktički u tučnjavu između dvaju reprezentacija koja je zbog velikog broja grubih prekršaja dobila nadimak "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]". Nakon što je Mađarska povela 2:0 u prvih sedam minuta, momčadi su počele svoju seriju grubih prekršaja, što je dovelo do brojnih prekida, slobodnih udaraca i čak tri isključenja; "Laka konjica" na kraju je slavila 4:2. Igrači su se nastavili tuči i nakon utakmice, u tunelu i u svlačionicama, zbog čega se ova utakmica smatra jednom od najbrutalnijih u historiji nogometa. Engleski sudac [[Arthur Edward Ellis]], koji je vodio utakmicu, kasnije je rekao: "Mislio sam da će to biti najveća utakmica koju ću ikada vidjeti. Bio sam na svjetskom vrhu. Ne znam jesu li politika i vjera imali ikakve veze s tim, ali ponašali su se kao životinje. Čista sramota. Bila je to grozna utakmica. U današnjim okolnostima, toliko bi igrača bilo isključeno da bi morali prekinuti utakmicu. Ja sam jedino želio dovesti utakmicu do kraja".<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-ellis-a-knockout-during-the-battle-of-berne-1163887.html |title=Football: Ellis a knockout during the Battle of Berne – Sport |work=The Independent |date=1998-06-09 |access-date=2011-03-14}}</ref> Mađarskoj je uslijedio polufinalni ogled s Urugvajom, reprezentacijom koja dotad nikada nije izgubila na [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskom prvenstvu]] i koja je osvojila oba prethodna turnira na kojima je sudjelovala bez poraza. Iako je "Laka konjica" i dalje bila bez Puskása, uspjeli su povesti golom Czibora, a Urugvajci se nisu uspjeli vratiti do poluvremena. Odmah na početku drugog dijela, Hidegkuti je povećao mađarsku prednost na 2:0. Urugvajci su tada krenuli u potpunu ofenzicu, a petnaest minuta prije kraja, [[Juan Hohberg]] je smanjio mađarsku prednost. Mađari su se branili, ali Hohberg je u 86. minuti izjednačio rezultat i odveo utakmicu u produžetke. U produžecima se ukazao [[Sándor Kocsis]], koji je s dva gola povećao mađarsku prednost na 4:2 i odveo ih do pobjede. Urugvaj je tako doživio svoj prvi poraz na Svjetskim prvenstvima, a Mađarska je otišla u svoje drugo finale, nakon [[1938.]] godine. [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Finalni ogled]] igrao se, tako, između Mađarske i Zapadne Njemačke, izvorno nenositeljice koja je u drugu fazu uspjela proći tek nakon majstorice protiv [[Fudbalska reprezentacija Turske|Turske]]. Mađarska je bila veliki favorit; od [[1949.]] do te utakmice imali su samo jedan poraz, a bili su u seriji od 32 utakmice bez poraza od [[1950.]] godine, a uz to su pregazili Zapadnu Njemačku u grupi rezultatom 8:3. Sve je upućivalo na to da će Mađarska postati svjetski prvak, unatoč činjenici da se Puskás nije potpuno opravio (međutim, izbornik je odlučio uvrstiti ta u postavu). Upravo je Puskás doveo Mađare u rano vodstvo u 6. minuti, a Czibor je kasnije povećao na 2:0. Ipak, Nijemci su tada pritisli te su preko [[Max Morlock|Maxa Morlocka]] brzo smanjili na 2:1. Nakon kornera u 18. minuti, [[Helmut Rahn]] postiže novi gol za Njemačku i tako izravnava rezultat; Mađari su se žalili da je njihov golman bio ometan tijekom tog kornera, ali žalbe nisu uvažene. Mađari su u drugom poluvremenu dali sve u napad, međutim njemačka obrana bila je spremna, a golman [[Toni Turek]] imao je nekoliko sjajnih obrana. Šest minuta prije kraja, Rahn je postigao svoj drugi gol za vodstvo Zapadne Njemačke 2:3. Puskás je dvije minute prije kraja postigao izjednačujući gol, ali isti je poništen zbog zaleđa, a minutu prije kraja Kocsis je srušen u kaznenom prostoru Nijemaca, ali sudac nije procijenio da se radi o prekršaju za penal. "[[Čudo u Bernu (1954)|Čudo u Bernu]]", kako su mediji nazvali ovu utakmicu, bio je šok u svijetu nogometa i trenutak koji je "Laku konjicu" ostavio na jednom olimpijskom zlatu i bez titule prvaka svijeta. Mađarski niz od 32 pobjede za redom prekinut je, a ovo im je bio prvi poraz od [[1950.]] godine te prvi i jedini poraz u nekoj službenoj utakmici (oba ostala poraza bila su u prijateljskim susretima). Kako bi izbjegli razočarane navijače, igrači su diskretno vraćeni u Mađarsku, gdje su "identificirani krivci" za razočaravajući poraz; golman [[Gyula Grosics]] posebno je istaknut među njima. Međutim, unatoč ovom razočarenju, "Laka konjica" nastavila je s dobrim igrama. === Posljednje godine === U prosincu [[1954.]] godine, [[Fudbalska reprezentacija Škotske|Škotska]] je ugostila "Laku konjicu" na [[Hampden Park]]u pred više od 113,000 gledatelja. Škoti su bili odlučni u naumu da se ne osramote kao Englezi ranije te su se odlučili na kontranapade kao svoju glavnu taktiku. Ovakav pristup doveo je do otvorene utakmice s puno golova. Mađati su poveli preko Bozsik u 20. minuti, a šest minuta kasnije Hidegkuti je povećao na 2:0. Škoti su preko [[Tommy Ring|Tommyja Ringa]] smanjili na 2:1 u 36. minuti, međutim [[Károly Sándor]] ponovo je povećao na 3:1 netom prije poluvremena. Drugo je poluvrijeme nastavljeno na isti način. Škotsko krilo [[John Mackenzie (fudbaler)|John Mackenzie]] bio je bolji u okršaju s [[Mihály Lantos|Mihályjem Lantosom]], što je omogućilo [[Bobby Johnstone|Bobbyju Johnstoneu]] da smanji na 3:2 na samom početku drugog poluvremena. Škoti su nastavili pritiskati, a samo ih je loša realizacija spriječila da izjednače rezultat; pred kraj utakmice, Mađari su pokrenuli kontranapad iz kojeg je Kocsis postigao gol za konačnih 4:2 za "Laku konjicu". Škoti su bili najbliže pobjedi nad Mađarima u nekoj prijateljskoj utakmici još od [[1950.]] godine, a Puskás je nakon utakmice pohvalio Mackenzieja.<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |title=The firhill flyer &#124; Comments &#124; The Official Gateway to Scotland |publisher=Scotland.org |access-date=2011-03-14 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721002015/http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |url-status=dead }}</ref> "Laka konjica" je nakon razočaravajućeg "Čuda u Bernu" uspjela ostvariti niz od 18 utakmica bez poraza, prije nego ih je [[Fudbalska reprezentacija Belgije|Belgija]] pobijedila u prijateljskoj utakmici u [[Bruxelles]]u u lipnju [[1956.]] godine; bio je to posljednji poraz "Lake konjice". U lipnju, nakon poraza od Belgije i remija s [[Fudbalska reprezentacija Portugala|Portugala]], izbornik Sebes također je dobio otkaz, a reprezentaciju je preuzeo [[Márton Bukovi]], koji je vodio "Laku konjicu" i u prijateljskoj utakmici protiv [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] u [[Moskva|Moskvi]] pred 102,000 gledatelja. [[Zoltán Czibor]] postigao je jedini gol na utakmici za historijsku pobjedu Mađarske protiv Sovjeta, kojima je to bio prvi poraz na domaćem terenu u historiji. Sovjeti su tada smatrani "prirodnim nasljednicima" mađarske reprezentacije, a kako su ujedno bili i "glavni" u [[Istočni blok|Istočnom bloku]], sovjetske su vlasti očekivale laganu pobjedu svoje reprezentacije, koja se, ipak, nije dogodila. == Raspad == Godina [[1956.]] bila je presudna za "Laku konjicu". Igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], koji su činili većinu reprezentacije, igrali su u [[Evropski kup|Europskom kupu]] tijekom sezone [[1956.]]/[[1957.]] te su u prvom krugu igrali protiv [[Athletic Bilbao|Athletic Bilbaa]]. U Španjolskoj su izgubili 3:2, ali prije uzvratne utakmice, izbila je [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarska revolucija]]. Igrači su odlučili ne vratiti se u Mađarsku te su dogovorili da se uzvrat s Bilbaom igra u [[Bruxelles]]u. Utakmica je završila rezultatom 3:3 tako da je Athletic prošao dalje. Nakon ovog ispadanja, igrači su se našli u limbu te su organizirali dobrotvornu turneju na Zapadu s ciljem prikupljanja novčanih sredstava, unatoč protivljenju FIFA-e i mađarskih vlasti. Igrači su pozvali svoje obitelji iz Mađarske, međutim nakon što su završili brazilski dio turneje i vratili se u Europu, igrači su se razdvojili. Dio ih se vratio u Mađarsku, dok je dio odlučio ostati na Zapadu. Ovo je bio službeni kraj "Lake konjice". Kocsis i Czibor otišli su u Španjolsku i igrali za [[FC Barcelona|Barcelonu]], dok je Puskás igrao za [[Real Madrid CF|Real Madrid]] i kasnije dobio španjolsko državljanstvo te nastupao za [[Španjolska nogometna reprezentacija|španjolsku reprezentaciju]]. Hidegkuti se vratio u Mađarsku kao igrač, a kasnije je vodio [[MTK Budapest FC|MTK]] prije nego je emigrirao i imao uspješnu trenersku karijeru u [[Italija|Italiji]], [[Poljska|Poljskoj]] i [[Egipat|Egiptu]]. Bozsik se također vratio u Mađarsku i bio trener. Njih su dvojica, zajedno s još nekoliko povratnika, bili malobrojni članovi "Lake konjice" koji su predstavljali Mađarsku na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1958.|Svjetskom prvenstvu 1958.]] godine u [[Švedska|Švedskoj]]. Iako je dobio otkaz kao izbornik, Sebes je ostao u Mađarskoj te imao umjeren uspjeh kao trener nekoliko mađarskih klubova.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach=61688/bio.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070709064600/http://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach%3D61688/bio.html |archive-date=2007-07-09 |title=Classic Coach: Gusztav Sebes |publisher=FIFA.com |date=1953-11-25 |access-date=2011-03-14 |url-status=dead }}</ref> == Historijski značaj == [[File:Szegedvaros-aranycsapat.JPG|thumb|Spomenik "Lakoj konjici" u [[Szeged]]u.]] Osim što je bila jedna od najboljih reprezentacija svih vremena, "Laka konjica" imala je i historijski značaj zbog tri doprinosa koja su imala značajan utjecaj na razvoj modernog nogometa. Izbornik [[Gusztáv Sebes]] uveo je nova taktička rješenja, fokusirao se na reprezentaciju čiju su jezgru činili igrači koji su redovito igrali i trenirali zajedno te su se navikli igrati kao tim te je razvijao koncept da svaki igrač može igrati na bilo kojoj poziciji. Sebes je uveo taktičke inovacije u igru – od kojih je najznačajniji dubinski centarfor – u vremenu kada je većina momčadi već 20 godina igrala WM formaciju. Ovo je bila taktička revolucija koja je, u kombinaciji s fleksibilnom formacijom 3–2–3–2 koju su Mađari igrali, dovela do njihovog uspjeha te je imala značajan utjecaj na klupski i reprezentativni nogomet diljem svijeta. Upravo je ova taktička formacija dovela do nastanka formacije 4–2–4. Sebesova ideja da koristi igrače iz manjeg broja klubova pokazala se također revolucionarnom za to vrijeme, a bila je ključna za uspjeh momčadi u tom periodu. Većina tadašnjih reprezentacija birala u svoj sastav najbolje igrače, ne vodeći računa o kvaliteti tima kao takvog; primjerice, Engleska je imala (ne)slavne izborničke odbore koji su sastavljali reprezentaciju za svaku pojedinu utakmicu ne vodeći računa o kontinuitetu ili momčadskoj koheziji. Koristeći igrače koji su igrali zajedno u klubovima te su se jako dobro poznavali, odnosno dobro su igrali zajedno u timu, Sebes je na reprezentativnom nivou uveo osjećaj koherentnosti koji je dotad bio nepoznat u bilo kojoj reprezentaciji svijeta. Utjecaj ovog pristupa bio je enorman: Sovjeti su ovaj pristup primijenili tijekom [[1960-e|1960-ih]] godina i imali značajan uspjeh na europskom nivou, dok je Engleska osvojila [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|naslov prvaka 1966.]] godine s reprezentacijom čiju su jezgru činili igrači [[West Ham United F.C.|West Ham Uniteda]]. Sebes je također organizirao rigorozne treninge i zahtijevao visoke standarde fizičke spreme od svojih reprezentativaca, kao i dobru taktičku svijest, sve mahom aspekti koje su ostale reprezentacije zanemarivale. Na taj je način "Laka konjica" mogla pretrčati i nadigrati svoje protivnike. U konačnici, Sebesov izbornički uspjeh bio je temeljen i na primjeni ideje pionira [[Jimmy Hogan|Jimmyja Hogana]] da bi svaki igrač na terenu trebao moći igrati na svakoj poziciji. Ta je ideja bila revolucionarna u periodu kada su igrači uglavnom bili fiksno vezano uz dodijeljene im pozicije te su uglavnom igrači igrač na igrača. Sebes je ovu taktiku mogao primijeniti isključivo zahvaljujući činjenici da je imao jezgru vrlo talentiranih igrača koji su bili naviknuti igrati zajedno, shodno čemu su lako mogli mijenjati pozicije. Dvadesetak godina kasnije, [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]] će na ovom Sebesovom konceptu izgraditi svoj "[[totalni nogomet]]". == Rezultati == {| class="wikitable sortable" |- !# !Datum !Lokacija !Protivnik !Rezultat !Natjecanje !Gledatelja !Izvještaj |- ! 1. | {{center|[[8. svibnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6581 Izvještaj] |- ! 2. | {{center|[[12. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6610 Izvještaj] |- ! 3. | {{center|[[19. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|37,781}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6585 Izvještaj] |- ! 4. | {{center|[[10. srpnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Stadion Nagyerdei]], [[Debrecen]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6623 Izvještaj] |- ! 5. | {{center|[[16. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6638 Izvještaj] |- ! 6. | {{center|[[30. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|36,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6572 Izvještaj] |- ! 7. | {{center|[[20. studenog]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|46,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6587 Izvještaj] |- ! 8. | {{center|[[30. travnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6697 Izvještaj] |- ! 9. | {{center|[[14. svibnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|63,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6667 Izvještaj] |- ! 10. | {{center|[[4. lipnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6681 Izvještaj] |- ! 11. | {{center|[[24. rujna]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ALB|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|12:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6669 Izvještaj] |- ! 12. | {{center|[[29. listopada]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6670 Izvještaj] |- ! 13. | {{center|[[12. studenog]] [[1950.]]}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Stadion Balgarska Armia|Stadion Narodna Armia]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6652 Izvještaj] |- ! 14. | {{center|[[27. svibnja]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|42,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14203 Izvještaj] |- ! 15. | {{center|[[14. listopada]] [[1951.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Gradski stadion (Ostrava)|Gradski stadion]], [[Ostrava]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14229 Izvještaj] |- ! 16. | {{center|[[18. studenog]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14243 Izvještaj] |- ! (17.) | {{center|[[18. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB|Tri utakmice koje je "Laka konjica" odigrala u svibnju protiv [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočne Njemačke]] i [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] ne smatraju se službenim utakmicama te se ne registriraju u službenim statistikama.}}}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|DDR|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14270 Izvještaj] |- ! (18.) | {{center|[[24. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88888 Izvještaj] |- ! (19.) | {{center|[[27. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88889 Izvještaj] |- ! 20. | {{center|[[15. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14285 Izvještaj] |- ! 21. | {{center|[[22. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|17,634}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14286 Izvještaj] |- ! 22. | {{center|[[15. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Fudbalski stadion Kupittaa|Nogometni stadion Kupittaa]], [[Turku]] | {{flagicon|RUM|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|10,588}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14291 Izvještaj] |- ! 23. | {{center|[[21. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|13,870}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14304 Izvještaj] |- ! 24. | {{center|[[24. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Arena Arto Tolsa]], [[Kotka]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|7:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|4,743}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14310 Izvještaj] |- ! 25. | {{center|[[28. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|30,471}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14312 Izvještaj] |- ! 26. | {{center|[[2. kolovoza]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] (finale) | {{center|58,553}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14316 Izvještaj] |- ! 27. | {{center|[[20. rujna]] [[1952.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorfstadion]], [[Bern]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14320 Izvještaj] |- ! 28. | {{center|[[19. listopada]] [[1952.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14332 Izvještaj] |- ! 29. | {{center|[[26. travnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|44,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14363 Izvještaj] |- ! 30. | {{center|[[17. svibnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ITA|1946}} [[Stadio Olimpico]], [[Rim]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14372 Izvještaj] |- ! 31. | {{center|[[5. srpnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|35,867}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14391 Izvještaj] |- ! 32. | rowspan=2| {{center|[[4. listopada]] [[1953.]]{{efn|Prema svim dostupnim izvorima, ove su se dvije utakmice doista odigrale istoga dana,<ref>[https://www.rsssf.org/tablesh/hong-intres.html RSSSF: Međunarodne utakmice Mađarske]</ref> međutim ostaje nejasno kako je mađarska reprezentacija mogla igrati dvije utakmice u dva različita grada (udaljena oko 1,000 kilometara) istoga dana, tako da se ovdje vjerojatno radi o omašci u navođenju datuma.}}}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Nacionalni stadion Vasil Levski]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14408 Izvještaj] |- ! 33. | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14409 Izvještaj] |- ! 34. | {{center|[[11. listopada]] [[1953.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14416 Izvještaj] |- ! 35. | {{center|[[15. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14434 Izvještaj] |- ! 36. | {{center|[[25. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Wembley Stadium (1923)|Wembley]], [[London]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Utakmica stoljeća (1953)|3:6]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14439 Izvještaj] |- ! 37. | {{center|[[12. veljače]] [[1954.]]}} | {{flagicon|EGI|1952}} [[Stadion Muhtar al-Tataš|Stadion princa Faruka]], [[Kairo]] | {{flagicon|EGI|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Egipta|Egipat]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14449 Izvještaj] |- ! 38. | {{center|[[11. travnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|62,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14463 Izvještaj] |- ! 39. | {{center|[[24. ožujka]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|7:1]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|92,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14477 Izvještaj] |- ! 40. | {{center|[[17. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Hardturm]], [[Zürich]] | {{flagicon|JKO|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|9:0}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|18,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1294/#match-lineups Izvještaj] |- ! 41. | {{center|[[20. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[St. Jakob Stadium]], [[Basel]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:3}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|65,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1277/#match-lineups Izvještaj] |- ! 42. | {{center|[[27. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{flagicon|BRA|1889a}} [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1248/#match-lineups Izvještaj] |- ! 43. | {{center|[[30. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|URU}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2 (pr.)}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|45,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1295/#match-lineups Izvještaj] |- ! 44. | {{center|[[4. srpnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|3:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] (finale) | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1278/#match-lineups Izvještaj] |- ! 45. | {{center|[[19. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|RUM|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14521 Izvještaj] |- ! 46. | {{center|[[26. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|54,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14526 Izvještaj] |- ! 47. | {{center|[[10. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14532 Izvještaj] |- ! 48. | {{center|[[24. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14539 Izvještaj] |- ! 49. | {{center|[[14. studenog]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14548 Izvještaj] |- ! 50. | {{center|[[8. prosinca]] [[1954.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Hampden Park]], [[Glasgow]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|113,146}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14552 Izvještaj] |- ! 51. | {{center|[[24. travnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|60,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14570 Izvještaj] |- ! 52. | {{center|[[8. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|NOR}} [[Stadion Ullevaal]], [[Oslo]] | {{NogRep|NOR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|27,548}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14576 Izvještaj] |- ! 53. | {{center|[[11. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:7}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,690}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14578 Izvještaj] |- ! 54. | {{center|[[15. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|DAN}} [[Københavns Idrætspark|Idrætspark]], [[Kopenhagen]] | {{NogRep|DAN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|41,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14581 Izvještaj] |- ! 55. | {{center|[[19. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:9}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,624}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14585 Izvještaj] |- ! 56. | {{center|[[29. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14592 Izvještaj] |- ! 57. | {{center|[[17. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:5}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14616 Izvještaj] |- ! 58. | {{center|[[25. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|USR}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|103,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14619 Izvještaj] |- ! 59. | {{center|[[2. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14625 Izvještaj] |- ! 60. | {{center|[[16. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|104,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14631 Izvještaj] |- ! 61. | {{center|[[13. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14643 Izvještaj] |- ! 62. | {{center|[[27. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|70,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14651 Izvještaj] |- ! 63. | {{center|[[19. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|TUR}} [[Stadion BJK İnönü|Stadion Mithatpaşa]], [[Istanbul]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|33,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-19/torokorszag-magyarorszag Izvještaj] |- ! 64. | {{center|[[29. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|LIB|1943}} [[Općinski stadion (Bejrut)|Općinski stadion]], [[Bejrut]] | {{flagicon|LIB|1943}} [[Fudbalska reprezentacija Libanona|Libanon]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|20,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-29/libanon-budapest Izvještaj] |- ! 65. | {{center|[[29. travnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14676 Izvještaj] |- ! 66. | {{center|[[20. svibnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14686 Izvještaj] |- ! 67. | {{center|[[3. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|BEL}} [[Stadion kralja Baudouina|Stadion Heysel]], [[Bruxelles]] | {{NogRep|BEL}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|59,299}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14691 Izvještaj] |- ! 68. | {{center|[[9. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|POR}} [[Estádio da Luz]], [[Lisabon]] | {{NogRep|POR}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|70,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-06-09/portugalia-magyarorszag Izvještaj] |- ! 69. | {{center|[[15. srpnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-07-15/magyarorszag-lengyelorszag Izvještaj] |- ! 70. | {{center|[[16. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|FNRJ}} [[Stadion JNA]], [[Beograd]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|55,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14723 Izvještaj] |- ! 71. | {{center|[[23. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|SSSR}} [[Stadion Lužnjiki|Centralni stadion V. I. Lenjina]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14727 Izvještaj] |} == Rekordi i statistike == [[File:Hungarian pennant World Cup 1954.jpg|thumb|Zastavica mađarske reprezentacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine.]] Tijekom sedam godina igranja, "Laka konjica" postavila je niz rekorda u različitim kategorijama, neki od kojih su aktualni još i danas. Uz to, postavili su i niz precedenata u historiji nogometa, odnosno bili su prva reprezentacija koja je napravila određene stvari. Što se tiče rekorda, oni su sljedeći: *'''Svjetski rekordi''' ** Najviše uzastopnih utakmica s barem jednim postignutim golom: 73 utakmice ([[10. travnja]] [[1949.]] – [[16. lipnja]] [[1957.]]) ** Najduži vremenski period bez poraza u XX. i XXI. vijeku: 4 godine i 1 mjesec ([[4. lipnja]] [[1950.]] – [[4. srpnja]] [[1954.]]) ** Najviše golova u suradnji između dva igrača u startnoj postavi iste reprezentacije: 159 golova ([[Ferenc Puskás]] i [[Sándor Kocsis]]) ** Najviši broj Elo bodova za jednu reprezentaciju: 2,230 bodova ([[30. lipnja]] [[1954.]]) *'''Rekordi u XX. vijeku''' ** Najviši postotak pobjeda po utakmici za izbornika s preko 30 utakmica: 82.58% ([[Gusztáv Sebes]]) ** Najviše reprezentativnih golova za igrača: [[Ferenc Puskás]], 84 gola *'''Rekordi FIFA Svjetskih prvenstava''' (svi postavljeni [[1954.]] godine) ** Najviše golova jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 27 golova ** Najviše golova po utakmici jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 5.4 gola po utakmici ** Najveća gol razlika jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: +17 ** Najveća gol razlika u jednoj utakmici na jednom prvenstvu: 9:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] *'''Nacionalni rekordi''' ** Najveća pobjeda u historiji mađarske reprezentacije: 12:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanije]] ([[23. rujna]] [[1950.]]) Što se tiče postavljenih precedenata, oni su sljedeći: # Prva [[Britansko otočje|nebritanska]] reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Engleske|Englesku]] od kodifikacije nogometnih pravila [[1863.]] godine ([[25. studenog]] [[1953.]]) # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]] na Svjetskom prvenstvu te prva nejužnoamerička reprezentacija uopće koja je pobijedila Urugvaj ([[1954.]]) # [[Sándor Kocsis]] je bio prvi igrač koji je postigao dva hat-tricka na jednom Svjetskom prvenstvu ([[1954.]]) # Prva reprezentacija koja je oborila [[Fudbalska reprezentacija Škotske|škotski]] rekord od 22 uzastopne utakmice bez poraza # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] u [[SSSR|Sovjetskom Saveu]] ([[23. rujna]] [[1956.]]) == Nagrade == *'''[[Srednjoeuropski međunarodni kup]]''' **Prvaci (1): [[Srednjoeuropski međunarodni kup 1948–53.|1948–53.]] *'''[[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]''' **Zlatna medalja (1): [[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] *'''[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]''' **Drugoplasirani (1): [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|1954.]] == Bilješke == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Literatura == * {{ cite book | title = Puskas on Puskas: The Life and Times of a Footballing Legend | editor = Rogan Taylor | year = 1998 | publisher = Robson Books | isbn = 1861051565 }} * {{cite book | title = The World Cup: The Complete History | editor = Terry Crouch | year = 2006 | publisher = Aurum Press Ltd. | isbn = 1845131495 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/worldcup00terr }} * {{cite book | title = The World Encyclopedia of Soccer | editor = Michael L. LaBlanc & Richard Henshaw | year = 1994 | publisher = Invisible Ink Press | isbn = 0810394421 }} * {{ cite book | title = Behind the Curtain: Travels in Eastern European Football | editor = Jonathan Wilson | year = 2006 | publisher = Orion Publishing | isbn = 9780752879451 }} * {{ cite book | title = Kicking & Screaming: An Oral History of Football in England | editor = Rogan Taylor & Andrew War | year = 1996 | publisher = Robson Books | isbn = 0860519120 }} * Diego Mariottini, "Tiki-taka Budapest: leggenda, ascesa e declino dell'Ungheria di Puskás", Bradipolibri, 2016, {{ISBN|9788899146214}} == Vanjske veze == {{commonscat|Golden Team}} *[https://web.archive.org/web/20060613194937/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/ ''Aranycsapat'' – dedicated web page] {{hu}} *[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cc/hun/sebes.html Gusztáv Sebes biography] *[https://www.theguardian.com/football/1953/nov/26/newsstory.sport Hungary's Famous Victory] *[https://www.rsssf.org/tablesd/drgero5.html Dr. Gerő Cup 1948–53] *[https://web.archive.org/web/20160702073800/http://www.eloratings.net/ National football teams' rankings] {{Mađarska Laka konjica}} {{Authority control}} [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] gehsnm9g7dwyd67rx1l3e66zcx9jrmw 42591815 42591814 2026-05-11T16:24:43Z Edgar Allan Poe 29250 42591815 wikitext text/x-wiki [[File:Golden Team 1953.jpg|thumb|500px|right|{{center|'''"Laka konjica" 1953. godine'''<br />''prednji red:'' [[Mihály Lantos]], [[Ferenc Puskás]], [[Gyula Grosics]]<br />''stražnji red:'' [[Gyula Lóránt]], [[Jenő Buzánszky]], [[Nándor Hidegkuti]], [[Sándor Kocsis]], [[József Zakariás]], [[Zoltán Czibor]], [[József Bozsik]], [[László Budai]]}}]] "'''Laka konjica'''"<ref>{{Cite web |last=Stevović |first=Dejan |date=2022-11-13 |title=7: Tužan kas “Lake konjice” |url=https://sportklub.n1info.rs/fudbal/fifa-world-cup/7-tuzan-kas-lake-konjice/ |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[SportKlub]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karin |first=Vice |date=2025-01-05 |title=Bili su najbolja reprezentacija ikad. Komunizam ih je stvorio pa uništio |url=https://www.index.hr/sport/clanak/bili-su-najbolja-reprezentacija-ikad-komunizam-ih-je-stvorio-pa-unistio/2626837.aspx |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Index.hr]] |quote=(...) Prva velika reprezentacija svjetskog nogometa bila je mađarska generacija, '''na ovim prostorima poznata kao Laka konjica''', ali svoju dominaciju nije okrunila jer je jedini poraz doživjela u finalu Svjetskog prvenstva. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ledinski |first=Karlo |date=2015-11-17 |title=Mađari su nekad bili najveća nogometna sila na svijetu |url=https://www.vecernji.hr/sport/madari-su-nekada-bili-najveca-nogometna-sila-i-sad-idu-na-europsko-prvenstvo-1037942 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=''[[Večernji list]]'' |quote=(...) '''Znamenita mađarska “laka konjica”''' oduševljavala je nogometni svijet 50-ih godina, a mnogi smatraju da je to najbolja momčad koja je ikada hodala zemljom. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-12-02 |title=Pogledajte kako je 'laka konjica' promijenila historiju fudbala (VIDEO) |url=https://radiosarajevo.ba/sport/nogomet/pogledajte-kako-je-laka-konjica-promijenila-historiju-fudbala-video/133536 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Radio Sarajevo]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Medo |first=Ivica |date=2012-09-21 |title=Neponovljiva navala opet zajedno: Možda i najveći svih vremena! |url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/svjetski_nogomet/neponovljiva-navala-opet-zajedno-mozda-i-najveci-svih-vremena.html |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=Gol.hr|quote=(...) „Laka konjica“ je vjerojatno najveća, ali i najtragičnija momčad svih vremena.(...)}}</ref> ([[mađarski]]: ''Aranycsapat'', dosl. "Zlatna momčad") jest nadimak koji se odnosi na zlatnu generaciju [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske nogometne reprezentacije]] iz [[1950-e|1950-ih]] godina. Danas se smatra kako je ova mađarska reprezentacija bila najbolja svjetska reprezentacija svog vremena, a svoj je status izgradila kroz nekoliko slavnih utakmica, uključujući četvrtfinale ("[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]") protiv [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], polufinale protiv [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]] i finale ("[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Čudo u Bernu]]") protiv [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskom prvenstvu 1954.]] godine. Ova je reprezentacija nanijela poraze tadašnjim nogometnim silama poput [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]], [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]], [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] i [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] prije nego što su se nakon [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarske revolucije]] [[1956.]] raspali. Reprezentacija je u različitim dijelovima svijeta bila poznata i po drugim nadimcima. U periodu između [[1949.]] i [[1956.]], "Laka konjica" odigrala je 71 utakmicu, uz 53 pobjede, 12 remija i samo šest poraza, s tim da je samo jedan od tih poraza bio u službenoj utakmici, onaj od [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] u finalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine;<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/mighty-magyars-and-hungarys-four-year-unbeaten-streak|title=Mighty Magyars and Hungary’s four-year unbeaten streak|work=FIFA}}</ref> ostalih pet poraza bili su prijateljske utakmice. U toj su 71 utakmici postigli 284 gola. Prema [[Svjetska nogometna Elo ljestvica|Elo ljestvici]], "Laka konjica" ostvarila je najviši broj bodova za neku reprezentaciju ikada (2231 bodova ostvarenih [[30. lipnja]] [[1954.]]), a [[2016.]] godine [[BBC]] ih je proglasio najboljom nogometnom reprezentacijom u historiji.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36387046|title=The greatest international team ever?|work=BBC Sport}}</ref> U historijskom kontekstu, smatra se kako je "Laka konjica" uspješno implementirala rani oblik "[[totalni fudbal|totalnog nogometa]]", koji će [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|nizozemska reprezentacija]] usavršiti tijekom [[1970-e|1970-ih]] godina. Također se smatra da je ova reprezentacija uvela novi, znanstveni način vođenja momčadi te taktičke inovacije koje su u narednim desetljećima naširoko prihvaćene. == Ključne osobe == [[File:Aranycsapat.png|thumb|Fleksibilna formacija 3–2–3–2 koju je koristila "Laka konjica".]] Jezgru momčadi činila su šestorica igrača – napadači [[Ferenc Puskás]], [[Sándor Kocsis]] i [[Zoltán Czibor]], defenzivni vezni [[József Bozsik]] i [[Gyula Grosics]], svi redom igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], te ofenzivni vezni [[Nándor Hidegkuti]], koji je igrao za [[MTK Budapest FC|MTK]]. Izbornik je bio [[Gusztáv Sebes]], koji je ranije bio sindikalist u [[Renault]]ovim tvornicama u [[Budimpešta|Budimpešti]] i predratnom [[Pariz]]u, shodno čemu je dobio odobrenje zamjenika ministra sporta da vodi reprezentaciju. Sebes je zaslužan za tri značajne inovacije. Prvo, uveo je kondicijske režime za svoje igrače te klupsku politiku na reprezentativnom nivou, što je dovelo do redovnih reprezentativnih treninga. Drugo, osmislio je taktički koncept dubinskog centarfora. U to je doba većina nogometnih momčadi igrala tzv. WM formaciju, gdje je centarfor bio isturen u napadačkoj liniji s tri napadača i dva krila. Sebes je povukao centarfora natrag u vezni red, a po potrebi je i krila vraćao u vezni red. Ovo je efektivno stvorilo iznimno fleksibilnu 3–2–3–2 formaciju, što je momčadi omogućilo da brzo mijenja između napada i obrane. Ova je taktika također izvlačila braniče s njihovih pozicija, s obzirom da su centarhalfovi navikli na "flaster" čuvanje centarfora morali svog igrača pratiti sve do veznog reda. Treće, Sabes je poticao svoje igrače na prilagodljivost – ideal je bio stvoriti igrače koji bi bili sposobni igrati jednako dobro na svakoj poziciji. To je tada bila revolucionarna ideja jer su igrači uglavnom bili navikli igrati samo na jednoj specifičnoj poziciji. Sve skupa, ova je taktika bila preteča "[[Totalni nogomet|totalnog nogometa]]". Puskás je jednom prilikom rekao: "Kada smo napadali, svi su napadali, a isto je bilo i u obrani. Bili smo prototip totalnog nogometa".<ref>[https://web.archive.org/web/20110115075922/http://www.fifa.com/classicfootball/news/newsid=510979.html FIFA.com]</ref> Također, značajan utjecaj na Sebesa i "Laku konjicu" imao je trener [[Jimmy Hogan]], jedan od pionira nogometa. Tadašnji predsjednik predsjednik Mađarskog nogometnog saveza, [[Sándor Barcs]], rekao je: "Jimmy Hogan naučio nas je sve što znamo o nogometu".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2003/nov/22/sport.comment2|title=How total football inventor was lost to Hungary|website=[[TheGuardian.com]]|date=22 November 2003}}</ref> Čak je i Sebes odao počast engleskom pioniru: "Igrali smo nogomet kako nas je naučio Jimmy Hogan. Kada se bude pričalo o našoj nogometnoj povijesti, njegovo ime treba biti upisano zlatnim slovima".<ref name=Anatomy>Jonathan Wilson, ''The Anatomy of England: a History in Ten Matches'' (Orion Publishing Group, London 2010)</ref> == Historija == === Počeci i olimpijsko zlato === "Laka konjica" nastala je [[1949.]] godine kada je [[Gusztáv Sebes]] preuzeo klupu [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske reprezentacije]]. Do [[14. svibnja]] [[1950.]] godine, reprezentacija je odigrala osam utakmica bez poraza, da bi na taj dan izgubili od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u prijateljskoj utakmici. Međutim, od njihove sljedeće utakmice, koja je odigrana [[4. lipnja]] [[1950.]] godine pa sve do [[4. srpnja]] [[1954.]] godine, "Laka konjica" je imala niz od 32 utakmice bez poraza, odnosno 29 pobjeda i samo tri remija. [[File:1952 Summer olympics, olympic stadium. The Hungarian national team after the final (Hungary - Yugoslavia 2-0).jpg|thumb|left|"Laka konjica" na Olimpijskom stadionu u [[Helsinki]]ju nakon osvajanja zlatne medalje u finalu protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]].]] "Laka konjica" je na [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igrame 1952.]] godine u [[Helsinki]]ju stigla bez da su znali za poraz pune dvije godine. U skupini su imali lagan posao, što im je osiguralo polufinalni ogled s aktualnim olimpijskim prvacima, [[Fudbalska reprezentacija Švedske|Švedskom]]. "Laka konjica" pregazila je olimpijske prvake 6:0 te osigurala finale protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]], koju su pobijedili 2:0 golovima [[Ferenc Puskás|Puskása]] i [[Zoltán Czibor|Czibora]]. Mađari su tako postali olimpijski prvaci, a unatoč sjajnim nastupima u narednim godinama, ovo olimpijsko zlato bit će im jedino zlato na nekom velikom međunarodnom natjecanju. Još od [[1948.]] godine, mađarska je reprezentacija sudjelovala i na [[Srednjoevropski međunarodni kup|Srednjoeuropskom međunarodnom kupu]], koji se igrao od [[1948.]] do [[1953.]] godine. Ovu preteču [[UEFA Euro|Europskog prvenstva]] igrale su reprezentacije iz Srednje Europe, a Mađarska je svoj dio turnira kompletirala u svibnju [[1953.]] godine s pet pobjeda, jednim remijem i dva poraza (iz ere prije "Lake konjice"), što je bilo dovoljno za prvo mjesto. U studenom iste godine, odigrali su tzv. "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmicu stoljeća]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]] na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] pred 100,000 gledatelja. Englezi su pozvali Mađare na prijateljski ogled nakon što je "Laka konjica" osvojila olimpijsko zlato. Kako Engleska do tada nikada nije izgubila na domaćem terenu od nebritanske momčadi (imali su poraz od [[Fudbalska reprezentacija Irske|Irske]] iz [[1949.]] godine), [[The Football Association|savez]] je bio uvjeren u pobjedu, smatrajući da su njihovi igrači tehnički i taktički superiorniji u odnosu na igrače iz bilo koje druge zemlje. Engleska je tada bila treća, a Mađarska prva reprezentacija svijeta, tako da je anticipacija bila iznimna, što je engleske medije navelo da utakmici daju nadimak "Utakmica stoljeća".<ref name="glanville1">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/17/seven-deadly-sins-football-hungary-england|title=The Hungarian disasters – England v Hungary, 1953-4|last=Glanville|first=Brian|date=17 May 2009|work=The Observer|publisher=Guardian News and Media Limited|access-date=23 March 2011}}</ref><ref name="sportsillustrated">{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104031645/http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|url-status=dead|archive-date=November 4, 2012|title=Hungary marks 50th year since England win|date=25 November 2003|work=Sports Illustrated|publisher=CNN/[[Sports Illustrated]]|access-date=23 March 2011}}</ref> {{multiple image <!-- Layout parameters --> | align = right | direction = vertical | background color = | total_width = 350px | caption_align = | image1 = Wembley Stadium, the Hungarian national team before the 6-3 match against England.jpg | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = "Laka konjica" na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] prije početka historijske "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmice stoljeće]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]]. | image2 = 1954 Hungary 7–1 England, (association football friendly) Golden Team.jpg | alt2 = | link2 = | caption2 = Publika u [[Budimpešta|Budimpešti]] slavi historijski poraz Engleske od "Lake konjice" u revanšu pred početak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva 1954.]] godine. | footer = }} Na opći šok domaćina, "Laka konjica" poveća je već u prvoj minuti, a do 27. minute imali su prednost od 4:1. Konačni rezultat bio je 6:3 za Mađarsku, pri čemu je [[Nándor Hidegkuti]] postigao hat-trick, uz još dva Puskásova gola i jedan [[József Bozsik|Józsefa Bozsika]]. Za Engleze je to bio šamar i lekcija koja je odjeknula zemljom, a posljedično je dovela do promjene prakse na Otoku, odnosno engleski su treneri počeli primjenjivati kontinentalne taktike i pristupe te tako adaptirali svoju igru.<ref name="glanville1" /> Ubrzo je organiziran i [[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|revanš]] između reprezentacija u [[Budimpešta|Budimpešti]], koji se odigrao [[23. svibnja]] [[1954.]] godine, tri tjedna prije početka [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva]]. Englezi su se nadali osveti i vodili su se mišlju da je poraz na Wembleyju bila anomalija, međutim "Laka konjica" ih je pregazila rezultatom 7:1 i tako im nanijela najteži poraz u historiji.<ref name="glanville1" /> === FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. === {{main|FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.}} Mađarska je na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine došla kao glavni favorit – četiri godine nisu znali za poraz, a dvije uvjerljive pobjede protiv Engleske (ukupno 13:4) dokazale su svijetu da je "Laka konjica" najveći favorit za naslov prvaka svijeta. Šesnaest reprezentacija raspoređeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, dva nositelja i dva nenositelja; svaka je reprezentacija igrala samo dvije utakmice, odnosno međusobno su igrali samo nositelji protiv nenositelja. Mađarska je tako igrala protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadne Njemačke]] (8:3) i s dvama pobjedama osigurala prvo mjesto u grupi u kojoj je prošla još i Zapadna Njemačka. Iako je izdominirala u grupi, Mađarska je na dvije utakmice ostala bez Puskása, koji je zadobio ozljedu gležnja nakon prekršaja na njemu u utakmici protiv Zapadne Njemačke. Četvrtfinalni ogled donio je dugoočekivani okršaj s [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazilom]]. Brazil je bio jedan od favorita za naslov, a nakon [[Maracanazo|šokantnog poraza]] od [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]] u posljednjoj utakmici [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine, Brazilci su bili željni novog finala i naslova prvaka. Međutim, ono što je trebala biti ljepotica prvenstva pretvorilo se praktički u tučnjavu između dvaju reprezentacija koja je zbog velikog broja grubih prekršaja dobila nadimak "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]". Nakon što je Mađarska povela 2:0 u prvih sedam minuta, momčadi su počele svoju seriju grubih prekršaja, što je dovelo do brojnih prekida, slobodnih udaraca i čak tri isključenja; "Laka konjica" na kraju je slavila 4:2. Igrači su se nastavili tuči i nakon utakmice, u tunelu i u svlačionicama, zbog čega se ova utakmica smatra jednom od najbrutalnijih u historiji nogometa. Engleski sudac [[Arthur Edward Ellis]], koji je vodio utakmicu, kasnije je rekao: "Mislio sam da će to biti najveća utakmica koju ću ikada vidjeti. Bio sam na svjetskom vrhu. Ne znam jesu li politika i vjera imali ikakve veze s tim, ali ponašali su se kao životinje. Čista sramota. Bila je to grozna utakmica. U današnjim okolnostima, toliko bi igrača bilo isključeno da bi morali prekinuti utakmicu. Ja sam jedino želio dovesti utakmicu do kraja".<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-ellis-a-knockout-during-the-battle-of-berne-1163887.html |title=Football: Ellis a knockout during the Battle of Berne – Sport |work=The Independent |date=1998-06-09 |access-date=2011-03-14}}</ref> Mađarskoj je uslijedio polufinalni ogled s Urugvajom, reprezentacijom koja dotad nikada nije izgubila na [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskom prvenstvu]] i koja je osvojila oba prethodna turnira na kojima je sudjelovala bez poraza. Iako je "Laka konjica" i dalje bila bez Puskása, uspjeli su povesti golom Czibora, a Urugvajci se nisu uspjeli vratiti do poluvremena. Odmah na početku drugog dijela, Hidegkuti je povećao mađarsku prednost na 2:0. Urugvajci su tada krenuli u potpunu ofenzicu, a petnaest minuta prije kraja, [[Juan Hohberg]] je smanjio mađarsku prednost. Mađari su se branili, ali Hohberg je u 86. minuti izjednačio rezultat i odveo utakmicu u produžetke. U produžecima se ukazao [[Sándor Kocsis]], koji je s dva gola povećao mađarsku prednost na 4:2 i odveo ih do pobjede. Urugvaj je tako doživio svoj prvi poraz na Svjetskim prvenstvima, a Mađarska je otišla u svoje drugo finale, nakon [[1938.]] godine. [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Finalni ogled]] igrao se, tako, između Mađarske i Zapadne Njemačke, izvorno nenositeljice koja je u drugu fazu uspjela proći tek nakon majstorice protiv [[Fudbalska reprezentacija Turske|Turske]]. Mađarska je bila veliki favorit; od [[1949.]] do te utakmice imali su samo jedan poraz, a bili su u seriji od 32 utakmice bez poraza od [[1950.]] godine, a uz to su pregazili Zapadnu Njemačku u grupi rezultatom 8:3. Sve je upućivalo na to da će Mađarska postati svjetski prvak, unatoč činjenici da se Puskás nije potpuno opravio (međutim, izbornik je odlučio uvrstiti ta u postavu). Upravo je Puskás doveo Mađare u rano vodstvo u 6. minuti, a Czibor je kasnije povećao na 2:0. Ipak, Nijemci su tada pritisli te su preko [[Max Morlock|Maxa Morlocka]] brzo smanjili na 2:1. Nakon kornera u 18. minuti, [[Helmut Rahn]] postiže novi gol za Njemačku i tako izravnava rezultat; Mađari su se žalili da je njihov golman bio ometan tijekom tog kornera, ali žalbe nisu uvažene. Mađari su u drugom poluvremenu dali sve u napad, međutim njemačka obrana bila je spremna, a golman [[Toni Turek]] imao je nekoliko sjajnih obrana. Šest minuta prije kraja, Rahn je postigao svoj drugi gol za vodstvo Zapadne Njemačke 2:3. Puskás je dvije minute prije kraja postigao izjednačujući gol, ali isti je poništen zbog zaleđa, a minutu prije kraja Kocsis je srušen u kaznenom prostoru Nijemaca, ali sudac nije procijenio da se radi o prekršaju za penal. "[[Čudo u Bernu (1954)|Čudo u Bernu]]", kako su mediji nazvali ovu utakmicu, bio je šok u svijetu nogometa i trenutak koji je "Laku konjicu" ostavio na jednom olimpijskom zlatu i bez titule prvaka svijeta. Mađarski niz od 32 pobjede za redom prekinut je, a ovo im je bio prvi poraz od [[1950.]] godine te prvi i jedini poraz u nekoj službenoj utakmici (oba ostala poraza bila su u prijateljskim susretima). Kako bi izbjegli razočarane navijače, igrači su diskretno vraćeni u Mađarsku, gdje su "identificirani krivci" za razočaravajući poraz; golman [[Gyula Grosics]] posebno je istaknut među njima. Međutim, unatoč ovom razočarenju, "Laka konjica" nastavila je s dobrim igrama. === Posljednje godine === U prosincu [[1954.]] godine, [[Fudbalska reprezentacija Škotske|Škotska]] je ugostila "Laku konjicu" na [[Hampden Park]]u pred više od 113,000 gledatelja. Škoti su bili odlučni u naumu da se ne osramote kao Englezi ranije te su se odlučili na kontranapade kao svoju glavnu taktiku. Ovakav pristup doveo je do otvorene utakmice s puno golova. Mađati su poveli preko Bozsik u 20. minuti, a šest minuta kasnije Hidegkuti je povećao na 2:0. Škoti su preko [[Tommy Ring|Tommyja Ringa]] smanjili na 2:1 u 36. minuti, međutim [[Károly Sándor]] ponovo je povećao na 3:1 netom prije poluvremena. Drugo je poluvrijeme nastavljeno na isti način. Škotsko krilo [[John Mackenzie (fudbaler)|John Mackenzie]] bio je bolji u okršaju s [[Mihály Lantos|Mihályjem Lantosom]], što je omogućilo [[Bobby Johnstone|Bobbyju Johnstoneu]] da smanji na 3:2 na samom početku drugog poluvremena. Škoti su nastavili pritiskati, a samo ih je loša realizacija spriječila da izjednače rezultat; pred kraj utakmice, Mađari su pokrenuli kontranapad iz kojeg je Kocsis postigao gol za konačnih 4:2 za "Laku konjicu". Škoti su bili najbliže pobjedi nad Mađarima u nekoj prijateljskoj utakmici još od [[1950.]] godine, a Puskás je nakon utakmice pohvalio Mackenzieja.<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |title=The firhill flyer &#124; Comments &#124; The Official Gateway to Scotland |publisher=Scotland.org |access-date=2011-03-14 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721002015/http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |url-status=dead }}</ref> "Laka konjica" je nakon razočaravajućeg "Čuda u Bernu" uspjela ostvariti niz od 18 utakmica bez poraza, prije nego ih je [[Fudbalska reprezentacija Belgije|Belgija]] pobijedila u prijateljskoj utakmici u [[Bruxelles]]u u lipnju [[1956.]] godine; bio je to posljednji poraz "Lake konjice". U lipnju, nakon poraza od Belgije i remija s [[Fudbalska reprezentacija Portugala|Portugala]], izbornik Sebes također je dobio otkaz, a reprezentaciju je preuzeo [[Márton Bukovi]], koji je vodio "Laku konjicu" i u prijateljskoj utakmici protiv [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] u [[Moskva|Moskvi]] pred 102,000 gledatelja. [[Zoltán Czibor]] postigao je jedini gol na utakmici za historijsku pobjedu Mađarske protiv Sovjeta, kojima je to bio prvi poraz na domaćem terenu u historiji. Sovjeti su tada smatrani "prirodnim nasljednicima" mađarske reprezentacije, a kako su ujedno bili i "glavni" u [[Istočni blok|Istočnom bloku]], sovjetske su vlasti očekivale laganu pobjedu svoje reprezentacije, koja se, ipak, nije dogodila. == Raspad == Godina [[1956.]] bila je presudna za "Laku konjicu". Igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], koji su činili većinu reprezentacije, igrali su u [[Evropski kup|Europskom kupu]] tijekom sezone [[1956.]]/[[1957.]] te su u prvom krugu igrali protiv [[Athletic Bilbao|Athletic Bilbaa]]. U Španjolskoj su izgubili 3:2, ali prije uzvratne utakmice, izbila je [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarska revolucija]]. Igrači su odlučili ne vratiti se u Mađarsku te su dogovorili da se uzvrat s Bilbaom igra u [[Bruxelles]]u. Utakmica je završila rezultatom 3:3 tako da je Athletic prošao dalje. Nakon ovog ispadanja, igrači su se našli u limbu te su organizirali dobrotvornu turneju na Zapadu s ciljem prikupljanja novčanih sredstava, unatoč protivljenju FIFA-e i mađarskih vlasti. Igrači su pozvali svoje obitelji iz Mađarske, međutim nakon što su završili brazilski dio turneje i vratili se u Europu, igrači su se razdvojili. Dio ih se vratio u Mađarsku, dok je dio odlučio ostati na Zapadu. Ovo je bio službeni kraj "Lake konjice". Kocsis i Czibor otišli su u Španjolsku i igrali za [[FC Barcelona|Barcelonu]], dok je Puskás igrao za [[Real Madrid CF|Real Madrid]] i kasnije dobio španjolsko državljanstvo te nastupao za [[Španjolska nogometna reprezentacija|španjolsku reprezentaciju]]. Hidegkuti se vratio u Mađarsku kao igrač, a kasnije je vodio [[MTK Budapest FC|MTK]] prije nego je emigrirao i imao uspješnu trenersku karijeru u [[Italija|Italiji]], [[Poljska|Poljskoj]] i [[Egipat|Egiptu]]. Bozsik se također vratio u Mađarsku i bio trener. Njih su dvojica, zajedno s još nekoliko povratnika, bili malobrojni članovi "Lake konjice" koji su predstavljali Mađarsku na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1958.|Svjetskom prvenstvu 1958.]] godine u [[Švedska|Švedskoj]]. Iako je dobio otkaz kao izbornik, Sebes je ostao u Mađarskoj te imao umjeren uspjeh kao trener nekoliko mađarskih klubova.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach=61688/bio.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070709064600/http://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach%3D61688/bio.html |archive-date=2007-07-09 |title=Classic Coach: Gusztav Sebes |publisher=FIFA.com |date=1953-11-25 |access-date=2011-03-14 |url-status=dead }}</ref> == Historijski značaj == [[File:Szegedvaros-aranycsapat.JPG|thumb|Spomenik "Lakoj konjici" u [[Szeged]]u.]] Osim što je bila jedna od najboljih reprezentacija svih vremena, "Laka konjica" imala je i historijski značaj zbog tri doprinosa koja su imala značajan utjecaj na razvoj modernog nogometa. Izbornik [[Gusztáv Sebes]] uveo je nova taktička rješenja, fokusirao se na reprezentaciju čiju su jezgru činili igrači koji su redovito igrali i trenirali zajedno te su se navikli igrati kao tim te je razvijao koncept da svaki igrač može igrati na bilo kojoj poziciji. Sebes je uveo taktičke inovacije u igru – od kojih je najznačajniji dubinski centarfor – u vremenu kada je većina momčadi već 20 godina igrala WM formaciju. Ovo je bila taktička revolucija koja je, u kombinaciji s fleksibilnom formacijom 3–2–3–2 koju su Mađari igrali, dovela do njihovog uspjeha te je imala značajan utjecaj na klupski i reprezentativni nogomet diljem svijeta. Upravo je ova taktička formacija dovela do nastanka formacije 4–2–4. Sebesova ideja da koristi igrače iz manjeg broja klubova pokazala se također revolucionarnom za to vrijeme, a bila je ključna za uspjeh momčadi u tom periodu. Većina tadašnjih reprezentacija birala u svoj sastav najbolje igrače, ne vodeći računa o kvaliteti tima kao takvog; primjerice, Engleska je imala (ne)slavne izborničke odbore koji su sastavljali reprezentaciju za svaku pojedinu utakmicu ne vodeći računa o kontinuitetu ili momčadskoj koheziji. Koristeći igrače koji su igrali zajedno u klubovima te su se jako dobro poznavali, odnosno dobro su igrali zajedno u timu, Sebes je na reprezentativnom nivou uveo osjećaj koherentnosti koji je dotad bio nepoznat u bilo kojoj reprezentaciji svijeta. Utjecaj ovog pristupa bio je enorman: Sovjeti su ovaj pristup primijenili tijekom [[1960-e|1960-ih]] godina i imali značajan uspjeh na europskom nivou, dok je Engleska osvojila [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|naslov prvaka 1966.]] godine s reprezentacijom čiju su jezgru činili igrači [[West Ham United F.C.|West Ham Uniteda]]. Sebes je također organizirao rigorozne treninge i zahtijevao visoke standarde fizičke spreme od svojih reprezentativaca, kao i dobru taktičku svijest, sve mahom aspekti koje su ostale reprezentacije zanemarivale. Na taj je način "Laka konjica" mogla pretrčati i nadigrati svoje protivnike. U konačnici, Sebesov izbornički uspjeh bio je temeljen i na primjeni ideje pionira [[Jimmy Hogan|Jimmyja Hogana]] da bi svaki igrač na terenu trebao moći igrati na svakoj poziciji. Ta je ideja bila revolucionarna u periodu kada su igrači uglavnom bili fiksno vezano uz dodijeljene im pozicije te su uglavnom igrači igrač na igrača. Sebes je ovu taktiku mogao primijeniti isključivo zahvaljujući činjenici da je imao jezgru vrlo talentiranih igrača koji su bili naviknuti igrati zajedno, shodno čemu su lako mogli mijenjati pozicije. Dvadesetak godina kasnije, [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]] će na ovom Sebesovom konceptu izgraditi svoj "[[totalni nogomet]]". == Rezultati == {| class="wikitable sortable" |- !# !Datum !Lokacija !Protivnik !Rezultat !Natjecanje !Gledatelja !Izvještaj |- ! 1. | {{center|[[8. svibnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6581 Izvještaj] |- ! 2. | {{center|[[12. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6610 Izvještaj] |- ! 3. | {{center|[[19. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|37,781}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6585 Izvještaj] |- ! 4. | {{center|[[10. srpnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Stadion Nagyerdei]], [[Debrecen]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6623 Izvještaj] |- ! 5. | {{center|[[16. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6638 Izvještaj] |- ! 6. | {{center|[[30. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|36,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6572 Izvještaj] |- ! 7. | {{center|[[20. studenog]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|46,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6587 Izvještaj] |- ! 8. | {{center|[[30. travnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6697 Izvještaj] |- ! 9. | {{center|[[14. svibnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|63,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6667 Izvještaj] |- ! 10. | {{center|[[4. lipnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6681 Izvještaj] |- ! 11. | {{center|[[24. rujna]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ALB|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|12:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6669 Izvještaj] |- ! 12. | {{center|[[29. listopada]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6670 Izvještaj] |- ! 13. | {{center|[[12. studenog]] [[1950.]]}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Stadion Balgarska Armia|Stadion Narodna Armia]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6652 Izvještaj] |- ! 14. | {{center|[[27. svibnja]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|42,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14203 Izvještaj] |- ! 15. | {{center|[[14. listopada]] [[1951.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Gradski stadion (Ostrava)|Gradski stadion]], [[Ostrava]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14229 Izvještaj] |- ! 16. | {{center|[[18. studenog]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14243 Izvještaj] |- ! (17.) | {{center|[[18. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB|Tri utakmice koje je "Laka konjica" odigrala u svibnju protiv [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočne Njemačke]] i [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] ne smatraju se službenim utakmicama te se ne registriraju u službenim statistikama.}}}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|DDR|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14270 Izvještaj] |- ! (18.) | {{center|[[24. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88888 Izvještaj] |- ! (19.) | {{center|[[27. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88889 Izvještaj] |- ! 20. | {{center|[[15. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14285 Izvještaj] |- ! 21. | {{center|[[22. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|17,634}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14286 Izvještaj] |- ! 22. | {{center|[[15. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Fudbalski stadion Kupittaa|Nogometni stadion Kupittaa]], [[Turku]] | {{flagicon|RUM|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|10,588}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14291 Izvještaj] |- ! 23. | {{center|[[21. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|13,870}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14304 Izvještaj] |- ! 24. | {{center|[[24. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Arena Arto Tolsa]], [[Kotka]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|7:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|4,743}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14310 Izvještaj] |- ! 25. | {{center|[[28. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|30,471}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14312 Izvještaj] |- ! 26. | {{center|[[2. kolovoza]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] (finale) | {{center|58,553}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14316 Izvještaj] |- ! 27. | {{center|[[20. rujna]] [[1952.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorfstadion]], [[Bern]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14320 Izvještaj] |- ! 28. | {{center|[[19. listopada]] [[1952.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14332 Izvještaj] |- ! 29. | {{center|[[26. travnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|44,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14363 Izvještaj] |- ! 30. | {{center|[[17. svibnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ITA|1946}} [[Stadio Olimpico]], [[Rim]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14372 Izvještaj] |- ! 31. | {{center|[[5. srpnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|35,867}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14391 Izvještaj] |- ! 32. | rowspan=2| {{center|[[4. listopada]] [[1953.]]{{efn|Prema svim dostupnim izvorima, ove su se dvije utakmice doista odigrale istoga dana,<ref>[https://www.rsssf.org/tablesh/hong-intres.html RSSSF: Međunarodne utakmice Mađarske]</ref> međutim ostaje nejasno kako je mađarska reprezentacija mogla igrati dvije utakmice u dva različita grada (udaljena oko 1,000 kilometara) istoga dana, tako da se ovdje vjerojatno radi o omašci u navođenju datuma.}}}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Nacionalni stadion Vasil Levski]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14408 Izvještaj] |- ! 33. | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14409 Izvještaj] |- ! 34. | {{center|[[11. listopada]] [[1953.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14416 Izvještaj] |- ! 35. | {{center|[[15. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14434 Izvještaj] |- ! 36. | {{center|[[25. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Wembley Stadium (1923)|Wembley]], [[London]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Utakmica stoljeća (1953)|3:6]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14439 Izvještaj] |- ! 37. | {{center|[[12. veljače]] [[1954.]]}} | {{flagicon|EGI|1952}} [[Stadion Muhtar al-Tataš|Stadion princa Faruka]], [[Kairo]] | {{flagicon|EGI|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Egipta|Egipat]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14449 Izvještaj] |- ! 38. | {{center|[[11. travnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|62,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14463 Izvještaj] |- ! 39. | {{center|[[24. ožujka]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|7:1]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|92,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14477 Izvještaj] |- ! 40. | {{center|[[17. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Hardturm]], [[Zürich]] | {{flagicon|JKO|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|9:0}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|18,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1294/#match-lineups Izvještaj] |- ! 41. | {{center|[[20. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[St. Jakob Stadium]], [[Basel]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:3}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|65,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1277/#match-lineups Izvještaj] |- ! 42. | {{center|[[27. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{flagicon|BRA|1889a}} [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1248/#match-lineups Izvještaj] |- ! 43. | {{center|[[30. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|URU}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2 (pr.)}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|45,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1295/#match-lineups Izvještaj] |- ! 44. | {{center|[[4. srpnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|3:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] (finale) | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1278/#match-lineups Izvještaj] |- ! 45. | {{center|[[19. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|RUM|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14521 Izvještaj] |- ! 46. | {{center|[[26. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|54,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14526 Izvještaj] |- ! 47. | {{center|[[10. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14532 Izvještaj] |- ! 48. | {{center|[[24. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14539 Izvještaj] |- ! 49. | {{center|[[14. studenog]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14548 Izvještaj] |- ! 50. | {{center|[[8. prosinca]] [[1954.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Hampden Park]], [[Glasgow]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|113,146}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14552 Izvještaj] |- ! 51. | {{center|[[24. travnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|60,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14570 Izvještaj] |- ! 52. | {{center|[[8. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|NOR}} [[Stadion Ullevaal]], [[Oslo]] | {{NogRep|NOR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|27,548}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14576 Izvještaj] |- ! 53. | {{center|[[11. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:7}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,690}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14578 Izvještaj] |- ! 54. | {{center|[[15. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|DAN}} [[Københavns Idrætspark|Idrætspark]], [[Kopenhagen]] | {{NogRep|DAN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|41,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14581 Izvještaj] |- ! 55. | {{center|[[19. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:9}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,624}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14585 Izvještaj] |- ! 56. | {{center|[[29. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14592 Izvještaj] |- ! 57. | {{center|[[17. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:5}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14616 Izvještaj] |- ! 58. | {{center|[[25. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|USR}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|103,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14619 Izvještaj] |- ! 59. | {{center|[[2. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14625 Izvještaj] |- ! 60. | {{center|[[16. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|104,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14631 Izvještaj] |- ! 61. | {{center|[[13. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14643 Izvještaj] |- ! 62. | {{center|[[27. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|70,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14651 Izvještaj] |- ! 63. | {{center|[[19. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|TUR}} [[Stadion BJK İnönü|Stadion Mithatpaşa]], [[Istanbul]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|33,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-19/torokorszag-magyarorszag Izvještaj] |- ! 64. | {{center|[[29. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|LIB|1943}} [[Općinski stadion (Bejrut)|Općinski stadion]], [[Bejrut]] | {{flagicon|LIB|1943}} [[Fudbalska reprezentacija Libanona|Libanon]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|20,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-29/libanon-budapest Izvještaj] |- ! 65. | {{center|[[29. travnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14676 Izvještaj] |- ! 66. | {{center|[[20. svibnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14686 Izvještaj] |- ! 67. | {{center|[[3. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|BEL}} [[Stadion kralja Baudouina|Stadion Heysel]], [[Bruxelles]] | {{NogRep|BEL}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|59,299}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14691 Izvještaj] |- ! 68. | {{center|[[9. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|POR}} [[Estádio da Luz]], [[Lisabon]] | {{NogRep|POR}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|70,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-06-09/portugalia-magyarorszag Izvještaj] |- ! 69. | {{center|[[15. srpnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-07-15/magyarorszag-lengyelorszag Izvještaj] |- ! 70. | {{center|[[16. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|FNRJ}} [[Stadion JNA]], [[Beograd]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|55,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14723 Izvještaj] |- ! 71. | {{center|[[23. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|SSSR}} [[Stadion Lužnjiki|Centralni stadion V. I. Lenjina]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14727 Izvještaj] |} == Rekordi i statistike == [[File:Hungarian pennant World Cup 1954.jpg|thumb|Zastavica mađarske reprezentacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine.]] Tijekom sedam godina igranja, "Laka konjica" postavila je niz rekorda u različitim kategorijama, neki od kojih su aktualni još i danas. Uz to, postavili su i niz precedenata u historiji nogometa, odnosno bili su prva reprezentacija koja je napravila određene stvari. Što se tiče rekorda, oni su sljedeći: *'''Svjetski rekordi''' ** Najviše uzastopnih utakmica s barem jednim postignutim golom: 73 utakmice ([[10. travnja]] [[1949.]] – [[16. lipnja]] [[1957.]]) ** Najduži vremenski period bez poraza u XX. i XXI. vijeku: 4 godine i 1 mjesec ([[4. lipnja]] [[1950.]] – [[4. srpnja]] [[1954.]]) ** Najviše golova u suradnji između dva igrača u startnoj postavi iste reprezentacije: 159 golova ([[Ferenc Puskás]] i [[Sándor Kocsis]]) ** Najviši broj Elo bodova za jednu reprezentaciju: 2,230 bodova ([[30. lipnja]] [[1954.]]) *'''Rekordi u XX. vijeku''' ** Najviši postotak pobjeda po utakmici za izbornika s preko 30 utakmica: 82.58% ([[Gusztáv Sebes]]) ** Najviše reprezentativnih golova za igrača: [[Ferenc Puskás]], 84 gola *'''Rekordi FIFA Svjetskih prvenstava''' (svi postavljeni [[1954.]] godine) ** Najviše golova jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 27 golova ** Najviše golova po utakmici jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 5.4 gola po utakmici ** Najveća gol razlika jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: +17 ** Najveća gol razlika u jednoj utakmici na jednom prvenstvu: 9:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] *'''Nacionalni rekordi''' ** Najveća pobjeda u historiji mađarske reprezentacije: 12:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanije]] ([[23. rujna]] [[1950.]]) Što se tiče postavljenih precedenata, oni su sljedeći: # Prva [[Britansko otočje|nebritanska]] reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Engleske|Englesku]] od kodifikacije nogometnih pravila [[1863.]] godine ([[25. studenog]] [[1953.]]) # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]] na Svjetskom prvenstvu te prva nejužnoamerička reprezentacija uopće koja je pobijedila Urugvaj ([[1954.]]) # [[Sándor Kocsis]] je bio prvi igrač koji je postigao dva hat-tricka na jednom Svjetskom prvenstvu ([[1954.]]) # Prva reprezentacija koja je oborila [[Fudbalska reprezentacija Škotske|škotski]] rekord od 22 uzastopne utakmice bez poraza # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] u [[SSSR|Sovjetskom Saveu]] ([[23. rujna]] [[1956.]]) == Nagrade == *'''[[Srednjoeuropski međunarodni kup]]''' **Prvaci (1): [[Srednjoeuropski međunarodni kup 1948–53.|1948–53.]] *'''[[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]''' **Zlatna medalja (1): [[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] *'''[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]''' **Drugoplasirani (1): [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|1954.]] == Bilješke == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Literatura == * {{ cite book | title = Puskas on Puskas: The Life and Times of a Footballing Legend | editor = Rogan Taylor | year = 1998 | publisher = Robson Books | isbn = 1861051565 }} * {{cite book | title = The World Cup: The Complete History | editor = Terry Crouch | year = 2006 | publisher = Aurum Press Ltd. | isbn = 1845131495 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/worldcup00terr }} * {{cite book | title = The World Encyclopedia of Soccer | editor = Michael L. LaBlanc & Richard Henshaw | year = 1994 | publisher = Invisible Ink Press | isbn = 0810394421 }} * {{ cite book | title = Behind the Curtain: Travels in Eastern European Football | editor = Jonathan Wilson | year = 2006 | publisher = Orion Publishing | isbn = 9780752879451 }} * {{ cite book | title = Kicking & Screaming: An Oral History of Football in England | editor = Rogan Taylor & Andrew War | year = 1996 | publisher = Robson Books | isbn = 0860519120 }} * Diego Mariottini, "Tiki-taka Budapest: leggenda, ascesa e declino dell'Ungheria di Puskás", Bradipolibri, 2016, {{ISBN|9788899146214}} == Vanjske veze == {{commonscat|Golden Team}} *[https://web.archive.org/web/20060613194937/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/ ''Aranycsapat'' – dedicated web page] {{hu}} *[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cc/hun/sebes.html Gusztáv Sebes biography] *[https://www.theguardian.com/football/1953/nov/26/newsstory.sport Hungary's Famous Victory] *[https://www.rsssf.org/tablesd/drgero5.html Dr. Gerő Cup 1948–53] *[https://web.archive.org/web/20160702073800/http://www.eloratings.net/ National football teams' rankings] {{Mađarska Laka konjica}} {{Authority control}} [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] dvmvzmmzhasejki4k8fqczr3p5rw7lg 42591816 42591815 2026-05-11T16:26:22Z Edgar Allan Poe 29250 /* Posljednje godine */ 42591816 wikitext text/x-wiki [[File:Golden Team 1953.jpg|thumb|500px|right|{{center|'''"Laka konjica" 1953. godine'''<br />''prednji red:'' [[Mihály Lantos]], [[Ferenc Puskás]], [[Gyula Grosics]]<br />''stražnji red:'' [[Gyula Lóránt]], [[Jenő Buzánszky]], [[Nándor Hidegkuti]], [[Sándor Kocsis]], [[József Zakariás]], [[Zoltán Czibor]], [[József Bozsik]], [[László Budai]]}}]] "'''Laka konjica'''"<ref>{{Cite web |last=Stevović |first=Dejan |date=2022-11-13 |title=7: Tužan kas “Lake konjice” |url=https://sportklub.n1info.rs/fudbal/fifa-world-cup/7-tuzan-kas-lake-konjice/ |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[SportKlub]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karin |first=Vice |date=2025-01-05 |title=Bili su najbolja reprezentacija ikad. Komunizam ih je stvorio pa uništio |url=https://www.index.hr/sport/clanak/bili-su-najbolja-reprezentacija-ikad-komunizam-ih-je-stvorio-pa-unistio/2626837.aspx |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Index.hr]] |quote=(...) Prva velika reprezentacija svjetskog nogometa bila je mađarska generacija, '''na ovim prostorima poznata kao Laka konjica''', ali svoju dominaciju nije okrunila jer je jedini poraz doživjela u finalu Svjetskog prvenstva. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ledinski |first=Karlo |date=2015-11-17 |title=Mađari su nekad bili najveća nogometna sila na svijetu |url=https://www.vecernji.hr/sport/madari-su-nekada-bili-najveca-nogometna-sila-i-sad-idu-na-europsko-prvenstvo-1037942 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=''[[Večernji list]]'' |quote=(...) '''Znamenita mađarska “laka konjica”''' oduševljavala je nogometni svijet 50-ih godina, a mnogi smatraju da je to najbolja momčad koja je ikada hodala zemljom. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-12-02 |title=Pogledajte kako je 'laka konjica' promijenila historiju fudbala (VIDEO) |url=https://radiosarajevo.ba/sport/nogomet/pogledajte-kako-je-laka-konjica-promijenila-historiju-fudbala-video/133536 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Radio Sarajevo]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Medo |first=Ivica |date=2012-09-21 |title=Neponovljiva navala opet zajedno: Možda i najveći svih vremena! |url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/svjetski_nogomet/neponovljiva-navala-opet-zajedno-mozda-i-najveci-svih-vremena.html |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=Gol.hr|quote=(...) „Laka konjica“ je vjerojatno najveća, ali i najtragičnija momčad svih vremena.(...)}}</ref> ([[mađarski]]: ''Aranycsapat'', dosl. "Zlatna momčad") jest nadimak koji se odnosi na zlatnu generaciju [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske nogometne reprezentacije]] iz [[1950-e|1950-ih]] godina. Danas se smatra kako je ova mađarska reprezentacija bila najbolja svjetska reprezentacija svog vremena, a svoj je status izgradila kroz nekoliko slavnih utakmica, uključujući četvrtfinale ("[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]") protiv [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], polufinale protiv [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]] i finale ("[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Čudo u Bernu]]") protiv [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskom prvenstvu 1954.]] godine. Ova je reprezentacija nanijela poraze tadašnjim nogometnim silama poput [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]], [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]], [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] i [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] prije nego što su se nakon [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarske revolucije]] [[1956.]] raspali. Reprezentacija je u različitim dijelovima svijeta bila poznata i po drugim nadimcima. U periodu između [[1949.]] i [[1956.]], "Laka konjica" odigrala je 71 utakmicu, uz 53 pobjede, 12 remija i samo šest poraza, s tim da je samo jedan od tih poraza bio u službenoj utakmici, onaj od [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] u finalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine;<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/mighty-magyars-and-hungarys-four-year-unbeaten-streak|title=Mighty Magyars and Hungary’s four-year unbeaten streak|work=FIFA}}</ref> ostalih pet poraza bili su prijateljske utakmice. U toj su 71 utakmici postigli 284 gola. Prema [[Svjetska nogometna Elo ljestvica|Elo ljestvici]], "Laka konjica" ostvarila je najviši broj bodova za neku reprezentaciju ikada (2231 bodova ostvarenih [[30. lipnja]] [[1954.]]), a [[2016.]] godine [[BBC]] ih je proglasio najboljom nogometnom reprezentacijom u historiji.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36387046|title=The greatest international team ever?|work=BBC Sport}}</ref> U historijskom kontekstu, smatra se kako je "Laka konjica" uspješno implementirala rani oblik "[[totalni fudbal|totalnog nogometa]]", koji će [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|nizozemska reprezentacija]] usavršiti tijekom [[1970-e|1970-ih]] godina. Također se smatra da je ova reprezentacija uvela novi, znanstveni način vođenja momčadi te taktičke inovacije koje su u narednim desetljećima naširoko prihvaćene. == Ključne osobe == [[File:Aranycsapat.png|thumb|Fleksibilna formacija 3–2–3–2 koju je koristila "Laka konjica".]] Jezgru momčadi činila su šestorica igrača – napadači [[Ferenc Puskás]], [[Sándor Kocsis]] i [[Zoltán Czibor]], defenzivni vezni [[József Bozsik]] i [[Gyula Grosics]], svi redom igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], te ofenzivni vezni [[Nándor Hidegkuti]], koji je igrao za [[MTK Budapest FC|MTK]]. Izbornik je bio [[Gusztáv Sebes]], koji je ranije bio sindikalist u [[Renault]]ovim tvornicama u [[Budimpešta|Budimpešti]] i predratnom [[Pariz]]u, shodno čemu je dobio odobrenje zamjenika ministra sporta da vodi reprezentaciju. Sebes je zaslužan za tri značajne inovacije. Prvo, uveo je kondicijske režime za svoje igrače te klupsku politiku na reprezentativnom nivou, što je dovelo do redovnih reprezentativnih treninga. Drugo, osmislio je taktički koncept dubinskog centarfora. U to je doba većina nogometnih momčadi igrala tzv. WM formaciju, gdje je centarfor bio isturen u napadačkoj liniji s tri napadača i dva krila. Sebes je povukao centarfora natrag u vezni red, a po potrebi je i krila vraćao u vezni red. Ovo je efektivno stvorilo iznimno fleksibilnu 3–2–3–2 formaciju, što je momčadi omogućilo da brzo mijenja između napada i obrane. Ova je taktika također izvlačila braniče s njihovih pozicija, s obzirom da su centarhalfovi navikli na "flaster" čuvanje centarfora morali svog igrača pratiti sve do veznog reda. Treće, Sabes je poticao svoje igrače na prilagodljivost – ideal je bio stvoriti igrače koji bi bili sposobni igrati jednako dobro na svakoj poziciji. To je tada bila revolucionarna ideja jer su igrači uglavnom bili navikli igrati samo na jednoj specifičnoj poziciji. Sve skupa, ova je taktika bila preteča "[[Totalni nogomet|totalnog nogometa]]". Puskás je jednom prilikom rekao: "Kada smo napadali, svi su napadali, a isto je bilo i u obrani. Bili smo prototip totalnog nogometa".<ref>[https://web.archive.org/web/20110115075922/http://www.fifa.com/classicfootball/news/newsid=510979.html FIFA.com]</ref> Također, značajan utjecaj na Sebesa i "Laku konjicu" imao je trener [[Jimmy Hogan]], jedan od pionira nogometa. Tadašnji predsjednik predsjednik Mađarskog nogometnog saveza, [[Sándor Barcs]], rekao je: "Jimmy Hogan naučio nas je sve što znamo o nogometu".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2003/nov/22/sport.comment2|title=How total football inventor was lost to Hungary|website=[[TheGuardian.com]]|date=22 November 2003}}</ref> Čak je i Sebes odao počast engleskom pioniru: "Igrali smo nogomet kako nas je naučio Jimmy Hogan. Kada se bude pričalo o našoj nogometnoj povijesti, njegovo ime treba biti upisano zlatnim slovima".<ref name=Anatomy>Jonathan Wilson, ''The Anatomy of England: a History in Ten Matches'' (Orion Publishing Group, London 2010)</ref> == Historija == === Počeci i olimpijsko zlato === "Laka konjica" nastala je [[1949.]] godine kada je [[Gusztáv Sebes]] preuzeo klupu [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske reprezentacije]]. Do [[14. svibnja]] [[1950.]] godine, reprezentacija je odigrala osam utakmica bez poraza, da bi na taj dan izgubili od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u prijateljskoj utakmici. Međutim, od njihove sljedeće utakmice, koja je odigrana [[4. lipnja]] [[1950.]] godine pa sve do [[4. srpnja]] [[1954.]] godine, "Laka konjica" je imala niz od 32 utakmice bez poraza, odnosno 29 pobjeda i samo tri remija. [[File:1952 Summer olympics, olympic stadium. The Hungarian national team after the final (Hungary - Yugoslavia 2-0).jpg|thumb|left|"Laka konjica" na Olimpijskom stadionu u [[Helsinki]]ju nakon osvajanja zlatne medalje u finalu protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]].]] "Laka konjica" je na [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igrame 1952.]] godine u [[Helsinki]]ju stigla bez da su znali za poraz pune dvije godine. U skupini su imali lagan posao, što im je osiguralo polufinalni ogled s aktualnim olimpijskim prvacima, [[Fudbalska reprezentacija Švedske|Švedskom]]. "Laka konjica" pregazila je olimpijske prvake 6:0 te osigurala finale protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]], koju su pobijedili 2:0 golovima [[Ferenc Puskás|Puskása]] i [[Zoltán Czibor|Czibora]]. Mađari su tako postali olimpijski prvaci, a unatoč sjajnim nastupima u narednim godinama, ovo olimpijsko zlato bit će im jedino zlato na nekom velikom međunarodnom natjecanju. Još od [[1948.]] godine, mađarska je reprezentacija sudjelovala i na [[Srednjoevropski međunarodni kup|Srednjoeuropskom međunarodnom kupu]], koji se igrao od [[1948.]] do [[1953.]] godine. Ovu preteču [[UEFA Euro|Europskog prvenstva]] igrale su reprezentacije iz Srednje Europe, a Mađarska je svoj dio turnira kompletirala u svibnju [[1953.]] godine s pet pobjeda, jednim remijem i dva poraza (iz ere prije "Lake konjice"), što je bilo dovoljno za prvo mjesto. U studenom iste godine, odigrali su tzv. "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmicu stoljeća]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]] na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] pred 100,000 gledatelja. Englezi su pozvali Mađare na prijateljski ogled nakon što je "Laka konjica" osvojila olimpijsko zlato. Kako Engleska do tada nikada nije izgubila na domaćem terenu od nebritanske momčadi (imali su poraz od [[Fudbalska reprezentacija Irske|Irske]] iz [[1949.]] godine), [[The Football Association|savez]] je bio uvjeren u pobjedu, smatrajući da su njihovi igrači tehnički i taktički superiorniji u odnosu na igrače iz bilo koje druge zemlje. Engleska je tada bila treća, a Mađarska prva reprezentacija svijeta, tako da je anticipacija bila iznimna, što je engleske medije navelo da utakmici daju nadimak "Utakmica stoljeća".<ref name="glanville1">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/17/seven-deadly-sins-football-hungary-england|title=The Hungarian disasters – England v Hungary, 1953-4|last=Glanville|first=Brian|date=17 May 2009|work=The Observer|publisher=Guardian News and Media Limited|access-date=23 March 2011}}</ref><ref name="sportsillustrated">{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104031645/http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|url-status=dead|archive-date=November 4, 2012|title=Hungary marks 50th year since England win|date=25 November 2003|work=Sports Illustrated|publisher=CNN/[[Sports Illustrated]]|access-date=23 March 2011}}</ref> {{multiple image <!-- Layout parameters --> | align = right | direction = vertical | background color = | total_width = 350px | caption_align = | image1 = Wembley Stadium, the Hungarian national team before the 6-3 match against England.jpg | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = "Laka konjica" na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] prije početka historijske "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmice stoljeće]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]]. | image2 = 1954 Hungary 7–1 England, (association football friendly) Golden Team.jpg | alt2 = | link2 = | caption2 = Publika u [[Budimpešta|Budimpešti]] slavi historijski poraz Engleske od "Lake konjice" u revanšu pred početak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva 1954.]] godine. | footer = }} Na opći šok domaćina, "Laka konjica" poveća je već u prvoj minuti, a do 27. minute imali su prednost od 4:1. Konačni rezultat bio je 6:3 za Mađarsku, pri čemu je [[Nándor Hidegkuti]] postigao hat-trick, uz još dva Puskásova gola i jedan [[József Bozsik|Józsefa Bozsika]]. Za Engleze je to bio šamar i lekcija koja je odjeknula zemljom, a posljedično je dovela do promjene prakse na Otoku, odnosno engleski su treneri počeli primjenjivati kontinentalne taktike i pristupe te tako adaptirali svoju igru.<ref name="glanville1" /> Ubrzo je organiziran i [[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|revanš]] između reprezentacija u [[Budimpešta|Budimpešti]], koji se odigrao [[23. svibnja]] [[1954.]] godine, tri tjedna prije početka [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva]]. Englezi su se nadali osveti i vodili su se mišlju da je poraz na Wembleyju bila anomalija, međutim "Laka konjica" ih je pregazila rezultatom 7:1 i tako im nanijela najteži poraz u historiji.<ref name="glanville1" /> === FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. === {{main|FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.}} Mađarska je na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine došla kao glavni favorit – četiri godine nisu znali za poraz, a dvije uvjerljive pobjede protiv Engleske (ukupno 13:4) dokazale su svijetu da je "Laka konjica" najveći favorit za naslov prvaka svijeta. Šesnaest reprezentacija raspoređeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, dva nositelja i dva nenositelja; svaka je reprezentacija igrala samo dvije utakmice, odnosno međusobno su igrali samo nositelji protiv nenositelja. Mađarska je tako igrala protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadne Njemačke]] (8:3) i s dvama pobjedama osigurala prvo mjesto u grupi u kojoj je prošla još i Zapadna Njemačka. Iako je izdominirala u grupi, Mađarska je na dvije utakmice ostala bez Puskása, koji je zadobio ozljedu gležnja nakon prekršaja na njemu u utakmici protiv Zapadne Njemačke. Četvrtfinalni ogled donio je dugoočekivani okršaj s [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazilom]]. Brazil je bio jedan od favorita za naslov, a nakon [[Maracanazo|šokantnog poraza]] od [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]] u posljednjoj utakmici [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine, Brazilci su bili željni novog finala i naslova prvaka. Međutim, ono što je trebala biti ljepotica prvenstva pretvorilo se praktički u tučnjavu između dvaju reprezentacija koja je zbog velikog broja grubih prekršaja dobila nadimak "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]". Nakon što je Mađarska povela 2:0 u prvih sedam minuta, momčadi su počele svoju seriju grubih prekršaja, što je dovelo do brojnih prekida, slobodnih udaraca i čak tri isključenja; "Laka konjica" na kraju je slavila 4:2. Igrači su se nastavili tuči i nakon utakmice, u tunelu i u svlačionicama, zbog čega se ova utakmica smatra jednom od najbrutalnijih u historiji nogometa. Engleski sudac [[Arthur Edward Ellis]], koji je vodio utakmicu, kasnije je rekao: "Mislio sam da će to biti najveća utakmica koju ću ikada vidjeti. Bio sam na svjetskom vrhu. Ne znam jesu li politika i vjera imali ikakve veze s tim, ali ponašali su se kao životinje. Čista sramota. Bila je to grozna utakmica. U današnjim okolnostima, toliko bi igrača bilo isključeno da bi morali prekinuti utakmicu. Ja sam jedino želio dovesti utakmicu do kraja".<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-ellis-a-knockout-during-the-battle-of-berne-1163887.html |title=Football: Ellis a knockout during the Battle of Berne – Sport |work=The Independent |date=1998-06-09 |access-date=2011-03-14}}</ref> Mađarskoj je uslijedio polufinalni ogled s Urugvajom, reprezentacijom koja dotad nikada nije izgubila na [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskom prvenstvu]] i koja je osvojila oba prethodna turnira na kojima je sudjelovala bez poraza. Iako je "Laka konjica" i dalje bila bez Puskása, uspjeli su povesti golom Czibora, a Urugvajci se nisu uspjeli vratiti do poluvremena. Odmah na početku drugog dijela, Hidegkuti je povećao mađarsku prednost na 2:0. Urugvajci su tada krenuli u potpunu ofenzicu, a petnaest minuta prije kraja, [[Juan Hohberg]] je smanjio mađarsku prednost. Mađari su se branili, ali Hohberg je u 86. minuti izjednačio rezultat i odveo utakmicu u produžetke. U produžecima se ukazao [[Sándor Kocsis]], koji je s dva gola povećao mađarsku prednost na 4:2 i odveo ih do pobjede. Urugvaj je tako doživio svoj prvi poraz na Svjetskim prvenstvima, a Mađarska je otišla u svoje drugo finale, nakon [[1938.]] godine. [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Finalni ogled]] igrao se, tako, između Mađarske i Zapadne Njemačke, izvorno nenositeljice koja je u drugu fazu uspjela proći tek nakon majstorice protiv [[Fudbalska reprezentacija Turske|Turske]]. Mađarska je bila veliki favorit; od [[1949.]] do te utakmice imali su samo jedan poraz, a bili su u seriji od 32 utakmice bez poraza od [[1950.]] godine, a uz to su pregazili Zapadnu Njemačku u grupi rezultatom 8:3. Sve je upućivalo na to da će Mađarska postati svjetski prvak, unatoč činjenici da se Puskás nije potpuno opravio (međutim, izbornik je odlučio uvrstiti ta u postavu). Upravo je Puskás doveo Mađare u rano vodstvo u 6. minuti, a Czibor je kasnije povećao na 2:0. Ipak, Nijemci su tada pritisli te su preko [[Max Morlock|Maxa Morlocka]] brzo smanjili na 2:1. Nakon kornera u 18. minuti, [[Helmut Rahn]] postiže novi gol za Njemačku i tako izravnava rezultat; Mađari su se žalili da je njihov golman bio ometan tijekom tog kornera, ali žalbe nisu uvažene. Mađari su u drugom poluvremenu dali sve u napad, međutim njemačka obrana bila je spremna, a golman [[Toni Turek]] imao je nekoliko sjajnih obrana. Šest minuta prije kraja, Rahn je postigao svoj drugi gol za vodstvo Zapadne Njemačke 2:3. Puskás je dvije minute prije kraja postigao izjednačujući gol, ali isti je poništen zbog zaleđa, a minutu prije kraja Kocsis je srušen u kaznenom prostoru Nijemaca, ali sudac nije procijenio da se radi o prekršaju za penal. "[[Čudo u Bernu (1954)|Čudo u Bernu]]", kako su mediji nazvali ovu utakmicu, bio je šok u svijetu nogometa i trenutak koji je "Laku konjicu" ostavio na jednom olimpijskom zlatu i bez titule prvaka svijeta. Mađarski niz od 32 pobjede za redom prekinut je, a ovo im je bio prvi poraz od [[1950.]] godine te prvi i jedini poraz u nekoj službenoj utakmici (oba ostala poraza bila su u prijateljskim susretima). Kako bi izbjegli razočarane navijače, igrači su diskretno vraćeni u Mađarsku, gdje su "identificirani krivci" za razočaravajući poraz; golman [[Gyula Grosics]] posebno je istaknut među njima. Međutim, unatoč ovom razočarenju, "Laka konjica" nastavila je s dobrim igrama. === Posljednje godine === U prosincu [[1954.]] godine, [[Fudbalska reprezentacija Škotske|Škotska]] je ugostila "Laku konjicu" na [[Hampden Park]]u pred više od 113,000 gledatelja. Škoti su bili odlučni u naumu da se ne osramote kao Englezi ranije te su se odlučili na kontranapade kao svoju glavnu taktiku. Ovakav pristup doveo je do otvorene utakmice s puno golova. Mađati su poveli preko Bozsik u 20. minuti, a šest minuta kasnije Hidegkuti je povećao na 2:0. Škoti su preko [[Tommy Ring|Tommyja Ringa]] smanjili na 2:1 u 36. minuti, međutim [[Károly Sándor]] ponovo je povećao na 3:1 netom prije poluvremena. Drugo je poluvrijeme nastavljeno na isti način. Škotsko krilo [[John Mackenzie (fudbaler)|John Mackenzie]] bio je bolji u okršaju s [[Mihály Lantos|Mihályjem Lantosom]], što je omogućilo [[Bobby Johnstone|Bobbyju Johnstoneu]] da smanji na 3:2 na samom početku drugog poluvremena. Škoti su nastavili pritiskati, a samo ih je loša realizacija spriječila da izjednače rezultat; pred kraj utakmice, Mađari su pokrenuli kontranapad iz kojeg je Kocsis postigao gol za konačnih 4:2 za "Laku konjicu". Škoti su bili najbliže pobjedi nad Mađarima u nekoj prijateljskoj utakmici još od [[1950.]] godine, a Puskás je nakon utakmice pohvalio Mackenzieja.<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |title=The firhill flyer &#124; Comments &#124; The Official Gateway to Scotland |publisher=Scotland.org |access-date=2011-03-14 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721002015/http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |url-status=dead }}</ref> "Laka konjica" je nakon razočaravajućeg "Čuda u Bernu" uspjela ostvariti niz od 18 utakmica bez poraza, prije nego ih je [[Fudbalska reprezentacija Belgije|Belgija]] pobijedila u prijateljskoj utakmici u [[Bruxelles]]u u lipnju [[1956.]] godine; bio je to posljednji poraz "Lake konjice". U lipnju, nakon poraza od Belgije i remija s [[Fudbalska reprezentacija Portugala|Portugalom]], izbornik Sebes također je dobio otkaz, a reprezentaciju je preuzeo [[Márton Bukovi]], koji je vodio "Laku konjicu" i u prijateljskoj utakmici protiv [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] u [[Moskva|Moskvi]] pred 102,000 gledatelja. [[Zoltán Czibor]] postigao je jedini gol na utakmici za historijsku pobjedu Mađarske protiv Sovjeta, kojima je to bio prvi poraz na domaćem terenu u historiji. Sovjeti su tada smatrani "prirodnim nasljednicima" mađarske reprezentacije, a kako su ujedno bili i "glavni" u [[Istočni blok|Istočnom bloku]], sovjetske su vlasti očekivale laganu pobjedu svoje reprezentacije, koja se, ipak, nije dogodila. == Raspad == Godina [[1956.]] bila je presudna za "Laku konjicu". Igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], koji su činili većinu reprezentacije, igrali su u [[Evropski kup|Europskom kupu]] tijekom sezone [[1956.]]/[[1957.]] te su u prvom krugu igrali protiv [[Athletic Bilbao|Athletic Bilbaa]]. U Španjolskoj su izgubili 3:2, ali prije uzvratne utakmice, izbila je [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarska revolucija]]. Igrači su odlučili ne vratiti se u Mađarsku te su dogovorili da se uzvrat s Bilbaom igra u [[Bruxelles]]u. Utakmica je završila rezultatom 3:3 tako da je Athletic prošao dalje. Nakon ovog ispadanja, igrači su se našli u limbu te su organizirali dobrotvornu turneju na Zapadu s ciljem prikupljanja novčanih sredstava, unatoč protivljenju FIFA-e i mađarskih vlasti. Igrači su pozvali svoje obitelji iz Mađarske, međutim nakon što su završili brazilski dio turneje i vratili se u Europu, igrači su se razdvojili. Dio ih se vratio u Mađarsku, dok je dio odlučio ostati na Zapadu. Ovo je bio službeni kraj "Lake konjice". Kocsis i Czibor otišli su u Španjolsku i igrali za [[FC Barcelona|Barcelonu]], dok je Puskás igrao za [[Real Madrid CF|Real Madrid]] i kasnije dobio španjolsko državljanstvo te nastupao za [[Španjolska nogometna reprezentacija|španjolsku reprezentaciju]]. Hidegkuti se vratio u Mađarsku kao igrač, a kasnije je vodio [[MTK Budapest FC|MTK]] prije nego je emigrirao i imao uspješnu trenersku karijeru u [[Italija|Italiji]], [[Poljska|Poljskoj]] i [[Egipat|Egiptu]]. Bozsik se također vratio u Mađarsku i bio trener. Njih su dvojica, zajedno s još nekoliko povratnika, bili malobrojni članovi "Lake konjice" koji su predstavljali Mađarsku na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1958.|Svjetskom prvenstvu 1958.]] godine u [[Švedska|Švedskoj]]. Iako je dobio otkaz kao izbornik, Sebes je ostao u Mađarskoj te imao umjeren uspjeh kao trener nekoliko mađarskih klubova.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach=61688/bio.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070709064600/http://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach%3D61688/bio.html |archive-date=2007-07-09 |title=Classic Coach: Gusztav Sebes |publisher=FIFA.com |date=1953-11-25 |access-date=2011-03-14 |url-status=dead }}</ref> == Historijski značaj == [[File:Szegedvaros-aranycsapat.JPG|thumb|Spomenik "Lakoj konjici" u [[Szeged]]u.]] Osim što je bila jedna od najboljih reprezentacija svih vremena, "Laka konjica" imala je i historijski značaj zbog tri doprinosa koja su imala značajan utjecaj na razvoj modernog nogometa. Izbornik [[Gusztáv Sebes]] uveo je nova taktička rješenja, fokusirao se na reprezentaciju čiju su jezgru činili igrači koji su redovito igrali i trenirali zajedno te su se navikli igrati kao tim te je razvijao koncept da svaki igrač može igrati na bilo kojoj poziciji. Sebes je uveo taktičke inovacije u igru – od kojih je najznačajniji dubinski centarfor – u vremenu kada je većina momčadi već 20 godina igrala WM formaciju. Ovo je bila taktička revolucija koja je, u kombinaciji s fleksibilnom formacijom 3–2–3–2 koju su Mađari igrali, dovela do njihovog uspjeha te je imala značajan utjecaj na klupski i reprezentativni nogomet diljem svijeta. Upravo je ova taktička formacija dovela do nastanka formacije 4–2–4. Sebesova ideja da koristi igrače iz manjeg broja klubova pokazala se također revolucionarnom za to vrijeme, a bila je ključna za uspjeh momčadi u tom periodu. Većina tadašnjih reprezentacija birala u svoj sastav najbolje igrače, ne vodeći računa o kvaliteti tima kao takvog; primjerice, Engleska je imala (ne)slavne izborničke odbore koji su sastavljali reprezentaciju za svaku pojedinu utakmicu ne vodeći računa o kontinuitetu ili momčadskoj koheziji. Koristeći igrače koji su igrali zajedno u klubovima te su se jako dobro poznavali, odnosno dobro su igrali zajedno u timu, Sebes je na reprezentativnom nivou uveo osjećaj koherentnosti koji je dotad bio nepoznat u bilo kojoj reprezentaciji svijeta. Utjecaj ovog pristupa bio je enorman: Sovjeti su ovaj pristup primijenili tijekom [[1960-e|1960-ih]] godina i imali značajan uspjeh na europskom nivou, dok je Engleska osvojila [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|naslov prvaka 1966.]] godine s reprezentacijom čiju su jezgru činili igrači [[West Ham United F.C.|West Ham Uniteda]]. Sebes je također organizirao rigorozne treninge i zahtijevao visoke standarde fizičke spreme od svojih reprezentativaca, kao i dobru taktičku svijest, sve mahom aspekti koje su ostale reprezentacije zanemarivale. Na taj je način "Laka konjica" mogla pretrčati i nadigrati svoje protivnike. U konačnici, Sebesov izbornički uspjeh bio je temeljen i na primjeni ideje pionira [[Jimmy Hogan|Jimmyja Hogana]] da bi svaki igrač na terenu trebao moći igrati na svakoj poziciji. Ta je ideja bila revolucionarna u periodu kada su igrači uglavnom bili fiksno vezano uz dodijeljene im pozicije te su uglavnom igrači igrač na igrača. Sebes je ovu taktiku mogao primijeniti isključivo zahvaljujući činjenici da je imao jezgru vrlo talentiranih igrača koji su bili naviknuti igrati zajedno, shodno čemu su lako mogli mijenjati pozicije. Dvadesetak godina kasnije, [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]] će na ovom Sebesovom konceptu izgraditi svoj "[[totalni nogomet]]". == Rezultati == {| class="wikitable sortable" |- !# !Datum !Lokacija !Protivnik !Rezultat !Natjecanje !Gledatelja !Izvještaj |- ! 1. | {{center|[[8. svibnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6581 Izvještaj] |- ! 2. | {{center|[[12. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6610 Izvještaj] |- ! 3. | {{center|[[19. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|37,781}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6585 Izvještaj] |- ! 4. | {{center|[[10. srpnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Stadion Nagyerdei]], [[Debrecen]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6623 Izvještaj] |- ! 5. | {{center|[[16. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6638 Izvještaj] |- ! 6. | {{center|[[30. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|36,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6572 Izvještaj] |- ! 7. | {{center|[[20. studenog]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|46,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6587 Izvještaj] |- ! 8. | {{center|[[30. travnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6697 Izvještaj] |- ! 9. | {{center|[[14. svibnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|63,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6667 Izvještaj] |- ! 10. | {{center|[[4. lipnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6681 Izvještaj] |- ! 11. | {{center|[[24. rujna]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ALB|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|12:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6669 Izvještaj] |- ! 12. | {{center|[[29. listopada]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6670 Izvještaj] |- ! 13. | {{center|[[12. studenog]] [[1950.]]}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Stadion Balgarska Armia|Stadion Narodna Armia]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6652 Izvještaj] |- ! 14. | {{center|[[27. svibnja]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|42,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14203 Izvještaj] |- ! 15. | {{center|[[14. listopada]] [[1951.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Gradski stadion (Ostrava)|Gradski stadion]], [[Ostrava]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14229 Izvještaj] |- ! 16. | {{center|[[18. studenog]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14243 Izvještaj] |- ! (17.) | {{center|[[18. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB|Tri utakmice koje je "Laka konjica" odigrala u svibnju protiv [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočne Njemačke]] i [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] ne smatraju se službenim utakmicama te se ne registriraju u službenim statistikama.}}}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|DDR|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14270 Izvještaj] |- ! (18.) | {{center|[[24. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88888 Izvještaj] |- ! (19.) | {{center|[[27. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88889 Izvještaj] |- ! 20. | {{center|[[15. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14285 Izvještaj] |- ! 21. | {{center|[[22. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|17,634}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14286 Izvještaj] |- ! 22. | {{center|[[15. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Fudbalski stadion Kupittaa|Nogometni stadion Kupittaa]], [[Turku]] | {{flagicon|RUM|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|10,588}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14291 Izvještaj] |- ! 23. | {{center|[[21. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|13,870}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14304 Izvještaj] |- ! 24. | {{center|[[24. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Arena Arto Tolsa]], [[Kotka]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|7:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|4,743}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14310 Izvještaj] |- ! 25. | {{center|[[28. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|30,471}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14312 Izvještaj] |- ! 26. | {{center|[[2. kolovoza]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] (finale) | {{center|58,553}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14316 Izvještaj] |- ! 27. | {{center|[[20. rujna]] [[1952.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorfstadion]], [[Bern]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14320 Izvještaj] |- ! 28. | {{center|[[19. listopada]] [[1952.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14332 Izvještaj] |- ! 29. | {{center|[[26. travnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|44,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14363 Izvještaj] |- ! 30. | {{center|[[17. svibnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ITA|1946}} [[Stadio Olimpico]], [[Rim]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14372 Izvještaj] |- ! 31. | {{center|[[5. srpnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|35,867}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14391 Izvještaj] |- ! 32. | rowspan=2| {{center|[[4. listopada]] [[1953.]]{{efn|Prema svim dostupnim izvorima, ove su se dvije utakmice doista odigrale istoga dana,<ref>[https://www.rsssf.org/tablesh/hong-intres.html RSSSF: Međunarodne utakmice Mađarske]</ref> međutim ostaje nejasno kako je mađarska reprezentacija mogla igrati dvije utakmice u dva različita grada (udaljena oko 1,000 kilometara) istoga dana, tako da se ovdje vjerojatno radi o omašci u navođenju datuma.}}}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Nacionalni stadion Vasil Levski]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14408 Izvještaj] |- ! 33. | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14409 Izvještaj] |- ! 34. | {{center|[[11. listopada]] [[1953.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14416 Izvještaj] |- ! 35. | {{center|[[15. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14434 Izvještaj] |- ! 36. | {{center|[[25. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Wembley Stadium (1923)|Wembley]], [[London]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Utakmica stoljeća (1953)|3:6]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14439 Izvještaj] |- ! 37. | {{center|[[12. veljače]] [[1954.]]}} | {{flagicon|EGI|1952}} [[Stadion Muhtar al-Tataš|Stadion princa Faruka]], [[Kairo]] | {{flagicon|EGI|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Egipta|Egipat]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14449 Izvještaj] |- ! 38. | {{center|[[11. travnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|62,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14463 Izvještaj] |- ! 39. | {{center|[[24. ožujka]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|7:1]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|92,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14477 Izvještaj] |- ! 40. | {{center|[[17. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Hardturm]], [[Zürich]] | {{flagicon|JKO|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|9:0}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|18,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1294/#match-lineups Izvještaj] |- ! 41. | {{center|[[20. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[St. Jakob Stadium]], [[Basel]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:3}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|65,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1277/#match-lineups Izvještaj] |- ! 42. | {{center|[[27. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{flagicon|BRA|1889a}} [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1248/#match-lineups Izvještaj] |- ! 43. | {{center|[[30. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|URU}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2 (pr.)}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|45,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1295/#match-lineups Izvještaj] |- ! 44. | {{center|[[4. srpnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|3:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] (finale) | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1278/#match-lineups Izvještaj] |- ! 45. | {{center|[[19. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|RUM|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14521 Izvještaj] |- ! 46. | {{center|[[26. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|54,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14526 Izvještaj] |- ! 47. | {{center|[[10. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14532 Izvještaj] |- ! 48. | {{center|[[24. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14539 Izvještaj] |- ! 49. | {{center|[[14. studenog]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14548 Izvještaj] |- ! 50. | {{center|[[8. prosinca]] [[1954.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Hampden Park]], [[Glasgow]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|113,146}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14552 Izvještaj] |- ! 51. | {{center|[[24. travnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|60,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14570 Izvještaj] |- ! 52. | {{center|[[8. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|NOR}} [[Stadion Ullevaal]], [[Oslo]] | {{NogRep|NOR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|27,548}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14576 Izvještaj] |- ! 53. | {{center|[[11. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:7}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,690}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14578 Izvještaj] |- ! 54. | {{center|[[15. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|DAN}} [[Københavns Idrætspark|Idrætspark]], [[Kopenhagen]] | {{NogRep|DAN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|41,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14581 Izvještaj] |- ! 55. | {{center|[[19. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:9}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,624}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14585 Izvještaj] |- ! 56. | {{center|[[29. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14592 Izvještaj] |- ! 57. | {{center|[[17. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:5}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14616 Izvještaj] |- ! 58. | {{center|[[25. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|USR}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|103,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14619 Izvještaj] |- ! 59. | {{center|[[2. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14625 Izvještaj] |- ! 60. | {{center|[[16. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|104,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14631 Izvještaj] |- ! 61. | {{center|[[13. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14643 Izvještaj] |- ! 62. | {{center|[[27. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|70,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14651 Izvještaj] |- ! 63. | {{center|[[19. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|TUR}} [[Stadion BJK İnönü|Stadion Mithatpaşa]], [[Istanbul]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|33,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-19/torokorszag-magyarorszag Izvještaj] |- ! 64. | {{center|[[29. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|LIB|1943}} [[Općinski stadion (Bejrut)|Općinski stadion]], [[Bejrut]] | {{flagicon|LIB|1943}} [[Fudbalska reprezentacija Libanona|Libanon]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|20,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-29/libanon-budapest Izvještaj] |- ! 65. | {{center|[[29. travnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14676 Izvještaj] |- ! 66. | {{center|[[20. svibnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14686 Izvještaj] |- ! 67. | {{center|[[3. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|BEL}} [[Stadion kralja Baudouina|Stadion Heysel]], [[Bruxelles]] | {{NogRep|BEL}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|59,299}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14691 Izvještaj] |- ! 68. | {{center|[[9. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|POR}} [[Estádio da Luz]], [[Lisabon]] | {{NogRep|POR}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|70,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-06-09/portugalia-magyarorszag Izvještaj] |- ! 69. | {{center|[[15. srpnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-07-15/magyarorszag-lengyelorszag Izvještaj] |- ! 70. | {{center|[[16. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|FNRJ}} [[Stadion JNA]], [[Beograd]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|55,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14723 Izvještaj] |- ! 71. | {{center|[[23. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|SSSR}} [[Stadion Lužnjiki|Centralni stadion V. I. Lenjina]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14727 Izvještaj] |} == Rekordi i statistike == [[File:Hungarian pennant World Cup 1954.jpg|thumb|Zastavica mađarske reprezentacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine.]] Tijekom sedam godina igranja, "Laka konjica" postavila je niz rekorda u različitim kategorijama, neki od kojih su aktualni još i danas. Uz to, postavili su i niz precedenata u historiji nogometa, odnosno bili su prva reprezentacija koja je napravila određene stvari. Što se tiče rekorda, oni su sljedeći: *'''Svjetski rekordi''' ** Najviše uzastopnih utakmica s barem jednim postignutim golom: 73 utakmice ([[10. travnja]] [[1949.]] – [[16. lipnja]] [[1957.]]) ** Najduži vremenski period bez poraza u XX. i XXI. vijeku: 4 godine i 1 mjesec ([[4. lipnja]] [[1950.]] – [[4. srpnja]] [[1954.]]) ** Najviše golova u suradnji između dva igrača u startnoj postavi iste reprezentacije: 159 golova ([[Ferenc Puskás]] i [[Sándor Kocsis]]) ** Najviši broj Elo bodova za jednu reprezentaciju: 2,230 bodova ([[30. lipnja]] [[1954.]]) *'''Rekordi u XX. vijeku''' ** Najviši postotak pobjeda po utakmici za izbornika s preko 30 utakmica: 82.58% ([[Gusztáv Sebes]]) ** Najviše reprezentativnih golova za igrača: [[Ferenc Puskás]], 84 gola *'''Rekordi FIFA Svjetskih prvenstava''' (svi postavljeni [[1954.]] godine) ** Najviše golova jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 27 golova ** Najviše golova po utakmici jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 5.4 gola po utakmici ** Najveća gol razlika jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: +17 ** Najveća gol razlika u jednoj utakmici na jednom prvenstvu: 9:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] *'''Nacionalni rekordi''' ** Najveća pobjeda u historiji mađarske reprezentacije: 12:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanije]] ([[23. rujna]] [[1950.]]) Što se tiče postavljenih precedenata, oni su sljedeći: # Prva [[Britansko otočje|nebritanska]] reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Engleske|Englesku]] od kodifikacije nogometnih pravila [[1863.]] godine ([[25. studenog]] [[1953.]]) # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]] na Svjetskom prvenstvu te prva nejužnoamerička reprezentacija uopće koja je pobijedila Urugvaj ([[1954.]]) # [[Sándor Kocsis]] je bio prvi igrač koji je postigao dva hat-tricka na jednom Svjetskom prvenstvu ([[1954.]]) # Prva reprezentacija koja je oborila [[Fudbalska reprezentacija Škotske|škotski]] rekord od 22 uzastopne utakmice bez poraza # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] u [[SSSR|Sovjetskom Saveu]] ([[23. rujna]] [[1956.]]) == Nagrade == *'''[[Srednjoeuropski međunarodni kup]]''' **Prvaci (1): [[Srednjoeuropski međunarodni kup 1948–53.|1948–53.]] *'''[[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]''' **Zlatna medalja (1): [[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] *'''[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]''' **Drugoplasirani (1): [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|1954.]] == Bilješke == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Literatura == * {{ cite book | title = Puskas on Puskas: The Life and Times of a Footballing Legend | editor = Rogan Taylor | year = 1998 | publisher = Robson Books | isbn = 1861051565 }} * {{cite book | title = The World Cup: The Complete History | editor = Terry Crouch | year = 2006 | publisher = Aurum Press Ltd. | isbn = 1845131495 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/worldcup00terr }} * {{cite book | title = The World Encyclopedia of Soccer | editor = Michael L. LaBlanc & Richard Henshaw | year = 1994 | publisher = Invisible Ink Press | isbn = 0810394421 }} * {{ cite book | title = Behind the Curtain: Travels in Eastern European Football | editor = Jonathan Wilson | year = 2006 | publisher = Orion Publishing | isbn = 9780752879451 }} * {{ cite book | title = Kicking & Screaming: An Oral History of Football in England | editor = Rogan Taylor & Andrew War | year = 1996 | publisher = Robson Books | isbn = 0860519120 }} * Diego Mariottini, "Tiki-taka Budapest: leggenda, ascesa e declino dell'Ungheria di Puskás", Bradipolibri, 2016, {{ISBN|9788899146214}} == Vanjske veze == {{commonscat|Golden Team}} *[https://web.archive.org/web/20060613194937/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/ ''Aranycsapat'' – dedicated web page] {{hu}} *[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cc/hun/sebes.html Gusztáv Sebes biography] *[https://www.theguardian.com/football/1953/nov/26/newsstory.sport Hungary's Famous Victory] *[https://www.rsssf.org/tablesd/drgero5.html Dr. Gerő Cup 1948–53] *[https://web.archive.org/web/20160702073800/http://www.eloratings.net/ National football teams' rankings] {{Mađarska Laka konjica}} {{Authority control}} [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] 2pipopvcrvyxlmxdz8p09jdd2p9g8p5 42591819 42591816 2026-05-11T17:07:24Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbalske reprezentacije|Fudbalske reprezentacije]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591819 wikitext text/x-wiki [[File:Golden Team 1953.jpg|thumb|500px|right|{{center|'''"Laka konjica" 1953. godine'''<br />''prednji red:'' [[Mihály Lantos]], [[Ferenc Puskás]], [[Gyula Grosics]]<br />''stražnji red:'' [[Gyula Lóránt]], [[Jenő Buzánszky]], [[Nándor Hidegkuti]], [[Sándor Kocsis]], [[József Zakariás]], [[Zoltán Czibor]], [[József Bozsik]], [[László Budai]]}}]] "'''Laka konjica'''"<ref>{{Cite web |last=Stevović |first=Dejan |date=2022-11-13 |title=7: Tužan kas “Lake konjice” |url=https://sportklub.n1info.rs/fudbal/fifa-world-cup/7-tuzan-kas-lake-konjice/ |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[SportKlub]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karin |first=Vice |date=2025-01-05 |title=Bili su najbolja reprezentacija ikad. Komunizam ih je stvorio pa uništio |url=https://www.index.hr/sport/clanak/bili-su-najbolja-reprezentacija-ikad-komunizam-ih-je-stvorio-pa-unistio/2626837.aspx |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Index.hr]] |quote=(...) Prva velika reprezentacija svjetskog nogometa bila je mađarska generacija, '''na ovim prostorima poznata kao Laka konjica''', ali svoju dominaciju nije okrunila jer je jedini poraz doživjela u finalu Svjetskog prvenstva. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ledinski |first=Karlo |date=2015-11-17 |title=Mađari su nekad bili najveća nogometna sila na svijetu |url=https://www.vecernji.hr/sport/madari-su-nekada-bili-najveca-nogometna-sila-i-sad-idu-na-europsko-prvenstvo-1037942 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=''[[Večernji list]]'' |quote=(...) '''Znamenita mađarska “laka konjica”''' oduševljavala je nogometni svijet 50-ih godina, a mnogi smatraju da je to najbolja momčad koja je ikada hodala zemljom. (...)}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-12-02 |title=Pogledajte kako je 'laka konjica' promijenila historiju fudbala (VIDEO) |url=https://radiosarajevo.ba/sport/nogomet/pogledajte-kako-je-laka-konjica-promijenila-historiju-fudbala-video/133536 |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=[[Radio Sarajevo]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Medo |first=Ivica |date=2012-09-21 |title=Neponovljiva navala opet zajedno: Možda i najveći svih vremena! |url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/svjetski_nogomet/neponovljiva-navala-opet-zajedno-mozda-i-najveci-svih-vremena.html |url-status=live |access-date=2026-05-08 |website=Gol.hr|quote=(...) „Laka konjica“ je vjerojatno najveća, ali i najtragičnija momčad svih vremena.(...)}}</ref> ([[mađarski]]: ''Aranycsapat'', dosl. "Zlatna momčad") jest nadimak koji se odnosi na zlatnu generaciju [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske nogometne reprezentacije]] iz [[1950-e|1950-ih]] godina. Danas se smatra kako je ova mađarska reprezentacija bila najbolja svjetska reprezentacija svog vremena, a svoj je status izgradila kroz nekoliko slavnih utakmica, uključujući četvrtfinale ("[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]") protiv [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], polufinale protiv [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]] i finale ("[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Čudo u Bernu]]") protiv [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskom prvenstvu 1954.]] godine. Ova je reprezentacija nanijela poraze tadašnjim nogometnim silama poput [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]], [[Urugvajska nogometna reprezentacija|Urugvaja]], [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]], [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] i [[Njemačka nogometna reprezentacija|Njemačke]] prije nego što su se nakon [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarske revolucije]] [[1956.]] raspali. Reprezentacija je u različitim dijelovima svijeta bila poznata i po drugim nadimcima. U periodu između [[1949.]] i [[1956.]], "Laka konjica" odigrala je 71 utakmicu, uz 53 pobjede, 12 remija i samo šest poraza, s tim da je samo jedan od tih poraza bio u službenoj utakmici, onaj od [[Njemačka nogometna reprezentacija|Zapadne Njemačke]] u finalu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine;<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/mighty-magyars-and-hungarys-four-year-unbeaten-streak|title=Mighty Magyars and Hungary’s four-year unbeaten streak|work=FIFA}}</ref> ostalih pet poraza bili su prijateljske utakmice. U toj su 71 utakmici postigli 284 gola. Prema [[Svjetska nogometna Elo ljestvica|Elo ljestvici]], "Laka konjica" ostvarila je najviši broj bodova za neku reprezentaciju ikada (2231 bodova ostvarenih [[30. lipnja]] [[1954.]]), a [[2016.]] godine [[BBC]] ih je proglasio najboljom nogometnom reprezentacijom u historiji.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36387046|title=The greatest international team ever?|work=BBC Sport}}</ref> U historijskom kontekstu, smatra se kako je "Laka konjica" uspješno implementirala rani oblik "[[totalni fudbal|totalnog nogometa]]", koji će [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|nizozemska reprezentacija]] usavršiti tijekom [[1970-e|1970-ih]] godina. Također se smatra da je ova reprezentacija uvela novi, znanstveni način vođenja momčadi te taktičke inovacije koje su u narednim desetljećima naširoko prihvaćene. == Ključne osobe == [[File:Aranycsapat.png|thumb|Fleksibilna formacija 3–2–3–2 koju je koristila "Laka konjica".]] Jezgru momčadi činila su šestorica igrača – napadači [[Ferenc Puskás]], [[Sándor Kocsis]] i [[Zoltán Czibor]], defenzivni vezni [[József Bozsik]] i [[Gyula Grosics]], svi redom igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], te ofenzivni vezni [[Nándor Hidegkuti]], koji je igrao za [[MTK Budapest FC|MTK]]. Izbornik je bio [[Gusztáv Sebes]], koji je ranije bio sindikalist u [[Renault]]ovim tvornicama u [[Budimpešta|Budimpešti]] i predratnom [[Pariz]]u, shodno čemu je dobio odobrenje zamjenika ministra sporta da vodi reprezentaciju. Sebes je zaslužan za tri značajne inovacije. Prvo, uveo je kondicijske režime za svoje igrače te klupsku politiku na reprezentativnom nivou, što je dovelo do redovnih reprezentativnih treninga. Drugo, osmislio je taktički koncept dubinskog centarfora. U to je doba većina nogometnih momčadi igrala tzv. WM formaciju, gdje je centarfor bio isturen u napadačkoj liniji s tri napadača i dva krila. Sebes je povukao centarfora natrag u vezni red, a po potrebi je i krila vraćao u vezni red. Ovo je efektivno stvorilo iznimno fleksibilnu 3–2–3–2 formaciju, što je momčadi omogućilo da brzo mijenja između napada i obrane. Ova je taktika također izvlačila braniče s njihovih pozicija, s obzirom da su centarhalfovi navikli na "flaster" čuvanje centarfora morali svog igrača pratiti sve do veznog reda. Treće, Sabes je poticao svoje igrače na prilagodljivost – ideal je bio stvoriti igrače koji bi bili sposobni igrati jednako dobro na svakoj poziciji. To je tada bila revolucionarna ideja jer su igrači uglavnom bili navikli igrati samo na jednoj specifičnoj poziciji. Sve skupa, ova je taktika bila preteča "[[Totalni nogomet|totalnog nogometa]]". Puskás je jednom prilikom rekao: "Kada smo napadali, svi su napadali, a isto je bilo i u obrani. Bili smo prototip totalnog nogometa".<ref>[https://web.archive.org/web/20110115075922/http://www.fifa.com/classicfootball/news/newsid=510979.html FIFA.com]</ref> Također, značajan utjecaj na Sebesa i "Laku konjicu" imao je trener [[Jimmy Hogan]], jedan od pionira nogometa. Tadašnji predsjednik predsjednik Mađarskog nogometnog saveza, [[Sándor Barcs]], rekao je: "Jimmy Hogan naučio nas je sve što znamo o nogometu".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2003/nov/22/sport.comment2|title=How total football inventor was lost to Hungary|website=[[TheGuardian.com]]|date=22 November 2003}}</ref> Čak je i Sebes odao počast engleskom pioniru: "Igrali smo nogomet kako nas je naučio Jimmy Hogan. Kada se bude pričalo o našoj nogometnoj povijesti, njegovo ime treba biti upisano zlatnim slovima".<ref name=Anatomy>Jonathan Wilson, ''The Anatomy of England: a History in Ten Matches'' (Orion Publishing Group, London 2010)</ref> == Historija == === Počeci i olimpijsko zlato === "Laka konjica" nastala je [[1949.]] godine kada je [[Gusztáv Sebes]] preuzeo klupu [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|mađarske reprezentacije]]. Do [[14. svibnja]] [[1950.]] godine, reprezentacija je odigrala osam utakmica bez poraza, da bi na taj dan izgubili od [[Fudbalska reprezentacija Austrije|Austrije]] u prijateljskoj utakmici. Međutim, od njihove sljedeće utakmice, koja je odigrana [[4. lipnja]] [[1950.]] godine pa sve do [[4. srpnja]] [[1954.]] godine, "Laka konjica" je imala niz od 32 utakmice bez poraza, odnosno 29 pobjeda i samo tri remija. [[File:1952 Summer olympics, olympic stadium. The Hungarian national team after the final (Hungary - Yugoslavia 2-0).jpg|thumb|left|"Laka konjica" na Olimpijskom stadionu u [[Helsinki]]ju nakon osvajanja zlatne medalje u finalu protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]].]] "Laka konjica" je na [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igrame 1952.]] godine u [[Helsinki]]ju stigla bez da su znali za poraz pune dvije godine. U skupini su imali lagan posao, što im je osiguralo polufinalni ogled s aktualnim olimpijskim prvacima, [[Fudbalska reprezentacija Švedske|Švedskom]]. "Laka konjica" pregazila je olimpijske prvake 6:0 te osigurala finale protiv [[Fudbalska reprezentacija SFR Jugoslavije|FNR Jugoslavije]], koju su pobijedili 2:0 golovima [[Ferenc Puskás|Puskása]] i [[Zoltán Czibor|Czibora]]. Mađari su tako postali olimpijski prvaci, a unatoč sjajnim nastupima u narednim godinama, ovo olimpijsko zlato bit će im jedino zlato na nekom velikom međunarodnom natjecanju. Još od [[1948.]] godine, mađarska je reprezentacija sudjelovala i na [[Srednjoevropski međunarodni kup|Srednjoeuropskom međunarodnom kupu]], koji se igrao od [[1948.]] do [[1953.]] godine. Ovu preteču [[UEFA Euro|Europskog prvenstva]] igrale su reprezentacije iz Srednje Europe, a Mađarska je svoj dio turnira kompletirala u svibnju [[1953.]] godine s pet pobjeda, jednim remijem i dva poraza (iz ere prije "Lake konjice"), što je bilo dovoljno za prvo mjesto. U studenom iste godine, odigrali su tzv. "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmicu stoljeća]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]] na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] pred 100,000 gledatelja. Englezi su pozvali Mađare na prijateljski ogled nakon što je "Laka konjica" osvojila olimpijsko zlato. Kako Engleska do tada nikada nije izgubila na domaćem terenu od nebritanske momčadi (imali su poraz od [[Fudbalska reprezentacija Irske|Irske]] iz [[1949.]] godine), [[The Football Association|savez]] je bio uvjeren u pobjedu, smatrajući da su njihovi igrači tehnički i taktički superiorniji u odnosu na igrače iz bilo koje druge zemlje. Engleska je tada bila treća, a Mađarska prva reprezentacija svijeta, tako da je anticipacija bila iznimna, što je engleske medije navelo da utakmici daju nadimak "Utakmica stoljeća".<ref name="glanville1">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/17/seven-deadly-sins-football-hungary-england|title=The Hungarian disasters – England v Hungary, 1953-4|last=Glanville|first=Brian|date=17 May 2009|work=The Observer|publisher=Guardian News and Media Limited|access-date=23 March 2011}}</ref><ref name="sportsillustrated">{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104031645/http://sportsillustrated.cnn.com/2003/soccer/11/25/bc.soc.hungary.gameofce.ap/|url-status=dead|archive-date=November 4, 2012|title=Hungary marks 50th year since England win|date=25 November 2003|work=Sports Illustrated|publisher=CNN/[[Sports Illustrated]]|access-date=23 March 2011}}</ref> {{multiple image <!-- Layout parameters --> | align = right | direction = vertical | background color = | total_width = 350px | caption_align = | image1 = Wembley Stadium, the Hungarian national team before the 6-3 match against England.jpg | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = "Laka konjica" na [[Wembley Stadium (1923)|Wembleyju]] prije početka historijske "[[Utakmica stoljeća (1953)|Utakmice stoljeće]]" protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]]. | image2 = 1954 Hungary 7–1 England, (association football friendly) Golden Team.jpg | alt2 = | link2 = | caption2 = Publika u [[Budimpešta|Budimpešti]] slavi historijski poraz Engleske od "Lake konjice" u revanšu pred početak [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva 1954.]] godine. | footer = }} Na opći šok domaćina, "Laka konjica" poveća je već u prvoj minuti, a do 27. minute imali su prednost od 4:1. Konačni rezultat bio je 6:3 za Mađarsku, pri čemu je [[Nándor Hidegkuti]] postigao hat-trick, uz još dva Puskásova gola i jedan [[József Bozsik|Józsefa Bozsika]]. Za Engleze je to bio šamar i lekcija koja je odjeknula zemljom, a posljedično je dovela do promjene prakse na Otoku, odnosno engleski su treneri počeli primjenjivati kontinentalne taktike i pristupe te tako adaptirali svoju igru.<ref name="glanville1" /> Ubrzo je organiziran i [[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|revanš]] između reprezentacija u [[Budimpešta|Budimpešti]], koji se odigrao [[23. svibnja]] [[1954.]] godine, tri tjedna prije početka [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|Svjetskog prvenstva]]. Englezi su se nadali osveti i vodili su se mišlju da je poraz na Wembleyju bila anomalija, međutim "Laka konjica" ih je pregazila rezultatom 7:1 i tako im nanijela najteži poraz u historiji.<ref name="glanville1" /> === FIFA Svjetsko prvenstvo 1954. === {{main|FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.}} Mađarska je na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine došla kao glavni favorit – četiri godine nisu znali za poraz, a dvije uvjerljive pobjede protiv Engleske (ukupno 13:4) dokazale su svijetu da je "Laka konjica" najveći favorit za naslov prvaka svijeta. Šesnaest reprezentacija raspoređeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, dva nositelja i dva nenositelja; svaka je reprezentacija igrala samo dvije utakmice, odnosno međusobno su igrali samo nositelji protiv nenositelja. Mađarska je tako igrala protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadne Njemačke]] (8:3) i s dvama pobjedama osigurala prvo mjesto u grupi u kojoj je prošla još i Zapadna Njemačka. Iako je izdominirala u grupi, Mađarska je na dvije utakmice ostala bez Puskása, koji je zadobio ozljedu gležnja nakon prekršaja na njemu u utakmici protiv Zapadne Njemačke. Četvrtfinalni ogled donio je dugoočekivani okršaj s [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazilom]]. Brazil je bio jedan od favorita za naslov, a nakon [[Maracanazo|šokantnog poraza]] od [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]] u posljednjoj utakmici [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.|Svjetskog prvenstva 1950.]] godine, Brazilci su bili željni novog finala i naslova prvaka. Međutim, ono što je trebala biti ljepotica prvenstva pretvorilo se praktički u tučnjavu između dvaju reprezentacija koja je zbog velikog broja grubih prekršaja dobila nadimak "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]". Nakon što je Mađarska povela 2:0 u prvih sedam minuta, momčadi su počele svoju seriju grubih prekršaja, što je dovelo do brojnih prekida, slobodnih udaraca i čak tri isključenja; "Laka konjica" na kraju je slavila 4:2. Igrači su se nastavili tuči i nakon utakmice, u tunelu i u svlačionicama, zbog čega se ova utakmica smatra jednom od najbrutalnijih u historiji nogometa. Engleski sudac [[Arthur Edward Ellis]], koji je vodio utakmicu, kasnije je rekao: "Mislio sam da će to biti najveća utakmica koju ću ikada vidjeti. Bio sam na svjetskom vrhu. Ne znam jesu li politika i vjera imali ikakve veze s tim, ali ponašali su se kao životinje. Čista sramota. Bila je to grozna utakmica. U današnjim okolnostima, toliko bi igrača bilo isključeno da bi morali prekinuti utakmicu. Ja sam jedino želio dovesti utakmicu do kraja".<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-ellis-a-knockout-during-the-battle-of-berne-1163887.html |title=Football: Ellis a knockout during the Battle of Berne – Sport |work=The Independent |date=1998-06-09 |access-date=2011-03-14}}</ref> Mađarskoj je uslijedio polufinalni ogled s Urugvajom, reprezentacijom koja dotad nikada nije izgubila na [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetskom prvenstvu]] i koja je osvojila oba prethodna turnira na kojima je sudjelovala bez poraza. Iako je "Laka konjica" i dalje bila bez Puskása, uspjeli su povesti golom Czibora, a Urugvajci se nisu uspjeli vratiti do poluvremena. Odmah na početku drugog dijela, Hidegkuti je povećao mađarsku prednost na 2:0. Urugvajci su tada krenuli u potpunu ofenzicu, a petnaest minuta prije kraja, [[Juan Hohberg]] je smanjio mađarsku prednost. Mađari su se branili, ali Hohberg je u 86. minuti izjednačio rezultat i odveo utakmicu u produžetke. U produžecima se ukazao [[Sándor Kocsis]], koji je s dva gola povećao mađarsku prednost na 4:2 i odveo ih do pobjede. Urugvaj je tako doživio svoj prvi poraz na Svjetskim prvenstvima, a Mađarska je otišla u svoje drugo finale, nakon [[1938.]] godine. [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|Finalni ogled]] igrao se, tako, između Mađarske i Zapadne Njemačke, izvorno nenositeljice koja je u drugu fazu uspjela proći tek nakon majstorice protiv [[Fudbalska reprezentacija Turske|Turske]]. Mađarska je bila veliki favorit; od [[1949.]] do te utakmice imali su samo jedan poraz, a bili su u seriji od 32 utakmice bez poraza od [[1950.]] godine, a uz to su pregazili Zapadnu Njemačku u grupi rezultatom 8:3. Sve je upućivalo na to da će Mađarska postati svjetski prvak, unatoč činjenici da se Puskás nije potpuno opravio (međutim, izbornik je odlučio uvrstiti ta u postavu). Upravo je Puskás doveo Mađare u rano vodstvo u 6. minuti, a Czibor je kasnije povećao na 2:0. Ipak, Nijemci su tada pritisli te su preko [[Max Morlock|Maxa Morlocka]] brzo smanjili na 2:1. Nakon kornera u 18. minuti, [[Helmut Rahn]] postiže novi gol za Njemačku i tako izravnava rezultat; Mađari su se žalili da je njihov golman bio ometan tijekom tog kornera, ali žalbe nisu uvažene. Mađari su u drugom poluvremenu dali sve u napad, međutim njemačka obrana bila je spremna, a golman [[Toni Turek]] imao je nekoliko sjajnih obrana. Šest minuta prije kraja, Rahn je postigao svoj drugi gol za vodstvo Zapadne Njemačke 2:3. Puskás je dvije minute prije kraja postigao izjednačujući gol, ali isti je poništen zbog zaleđa, a minutu prije kraja Kocsis je srušen u kaznenom prostoru Nijemaca, ali sudac nije procijenio da se radi o prekršaju za penal. "[[Čudo u Bernu (1954)|Čudo u Bernu]]", kako su mediji nazvali ovu utakmicu, bio je šok u svijetu nogometa i trenutak koji je "Laku konjicu" ostavio na jednom olimpijskom zlatu i bez titule prvaka svijeta. Mađarski niz od 32 pobjede za redom prekinut je, a ovo im je bio prvi poraz od [[1950.]] godine te prvi i jedini poraz u nekoj službenoj utakmici (oba ostala poraza bila su u prijateljskim susretima). Kako bi izbjegli razočarane navijače, igrači su diskretno vraćeni u Mađarsku, gdje su "identificirani krivci" za razočaravajući poraz; golman [[Gyula Grosics]] posebno je istaknut među njima. Međutim, unatoč ovom razočarenju, "Laka konjica" nastavila je s dobrim igrama. === Posljednje godine === U prosincu [[1954.]] godine, [[Fudbalska reprezentacija Škotske|Škotska]] je ugostila "Laku konjicu" na [[Hampden Park]]u pred više od 113,000 gledatelja. Škoti su bili odlučni u naumu da se ne osramote kao Englezi ranije te su se odlučili na kontranapade kao svoju glavnu taktiku. Ovakav pristup doveo je do otvorene utakmice s puno golova. Mađati su poveli preko Bozsik u 20. minuti, a šest minuta kasnije Hidegkuti je povećao na 2:0. Škoti su preko [[Tommy Ring|Tommyja Ringa]] smanjili na 2:1 u 36. minuti, međutim [[Károly Sándor]] ponovo je povećao na 3:1 netom prije poluvremena. Drugo je poluvrijeme nastavljeno na isti način. Škotsko krilo [[John Mackenzie (fudbaler)|John Mackenzie]] bio je bolji u okršaju s [[Mihály Lantos|Mihályjem Lantosom]], što je omogućilo [[Bobby Johnstone|Bobbyju Johnstoneu]] da smanji na 3:2 na samom početku drugog poluvremena. Škoti su nastavili pritiskati, a samo ih je loša realizacija spriječila da izjednače rezultat; pred kraj utakmice, Mađari su pokrenuli kontranapad iz kojeg je Kocsis postigao gol za konačnih 4:2 za "Laku konjicu". Škoti su bili najbliže pobjedi nad Mađarima u nekoj prijateljskoj utakmici još od [[1950.]] godine, a Puskás je nakon utakmice pohvalio Mackenzieja.<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |title=The firhill flyer &#124; Comments &#124; The Official Gateway to Scotland |publisher=Scotland.org |access-date=2011-03-14 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721002015/http://www.scotland.org/features/item/comments/the-firhill-flyer/ |url-status=dead }}</ref> "Laka konjica" je nakon razočaravajućeg "Čuda u Bernu" uspjela ostvariti niz od 18 utakmica bez poraza, prije nego ih je [[Fudbalska reprezentacija Belgije|Belgija]] pobijedila u prijateljskoj utakmici u [[Bruxelles]]u u lipnju [[1956.]] godine; bio je to posljednji poraz "Lake konjice". U lipnju, nakon poraza od Belgije i remija s [[Fudbalska reprezentacija Portugala|Portugalom]], izbornik Sebes također je dobio otkaz, a reprezentaciju je preuzeo [[Márton Bukovi]], koji je vodio "Laku konjicu" i u prijateljskoj utakmici protiv [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] u [[Moskva|Moskvi]] pred 102,000 gledatelja. [[Zoltán Czibor]] postigao je jedini gol na utakmici za historijsku pobjedu Mađarske protiv Sovjeta, kojima je to bio prvi poraz na domaćem terenu u historiji. Sovjeti su tada smatrani "prirodnim nasljednicima" mađarske reprezentacije, a kako su ujedno bili i "glavni" u [[Istočni blok|Istočnom bloku]], sovjetske su vlasti očekivale laganu pobjedu svoje reprezentacije, koja se, ipak, nije dogodila. == Raspad == Godina [[1956.]] bila je presudna za "Laku konjicu". Igrači [[Budapest Honvéd FC|Honvéda]], koji su činili većinu reprezentacije, igrali su u [[Evropski kup|Europskom kupu]] tijekom sezone [[1956.]]/[[1957.]] te su u prvom krugu igrali protiv [[Athletic Bilbao|Athletic Bilbaa]]. U Španjolskoj su izgubili 3:2, ali prije uzvratne utakmice, izbila je [[Mađarska revolucija 1956.|Mađarska revolucija]]. Igrači su odlučili ne vratiti se u Mađarsku te su dogovorili da se uzvrat s Bilbaom igra u [[Bruxelles]]u. Utakmica je završila rezultatom 3:3 tako da je Athletic prošao dalje. Nakon ovog ispadanja, igrači su se našli u limbu te su organizirali dobrotvornu turneju na Zapadu s ciljem prikupljanja novčanih sredstava, unatoč protivljenju FIFA-e i mađarskih vlasti. Igrači su pozvali svoje obitelji iz Mađarske, međutim nakon što su završili brazilski dio turneje i vratili se u Europu, igrači su se razdvojili. Dio ih se vratio u Mađarsku, dok je dio odlučio ostati na Zapadu. Ovo je bio službeni kraj "Lake konjice". Kocsis i Czibor otišli su u Španjolsku i igrali za [[FC Barcelona|Barcelonu]], dok je Puskás igrao za [[Real Madrid CF|Real Madrid]] i kasnije dobio španjolsko državljanstvo te nastupao za [[Španjolska nogometna reprezentacija|španjolsku reprezentaciju]]. Hidegkuti se vratio u Mađarsku kao igrač, a kasnije je vodio [[MTK Budapest FC|MTK]] prije nego je emigrirao i imao uspješnu trenersku karijeru u [[Italija|Italiji]], [[Poljska|Poljskoj]] i [[Egipat|Egiptu]]. Bozsik se također vratio u Mađarsku i bio trener. Njih su dvojica, zajedno s još nekoliko povratnika, bili malobrojni članovi "Lake konjice" koji su predstavljali Mađarsku na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1958.|Svjetskom prvenstvu 1958.]] godine u [[Švedska|Švedskoj]]. Iako je dobio otkaz kao izbornik, Sebes je ostao u Mađarskoj te imao umjeren uspjeh kao trener nekoliko mađarskih klubova.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach=61688/bio.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070709064600/http://www.fifa.com/classicfootball/coaches/coach%3D61688/bio.html |archive-date=2007-07-09 |title=Classic Coach: Gusztav Sebes |publisher=FIFA.com |date=1953-11-25 |access-date=2011-03-14 |url-status=dead }}</ref> == Historijski značaj == [[File:Szegedvaros-aranycsapat.JPG|thumb|Spomenik "Lakoj konjici" u [[Szeged]]u.]] Osim što je bila jedna od najboljih reprezentacija svih vremena, "Laka konjica" imala je i historijski značaj zbog tri doprinosa koja su imala značajan utjecaj na razvoj modernog nogometa. Izbornik [[Gusztáv Sebes]] uveo je nova taktička rješenja, fokusirao se na reprezentaciju čiju su jezgru činili igrači koji su redovito igrali i trenirali zajedno te su se navikli igrati kao tim te je razvijao koncept da svaki igrač može igrati na bilo kojoj poziciji. Sebes je uveo taktičke inovacije u igru – od kojih je najznačajniji dubinski centarfor – u vremenu kada je većina momčadi već 20 godina igrala WM formaciju. Ovo je bila taktička revolucija koja je, u kombinaciji s fleksibilnom formacijom 3–2–3–2 koju su Mađari igrali, dovela do njihovog uspjeha te je imala značajan utjecaj na klupski i reprezentativni nogomet diljem svijeta. Upravo je ova taktička formacija dovela do nastanka formacije 4–2–4. Sebesova ideja da koristi igrače iz manjeg broja klubova pokazala se također revolucionarnom za to vrijeme, a bila je ključna za uspjeh momčadi u tom periodu. Većina tadašnjih reprezentacija birala u svoj sastav najbolje igrače, ne vodeći računa o kvaliteti tima kao takvog; primjerice, Engleska je imala (ne)slavne izborničke odbore koji su sastavljali reprezentaciju za svaku pojedinu utakmicu ne vodeći računa o kontinuitetu ili momčadskoj koheziji. Koristeći igrače koji su igrali zajedno u klubovima te su se jako dobro poznavali, odnosno dobro su igrali zajedno u timu, Sebes je na reprezentativnom nivou uveo osjećaj koherentnosti koji je dotad bio nepoznat u bilo kojoj reprezentaciji svijeta. Utjecaj ovog pristupa bio je enorman: Sovjeti su ovaj pristup primijenili tijekom [[1960-e|1960-ih]] godina i imali značajan uspjeh na europskom nivou, dok je Engleska osvojila [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1966.|naslov prvaka 1966.]] godine s reprezentacijom čiju su jezgru činili igrači [[West Ham United F.C.|West Ham Uniteda]]. Sebes je također organizirao rigorozne treninge i zahtijevao visoke standarde fizičke spreme od svojih reprezentativaca, kao i dobru taktičku svijest, sve mahom aspekti koje su ostale reprezentacije zanemarivale. Na taj je način "Laka konjica" mogla pretrčati i nadigrati svoje protivnike. U konačnici, Sebesov izbornički uspjeh bio je temeljen i na primjeni ideje pionira [[Jimmy Hogan|Jimmyja Hogana]] da bi svaki igrač na terenu trebao moći igrati na svakoj poziciji. Ta je ideja bila revolucionarna u periodu kada su igrači uglavnom bili fiksno vezano uz dodijeljene im pozicije te su uglavnom igrači igrač na igrača. Sebes je ovu taktiku mogao primijeniti isključivo zahvaljujući činjenici da je imao jezgru vrlo talentiranih igrača koji su bili naviknuti igrati zajedno, shodno čemu su lako mogli mijenjati pozicije. Dvadesetak godina kasnije, [[Fudbalska reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]] će na ovom Sebesovom konceptu izgraditi svoj "[[totalni nogomet]]". == Rezultati == {| class="wikitable sortable" |- !# !Datum !Lokacija !Protivnik !Rezultat !Natjecanje !Gledatelja !Izvještaj |- ! 1. | {{center|[[8. svibnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6581 Izvještaj] |- ! 2. | {{center|[[12. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6610 Izvještaj] |- ! 3. | {{center|[[19. lipnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|37,781}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6585 Izvještaj] |- ! 4. | {{center|[[10. srpnja]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1946}} [[Stadion Nagyerdei]], [[Debrecen]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6623 Izvještaj] |- ! 5. | {{center|[[16. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6638 Izvještaj] |- ! 6. | {{center|[[30. listopada]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|36,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6572 Izvještaj] |- ! 7. | {{center|[[20. studenog]] [[1949.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|46,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6587 Izvještaj] |- ! 8. | {{center|[[30. travnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6697 Izvještaj] |- ! 9. | {{center|[[14. svibnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|63,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6667 Izvještaj] |- ! 10. | {{center|[[4. lipnja]] [[1950.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6681 Izvještaj] |- ! 11. | {{center|[[24. rujna]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ALB|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|12:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6669 Izvještaj] |- ! 12. | {{center|[[29. listopada]] [[1950.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|45,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6670 Izvještaj] |- ! 13. | {{center|[[12. studenog]] [[1950.]]}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Stadion Balgarska Armia|Stadion Narodna Armia]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=6652 Izvještaj] |- ! 14. | {{center|[[27. svibnja]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|42,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14203 Izvještaj] |- ! 15. | {{center|[[14. listopada]] [[1951.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Gradski stadion (Ostrava)|Gradski stadion]], [[Ostrava]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14229 Izvještaj] |- ! 16. | {{center|[[18. studenog]] [[1951.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14243 Izvještaj] |- ! (17.) | {{center|[[18. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB|Tri utakmice koje je "Laka konjica" odigrala u svibnju protiv [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočne Njemačke]] i [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetskog Saveza]] ne smatraju se službenim utakmicama te se ne registriraju u službenim statistikama.}}}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|DDR|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Istočne Njemačke|Istočna Njemačka]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14270 Izvještaj] |- ! (18.) | {{center|[[24. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88888 Izvještaj] |- ! (19.) | {{center|[[27. svibnja]] [[1952.]]{{efn|name=IB}}}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=88889 Izvještaj] |- ! 20. | {{center|[[15. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Stadion Poljske vojske]], [[Varšava]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14285 Izvještaj] |- ! 21. | {{center|[[22. lipnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|17,634}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14286 Izvještaj] |- ! 22. | {{center|[[15. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Fudbalski stadion Kupittaa|Nogometni stadion Kupittaa]], [[Turku]] | {{flagicon|RUM|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|10,588}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14291 Izvještaj] |- ! 23. | {{center|[[21. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|13,870}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14304 Izvještaj] |- ! 24. | {{center|[[24. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Arena Arto Tolsa]], [[Kotka]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|7:1}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|4,743}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14310 Izvještaj] |- ! 25. | {{center|[[28. srpnja]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] | {{center|30,471}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14312 Izvještaj] |- ! 26. | {{center|[[2. kolovoza]] [[1952.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Ljetne olimpijske igre 1952.|Olimpijske igre 1952.]] (finale) | {{center|58,553}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14316 Izvještaj] |- ! 27. | {{center|[[20. rujna]] [[1952.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorfstadion]], [[Bern]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|30,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14320 Izvještaj] |- ! 28. | {{center|[[19. listopada]] [[1952.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14332 Izvještaj] |- ! 29. | {{center|[[26. travnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Megyeri úti Stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|44,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14363 Izvještaj] |- ! 30. | {{center|[[17. svibnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ITA|1946}} [[Stadio Olimpico]], [[Rim]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14372 Izvještaj] |- ! 31. | {{center|[[5. srpnja]] [[1953.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|35,867}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14391 Izvještaj] |- ! 32. | rowspan=2| {{center|[[4. listopada]] [[1953.]]{{efn|Prema svim dostupnim izvorima, ove su se dvije utakmice doista odigrale istoga dana,<ref>[https://www.rsssf.org/tablesh/hong-intres.html RSSSF: Međunarodne utakmice Mađarske]</ref> međutim ostaje nejasno kako je mađarska reprezentacija mogla igrati dvije utakmice u dva različita grada (udaljena oko 1,000 kilometara) istoga dana, tako da se ovdje vjerojatno radi o omašci u navođenju datuma.}}}} | {{flagicon|BUG|1948}} [[Nacionalni stadion Vasil Levski]], [[Sofija]] | {{flagicon|BUG|1948}} [[Fudbalska reprezentacija Bugarske|Bugarska]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14408 Izvještaj] |- ! 33. | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|47,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14409 Izvještaj] |- ! 34. | {{center|[[11. listopada]] [[1953.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|65,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14416 Izvještaj] |- ! 35. | {{center|[[15. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|80,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14434 Izvještaj] |- ! 36. | {{center|[[25. studenog]] [[1953.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Wembley Stadium (1923)|Wembley]], [[London]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Utakmica stoljeća (1953)|3:6]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14439 Izvještaj] |- ! 37. | {{center|[[12. veljače]] [[1954.]]}} | {{flagicon|EGI|1952}} [[Stadion Muhtar al-Tataš|Stadion princa Faruka]], [[Kairo]] | {{flagicon|EGI|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Egipta|Egipat]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:3}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14449 Izvještaj] |- ! 38. | {{center|[[11. travnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|62,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14463 Izvještaj] |- ! 39. | {{center|[[24. ožujka]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ENG}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Mađarska – Engleska (prijateljska utakmica, 1954)|7:1]]}} | Prijateljska utakmica | {{center|92,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14477 Izvještaj] |- ! 40. | {{center|[[17. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Hardturm]], [[Zürich]] | {{flagicon|JKO|1949}} [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|9:0}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|18,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1294/#match-lineups Izvještaj] |- ! 41. | {{center|[[20. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[St. Jakob Stadium]], [[Basel]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|8:3}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|65,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1277/#match-lineups Izvještaj] |- ! 42. | {{center|[[27. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{flagicon|BRA|1889a}} [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|4:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1248/#match-lineups Izvještaj] |- ! 43. | {{center|[[30. lipnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|URU}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2 (pr.)}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] | {{center|45,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1295/#match-lineups Izvještaj] |- ! 44. | {{center|[[4. srpnja]] [[1954.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]], [[Bern]] | {{NogRep|ZNJE}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|[[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|3:2]]}} | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] (finale) | {{center|60,000}} | [https://es.fifa.com/worldcup/archive/switzerland1954/matches/match/1278/#match-lineups Izvještaj] |- ! 45. | {{center|[[19. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|RUM|1952}} [[Fudbalska reprezentacija Rumunije|Rumunjska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|5:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14521 Izvještaj] |- ! 46. | {{center|[[26. rujna]] [[1954.]]}} | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Stadion Dinamo (Moskva)|Stadion Dinamo]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR|1936}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|54,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14526 Izvještaj] |- ! 47. | {{center|[[10. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:0}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14532 Izvještaj] |- ! 48. | {{center|[[24. listopada]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|93,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14539 Izvještaj] |- ! 49. | {{center|[[14. studenog]] [[1954.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|94,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14548 Izvještaj] |- ! 50. | {{center|[[8. prosinca]] [[1954.]]}} | {{flagicon|UK}} [[Hampden Park]], [[Glasgow]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|113,146}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14552 Izvještaj] |- ! 51. | {{center|[[24. travnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|AUT}} [[Ernst-Happel-Stadion|Praterstadion]], [[Beč]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|60,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14570 Izvještaj] |- ! 52. | {{center|[[8. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|NOR}} [[Stadion Ullevaal]], [[Oslo]] | {{NogRep|NOR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:5}} | Prijateljska utakmica | {{center|27,548}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14576 Izvještaj] |- ! 53. | {{center|[[11. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVE}} [[Stadion Råsunda]], [[Stockholm]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:7}} | Prijateljska utakmica | {{center|38,690}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14578 Izvještaj] |- ! 54. | {{center|[[15. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|DAN}} [[Københavns Idrætspark|Idrætspark]], [[Kopenhagen]] | {{NogRep|DAN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:6}} | Prijateljska utakmica | {{center|41,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14581 Izvještaj] |- ! 55. | {{center|[[19. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|FIN}} [[Olimpijski stadion u Helsinkiju|Olimpijski stadion]], [[Helsinki]] | {{NogRep|FIN}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:9}} | Prijateljska utakmica | {{center|28,624}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14585 Izvještaj] |- ! 56. | {{center|[[29. svibnja]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠKO}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14592 Izvještaj] |- ! 57. | {{center|[[17. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Stade Olympique de la Pontaise]], [[Lausanne]] | {{NogRep|ŠVI}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:5}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|40,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14616 Izvještaj] |- ! 58. | {{center|[[25. rujna]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|USR}} | bgcolor=#FFD| {{center|1:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|103,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14619 Izvještaj] |- ! 59. | {{center|[[2. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|ČSSR}} [[Veliki strahovski stadion]], [[Prag]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|50,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14625 Izvještaj] |- ! 60. | {{center|[[16. listopada]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|AUT}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|6:1}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|104,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14631 Izvještaj] |- ! 61. | {{center|[[13. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ŠVE}} | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14643 Izvještaj] |- ! 62. | {{center|[[27. studenog]] [[1955.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|ITA|1946}} [[Fudbalska reprezentacija Italije|Italija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|2:0}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|70,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14651 Izvještaj] |- ! 63. | {{center|[[19. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|TUR}} [[Stadion BJK İnönü|Stadion Mithatpaşa]], [[Istanbul]] | {{NogRep|TUR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|3:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|33,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-19/torokorszag-magyarorszag Izvještaj] |- ! 64. | {{center|[[29. veljače]] [[1956.]]}} | {{flagicon|LIB|1943}} [[Općinski stadion (Bejrut)|Općinski stadion]], [[Bejrut]] | {{flagicon|LIB|1943}} [[Fudbalska reprezentacija Libanona|Libanon]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|20,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-02-29/libanon-budapest Izvještaj] |- ! 65. | {{center|[[29. travnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|100,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14676 Izvještaj] |- ! 66. | {{center|[[20. svibnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{NogRep|ČSR}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|2:4}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|90,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14686 Izvještaj] |- ! 67. | {{center|[[3. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|BEL}} [[Stadion kralja Baudouina|Stadion Heysel]], [[Bruxelles]] | {{NogRep|BEL}} | bgcolor=#ffdddd| {{center|5:4}} | Prijateljska utakmica | {{center|59,299}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14691 Izvještaj] |- ! 68. | {{center|[[9. lipnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|POR}} [[Estádio da Luz]], [[Lisabon]] | {{NogRep|POR}} | bgcolor=#FFD| {{center|2:2}} | Prijateljska utakmica | {{center|70,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-06-09/portugalia-magyarorszag Izvještaj] |- ! 69. | {{center|[[15. srpnja]] [[1956.]]}} | {{flagicon|MAĐ|1949}} [[Stadion Ferenc Puskás|Narodni stadion]], [[Budimpešta]] | {{flagicon|POLJ|1928}} [[Fudbalska reprezentacija Poljske|Poljska]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|4:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|48,000}} | [https://www.magyarfutball.hu/hu/merkozesek/1956-07-15/magyarorszag-lengyelorszag Izvještaj] |- ! 70. | {{center|[[16. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|FNRJ}} [[Stadion JNA]], [[Beograd]] | {{flagicon|FNRJ}} [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavija]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|1:3}} | [[Srednjoeuropski međunarodni kup]] | {{center|55,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14723 Izvještaj] |- ! 71. | {{center|[[23. rujna]] [[1956.]]}} | {{flagicon|SSSR}} [[Stadion Lužnjiki|Centralni stadion V. I. Lenjina]], [[Moskva]] | {{flagicon|SSSR}} [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] | bgcolor=#ccffcc| {{center|0:1}} | Prijateljska utakmica | {{center|102,000}} | [https://eu-football.info/_match.php?id=14727 Izvještaj] |} == Rekordi i statistike == [[File:Hungarian pennant World Cup 1954.jpg|thumb|Zastavica mađarske reprezentacije za [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine.]] Tijekom sedam godina igranja, "Laka konjica" postavila je niz rekorda u različitim kategorijama, neki od kojih su aktualni još i danas. Uz to, postavili su i niz precedenata u historiji nogometa, odnosno bili su prva reprezentacija koja je napravila određene stvari. Što se tiče rekorda, oni su sljedeći: *'''Svjetski rekordi''' ** Najviše uzastopnih utakmica s barem jednim postignutim golom: 73 utakmice ([[10. travnja]] [[1949.]] – [[16. lipnja]] [[1957.]]) ** Najduži vremenski period bez poraza u XX. i XXI. vijeku: 4 godine i 1 mjesec ([[4. lipnja]] [[1950.]] – [[4. srpnja]] [[1954.]]) ** Najviše golova u suradnji između dva igrača u startnoj postavi iste reprezentacije: 159 golova ([[Ferenc Puskás]] i [[Sándor Kocsis]]) ** Najviši broj Elo bodova za jednu reprezentaciju: 2,230 bodova ([[30. lipnja]] [[1954.]]) *'''Rekordi u XX. vijeku''' ** Najviši postotak pobjeda po utakmici za izbornika s preko 30 utakmica: 82.58% ([[Gusztáv Sebes]]) ** Najviše reprezentativnih golova za igrača: [[Ferenc Puskás]], 84 gola *'''Rekordi FIFA Svjetskih prvenstava''' (svi postavljeni [[1954.]] godine) ** Najviše golova jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 27 golova ** Najviše golova po utakmici jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: 5.4 gola po utakmici ** Najveća gol razlika jedne reprezentacije na jednom prvenstvu: +17 ** Najveća gol razlika u jednoj utakmici na jednom prvenstvu: 9:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južne Koreje]] *'''Nacionalni rekordi''' ** Najveća pobjeda u historiji mađarske reprezentacije: 12:0 protiv [[Fudbalska reprezentacija Albanije|Albanije]] ([[23. rujna]] [[1950.]]) Što se tiče postavljenih precedenata, oni su sljedeći: # Prva [[Britansko otočje|nebritanska]] reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Engleske|Englesku]] od kodifikacije nogometnih pravila [[1863.]] godine ([[25. studenog]] [[1953.]]) # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaj]] na Svjetskom prvenstvu te prva nejužnoamerička reprezentacija uopće koja je pobijedila Urugvaj ([[1954.]]) # [[Sándor Kocsis]] je bio prvi igrač koji je postigao dva hat-tricka na jednom Svjetskom prvenstvu ([[1954.]]) # Prva reprezentacija koja je oborila [[Fudbalska reprezentacija Škotske|škotski]] rekord od 22 uzastopne utakmice bez poraza # Prva reprezentacija koja je pobijedila [[Fudbalska reprezentacija Sovjetskog Saveza|Sovjetski Savez]] u [[SSSR|Sovjetskom Saveu]] ([[23. rujna]] [[1956.]]) == Nagrade == *'''[[Srednjoeuropski međunarodni kup]]''' **Prvaci (1): [[Srednjoeuropski međunarodni kup 1948–53.|1948–53.]] *'''[[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]''' **Zlatna medalja (1): [[Fudbal na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] *'''[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]''' **Drugoplasirani (1): [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|1954.]] == Bilješke == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Literatura == * {{ cite book | title = Puskas on Puskas: The Life and Times of a Footballing Legend | editor = Rogan Taylor | year = 1998 | publisher = Robson Books | isbn = 1861051565 }} * {{cite book | title = The World Cup: The Complete History | editor = Terry Crouch | year = 2006 | publisher = Aurum Press Ltd. | isbn = 1845131495 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/worldcup00terr }} * {{cite book | title = The World Encyclopedia of Soccer | editor = Michael L. LaBlanc & Richard Henshaw | year = 1994 | publisher = Invisible Ink Press | isbn = 0810394421 }} * {{ cite book | title = Behind the Curtain: Travels in Eastern European Football | editor = Jonathan Wilson | year = 2006 | publisher = Orion Publishing | isbn = 9780752879451 }} * {{ cite book | title = Kicking & Screaming: An Oral History of Football in England | editor = Rogan Taylor & Andrew War | year = 1996 | publisher = Robson Books | isbn = 0860519120 }} * Diego Mariottini, "Tiki-taka Budapest: leggenda, ascesa e declino dell'Ungheria di Puskás", Bradipolibri, 2016, {{ISBN|9788899146214}} == Vanjske veze == {{commonscat|Golden Team}} *[https://web.archive.org/web/20060613194937/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/ ''Aranycsapat'' – dedicated web page] {{hu}} *[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cc/hun/sebes.html Gusztáv Sebes biography] *[https://www.theguardian.com/football/1953/nov/26/newsstory.sport Hungary's Famous Victory] *[https://www.rsssf.org/tablesd/drgero5.html Dr. Gerő Cup 1948–53] *[https://web.archive.org/web/20160702073800/http://www.eloratings.net/ National football teams' rankings] {{Mađarska Laka konjica}} {{Authority control}} [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbalske reprezentacije]] gglljpuo5ypmlalh3sg8aagmfovsnph 0 4722091 42591556 2026-05-11T13:28:51Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Orah (plod)]] 42591556 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Orah (plod)]] mv1bcsbzfq78ve1umql3dmi9yyr5nl0 0 4722092 42591557 2026-05-11T13:29:33Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Orah (plod)]] 42591557 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Orah (plod)]] mv1bcsbzfq78ve1umql3dmi9yyr5nl0 0 4722093 42591568 2026-05-11T13:48:55Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Biljke mesožderke]] 42591568 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Biljke mesožderke]] laaa0f6k1n0zzibx4c3lk46y5b9ggjl 0 4722094 42591569 2026-05-11T13:49:17Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Biljke mesožderke]] 42591569 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Biljke mesožderke]] laaa0f6k1n0zzibx4c3lk46y5b9ggjl 0 4722095 42591571 2026-05-11T13:51:53Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Biljke mesožderke]] 42591571 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Biljke mesožderke]] laaa0f6k1n0zzibx4c3lk46y5b9ggjl 0 4722096 42591572 2026-05-11T13:52:14Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Biljke mesožderke]] 42591572 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Biljke mesožderke]] laaa0f6k1n0zzibx4c3lk46y5b9ggjl 0 4722097 42591573 2026-05-11T13:54:21Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Biljke mesožderke]] 42591573 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Biljke mesožderke]] laaa0f6k1n0zzibx4c3lk46y5b9ggjl 0 4722098 42591574 2026-05-11T13:54:50Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Biljke mesožderke]] 42591574 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Biljke mesožderke]] laaa0f6k1n0zzibx4c3lk46y5b9ggjl 0 4722099 42591808 2026-05-11T16:00:12Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Orah (plod)]] 42591808 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Orah (plod)]] mv1bcsbzfq78ve1umql3dmi9yyr5nl0 0 4722100 42591809 2026-05-11T16:00:46Z SrpskiAnonimac 101643 Preusmjereno na [[Orah (plod)]] 42591809 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Orah (plod)]] mv1bcsbzfq78ve1umql3dmi9yyr5nl0 0 4722101 42591823 2026-05-11T17:38:13Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|B... 42591823 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} gk3zwkzgdzdl9rxqmsd5t0qq5sg6wwt 42591828 42591823 2026-05-11T17:40:53Z Edgar Allan Poe 29250 + 5 kategorije pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591828 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] qgjr5buob1so727tiyii79cnqzri0ph 42591830 42591828 2026-05-11T17:43:07Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbalske utakmice|Fudbalske utakmice]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591830 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] 90yn9y4kff75fkwn2lvn1sw5z1xvas0 42591849 42591830 2026-05-11T17:49:26Z Edgar Allan Poe 29250 premješteno iz [[Category:FIFA Svjetsko prvenstvo]] u [[Category:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591849 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] [[Kategorija:Fudbalske utakmice]] 4e0xp27bg6re1fi3mzr1qr9kes2gmit 42591859 42591849 2026-05-11T17:51:20Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjeno iz [[Category:Fudbalske utakmice]] uz pomoć dodatka [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 42591859 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] sn3tm5ynuai8gxjnmpphpvlditel84h 42591879 42591859 2026-05-11T17:59:09Z Edgar Allan Poe 29250 42591879 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = kiša | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] 21z4q1mxcxkczlsqbzm6upav1i6qf7w 42591880 42591879 2026-05-11T18:06:03Z Edgar Allan Poe 29250 /* Pozadina */ 42591880 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = kiša | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine koristilo je specifičan format. Šesnaest reprezentacija raspodijeljeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, s tim da je svaka grupa imala po dvije nositeljice i dvije nenositeljice. I [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarska]] i [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] bili su nositelji u svojim grupama. Brazil je bio ždrijeban u Grupu 1, a Mađarska u Grupu 2. Brazilci su imali reputaciju atraktivne momčadi, a grupu su završili kao prvoplasirani, zahvaljujući visokoj 5:0 pobjedi nad [[Fudbalska reprezentacija Meksika|Meksikom]] i remijem s [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavijom]] (1:1) nakon produžetaka. S druge strane, mađarska "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" smatrana je najboljom reprezentacijom svijeta, a igrači [[Gusztáv Sebes|Gusztáva Sebesa]] uveli su revoluciju u tadašnju nogometnu igru. Mađari su također završili kao prvoplasirani u grupi, ali s još uvjerljivijim pobjedama nad [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južnom Korejom]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadnom Njemačkom]] (8:3). Kako nisu postojala fiksna pravila o križanju reprezentacija u fazi na izbacivanje, održan je ždrijeb za četvrtfinalne parove (Grupa 1 križala se s Grupom 2) koji je spojio "Laku konjicu" i Brazil, odnosno Zapadnu Njemačku i FNR Jugoslaviju. == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] i2kc8tiausn8xl48u9cocm5emfbrlrt 42591881 42591880 2026-05-11T18:12:37Z Edgar Allan Poe 29250 42591881 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Wankdorf Stadium]] | grad = [[Bern]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = kiša | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine koristilo je specifičan format. Šesnaest reprezentacija raspodijeljeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, s tim da je svaka grupa imala po dvije nositeljice i dvije nenositeljice. I [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarska]] i [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] bili su nositelji u svojim grupama. Brazil je bio ždrijeban u Grupu 1, a Mađarska u Grupu 2. Brazilci su imali reputaciju atraktivne momčadi, a grupu su završili kao prvoplasirani, zahvaljujući visokoj 5:0 pobjedi nad [[Fudbalska reprezentacija Meksika|Meksikom]] i remijem s [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavijom]] (1:1) nakon produžetaka. S druge strane, mađarska "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" smatrana je najboljom reprezentacijom svijeta, a igrači [[Gusztáv Sebes|Gusztáva Sebesa]] uveli su revoluciju u tadašnju nogometnu igru. Mađari su također završili kao prvoplasirani u grupi, ali s još uvjerljivijim pobjedama nad [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južnom Korejom]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadnom Njemačkom]] (8:3). Kako nisu postojala fiksna pravila o križanju reprezentacija u fazi na izbacivanje, održan je ždrijeb za četvrtfinalne parove (Grupa 1 križala se s Grupom 2) koji je spojio "Laku konjicu" i Brazil, odnosno Zapadnu Njemačku i FNR Jugoslaviju. == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] r1f4fnmz5c5simmthvst9b0on8w42p7 42591882 42591881 2026-05-11T18:12:56Z Edgar Allan Poe 29250 42591882 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]] | grad = {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Bern]], [[Švicarska]] | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = kiša | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine koristilo je specifičan format. Šesnaest reprezentacija raspodijeljeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, s tim da je svaka grupa imala po dvije nositeljice i dvije nenositeljice. I [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarska]] i [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] bili su nositelji u svojim grupama. Brazil je bio ždrijeban u Grupu 1, a Mađarska u Grupu 2. Brazilci su imali reputaciju atraktivne momčadi, a grupu su završili kao prvoplasirani, zahvaljujući visokoj 5:0 pobjedi nad [[Fudbalska reprezentacija Meksika|Meksikom]] i remijem s [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavijom]] (1:1) nakon produžetaka. S druge strane, mađarska "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" smatrana je najboljom reprezentacijom svijeta, a igrači [[Gusztáv Sebes|Gusztáva Sebesa]] uveli su revoluciju u tadašnju nogometnu igru. Mađari su također završili kao prvoplasirani u grupi, ali s još uvjerljivijim pobjedama nad [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južnom Korejom]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadnom Njemačkom]] (8:3). Kako nisu postojala fiksna pravila o križanju reprezentacija u fazi na izbacivanje, održan je ždrijeb za četvrtfinalne parove (Grupa 1 križala se s Grupom 2) koji je spojio "Laku konjicu" i Brazil, odnosno Zapadnu Njemačku i FNR Jugoslaviju. == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] k7p0dlwovj8z0e4zh75acdbh199ilxg 42591883 42591882 2026-05-11T18:13:08Z Edgar Allan Poe 29250 42591883 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]]<br>{{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Bern]], [[Švicarska]] | grad = | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = kiša | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine koristilo je specifičan format. Šesnaest reprezentacija raspodijeljeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, s tim da je svaka grupa imala po dvije nositeljice i dvije nenositeljice. I [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarska]] i [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] bili su nositelji u svojim grupama. Brazil je bio ždrijeban u Grupu 1, a Mađarska u Grupu 2. Brazilci su imali reputaciju atraktivne momčadi, a grupu su završili kao prvoplasirani, zahvaljujući visokoj 5:0 pobjedi nad [[Fudbalska reprezentacija Meksika|Meksikom]] i remijem s [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavijom]] (1:1) nakon produžetaka. S druge strane, mađarska "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" smatrana je najboljom reprezentacijom svijeta, a igrači [[Gusztáv Sebes|Gusztáva Sebesa]] uveli su revoluciju u tadašnju nogometnu igru. Mađari su također završili kao prvoplasirani u grupi, ali s još uvjerljivijim pobjedama nad [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južnom Korejom]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadnom Njemačkom]] (8:3). Kako nisu postojala fiksna pravila o križanju reprezentacija u fazi na izbacivanje, održan je ždrijeb za četvrtfinalne parove (Grupa 1 križala se s Grupom 2) koji je spojio "Laku konjicu" i Brazil, odnosno Zapadnu Njemačku i FNR Jugoslaviju. == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] o1iaukz7swgljahb1p43niw6mymyqxp 42591884 42591883 2026-05-11T18:14:53Z Edgar Allan Poe 29250 /* Vanjske veze */ 42591884 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna utakmica | slika = [[File:Hungría v Brasil, Estadio, 1954-07-10 (582) 02.jpg|300px]] | naslov = "Bitka za Bern" | ekipa1 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] | ekipa1asocijacija = {{flagicon|MAĐ|1949|size=30px}} | ekipa1rezultat = 4 | ekipa2 = [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]] | ekipa2asocijacija = {{flagicon|BRA|1889a|size=30px}} | ekipa2rezultat = 2 | detalji = | datum = [[27. lipnja]] [[1954.]] | stadion = [[Wankdorf Stadium]]<br>{{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Bern]], [[Švicarska]] | grad = | igrač_utakmice1a = | igrač_utakmice1anaslov = | igrač_utakmice1b = | igrač_utakmice1bnaslov = | sudija = {{flagicon|ENG}} [[Arthur Edward Ellis]] | gledalaca = 40,000 | vrijeme = kiša | prethodna = | sljedeća = }} "'''Bitka za Bern'''" ({{lang-hu|Berni csata}}, {{lang-pt|Batalha de Berna}}, {{Lang-de|Schlacht bei Bern}}, {{lang-fr|Bataille de Berne}}, {{lang-it|Battaglia di Berna}}, {{lang-rm|Battaglia da Berna}}) naziv je za četvrtfinalnu utakmicu [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.|FIFA Svjetskog prvenstva 1954.]] godine između [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarske]] i [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]], koja se [[27. lipnja]] [[1954.]] odigrala na [[Wankdorf Stadium]]u u [[Bern]]u. Direktni okršaj između mađarske "[[Laka konjica (Mađarska)|Lake konjice]]", tada najbolje svjetske reprezentacije, i Brazila trebao je biti najljepša utakmica cijelog turnira, ali se pretvorila u opću tučnjavu među igračima, a zbog koje je sudac [[Arthur Edward Ellis]] isključio čak trojicu igrača. Fizički okršaji među igračima nastavili su se i nakon utakmice, u tunelu i svlačionicama. "Laka konjica" pobijedila je i osigurala si prolazak u polufinale protiv [[Fudbalska reprezentacija Urugvaja|Urugvaja]], dok je Brazil ispao s turnira. == Pozadina == [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.]] godine koristilo je specifičan format. Šesnaest reprezentacija raspodijeljeno je u četiri grupe po četiri reprezentacije, s tim da je svaka grupa imala po dvije nositeljice i dvije nenositeljice. I [[Fudbalska reprezentacija Mađarske|Mađarska]] i [[Fudbalska reprezentacija Brazila|Brazil]] bili su nositelji u svojim grupama. Brazil je bio ždrijeban u Grupu 1, a Mađarska u Grupu 2. Brazilci su imali reputaciju atraktivne momčadi, a grupu su završili kao prvoplasirani, zahvaljujući visokoj 5:0 pobjedi nad [[Fudbalska reprezentacija Meksika|Meksikom]] i remijem s [[Fudbalska reprezentacija FNR Jugoslavije|FNR Jugoslavijom]] (1:1) nakon produžetaka. S druge strane, mađarska "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" smatrana je najboljom reprezentacijom svijeta, a igrači [[Gusztáv Sebes|Gusztáva Sebesa]] uveli su revoluciju u tadašnju nogometnu igru. Mađari su također završili kao prvoplasirani u grupi, ali s još uvjerljivijim pobjedama nad [[Fudbalska reprezentacija Južne Koreje|Južnom Korejom]] (9:0) i [[Fudbalska reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadnom Njemačkom]] (8:3). Kako nisu postojala fiksna pravila o križanju reprezentacija u fazi na izbacivanje, održan je ždrijeb za četvrtfinalne parove (Grupa 1 križala se s Grupom 2) koji je spojio "Laku konjicu" i Brazil, odnosno Zapadnu Njemačku i FNR Jugoslaviju. == Pregled utakmice == == Detalji == == Posljedice == == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat-inline|Hungary v Brazil, 27 June 1954}} * [https://web.archive.org/web/20070204234833/http://www.sportmuzeum.hu/aranycsapat/merkozes.php?id=41 Momčadi i strijelci] {{Authority control}} [[Kategorija:1954.]] [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] [[Kategorija:Fudbal u Mađarskoj]] [[Kategorija:Fudbal u Brazilu]] [[Kategorija:Fudbal u Švicarskoj]] ntbk6g2n8sfvepu8y9fg2m89lidi5jk 1 4722102 42591824 2026-05-11T17:38:41Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{CEE Spring 2026 | korisnik = Edgar Allan Poe | tema = sport | država = Mađarska }} 42591824 wikitext text/x-wiki {{CEE Spring 2026 | korisnik = Edgar Allan Poe | tema = sport | država = Mađarska }} 6z23cp60zykgnhkwdb1twr9lxgjulc2 0 4722103 42591825 2026-05-11T17:40:02Z Edgar Allan Poe 29250 Preusmjereno na [[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)]] 42591825 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)]] e7nw3xuswynn8yqq4km1vk2t0nommqu 0 4722104 42591826 2026-05-11T17:40:05Z Edgar Allan Poe 29250 Preusmjereno na [[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)]] 42591826 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)]] e7nw3xuswynn8yqq4km1vk2t0nommqu 14 4722105 42591831 2026-05-11T17:43:51Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: [[Kategorija:Fudbal|Utakmice]] 42591831 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Fudbal|Utakmice]] s28pzlwzin5c9khjh688lke0to7mazx 42591832 42591831 2026-05-11T17:44:15Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Sportske manifestacije|Sportske manifestacije]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42591832 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Fudbal|Utakmice]] [[Kategorija:Sportske manifestacije]] az50wa547d6ze5msyt30xwer5bxkn9d 0 4722106 42591840 2026-05-11T17:46:33Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Fudbalska utakmica HAŠK – Northern University]] na [[HAŠK – Northern University (prijateljska utakmica, 1913)]] 42591840 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[HAŠK – Northern University (prijateljska utakmica, 1913)]] i5n84s7l1kfo7ddqh0tajtkhhqeo2y6 1 4722107 42591842 2026-05-11T17:46:33Z Edgar Allan Poe 29250 Edgar Allan Poe premješta stranicu [[Razgovor:Fudbalska utakmica HAŠK – Northern University]] na [[Razgovor:HAŠK – Northern University (prijateljska utakmica, 1913)]] 42591842 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Razgovor:HAŠK – Northern University (prijateljska utakmica, 1913)]] hck1o43qsy3urluohydxi66tjmzal3u 14 4722108 42591848 2026-05-11T17:48:37Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: [[Kategorija:Fudbalske utakmice|FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo|Utakmice]] 42591848 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Fudbalske utakmice|FIFA Svjetsko prvenstvo]] [[Kategorija:FIFA Svjetsko prvenstvo|Utakmice]] tbcs1yjrdgniujnlkbdqcvbpyxhvsby 14 4722109 42591857 2026-05-11T17:50:26Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] 42591857 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Utakmice FIFA Svjetskih prvenstava]] bwtkgqvxcw11kbd80021cfwhvesjc7k 0 4722110 42591888 2026-05-11T19:20:26Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Čudnovati kljunaš]] 42591888 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Čudnovati kljunaš]] 5w6k0yoii41kfppmxn9y7q2h8q1zh96 0 4722111 42591911 2026-05-12T06:32:48Z Duma 16555 Nova stranica: [[File:Chipmunk-burrow (exits).jpg|thumb|''[[Tamias striatus]]'' na ulazu u svoju jazbinu]] '''Jazbina''' je rupa ili tunel koji [[životinja]] iskopa u zemlji kako bi izgradila prostor pogodan za nastanjivanje ili privremeno skrivanje, ili kao nusprodukt [[kretanje kod životinja|kretanja]]. Jazbine pružaju oblik skloništa od predatora i izloženosti elementima, a mogu se naći u gotovo svakom biomu i među različitim tipovima bioloških interakcija, uključujući simbioz... 42591911 wikitext text/x-wiki [[File:Chipmunk-burrow (exits).jpg|thumb|''[[Tamias striatus]]'' na ulazu u svoju jazbinu]] '''Jazbina''' je rupa ili tunel koji [[životinja]] iskopa u zemlji kako bi izgradila prostor pogodan za nastanjivanje ili privremeno skrivanje, ili kao nusprodukt [[kretanje kod životinja|kretanja]]. Jazbine pružaju oblik skloništa od predatora i izloženosti elementima, a mogu se naći u gotovo svakom biomu i među različitim tipovima bioloških interakcija, uključujući simbiozu i kompeticiju. Poznato je da mnoge životinjske vrste stvaraju jazbine. Te vrste spadaju organizmi počevši od malih [[Amphipoda|amfipoda]],<ref>{{Cite journal |last1=Jones |first1=S. E. |last2=Jago |first2=C. F. |date=1993-01-01 |title=In situ assessment of modification of sediment properties by burrowing invertebrates |journal=Marine Biology |language=en |volume=115 |issue=1 |pages=133–142 |doi=10.1007/BF00349395 |bibcode=1993MarBi.115..133J |s2cid=85234722 |issn=1432-1793}}</ref> do vrlo velikih vrsta [[kičmenjak]]a poput [[polarni medvjed|polarnog medvjeda]].<ref>{{Cite journal |last1=Jonkel |first1=Charles J. |last2=Kolenosky |first2=George B. |last3=Robertson |first3=Richard J. |last4=Russell |first4=Richard H. |date=1972 |title=Further Notes on Polar Bear Denning Habits |journal=Bears: Their Biology and Management |volume=2 |pages=142–158 |doi=10.2307/3872578 |issn=1936-0614 |jstor=3872578}}</ref> Jazbine se mogu izgraditi u širokom spektru supstrata i mogu varirati u složenosti od jednostavne cijevi duge nekoliko centimetara do složene mreže međusobno povezanih tunela i komora ukupne dužine nekoliko stotina ili hiljada metara; primjer drugog nivoa složenosti, dobro razvijena jazbina, bila bi [[zec|zečja]] [[jama (jazbina)|jama]]. == Jazbine kičmenjaka == [[File:Präriehund P1010308.JPG|thumb|right|[[Crnorep prerijski pas]], s mladuncima, izlazi iz svoje jazbine]] Veliki broj kičmenjaka gradi ili koristi jazbine u mnogim vrstama supstrata; one mogu jako varirati po nivou složenosti. U neke primjere kičmenjaka koji kopaju jazbine spadaju brojni [[sisar]]i, [[vodozemci]], [[ribe]] ([[Callionymidae|zmajevke]] i [[Dipnoi|dvodihalice]]<ref>{{cite journal |last=Dubiel |first=Russel |author2=Blodgett, Robert H |author3=Bown, Thomas M |date=May 1987 |title=Lungfish Burrows in the Upper Triassic Chinle and Dolores Formations, Colorado Plateau |journal=Journal of Sedimentary Petrology |volume=57 |pages=512–521}}</ref>), [[gmizavci|gmizavci]] i [[ptice]] (uključujući manje [[dinosaur]]e<ref name="VMK07">{{cite journal |last=Varricchio |first=David J. |author2=Martin, Anthony J. |author3=Katsura, Yoshihiro |year=2007 |title=First trace and body fossil evidence of a burrowing, denning dinosaur |url= |journal=[[Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]] |volume=274 |issue=1616 |pages=1361–1368 |doi=10.1098/rspb.2006.0443 |pmc=2176205 |pmid=17374596}}</ref>). [[Sisari]] su možda najpoznatiji po kopanju jazbina. [[Insektivor]]ne vrste poput [[krtica]] i [[glodar]]a (np.r pripadnici [[Geomyidae]], [[Rhombomys opimus|veliki gerbil]] i [[mrmot]]) često formiraju jazbine. Neki drugi sisari za koje se zna da to rade su [[kljunar]], [[ljuskavac]], [[patuljasti kunić]], [[oklopnjak]], te [[pacov]]i i [[lasice]].<ref name=":32">{{Cite book |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |title=Current Mammalogy |publisher=[[Plenum Press]] |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> [[Zečevi]] ([[Leporidae]]) su također poznati po kopanju jazbina, a određene vrste sisara, poput mrmota, mogu izgraditi neke koje zauzimaju cijeli kubni metar, pri čemu istisnu oko 300 kg zemlje.<ref>{{Cite journal |last=Harrington |first=Monica |date=April 2014 |title=What a woodchuck could chuck |journal=Lab Animal |volume=43 |issue=4 |pages=117 |doi=10.1038/laban.516 |pmid=24651779 |s2cid=26461588 |doi-access=free}}</ref> Postoje dokazi da glodari grade najsloženije jazbine od svih vrsta kičmenjaka.<ref name=":33">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Na primjer, veliki gerbili žive u porodičnim skupinama u prostranim jamama, što se može vidjeti na satelitskim snimcima. Čak i nenaseljene jazbine mogu ostati vidljive u krajoliku godinama. One su pravilno raspoređene, iako se čini da su naseljene jazbine grupirane u prostoru.<ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I. |last2=Addink |first2=E.A. |last3=Heesterbeek |first3=J.A.P. |last4=Dubyanskiy |first4=V.M. |last5=Davis |first5=S.A. |last6=Laudisoit |first6=A. |last7=Begon |first7=M. |last8=Burdelov |first8=L. |last9=Atshabar |first9=B.B.|last10=de Jong|first10=S.M. |title=Mapping the distribution of the main host for plague in a complex landscape in Kazakhstan: An object-based approach using SPOT-5 XS, Landsat 7 ETM+, SRTM and multiple Random Forests |journal=International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation |date=2013 |volume=23 |issue=100 |pages=81–94 |doi=10.1016/j.jag.2012.11.007 |pmid=24817838 |pmc=4010295 |bibcode=2013IJAEO..23...81W}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wilschut |first1=L.I |last2=Laudisoit |first2=A. |last3=Hughes |first3=N. |last4=Addink |first4=E.A. |last5=de Jong |first5=S.M. |last6=Heesterbeek |first6=J.A.P. |last7=Reijniers |first7=J. |last8=Eagle |first8=S. |last9=Dubyanskiy |first9=V.M.|last10=Begon|first10=M. |title=Spatial distribution patterns of plague hosts : point pattern analysis of the burrows of great gerbils in Kazakhstan |journal=Journal of Biogeography |date=2015 |volume=42 |issue=7 |pages=1281–1292 |doi=10.1111/jbi.12534 |pmid=26877580 |pmc=4737218 |bibcode=2015JBiog..42.1281W}}</ref> [[Microdipodops|Kengurski miševi]] također grade jazbine u sitnom pijesku. [[File:C0136-bird-burrrows.jpg|thumb|Ptičje jazbine na obali [[volga|Volge]] blizu [[kstovo|Kstova]], Rusija]] Čak i [[mesojedi]] poput [[merkat]]a i [[torbari]], poput [[vombat]]a,<ref> Old JM, Hunter NE, Wolfenden J (2018). Who utilises bare-nosed wombat burrows? Australian Zoologist. 39, 409-413. DOI: 10.7882/AZ.2018.006 </ref> prave jazbine. Kod vombata su one velike, a neke su i mapirane dronovima.<ref>{{Cite journal |last1=Old |first1=Julie M. |last2=Lin |first2=Simon H. |last3=Franklin |first3= Michael J. M. |date=2019 |title=Mapping out bare-nosed wombat (''Vombatus ursinus'') burrows with the use of a drone |journal=BMC Ecology |volume=19 |issue=1 |pages=39 |doi=10.1186/s12898-019-0257-5 |doi-access=free |pmid=31533684 |pmc=6749681 |bibcode=2019BMCE...19...39O |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Najveća životinja koja se krije u jazbini je vjerovatno [[polarni medvjed]], koji je pravi u svrhu rađanja mladunaca, u snijegu ili zemlji.<ref>{{Cite news |url=https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/burrow/ |title=burrow |date=2012-06-06 |work=[[National Geographic Society]] |access-date=2018-01-05 |language=en}}</ref> Poznato je da ih grade i [[gušteri]], koji također žive u njima i mogu pokazivati ​​teritorijalno ponašanje nad njima. Postoje i dokazi da jazbine pružaju zaštitu vrsti ''[[Tiliqua adelaidensis]]'' tokom borbe, jer se mogu boriti iz njihove unutrašnjosti.<ref name=":0"/> Ptice obično kopaju jazbine u mekom tlu; neki [[pingvini]] i druge [[pelagijal|pelagijske]] [[morske ptice]] poznati su po tome. [[Spheniscus magellanicus|Magelanov pingvin]], na primjer, gradi jazbine duž obalnih [[patagonija|patagonijskih]] regija [[Čile]]a i [[argentina|Argentine]].<ref>C. Michael Hogan, (2008) [http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=232 ''Magellanic penguin'', Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg]</ref> Druge ptice koje kopaju takve nastambe su [[Fratercula|tupici]], [[Alcedinidae|vodomari]] i [[pčelarice]]. == Jazbine beskičmenjaka == [[Grinje]] koje prenose [[šuga|šugu]] grade svoje "jazbine" u koži zaražene životinje ili čovjeka. [[Termit]]i i neke [[osa|ose]] grade jazbine u tlu i drvetu. Neki [[mravi]] grade jazbine u tlu kako bi smjestili svoje [[mravinjak|kolonije]]. Neki [[morski jež]]evi i [[školjke]] mogu se ukopati u stijene. Jazbine koje iskopaju beskičmenjaci mogu se popuniti aktivno ili pasivno. Jazbine koje ostaju otvorene tokom boravka organizma popunjavaju se pasivno, gravitacijom, a ne od strane samog organizma. S druge strane, aktivno popunjene jazbine materijalom ispunjava sam organizam koji ih je iskopao.<ref name="Donovan">{{cite book |title=The Palaeobiology of Trace Fossils |publisher=[[John Wiley & Sons]] |year=1994 |isbn=0-471-94843-8 |editor1-last=Donovan |editor1-first=Stephen K.}}</ref> Uspostavljanje jazbine beskičmenjaka često uključuje natapanje okolnog sedimenta sa sluzi kako bi se spriječilo urušavanje i blokirao protok vode.<ref name="Donovan" /> Primjeri [[beskičmenjak]]a koji se ukopavaju su [[insekt]]i, [[pauci]], [[morski ježevi]], rakovi, [[školjke]] i [[crvi]]. == Kopači, modifikatori i stanari == Životinje koje kopaju jazbine mogu se podijeliti u tri kategorije: primarni kopači, sekundarni modifikatori i stanari.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Mukherjee, Aditi., Pilakandy, Rajan., Kumara Honnavalli Nagaraj., Manchi, Shirish S., Bhupathy, Subramanian. |date=June 2017 |title=Burrow characteristics and its importance in occupancy of burrow dwelling vertebrates in Semiarid area of Keoladeo National Park, Rajasthan, India |journal=[[Journal of Arid Environments]] |volume=141 |pages=7–15 |bibcode=2017JArEn.141....7M |doi=10.1016/j.jaridenv.2017.02.003}}</ref> Primarni kopači su životinje koje prvobitno kopaju i grade jazbinu i većinom su vrlo snažne.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Kinlaw |first=Al |date=1999 |title=A review of burrowing by semi-fossorial vertebrates in arid environments |journal=Journal of Arid Environments |volume=41 |issue=2 |pages=127–145 |bibcode=1999JArEn..41..127K |doi=10.1006/jare.1998.0476 |via=[[Elsevier Science Direct]]}}</ref> Među životinje koje se smatraju primarnim kopačima spadaju [[Cynomys|prerijski pas]], [[afrički mravojed]] i [[vombat]].<ref>{{Cite journal|last1=Old |first1=Julie M. |last2=Hunter |first2=Nicole E. |last3=Wolfenden |first3= Jack |date=2018 |title=Who utilises bare-nosed wombat burrows? |journal=Australian Zoologist |volume=39 |issue=3 |pages=409–413 |doi=10.7882/AZ.2018.006}}</ref> [[Gerbillus henleyi|Patuljasti gerbil]]i su primjer sekundarnih modifikatora, jer ne grade izvornu rupu, već će živjeti unutar rupe koju su napravile druge životinje i poboljšavati ili mijenjati neke aspekte rupe za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Treća kategorija, stanari, niti grade niti modificiraju rupu, već jednostavno žive unutra ili je koriste za vlastite svrhe.<ref name=":4" /> Neke vrste [[ptica]] koriste jazbine koje su izgradile [[kornjače]], što je primjer jednostavnog prebivanja u njima.<ref name=":4" /> Ove životinje se također mogu nazvati komenzalima.<ref name=":4" /> == Zaštita == [[File:ThalassinoidesIsrael.JPG|thumb|Jazbine [[rakovi|rakova]] u [[jura (period)|jurskom]] krečnjaku, južni [[Izrael]]]] Neke vrste mogu provesti većinu dana unutar jazbine, što ukazuje na to da ona mora imati dobre uvjete i pružati određenu korist životinji.<ref name=":3">{{Cite book |title=Current Mammalogy |last=O. J., Reichman, Stan. C. Smith |publisher=Plenum Press |year=1990 |location=New York and London |pages=369–416}}</ref> Određene vrste mogu koristiti jazbine kao zaštitu od teških uvjeta<ref name=":1">{{Cite journal |title=Extended winters entail long-term costs for insect offspring reared in an overwinter burrow |journal=Journal of Thermal Biology |volume=74 |pages=116–122 |doi=10.1016/j.jtherbio.2018.03.021 |pmid=29801616 |year=2018 |last1=Körner |first1=Maximilian |last2=Foitzik |first2=Susanne |last3=Meunier |first3=Joël |bibcode=2018JTBio..74..116K |s2cid=44067573 |url=https://hal-univ-tours.archives-ouvertes.fr/hal-02117943/file/Preprint%202018%20-%20Ko%CC%88rner%20et%20al%20-%20Extended%20Winters.pdf}}</ref> ili predatora.<ref name=":0">{{Citation |last=Fenner, A. L., Bull, C. M. |date=August 17, 2010 |title=Central-place territorial defence in a burrow-dwelling skink: aggressive responses to conspecific models in pygmy bluetongue lizards}}</ref> Jazbine se mogu pronaći okrenute prema smjeru sunčeve svjetlosti ili niz smjer hladnog vjetra.<ref name=":5">{{Cite journal |last1=Torres |first1=M. Rocío |last2=Borghi |first2=Carlos E. |last3=Giannoni |first3=Stella M. |last4=Pattini |first4=Andrea |date=May 2003 |title=Portal Orientation and Architecture of Burrows in Tympanoctomys barrerae (Rodentia, Octodontidae) |journal=Journal of Mammalogy |volume=84 |issue=2 |pages=541–546 |doi=10.1644/1545-1542(2003)084<0541:poaaob>2.0.co;2 |issn=0022-2372 |doi-access=free |hdl=11336/96235 |hdl-access=free}}</ref> Ovo bi moglo pomoći u zadržavanju topline i izolaciji, pružajući zaštitu od vanjskih temperatura i uvjeta.<ref name=":5" /> Insekti poput [[uholaže]] mogu izgraditi jazbine za život tokom zime i koristiti ih za fizičku zaštitu.<ref name=":1" /> Neke vrste će također koristiti jazbine za skladištenje i zaštitu hrane. To pruža korist životinji jer može držati hranu dalje od druge konkurencije.<ref name=":3" /> Također omogućava životinji da zadrži dobru zalihu hrane unutar jazbine kako bi izbjegla ekstremne vremenske uvjete ili godišnja doba kada određeni izvori hrane mogu biti nedostupni.<ref name=":3" /> Osim toga, jazbine mogu zaštititi životinje koje su se upravo okotile, pružajući dobre uvjete i sigurnost za ranjivu novorođenčad.<ref name=":3" /> Jazbine također mogu pružiti sklonište životinjama koje žive u područjima koja često uništavaju požari, jer duboko pod zemljom mogu biti sigurne i na stabilnoj temperaturi.<ref name=":5" /> == Fosilne jazbine == Jazbine se također često očuvaju u [[fosilni zapis|fosilnim zapisima]] kao [[fosili jazbina]], vrsta [[fosilni tragovi|fosilnih tragova]]. == Povezano == {{commons category|Burrows}} * [[Spreite]] - fosilni ostaci jazbina beskičmenjaka * [[Podzemna fauna]] == Reference == {{reflist}} [[Kategorija:Biologija ponašanja]] s7mzaufv7s80wf6eivdwyq30eoe41xo 0 4722112 42591913 2026-05-12T06:34:23Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Jazbina (životinje)]] 42591913 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Jazbina (životinje)]] 9xduxhi8thf18h0d0vns2qbwbb9ivyo