විකිපීඩියා siwiki https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter මාධ්‍යය විශේෂ සාකච්ඡාව පරිශීලක පරිශීලක සාකච්ඡාව විකිපීඩියා විකිපීඩියා සාකච්ඡාව ගොනුව ගොනුව සාකච්ඡාව මාධ්‍යවිකි මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව සැකිල්ල සැකිලි සාකච්ඡාව උදවු උදවු සාකච්ඡාව ප්‍රවර්ගය ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව ද්වාරය ද්වාරය සාකච්ඡාව MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk සීනියා මල් 0 11194 783833 593808 2026-03-29T18:29:22Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783833 wikitext text/x-wiki {{අනාථ ලිපිය|date=ජූනි 2013}} {{taxobox |name = Zinnia |image = Zinnia-06.06.21.jpg |image_caption = ''Zinnia x hybrida'' 'Profusion Orange' |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Asterales]] |familia = [[Asteraceae]] |tribus = [[Heliantheae]] |genus = '''''Zinnia''''' |genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = See text |}} == විශේෂ== *''[[Zinnia acerosa]]'' (DC.) A. Gray -- desert zinnia *''[[Zinnia angustifolia]]'' Kunth -- narrowleaf zinnia *''[[Zinnia anomala]]'' Gray -- shortray zinnia *''[[Zinnia bicolor]]'' *''[[Zinnia elegans]]'' *''[[Zinnia grandiflora]]'' Nutt. -- Rocky Mountain zinnia *''[[Zinnia haageana]]'' *''[[Zinnia linearis]]'' *''[[Zinnia maritima]]'' Kunth -- Palmer's Zinnia **''Zinnia maritima'' var. ''maritima'' **''Zinnia maritima'' var. ''palmeri'' (Gray) B.L. Turner -- Palmer's zinnia *''[[Zinnia peruviana]]'' (L.) L. -- Peruvian zinnia *''[[Zinnia pumila]]'' (=''Zinnia acerosa'' (DC.) A. Gray) *''[[Zinnia violacea]]'' Cav.(=''Zinnia elegans'' Jacq.) -- elegant zinnia ''''''''''==ගැලරිය== <gallery> Image:Zinnia acerosa flowers.jpg|''Zinnia acerosa'' Image:Zinnia grandiflora 2.jpg|''Zinnia grandiflora'' Image:Starr_030202-0031_Zinnia_peruviana.jpg|''Zinnia peruviana'' Image:Zinnia-Bicolor.jpg|''Zinnia bicolor'' Image:Beautiful zinnia-cropped-big2.jpg|Single zinnia flower Image:Zinnia_bed-300px.jpg|A bed of zinnias </gallery> ==මූලාශ්‍ර== <references/> ==බාහිර සබැදි== * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ZINNI USDA PLANTS Database, Symbol ZINNI]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.botanik.de/mendel/image-galleries/blumen/zinnien Zinnia hybrids] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927085902/http://www.botanik.de/mendel/image-galleries/blumen/zinnien |date=2007-09-27 }} * [[Arthur B. Howard]] {{commons|Zinnia}} 62rxxg1b8tmg1usqo54bct7k3fw7e1m විමානවත්ථු 0 15946 783815 593376 2026-03-29T14:34:01Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783815 wikitext text/x-wiki {{ත්‍රිපිටකය}} {{PaliCanon}} '''විමානවත්ථු''' යනු [[ථේරවාද]] බුදු ධහමෙහි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අතුලත්කොට ඇති පශ්චාත් සූත්‍ර ග්‍රන්ථ කොටස් සහිත ''[[ඛුද්දක නිකාය|ඛුද්දක නිකායෙ]]''හි එන හයවැනි ග්‍රන්ථය වේ. බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ඇති දිව්‍ය ලෝක පිළිබඳ සවිස්තරව සඳහන්ව ඇත්තේ මෙම විමානවත්ථු තුල වේ. පද්‍ය ආකාරයෙන් රචිත මෙය කෙටි කථාංග 85කින් සමන්විත කාව්‍ය සංග්‍රහයකි. එහි එන කථාංග එකිනෙක සමග බොහෝ දුරට සමාන වන අතර එම එක් එක් කථාංගයන් මගින් දැක්වෙන පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතය සහ ඔහුගේ කුසල ක්‍රියාවන් හේතුවෙන් දිව්‍යමය සම්පත්තීන් ලබා ගත් ආකාරය පිළිබඳව මෙහිලා විස්තර කෙරේ. {{Buddhism|terse=1}} ==පරිවර්ථනයන්== * "Stories of the mansions", tr Jean Kennedy, in ''Minor Anthologies of the Pali Canon'', volume IV, 1st edn, 1942 * "Stories of the mansions", tr [[I. B. Horner]], in ''Minor Anthologies'' IV, 2nd edn, 1974, [[Pali Text Society]][http://www.palitext.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150921151757/http://www.palitext.com/ |date=2015-09-21 }}, Bristol * In ''Vimana Stories'', tr Peter Masefield, 1989, Pali Text Society, Bristol; translation of the commentary, with the verses embedded; the PTS's preferred translation ==මේවාද බලන්න== * [[පේතවත්ථු]] ==බාහිර සබැඳි== *[http://bodhiya.net/Vimana_Vatthu/10_3_1_1_003.gif.html විමාන වත්ථු පාළි]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.ignca.nic.in/jatakbib.htm Jataka bibliography] *[http://www.accesstoinsight.org/canon/sutta/khuddaka/vv/ The Vimanavatthu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060219194030/http://www.accesstoinsight.org/canon/sutta/khuddaka/vv/ |date=2006-02-19 }} {{Buddhism topics}} [[ප්‍රවර්ගය:පාලි]] [[ප්‍රවර්ගය:ඛුද්දක නිකාය]] gb9r5c0si3bouaret3f5o7rh4l22yw1 සිංහල සිනමාව 0 16531 783832 766145 2026-03-29T18:06:36Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783832 wikitext text/x-wiki සිංහල බසින් කෙරෙන සිනමා නිර්මාණ '''සිංහල සිනමාව''' ලෙස හැඳින්වේ. ==හැඳින්වීම== {{unreferenced|}} පළමුවන අවුරුදු 9 තුළ චිත්‍රපට බොහොමයක් නිශ්පාදනය කෙරුනේ දකුණු ඉන්දියාවෙහිදී ය. එම නිසාම දකුණු ඉන්දියානු ආභාශය ඒ තුළ රෑඳී ඇත. පුරෝගාමී චිත්‍රපට නිශ්පාදක [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතා විසින් 1956 දී නිශ්පාදිත ''[[රේඛාව]]'' චිත්‍රපටය සම්පූර්ණයෙන්ම චිත්‍රාගාර වලින් පිටත දී නිශ්පාදිත සැබෑ සිංහල කථා සාරයක් අඩන්ගු චිත්‍රපටයකි. ජාත්‍යන්තර හා දේශීය වශයෙන් අගය කළද, චිත්‍රපට නරඹීම සඳහා ප්‍රමාණවත් සංඛ්‍යාවක ප්‍රේක්ෂකයන් රට තුළ නොමති වූ නිසා රේඛාව ආදායම් අතින් ඉතා අසාර්ථක එකක් විය. ''[[සංදේශය]]'' හා ''[[කුරුලු බැද්ද]]'' යන චිත්‍රපට වලින් යම්කිසි උත්සාහයක් දැරුවද, 60 දශකයේ මුල් භාගයේ දී ඉන්දීය ආරයේ කථා සාරයන් අඩංගු චිත්‍රපට නිශ්පාදනය විය. නැවතත් 1964 වසරේදී [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතා විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ උන්නතිය සඳහා ''[[ගම්පෙරළිය]]'' චිත්‍රපටය නිශ්පාදනය කළ අතර මෙය ගීත වලින් තොර පළමු සිංහල චිත්‍රපටය වේ. තවද මෙම චිත්‍රපටයද [[රේඛාව]] මෙන් චිත්‍රාගාර වලින් බැහැරව නිපදවන ලද්දකි. එමෙන්ම සිංහල සංස්කෘතිය පිළිබිඹු කළ චිත්‍රපටයක් ලෙස මෙයට ඉතා හොඳ ප්‍රතිචාරයක් ලැබින. [[ගම්පෙරළිය]] නරඹන්නන්ගේ හා විචාරකයන් යන දෙපිරිසම එක හා සමානව අගයන ලදී. මෙම ඉදිරි ගමනේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 60 දශකයේ අග භාගයේ දී [[සිරි ගුණසිංහ|මහාචාර්ය සිරි ගුණසිංහ]]යන්ගේ ''සත් සමුදුර'' අතුලුව කලාත්මක චිත්‍රපට කිහිපයක්ම බිහිවිය. 1970 දශකයේදී දක්ෂයින් බොහෝ දෙනෙකු ඉදිරියට ආ අතර, වාණිජ චිත්‍රපට ඉන්දියානු චිත්‍රපට වලින් සොරා ගැනීම දිගටම කරගෙන යන ලදී. 1979 වසරේ දී නිශ්පාදිත වසන්ත ඔබේසේකරගේ පළමුවන චිත්‍රපටය වන, ඉතා හොඳ ප්‍රතිඡාරයක් ලබූ ''වෙස්ගත්තෝ'' හා ''[[පළගැටියෝ]]'' යන චිත්‍රපට ද තවත් බොහොමයක්ද මීට අතුලත් වේ.මෙම අවදියේ දී ඉදිරියට ආ තවත් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු නම්, '''[[ධර්මසේන පතිරාජ]]'''යි.''[[බඹරු ඇවිත්]]'' හා ''අහස් ගව්ව'' වනි චිත්‍රපට වලින් නගරයේ තරුණ ජීවිතවල ඇති ආතතිය පිලිඹඳව පරික්ෂා කරන ලදී. විශිෂ්ඨ කලාකරුවෙකු හා කවියෙකු වූ [[මහගම සේකරයන්]]ගේ 1970දී නිශ්පාදනය කළ, ඔහුගේ එකම නිශ්පාදනය වූ ''තුන්මං හංදිය'' චිත්‍රපටයද ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ ඉතා වදගත් චිත්‍රපටයකි.ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ බිරිඳ වන, '''සුමිත්‍රා පීරිස්''' මහත්මියද, 70 දශකයේ දී කාන්තාවන්ගේ ගැටළු පිළිබඳව සිත යොමුකර නිශ්පාදන කළ අතර ''[[ගැහැනු ළමයි]]'' සහ ''[[ගඟ අද්දර]]'' ඒවාට නිද්සුන් වේ. ඊළඟ දශක කීපයේ දී තිස්ස අබේසේකර, '''[[ප්‍රසන්න විතානගේ]]''' , '''විමුක්ති ජයසුන්දර''' වැන්නෝ මෙම ව්‍යාපාරයට අලුතින් ජීවය පිඹීමට උත්සාහ දරා ඇත. විතානගේ ගේ ''[[පුරහඳ කළුවර]]'' හා විමුක්ති ජයසුන්දර ගේ ''සුළඟ එනු පිණිස'' යන චිත්‍රපට ලංකාවේ නිශ්පාදිත හොඳම චිත්‍රපට ඝනයට වැටේ. තවද, 2005 Cannes චිත්‍රපට උළෙලේදී සුළඟ එනු පිණිස චිත්‍රපටය Camera d'Or සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. පසුගිය අවුරුදු වලදී පවුල් සම්බන්ධතා, ගබ්සාව හා උතුරේ දෙමළ ත්‍රස්තවාදීන් හා හමුදාව අතර ගටුම් යන අදිය පිළිබඳ හා එවයේ ප්‍රතිඵල පිළිබඳව චිත්‍රපට මගින් විසදුම් සෙවීමට උත්සාහ දරා ඇත. විශේෂයෙන්ම අශෝක හඳගමයන් මේ විශයන් තොරගනීම නිසා විවේචනයට භාඡනය වී ඇත. == සිනමා ඉතිහාසය == 1997 දී පහත නම් සඳහන් චිත්‍රපට 10, පසුගිය අවුරුදු 50 තුළ නිපදවා ඇති හොඳම චිත්‍රපට ලෙස රාජ්‍ය කමිටුව විසින් හඳුනා ගෙන ඇත. {| class="wikitable" |- ! ස්ථානය ! චිත්‍රපටයේ නම ! අධ්‍යක්ෂකවරයාගේ නම ! වර්ෂය |- | 1 | [[නිධානය]] | [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] | 1972 |- | 2 | [[ගම්පෙරළිය]] | [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] | 1963 |- | 3 | [[විරාගය (චිත්‍රපටිය)|විරාගය]] | [[තිස්ස අබේසේකර]] | 1987 |- | 4 | [[බඹරු ඇවිත්]] | [[ධර්මසේන පතිරාජ]] | 1978 |- | 5 | [[සත් සමුදුර]] | [[සිරි ගුනසිංහ|සිරි ගුණසිංහ]] | 1967 |- | 6 | [[තුංමං හංදිය (චිත්‍රපටිය)|තුංමං හංදිය]] | [[මහගම සේකර]] | 1970 |- | 7 | [[පළඟැටියෝ]] | [[වසන්ත ඔබේසේකර]] | 1979 |- | 8 | [[දඩයම (චිත්‍රපටය)|දඩයම]] | [[වසන්ත ඔබේසේකර]] | 1983 |- | 9 | [[රේඛාව]] | [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] | 1956 |- | 10 | [[පරසතු මල්]] | [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] | 1966 |- | 10 | [[වැලිකතර]] | [[ඩී බී නිහාල්සිංහ]] | 1970 |} === මුල් යුගයේ සංවර්ධනය (1901-1947) === [[ගොනුව:T.A.nurbai.jpg|thumb|right|200px|ටී.ඒ. නුර්බායි සිංහල සිනමාවේ පියා]] [[ගොනුව:N.M. Perera(4).jpg|thumb|200px|එන්.එම්. පෙරේරා]] පළමුවරට 1901 දී, ආණ්ඩුකාර වෙස්ට් රිජ්වේ හා දෙවන බෝවර් සිරකරුවන් සඳහා පුද්ගලික චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වා ඇත. එය ලංකාවෙ (එවකට ලංකාව සිලෝන් ලෙස හැඳින්විය.) චිත්‍රපටයක් පෙන්වූ ප්‍රතම වතාව වේ. එය කෙටි චිත්‍රපටයක් වූ අතර, බ්‍රිතාන්‍යන්ගේ බෝවර් යුධ ජයග්‍රහනය, [[එලිසබෙත් රෑජිණ]]ගේ අවමංගල්‍ය උත්සවය හා එඩ්වඩ් VII රාජ්‍ය ප්‍රාප්තියද ප්‍රධර්ශනය විය. අනතුරුව තව තවත් චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කළ අතර මේවා බ්‍රිතන්‍ය පදිංචි කරුවන් හා ඇංග්ලිකානු සිංහලයින් අතර ප්‍රචලිත විය. ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව ප්‍රසිද්ධ කටයුත්තක් බවට පත්වූයේ වෙස්වික් මේජර් නැමැති ඉන්ග්‍රීසි ජාතිකයා විසින් වර්දනය කරන ලද ''බයිස්කෝප්'' ප්‍රදර්ශනය නිසා ය. මේ චිත්‍රපට දර්ශනය කරනු ලබුවේ විවෘත ස්ථානයන්හි වන අතර, අටවාගත් කූඩාරම් තුල ඒවා ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ලදී. 1903 දී ප්‍රථම වතාවට ස්ථීර චිත්‍රපට ශාලා මදන් තියෙටර් මගින් ගොඩනගන ලදී. මෙම සමාගම ඉන්දියානු චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කරන ලද අතර, එය ඉතා සාර්තක විය. මෙනිසා එහි විරුද්දවාදී ඔලිම්පියා සමාගම මගින් වෙනත් චිත්‍රපට ශාලා දියුණු කිරීමට පෙළබිනි. 1925 දී [[රාජකීය වික්‍රමය]] නම් චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකාවේ දී පලමු වරට නිපදවන ලදී. ආචාර්ය [[එන්.එම්. පෙරේරා]] මෙහි ප්‍රධාන චරිතය රඟගෑ අතර, එය ඉන්දියාවේ සහ සිංගප්පූරුවේ ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. නමුත් එම චිත්‍රපටය සිංගප්පූරුවේදී අභිරහස් ලෙස අතුරුදහන් විය. 1933දී පළිගැනීම චිත්‍රපටය කොළඹදී තිරගත විය. 1920 හා 1930 කාලවලදී ඇමරිකානු තරුවන චාලි චප්ලින්, ග්‍රේටා ගාබෝර්, ජෝන් බැරිමෝ, රෑඩොල්ෆ් වැලෙන්ටීනෝ සහ ඩග්ලස් ෆෙයාබෑන්ක්ස්,කණිෂ්ට යන අය ලංකාවේ ජනප්‍රිය තරු වූහ. ෂීක් (The Shiek) හා බැග්ඩෑඩයේ සොරා (The Thief of Bagdad) යන චිත්‍රපට විශේෂයෙන්ම ජනප්‍රිය විය. 1930 වනවිට දී, ඉන්දියානු චිත්‍රපට, ඉන්ග්‍රීසි චිත්‍රපට අභිබවා ජනප්‍රියත්වයට පත්විය. බිල්වා මංගල් නැමැති චිත්‍රපටය ලංකාවේ ආදායම් වාර්ථා තැබීය. === ප්‍රාරම්භය (1947) === [[ගොනුව:කඩවුණු පොරොන්දුව චිත්‍රපට පෝස්ටරය.jpg|thumb|150px|කඩවුණු පොරොන්දුව චිත්‍රපට පෝස්ටරය]] දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදක එස්.එම්. නායගම් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම චිත්‍රපටය නිශ්පාදනය සඳහා විශේෂ මෙහෙවරක් ඉටු කරන ලදී. 1945 දී නායගම් විසින් චිත්‍රකලා මූවිටොන්(Chithrakala Movietone) සමාගම ආරම්භ කර, මදුරෙයිහි සිංහල චිත්‍රපට සෑදීම පිණිසම චිත්‍රාගාරයක් ගොඩනගන ලදී. බොහෝ විකල්පයන් ගැන විමසා බැලූ නායගම් අවසානයේ දී ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුත්, සාලිය අශෝකමාලා කථා පුවත චිත්‍රපටයකට නැගීමට තීරණය කලේ ය. මෙ සඳහා තිර පිටපතක් සොයාගැනීමට තරඟයක් පැවැත්වූ අතර, ඉන් සාලිය අශෝකමාලාහි තිර රචකයා වශයෙන් එවකට නගී එන කලාකරුවෙකු වූ ශාන්ති කුමාර් ය. කෙසේ නමුත් අදහස්වල නොගැලපීම නිසා මෙම කටයුත්ත මගදී නැවත්වීමට සිදුවිය. අනතුරුව, [[බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න]]යන් හා එක්ව ඔවුගේ '''[[කඩවුණු පොරොන්දුව]]''' නිශ්පාදනය කිරීමට එකඟතාවයක් අති කරගන්නා ලදී. කුමාර් ඔහුගේ තිර පිටපත චිත්‍රපට ගතකිරීමෙ අරමුණින් නායගම්ගේ සමාගමින් ඉවත්වී, සිලෝන් තියෙටර් සමාගම චිත්‍රපටය ස්ඳහා මුදල් වියදම් කිරීමට එකඟ කර ගන්නා ලදී.මුලසිට නැවත චිත්‍රපටය ගොඩනැගීමේ භාරදූර කාර්යයට මුහුණ දුන් අශෝකමාලා ව්‍යාපෘතිය, [[කඩවුණු පොරොන්දුව]] චිත්‍රපටයේ නිශ්පාදන කටයුතු ඇරඹී මාස දෙකකට පමණ පසු කොයිම්බටොර් හිදී තිරගත කිරීම අරඹන ලදී. නායගම්ගේ චිත්‍රපටය 1947 ජනවාරි මස 21වන දින මයිලන්ඩ් හිදී තිරගත විය. අශොකමාලා චිත්‍රපටය ඉන් මාස 3කට පසු 1947 අප්‍රේල් මාසයේ දී එල්ෆිනිස්ටන් හිදී තිරගත විය. චිත්‍රපට දෙකම ප්‍රේක්ෂකයන් අතර ඉතා ජනප්‍රිය වුවද, විවේචකයන් විසින්, ඒවා දකුනු ඉන්දියානු සිනමාවෙන් උපුටා ගත් දේ යැයි විවේචනයට භාජනය කෙරිණ. ===මූලික අවස්ථාව (1947 - 1955)=== [[ගොනුව:රුක්මණී දේවි1.jpg|thumb|200px|රුක්මණී දේවි]] [[ගොනුව:Eddi Jayamanna.jpg|thumb|200px|එඩී ජයමාන්න]] කඩවුණු පොරොන්දුවේ සාර්ථකත්වයත් සමඟ, [[බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න]] ඔහුගේ නාට්‍යානුසාරයෙන් චිත්‍රපට වැලක්ම නිශ්පාදනය කරන ලදී. මේවා, කපටි ආරක්ෂකයා, වැරදුනු කුරුමාණම (1948), හදිසි විනිශ්චය (1950, මෙය ජයමාන්නයන් විසින් අධ්‍යක්ෂනය කරන ලද ප්‍රථම චිත්‍රපටය වේ. ඉන් පසු ඔහු විසින් නිශ්පාදිත සෑම චිත්‍රපටයකම අධ්‍යක්ෂනය ඔහු විසින්ම දරණ ලදී.), සැඟවුනු පිළිතුර (1951), උමතු විශ්වාසය (1952), කැලෑ හඳ (1953), අයිරාංගනී (1954), මතභේදය (1954), දේව විපාකය (1956), වන ලිය (1958), හදිසි විවාහය (1959), කවට අන්දරේ(1960), ජීවිත පූජාව(1961), මංගලිකා(1963) සහ මඟුල් පෝරුව (1967, ජයමාන්නයන්ගේ අභාවය නිසා වෙනත් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු විසින් නිම කරන ලදී).ජයමාන්නයන් දකුණු ඉන්දීය සිනමාවෙන් බොහෝ ක්‍රම විධි ලබාගත් අතර, කලාත්මක චිත්‍රපට සංවර්ධනය සඳහා කිසින්දු දායකත්වයක් නොදරන ලදී. ඔහුගේ චිත්‍රපට බොහොමයකම [[රුක්මණි දේවි]] සහ [[එඩී ජයමාන්න]] යුගලයේ සහභගීත්වය තිබූ අතර (නමුත් කිසි විටෙකත් ඔවුහු තිරයේ ආදර වන්තයන් නොවූහ.) මෙය ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම චිත්‍රපට තාරකාවන් බවට පත් කරන ලදී. නිදහසේ උදාවත් සමඟ, ශ්‍රී ලංකාව තුලට හා පිටතට ගමන් කිරීමට තහංචි පැනවීම නිසා, වියදම් අඩුකර ගැනීම සඳහා නායගම්ට ඔහුගේ ව්‍යාපාරය දිවයින තුලට ගෙන ඒමට සිදුවිය. ඔහු කඳාන ප්‍රදේශයේ ඉඩමක් මිලයටගෙන ශ්‍රී මුරුගන් නව කලා චිත්‍රාගාරය ගොඩනගන ලද අතර (පසුව එය එස්.පී.එම්. චිත්‍රාගාරය ලෙස හඳුන්වනු ලැබිනි.), එය එවකට රටේ වූ දි‍යුණුම චිත්‍රාගාරය විය. ඔහුගේ ප්‍රථම නිශ්පාදනය වූ බණ්ඩා නගරයට පැමණේ (1952), මෙය රට තුළ ප්‍රේක්ෂකයන් අතර සාර්ථක විය. එය ප්‍රථම ස්වදේශීය නිශ්පාදනය වුවද තාක්ෂණය අතින් දකුණු ඉන්දීය තත්වයේම විය. නායගම් ඊළඟට ප්‍රේම තරංගය (1953) හා අභ්‍යන්තර ස්ත්‍රී (1954) නිශ්පාදනය කරන ලදී. චිත්‍රාගාරයේ පහත් මට්ටම අනුව නායගම් උසස් තත්වයේ ආම්පන්න මිලයට නොගන්නා ලදී. එමනිසා මේවා බොලිවුඩයෙන් ගෙන්වූ එවාට සම කළ නොහැකි විය. මෙම චිත්‍රපට වඩාත්ම දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපට වට්ටෝරුවලට අනුගත වූ ඒවා විය. (ඒවායේ කාර්මිකයන් සියළු දෙනාම ඉන්දියානුවෝ වූහ.) එවකට නැගී ආ කලාකරුවන් අතර සිරිසේන විමලවීර ප්‍රධාන වශයෙන් කැපී පෙනේ. ඔහුගේ චිත්‍රපට බොහොමයක් ඉතිහාසය පදනම් කරගෙන හා අශෝක අධිරාජ්‍යයා, රොබින් හුඩ් වැනි ඓතිහාසික චරිතයන් ආශ්‍රිතව ගොඩනැගී ඇත. මේ වකවානුවේ තවත් ප්‍රධාන නිශ්පාදකවරයෙක් ලෙස කේ. ගුණරත්නම් හැඳින්විය හකි අතර ඔහුගේ, ඉන්දියාවේ සලෙම්හි 'මොඩන් තියෙටර්' චිත්‍රාගාරයේදී නිශ්පාදිත සුජාත තාක්ෂණිකව දියුණු චිත්‍රපටයක් ලෙස කැපී පෙනුනු නමුදු එය ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතිය විදහා දැක්වීමට අපොහොසත් වී අති බැව් පෙනේ. ===රේඛාව (1956)=== [[ගොනුව:F1006154-3.jpg|200px|thumb|right|ටයිටස් තොටවත්ත]] 1956 දී වාර්ථාගත චිත්‍රපට නිශ්පාදක [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] හා ඔහුගේ සම කාර්මික ශිල්පීන් වන [[ටයිටස් තොටවත්ත]] හා [[විලියම් බ්ලේක්]] යන අය රාජ්‍ය චිත්‍රපට මණ්ඩලයෙන් ඉවත්වූයේ සත්‍ය වශයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපටයක් නිශ්පාදනය කිරීමේ අරමුනෙණි. මේ අරමුණ සිත් දරාගෙන රේඛාව චිත්‍රපටය නිශ්පාදනය අරඹන ලද්දේ චිත්‍රාගාරවලින් තොර සාමාන්‍ය පරිසරය සහ ඉතා අඩු වියදම් පිරිස් බලයක් යොදා ගනිමිනි. මෙහි එන කථා පුවත ප්‍රධාන වශයෙන්ම, ශ්‍රී ලාංකීය ජන සමාජය හා එ අශ්‍රිත දේ සාකච්ඡාවට බඳුන් කළ අතර එය විශ්ම කර්ම බල අති සේන නැමැති ගැමියෙකු වටා ගෙතී තිබුනි.එය එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට සඳහා ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් නොමැති නිසා ආදායම් අතින් බිඳවටුනු නමුත් අන්තර්ජාතික වශයෙන් ඉමහත් ඇගයීමට ලක්විය. කෑන්ස් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළලේ ප්‍රධර්ශනය කිරීම මගින් ඒ බැව් තහවුරු වේ. === රේඛාව ආරයට ගොඩ නැගුනු කලාව (1957-1963)=== [[ගොනුව:Lester 1.jpg|thumb|200px|ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] [[රේඛාව]] චිත්‍රපටය ඉන්දියානු සිනමාවෙන් වැහී තිබු ශ්‍රී ලාංකික සිනමාව වෙනස් කිරීමට අපොහොසත් වුනු නමුදු, ක්ෂේත්‍රයට එන්නට බලා උන් කුඩා කණ්ඩායම් වලට මෙය විශාල අනුබලයක් විය. මෙම කණ්ඩායම් අතර කුරුළු රෑන නිශ්පාදන කණ්ඩායම වන තිරපිටපත් රචක පී.කේ.ඩී. සෙනෙවිරත්න, නිශ්පාදක ජෝන් අමරතුංග හා නිළි පුන්‍යා හීන්දෙනිය කැපී පෙනේ. රේඛාව චිත්‍රපටයෙන් පිබිදුනු අමරතුංගයන්, සෙනෙවිරත්නගේ '''කුරුළුබැද්ද''' ගුවන්විදුලි නාට්‍යය චිත්‍රපටයකට නැගීමට යෝජනා කළේ ය. සුළු සුළු අඩුහුඩුකම් තිබුනද ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතියේ විවිධ පැතිකඩවල් ගෙනහැර දැක්වීමට එම චිත්‍රපටය සමත් විය. ප්‍රවීණ නිලි පුන්‍යා හීන්දෙනිය මෙම චිත්‍රපටයේ විශිෂ්ඨ රංගනයක යෙදෙන්නේ පෙර නිළියන්ගෙ තිබූ ඉන්දියානු සම්භවය සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැරව සත්‍යවශයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකීය ලෙසටය.එය එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ අති සාර්ථක වූ අතර එහි වූ ශ්‍රී ලාංකීය බව වඩාත් ඇගයීමට ලක්විය.මෙය මොවුන් විසින්ම මේ හා සමාන '''[[සිකුරු තරුව]]''' නිශ්පාදනයට හේතු විය ===ගම්පෙරළිය (1963)=== [[File:DVD cover of "Gamperaliya".jpg|thumb|right|150px|[[ගම්පෙරළිය (චිත්‍රපටය)|ගම්පෙරළිය]] චිත්‍රපටයේ DVD කවරය]] 1963දී [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතා නිෂ්පාදක '''ඇන්ටන් වික්‍රමසිංහ''' මහතා සමග එකතුව, ජනප්‍රිය නවකථාවක්වූ [[මාටින් වික්‍රමසිංහ]]යන්ගේ '''[[ගම්පෙරළිය]]''' නවකතාව ඇසුරෙන්, චිත්‍රපටයක් නිෂ්පාදනය කළ අතර, පොදුවේ චිත්‍රපටවල අඩංගුව තුබූ සිංදු, නැටුම්, විහිළු තහලු සහ සටන් වලින් තොර චිත්‍රපටයක් බවට එය පත් විය. මෙය කලාත්මක එකක් වුවද , වානිජමය සාර්තකත්වයක්ද ලබා ගැනීමට සමත් විය. මෙම චිත්‍රපටය නවදිල්ලියේදී පැවති තුන්වන ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලීදී ''රජත මොනර සම්මානය'' (Golden Peacock Award) හා ''විචාරකයන්ගේ තිළිණය''ද (Critics Prize) ලැබිනි. ===කලාත්මක පිබිදීම (1964 -1970)=== [[ගොනුව:Great Gamini.jpg|thumb|200px|ගාමිණී ෆොන්සේකා]] [[ගොනුව:Joe Abewikrama.jpg|thumb|200px|ජෝ අබේවික්‍රම]] '''[[ගම්පෙරළිය]]''' චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වය , ශ්‍රී ලංකා චිත්‍රපටවල මාර්ගය විශාල වශයෙන් වෙනස් කරන ලදී. ගම්පෙරළිය ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු මෙතෙක් ඉවත දමා තුබූ, සැබෑ බාහිර දර්ශන අඩංගු චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයට යුහුසුළු විය. සෙනවිරත්න නැවතත් , ගැමි දිවිය පිළිබඳවවූ ''[[පරසතු මල්]]'' නැමති තිර රචනය සමග මතුවිය. මෙවර ඔහුට චිත්‍රා බාලසූරිය නැමති පොහොසත් නිෂ්පාදකයකුගේ සහාය ලැබුනු අතර ඔහු අමරතුංගයන් මෙන් ආර්ථික අපහසුතාවලට නොවැටෙනු ඇත. බාලසූරිය කලාත්මක චිත්‍රපට නිපදවීම පිළිබඳව හොඳ උනන්දුවක් දැක්වූ අතර ඔහුට උවමනා වූයේද [[ගම්පෙරළිය]] වැනි චිත්‍රපටයක් නිෂ්පාදනය කිරිමටය. මෙහිදී [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගෙ බිරිඳ වන [[සුමිත්‍රා පීරිස්]] මහත්මිය තාක්ෂණ අධ්‍යක්ෂක ලෙස යොදාගෙන, [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]]ට අධ්‍යක්ෂ්ණයේ අවස්ථාවක් දෙන ලදී. ඔහු රේඛාව චිත්‍රපටයේද මෙවැනි තත්වයක සිටින ලදී. කැමරාකරු '''සුමිත්ත අමරසිංහ''' වූ අතර, රජයේ චිත්‍රපට ඒකකයේ පුහුණුවලත් ඔහු බාහිර කැමරාකරණය පිළිබඳව පුහුනුවක් ලබා ඇත. චිත්‍රපටය ජනප්‍රිය හා වනු ඇතැයි අදහස් කෙරිනි. 1965දී සෙරන්ඩිබ් නිෂ්පාදකයන් (Serandib Productions) ද කලාත්මක නිෂ්පාදනයට අනුකූලව ''සාරවිට'' නැමති චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කරන ලදී. '''[[ජෝ අබේවික්‍රම]]''' නැමති විකට නළු පළමු වරට ශ්‍රී ලංකා සිනමාවට එකතුවන ලදී. එම වසරේ ජාතික තිළිණයන් බොහෝමයක්ම මෙම චිත්‍රපටය විසින් දිනා ගන්නා ලදී. සන්දේශය චිත්‍රපටයෙන් පසු [[ටයිටස් තොටවත්ත]]යන් [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගෙන් ඉවත්වී [[චන්ඩියා]] චිත්‍රපටය එම අවුරුද්දේම අධ්‍යක්ෂණය කළහ. ජී.ඩී.එල් පෙරේරා ඔහුගේ කලා පෙල සමඟ වෙනමම අංශයකට යොමුවෙමින් සමකාලීන නාගරික වටපිටාවක '''දහසක් සිතුවිලි''' නැමති චිත්‍රපටය නවතම කැමරාවකින් හා විශේෂිත පෙරනයන් යොදා පලමු වරට ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේදී පටිගත කරන ලදී. පෙරේරා සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම ග්‍රාමීය ජීවිතය අලලා සාමා නැමති චිත්‍රපටය නිපදවන ලද අතර එය අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත්විය. සිරි ගුණසිංහයන්ගේ ''සත්සමුදුර'' 1966දී නිෂ්පාදිත ඉතාමත් සාර්ථක චිත්‍රපටයක් විය. මෙය ධීවර වටපිටාවක් පිළිබඳ වූවක් වන අතර දෙනවක හාමිනේ, එඩ්මන්ඩ් විජේසිංහ සහ සිරිල් වික්‍රමගේ යන අය රඟපෑමෙන් එක්වූවා. ගුණසිංහයන්ගේ නවතම සිනමා උපක්‍රම, එනම් ඉතා බහුල ලෙස සමීප රූප යෙදීම විය. තිර රචණයෙන්, අධ්‍යක්ෂණයෙන් ගුණසිංහයන් සමග සිටියේ වසන්ත ඔබේසේකරය. සංස්කරනය හා ඡායා ගත කිරීම කරන ලද්දේ [[ඩී බී නිහාල්සිංහ]]යන් විසිනි. මේ අවදියේදී නිශ්පාදිත වෙනත් වැදගත් චිත්‍රපට වනුයේ [[වසන්ත ඔබේසේකර]]ගේ ''වෙස්ගත්තෝ'' සහ [[ඩී බී නිහාල්සිංහ]]යන්ගේ ''වැලි කතර'', නිම්වලල්ල, [[මහගම සේකර]]ගේ ''තුන්මන් හන්දිය'' හා පියසිරි ගුණරත්නයන්ගේ ''මොකද උනේ'' සහ සුගතපාල සෙනරත් යාපාගේ ''හන්තානේ කථාව'' ආදියයි. හන්තානේ කථාවෙන් අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත් [[විජය කුමාරතුංග]]යන් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. ===පමාවු සංවර්ධනය / පෞද්ගලික මුදුන්පත්කරගැනීම (1971-1976)=== [[ගොනුව:Dr.Dharmasena.Pathiraja.jpg|right|thumb|200px|ධර්මසේන පතිරාජ]] [[ගොනුව:Vasanthi Chathurani.jpg|right|thumb|200px|වසන්ති චතුරාණි]] [[ගොනුව:Malani Senehelatha Fonseka.jpg|right|thumb|200px|මාලනී ෆොන්සේකා]] [[ගොනුව:Vijaya01.jpg|right|thumb|200px|විජය කුමාරතුංග]] 1971දී සමාජවාදී රජයක් රටෙහි බලයට පත්වන ලදී. චිත්‍රපට කර්මාන්තය කෙරෙහි යම්කිසි පාලනයක් ඇතිකිරීමට ඔවුන් උත්සුකවු අතර චිත්‍රපටයක් නිශ්පාදනයට පෙර මූලික අවශ්‍යතා සමහරක් සම්පූර්ණ කල යුතුව තිබින. මේ සමයේදී, නිදහස්වු දක්ෂතාවන් පිළිබිඹු කරමින් ඉදිරියට ආ සිනමාව, බාල වානිජ චිත්‍රපට ගලා ඒමනිසා ඉවතට විසිවී ගියහ. මෙය ඇතිවූයේ අලුතින් ඇතිකරන ලද රජයේ ණය දීමනා නිසාවෙනි. ටයිටස් තොටවත්තයන් හා [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] යන දෙදෙනා කලාත්මක චිත්‍රපට නිපදවීම පිළිබඳ ප්‍රධාන තැන ගන්නා ලදී. තොටවත්ත, හාර ලක්ෂය, සිහසුන, සාගරිකා සහ මංගල යන චිත්‍රපට නිපදවා තාක්ෂණ දක්ෂතා තත්ව සමග සම්මිශ්‍රණය කර ප්‍රධාන ප්‍රෙක්ෂක ආකර්ෂණය ඩැහැගත් අතර, රජයේ යම්යම් තහනම් තිබුනද, ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් ඔහුගේ ඉතාම වැදගත් කෘතීන් මෙම අවදියේදී නිපදවීමෙන් වඩාත් සාර්තක විය. [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] විසින් 1972 දී නිශ්පාදිත නිධානය චිත්‍රපටය අවුරුදු 50ක් ඇතුලත නිපදවූ විශිෂ්ඨම චිත්‍රපටය ලෙස රජයේ මණ්ඩලයක් විසින් තීරණය කරන ලදී. එහි ගාමිණී ගේ සහ මාලිනී ගේ රඟපෑම් අති දක්ෂවූ අතර, පීරිස් ගේ අධ්‍යක්ෂණයද අති දක්ෂ විය. පීරිස්ට එය ජාත්‍යන්තර සාර්තකත්වයක්වූ අතර, වැනීසියේදී පවත්වන ලද ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලීදී සිල්වර් ල්යන් ඔෆ් සෙන්ට් මාර්ක් තිළිණය (Silver Lion of St.Mark Award) දිනාගැනීමට හැකිවූ අතර එම අවුරුද්දෙදී කැපීපෙනෙන චිත්‍රපටය බවටද පත්විය. ලන්ඩන් චිත්‍රපට උළෙලීදී ඩිප්ලෝමා සහතිකයක් ලද අතර ඔහුගේ මේ සමයේ පසු නිශ්පාදන ඉතා සාර්තක විය.(දෑස නිසා සහ මඩොල් දූව ) යාපාගේ හන්තානේ කථාවෙහි වැඩ කළ [[ධර්මසේන පතිරාජ]], ඔහුගේම අධ්‍යක්ෂණයක්වූ අහස් ගව්ව සමගින් 1974දී මතුවිය. එයට නාගරික තාරුන්‍යයේ ජීවය අල්ලා ගැනීමට හැකිවූ අතර, සිරිල් වික්‍රමගේ වැනි නළුවනට වඩා හොඳ කළාත්මක කෘති වලට සම්බන්ධවීමේ හා දියුණුවීමේ අවස්ථාව ලැබින. ඔබේසේකරද සමානවූ තේමාවක් ඔහුගේ කෘතියන්හීදී අනුගමනය කරන ලදී.( වල්මත්වූවන් ) යලි මතුවීම (1977-1983) 1977 ඡන්දයත් සමගින් වඩාත් ධනවාදී පක්ෂයක් බලයට පැමිණි අතර පනවා තුබූ සමහර තහනම් ඉවත් කරන ලදී. සුමිතරා පීරිස්, [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගේ බිරිඳ, 1978දී ගැහැණු ළමයි සමගින් ඇගේ අධ්‍යක්ෂණ සම්ප්‍රාප්තිය සිදු කළාය. එය ග්‍රාමීය ගැහැණු ළමයකු කෙරෙහි සමාජ බලපෑම් කෙළෙස ඇතිවන්නේද යන්න පෙන්වූ අතර, එය වසරේ හොඳම චිත්‍රපටය බවට පත්විය. වසරේ හොඳම චිත්‍රපටය ලෙස සැලකූ එය ප්‍රසංසාවට හා වාර්තාමය මුදල් ඉපයීමේ තත්වයට පත්වූ අතර, ලන්ඩන් චිත්‍රපට උළෙලට ඉදිරිපත් කෙරීය. එමෙන්ම කාර්තගේ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලී (Carthage International Film Festival) දී ජූරියේ තිළිණයටද හිමිකම් කීය. [[වසන්ති චතුරානි]] ඇගේ ප්‍රථම චිත්‍රපටයේම ප්‍රධාන චරිතයෙන් දක්වන රඟපෑම වර්ණනාවට භාජනය විය. [[ගඟ අද්දර]] චිත්‍රපටයෙන් පීරිස් මහතාගේ ඊ ලඟ චිත්‍රපටය වූයේ 1980 නිෂ්පාදිත ''[[ගඟ අද්දර]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙය ශ්‍රී ලංකා ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ සිත් සතන් බැඳගන්නා සුළුවූ, රට තුල වාර්තාගත සියළු ආදායම් අභිබවා ගිය එකක් විය. විවේචකයන්ගේද ප්‍රසංශාවට භාජනයවූ මෙය චිත්‍රපට සඳහා ප්‍රධානය කරනු ලබන ජාතික තිළිණයන් කිහිපයක්ම දිනාගැනීමට සමත්වූ අතර, දකුණු ආසියාතික චිත්‍රපට උළෙලීදී ඩිප්ලෝමා සහතිකයක්ද හිමි විය. මෙම කාලය තුල පතිරාජ ඉතා ක්‍රියාශීලීව, ''එයා දැන් ලොකු ලමයෙක්'' 1977දීද, ''[[බඹරු ඇවිත්]]'' 1978දීද, ''පොන්මනී'' සහ ''සොල්දාදු උන්නැහේ'' 1981දීද අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදී. [[බඹරු ඇවිත්]] ඔහුගේ ප්‍රධානම කර්තවයවූ අතර, ධීවර සමාජයේ සහ නාගරික තාරුණ්යයේ සමාජීය ආතතිය පිළිබඳව විවරණයක යෙදෙන ලදී. පතිරාජගේ පොන්මනී චිත්‍රපටය දමිල භාශාවෙන් නිෂ්පාදනය වූවකි. දමිල සිනමාව රටතුල වර්ධනය කිරීමේ අදහසින් එම චිත්‍රපටය කරන ලදී. කෙසේ වෙතත් දමිල ප්‍රේක්ෂකයින් මෙම චිත්‍රපටය නොසලකා හැරියේ සිංහල අධ්‍යක්ෂවරයා කෙරෙහි විශ්වාසය නොතැබූ හෙයිනි. සොල්දාදු උන්නැහේ- පැරණි සොල්දාදුවකුගේ, ගණිකාවකගේ, මත් පැන් සොඬකුගේ හා සොරෙකුගේ ජීවිතයන්හි ඉරණම කෙරෙහි ආලෝකයක් පතිත කිරීමට උත්සහා දරා ඇත. 1979දී [[වසන්ත ඔබේසේකර|ඔබේසේකරයන්]] ඔහුගේ ඉතාමත් අගය කල චිත්‍රපටය වූ ''[[පළඟැටියෝ]]'' නිර්මාණය කරන ලදී. එය නාගරික තාරුණ්යයේ අපහසුතා ගැන කථා කරන ලදී. ඔහුගේ ඊ ලඟ චිත්‍රපටයවූ 1983දී නිශ්පාදිත [[දඩයම (චිත්‍රපටය)|දඩයම]]ටද හොඳ ප්‍රතිචාරයක් ලැබිණි. [[පළඟැටියෝ]] හි ප්‍රධාන නළු ධර්මසිරි බණ්ඩාරණායකයන් 1980දී ඔහුගේ ඉතාමත් ශෛලී ගත කල ''හංස විලක්'' චිත්‍රපටයෙන් අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස චිත්‍රපට නිපැයුමට පාතබන ලදී. ===පිරිහීම ( 1983-1990 ) === [[ගොනුව:D.B.Nihalsinghe(5).jpg|right|thumb|200px|ඩි.බී නිහාල්සිංහ]] සිංහල සිනමා නිර්මාණ වල ආකර්ෂණීය ගුණය බිඳවැටීම සිංහල සිනමාවේ බිඳ වැටීමට බලපෑ හැකි ප්‍රධානම සාධකය ලෙස ඩී.බී නිහාල්සිංහ ඇතුළු ප්‍රබල සිංහල සිනමාකරුවන් රැසක්ම සිය අදහස් 1990 දශකයේ මුල සිටම ඉදිරිපත් කර ඇති අතර එම අදහස් සැබෑවක් බවට පත්ව ඇති බව අද වන විට පසක් වී තිබේ. අනෙකුත් පරිබාහිර සාධක කුමක් වුවත්, සිනමාව රස විඳීමට ප්‍රේක්ෂකයා නොපැමිණියේ නම් එකී සිනමාවේ බිඳවැටීම නිසැකය. 70 හා 80 දශකයේ ස්වර්ණමය යුගයෙන් පසු නූතන සිංහල සිනමාව එබඳු ප්‍රේක්ෂකයා ආකර්ශණ්‍ය කරගන්නා නිර්මාණ බිහි නොකිරීම නිසා සිංහල සිනමාව ආගාධයට ගමන් කර තිබේ. මෙම අවදියේ ඉතාමත් වැදගත් චිත්‍රපට වූයේ, සුමිත්‍රා පීරිස්ගේ සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ හන්දා, මාටින් වික්‍රමසිංහ ගේ [[විරාගය(නවකථාව)|විරාගය]] නවකථාව ඇසුරින් [[තිස්ස අබේසේකර]] නිපදවූ [[විරාගය(චිත්‍රපටය)|විරාගය]] (1988) සහ [[ඩී.බී. නිහාල්සිංහ]]යන්ගේ [[රිදී නිම්නය (චිත්‍රපටය)]] (1983), [[මල්දෙනියේ සිමියොන් (චිත්‍රපටය]] (1986) සහ [[කෙළි මඬළ]] (1991) වේ. නිහාල්සිංහ ඔහුගේ චිත්‍රපට වලට අතිදක්ෂ තාක්ෂණ අධ්‍යක්ෂණයන් කවන ලදී. ===ස්වාධීන චිත්‍රපට සාදන්නන්ගේ නැගිටීම (1990-2000) === ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ ඉතාමත් වැදගත් චිත්‍රපට සාදන්නකුවූ '''ප්‍රසන්න විතානගේ''' ඔහුගේ ප්‍රථම වෘතාන්ත චිත්‍රපටයවූ ''සිසිල ගිනිගනී'' 1992දීද, ''අනන්ත රාත්‍රිය'' 1995දීද සාදන ලදී. දෙවැන්න ඉතා සාර්ථක එකක් වූ අතර, ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උත්සව රාශියක ප්‍රදර්ශනය කල හා තිළිණ රාශියක් දිනාගත්තක් විය. අවුරුදු දෙකකට පසු නැවතත් විතානගේ ''පවුරු වලළු'' නැමති පැරණි නාට්‍යය, පෙර දීප්තිමත් තාරකාවක් වූ '''නීටා ප්‍රනාන්දු''' යොදා සාදන ලදී. මෙම චිත්‍රපටයද විවේචකයන්ගේ ප්‍රසංශාවට භාජනය විය. ඔහුගේ දශකයේ අවසාන චිත්‍රපටයවූ ''පුර හඳ කළුවර'' ශ්‍රී ලංකාවේ සොල්දාදුවන්ගේ පවුල් වලට සිවිල් යුද්දය බලපාන්නේ කෙසේදැයි පරීක්ෂණයට ලක් කරන ලදී. ප්‍රධාන භූමිකාව රඟපෑ [[ජෝ අබේවික්‍රම]], භාවනානුයෝගී රඟපෑමක නිරතවූ අතර, චිත්‍රපටය විතානගේගේ විශිෂ්ඨම නිපැයුම ලෙස සලකන ලදී. ===නූතන යුගය (2000- අද දක්වා)=== [[ගොනුව:Vimukthi Jayasundara.jpg|thumb|right|200px|විමුක්ති ජයසුන්දර]] [[ගොනුව:Ashoka Handagama.jpg|thumb|right|200px|අශෝක හඳගම]] [[ගොනුව:Jackson Anthanee.jpg|thumb|right|200px|ජැක්සන් ඇන්තනී]] [[ගොනුව:Ranja2Awards.jpg|thumb|right|200px|රන්ජන් රාමනායක]] [[ගොනුව:Aba- The Prince of Life (film).JPG|thumb|right|200px|අබා චිත්‍රපටය]] [[ගොනුව:Ho Gana Pokuna.jpg|thumb|right|200px|හෝ ගානා පොකුණ]] [[ගොනුව:Adaraneeya kathawak.jpg|thumb|right|200px|ආදරණීය කතාවක්]] ලෝක ප්‍රසිද්ධ කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙලේ (Cannes Film Festival)දී කැමරා ඩ් ඔර් (Caméra d'Or) නැමති ගෞරවනීය සම්මානය දිනාගැනීමට, ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකිකයාවූ [[විමුක්ති ජයසුන්දර]]ට ''[[සුලඟ එනු පිණිස]]''(2005) නිපයුමෙන් හැකිවිය. විවාදාත්මක චිත්‍රපට නිපැයුම් කරු '''[[අශෝක හඳගම]]'''ගේ චිත්‍රපටි දැනට රටෙහි පවත්නා වර්ගවාදී ගැටුම් පිළිබඳව යථාර්තවාදී සැබෑ විග්‍රහයක් කෙරෙන ඒවා බව සිනමා කර්මාන්තයට අදාල බොහෝ විද්වතුන්ගේ අදහසවේ. ඔහු චිත්‍රපට පහක් නිර්මානය කර ඇත. ''[[සඳ දඩයම]]'', ''[[චන්ද්‍ර කින්නරී]]'', ''[[මේ මගේ සඳයි]]'', ''[[තනි තටුවෙන් පියාඹන්න]]'' හා ''[[අක්ෂරය]]'' මෙම චිත්‍රපටි පහ වේ. මේවා බොහෝ ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙලවල් වලදී තිළිණ ලබාගෙන අත. ඔහු බොහෝ අවස්ථා වල චිත්‍රපට පරීක්ෂක මණ්ඩලයේ තහන්චි වලට ලක්විය. මෑතකදී ඔහුගේ [[අක්ෂරය]] චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකාවේ තහනමට ලක්විය. මෑත අතීතයේ ප්‍රදර්ශනයවූ ''[[සූරිය අරණ (චිත්‍රපටිය)|සූරිය අරණ]]'', ''[[සමනල තටු]]'', ''[[හිරි පොද වැස්ස]]'' යන චිත්‍රපට ශ්‍රී ලංකා ප්‍රේක්ෂකයින් සිනමා ශාලා වලට ඇද ගැනීමට සමත්ව ඇත. සූරිය අරණ චිත්‍රපටය, ශ්‍රී ලංකා චිත්‍රපට ඉතිහාසයේ වැඩිම ආදායම් වාර්ථා තැබුවේ මිලියන 121ක වාර්ථා අදායමක් ලබමින්ය. '''[[ජැක්සන් ඇන්තනී]]'''ගේ ''[[අබා]]'' චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ වැඩිම මුදලක්, එනම් රුපියල් මිලියන 60ක් වැය කල චිත්‍රපටය වේ. [[චීනය]], [[ඉතාලිය]] සහ [[ඕස්ට්‍රේලියාව]] ආදී රටවල මෙම චිත්‍රපටයේ පූර්ව ප්‍රචාරක පටය දැක්වීමෙන් පසු එම රටවල චිත්‍රපටය ප්‍රදර්ශනය කිරීම පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වා ඇත. [[චීනය]] විශේෂයෙන්ම මෙය චීන බසට හඬකවා ප්‍රදර්ශනය කිරීමට උනන්දුවක් දක්වා ඇත. [[අබා]] 2008 අගෝස්තු 08 දින තිරගත කරන ලදී. 2009 වන විට එය අවුරුද්දකට මිලියන 7.2 ක පමණ පැමිණීමකට ලක් විය. 1979 දී 365 ක් වූ සිනමාහල් සංඛ්‍යාව 147 ක් දක්වා පහත වැටී ඇත. 2010 අවසානය වන විට වාර්ෂික සිනමා ශාලා ආදායම මිලියන 5.5 දක්වා පහත වැටුනි. [[ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාව]] විසින් නිකුත් කරන ලද සංඛ්‍යා ලේඛන අනුව 2009 සඳහා තිරගත කරන ලද දේශීය චිත්‍රපට සංඛ්‍යාව 15 කි. ජනාධිපති [[චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]ගේ චිත්‍රපට බෙදාහැරීම සහ ආනයනය පෞද්ගලීකරණය කිරීම හේතුවෙන් සිනමාහල්වලට වාර්ෂිකව පැමිණීම පහත වැටිනි. ජාතික [[චිත්‍රපට සංස්ථාව]] පදනම් කරගත් ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ අනාගතය පැහැදිලිවම අඳුරු විය. මෑත වසරවලදී [[ආලෝකෝ උදපාදි]], [[අබා]], [[පත්තිනි (2016 චිත්‍රපටය)|පත්තිනි]], [[මහරජ ගැමුණු]] සහ [[හෝ ගානා පොකුණ]] වැනි ඉහළ චිත්‍රපට කිහිපයක් සාර්ථක ප්‍රතිපල අත්පත් කර ගත්හ. ==හොඳම අධ්‍යක්ෂවරුන් දසදෙනා තේරීම== 1987 වසරේදී සිංහල සිනමාවට වසර 40 ක් පිරීම නිමිත්තෙන් ජාතික මට්ටමේ අවධානයට යොමුවන සුවිශේෂ දෙයක් කළ යුතු බව සංගමය තීරණය කරණු ලැබූයේ හතළිස් වසරක පුරා හොඳම චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරුන් දස දෙනා තේරීමයි. මේ පිළිබඳ විශේෂ රැස්විමක් 1986 දෙසැම්බර් 2 දා කොළඹ ගංගාරාම මාධ්‍ය කේන්ද්‍රයේදී පවත්වා 'සිවු දශකයේ දස මහා සිනමා නිර්මාතෘන්ට' ප්‍රණාම පිළිගැන්වීමේ මහෝත්සවයක් 1987 පෙබරවාරි 17 වැනි දින කොළඹ ශ්‍රී ලංකා පදනම් ආයතනයේදී පවත්වන ලදී. එහිදී ප්‍රණාම පිළිගැන්වුණු අධ්‍යක්ෂවරුන් දස දෙනා ලෙස, #[[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] #[[සුමිත්‍රා පීරිස්]] #[[ඩී බී නිහාල්සිංහ]] #[[ටයිටස් තොටවත්ත]] #[[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] #[[ධර්මසේන පතිරාජ]] #[[වසන්ත ඔබේසේකර]] #[[ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක]] #[[තිස්ස අබේසේකර]] #[[අමරනාත් ජයතිලක]] ==පෙරමුනේ සිටින නළුවන් හා නිළියන් == ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටයවූ කඩවුන පොරොන්දුවේ නළු නිළි යුවල වූ රුක්මණී දේවි හා එඩී ජයමාන්න යන දෙදෙනා ප්‍රථමයෙන් රට තුල ප්‍රසිද්ධිය ලැබගෙන පසුවූහ. ඔවුහු මිණේවා නාට්‍ය කණ්ඩායමේ (Minerva group) සාමාජිකයින් වශයෙන් එක්තරා ප්‍රසිද්ධියක් ලබා සිටියහ. එය චිත්‍රපට වලට අවතීර්න වීමටද සාධක විය. ඔවුහු 1950 සහ 1960 දශක තුල චිත්‍රපට වල රඟපෑමේ නියුතුව සිටියහ. 1960දී [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] ඓතිහාසික චිත්‍රපටයක්වූ ''සන්දේශය'' චිත්‍රපටයෙන් ඉදිරියට එන ලදී. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නළුවා '''ආනන්ද ජයරත්න''' වුවද, ගාමිණී ෆොන්සේකා ඔහුව අභිබවා, ඔහුගේ ප්‍රථම චිත්‍රපටයෙන්ම ඉදිරියට එන ලදී. ෆොන්සේකා ඔහුගේ ඊ ලඟ චිත්‍රපටය වූ ''රන්මුතු දූවෙන්'' ප්‍රසිද්ධ නිළි '''ජීවරාණී කුරුකුලසූරිය''' සමගින් ඔහුගේ දක්ෂම රඟපෑම ඉදිරිපත් කරන ලදී. ගාමිණී ෆොන්සේකාගේ වෙනත් ප්‍රධාන චිත්‍රපට වූයේ, ''ධීවරයෝ'', ''අදට වැඩිය හෙට හොඳයි'' සහ ''චන්ඩියායි''. 1969දී [[විජය කුමාරතුංග]], හන්තානෙ කථාවේ ප්‍රධාන නළුවා ලෙස තරුවක් බවට පත්විය. ඊ ලඟ දශකය තුල , ෆොන්සේකා ලඟට ඉතාමත් ජනප්‍රිය නළුවා වූයේ ඔහුයි. බොලිවුඩ් වානිජ චිත්‍රපටවල ආභාශය ලද චිත්‍රපට වලට අමතරව, ''බඹරු ඇවිත්'', ''එයා දැන් ලොකු ලමයෙක්'' හා ''ගඟ අද්දර'' වැනි කලාත්මක චිත්‍රපට වලද ඔහු රඟපෑවේය. 1988 දී ඔහුගේ හදිස්සි මරණය හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධ සිනමාව කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇතිවිය. 1990දී [[ජීවන් කුමාරතුංග|ජීවන් කුමාරණතුංග]],''හිත හොඳ පුතෙක්'' , ''චන්ඩි රජා'',''හොඳ හොඳ සෙල්ලම්'',''හිත හොඳ චණ්ඩියා'',''ජීවන් මල්ලී'' වැනි චිත්‍රපට ඔස්සේ චන්ඩි චිත්‍රපට පෙරමුණ ගනිමින් ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාව වෙනම ක්‍රියාදාම යුගයකට යොමු විය. එකල්හි ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට බෙහෙවින් අධි ආදායම් වාර්ථාද තබමින් තිරගත විය. එකල්හිම ''[[සනත් ගුණතිලක]]'' ද කැපී පෙනුන ප්‍රධාන නළුවකි. ඔහු වඩාත් ආදරණීය චිත්‍රපට වල කැපී පෙනුණ නළුවෙකි. ඔහු සමඟ බොහෝ චිත්‍රපට හි රඟපෑ [[සබීතා පෙරේරා]] මෙම යුගයේ කැපී පෙනි ජනප්‍රිය නිළියකි. එම් හේතුවෙන් සනත්-සබීතා යුගලක් බිහි විය. 1990 දශකයේ [[බන්දු සමරසිංහ]],[[ටෙනිසන් කුරේ]] සුසංයෝජනය හා ''[[රන්ජන් රාමනායක]]ගේ'' ග්‍රහණයත් මේ කල සිදුවිය. බන්දු-ටෙනි සමඟ ඇතිවූ සුළු හාස්‍ය රැල්ලේ චිත්‍රපට වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට ඉහල ආදායම් ත්ත්වයට පත් විය. එම දශකයේ ප්‍රේක්ෂකයා විනෝදාත්මක චිත්‍රපට කෙරෙහි ඇල්මක් දැක්වීය. මෙහිදී ප්‍රේමවන්තයා යට කොට විකටයා ඉදිරියට පැමිණියේය මේ දක්වා සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ උන්නතියට හා කඩාවැටීම් වලටද ලක්වුනේය.''[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල්]]-[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 2|2]]-[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 3|3]]'',''[[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]]'','''[[සොමි බෝයිස්]]'',''[[කොළොම්පූර්]]'' වැනි සිනමාපට මුල් කාලයේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධියක් සේම එදිනෙදා ආදායම් වාර්ථා බිඳහෙළමින් චිත්‍රපට දින 100කට එහා දිවීමටද සමත් විය. 2000-2016 තෙක් කැපී නොපෙනුණද ''සුපර් ස්ටාර්'' ලෙස සලකන්නේ [[රන්ජන් රාමනායක]]යි. ==ආශ්‍රිත ලිපි== *[[සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]] *[[ශ්‍රී ලාංකික සිනමාව]] *[[දෙමළ සිනමාව]] *[[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] ==බාහිර යොමුව== *[http://www.films.lk/ සිංහල සිනමා දත්ත පද්දතිය - නිල වෙබ්-අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122155109/http://www.films.lk/ |date=2019-01-22 }} *[http://www.srilankafilmcorp.com/about/ ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාව - නිල වෙබ්-අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927044031/http://www.srilankafilmcorp.com/about/ |date=2007-09-27 }} *[http://www.etickets.lk/cinema/heartfm.shtml හාට් FM සිංහල චිත්‍රපටය ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080528062814/http://www.etickets.lk/cinema/heartfm.shtml |date=2008-05-28 }} *[http://www.etickets.lk/cinema/sikuru_7.shtml සිකුරු හතේ සිංහල චිත්‍රපටය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306232109/http://www.etickets.lk/cinema/sikuru_7.shtml |date=2009-03-06 }} *[http://www.etickets.lk/cinema/sirirajasiri.shtml සිරි රජ සිරි සිංහල චිත්‍රපටය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080823011825/http://www.etickets.lk/cinema/sirirajasiri.shtml |date=2008-08-23 }} *[http://www.aba.lk/ අබා, ඓතිහාසික සිංහල චිත්‍රපටය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011131004/http://aba.lk/ |date=2011-10-11 }} *[http://www.colombofilm.com කොලඹ චිත්‍රපට කවය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191204123720/http://www.colombofilm.com/ |date=2019-12-04 }} *[http://www.sandeshaya.org සංදේශය ශ්‍රී ලංකා - චිත්‍රපට තතු] [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල සිනමාව]] 1hrkbe9jvu15r2l09hy6g5ghw1wn11v සේවා පත්‍රකලාවේදය 0 18814 783836 656890 2026-03-29T18:55:33Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783836 wikitext text/x-wiki {{පිටපත සංස්කරණය}} {{අනාථ ලිපිය}} '''සේවා පත්‍රකලාවේදය''' එසේත් නැත්නම් '''සේවා පත්‍රකලාවේදනය''' ({{en|Service journalism}}) මෙය විනෝදාස්වාදය ලබාදෙන මාධ්‍යයක් නොව , ජනතාවට උපායයන්, උපදෙස්, රහස් සහ ඇතුළාන්ත තොරතුරු ලබාදෙන ක්‍රමයකි. මේ අනුව විශාල වශයෙන් අලෙවි වන බොහෝ සඟරා මේ ගණයට වැටේ. සේවා පත්‍රකලාවේදය හරහා සාර්ථක වූ සඟරා නම් බජට් ක්‍රැවල් , බෙටර් හෝම්ස් ඇන් ගඞෆනස් , ෆැමිලි සර්කල්, ග්ලැමර් හෙප්ත , ඩේලේඩීස් හෝම් මෝර් , විමෙස් හෙල්ත් සහ වියුමැන් ආදිය. මේවායේ බොහෝ ලිපි සෘජුවම පාඨකයාට අමතයි. == තෝරාගත් සඟරා කිහිපයක් == *බජට් ට්‍රැවල් (''[[Budget Travel]]'') *බෙටර් හෝම්ස් ඇන්ඩ් ගාර්ඩන්ස් (''[[Better Homes and Gardens (magazine)|Better Homes and Gardens]]'') *කොස්මොපොලිටන් (''[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]'') *ෆැමිලි සර්කල් (''[[Family Circle]]'') *එෆ්.එච්.එම් (''[[FHM]]'') *ග්ලැමර් (''[[Glamour (magazine)|Glamour]]'') *ගූඩ් හවුස් කීපින් (''[[Good Housekeeping]]'') *හෙල්ත් (''[[Health (magazine)|Health]]'') *මාරි ක්ලේයාර් (''[[Marie Claire]]'') *මෙන්ස් ෆිට්නස් (''[[Men's Fitness]]'') *මැක්සිම් (''[[Maxim (magazine)|Maxim]]'') *ලේඩිස් හොම් ජ'නල් (''[[Ladies' Home Journal]]'') *මෙන්ස් හෙල්ත් (''[[Men's Health (magazine)|Men's Health]]'') *මෝ' (''[[More (magazine)|More]]'') *රෙඩ් බූක් (''[[Redbook]]'') *සෙවන්ටීන් (''[[Seventeen (magazine)|Seventeen]]'') *සෙල්ෆ් (''[[Self (magazine)|Self]]'') *ෂේප් (''[[Shape (magazine)|Shape]]'') *වි අයි ඉමේජ් (''[[VIVmag]]'') *විමෙන්ස් හෙල්ත් (''[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]'') == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} == භාහිර සබැඳි == * [http://rrj.ca/5-reasons-to-love-service-journalism/ "5 Reasons to Love Service Journalism", ''Ryerson Review of Journalism''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230829091439/https://rrj.ca/5-reasons-to-love-service-journalism/ |date=2023-08-29 }} {{in lang|en}} [[Category:Types of journalism]] lg1qez6vs8olxgfb63diiblypmzpp3x ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුළු නාමාවලිය 0 25636 783842 783701 2026-03-30T04:01:24Z Alpha Bird Lover 78251 /* ගෝත්‍රය ඇන්සෙරිෆෝම්ස් */ 783842 wikitext text/x-wiki {{sections|date=සැප්තැම්බර් 2011}} {{verylong|date=සැප්තැම්බර් 2011}} ශ්‍රී ලංකාවෙන් පක්ෂීන් විශේෂ 482ක් වාර්ථා වී ඇති අතර ඉන් විශේෂ 210ක් අභිජනන නේවාසිකයන් වෙති.<ref name="Kotagama 2006">{{උපන්‍යාස පොත|last=කොටගම|first=ප්‍රනීත් අයන්ත ඩබ්.|title=ෆෝනා ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා: ස්ටේටස් ඔෆ් ටැක්සොනොමි, රිසර්ච් ඇන්ඩ් කන්සර්වේෂන්|year=2006|publisher=ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය, ශ්‍රී ලංකාව සහ ශ්‍රී ලංකා රජය | isbn=955-8177-51-2 |pages=164–203|url=http://data.iucn.org/dbtw-wpd/edocs/2006-030.pdf|authorlink=සරත් කොටගම|coauthors=රෙක්ස් අයි. ද සිල්වා, අතුල එස්. විජයසිංහ සහ වත්සලා අබේගුණවර්ධන|editor=බඹරදෙනිය, සී .එන්.බී.|format=PDF|chapter=එවිෆෝනල් ලිස්ට් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා|language=ඉංග්‍රීසි}}</ref> __NOTOC__ {| class="toccolours" style="margin:0 auto; width:55em; clear:both; text-align:center;" !පටුන |- | style="padding:0 2% 0 2%; text-align:center;"| '''Non-passerines'''<br> [[#ගෝත්‍රය රත්නපුර |ගෝත්‍රය ගැලිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ඇන්සෙරිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ඇන්සෙරිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ටර්නිසිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ටර්නිසිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය පිසිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය පිසිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය බසේරොටිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය බසේරොටිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය යුපපිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය යුපපිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ට්‍රෝගොනිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ට්‍රෝගොනිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය කොරසයිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය කොරසයිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය කුකුලිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය කුකුලිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය සිටාසිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය සිටාසිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ඇපොඩිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ඇපොඩිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ස්ට්‍රිගිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ස්ට්‍රිගිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය කැප්‍රිමල්ජිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය කැප්‍රිමල්ජිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය කොලුම්බිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය කොලුම්බිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ගෘයිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ගෘයිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය චැරාඩ්‍රයිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය චැරාඩ්‍රයිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ඇසිපිට්‍රිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ඇසිපිට්‍රිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ෆොල්කනිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ෆොල්කනිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය පොඩිසිපෙඩිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය පොඩිසිපෙඩිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ෆෙතොන්ටිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ෆෙතොන්ටිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය පෙලිකනිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය පෙලිකනිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ෆිනීකොප්ටෙරිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ෆිනීකොප්ටෙරිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය සිකොනිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය සිකොනිෆෝම්ස්]] . [[#ගෝත්‍රය ප්‍රොසේලරිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය ප්‍රොසේලරිෆෝම්ස්]] |- | style="padding:0 2% 0 2%; text-align:center;"| '''Passerines'''<br> [[#ගෝත්‍රය පැසෙරිෆෝම්ස්|ගෝත්‍රය පැසෙරිෆෝම්ස්]] |- | style="padding:0 2% 0 2%; text-align:center;"| '''[[#මූලාශ්‍ර|මූලාශ්‍ර]]''' |} {{Wildlife of Sri Lanka}} === ගෝත්‍රය ගැලිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ෆැසියානිඩේ: ''' |- |තිත් වටු-කුකුළා<br />Painted Francolin [[ගොනුව:Francolinus pictus hm.jpg|100px]] ||''Francolinus pictus''<br />(ජාඩින් & සෙල්බි, 1828)||අභිජනන නේවාසික |- |අළු වටු-කුකුළා<br />Grey Francolin [[ගොනුව:Grey francolin.jpg|100px]] ||''Francolinus pondicerianus''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |වැහි පිරිවටුවා<br />Rain Quail [[ගොනුව:Coturnix coromandelica.jpg|100px]] ||''Coturnix coromandelica''<br />(මෙලින්, 1789)||තත්වය නොදනී |- |පොදු පිරිවටුවා<br />Common Quail [[ගොනුව:Coturnix coturnix (Warsaw zoo)-1.JPG|100px]] ||''Coturnix coturnix''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- |ළය-නිල් පිරිවටුවා<br />Blue-breasted Quail [[ගොනුව:Excalfactoria chinensis (aka).jpg|100px]] ||''Coturnix chinensis''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |වන පඳුරු-වටුවා<br />Jungle Bush-quail [[ගොනුව:Perdicula asiatica hm.jpg|100px]] ||''Perdicula asiatica''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |[[හබන් කුකුළා|ශ්‍රී ලංකා හබන්-කුකුළා]]<br />Sri Lanka Spurfowl [[ගොනුව:GalloperdixBicalcarataLegge.jpg|100px]] ||'''''Galloperdix bicalcarata''''' '''ආවේණික'''<br />(ෆෝස්ටර්, ජේ.ආර්., 1781)||අභිජනන නේවාසික |- |[[වළි කුකුළා|ශ්‍රී ලංකා වලි-කුකුළා]]<br />Sri Lanka Junglefowl [[ගොනුව:Thimindu 2009 09 04 Yala Sri Lanka Junglefowl 1.JPG|100px]] ||'''''Gallus lafayetii''''' '''ආවේණික'''<br />ලෙසන්, 1831||අභිජනන නේවාසික |- |මොණරා/සෙබඩ<br />Indian Peafowl [[ගොනුව:Paon bleu faisant la roue - peacock.JPG|100px]] ||''Pavo cristatus''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය ඇන්සෙරිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඩෙන්ඩ්‍රොසිග්නිඩේ: ''' |- |මහ තඹ-සේරුවා<br />Fulvous Whistling-duck [[ගොනුව:Dendrocygna bicolor wilhelma.jpg|100px]] ||''Dendrocygna bicolor''<br />(වීලෝ, 1816)||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් තඹ-සේරුවා<br />Lesser Whistling-duck [[ගොනුව:Lesswhistlingduck1.jpg|100px]] ||''Dendrocygna javanica''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඇනටිඩේ: ''' |- |කරළු පාත්තයා<br />Greylag Goose [[ගොනුව:Greylag Goose - St James's Park, London - Nov 2006.jpg|100px]] ||''Anser anser''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- |රත් සක්වලයා<br />Ruddy Shelduck [[ගොනුව:Ruddy shelduck arp.jpg|100px]] ||''Tadorna ferruginea''<br />(පැලස්, 1764)||සිසිර පර්යටකයා |- |කැබැලිත්තා<br />Comb duck [[ගොනුව:Amerikanische Höckerglanzgans Sarkidiornis sylvicola 05 (1).jpg|100px]] ||''Sarkidiornis melanotos''<br />(පෙනන්ට්, 1769)||තත්වය නොදනී |- |මල්-සේරුවා<br />Cotton Pygmy-goose [[ගොනුව:Cotton Pygmy-goose.jpg|100px]] ||''Nettapus coromandelianus''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |ගැඩ්වල් සේරුවා/අළු සේරුවා<br />Gadwall [[ගොනුව:Anas-strepera-001.jpg|100px]] ||''Anas strepera''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |යුරාසියා විජන සේරුවා/රන් කිරුළු සේරුවා<br />Eurasian Wigeon [[ගොනුව:Anas penelope kuribo cropped.jpg|100px]] ||''Anas penelope''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |මැලාර්ඩ් සේරුවා<br />Mallard [[ගොනුව:SwimmingDucks.jpg|100px]] ||''Anas platyrhynchos''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර අයාලයා |- |තිත්-හොට සේරුවා<br />Spot-billed Duck [[ගොනුව:Anas poecilorhyncha -Assam -India-8.jpg|100px]] ||''Anas poecilorhyncha''<br />ෆෝස්ටර්, ජේ.ආර්., 1781||සිසිර පර්යටකයා |- |උතුරු-සවල් සේරුවා/පත් තුඩු සේරුවා<br />Northern Shoveler [[ගොනුව:Northern Shoveler (Female).jpg|100px]] ||''Anas clypeata''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |උතුරු උල්පෙඳ සේරුවා<br />Northern Pintail [[ගොනුව:Northern Pintails (Male & Female) I IMG 0911.jpg|100px]] ||''Anas acuta''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |බැමසුදු සේරුවා<br />Garganey [[ගොනුව:Garganey I2 IMG 1122.jpg|100px]] ||''Anas querquedula''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |පොදු සේරුවා<br />Eurasian/Green-winged Teal [[ගොනුව:Flickr - Rainbirder - EurasianTeal in flight (cropped).jpg|100px]] ||''Anas crecca''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |ගරුඬ-සේරා<br />Marbled Duck [[ගොනුව:Marbled.teal.arp.600pix.jpg|100px]] ||''Marmaronetta angustirostris''<br />(මෙනෙට්‍රීස්, 1832)||සිසිර අයාලයා |- |රතු කුඩුම්බි-සේරුවා<br />Red-crested Pochard [[ගොනුව:Netta rufina m2.jpg|100px]] ||''Rhodonessa rufina''<br /> ||සිසිර අයාලයා |- |පොදු මද සේරා<br />Common Pochard [[ගොනුව:Aythya ferina (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Aythya ferina''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- |කුඩුම්බි-මද සේරා<br />Tufted Duck [[ගොනුව:Aythya fuligula Hires.jpg|100px]] ||''Aythya fuligula''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |} === ගෝත්‍රය ටර්නිසිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ටර්නිසිඩේ: ''' |- |පුංචි බෝල-වටුවා<br />Little Button-quail [[ගොනුව:Turnix sylvatica.jpg|100px]] ||''Turnix sylvatica''<br />(ඩෙෆොන්ටේන්, 1789)||සිසිර අයාලයා |- |බෝල වටුවා<br />Barred Button-quail [[ගොනුව:Barred buttonquail Nandihills 18July2006bngbirds.jpg|100px]] ||''Turnix suscitator''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය පිසිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය පිසිඩේ: ''' |- |යුරාසියා ගෙලනැමියා<br />Eurasian Wryneck [[ගොනුව:Jynx torquilla vlaskop cropped.jpg|100px]] ||''Jynx torquilla''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර අයාලයා |- |බොර ඉසැසි ගෝමර කෑරළා<br />Brown-capped Pygmy Woodpecker [[ගොනුව:Dendrocopos nanus.jpg|100px]] ||''Dendrocopus nanus''[Dendrocopos moluccensis]<br />(මෙලින්, 1788)||අභිජනන නේවාසික |- |කහ-සිළු කෑරළා<br />Yellow-crowned Woodpecker [[ගොනුව:Yellow crowned Woodpecker (Male) I3 IMG 9638.jpg|100px]] ||''Dendrocopos mahrattensis''<br />(ලේතම්, 1802)||අභිජනන නේවාසික |- |බොරත් කොඩ කෑරළා<br />Rufous Woodpecker [[ගොනුව:Rufous Woodpecker (Celeus brachyurus) in Kolkata I IMG 0371.jpg|100px]] ||''Celeus brachyurus''<br />(වීලෝ, 1818)||අභිජනන නේවාසික |- |හීන් කහ ගෙලැසි කෑරළා<br />Lesser Yellow-naped Woodpecker ||''Picus chlorolophus''<br />(වීලෝ, 1818)||අභිජනන නේවාසික |- |පුංචි කාවුරු කෑරළා<br />Streaked-throated Woodpecker ||''Picus xanthopygaeus''<br />(ග්‍රේ, ජේ.ඊ. & ග්‍රේ, ජී.ආර්., 1846)||අභිජනන නේවාසික |- |රත් කෑරළා<br />Black-rumped Flameback [[ගොනුව:Black-rumped Flameback (Dinopium benghalense) in Hyderabad, AP W IMG 8015.jpg|100px]] ||''Dinopium benghalense''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |ලේ-පිට මහ කෑරළා<br />Greater Flameback [[ගොනුව:GreaterFlameback.jpg|100px]] ||''Chrysocolaptes lucidus''<br />(ස්කොපෝලි, 1786)||අභිජනන නේවාසික |- |කහ-පිට මහ කෑරළා<br />White-naped Woodpecker [[ගොනුව:White-naped Woodpecker (Chrysocolaptes festivus) in Hyderabad W IMG 7547.jpg|100px]] ||''Chrysocolaptes festivus''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය මෙගලයිමිඩේ: ''' |- |පොළොස් කොට්ටෝරුවා<br />Brown-headed Barbet [[ගොනුව:Brown-headed Barbet (Megalaima zeylanica) at Bharatpur I IMG 5296.jpg|100px]] ||''Psilopogon zeylanicus''<br />(මෙලින්, 1788)||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා රන්මූණත් කොට්ටෝරුවා<br />Sri Lanka Yellow-fronted Barbet [[ගොනුව:Megalaima flavifrons -Sinharaja Forest Reserve, Sri Lanka-8.jpg|100px]] ||'''''Psilopogon flavifrons''''' '''ආවේණික'''<br />(කවියර්, 1816)||අභිජනන නේවාසික |- |රත්මූණත් කොට්ටෝරුවා<br />Crimson-fronted Barbet [[ගොනුව:Crimsonfrontedbarbet.JPG|100px]] ||'''''Psilopogon rubricapilla'''''<br />(මෙලින්, 1788)||අභිජනන නේවාසික |- |රත්ළය කොට්ටෝරුවා<br />Coppersmith Barbet [[ගොනුව:Megalaima haemacephala 6238.jpg|100px]] ||''Psilopogon haemacephalus''<br />(මලර්, 1776)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය බසේරොටිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය බසේරොටිඩේ: ''' |- |ශ්‍රී ලංකා අළු කෑදැත්තා<br />Sri Lanka Grey Hornbill [[ගොනුව:OcycerosGingalensisLegge.jpg|100px]] ||'''''Ocyceros gingalensis''''' '''ආවේණික'''<br />(ෂෝ, 1811)||අභිජනන නේවාසික |- |පෝරු-කෑදැත්තා<br />Malabar Pied Hornbill [[ගොනුව:Malabar Pied Hornbill(full).jpg|100px]] ||''Anthracoceros coronatus''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය යුපපිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය යුපපිඩේ: ''' |- |පොදු පොරෝළුවා<br />Common Hoopoe [[ගොනුව:Upupa epops 1 Luc Viatour.jpg|100px]] ||''Upupa epops''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය ට්‍රෝගොනිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ට්‍රෝගොනිඩේ: ''' |- |ලෝහවන්නිච්චා<br />Malabar Trogon [[ගොනුව:Malabar Trogon.JPG|100px]] ||''Harpactes fasciatus''<br />(පෙනන්ට්, 1769)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය කොරසයිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය කොරසයිඩේ: ''' |- |දුම්බොන්නා<br />Indian Roller [[ගොනුව:Indian Roller I2m IMG 9934.jpg|100px]] ||''Coracias benghalensis''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |දුම්කාවා<br />Dollarbird [[ගොනුව:Dollarbird Samcem Dec02.JPG|100px]] ||''Eurystomus orientalis''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඇල්සෙඩිනිඩේ: ''' |- |මල් පිළිහුඩුවා<br />Common Kingfisher [[ගොනුව:Kingfisher India.jpg|100px]] ||''Alcedo atthis''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |නිල්කන් පිළිහුඩුවා<br />Blue-eared Kingfisher [[ගොනුව:AlcedoMeninting.jpg|100px]] ||''Alcedo meninting''<br />හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821||අභිජනන නේවාසික |- |පෙරදිග රන්-පිළිහුඩුවා<br />Oriental Dwarf Kingfisher [[ගොනුව:Ceyx erithaca.JPG|100px]] ||''Ceyx erithacus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය හැල්සයනිඩේ: ''' |- |මානාතුඩු මැදි-පිළිහුඩුවා<br />Stork-billed Kingfisher [[ගොනුව:Stork-billed Kingfisher I IMG 7407.jpg|100px]] ||''Halcyon capensis''<br />||අභිජනන නේවාසික |- |ළයසුදු මැදි-පිළිහුඩුවා<br />White-throated Kingfisher [[ගොනුව:White-throated Kingfisher (Halcyon smyrnensis).JPG|100px]] ||''Halcyon smyrnensis''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |කළු ඉසැසි මැදි-පිළිහුඩුවා<br />Black-capped Kingfisher [[ගොනුව:Halcyonpileata.svg|100px]] ||''Halcyon pileata''<br />(බොඩේට්, 1783)||සිසිර පර්යටකයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සෙරිලිඩේ: ''' |- |ගෝමර පිළිහුඩුවා<br />Pied Kingfisher [[ගොනුව:Ceryle rudis (male).jpg|100px]] ||''Ceryle rudis''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය මෙරෝපිඩේ: ''' |- |පුංචි බිඟුහරයා<br />Green Bee-eater [[ගොනුව:Green Bee-eater - Merops orientalis.jpg|100px]] ||''Merops orientalis''<br />ලේතම්, 1802||අභිජනන නේවාසික |- |නිල්පෙඳ බිඟුහරයා<br />Blue-tailed Bee-eater [[ගොනුව:Blue tailed bee eater1.jpg|100px]] ||''Merops philippinus''<br />ලීනේයස්, 1766||සිසිර පර්යටකයා |- |යුරෝපීය බිඟුහරයා<br />European Bee-eater [[ගොනුව:Merops-apiaster.JPG|100px]] ||''Merops apiaster''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |තඹල-හිස බිඟුහරයා<br />Chestnut-headed Bee-eater [[ගොනුව:Chestnut-Headed Bee-eater.JPG|100px]] ||''Merops leschenaulti''<br />වීලෝ, 1817||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය කුකුලිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:centeසධවඵඵධවr;" colspan=3| '''කුලය කුකුලිඩේ: ''' |- |ගෝමර කොණ්ඩකොහා<br />Pied Cuckoo [[ගොනුව:Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) with a catterpillar W IMG 4009.jpg|100px]] ||''Clamator jacobinus''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |තඹල-පිය කොණ්ඩකොහා<br />Chestnut-winged Cuckoo [[ගොනුව:Chestnut-Winged Cuckoo-1.jpg|100px]] ||''Clamator coromandus''<br />(ලීනේයස්, 1766)||සිසිර පර්යටකයා |- |උකුසුකොහා<br />Common Hawk Cuckoo [[ගොනුව:Common Hawk Cuckoo (Hierococcyx varius) at Narendrapur W IMG 4111.jpg|100px]] ||''Hierococcyx varius''[Cuculus varius]<br />වාල්, 1797||අභිජනන නේවාසික/අවිනිශ්චිත සිසිර පර්යටකයා |- |ඉන්දු කෝකිලයා<br />Indian Cuckoo ||''Cuculus micropterus''<br />ගූල්ඩ්, 1838||තත්වය නොදනී |- |පොදු කෝකිලයා<br />Eurasian Cuckoo [[ගොනුව:Cuculus canorus2.jpg|100px]] ||''Cuculus canorus''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |පුංචි කෝකිලයා<br />Lesser Cuckoo ||''Cuculus poliocephalus''<br />ලේතම්, 1790||සිසිර පර්යටකයා |- |වයිර ගුරුකොහා<br />Banded Bay Cuckoo [[ගොනුව:CacomantisSonneratii.svg|100px]] ||''Cacomantis sonneratii''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |කුසළු ගුරුකොහා<br />Grey-bellied Cuckoo [[ගොනුව:Grey-bellied Cuckoo (Cacomantis passerinus) at Hyderabad, AP W 067.jpg|100px]] ||''Cacomantis passerinus''<br />(වාල්, 1797)||සිසිර පර්යටකයා |- |ආසියා මරකොහා<br />Asian Emarald Cuckoo [[ගොනුව:Female Asian Emerald Cuckoo (Chrysococcyx maculatus) from rear.jpg|100px]] ||''Chrysococcyx maculatus''<br />(මෙලින්, 1788)||සිසිර අයාලයා |- |කවුඩුකොහා<br />Drongo Cuckoo ||''Surniculus lugubris''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||අභිජනන නේවාසික |- |කොවුලා/කොහා<br />Asian Koel [[ගොනුව:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male close up in Kolkata I IMG 7568.jpg|100px]] ||''Eudynamys scolopacea''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |වතනිල් මල්කොහා<br />Blue-faced Malkoha [[ගොනුව:Blue-faced Malkoha.JPG|100px]] ||''Phaenicophaeus viridirostris''<br />(ජර්ඩන්, 1840)||අභිජනන නේවාසික |- |පතන් මල්කොහා\ඇටිකුකුළා<br />Sirkeer Malkoha [[ගොනුව:Sirkeer Malkoha.jpg|100px]] ||''Phaenicophaeus leschenaultii''<br />(ලෙසන්, 1830)||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා වතරතු මල්කොහා<br />Sri Lanka Red-faced Malkoha [[ගොනුව:Red-faced Malkoha x.jpg|100px]] ||'''''Phaenicophaeus pyrrhocephalus''''' '''ආවේණික'''<br />(පෙනන්ට්, 1769)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සෙන්ට්‍රොපොඩිඩේ: ''' |- |ඇටි-කුකුළා<br />Greater Coucal [[ගොනුව:Greater Coucal (Centropus sinensis) in Kolkata I IMG 3240.jpg|100px]] ||''Centropus sinensis''<br />(ස්ටීවන්ස්, 1815)||අභිජනන නේවාසික |- |හීන් ඇටි-කුකුළා<br />Lesser Coucal [[ගොනුව:Greater_Coucal_Hong_Kong.jpg|100px]] ||''Centropus bengalensis''<br />(මෙලින්, 1788)||අයාලයා |- |ශ්‍රී ලංකා බට ඇටි-කුකුළා<br />Sri Lanka Green-billed Coucal [[ගොනුව:CentropusChlororhynchusLegge.jpg|100px]] ||'''''Centropus chlororhynchus''''' '''ආවේණික'''<br />බ්ලයිත්, 1849||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය සිටාසිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සිටාසිඩේ: ''' |- |ශ්‍රී ලංකා ගිරාමලිත්තා<br />Sri Lanka Hanging Parakeet [[ගොනුව:Loriculus beryllinus -Sri Lanka -adult-8.jpg|100px]] ||'''''Loriculus beryllinus''''' '''ආවේණික'''<br />(ෆෝස්ටර්, ජේ.ආර්., 1781)||අභිජනන නේවාසික |- |ලබු ගිරවා<br />Alexandrine Parakeet [[ගොනුව:Alexandrine Parakeet (Psittacula eupatria) pair -2pc.jpg|100px]] ||''Psittacula eupatria''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |රෑන ගිරවා<br />Rose-ringed Parakeet [[ගොනුව:Rose-ringed Parakeets (Male & Female)- During Foreplay at Hodal I Picture 0034.jpg|100px]] ||''Psittacula krameri''<br />(ස්කොපෝලි, 1769)||අභිජනන නේවාසික |- |පඬු ගිරවා<br />Plum-headed Parakeet [[ගොනුව:Plum-headed Parakeet (Psittacula cyanocephala) feeding on Lantana W IMG 4519.jpg|100px]] ||''Psittacula cyanocephala''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා අළු ගිරවා<br />Sri Lanka Layard’s Parakeet [[ගොනුව:Psittacula calthropae -Sri Lanka -eating fruit-8.jpg|100px]] ||'''''Psittacula calthropae''''' '''ආවේණික'''<br />(බ්ලයිත්, 1849)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය ඇපොඩිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඇපොඩිඩේ: ''' |- |ඉන්දු උප-තුරිතයා<br />Indian Swiftlet [[ගොනුව:CollocaliaUnicolor.svg|100px]] ||''Collocalia unicolor''<br />(ජර්ඩන්, 1840)||අභිජනන නේවාසික |- |පිටබොර කටුපෙඳ-තුරිතයා<br />Brown-backed Needletail ||''Hirundapus giganteus''<br />(ටෙමින්ක්, 1825)||අභිජනන නේවාසික |- |ආසියා තල්-තුරිතයා<br />Asian Palm Swift ||''Cypsiurus balasiensis''<br />(ග්‍රේ, ජේ.ඊ., 1829)||අභිජනන නේවාසික |- |ඇල්පයින්-තුරිතයා<br />Alpine Swift [[ගොනුව:Alpi1.jpg|100px]] ||''Tachymarptis melba''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |දෙබල්-වලිග තුරිතයා<br />Fork-tailed Swift [[ගොනුව:ApusPacificus.jpg|100px]] ||''Apus pacificus''<br />(ලේතම්, 1802)||සිසිර අයාලයා |- |පුංචි තුරිතයා<br />House Swift [[ගොනුව:House Swift I2 filtered.jpg|100px]] ||''Apus affinis''<br />(ග්‍රේ, ජේ.ඊ., 1830)||අභිජනන නේවාසික |- |නිතඹ-අඳුරු තුරිතයා<br />Dark-rumped Swift ||''Apus acuticauda''<br />(ජර්ඩන්, )||සිසිර අයාලයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය හෙමිප්‍රොක්නිඩේ: ''' |- |සිළු-රුක් තුරිතයා<br />Crested Treeswift [[ගොනුව:Crested Treeswift (Hemiprocne coronata) in Kawal WS, AP W IMG 2133.jpg|100px]] ||''Hemiprocne coronata''<br />(ටිකල්, 1833)|| |} === බස්සන් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ටයිටොනිඩේ: ''' |- |අටු වෙස්බස්සා<br />Barn Owl [[ගොනුව:Tyto alba -England -perching on a headstone-8.jpg|100px]] ||''Tyto alba''<br />(ස්කොපෝලි, 1769)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''උපකුලය ෆොඩිලිනේ: ''' |- |පෙරදිගු ගුරුබස්සා<br />Oriental Bay Owl [[ගොනුව:BayOwlGould.jpg|100px]] ||''Phodilus badius''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ස්ට්‍රිගිඩේ: ''' |- |පෙරදිගු කන්බස්සා<br />Oriental Scops Owl [[ගොනුව:GlaucidiumCastanonotumLegge.jpg|100px]] ||''Otus sunia''<br />(හොජ්සන්, 1836)||අභිජනන නේවාසික |- |කරපටි කන්බස්සා<br />Collard Scops Owl [[ගොනුව:Collared Scops Owl1.JPG|100px]] ||''Otus bakkamoena''<br />පෙනන්ට්, 1769||අභිජනන නේවාසික |- |පඬුවන් කන්බස්සා<br />Serendib Scops Owl ||'''''Otus thilohoffmanni''''' '''ආවේණික'''<br />වරකාගොඩ & රස්මසන්, 2004||අභිජනන නේවාසික |- |උකුසු බකමූණා/උලමා<br />Spot-bellied Eagle Owl [[ගොනුව:SpotbelliedEagleOwl.jpg|100px]] ||''Bubo nipalensis''<br />(හොජ්සන්, 1836)||අභිජනන නේවාසික |- |බොර කෙවුල්-බකමූණා<br />Brown Fish Owl [[ගොනුව:Brown Fish Owl; Ketupa zeylonensis.jpg|100px]] ||''Ketupa zeylonensis''<br />(මෙලින්, 1788)||අභිජනන නේවාසික |- |බොර වන-බකමූණා<br />Brown Wood Owl [[ගොනුව:Strix leptogrammica -Kakegawa Kacho-en, Kakegawa, Shizuoka, Japan-8a.jpg|100px]] ||''Strix leptogrammica''<br />ටෙමින්ක්, 1832||අභිජනන නේවාසික |- |වන උපබස්සා<br />Jungle Owlet [[ගොනුව:Barred Jungle Owlet-1.jpg|100px]] ||''Glaucidium radiatum''<br />(ටිකල්, 1833)||අභිජනන නේවාසික |- |[[පිටතඹල උපබස්සා|ශ්‍රී ලංකා පිට තඹල උපබස්සා]]<br />Sri Lanka Chestnut-backed Owlet [[ගොනුව:GlaucidiumCastanonotumLegge.jpg|100px]] ||'''''Glaucidium castanonotum''''' '''ආවේණික'''<br />(බ්ලයිත්, 1846)||අභිජනන නේවාසික |- |බොර උකුසු-බස්සා<br />Brown Boobook [[ගොනුව:Brown Hawk Owl (Ninox scutulata) at Samsing, Duars, West Bengal W IMG 5932.jpg|100px]] ||''Ninox scutulata''<br />(රැෆ්ල්ස්, 1822)||අභිජනන නේවාසික |- |කෙටි කන්-බකමූණා<br />Short-eared Owl [[ගොනුව:Asio-flammeus-001.jpg|100px]] ||''Asio flammeus''<br />(පොන්ටොපිඩන්, 1763)||සිසිර පර්යටකයා |} === ගෝත්‍රය කැප්‍රිමල්ජිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය බැට්‍රොකොස්ටොමිඩේ: ''' |- |මැඩි-මූණා<br />Frogmouth [[ගොනුව:SriLankaFrogmouths.jpg|100px]] ||''Batrachostomus moniliger''<br />බ්ලයිත්, 1849||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය කැප්‍රිමල්ජිඩේ: ''' |- |අළු බිම්බස්සා<br />Grey Nightjar ||''Caprimulgus indicus''<br />ලේතම්, 1790||අභිජනන නේවාසික |- |ජර්දන් බිම්බස්සා<br />Jerdon’s Nightjar ||''Caprimulgus atripennis''<br />ජර්ඩන්, 1845||අභිජනන නේවාසික |- |ඉන්දු බිම්බස්සා<br />Indian Nightjar [[ගොනුව:Common Indian Nightjar joby.JPG|100px]] ||''Caprimulgus asiaticus''<br />ලේතම්, 1790||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය කොලුම්බිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය කොලුම්බිඩේ: ''' |- |පොදු පරවියා<br />Rock Dove [[ගොනුව:Blue Rock Pigeon (Columba livia) in Kolkata I IMG 9762.jpg|100px]] ||''Columba livia''<br />මෙලින්, 1789||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා මයිල පරවියා<br />Sri Lanka Wood Pigeon [[ගොනුව:ColumbaTorringtoniLegge.jpg|100px]] ||'''''Columba torringtoniae''''' '''ආවේණික'''<br />බොනපාට්, 1854||අභිජනන නේවාසික |- |ලා ඉසැසි පරවියා<br />Pale-capped Pigeon [[ගොනුව:ColumbaPunicea.jpg|100px]] ||''Columba punicea''<br />(බ්ලයිත්, 1842)||සිසිර පර්යටකයා |- |පෙරදිගු කායුරු කොබෙයියා<br />Oriental Turtle Dove [[ගොනුව:Orientalturtledove.JPG|100px]] ||''Streptopelia orientalis''<br />(ලේතම්, 1790)||සිසිර පර්යටකයා |- |අළු කොබෙයියා<br />Spotted Dove [[ගොනුව:Streptopelia chinensis Tas Edit.jpg|100px]] ||''Streptopelia chinensis''<br />(ස්කොපොලි, 1786)||අභිජනන නේවාසික |- |රත්මාල කොබෙයියා<br />Red Collared Dove [[ගොනුව:Red Collared Dove, Tamil Nadu IMG 4960.jpg|100px]] ||''Streptopelia tranquebarica''<br />(හර්මාන්, 1804)||සිසිර පර්යටකයා |- |මාල කොබෙයියා<br />Eurasian Collard Dove [[ගොනුව:Streptopelia decaocto -balcony -two-8.jpg|100px]] ||''Streptopelia decaocto''<br />(ෆ්‍රිවැල්ඩ්ස්කි, 1838)||අභිජනන නේවාසික |- |නීල කොබෙයියා<br />Emerald Dove [[ගොනුව:Chalcophaps indica -National Aquarium -Baltimore-8a.jpg|100px]] ||''Chalcophaps indica''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |ළය-රන් බටගොයා<br />Orange-breasted Green-pigeon [[ගොනුව:TreronBicinctaBaker.jpg|100px]] ||''Treron bicinctus''<br />(ජර්ඩන්, 1840)||අභිජනන නේවාසික |- |[[පොම්පදෝරු බටගොයා]]<br />Pompadour Green-pigeon [[ගොනුව:Thimindu 2009 12 31 Kaudulla Pompadour Green Pigeon 1.jpg|100px]] ||''Treron pompadora''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |සීපාදු බටගොයා<br />Yellow-footed Green-pigeon [[ගොනුව:Yellow-footed Green-Pigeon (Treron phoenicopterus) male-8.jpg|100px]] ||''Treron phoenicoptera''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික/අවිනිශ්චිත සිසිර පර්යටකයා |- |නීල මහගොයා<br />Green Imperial Pigeon [[ගොනුව:Imperial.pigeon.750pix.jpg|100px]] ||''Ducula aenea''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය ගෘයිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය රැලිඩේ: ''' |- |අළු-පා කෙරළියා<br />Slaty-legged Crake [[ගොනුව:Slaty-legged Crake ( Rallina eurizonoides).jpg|100px]] ||''Rallina eurizonoides''<br />(ලෆ්‍රෙස්නේ, 1845)||සිසිර පර්යටකයා |- |ළයාළු-පටි රේලුවා<br />Slaty-breasted Rail [[ගොනුව:Hypotoenidia obscurioria - Hypotoenidia striatus.jpg|100px]] ||''Gallirallus striatus''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |දිය රේලුවා<br />Water rail [[ගොනුව:Rallus aquaticus 2 (Marek Szczepanek) cropped.jpg|100px]] ||''Rallus aquaticus''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |ගොඩ කෙරළියා<br />Corn Crake [[ගොනුව:Corncrake.jpg|100px]] ||''Crex crex''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ළය-සුදු කොරවක්කා<br />White-breasted Waterhen [[ගොනුව:White breasted Waterhen I4-Bhopal IMG 0515.jpg|100px]] ||''Amaurornis phoenicurus''<br />(පෙනන්ට්, 1769)||අභිජනන නේවාසික |- |බේලන් විල්-කොරවක්කා<br />Baillon’s Crake [[ගොනුව:Baillon's crake.jpg|100px]] ||''Porzana pusilla''<br />(පැලස්, 1776)||සිසිර පර්යටකයා |- |ළය-රතු විල්-කොරවක්කා<br />Ruddy-breasted Crake [[ගොනුව:Ruddy-breasted Crake (Porzana fusca) in Kolkata I IMG 2677.jpg|100px]] ||''Porzana fusca''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |කොරා<br />Watercock [[ගොනුව:Water Cock (Gallicrex cinerea)- Immature W IMG 7331.jpg|100px]] ||''Gallicrex cinerea''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |පොදු දම්-කිතලා<br />Purple Swamphen [[ගොනුව:Purple Swamphen I IMG 9278.jpg|100px]] ||''Porphyrio porphyrio''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |පොදු ගැලිනුවා<br />Common Moorhen [[ගොනුව:Common Moorhen (Gallinula chloropus) in a Nelumbo nucifera (Indian Lotus) pond W IMG 8779.jpg|100px]] ||''Gallinula chloropus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |පොදු කළු-කිතලා<br />Common Coot [[ගොනුව:Eurasian Coot.jpg|100px]] ||''Fulica atra''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය චැරාඩ්‍රයිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ස්කොලෝපැසිඩේ: ''' |- |යුරාසියා අරතුඩුවා<br />Eurasian Woodcock [[ගොනුව:Woodcock earthworm.jpg|100px]] ||''Scolopax rusticola''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |වන කැස්තුඩුවා<br />Wood Snipe [[ගොනුව:Gallinago nemoricola.jpg|100px]] ||''Gallinago nemoricola''<br />හොජ්සන්, 1836||සිසිර අයාලයා |- |දිය කැස්තුඩුවා<br />Pintail Snipe ||''Gallinago stenura''<br />(බොනපාට්, 1831)||සිසිර පර්යටකයා |- |ස්වින්හෝ කැස්තුඩුවා<br />Swinhoe’s Snipe ||''Gallinago megala''<br />සිවින්හෝ, 1861||සිසිර පර්යටකයා |- |මහ කැස්තුඩුවා<br />Great Snipe [[ගොනුව:Gallinago media.jpg|100px]] ||''Gallinago media''<br />(ලේතම්, 1787)||සිසිර පර්යටකයා |- |පොදු කැස්තුඩුවා<br />Common Snipe [[ගොනුව:Gallinago gallinago 1 (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Gallinago gallinago''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් කැස්තුඩුවා<br />Jack Snipe [[ගොනුව:Lymnocryptes minimus (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Lymnocryptes minimus''<br />(බෲනික්, 1764)||සිසිර පර්යටකයා |- |කළු-පෙඳ ගොහුදුවිත්තා<br />Black-tailed Godwit [[ගොනුව:Black-tailed Godwit.jpg|100px]] ||''Limosa limosa''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |වයිර-පෙඳ ගොහුදුවිත්තා<br />Bar-tailed Godwit [[ගොනුව:Bar-Tailed Godwit on Tundra.jpg|100px]] ||''Limosa lapponica''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් කාලිකයා<br />Little Curlew [[ගොනුව:Numenius minutus 1.jpg|100px]] ||''Numenius minutus''<br />(ගූල්ඩ්, 1841)||සිසිර අයාලයා |- |විම්බුරලි කාලිකයා<br />Whimbrel [[ගොනුව:Whimbrel Numenius phaeopus.jpg|100px]] ||''Numenius phaeopus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන්-තුඩු කාලිකයා<br />Slender-billed Curlew [[ගොනුව:Slender-billed curlew (Naumann).jpg|100px]] ||''Numenius tenuirostris''<br />වීලෝ, 1817||සිසිර අයාලයා |- |යුරාසියා කාලිකයා<br />Eurasian Curlew [[ගොනුව:Numenius arquata Reculver.jpg|100px]] ||''Numenius arquata''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |තිත් රත්පා සිලිබිල්ලා<br />Spotted Redshank [[ගොනුව:Spotted Redshank (Tringa erythropus) at Bharatpur I IMG 5552.jpg|100px]] ||''Tringa erythropus''<br />(පැලස්, 1764)||සිසිර පර්යටකයා |- |පොදු රත්පා සිලිබිල්ලා<br />Common Redshank [[ගොනුව:Common Redshank Tringa totanus.jpg|100px]] ||''Tringa totanus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |වගුරු සිලිබිල්ලා<br />Marsh Sandpiper [[ගොනුව:Tringa stagnatilis.jpg|100px]] ||''Tringa stagnatilis''<br />(බෙක්ස්ටයින්, 1803)||සිසිර පර්යටකයා |- |පොදු පලාපා සිලිබිල්ලා<br />Common Greenshank [[ගොනුව:Tringa nebularia0.jpg|100px]] ||''Tringa nebularia''<br />(ගනරස්, 1767)||සිසිර පර්යටකයා |- |පලාපා සිලිබිල්ලා<br />Nordmann’s Greenshank [[ගොනුව:Spotted Greenshank.jpg|100px]] ||''Tringa guttifer''<br />(නෝඩ්මන්, 1835)||සිසිර අයාලයා |- |තනිකඩ සිලිබිල්ලා<br />Solitary Sandpiper [[ගොනුව:Solitary Sandpiper, Petrie Island.jpg|100px]] ||''Tringa solitaria''<br />විල්සන්, 1813||සිසිර අයාලයා |- |කොළ සිලිබිල්ලා<br />Green Sandpiper [[ගොනුව:Green Sandpiper (Tringa ochropus)- In Breeding plumage at Bharatpur I IMG 5533.jpg|100px]] ||''Tringa ochropus''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |වන සිලිබිල්ලා<br />Wood Sandpiper [[ගොනුව:Tringa glareola 3 (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Tringa glareola''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |ටෙරෙක් සිලිබිල්ලා<br />Terek Sandpiper [[ගොනුව:Xenus cinereus (Alnus).jpg|100px]] ||''Xenus cinereus''<br />(ගුල්ඩෙන්ස්ටාඩ්ට්, 1775)||සිසිර පර්යටකයා |- |පොදු සිලිබිල්ලා<br />Common Sandpiper [[ගොනුව:Actitis hypoleucos 1 tb (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Actitis hypoleucos''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |පුල්ලි සිලිබිල්ලා<br />Spotted Sandpiper [[ගොනුව:Actitis-macularia-005.jpg|100px]] ||''Tringa macularia''<br />(ලීනේයස්, 1766)||සිසිර අයාලයා |- |රත් ගල්පෙරළියා<br />Ruddy Turnstone [[ගොනුව:RUDDY TURNSTONE RUNNING ALONG SANIBEL BEACH.jpg|100px]] ||''Arenaria interpres''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ආසියා සිලිවටුවා<br />Asiatic Dowitcher [[ගොනුව:Asian Dowitcher, Dayuan, Taoyuan County, Taiwan 6436.jpg|100px]] ||''Limnodromus semipalmatus''<br />(බ්ලයිත්, 1848)||සිසිර අයාලයා |- |මහ නොට් හින්නා<br />Great Knot [[ගොනුව:Great Knot scarboro .sep02.jpg|100px]] ||''Calidris tenuirostris''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||සිසිර අයාලයා |- |රතු නොට් හින්නා<br />Red Knot [[ගොනුව:Red knot Delaware.jpg|100px]] ||''Calidris canutus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |වැලි හින්නා<br />Sanderling [[ගොනුව:Calidris-alba-001.jpg|100px]] ||''Calidris alba''<br />(පැලස්, 1764)||සිසිර පර්යටකයා |- |හැඳි හින්නා<br />Spoon-billed Sandpiper [[ගොනුව:Eurynorhynchus pygmeusIbis1869P012AA.jpg|100px]] ||''Calidris pygmeus''<br />||සිසිර පර්යටකයා |- |පුංචි හින්නා<br />Little Stint [[ගොනුව:Little Stint.jpg|100px]] ||''Calidris minuta''<br />(ලීස්ලර්, 1812)||සිසිර පර්යටකයා |- |දුඹුරු-ගෙල හින්නා<br />Rufous-necked Stint [[ගොනුව:Tounen 06f8022qsp.jpg|100px]] ||''Calidris ruficollis''<br />(පැලස්, 1776)||සිසිර පර්යටකයා |- |ටෙමින්ක් හින්නා<br />Temminck’s Stint [[ගොනුව:Timminck's Stint (Breeding plumage) at Hodal I IMG 9618.jpg|100px]] ||''Calidris temminckii''<br />(ලීස්ලර්, 1812)||සිසිර පර්යටකයා |- |දිගඇඟිලි හින්නා<br />Long-toed Stint [[ගොනුව:Calidris subminuta PA021275.jpg|100px]] ||''Calidris subminuta''<br />(මිඩෙන්ඩෝෆ්, 1853)||සිසිර පර්යටකයා |- |නිතඹ-සුදු හින්නා<br />White-rumped Sandpiper [[ගොනුව:White-rumped Sandpiper.jpg|100px]] ||''Calidris fuscicollis''<br />(වීලෝ, 1819)||සිසිර පර්යටකයා |- |උල්-පෙඳ හින්නා<br />Sharp-tailed Sandpiper [[ගොනුව:Calidris acuminata P4278959.jpg|100px]] ||''Calidris acuminata''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||සිසිර පර්යටකයා |- |දුඹුලු හින්නා<br />Dunlin [[ගොනුව:Calidris-alpina-001 edit.jpg|100px]] ||''Calidris alpina''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |කාලිකා හින්නා<br />Curlew Sandpiper [[ගොනුව:Calidris ferruginea (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Calidris ferruginea''<br />(පොන්ටොපිඩන්, 1763)||සිසිර පර්යටකයා |- |ළය පඬු සිලි-හින්නා<br />Buff-breasted Sandpiper [[ගොනුව:Tryngites subruficollis -USA-8.jpg|100px]] ||''Tryngites subruficollis''<br />(වීලෝ, 1819)||සිසිර පර්යටකයා |- |මාතුඩු-හින්නා<br />Broad-billed Sandpiper [[ගොනුව:Limicola falcinellus Taiwan cropped.jpg|100px]] ||''Limicola falcinellus''<br />(පොන්ටොපිඩන්, 1763)||සිසිර පර්යටකයා |- |ලොවිච්චියා<br />Ruff [[ගොනුව:Philomachus pugnax -Diergaarde Blijdorp-8c.jpg|100px]] ||''Philomachus pugnax''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |විල්සන්ගේ දියවටුවා<br />Wilson’s Phalarope [[ගොනුව:Phalaropus tricolor - breeding female.jpg|100px]] ||''Steganopus tricolor''<br />වීලෝ, 1819||තත්වය නොදනී |- |රත්ගෙල දියවටුවා<br />Red-necked Phalarope [[ගොනුව:Red-necked Phalarope winter plumage.jpg|100px]] ||''Phalaropus lobatus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |රතු දියවටුවා<br />Red Phalarope [[ගොනුව:Phalaropus fulicarius 10.jpg|100px]] ||''Phalaropus fulicaria''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය රොස්ට්‍රටුලිඩේ: ''' |- |රජ උලු-කැස්වටුවා<br />Greater Painted-snipe [[ගොනුව:Greater Painted-snipe (Female) I2 IMG 9477.jpg|100px]] ||''Rostratula benghalensis''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ජැකනිඩේ: ''' |- |සැවුල්-පෙඳ දියසෑනා<br />Pheasant-tailed Jacana [[ගොනුව:Pheasant tailed Jacana (Non-breeding) I IMG 8638.jpg|100px]] ||''Hydrophasianus chirurgus''<br />(ස්කොපොලි, 1786)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය බර්හින්ඩිඩේ: ''' |- |යුරාසියා ගොළුකිරළා<br />Eurasian Thick-knee [[ගොනුව:Burhinus oedicnemus0.jpg|100px]] ||''Burhinus oedicnemus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |මහ ගොළුකිරළා<br />Great Thick-knee [[ගොනුව:Thimindu 2009 09 27 Yala Great Stone Curlew 2.JPG|100px]] ||''Esacus recurvirostris''<br />(කවියර්, 1829)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය හෙමටොපොඩිඩේ: ''' |- |යුරාසියා බොලුගුල්ලා<br />Eurasian Oystercatcher [[ගොනුව:Haematopus ostralegus Norway.jpg|100px]] ||''Haematopus ostralegus''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- | colspan="2" | |style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය රිකර්විරොස්ට්ඩේ: ''' |- |කළුපිය ඉපල්පාවා<br />Black-winged Stilt [[ගොනුව:Himantopus himantopus P6284162.jpg|100px]] ||''Himantopus himantopus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |ගෝමර ඉපල්පාවා<br />Australian Stilt [[ගොනුව:Blackwingedstilt.jpg|100px]] ||''Himantopus leucocephalus''<br />ගූල්ඩ්, 1837||සිසිර පර්යටකයා |- |ගෝමර ඇවසතා<br />Pied Avocet [[ගොනුව:Pied Avocet Recurvirostra avosetta.jpg|100px]] ||''Recurvirostra avosetta''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- | colspan="2" | | |- |සෙත්කර රන් මහ-ඔලෙවියා<br />Pacific Golden Plover [[ගොනුව:Pluvialis fulvaUSFWS003413A.jpg|100px]] ||''Pluvialis fulva''<br />(මෙලින්, 1789)||සිසිර පර්යටකයා |- |අළු මහ-ඔලෙවියා<br />Grey Plover [[ගොනුව:Pluvialis squatarola1.jpg|100px]] ||''Pluvialis squatarola''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ලොකු මාල ඔලෙවියා<br />Common Ringed Plover [[ගොනුව:Charadrius hiaticula He.jpg|100px]] ||''Charadrius hiaticula''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |දික්-තුඩ ඔලෙවියා<br />Long-billed Plover [[ගොනුව:Charadrius placidus.jpg|100px]] ||''Charadrius placidus''<br />ග්‍රේ, ජේ.ඊ. & ග්‍රේ, ජී.ආර්., 1863||සිසිර අයාලයා |- |පුංචි මාල ඔලෙවියා<br />Little Ringed Plover [[ගොනුව:Charadrius dubius 4 (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Charadrius dubius''<br />ස්කොපොලි, 1786||අභිජනන නේවාසික & සිසිර පර්යටකයා |- |කෙන්ටි ඔලෙවියා<br />Kentish Plover [[ගොනුව:Snowy Plover srgb.jpg|100px]] ||''Charadrius alexandrinus''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික & සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් වැලි ඔලෙවියා<br />Lesser Sand Plover [[ගොනුව:Lesser Sand Ploverwith Sanderling I IMG 9382.jpg|100px]] ||<!--''Charadrius mongolus''<br />පැලස්, 1776-->||සිසිර පර්යටකයා |- |රජ වැලි ඔලෙවියා<br />Greater Sand Plover [[ගොනුව:Greater Sand Plover.jpg|100px]] ||''Charadrius leschenaultii''<br />ලෙසන්, 1826||සිසිර පර්යටකයා |- |කැස්පියා ඔලෙවියා<br />Caspian Plover [[ගොනුව:Charadrius asiaticus.jpg|100px]] ||''Charadrius asiaticus''<br />පැලස්, 1773||සිසිර පර්යටකයා |- |පෙරදිගු ඔලෙවියා<br />Oriental Plover ||''Charadrius veredus''<br />ගූල්ඩ්, 1848||සිසිර අයාලයා |- |කහ-යටිමල් කිරළා<br />Yellow-wattled Lapwing [[ගොනුව:Vanellus malabaricus.jpg|100px]] ||''Vanellus malabaricus''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |හිස-අළු කිරළා<br />Grey-headed Lapwing ||''Vanellus cinereus''<br />(බ්ලයිත්, 1842)||සිසිර අයාලයා |- |රත් යටිමල් කිරළා<br />Red-wattled Lapwing [[ගොනුව:Red wattled Lapwing I IMG 0596.jpg|100px]] ||''Vanellus indicus''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |රංචු කිරළා<br />Sociable Lapwing [[ගොනුව:Vanelus gregarius.jpg|100px]] ||''Vanellus gregarius''<br />(පැලස්, 1771)||සිසිර පර්යටකයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ග්ලේරියොලිඩේ: ''' |- |කකුළු-ඔලෙවියා<br />Crab-plover [[ගොනුව:Reiherläufer.jpg|100px]] ||''Dromas ardeola''<br />පේකල්, 1805||සිසිර අයාලයා |- |ඉන්දු ජවලිහිණියා<br />Indian Courser [[ගොනුව:Indian Courser (Cursorius coromandelicus) at Bharatpur I IMG 5437.jpg|100px]] ||''Cursorius coromandelicus''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |කරපටි ජවසැරියා<br />Collared Pratincole [[ගොනුව:Glareola pratincola in Ambosélie National Park kenya.jpg|100px]] ||''Glareola pratincola''<br />(ලීනේයස්, 1766)||සිසිර අයාලයා |- |පෙරදිගු ජවසැරියා<br />Oriental Pratincole [[ගොනුව:Oriental Pratincole.jpg|100px]] ||''Glareola maldivarum''<br />(ෆෝස්ටර්, ජේ.ආර්., 1795)||අභිජනන නේවාසික |- |පුංචි ජවසැරියා<br />Small Pratincole [[ගොනුව:Small pranticole.jpg|100px]] ||''Glareola lactea''<br />(ටෙමින්ක්, 1820)||සිසිර පර්යටකයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ලැරිඩේ: ''' |- |දුඹුරු පිරි-විලුඹුවා<br />Brown Skua ||''Catharacta lonnbergi''<br />මැතිව්ස්, 1831||ගිම්හාන පර්යටකයා |- |දකුණු ධ්‍රැව විලුඹුවා<br />South Polar Skua [[ගොනුව:Skua antarctique - South Polar Skua.jpg|100px]] ||''Catharacta maccormicki''<br />(සෝන්ඩර්ස්, 1893)||තත්වය නොදනී |- |පොමරයින් විලුඹුවා<br />Pomarine Jaeger [[ගොනුව:Stercorarius pomarinusPCCA20070623-3985B.jpg|100px]] ||''Stercorarius pomarinus''<br />(ටෙමින්ක්, 1815)||ගිම්හාන පර්යටකයා |- |පරපුටු විලුඹුවා<br />Parasitic Jaeger [[ගොනුව:Arcticskua2.jpg|100px]] ||''Stercorarius parasiticus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||තත්වය නොදනී |- |දුම්බුටු ගලුවියා<br />Sooty Gull [[ගොනුව:Sooty Gull, subadult, Suakin harbour, Sudan.jpg|100px]] ||''Larus hemprichii''<br />(බෘක්, 1853)||තත්වය නොදනී |- |හෙරිං ගලුවියා<br />Herring Gull [[ගොනුව:Larus argentatus01.jpg|100px]] ||''Larus argentatus''<br />පොන්ටොපිඩන්, 1763||සිසිර පර්යටකයා |- |හියුලින් ගලුවියා<br />Heuglin’s Gull [[ගොනුව:Heuglis Gull-Arpit.JPG|100px]] ||''Larus heuglini''<br />බ්‍රී, 1876||සිසිර පර්යටකයා |- |කහපා ගලුවියා<br />Yellow-legged Gull [[ගොනුව:Larus cachinnans 3 (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Larus cachinnans''<br />පැලස්, 1811||තත්වය නොදනී |- |හීන් පිට-කළු ගලුවියා<br />Lesser Black-backed Gull [[ගොනුව:Larus-fuscus-taxbox.jpg|100px]] ||''Larus fuscus''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |මහ කළු-හිස ගලුවියා<br />Pallas’s Gull [[ගොනුව:Pallas's Gull (Larus ichthyaetus) W IMG 6665.jpg|100px]] ||''Larus ichthyaetus''<br />පැලස්, 1773||සිසිර පර්යටකයා |- |බොර හිස ගලුවියා<br />Brown-headed Gull [[ගොනුව:Brown headed sea gull.jpg|100px]] ||''Larus brunnicephalus''<br />ජර්ඩන්, 1840||සිසිර පර්යටකයා |- |කළු හිස් ගලුවියා<br />Black-headed Gull [[ගොනුව:Chroicocephalus ridibundus (summer).jpg|100px]] ||''Larus ridibundus''<br />ලීනේයස්, 1766||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් තුඩු ගලුවියා<br />Slender-billed Gull [[ගොනුව:Larus genei.jpg|100px]] ||''Larus genei''<br />බ්‍රීම්, 1839||තත්වය නොදනී |- |ගලුතුඩු සයුරුලිහිණියා<br />Gull-billed Tern [[ගොනුව:Gull-billedTernWinter.jpg|100px]] ||''Gelochelidon nilotica''<br />||තත්වය නොදනී |- |කැස්පියා මුහුදුලිහිණියා<br />Caspian Tern [[ගොනුව:Sterna-caspia-010.jpg|100px]] ||''Sterna caspia''<br />පැලස්, 1770||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් කොණ්ඩ මුහුදුලිහිණියා<br />Lesser Crested Tern [[ගොනුව:Lesser-crested Tern bribie oct02.jpg|100px]] ||''Sterna bengalensis''<br />ලෙසන්, 1831||සිසිර පර්යටකයා |- |මහ කොණ්ඩ මුහුදුලිහිණියා<br />Great Crested Tern [[ගොනුව:Crested Tern Tasmania.jpg|100px]] ||''Sterna bergii''<br />ලික්ටෙන්ස්ටයින්, 1823||අභිජනන නේවාසික |- |සෑන්ඩ්විච් මුහුදුලිහිණියා<br />Sandwich Tern [[ගොනුව:2020-07-18 Thalasseus sandvicensis, St Marys Island, Northumberland 05.jpg|100px]] ||''Sterna sandvicensis''<br />ලේතම්, 1787||සිසිර පර්යටකයා |- |අරුණු මුහුදුලිහිණියා<br />Roseate Tern [[ගොනුව:Sterna dougallii.jpg|100px]] ||''Sterna dougallii''<br />මොන්ටෙගූ, 1813||ගිම්හාන පර්යටකයා/අභිජනන නේවාසික |- |කළු-ගෙලැසි මුහුදුලිහිණියා<br />Black-naped Tern [[ගොනුව:Black-naped Tern LEI.JPG|100px]] ||''Sterna sumatrana''<br />රැෆ්ල්ස්, 1822||තත්වය නොදනී |- |පොදු මුහුදුලිහිණියා<br />Common Tern [[ගොනුව:Common tern with fish.jpg|100px]] ||''Sterna hirundo''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා/අවිනිශ්චිත අභිජනන නේවාසික |- |පුංචි මුහුදුලිහිණියා<br />Little Tern [[ගොනුව:Koajisashi 05a2432s.jpg|100px]] ||''Sterna albifrons''<br />පැලස්, 1764||අභිජනන නේවාසික |- |සෝන්ඩර්ස් මුහුදුලිහිණියා<br />Saunders’s Tern ||''Sterna saundersi''<br />හියුම්, 1877||අභිජනන නේවාසික |- |කොපුල සුදු මුහුදුලිහිණියා<br />White-cheeked Tern [[ගොනුව:White-cheeked Tern.jpg|100px]] ||''Sterna repressa''<br />හාටට්, 1916||අයාලයා |- |කඩියාලම් මුහුදුලිහිණියා<br />Bridled Tern [[ගොනුව:Bridled Tern LEI Nov06.JPG|100px]] ||''Sterna anaethetus''<br />ස්කොපොලි, 1786||තත්වය නොදනී |- |දුම්බුටු මුහුදුලිහිණියා<br />Sooty Tern [[ගොනුව:Sterna fuscata.JPG|100px]] ||''Sterna fuscata''<br />ලීනේයස්, 1766||මාර්ග පර්යටකයා |- |අළුපිය කන්ගුල්-ලිහිණියා<br />Whiskered Tern [[ගොනුව:Chlidonias hybrida 2 (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Chlidoniasus''<!--hybridus--><br />(පැලස්, 1811)||සිසිර පර්යටකයා |- |සුදුපිය කන්ගුල්-ලිහිණියා<br />White-winged Tern [[ගොනුව:Chlidonias niger (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Chlidonias leucopterus''<br />(ටෙමින්ක්, 1815)||සිසිර පර්යටකයා |- |කළු කන්ගුල්-ලිහිණියා<br />Black Tern [[ගොනුව:Chlidonias niger.jpg|100px]] ||''Chlidonias niger''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |බොර නිදිලිහිණියා<br />Brown Noddy [[ගොනුව:Common Noddy (Anous stolidus) -adult and chick.jpg|100px]] ||''Anous stolidus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අයාලයා |- |කළු නිදිලිහිණියා<br />Black Noddy [[ගොනුව:Anous minutus.JPG|100px]] ||''Anous minutus''<br />බූඊ, 1844||තත්වය නොදනී |- |හීන් නිදිලිහිණියා<br />Lesser Noddy [[ගොනුව:Lesser Noddy - Anous tenuirostris 3.jpg|100px]] ||''Anous tenuirostris''<br />(ටෙමින්ක්, 1823)||අයාලයා |} === ගෝත්‍රය ඇසිපිට්‍රිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඇසිපිට්‍රිඩේ: ''' |- |කුරාලයා<br />Osprey [[ගොනුව:Osprey mg 9605.jpg|100px]] ||''Pandion haliaetus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ජර්ඩන් සැරටකුස්සා<br />Jerdon’s Baza [[ගොනුව:AvicedaJerdoniLegge.jpg|100px]] ||''Aviceda jerdoni''<br />(බ්ලයිත්, 1842)||අභිජනන නේවාසික |- |කළු සැරටකුස්සා<br />Black Baza [[ගොනුව:Black Baza.jpg|100px]] ||''Aviceda leuphotes''<br />(ඩුමොන්, 1820)||සිසිර පර්යටකයා |- |සිළු බඹරකුස්සා<br />Oriental Honey-buzzard [[ගොනුව:Oriental Honey-buzzard (Male) I IMG 9740.jpg|100px]] ||''Pernis ptilorhyncus''<br />(ටෙමින්ක්, 1821)||අභිජනන නේවාසික සහ සිසිර පර්යටකයා |- |උරිස්-කළු පතන්කුස්සා<br />Black-shouldered Kite [[ගොනුව:Black-shouldered Kite (Elanus caeruleus) in Kawal WS, AP W IMG 1681.jpg|100px]] ||''Elanus caeruleus''<br />(ඩෙෆොන්ටේන්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |බොර පරකුස්සා<br />Black Kite [[ගොනුව:Milvus migrans -Kathmandu, Nepal-444.jpg|100px]] ||''Milvus migrans''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |බමුණු පියාකුස්සා<br />Brahminy Kite [[ගොනුව:Brahminy kite2.jpg|100px]] ||''Haliastur indus''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |කුස-ඇලි සයුරුකුස්සා<br />White-bellied Sea-eagle [[ගොනුව:CorroboreeSeaEagle.jpg|100px]] ||''Haliaeetus leucogaster''<br />(මෙලින්, 1788)||අභිජනන නේවාසික |- |රජ අළු-හිස් මසුකුස්සා<br />Grey-headed Fish-eagle [[ගොනුව:Grey-headed-fish-eagle.jpg|100px]] ||''Ichthyophaga ichthyaetus''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||අභිජනන නේවාසික |- |ඊජිප්තු ගිජුලිහිණියා<br />Egyptian Vulture [[ගොනුව:Egyptian vulture.jpg|100px]] ||''Neophron percnopterus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- |සිළු සරපකුස්සා<br />Crested Serpent Eagle [[ගොනුව:Crested Sperpent Eagle 1.jpg|100px]] ||''Spilornis cheela''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |බටහිර වගුරු හැරිකුස්සා<br />Western Marsh Harrier [[ගොනුව:Rohrweihe2.JPG|100px]] ||''Circus aeruginosus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |සුදුමැලි හැරිකුස්සා<br />Pallid Harrier [[ගොනුව:Circus macrourus.jpg|100px]] ||''Circus macrourus''<br />(මෙලින්, එස්.ජී., 1770)||සිසිර පර්යටකයා |- |ගෝමර හැරිකුස්සා<br />Pied Harrier [[ගොනුව:Pied Harrier I2 IMG 9660.jpg|100px]] ||''Circus melanoleucos''<br />(පෙනන්ට්, 1769)||සිසිර පර්යටකයා |- |මොන්ටෙගූ හැරිකුස්සා<br />Montagu’s Harrier [[ගොනුව:FemaleMonty01.jpg|100px]] ||''Circus pygargus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |සිළු උකුස්සා<br />Crested Goshawk [[ගොනුව:Accipiter trivirgatus PA273291.jpg|100px]] ||''Accipiter trivirgatus''<br />(ටෙමින්ක්, 1824)||අභිජනන නේවාසික |- |කුරුලුගොයා<br />Shikra [[ගොනුව:Shikra1.jpg|100px]] ||''Accipiter badius''<br />(මෙලින්, 1788)||අභිජනන නේවාසික |- |බෙස්රා උකුස්සා<br />Besra [[ගොනුව:Accipiter virgatus.jpg|100px]] ||''Accipiter virgatus''<br />(ටෙමින්ක්, 1822)||අභිජනන නේවාසික |- |යුරාසියා උකුස්සා<br />Eurasian Sparowhawk [[ගොනුව:Accipiter nisus Meneer Zjeroen.jpg|100px]] ||''Accipiter nisus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- |යුරාසියා ලැසිකුස්සා<br />Common Buzzard [[ගොනුව:Buteo buteo 5 (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Buteo buteo''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |දික්පා ලැසිකුස්සා<br />Long-legged Buzzard [[ගොනුව:Adlerbussard.jpg|100px]] ||''Buteo rufinus''<br />(ක්‍රෙට්ෂ්මාර්, 1829)||සිසිර අයාලයා |- |කළුකුස්සා<br />Black Eagle [[ගොනුව:Black eagle.jpg|100px]] ||''Ictinaetus malayensis''<br />(ටෙමින්ක්, 1822)||අභිජනන නේවාසික |- |බොනෙලි රාජාලියා<br />Bonnelli’s Eagle [[ගොනුව:Bonelli's Eagle I IMG 3230.jpg|100px]] ||''Hieraaetus fasciatus''<br />(වීලෝ, 1822)||තත්වය නොදනී |- |කැසරූප රාජාලියා<br />Booted Eagle [[ගොනුව:Booted Eagle NAUMANN.jpg|100px]] ||''Hieraaetus pennatus''<br />(මෙලින්, 1788)||සිසිර පර්යටකයා |- |කුසරත් රාජාලියා<br />Rufous-bellied Eagle [[ගොනුව:Hieraaetus kienerii.jpg|100px]] ||''Hieraaetus kienerii''<br />(ජෙෆ්‍රොයි සේන්-හිලෙයර්, අයි, 1835)||අභිජනන නේවාසික |- |පෙරළි කොණ්ඩකුස්සා<br />Changeable Hawk Eagle [[ගොනුව:SpizaetusCirrhatusGould.jpg|100px]] ||''Spizaetus cirrhatus''<br />(මෙලින්, 1788)||අභිජනන නේවාසික |- |හෙල් කොණ්ඩකුස්සා<br />Mountain Hawk Eagle [[ගොනුව:Hawkeagle.jpg|100px]] ||''Spizaetus nipalensis''<br />(හොජ්සන්, 1836)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය ෆැල්කනිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ෆැල්කනිඩේ : ''' |- |හීන් උකුසුගොයා <br />Lesser Kestrel [[ගොනුව:Male and female Lesser Kestrels.jpg|100px]] ||''Falco naumanni''<br />ෆ්ලේෂර්, 1818||සිසිර අයාලයා |- |පොදු උකුසුගොයා <br />Common Kestrel [[ගොනුව:Common kestrel falco tinnunculus.jpg|100px]] ||''Falco tinnunculus''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික/අවිනිශ්චිත සිසිර පර්යටකයා |- |රතුහිස් උකුසුගොයා <br />Red-necked Falcon ||''Falco chicquera''<br />ඩෝඩින්, 1800||සිසිර අයාලයා |- |අමූර් උකුසුගොයා <br />Amur Falcon [[ගොනුව:Falco amurensis -Mongolia-8.jpg|100px]] ||''Falco amurensis''<br />රැඩ්, 1863||සිසිර අයාලයා |- |පෙරදිගු හොබි උකුසුගොයා <br />Oriental Hobby ||''Falco severus''<br />හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821||සිසිර පර්යටකයා |- |පර උකුසුගොයා <br />Peregrine/Shaheen Falcon [[ගොනුව:Falco peregrinus nest USFWS.jpg|100px]] ||''Falco peregrinus''<br />ටන්ස්ටෝල්, 1771||අභිජනන නේවාසික/අවිනිශ්චිත සිසිර පර්යටකයා |- |කළු-කලවා උකුසුගොයා <br />Black-thighed Falconet ||''Microhierax fringilarius''<br />||අයාලයා |} === ගෝත්‍රය පොඩිසිපෙඩිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය පොඩිසිපෙඩිඩේ: ''' |- |පුංචි ගෙඹිතුරුවා<br />Little Grebe [[ගොනුව:Zwergtaucher 060319 3.jpg|100px]] ||''Tachybaptus ruficollis''<br />(පැලස්, 1764)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය ෆෙතොන්ටිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ෆෙතොන්ටිඩේ: ''' |- |රත්තුඩු ගිම්වලයා<br />Red-billed Tropicbird [[ගොනුව:Phaethon_aethereus_Little_Tobago.jpg|100px]] ||''Phaethon aethereus''<br />ලීනේයස්, 1758||ගිම්හාන පර්යටකයා |- |කහතුඩු ගිම්වලයා<br />White-tailed Tropicbird [[ගොනුව:White-tailed Tropicbird - Phaeton lepturus.jpg|100px]] ||''Phaethon lepturus''<br />ඩෝඩින්, 1802||තත්වය නොදනී |} === ගෝත්‍රය පෙලිකනිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සුලිඩේ: ''' |- |වෙස් සුලවියා<br />Masked Booby [[ගොනුව:Masked booby with chick.JPG|100px]] ||''Sula dactylatra''<br />ලෙසන්, 1831||තත්වය නොදනී |- |රත්පා සුලවියා<br />Red-footed Booby [[ගොනුව:Red-footed Booby (Sula sula) -Galápagos.jpg|100px]] ||''Sula sula''<br />(ලීනේයස්, 1766)||තත්වය නොදනී |- |බොර සුලවියා<br />Brown Booby [[ගොනුව:Brown booby.jpg|100px]] ||''Sula leucogaster''<br />(බොඩේට්, 1783)||අයාලයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඇහින්ගිඩේ: ''' |- |පෙරදිගු අහිකාවා<br />Darter [[ගොනුව:Darter I IMG 8195.jpg|100px]] ||''Anhinga melanogaster''<br />පෙන්නට්, 1769||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ෆැලක්‍රෝකොරසිඩේ: ''' |- |පුංචි දියකාවා<br />Little Cormorant [[ගොනුව:Little_cormorant_(Microcarbo_niger)_-_20070322.jpg|100px]] ||''Phalacrocorax niger''<br />(වීලෝ, 1817)||අභිජනන නේවාසික |- |ඉන්දු දියකාවා<br />Indian Cormorant [[ගොනුව:Indian Cormorant (Br.) I IMG 8092.jpg|100px]] ||''Phalacrocorax fuscicollis''<br />ස්ටීවන්ස්, 1826||අභිජනන නේවාසික |- |මහ දියකාවා<br />Great Cormorant [[ගොනුව:Phalacrocorax carbo Austins Ferry 2.jpg|100px]] ||''Phalacrocorax carbo''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ආඩෙයිඩේ: ''' |- |පුංචි ඇලි කොකා<br />Little Egret [[ගොනුව:Little Egret Reflection.jpg|100px]] ||''Egretta garzetta''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |බටහිර පර කොකා<br />Western Reef Heron [[ගොනුව:Western Reef Egret (Egretta gularis) W IMG 6905.jpg|100px]] ||''Egretta gularis''<br />(බොස්ක්, 1792)||අභිජනන නේවාසික |- |අළු කොකා<br />Grey Heron [[ගොනුව:Graureiher - Ardea Cinerea.jpg|100px]] ||''Ardea cinerea''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |- |යෝධ කොකා<br />Goliath Heron [[ගොනුව:Goliathheron.jpg|100px]] ||''Ardea goliath''<br />ක්‍රෙට්ෂ්මාර්, 1829||සිසිර අයාලයා |- |කරවල් කොකා<br />Purple Heron [[ගොනුව:Ardea purpurea0.jpg|100px]] ||''Ardea purpurea''<br />ලීනේයස්, 1766||අභිජනන නේවාසික |- |මහ සුදු-කොකා<br />Great Egret [[ගොනුව:Great Egret Fish.jpg|100px]] ||''Casmerodius albus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |සුදු මැදි-කොකා<br />Intermediate Egret [[ගොනුව:Intermediate Egret 02.jpg|100px]] ||''Mesophoyx intermedia''<br />වැග්ලර්, 1829||අභිජනන නේවාසික |- |ගව-කොකා<br />Cattle Egret [[ගොනුව:Cattle Egret.jpg|100px]] ||''Bubulcus ibis''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |කණ-කොකා<br />Pond Heron [[ගොනුව:Indian Pond Heron in Sri Lanka.jpg|100px]] ||''Ardeola grayii''<br />(සයික්ස්, 1832)||අභිජනන නේවාසික |- |චීන කණ-කොකා<br />Chinese Pond Heron [[ගොනුව:Chinese Pond Heron in Summer.jpg|100px]] ||''Ardeola bacchus''<br />(බොනපාර්ට්, 1855)||සිසිර අයාලයා |- |පලා-කොකා<br />Little Heron [[ගොනුව:Butorides striata-2.jpg|100px]] ||''Butorides striatus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |රෑ-කොකා<br />Black-crowned Night Heron [[ගොනුව:Nycticorax-nycticorax.jpg|100px]] ||''Nycticorax nycticorax''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |මලයා තඹල-කොකා<br />Malayan Night Heron [[ගොනුව:Gorschkius melanolothus P1303824.jpg|100px]] ||''Gorsachius melanolophus''<br />(රැෆ්ල්ස්, 1822)||සිසිර පර්යටකයා |- |කහ මැටි-කොකා<br />Yellow Bittern [[ගොනුව:Yellow Bittern.jpg|100px]] ||''Ixobrychus sinensis''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |කහබොර මැටි-කොකා<br />Cinnamon Bittern [[ගොනුව:Ixobrychus cinnamomeus Jaunpur.JPG|100px]] ||''Ixobrychus cinnamomeus''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |කළු පිළි-කොකා<br />Black Bittern [[ගොනුව:Black Bittern (Dupetor flavicollis) in Kinnarsani WS, AP W2 IMG 6115.jpg|100px]] ||''Dupetor flavicollis''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |යුරාසියා පන්-කොකා<br />Great Bittern [[ගොනුව:Botaurus stellaris (Marek Szczepanek).jpg|100px]] ||''Botaurus stellaris''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ත්‍රෙස්කියොර්නිතිඩේ: ''' |- |සිලුටු දෑතුඩුවා<br />Glossy Ibis [[ගොනුව:Plegadis falcinellus (aka) background blurred.jpg|100px]] ||''Plegadis falcinellus''<br />(ලීනේයස්, 1766)||සිසිර පර්යටකයා |- |ඉන්දු සුදු දෑතුඩුවා<br />Black-headed Ibis [[ගොනුව:Black headed ibis.jpg|100px]] ||''Threskiornis melanocephalus''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |යුරාසියා හැඳිඅලවා<br />Eurasian Spoonbill [[ගොනුව:Loeffler.jpg|100px]] ||''Platalea leucorodia''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය පෙලෙකනිඩේ: ''' |- |මහ සුදු පැස්තුඩුවා<br />Great White Pelican [[ගොනුව:Whitepelican edit shadowlift.jpg|100px]] ||''Pelecanus onocrotalus''<br />ලීනේයස්, 1758||තත්වය නොදනී |- |ඩැල්මේෂන්/දැලමැති පැස්තුඩුවා<br />Dalmatian Pelican [[ගොනුව:ComputerHotline - Pelecanus crispus (by) (1).jpg|100px]] ||''Pelecanus crispus''<br />බෘක්, 1832||තත්වය නොදනී |- |තිත්හොට පැස්තුඩුවා<br />Spot-billed Pelican [[ගොනුව:Spot-billed Pelican (Pelecanus philippensis) with nesting material W IMG 2806.jpg|100px]] ||''Pelecanus philippensis''<br />මෙලින්, 1789||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ෆ්‍රෙගේටිඩේ: ''' |- |මහ සැහැසියා<br />Great Frigatebird [[ගොනුව:Great Frigatebird at Genovesa.JPG|100px]] ||''Fregata minor''<br />(මෙලින්, 1789)||අයාලයා |- |සිඟිති සැහැසියා<br />Lesser Frigatebird [[ගොනුව:Lesser frigatebird lei.jpg|100px]] ||''Fregata ariel''<br />(ග්‍රේ, ජී.ආර්., 1845)||අයාලයා |- |නත්තල් දිව් සැහැසියා/කිරිතිමති සැහැසියා<br />Christmas Island Frigatebird ||''Fregata andrewsi''<br />මැතිව්ස්, 1914||තත්වය නොදනී |} === ගෝත්‍රය ෆිනීකොප්ටෙරිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ෆිනීකොප්ටෙරිඩේ: ''' |- |රජ සියක්කාරයා<br />Greater Flamingo [[ගොනුව:Greater Flamingoes (Phoenicopterus roseus) after taking off W2 IMG 9857.jpg|100px]] ||''Phoenicopterus ruber''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් සියක්කාරයා<br />Lesser Flamingo [[ගොනුව:Flam.lesser.600pix (Pingstone).jpg|100px]] ||''Phoenicopterus minor''<br />ජෙෆ්‍රොයි සේන්-හිලෙයර්, ඊ, 1798||සිසිර අයාලයා |} === ගෝත්‍රය සිකොනිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සිකොනිඩේ: ''' |- |ලතුවැකියා<br />Painted Stork [[ගොනුව:Mycteria leucocephala -Bharatpur Bird Sanctuary -India-8.jpg|100px]] ||''Mycteria leucocephala''<br />(පෙනන්ට්, 1769)||අභිජනන නේවාසික |- |ආසියා විවරතුඩුවා<br />Asian Openbill [[ගොනුව:Asian Openbill (Anastomus oscitans) in Kolkata I IMG 0495.jpg|100px]] ||''Anastomus oscitans''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |කළු මානාවා<br />Black Stork [[ගොනුව:Ciconia nigra -Kruger National Park-8.jpg|100px]] ||''Ciconia nigra''<br />(ලීනේයස්, 1758)||තත්වය නොදනී |- |පාදිලි මානාවා<br />Woolly-necked Stork [[ගොනුව:White necked stork (Ciconia episcopus) 21-Mar-2007 7-37-51 AM 21-Mar-2007 7-37-52.JPG|100px]] ||''Ciconia episcopus''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |සුදු මානාවා<br />White Stork [[ගොනුව:Stork (Palic, Serbia).jpg|100px]] ||''Ciconia ciconia''<br />(ලීනේයස්, 1758)||තත්වය නොදනී |- |අලි-මානාවා<br />Black-necked Stork [[ගොනුව:Black-necked Stork.jpg|100px]] ||''Ephippiorhynchus asiaticus''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |හීන් බහුරු මානාවා<br />Lesser Adjutant [[ගොනුව:Leptoptilos javanicus 1.jpg|100px]] ||''Leptoptilos javanicus''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||අභිජනන නේවාසික |} === ගෝත්‍රය ප්‍රොසේලරිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ප්‍රොසේලරිඩේ: ''' |- |කේප්ප පිට-රැළයා<br />Cape Petrel [[ගොනුව:Daption capense -west of Falkland Islands-8.jpg|100px]] ||''Daption capense''<br />(ලීනේයස්, 1758)||තත්වය නොදනී |- |බරෝ රැළයා<br />Barau’s Petrel ||''Pterodroma baraui''<br />(ජෝනින්, 1964)||තත්වය නොදනී |- |හිස-සුදු රැළයා<br />White-headed Petrel ||''Pterodroma lessonii''<br />(ගානො, 1826)||තත්වය නොදනී |- |සුමුදු-පිල් රැළයා<br />Soft-plumaged Petrel ||''Pterodroma mollis''<br />(ගූල්ඩ්, 1844)||තත්වය නොදනී |- |බුල්වර් හීන්-රැළයා<br />Bulwer’s Petrel [[ගොනුව:Bulwers petrel.jpg|100px]] ||''Bulweria bulwerii''<br />(ජාඩින් & සෙල්බි, 1828)||තත්වය නොදනී |- |ජෝනින් හීන්-රැළයා<br />Jouanin’s Petrel ||''Bulweria fallax''<br />ජෝනින්, 1955||තත්වය නොදනී |- |කඩඉරි පිරිලවකයා<br />Streaked Shearwater [[ගොනුව:Streaked shearwater sitting.jpg|100px]] ||''Calonectris leucomelas''<br />(ටෙමින්ක්, 1835)||තත්වය නොදනී |- |කූඤ්ඤපෙඳ දියලවකයා<br />Wedge-tailed Shearwater [[ගොනුව:Wedge tailed shearwater2.jpg|100px]] ||''Puffinus pacificus''<br />(මෙලින්, 1789)||අයාලයා |- |පැලොල්පා දියලවකයා<br />Flesh-footed Shearwater [[ගොනුව:Puffinus carneipes -New Zealand -flying-8b.jpg|100px]] ||''Puffinus carneipes''<br />ගූල්ඩ්, 1844||මාර්ග පර්යටකයා |- |දුම්බුටු දියලවකයා<br />Sooty Shearwater [[ගොනුව:Sooty Shearwater.jpg|100px]] ||''Puffinus griseus''<br />(මෙලින්, 1789)||තත්වය නොදනී |- |කෙටිපෙඳ දියලවකයා<br />Short-tailed Shearwater [[ගොනුව:Short-tailed Shearwater.jpg|100px]] ||''Puffinus tenuirostris''<br />(ටෙමින්ක්, 1835)||තත්වය නොදනී |- |ඕඩුබෝන් දියලවකයා<br />Audubon’s Shearwater ||''Puffinus lherminieri''<br />ලෙසන්, 1839||තත්වය නොදනී |- |විල්සන් සදවසුරුවා<br />Wilson’s Storm-petrel [[ගොනුව:Oceanites oceanicusPCCA20070623-3634B.jpg|100px]] ||''Oceanites oceanicus''<br />(කූල්, 1820)||ගිම්හාන පර්යටකයා |- |වත සුදු සදවසුරුවා<br />White-faced Storm-petrel [[ගොනුව:Whitefacedstormpetrel2.jpg|100px]] ||''Pelagodroma marina''<br />(ලේතම්, 1790)||සිසිර පර්යටකයා |- |ස්වින්හෝ කුණාටුසුරුවා<br />Swinhoe’s Storm-petrel [[ගොනුව:OceanodromaMonorhisSmit.jpg|100px]] ||''Oceanodroma monorhis''<br />(ස්වින්හෝ, 1867)||තත්වය නොදනී |} === ගෝත්‍රය පැසෙරිෆෝම්ස් === {| width=60% class="sortable wikitable" text-align:center;" !width="20%" style=background:navajowhite|පොදු නම !width="25%" style=background:navajowhite|විශේෂය<br />තත්ත්වඥ !width="15%" style=background:navajowhite|තත්වය |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය පිටිඩේ: ''' |- |අවිච්චියා<br />Indian Pitta [[ගොනුව:Pitta brachyura.jpg|100px]] ||''Pitta brachyura''<br />(ලීනේයස්, 1766)||සිසිර පර්යටකයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය අයිරෙනිඩේ: ''' |- |ආසියා නීලරාජයා<br />Asian Fairy Bluebird [[ගොනුව:Irena puella -Disneys Animal Kingdom, Florida, USA-8a.jpg|100px]] ||''Irena puella''<br />(ලේතම්, 1964)||සිසිර පර්යටකයා |- | colspan="3" | '''කුලය ක්ලොරොප්සිඩේ:''' |- |නිල්පිය කොළරිසියා<br />Blue-winged Leafbird [[ගොනුව:Chloropsis cochinchinensis -Singapore-8.jpg|100px]] ||''Chloropsis cochinchinensis''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |රන්නළල කොළරිසියා<br />Golden-fronted Leafbird [[ගොනුව:Golden Fronted Leafbird Mukulhinge.jpg|100px]] ||''Chloropsis aurifrons''<br />(ටෙමින්ක්, 1829)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ලැනිඩේ: ''' |- |බොර සබරිත්තා<br />Brown Shrike [[ගොනුව:Brown Shrike (Lanius cristatus)- Immature in Kolkata I IMG 0147.jpg|100px]] ||''Lanius cristatus''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |පිට අළු සබරිත්තා<br />Bay-backed Shrike [[ගොනුව:Bay-backed Shrike (Lanius vittatus) in Anantgiri, AP W IMG 8868 .jpg|100px]] ||''Lanius vittatus''<br />වැලෙන්සියෙන්ස්, 1826||සිසිර පර්යටකයා |- |දික්පෙඳ සබරිත්තා<br />Long-tailed Shrike [[ගොනුව:Long-tailed Shrike (tricolor‎ race) I IMG 7948.jpg|100px]] ||''Lanius schach''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |- |අළු සබරිත්තා<br />Southern Grey Shrike [[ගොනුව:Southern grey shrike.jpg|100px]] ||''Lanius meridionalis''<br />ටෙමින්ක්, 1820||සිසිර අයාලයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය කෝර්විඩේ: ''' |- |ශ්‍රී ලංකා කැහිබෙල්ලා<br />Sri Lanka Blue Magpie [[ගොනුව:Thimindu 2010 02 20 Sinharaja Sri Lanka Blue Magpie 1.jpg|100px]] ||'''''Urocissa ornata''''' '''ආවේණික'''<br />(වැග්ලර්, 1829)||අභිජනන නේවාසික |- |කොළඹ කපුටා<br />House Crow [[ගොනුව:House-Crow444.jpg|100px]] ||''Corvus splendens''<br />වීලෝ, 1817||අභිජනන නේවාසික |- |කළු කපුටා<br />Large-billed Crow [[ගොනුව:Large billed Crow I IMG 0965.jpg|100px]] ||''Corvus macrorhynchos''<br />වැග්ලර්, 1827||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ආටමිඩේ: ''' |- |අළු වනලිහිණියා<br />Ashy Woodswallow [[ගොනුව:Ashy Woodswallow (Artamus fuscus) at Jayanti, Duars, West Bengal W IMG 5285.jpg|100px]] ||''Artamus fuscus''<br />වීලෝ, 1817||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඔරියෝලිඩේ: ''' |- |යුරාසියා රන් කහකුරුල්ලා<br />Eurasian Golden Oriole [[ගොනුව:Oriole 2.jpg|100px]] ||''Oriolus oriolus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |කළු ගෙලැසි කහකුරුල්ලා<br />Black-naped Oriole [[ගොනුව:Black-naped Oriole eyeing on Lannea coromandelica fruits W IMG 7449.jpg|100px]] ||''Oriolus chinensis''<br />ලීනේයස්, 1766||සිසිර පර්යටකයා |- |හීන් තුඩු කහකුරුල්ලා<br />Slender-billed Oriole ||''Oriolus tenuirostris''<br />බ්ලයිත්, 1846||සිසිර අයාලයා |- |කහකුරුල්ලා<br />Black-hooded Oriole [[ගොනුව:Black-hooded Oriole (Oriolus xanthornus) in Kolkata I IMG 7603.jpg|100px]] ||''Oriolus xanthornus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය කැම්පෙෆාගිනිඩේ: ''' |- |මහ කොවුල්-සැරටිත්තා<br />Large Cuckooshrike [[ගොනුව:Coracina macei 2.jpg|100px]] ||''Coracina macei''<br />(ලෙසන්, 1830)||අභිජනන නේවාසික |- |ඉන්දුචීන කොවුල්-සැරටිත්තා<br />Indochinese Cuckooshrike [[ගොනුව:CampophagaPoliopteraKeulemans.jpg|100px]] ||''Coracina polioptera''<br />(ෂාප්, 1879)||සිසිර අයාලයා |- |කළු-හිස් කොවුල්-සැරටිත්තා<br />Black-headed Cuckooshrike [[ගොනුව:Black-headed Cuckooshrike (Coracina melanoptera) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 110.jpg|100px]] ||''Coracina melanoptera''<br />(රූපෙල්, 1839)||අභිජනන නේවාසික |- |පුංචි මිණිවිත්තා<br />Small Minivet [[ගොනුව:Small Minivet (Pericrocotus cinnamomeus) near Hyderabad W IMG 7666.jpg|100px]] ||''Pericrocotus cinnamomeus''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |දිලිරත් මිණිවිත්තා<br />Orange Minivet [[ගොනුව:Orange Minivet, Ganeshgudi, 28 FEB 2016, Vimal Rajyaguru.jpg|100px]] ||''Pericrocotus flammeus''<br />(ෆෝස්ටර්, ජේ.ආර්., 1781)||අභිජනන නේවාසික |- |වයිරපිය මැසි-සැරටිත්තා<br />Bar-winged Flycatcher-shrike [[ගොනුව:Hemipus picatus.svg|100px]] ||''Hemipus picatus''<br />(සයික්ස්, 1832)||අභිජනන නේවාසික |- |පොදු වන-සැරටිත්තා<br />Common Woodshrike [[ගොනුව:Common Woodshrike (Tephrodornis pondicerianus) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 102.jpg|100px]] ||''Tephrodornis pondicerianus''<br />(මෙලින්, 1789)||ආවේණික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය රිෆියුඩුරිඩේ: ''' |- |බැම සුදු පවන්පෙන්දා<br />White-browed Fantail [[ගොනුව:Rhipidura aureola 1.jpg|100px]] ||''Rhipidura aureola''<br />ලෙසන්, 1830||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඩ්‍රිකෘරිඩේ: ''' |- |කළු කවුඩා<br />Black Drongo [[ගොනුව:Black Drongo I IMG 7924.jpg|100px]] ||''Dicrurus macrocercus''<br />වීලෝ, 1817||අභිජනන නේවාසික |- |අළු කවුඩා<br />Ashy Drongo [[ගොනුව:Ashy Drongo I IMG 8168.jpg|100px]] ||''Dicrurus leucophaeus''<br />වීලෝ, 1817||සිසිර පර්යටකයා |- |කවුඩා<br />White-bellied Drongo [[ගොනුව:White-bellied Drongo (Dicrurus caerulescens) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 078.jpg|100px]] ||''Dicrurus caerulescens''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |පිතිපෙද කවුඩා<br />Great Racket-tailed Drongo [[ගොනුව:Dicrurus paradiseus -Kerala -India-6-3c.jpg|100px]] ||''Dicrurus paradiseus''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය මොනාකිඩේ: ''' |- |කළු-ගෙලැසි රදමාරා<br />Black-naped Monarch [[ගොනුව:Black-Naped Monarch Flycatcher male.jpg|100px]] ||''Hypothymis azurea''<br />(බොඩේට්, 1783)||අභිජනන නේවාසික |- |ආසියා රැහැන්මාරා<br />Asian Paradise-flycatcher [[ගොනුව:Indian Paradise Flycatcher (Terpsiphone paradisi)- male at nest W IMG 9319.jpg|100px|link=Special:FilePath/Indian_Paradise_Flycatcher_(Terpsiphone_paradisi)-_male_at_nest_W_IMG_9319.jpg]] ||''Terpsiphone paradisi''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික & සිසිර පර්යටකයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඉග්නිතිඩේ: ''' |- |පොදු අයෝරාවා<br />Common Iora [[ගොනුව:Common Iora.jpg|100px]] ||''Aegithina tiphia''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |මාෂල්ගේ අයෝරාවා<br />Marshall’s Iora [[ගොනුව:White-tailed Iora Arpit.jpg|100px]] ||''Aegithina nigrolutea''<br />(මාෂල්, ජී.එෆ්.එල්., 1876)||තත්වය නොදනී |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය මියුසිකැපිඩේ: ''' |- |නිල් ගල්-තිරාසිකයා<br />Blue Rock Thrush [[ගොනුව:Monticola solitarius philippensis.JPG|100px]] ||''Monticola solitarius''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ශ්‍රී ලංකා උරුවන්-තිරාසිකයා<br />Sri Lanka Whistling Thrush [[ගොනුව:MyophonusBlighiLegge.jpg|100px]] ||'''''Myophonus blighi''''' '''ආවේණික'''<br />(හෝල්ඩ්ස්වර්ත්, 1872)||අභිජනන නේවාසික |- |ගෝමර තිරාසිකයා<br />Pied Thrush [[ගොනුව:ZootheraWardiiKeulemans.jpg|100px]] ||''Zoothera wardii''<br />(බ්ලයිත්, 1842)||සිසිර පර්යටකයා |- |හිසරන් තිරාසිකයා<br />Orange-headed Thrush [[ගොනුව:Orange-headed.thrush.750pix.jpg|100px]] ||''Zoothera citrina''<br />(ලේතම්, 1790)||සිසිර පර්යටකයා |- |ශ්‍රී ලංකා තිත්පිය-තිරාසිකයා<br />Sri Lanka Spot-winged Thrush [[ගොනුව:ZootheraSpilopteraLegge.jpg|100px]] ||'''''Zoothera spiloptera''''' '''ආවේණික'''<br />(බ්ලයිත්, 1847)||අභිජනන නේවාසික |- |කායුරු තිරාසිකයා<br />Scaly Thrush [[ගොනු|100px]] ||''Zoothera dauma''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |යුරාසියා කළු බිම්සැරියා<br />Eurasian Blackbird [[ගොනුව:Blackbird 2.jpg|100px]] ||''Turdus merula''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |- |ඇහිබැමි බිම්සැරියා<br />Eyebrowed Thrush [[ගොනුව:Eyebrowed Thrush.jpg|100px]] ||''Turdus obscurus''<br />මෙලින්, 1789||සිසිර පර්යටකයා |- |පුල්ලි මැසිමාරා<br />Spotted Flycatcher [[ගොනුව:SpottedFlycatcheronfence.jpg|100px]] ||''Muscicapa striata''<br />(පැලස්, 1764)||සිසිර අයාලයා |- |ආසියා බොර මැසිමාරා<br />Asian Brown Flycatcher [[ගොනුව:Asian Brown Flycatcher - Muscicapa dauurica.jpg|100px]] ||''Muscicapa daurica''<br />පැලස්, 1811||සිසිර පර්යටකයා |- |ළයබොර මැසිමාරා<br />Brown-breasted Flycatcher [[ගොනුව:Muscicapa muttui.jpg|100px]] ||''Muscicapa muttui''<br />(ලෙයාර්ඩ්, ඊ.එල්., 1854)||සිසිර පර්යටකයා |- |නිතඹ-කහ රත්-මැසිමාරා<br />Yellow-rumped Flycatcher [[ගොනුව:Ficedula zanthopygia sk.svg|100px]] ||''Ficedula zanthopygia''<br />(හේ, 1845)||සිසිර අයාලයා |- |රතු ගෙල රත්-මැසිමාරා<br />Red-throated Flycatcher [[ගොනුව:Ficedula parva.jpg|100px]] ||''Ficedula parva''<br />(බෙක්ස්ටයින්, 1792)||අයාලයා |- |කාශ්මීර රත්-මැසිමාරා<br />Kashmir Flycatcher ||''Ficedula subrubra''<br />(හාටට් & ස්ටයින්බැකර්, 1934)||සිසිර පර්යටකයා |- |නීලවන් රත්-මැසිමාරා<br />Slaty-blue Flycatcher [[ගොනුව:DigeneaLeucomelanuraKeulemans.jpg|100px]] ||''Ficedula tricolor''<br />(හොජ්සන්, 1845)||සිසිර අයාලයා |- |කළු-තැඹිලි රත්-මැසිමාරා<br />Black-and-Orange Flycatcher [[ගොනුව:Ficedulanigrorufa.svg|100px]] ||''Ficedula nigrorufa''<br />(ජර්ඩන්, 1839)||සිසිර අයාලයා |- |ශ්‍රී ලංකා නීලන්-මැසිමාරා<br />Sri Lanka Dull Blue Flycatcher [[ගොනුව:MuscicapaMuttuiLegge.jpg|100px]] ||'''''Eumyias sordida''''' '''ආවේණික'''<br />(වෝල්ඩන්, 1870)||අභිජනන නේවාසික |- |සුදු-උදර නිල්-මැසිමාරා<br />White-bellied Blue Flycatcher ||''Cyornis pallipes''<br />(ජර්ඩන්, 1840)||සිසිර අයාලයා |- |නීලගෙල නිල්-මැසිමාරා<br />Blue-throated Flycatcher [[ගොනුව:Blue throated flycatcher thattekadu.jpg|100px]] ||''Cyornis rubeculoides''<br />(විගෝර්ස්, 1831)||සිසිර පර්යටකයා |- |කඳුකර-නීල නිල්-මැසිමාරා<br />Hill Blue Flycatcher [[ගොනුව:CyornisBanyumasKeulemans.jpg|100px]] ||''Cyornis banyumas''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||සිසිර අයාලයා |- |ටිකල් නිල්-මැසිමාරා<br />Tickell’s Blue Flycatcher [[ගොනුව:Tickell's Flycatcher I IMG 0676.jpg|100px]] ||''Cyornis tickelliae''<br />බ්ලයිත්, 1843||අභිජනන නේවාසික |- |අළුහිස් කහ-මැසිමාරා<br />Grey-headed Canary Flycatcher [[ගොනුව:Grey-headed Canary-Flycatcher.jpg|100px]] ||''Culicicapa ceylonensis''<br />(ස්වේන්සන්, 1820)||අභිජනන නේවාසික |- |නිල්ගෙල සිටිකිච්චා<br />Bluethroat [[ගොනුව:Luscinia svecica tom (Marek Szczepanek) small.jpg|100px]] ||''Luscinia svecica''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ඉන්දු නිල් සිටිකිච්චා<br />Indian Blue Robin [[ගොනුව:Luscinia brunnea.jpg|100px]] ||''Luscinia brunnea''<br />(හොජ්සන්, 1837)||සිසිර පර්යටකයා |- |රත්පෙඳ චටාසිකයා<br />Rufous-tailed Scrub Robin [[ගොනුව:Cercotrichas galactotes.jpg|100px]] ||''Cercotrichas galactotes''<br />(ටෙමින්ක්, 1820)||සිසිර අයාලයා |- |[[පොල්කිච්චා]]<br />Oriental Magpie Robin [[ගොනුව:Copsychus saularis -Malaysia-8-2c.jpg|100px]] ||''Copsychus saularis''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |වන පොල්කිච්චා<br />White-rumped Shama [[ගොනුව:White-rumped shama.jpg|100px]] ||''Copsychus malabaricus''<br />(ස්කොපොලි, 1786)||අභිජනන නේවාසික |- |ඉන්දු කළුකිච්චා<br />Indian Robin [[ගොනුව:Indian Robin (Saxicoloides fulicata)- cambaiensis race at Hodal I IMG 5835.jpg|100px]] ||''Saxicoloides fulicata''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |ගෝමර සිටිබිච්චා<br />Pied Bushchat [[ගොනුව:Pied bushchat fem.jpg|100px]] ||''Saxicola caprata''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |ගෝමර කටීසිතයා<br />Pied Wheatear [[ගොනුව:Oenanthe pleschanka.jpg|100px]] ||''Oenanthe pleschanka''<br />(ලෙපෙචින්, 1770)||සිසිර අයාලයා |- |කතර කටීසිතයා<br />Desert Wheatear [[ගොනුව:Oenanthe deserti LipKee.jpg|100px]] ||''Oenanthe deserti''<br />(ටෙමින්ක්, 1825)||සිසිර අයාලයා |- |ඉසබෙලින් කටීසිතයා<br />Isabelline Wheatear [[ගොනුව:Isabelline wheatear (Oenanthe isabellina) male, non-breeding.jpg|100px]] ||''Oenanthe isabellina''<br />(ටෙමින්ක්, 1829)||සිසිර අයාලයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ස්ටර්නිඩේ: ''' |- |[[ශ්‍රී ලංකා වතසුදු ශාරිකාවා]]<br />Sri Lanka White-faced Starling [[ගොනුව:SturnusAlbofrontatusLegge.jpg|100px]] ||'''''Sturnus albofrontatus''''' '''ආවේණික'''<br />||අභිජනන නේවාසික |- |තඹල පෙඳ ශාරිකාවා<br />Chestnut-tailed Starling [[ගොනුව:Sturnia blythii.jpg|100px]] ||''Sturnus malabaricus''<br />(මෙලින්, 1889)||සිසිර අයාලයා |- |බමුණු ශාරිකාවා<br />Brahminy Starling [[ගොනුව:1172ww brahminy-myna delhi-crpark 2007apr14.jpg|100px]] ||''Sturnus pagodarum''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |දම්පිට ශාරිකාවා<br />Purple-backed Starling [[ගොනුව:Purple-backed Starling.jpg|100px]] ||''Sturnus sturninus''<br />(පැලස්, 1776)||සිසිර අයාලයා |- |රෝස ශාරිකාවා<br />Rosy Starling [[ගොනුව:Rosy Starling (Sturnus roseus) near Hyderabad W2 IMG 4837.jpg|100px]] ||''Sturnus roseus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ආසියා ගෝමර ශාරිකාවා<br />Asian Pied Starling [[ගොනුව:Asian Pied Starling I IMG 5520.jpg|100px]] ||''Sturnus contra''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර අයාලයා |- |මයිනා<br />Common Myna [[ගොනුව:Common Myna (Acridotheres tristis) on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata W IMG 4297.jpg|100px]] ||''Acridotheres tristis''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා සැලළිහිණියා<br />Sri Lanka Myna [[ගොනුව:Flickr - Rainbirder - Ceylon Myna (Gracula ptilogenys).jpg|100px]] ||'''''Gracula ptilogenys''''' '''ආවේණික'''<br />බ්ලයිත්, 1846||අභිජනන නේවාසික |- |සැලළිහිණියා<br />Hill Myna [[ගොනුව:Beo.jpg|100px]] ||''Gracula religiosa''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ස්ටිඩේ: ''' |- |විල්ලුද නළල් යටිකුරිත්තා<br />Velvet-fronted Nuthatch [[ගොනුව:Sitta frontalis -Assam -India-8.jpg|100px]] ||''Sitta frontalis''<br />ස්වේන්සන්, 1820||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය පැරිඩේ: ''' |- |මහ ටිකිරිත්තා<br />Great Tit [[ගොනුව:Parus major 2 Luc Viatour.jpg|100px]] ||''Parus major''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය හිරුන්ඩිඩේ: ''' |- |කරපටි ඉවුරුළිහිණියා<br />Sand Martin [[ගොනුව:Bank Swallow.jpg|100px]] ||''Riparia riparia''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- |ගල් වැහිළිහිණියා<br />Rock Martin [[ගොනුව:Ptyonoprogne fuligula 1 cropped.jpg|100px]] ||''Hirundo fuligula''<br />ලික්ටෙන්ස්ටයින්, 1842||සිසිර අයාලයා |- |අඳුරු වැහිළිහිණියා<br />Dusky Crag Martin [[ගොනුව:DuskyCargMartin PrasadBR.jpg|100px]] ||''Hirundo concolor''<br />සයික්ස්, 1832||සිසිර පර්යටකයා |- |අටු වැහිළිහිණියා<br />Barn Swallow [[ගොනුව:Landsvale.jpg|100px]] ||''Hirundo rustica''<br />ලීනේයස්, 1758||අභිජනන නේවාසික |- |සෙත්කර වැහිළිහිණියා<br />Pacific Swallow [[ගොනුව:Hirundo tahitica.jpg|100px]] ||''Hirundo tahitica''<br />මෙලින්, 1789||අභිජනන නේවාසික |- |කුරුපෙඳ වැහිළිහිණියා<br />Wire-tailed Swallow [[ගොනුව:Wire-tailed swallow adult (Hirundo smithii).jpg|100px]] ||''Hirundo smithii''<br />ලීච්, 1818||සිසිර අයාලයා |- |නිතඹ රතු වැහිළිහිණියා<br />Red-rumped Swallow [[ගොනුව:Red-rumped Swallow (Hirundo daurica) collecting mud for nest W IMG 7964.jpg|100px]] ||''Hirundo daurica''<br />ලීනේයස්, 1771||අභිජනන නේවාසික |- |ඉරිගෙල වැහිළිහිණියා<br />Streak-throated Swallow [[ගොනුව:Streaked-throated Swallow (Hirundo fluvicola) in Hyderabad, AP W IMG 2514.jpg|100px]] ||''Hirundo fluvicola''<br />බ්ලයිත්, 1855||සිසිර අයාලයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය පයික්නොනොටිඩේ: ''' |- |කළු හිසැසි කොණ්ඩයා<br />Black-crested Bulbul [[ගොනුව:Black-crested Bulbul (Pycnonotus melanicterus) at Jayanti, Duars, WB W Picture 333.jpg|100px]] ||''Pycnonotus melanicterus''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |කොණ්ඩයා<br />Red-vented Bulbul [[ගොනුව:Red-vented Bulbul (Pycnonotus cafer) feeding at Kapok (Ceiba pentandra) at Kolkata I IMG 2535.jpg|100px]] ||''Pycnonotus cafer''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා කහකන් කොණ්ඩයා<br />Sri Lanka Yellow-eared Bulbul [[ගොනුව:Pycnonotus penicillatus.jpg|100px]] ||'''''Pycnonotus penicillatus''''' '''ආවේණික'''<br />බ්ලයිත්, 1851||අභිජනන නේවාසික |- |බැමසුදු කොණ්ඩයා<br />White-browed Bulbul [[ගොනුව:White-browed Bulbul (Pycnonotus luteolus) in Kawal WS, AP W IMG 1945.jpg|100px]] ||''Pycnonotus luteolus''<br />(ලෙසන්, 1841)||අභිජනන නේවාසික |- |බැමකහ ගුලුගුඩුවා<br />Yellow-browed Bulbul [[ගොනුව:Iole indica -Bodhinagala Forest Reserve, Sri Lanka-8.jpg|100px]] ||''Iole indica''<br />(ජර්ඩන්, 1839)||අභිජනන නේවාසික |- |කළු-කොණ්ඩයා<br />Black Bulbul [[ගොනුව:Black Bulbul I IMG 6662.jpg|100px]] ||''Hypsipetes leucocephalus''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සිස්ටිකොලිඩේ: ''' |- |ඉරි පවන්සැරියා<br />Zitting Cisticola [[ගොනුව:Zitting Cisticola (Breeding plumage) I- Kolkata IMG 5046.jpg|100px]] ||''Cisticola juncidis''<br />(රැෆිනෙස්ක්, 1810)||අභිජනන නේවාසික |- |රත් ප්‍රිණියා<br />Rufescent Prinia ||''Prinia rufescens''<br />බ්ලයිත්, 1847||සිසිර අයාලයා |- |ළය-අළු ප්‍රිණියා<br />Grey-breasted Prinia [[ගොනුව:Grey-breasted Prinia (Prinia hodgsonii) in Hyderabad W IMG 5586.jpg|100px]] ||''Prinia hodgsonii''<br />බ්ලයිත්, 1844||අභිජනන නේවාසික |- |වන ප්‍රිණියා<br />Jungle Prinia [[ගොනුව:Jungle Prinia (Prinia sylvatica) in Hyderabad, AP W IMG 1329.jpg|100px]] ||''Prinia sylvatica''<br />ජර්ඩන්, 1840||අභිජනන නේවාසික |- |අළු ප්‍රිණියා<br />Ashy Prinia [[ගොනුව:Ashy Prinia (Prinia socialis), Batticaloa, Sri Lanka 1.jpg|100px]] ||''Prinia socialis''<br />සයික්ස්, 1832||අභිජනන නේවාසික |- |සරල ප්‍රිණියා<br />Plain Prinia [[ගොනුව:Plain Prinia at Hodal I IMG 9203.jpg|100px]] ||''Prinia inornata''<br />සයික්ස්, 1832||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සොටේරොපිඩේ: ''' |- |ශ්‍රී ලංකා සිතැසියා<br />Sri Lanka White-eye [[ගොනුව:Sri Lanka Hill White-Eye.jpg|100px]] ||'''''Zosterops ceylonensis''''' '''ආවේණික'''<br />හෝල්ඩ්ස්වර්ත්, 1872||අභිජනන නේවාසික |- |පෙරදිගු සිතැසියා<br />Oriental White-eye [[ගොනුව:Oriental White Eye- Bhopal I IMG 0656.jpg|100px]] ||''Zosterops palpebrosus''<br />(ටෙමින්ක්, 1824)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය සිල්විඩේ: ''' |- |ලාපය පඳුරුරැවියා<br />Pale-footed Bush Warbler ||''Cettia pallidipes''<br />(බ්ලැන්ෆෝඩ්, 1872)||සිසිර අයාලයා |- |ශ්‍රී ලංකා වනරැවියා<br />Sri Lanka Bush Warbler [[ගොනුව:Flickr - Rainbirder - Ceylon bush warbler (Bradypterus palliseri) (cropped).jpg|100px]] ||'''''Bradypterus palliseri''''' '''ආවේණික'''<br />(බ්ලයිත්, 1851)||අභිජනන නේවාසික |- |ලංස පිළිරැවියා<br />Lanceolated Warbler [[ගොනුව:Locustella lanceolata.jpg|100px]] ||''Locustella lanceolata''<br />(ටෙමින්ක්, 1840)||සිසිර අයාලයා |- |පළඟැටි පිළිරැවියා<br />Grasshopper Warbler [[ගොනුව:Grashoppsangare-070512.jpg|100px]] ||''Locustella naevia''<br />(බොඩේට්, 1783)||සිසිර අයාලයා |- |නිතඹ රත්බොර පිළිරැවියා<br />Rusty-rumped Warbler [[ගොනුව:Rusty-rumped Warbler (Locustella certhiola) I IMG 2750.jpg|100px]] ||''Locustella certhiola''<br />(පැලස්, 1811)||සිසිර අයාලයා |- |බ්ලයිත් පන්රැවියා<br />Blyth’s Reed Warbler [[ගොනුව:Blyth's Reed Warbler I2 IMG 9417.jpg|100px]] ||''Acrocephalus dumetorum''<br />බ්ලයිත්, 1849||සිසිර පර්යටකයා |- |ඝෝෂා පන්රැවියා<br />Clamorous Reed Warbler [[ගොනුව:Clamorous reed warbler.jpg|100px]] ||''Acrocephalus stentoreus''<br />(හෙම්ප්‍රික් & එරෙන්බර්ග්, 1833)||අභිජනන නේවාසික/අවිනිශ්චිත සිසිර පර්යටකයා |- |කෙසරූප රුක්රැවියා<br />Booted Warbler [[ගොනුව:Hippolais caligata1.jpg|100px]] ||''Hippolais caligata''<br />(ලික්ටෙන්ස්ටයින්, 1823)||සිසිර පර්යටකයා |- |බට්ටිච්චා<br />Common Tailorbird [[ගොනුව:Orthotomus sutorius.jpg|100px]] ||''Orthotomus sutorius''<br />(පෙන්නට්, 1769)||අභිජනන නේවාසික |- |අඳුරු ගස්රැවියා<br />Dusky Warbler [[ගොනුව:Dusky Warbler.jpg|100px]] ||''Phylloscopus fuscatus''<br />(බ්ලයිත්, 1842)||සිසිර අයාලයා |- |කොළ ගස්රැවියා<br />Greenish Warbler [[ගොනුව:Greenish Warbler I IMG 0565.jpg|100px]] ||''Phylloscopus trochiloides''<br />(සන්ඩෙවාල්, 1837)||සිසිර පර්යටකයා |- |මාතුඩු ගස්රැවියා<br />Large-billed Leaf Warbler ||''Phylloscopus magnirostris''<br />(බ්ලයිත්, 1843)||සිසිර පර්යටකයා |- |රන්-උපැස්රැවියා<br />Golden-spectacled Warbler ||''Seicercus burkii''<br />(බර්ටන්, 1836)||සිසිර අයාලයා |- |මාපෙඳ තණරැවියා<br />Broad-tailed Grassbird ||''Schoenicola platyura''<br />(ජර්ඩන්, 1844)||සිසිර අයාලයා |- |ශ්‍රී ලංකා අළු-දෙමලිච්චා<br />Sri Lanka Ashy-headed Laughing –thrush [[ගොනුව:Ashy-headed_Laughingthrush_(Garrulax_cinereifrons).jpg|100px]] ||'''''Garrulax cinereifrons''''' '''ආවේණික'''<br />බ්ලයිත්, 1851||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා බොරග-දෙමලිච්චා<br />Sri Lanka Brown-capped Babbler [[ගොනුව:Flickr - Rainbirder - Brown-capped Babbler (Pellorneum fuscocapillum) (cropped).jpg|100px]] ||'''''Pellorneum fuscocapillum''''' '''ආවේණික'''<br />(බ්ලයිත්, 1849)||අභිජනන නේවාසික |- |දෑ-දෙමලිච්චා<br />Scimitar Babbler [[ගොනුව:PomatorhinusHorsfieldii.svg|100px]] ||''Pomatorhinus horsfieldii''<br />සයික්ස්, 1832||අභිජනන නේවාසික |- |කුසකහ ලඳු-දෙමලිච්චා<br />Tawny-bellied Babbler [[ගොනුව:Tawny-bellied Babbler (Dumetia hyperythra) on a Vilaiti Keekar (Prosopis juliflora) at Sindhrot near Vadodara Pix 169.jpg|100px]] ||''Dumetia hyperythra''<br />(ෆ්‍රෑන්ක්ලින්, 1831)||අභිජනන නේවාසික |- |වතඳුරු පඳුරු-දෙමලිච්චා<br />Dark-fronted Babbler [[ගොනුව:Dark-fronted Babbler.jpg|100px]] ||''Rhopocichla atriceps''<br />(ජර්ඩන්, 1839)||අභිජනන නේවාසික |- |නෙත්කහ තණ-දෙමලිච්චා<br />Yellow-eyed Babbler [[ගොනුව:Chrysomma sinense.jpg|100px]] ||''Chrysomma sinense''<br />(මෙලින්, 1789)||අභිජනන නේවාසික |- |ශ්‍රී ලංකා රතු දෙමලිච්චා<br />Sri Lanka Orange-billed Babbler [[ගොනුව:PycnonotusPenicillatusLegge.jpg|100px]] ||'''''Turdoides rufescens''''' '''ආවේණික'''<br />(බ්ලයිත්, 1847)||අභිජනන නේවාසික |- |දෙමලිච්චා<br />Yellow-billed Babbler [[ගොනුව:Yellow-billed Babbler or White-headed Babbler (Turdoides affinis).JPG|100px]] ||''Turdoides affinis''<br />(ජර්ඩන්, 1845)||අභිජනන නේවාසික |- |හීන් ගෙලසුදු රුසිරැවියා<br />Lesser Whitethroat [[ගොනුව:Lesser Whitethroat ( Sylvia curruca) at Bharatpur I IMG 5246.jpg|100px]] ||''Sylvia curruca''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර පර්යටකයා |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ඇලෝඩිඩේ: ''' |- |රත්පිය අකුල්-තුලිකාවා<br />Rufous-winged Bushlark [[ගොනුව:Bengal Bushlark I IMG 4989.jpg|100px]] ||''Mirafra assamica''<br />හෝස්ෆීල්ඩ්, 1840||අභිජනන නේවාසික |- |කිරුළළු ගේකුරුළු-තුලිකාවා<br />Ashy-crowned Sparrow Lark [[ගොනුව:Ashy-crowned Sparrow Lark (Male) I IMG 8240.jpg|100px]] ||''Eremopterix grisea''<br />(ස්කොපොලි, 1786)||අභිජනන නේවාසික |- |පෙරදිගු අහස්-තුලිකාවා<br />Oriental Skylark [[ගොනුව:Oriental Skylark I IMG 0571.jpg|100px]] ||''Alauda gulgula''<br />ෆ්‍රෑන්ක්ලින්, 1831||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය නෙක්ටැරිනිඩේ: ''' |- |මාතුඩු පිළිලිච්චා<br />Thick-billed Flowerpecker [[ගොනුව:Thick-billed Flowerpecker (Dicaeum agile) on Helicteres isora W2 IMG 1379.jpg|100px]] ||''Dicaeum agile''<br />(ටිකල්, 1833)||අභිජනන නේවාසික |- |[[ශ්‍රී ලංකා පිළිලිච්චා]]<br />Sri Lanka Legge’s Flowerpecker [[ගොනුව:PrionochilusKeulemans.jpg|100px]] ||'''''Dicaeum vincens''''' '''ආවේණික'''<br />(ස්ක්ලේටර්, 1872)||අභිජනන නේවාසික |- |ලාතුඩු පිළිලිච්චා<br />Pale-billed Flowerpecker [[ගොනුව:Pale-billed Flowerpecker (Dicaeum erythrorhynchos) preening in Hyderabad, AP W IMG 7326.jpg|100px]] ||''Dicaeum erythrorhynchos''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |නිතඹ දම් සූටික්කා<br />Purple-rumped Sunbird [[ගොනුව:Purple-rumped Sunbird (Leptocoma zeylonica)- Male at Kolkata I IMG 1808.jpg|100px]] ||''Nectarina zeylonica''<br />(ලීනේයස්, 1766)||සිසිර පර්යටකයා |- |රත්පිට සූටික්කා<br />Crimson-backed Sunbird [[ගොනුව:Crimson-backed Sunbird (Leptocoma minima)-6.jpg|100px]] ||''Nectarina minima''<br />(සයික්ස්, 1832)||අභිජනන නේවාසික |- |දම් සූටික්කා<br />Purple Sunbird [[ගොනුව:Purple Sunbird (Nectarinia asiatica)- Male (Breeding) on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata I IMG 1893.jpg|100px]] ||''Nectarina asiatica''<br />(ලේතම්, 1790)||අභිජනන නේවාසික |- |ලෝටෙන්ගේ සූටික්කා<br />[[:en:Loten's_sunbird|Loten’s Sunbird]] [[ගොනුව:Male Loten's Sunbird.jpg|100px]] ||''Nectarina lotenia''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය පැසෙරිඩේ: ''' |- |ගේකුරුල්ලා<br />House Sparrow [[ගොනුව:House Sparrow mar08.jpg|100px]] ||''Passer domesticus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |පිඟු-උරිස් කුරුලිත්තා<br />Chestnut-shouldered Petronia [[ගොනුව:Petronia xanthocollis.jpg|100px]] ||''Petronia xanthocollis''<br />(බර්ටන්, 1838)||සිසිර අයාලයා |- |වන-හැලපෙන්දා<br />Forest Wagtail [[ගොනුව:Forest wagtail.jpg|100px]] ||''Dendronanthus indicus''<br />(මෙලින්, 1789)||සිසිර පර්යටකයා |- |සුදු හැලපෙන්දා<br />White Wagtail [[ගොනුව:White-Wagtail.jpg|100px]] ||''Motacilla alba''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |ගෝමර හැලපෙන්දා<br />White-browed Wagtail [[ගොනුව:White-browed Wagtail (Motacilla maderaspatensis) at Jayanti, Duars, West Bengal W Picture 475.jpg|100px]] ||''Motacilla maderaspatensis''<br />මෙලින්, 1789||සිසිර පර්යටකයා |- |කහ-හිස් හැලපෙන්දා<br />Citine Wagtail [[ගොනුව:Citrine Wagtail (Motacilla citreola)- Breeding Male of calcarata race at Bharatpur I IMG 5752.jpg|100px]] ||''Motacilla citreola''<br />පැලස්, 1776||සිසිර අයාලයා |- |කහ හැලපෙන්දා<br />Yellow Wagtail [[ගොනුව:Yellow wagtail.jpg|100px]] ||''Motacilla flava''<br />ලීනේයස්, 1758||සිසිර පර්යටකයා |- |අළු හැලපෙන්දා<br />Grey Wagtail [[ගොනුව:Grey Wagtail.jpg|100px]] ||''Motacilla cinerea''<br />ටන්ස්ටෝල්, 1771||සිසිර පර්යටකයා |- |රිචඩ් වැරටිච්චා<br />Richard’s Pipit [[ගොනුව:Anthus richardi.jpg|100px]] ||''Anthus richardi''<br />වීලෝ, 1818||සිසිර පර්යටකයා |- |කෙත් වැරටිච්චා<br />Paddyfield Pipit [[ගොනුව:Paddyfield Pipit I4-Kolkata IMG 2109.jpg|100px]] ||''Anthus rufulus''<br />වීලෝ, 1818||අභිජනන නේවාසික |- |තනි වැරටිච්චා<br />Tawny Pipit [[ගොනුව:AnthusCampestris cropped.jpg|100px]] ||''Anthus campestris''<br />(ලීනේයස්, 1758)||සිසිර අයාලයා |- |බ්ලයිත් වැරටිච්චා<br />Blyth’s Pipit [[ගොනුව:Blyth s Pipit Anthus godlewskii.jpg|100px]] ||''Anthus godlewskii''<br />ටැක්සනොව්ස්කි, 1876||සිසිර පර්යටකයා |- |ඔලිව්පිට වැරටිච්චා<br />Olive-backed Pipit [[ගොනුව:Olive backed Pipit.jpg|100px]] ||''Anthus hodgsoni''<br />රිච්මන්ඩ්, 1907||සිසිර අයාලයා |- |රත්ගෙල වැරටිච්චා<br />Red-throated Pipit [[ගොනුව:Anthus cervinus2.jpg|100px]] ||''Anthus cervinus''<br />(පැලස්, 1811)||සිසිර අයාලයා |- |පන් වඩුකුරුල්ලා<br />Streaked Weaver [[ගොනුව:Streaked Weaver (Ploceus manyar) W IMG 6837.jpg|100px]] ||''Ploceus manyar''<br />(හෝස්ෆීල්ඩ්, 1821)||අභිජනන නේවාසික |- |රුක් වඩුකුරුල්ලා<br />Baya Weaver [[ගොනුව:Baya Weaver (Female) I IMG 9727.jpg|100px]] ||''Ploceus philippinus''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |රතු අමන්දාවා<br />Red Avadavat [[ගොනුව:Amandava amandava (VijayCavale).jpg|100px]] ||''Amandava amandava''<br />(ලීනේයස්, 1766)||තත්වය නොදනී |- |සරල වීකුරුල්ලා<br />Silverbill [[ගොනුව:Indian Silverbill (Lonchura malabarica) near Hyderabad W IMG 7786.jpg|100px]] ||''Lonchura malabarica''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |නිතඹ සුදු වීකුරුල්ලා<br />White-rumped Munia [[ගොනුව:Lonchura striata 547.jpg|100px]] ||''Lonchura striata''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |ගෙලකළු වීකුරුල්ලා<br />Black-throated Munia ||''Lonchura kelaarti''<br />(ජර්ඩන්, 1863)||අභිජනන නේවාසික |- |ළය කාවුරු වීකුරුල්ලා<br />Scaly-breasted Munia [[ගොනුව:Scaly breasted Munia I IMG 4769.jpg|100px]] ||''Lonchura punctulata''<br />(ලීනේයස්, 1758)||අභිජනන නේවාසික |- |හිසකළු වීකුරුල්ලා<br />Black-headed Munia [[ගොනුව:Black-headed Munia I IMG 7747.jpg|100px]] ||''Lonchura malacca''<br />(ලීනේයස්, 1766)||අභිජනන නේවාසික |- |ජා වීකුරුල්ලා<br />Java Sparrow [[ගොනුව:Buberel_Lonchura_oryzivora_3.jpg|100px]] ||''Lonchura oryzivora''<br />(ලීනේයස්, 1758)||තත්වය නොදනී |- | style="text-align:center;" colspan=3| '''කුලය ෆ්‍රින්ජිලිඩේ: ''' |- |පොදු රෝස පින්චා<br />Common Rosefinch [[ගොනුව:Common Rosefinch I IMG 3937.jpg|100px]] ||''Carpodacus erythrinus''<br />(පැලස්, 1770)||සිසිර අයාලයා |- |කළු හිස බන්ටියා<br />Black-headed Bunting [[ගොනුව:28-090504-black-headed-bunting-at-first-layby.jpg|100px]] ||''Emberiza melanocephala''<br />ස්කොපොලි, 1769||සිසිර අයාලයා |- |රතු හිස බන්ටියා<br />Red-headed Bunting [[ගොනුව:Red-headed Bunting (Emberiza bruniceps) in Kinnarsani WS, AP W IMG 5850.jpg|100px]] ||''Emberiza bruniceps''<br />බ්‍රෑන්ඩ්, 1841||සිසිර අයාලයා |} == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ සත්ත්ව සංහතිය}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ]] k504baz2ozvt7p2qg7d4zivj4lql10w විමල් වීරවංශ 0 26062 783814 773770 2026-03-29T14:33:57Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783814 wikitext text/x-wiki {{ආශ්‍රවැඩිදියුණුව|date=2010 ඔක්‌තෝබර් 09}} {{තොරතුරුකොටුව දේශපාලකයා (සාමාන්‍ය) | honorific-prefix = [[ගරු]] | name = විමල් වීරවංශ | native_name_lang = | honorific-suffix = [[පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී|පා.ම.]] | image = WimalWeerawansa.jpg | imagesize = | caption = | office =[[ජාතික නිදහස් පෙරමුණ|ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ]] නායක | term_start = 14 මැයි 2008 | term_end = | predecessor = '''තනතුර පිහිටුවා ඇත''' | successor = | office1 = කර්මාන්ත අමාත්‍ය{{Efn|2019 නොවැම්බර් 22 සිට 2020 අගෝස්තු 12 දක්වා කර්මාන්ත හා සැපයුම් දාම කළමනාකරණ අමාත්‍ය.}} | term_start1 = 22 නොවැම්බර් 2019 | term_end1 = 3 මාර්තු 2022 | predecessor1 = දයා ගමගේ | successor1 = දිලුම් අමුණුගම | president1 = [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] | primeminister1 = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] | office2 = කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර සහ ව්‍යවසාය සංවර්ධන අමාත්‍ය | term_start2 = 22 නොවැම්බර් 2019 | term_end2 = 12 අගෝස්තු 2020 | predecessor2 = [[රවී කරුණානායක]] | successor2 = | president2 = [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] | primeminister2 = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] | office3 = නිවාස හා සමාජ සුබසාධන අමාත්‍ය | term_start3 = 9 නොවැම්බර් 2018 | term_end3 = 15 දෙසැම්බර් 2018 | predecessor3 = [[සජිත් ප්‍රේමදාස]] | successor3 = [[සජිත් ප්‍රේමදාස]] | president3 = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] | primeminister3 = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] | office4 = ඉදිකිරීම්, ඉංජිනේරු සේවා, නිවාස හා පොදු පහසුකම් අමාත්‍ය | term_start4 = 23 අප්‍රේල් 2010 | term_end4 = 12 ජනවාරි 2015 | predecessor4 = ෆෙරියල් අෂ්රොෆ් | successor4 = සජිත් ප්‍රේමදාස | president4 = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] | primeminister4 = [[දි.මු. ජයරත්න]] | office5 = [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී | term_start5 = 2000 | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | office6 = [[බස්නාහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|බස්නාහිර පළාත් සභාවේ]] මන්ත්‍රී | term_start6 = 1999 | term_end6 = 2000 | predecessor6 = | successor6 = | office7 = [[කොළඹ|කොළඹ මහනගර සභාවේ]] මන්ත්‍රී | term_start7 = 1997 | term_end7 = 1999 | predecessor7 = | successor7 = | birth_name = වීරසංගිලිගේ විමල් වීරවංශ | birth_date = {{Birth date and age|1970|03|07|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | citizenship = [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] | nationality = | party = [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]]<br /><small>(2008ට පෙර)</small><br />[[ජාතික නිදහස් පෙරමුණ]]<br /><small>(2008ට පසු)</small> | otherparty = [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] | spouse = ශෂී වීරවංශ | partner = | relations = | children = 2 | residence = | alma_mater = | occupation = දේශපාලනඥ | profession = | website = {{Url|wimalweerawansa.lk}} | footnotes = }} '''වීරසංගිලිගේ විමල් වීරවංශ''', (උපත 7 මාර්තු 1970) යනු ශ්‍රී ලංකික දේශපාලඥයෙක් වන අතර [[ජාතික නිදහස් පෙරමුණ|ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ]] වත්මන් නායක වේ.<ref>{{cite news|last1=Abeywickrema|first1=Mandana Ismail|title=Wimal to register new party this month|url=http://www.thesundayleader.lk/archive/20080504/news-2.htm|work=[[The Sunday Leader]]|date=4 May 2008|access-date=11 August 2022|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055943/http://www.thesundayleader.lk/archive/20080504/news-2.htm|url-status=dead}}</ref> වීරවංශ [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] නියෝජනය කරමින් [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ]] මන්ත්‍රීවරයෙක්. ඔහු මීට පෙර ශ්‍රී ලංකා රජයන්හි කර්මාන්ත අමාත්‍ය, කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර සහ ව්‍යවසාය සංවර්ධන, කර්මාන්ත සහ සැපයුම් දාම කළමනාකරණ, නිවාස හා සමාජ සුබසාධන අමාත්‍ය, ඉදිකිරීම් සහ නිවාස අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කර කරමිණි. ==මුල් ජීවිතය සහ පවුල== වීරවංශ උපන්නේ 1970 මාර්තු 7 වැනිදාය.<ref name="DM230215">{{cite news|last1=Gunasekara|first1=Manopriya|title=Wimal also changed DoB: CID|url=http://www.dailymirror.lk/64473/error|work=[[The Daily Mirror (Sri Lanka)]]|date=23 February 2015}}</ref><ref name="ITN230215">{{cite news|title=CID grills Wimal Weerawansha – Submissions made to Court on two identity cards of his wife|url=http://www.itnnews.lk/local-news/cid-grills-wimal-weerawansha-submissions-made-to-court-on-two-identity-cards-of-his-wife/|work=[[Independent Television Network]]|date=23 February 2015}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="SL250115">{{cite news|last1=Kannangara|first1=Nirmala|title=The Lives The Weerawansha Enjoy!|url=http://www.thesundayleader.lk/2015/01/25/the-lives-the-weerawansha-enjoy/|work=[[The Sunday Leader]]|date=25 January 2015}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{Efn|වීරවංශගේ උපන් දිනය 1970 මාර්තු 7 ලෙස දක්වා ඇත.<ref>{{cite web|title=Directory of Members: Wimal Weerawansha|url=http://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/180|publisher=[[Parliament of Sri Lanka]]}}</ref><ref name="SL110508">{{cite news|title=Wimal Weerawansha: A profile|url=http://www.thesundayleader.lk/archive/20080511/spotlight-1.htm|work=[[The Sunday Leader]]|date=11 May 2008|access-date=11 August 2022|archive-date=17 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190817220201/http://www.thesundayleader.lk/archive/20080511/spotlight-1.htm|url-status=dead}}</ref> කෙසේ වෙතත්, 2015 ආණ්ඩු පෙරළියෙන් පසු වීරවංශ සහ ඔහුගේ බිරිඳ නිල ලේඛන කිහිපයක ඔවුන්ගේ උපන්දිනය වැනි තොරතුරු වෙනස් කර ඇති බවත් වීරවංශගේ සැබෑ උපන් දිනය 1970 මාර්තු 7 බවත් අනාවරණය විය.<ref name="DM230215"/><ref name="ITN230215"/><ref name="SL250115"/><ref>{{cite news|title=Police Say Wimal Also Changed Birthday|url=http://asianmirror.lk/news/item/7186-news-item|work=Asian Mirror|date=24 February 2015|access-date=11 August 2022|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142314/http://asianmirror.lk/news/item/7186-news-item|url-status=dead}}</ref>}} ඔහු නර්තන ගුරුවරයෙකු සහ වෘත්තීය සංගීතවේදියෙකු වූ වීරසංගිලිගේ පොඩිනේරිස් සහ වඩච්චාරිගේ සාලිගේ පුත්‍රයාය.<ref name="SL110508"/> වීරවංශට එක් සහෝදරයෙක් (සරත් වීරවංශ) සහ සහෝදරියන් තිදෙනෙක් (වීරසංගිලිගේ සුමනාවතී, චාන්දනී වීරවංශ සහ නිලානි වීරවංශ) සිටී.වීරවංශ [[කළුතර]] නුවරේ [[කළුතර පාසල් නාමාවලිය|තිස්ස මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන්]] අධ්‍යාපනය ලැබීය සහ පාසල් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එක් වුණා.<ref>{{cite news|last1=Miranda|first1=Sujitha|title=Tissa Central moves along successfully|url=http://www.sundaytimes.lk/130707/education/tissa-central-moves-along-successfully-51467.html|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)]]|date=7 July 2013}}</ref><ref>{{cite news|last1=Fernando|first1=Reemus|title=Weerawansha, Jayasuriya and the Battle of the Mangosteens|url=http://www.island.lk/2008/05/02/sports4.html|date=2 May 2008}}</ref> වීරවංශ අ.පො.ස. සා.පෙළ අටක් සමත් වී [[අ.පො.ස. උසස්පෙළ, ශ්‍රී ලංකා|අ.පො.ස. උසස් පෙළ]] ඉගෙනීමට පටන් ගත් නමුත් පන්ති නොපැමිණීම නිසා නෙරපා හරින ලදී.<ref name="SL110508"/> වීරවංශ විවාහ වී සිටින්නේ රණසිංහ මුදියන්සේලාගේ ශිර්ෂා උදයන්ති (සෂී) සමඟයි.<ref name="SL110508"/> ඔවුන්ට පුතෙක් (විභූති විශ්වජිත් වීරවංශ) සහ දියණියක් (විමාෂා විශ්වදාරි) සිටිනවා.<ref name="SL110508"/> ==දේශපාලනික කටයුතු== <ref>Collure, Shyamal A. (11 May 1997). "Poll reshuffle by JVP". The Sunday Times (Sri Lanka). </ref>වීරවංශ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ (JVP) දෙවන කැරැල්ල අතරතුර එයට සම්බන්ධ වූ අතර ලක්දිව සහ හිරු යන පුවත්පත්වල ලිපි ලිවීය. ඔහු විමලසිරි ගම්ලත් සහ වංශනාථ ඇතුළු විවිධ අන්වර්ථ නාම වලින් හැඳින්විණි. ඔහු නිදහස සඳහා වූ ජනතා ව්‍යාපාරයේ (නිදහස උදේස ජනතා ව්‍යාපාරය) සභාපති, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ප්‍රචාරක ලේකම් සහ දේශපාලන මණ්ඩල සභික විය. ඔහුගේ මුල් දේශපාලන කාලය තුළ, වීරවංශ සමාජවාදයට බෙහෙවින් බලපෑම් කළ අතර ධනවාදය තරම්ම ජාතිකවාදයට අකමැති විය.<ref>Peiris, Roshan (21 February 1999). "JVP to attack PA on all fronts". The Sunday Times (Sri Lanka). </ref> අන්ත-ජාතිකවාදී ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි ජාතික ව්‍යාපාරය (NMAT) කුමන්ත්‍රණයක් සංවිධානය කරන බවට ඔහු චෝදනා කළේය. කෙසේ වෙතත්, කාලය ගෙවී යත්ම, වීරවංශ සහ ජවිපෙ මාක්ස්වාදයෙන් සහ සිංහල ජාතිකවාදය දෙසට සෙමෙන් ගමන් කිරීමට පටන් ගත්හ. 1994 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රගතිශීලී පෙරමුණේ (ජේවීපී නායකත්වයෙන් යුත් පෙරමුණක්) අපේක්ෂකයෙකු වූ වීරවංශ, දිස්ත්‍රික්කයේ කිසිදු ආසනයක් දිනා ගැනීමට අපොහොසත් විය. ඔහු 1997 පළාත් පාලන මැතිවරණයට ජවිපෙ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කර කොළඹ මහ නගර සභාවට තේරී පත් විය. <ref>"Spoilt votes tilted balance". The Sunday Times (Sri Lanka). 11 April 1999. </ref>ඔහු 1999 පළාත් සභා මැතිවරණයට කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ජවිපෙ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස සහ ජවිපෙ මහ ඇමති අපේක්ෂකයා ලෙස තරඟ කළ නමුත් තේරී පත් වීමට අපොහොසත් විය. කෙසේ වෙතත්, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ වීරවංශ බස්නාහිර පළාත් සභාවට පත් කළේය.<ref>"Members of the Third Council". Western Provincial Council.</ref> 2000 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ජවිපෙ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස වීරවංශ තරඟ කළේය. <ref>General Election 2000 Preferences" (PDF). Department of Elections, Sri Lanka.</ref>ඔහු තේරී පත් වී පාර්ලිමේන්තුවට ඇතුළත් විය. ඔහු 2001 දී නැවත තේරී පත් විය. <ref>"General Election 2001 Preferences" (PDF). Department of Elections, Sri Lanka.</ref> ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංගගේ බලය බෙදීමේ සැලසුම් සහ නෝර්වීජියානු ආධාර යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ සටන්කාමී දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය සමඟ සාම සාකච්ඡා සඳහා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ විරෝධයට වීරවංශ ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. 2004 ජනවාරි 20 වන දින, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (ශ්‍රීලනිප) සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (එජනිස) පිහිටුවීමට එක් විය. [18] 2004 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ අපේක්ෂකයෙකු වූ වීරවංශ නැවත තේරී පත් විය. 2005 ජුනි මාසයේදී, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයෙන් ඉවත් විය. වීරවංශ දේශප්‍රේමී ජාතික ව්‍යාපාරයේ (PNM) මහලේකම්වරයා විය. වීරවංශ ජවිපෙ නායකත්වයෙන් ඉවත් වූ අතර 2008 මාර්තු මාසයේදී දූෂණ, ඔත්තු බැලීම් සහ අනියම් සබඳතා චෝදනා මත පක්ෂයෙන් අත්හිටුවන ලදී. <ref>"Weerawansha suspended from JVP politburo". ''TamilNet''. 4 April 2008.</ref>මෙම තීරණය ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ විධායක කමිටුව විසින් ගනු ලැබූ අතර බහුතර ඡන්දයෙන් අනුමත කරන ලදී. <ref>"JVP 'suspends' Weerawansha". ''BBC Sinhala''. 4 April 2008.</ref>2008 මැයි මාසයේදී, වීරවංශගේ නායකත්වයෙන් යුත් විසම්මුතික ජවිපෙ මන්ත්‍රීවරුන් කිහිප දෙනෙකු ජාතික නිදහස් පෙරමුණ (NFF) (හෝ ජාතික නිදහස් පෙරමුණ) පිහිටුවා ගත්හ. ==මතභේදයට ලක්වීම්== වීරවංශ සිය වෘත්තීය ජීවිතය තුළ බොහෝ මතභේදයන්ට මුහුණ දී තිබේ. 2006 දී රජයට අයත් ලේක් හවුස් ආයතනයේ 24 හැවිරිදි සේවිකාවකට ලිංගික හිරිහැර කළ බවට ඔහුට චෝදනා එල්ල විය. 2010 ජූලි 8 වන දින වීරවංශ කොළඹ එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාලය ඉදිරිපිට උපවාසයක් ආරම්භ කළේ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් බෑන් කී-මූන් විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ වගවීම පිළිබඳ විශේෂඥ මණ්ඩලය පත් කිරීමට විරෝධය පළ කිරීම සඳහා ය. "මරාන්තික උපවාසයක්" කරන බව ප්‍රකාශ කළද, වීරවංශගේ උපවාසය 2010 ජූලි 10 වන දින දක්වා පමණක් පැවති අතර එය ප්‍රචාරක උපවාසයක් ලෙස සැලකේ. ===ඇමරිකානු භාණ්ඩ වර්ජනය කරන ලෙස ඉල්ලීම=== එක්සත් ජනපදය විසින් ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව [[එක්සත් ජාතිකයන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය]] වෙත යෝජනාවක් ගෙන ඒම හේතුවෙන් 2012 මාර්තු මස විමල් වීරවංශ විසින් ඇමතූ රැලියකදී ඔහු, ඇමරිකානු නිෂ්පාදන ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් වර්ජනය කල යුතු බවට ප්‍රකාශයක් සිදු කරන ලදී. ඒ සම්බන්ධව තවදුරටත් අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ ''"තමා සිය ගූගල් ගිණුම භාවිතය අත්හැර දමන බවයි. එසේම පෙප්සි, කොකාකෝලා, ගූගල් හා මැක්ඩොනල් ආදීන්ගෙන් වැළකෙමු"'' යනුවෙන්ද ඔහු සිය කථාවේදී ඉල්ලා සිටින ලදී.<ref>{{cite web|url=http://www.thesundayleader.lk/2012/03/13/wimal-calls-for-boycott-of-us-products/ |title=විමල් කෝල්ස් ෆෝර් බෝයිකොට් ඔෆ් යූඑස් ප්‍රඩක්ට්ස් &#124; ද සන්ඩේ ලීඩර් |publisher=දසන්ඩේලීඩර්.එල්කේ |date=2012-03-13 |accessdate=2012-08-27}}</ref> '''<big>අධිකරණ</big>''' '''<big>කටයුතු</big>''' 2015 ජනවාරි මාසයේ සිදු වූ ආණ්ඩු මාරුවෙන් පසු, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ලබා ගැනීම සඳහා ව්‍යාජ නිල ලියකියවිලි සකස් කළ බවට චෝදනා එල්ල වී ඇති වීරවංශගේ බිරිඳ වන ශෂී පොලිසිය විසින් විමර්ශනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. වීරවංශගේ අමාත්‍යංශයේ නිවාස අමාත්‍යාංශයේ ක්‍රියාකාරකම් විමර්ශනය කරන ලද මණ්ඩලයක් විසින් මූල්‍ය අක්‍රමිකතා සහ පැතිරුණු ඥාති සංග්‍රහය අනාවරණය කරන ලදී. වීරවංශගේ ඥාතීන් කිහිප දෙනෙකු වෙළඳපොළ මිලට වඩා බෙහෙවින් අඩු මිලකට රජය විසින් ඉදිකරන ලද නිවාස ලබා ගත් ආකාරය සම්බන්ධයෙන් මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන අංශය (FCID) විසින් විමර්ශනය කරන ලදී. ඔහුගේ විදේශ ගමන් බලපත්‍රයේ විෂමතා හේතුවෙන් 2015 ඔක්තෝබර් 23 වන දින බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළේදී වීරවංශ අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ප්‍රශ්න කිරීමෙන් පසු, ඔහු මීගමුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර ඇප මත නිදහස් කරන ලදී. 2017 ජනවාරි 10 වන දින රජයේ වාහන අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීමේ චෝදනා මත වීරවංශ පොලිස් මූල්‍ය අපරාධ මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන අංශය (FCID) විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. වීරවංශගේ ඇප අයදුම්පත් කිහිප වතාවක් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ඔහු අත්අඩංගුවේ සිටියදී, රජය විසින් දේශපාලන පළිගැනීම් සිදු කරන බවට පවසමින් වීරවංශ උපවාසයක් ආරම්භ කළේය. මල්වතු සහ අස්ගිරි පාර්ශවයන්හි හිමිවරුන් සහ සෙසු දේශපාලනඥයින් විසින් කරන ලද ඉල්ලීම් මත දින අටකට පසු උපවාසය අත්හිටුවන ලදී. වීරවංශ 2017 අප්‍රේල් 7 වන දින ඇප මත නිදහස් කරන ලදී. <ref> "Weerawansha a sick idiot who spreads communalism – Sarath Wijesuriya". ''Sri Lanka Guardian''. 15 January 2016.</ref> '''<big>ජාතිවාදය පතුරුවා හැරීම</big> ''' ජාතිවාදය පතුරුවා හැරීම සම්බන්ධයෙන් වීරවංශට චෝදනා එල්ල වී තිබේ. 2017 මැයි මාසයේදී ඉන්දීය අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි ශ්‍රී ලංකා සංචාරයේදී ඔහුට එරෙහිව කළු කොඩි විරෝධතාවක් දියත් කරන ලෙස වීරවංශ මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. 2017 ඔක්තෝබර් මාසයේදී වීරවංශ ප්‍රකාශ කළේ පාර්ලිමේන්තු ඡන්දයකින් නව ව්‍යවස්ථාවක් අනුමත කළහොත් පාර්ලිමේන්තුවට බෝම්බ දැමිය යුතු බවයි. වීරවංශගේ ප්‍රකාශය පිළිබඳව විමර්ශනය කරන ලෙස පාර්ලිමේන්තු කථානායකවරයා ඉල්ලා සිටියේය. ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ සාමාජික පියසිරි විජේනායක, වීරවංශ විවේචනය කළ අතර ප්‍රකාශිත අදහස් වීරවංශගේ පෞද්ගලික අදහස් බව කියා සිටියේය. '''<big>වෛද්‍ය ෂාෆිට එරෙහිව පැමිණිලි</big> ''' විමල් වීරවංශ, උදය ගම්මන්පිල, අතුරලියේ රතන හිමි, පාහියන්ගල ආනන්ද සාගර හිමි, චන්න ජයසුමන ආදීන් එවකට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් මෙම සිදුවීම ජාතිවාදී ලෙස හැඳින්වූ අතර මව්වරුන් 4,000 ක් පමණ වන්ධ්‍යාකරණ සැත්කම්වලට භාජනය කර ඇති බව ප්‍රකාශ කළහ. පසුව, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව 2019 මැයි 24 වන දින කුරුණෑගල ශික්ෂණ රෝහලේ ප්‍රසව හා නාරිවේද වෛද්‍ය ෂියාබ්දීන් මොහොමඩ් සාෆි අත්අඩංගුවට ගත්තේය. එවකට කුරුණෑගල ශික්ෂණ රෝහලේ අධ්‍යක්ෂවරයා ද වෛද්‍ය ෂියාබ්දීන් මොහොමඩ් සාෆි වන්ධ්‍යාකරණ ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ බවට චෝදනා කළේය. 2024 නොවැම්බර් 6 වන දින, කුරුණෑගල ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් බන්දුල ගුණරත්න මහතා,චෝදනා එල්ල වූ කුරුණෑගල ශික්ෂණ රෝහලේ ප්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍ය ෂාෆි සහබිදීන් මොහොමඩිට එරෙහි සියලු චෝදනාවලින් නිදහස් කිරීමට නියෝග කළේය.<ref>https://lankatruth.com/en/?p=27550{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>https://www.adaderana.lk/news.php?nid=55744</ref><ref>https://www.dailymirror.lk/breaking-news/CID-in-process-of-releasing-Dr-Shafi-Wimal/108-170059</ref> '''<big>විදේශ ගමන් බලපත්‍ර දෙකක් වංචනික ලෙස ලබා ගැනීම '''</big> 2022 මැයි මාසයේදී, ව්‍යාජ තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමෙන් විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ලබා ගැනීමේ චෝදනාවට වරදකරු වූ වීරවංශගේ බිරිඳ වන ශෂීට වසර දෙකක සිර දඬුවමක් නියම විය. අධිකරණය ඇයට රුපියල් 100,000 ක දඩයක් ද නියම කළේය. මෙම නඩුවේදී ව්‍යාජ තොරතුරු ඉදිරිපත් කරමින් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ඇතුළුව විදේශ ගමන් බලපත්‍ර දෙකක් වංචනික ලෙස ලබා ගැනීම සම්බන්ධ විය. මෙම විදේශ ගමන් බලපත්‍ර ලබා ගැනීමට භාවිතා කළ ලියකියවිලිවල විවිධ නම් සහ උපන්දිනයන් තිබීම සම්බන්ධයෙන් ඇයට චෝදනා එල්ල විය.<ref> "Weerawansha a sick idiot who spreads communalism – Sarath Wijesuriya". ''Sri Lanka Guardian''. 15 January 2016.</ref> ==<big>වීරවංශ මන්දිරයේ මරණය</big>:== 2016 ඔක්තෝබර් 24 වන දින විමල් වීරවංශගේ මන්දිරයේ රාත්‍රියේ නවාතැන් ගෙන සිටියදී සැක සහිත හා අභිරහස් තත්වයන් යටතේ තරුණයා (24) මිය ගියේය කාමුක නාශකයක් වන - වයග්‍රා අධික ලෙස ලබා ගැනීම නිසා සිදුවී තිබුණි . මරණ පරීක්ෂණය පැවැත්වූ කළුබෝවිල රෝහලේ වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍ය පී.බී. දිසානායකගේ වාර්තාවට අනුව, තරුණයා මිය යන විට ඔහුගේ ශරීරයේ වයග්‍රා අධික ප්‍රමාණයක් සහ අසාමාන්‍ය ලිංගික උත්තේජනයක් තිබුණි. වයග්‍රා අධික ලෙස ලබා ගැනීම නිසා, හදවතට රුධිර සැපයුම අති විශාල වූ අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හදවතට රුධිර වහනයට මුහුණ දීමට නොහැකි වීම හේතුවෙන් හෘදයාබාධ ඇති විය. රුධිර නාලය පුපුරා ගොස් ඇති අතර, ඒ නිසා නාසයෙන් රුධිරය පිටවී තිබුණි. ඔහුගේ අවයවය කපා ඉවත් කළ විට ශුක්‍ර තරලය අනාවරණය වූ අතර, එයින් අදහස් වන්නේ ඔහු ලිංගිකව එක්වෙමින් සිටියදී මිය ගිය බවත්, මරණයට පෙර පැය 4 ත් 6 ත් අතර කාලයක් ඔහුගේ ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් පැවති බවත් වෛද්‍ය වාර්තාවෙන් හෙළි වේ. <ref> http://www.lankaenews.com/news/1746/en/</ref> <ref> https://www.adaderana.lk/news.php?nid=37813</ref> == සටහන් == <references group="lower-alpha"/> ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:වීරවංශ , විමල්}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:1965 උපත්]] svyh63fogmp3bhnpgvdi69uco3b2h3n රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය, ශ්‍රී ලංකාව 0 27462 783802 775258 2026-03-29T12:35:38Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783802 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව උයන | park = රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය, ශ්‍රී ලංකාව |alt_name = | image = Botanical Garden of Peradeniya 03.jpg | image size = | caption = පේරාදෙණිය මල්වත්ත | type = [[උද්භිද උද්‍යානය]] | location = [[පේරාදෙණිය]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | coordinates = {{coord|7|16|16|N|80|35|44|E|display=inline,title|region:LK_type:landmark|name=Botanical Garden of Peradeniya}} | size = අක්කර 147 | created = වර්ෂ 1750 දී පමණ | operator = කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව | visitors = | status = වසර පුරාම විවෘතයි }} '''රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය''', ශ්‍රී ලංකාවේ [[පේරාදෙණිය|පේරාදෙණියේ]] පිහිටා ඇත. එය ශ්‍රි ලංකාවේ පිහිටි උද්භිද උද්‍යාන පහ අතුරින් ප්‍රධානම උද්භිද උද්‍යානය ලෙසින් සැලකෙයි. ==පිහිටීම== මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 460 ක් පමණ උසින් පිහිටා ඇති මෙහි භූමී ප්‍රමාණය අක්කර 147 ක් වේ. මහනුවර සිට කිලෝමීටර් 5.5 ක් බටහිරින් මෙය පිහිටා ඇත. ==දේශගුණය== වසරේ දින 365 න් දින 200 කම වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් මෙයට ලැබේ. ==ඉතිහාසය== {{Wildlife of Sri Lanka}} මෙහි ඉතිහාසය 1371 දක්වා දිවෙයි. [[තුන්වන වික්‍රමබාහු රජ|තුන්වන වික්‍රමබාහු]] රජුගේ රාජ සභාව පිහිටා තිබී ඇත්තේ වර්තමානයේ මේ උද්‍යානය පිහිටි ප්‍රදේශයේ මහවැලි ගඟ අසල යි. එ සේ ම මේ බිමෙහි විමලධර්මසූරිය රජු විහාරයක් ඉදිකළ බවත් පසුව ලංකාව 1815 වේ දී බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයට යටත් වීමෙන් පසු එම විහාරය කඩා බිඳැ දමා වැනැසූ බවත් සඳහන් වෙයි. පසුව මෙහි උද්භිද උද්‍යානයක් සෑදීමට අවශ්‍ය බිම් සැකැස්ම කර ඇත්තේ 1821 ඇලෙක්සැන්ඩර් මූං විසිනි. 1912 දී මෙහි අයිතිය කෘෂිකර්ම දෙපාර්තුමේන්තුවට පැවරී ඇත. මෙහි ඉපැරණි තාල වර්ගයට අයත් ශාක දැකිය හැකි අතර ලංකාවේ පළමු තේ පැළය සිටුවා ඇත්තේ ද මෙම උද්‍යානයේ දී ය. ඉංග්‍රීසින් මේ උද්‍යානය ඉදිකර ඇත්තේ තම විවේක කාලය නිදහසේ ගෙවීමට යි. ==සංචාරක ආකර්ෂණය== මෙම උද්‍යානය ඕකිඩ් විශේෂයන් සදහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. එසේම මෙහි ශාක විශේෂයන් 4000 ට වඩා ඇත. ඒ අතර විශේෂයෙන්ම බෙහෙත් පැළෑටි, කුළු බඩු ශාක, තාල වර්ගයට අයත් ශාක සහා ඕකිඩ් විශේෂයන් වේ. වාර්ෂිකව දෙස් විදෙස් ආකර්ශකයින් මිලියන 2ක් පමණ මෙහි පැමිණේ. වර්තමානයේ මෙහි වැඩකටයුතු කරගෙන යන්නේ උද්භිත උද්‍යාන දෙපාර්තමෙන්තුවත් කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමෙන්තුවත් ඒකාබද්ධවය. ==ගැලරිය== <gallery> Image:Botanical Garden of Peradeniya 05.jpg| Image:Botanical Garden of Peradeniya 03.jpg| File:Kandy Botanical Garden, Sri Lanka.jpg| Sri Lanka, Peradeniya Botanical Gardens, White Bull.jpg Sri Lanka, Yellow plant in Peradeniya Botanical Gardens.jpg Image:Pera Bot.jpg| Sri Lanka, Peradeniya Botanical Gardens.jpg </gallery> ==ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි අනෙකුත් උද්භිද උද්‍යාන== * [[හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය]] * [[හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය]] * [[මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය]] * [[සීතාවක උද්භිද උද්‍යානය]] ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.agridept.gov.lk/index1.php කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව නිල වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420041917/http://agridept.gov.lk/index1.php |date=2010-04-20 }} *[http://www.botanicgardens.gov.lk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151108084301/http://www.botanicgardens.gov.lk/ |date=2015-11-08 }} *[http://photogallery.lankanest.com/index.php/index.php?stream=text&act=slideshow&album=gqk3alb-52.html More images on Botanical Garden, Peradeniya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160122045537/http://photogallery.lankanest.com/index.php/index.php?stream=text&act=slideshow&album=gqk3alb-52.html |date=2016-01-22 }} *[http://www.botanicgardens.gov.lk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151108084301/http://www.botanicgardens.gov.lk/ |date=2015-11-08 }} *[http://www.lanka.com/sri-lanka/botanical-gardens-of-sri-lanka.html Botanic Gardens of Sri Lanka] *[http://www.travelsrilanka.com/index.cfm?PAGE=565 The Peradeniya Royal Botanic Gardens, travelsrilanka.com]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Category:උද්භිද උද්‍යාන - ශ්‍රී ලංකා]] [[Category:පේරාදෙණිය]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ උද්භිද උද්‍යාන]] sy0m5d3h9y5pojbynsqcc8v20q7zlfd ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය 0 33207 783845 738445 2026-03-30T11:05:20Z Ruchiraanjaliam 78278 Fixed typo 783845 wikitext text/x-wiki {{merge|ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පැතිතීරුව}} '''ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු [[සිවිල් උසාවි]] සහ [[අපරාධ උසාවි]] වේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සම්ප්‍රදාය තුළ ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි [[සාමාන්‍ය නීතිය]], [[රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය]] සහ [[චාරිත්‍රානුකූල නීතිය|චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ]] එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය. [[File:Balance justice.png|thumb|Balance justice]] 1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව , මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හෙවත් සුප්‍රීම් උසාවිය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අභියාචනාධිකරණය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන (සමථ මණ්ඩලය වැනි) නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය. ==ඉතිහාසය== [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය]]ට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි [[අග්‍රාන්ඩුකාර තුමා]] ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාර වරුන් පත්කළයුතුය. පහල [[උසාවි]] වල විනිශ්චයකාර වරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිසන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී. 1973 දී අහියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කලහැකිය. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කල හැකිය. ==ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්රධානියා == ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපති තුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපනය කිරීමේ පුර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපති වරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධ පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය. '''බලතල''' #මුලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම #පනත්කෙටුම්පත් වල ව්‍යවස්ථානුකුලත්වය තහවුරු කිරීම #අවසාන අභියාචනාධිකරණ බලතල #උපදේශක අධිකරණ බලය #ජන්ද පෙත්සම් නඩු සම්බන්ධ අධිකරණ බලය #පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සම්බන්ධ බලය #පාර්ලිමේන්තුව විසින් පවරනු ලබන හෝ නියම කරනු ලබන වෙනත් බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම ==අභියාචනාධිකරණය== පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චය කාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහල උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කල හැකියි. ==මහ උසාවි (මහාධිකරණ)== ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතලද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි. ==මුල් අවස්ථා උසාවි == 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී. #මහාධිකරණය #දිසා උසාවි #පවුල් උසාවි #මහේස්ත්‍රාත් උසාවි #ප්‍රාථමික උසාවි ශ්‍රී ලංකාව තුල කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කරතිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කල යුතුය. ==මුලාශ්‍ර== දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8 [[Category:නීතිය]] 5c2rouvkfgjxjdi1ilk9wyx5or795nj 783846 783845 2026-03-30T11:10:22Z Ruchiraanjaliam 78278 /* ඉතිහාසය */ Fixed typo 783846 wikitext text/x-wiki {{merge|ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පැතිතීරුව}} '''ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු [[සිවිල් උසාවි]] සහ [[අපරාධ උසාවි]] වේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සම්ප්‍රදාය තුළ ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි [[සාමාන්‍ය නීතිය]], [[රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය]] සහ [[චාරිත්‍රානුකූල නීතිය|චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ]] එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය. [[File:Balance justice.png|thumb|Balance justice]] 1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව , මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හෙවත් සුප්‍රීම් උසාවිය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අභියාචනාධිකරණය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන (සමථ මණ්ඩලය වැනි) නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය. ==ඉතිහාසය== [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය]]ට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි [[අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා]] ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කළ යුතුය. පහළ [[උසාවි]] වල විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී. 1973 දී අභියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහාස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කළහැක. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කළ හැක. ==ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්රධානියා == ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපති තුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපනය කිරීමේ පුර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපති වරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධ පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය. '''බලතල''' #මුලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම #පනත්කෙටුම්පත් වල ව්‍යවස්ථානුකුලත්වය තහවුරු කිරීම #අවසාන අභියාචනාධිකරණ බලතල #උපදේශක අධිකරණ බලය #ජන්ද පෙත්සම් නඩු සම්බන්ධ අධිකරණ බලය #පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සම්බන්ධ බලය #පාර්ලිමේන්තුව විසින් පවරනු ලබන හෝ නියම කරනු ලබන වෙනත් බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම ==අභියාචනාධිකරණය== පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චය කාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහල උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කල හැකියි. ==මහ උසාවි (මහාධිකරණ)== ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතලද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි. ==මුල් අවස්ථා උසාවි == 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී. #මහාධිකරණය #දිසා උසාවි #පවුල් උසාවි #මහේස්ත්‍රාත් උසාවි #ප්‍රාථමික උසාවි ශ්‍රී ලංකාව තුල කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කරතිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කල යුතුය. ==මුලාශ්‍ර== දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8 [[Category:නීතිය]] puul1eu40u0irtj5xyg04h45r00a5zl 783847 783846 2026-03-30T11:12:41Z Ruchiraanjaliam 78278 /* ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්රධානියා */ Fixed typo 783847 wikitext text/x-wiki {{merge|ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පැතිතීරුව}} '''ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු [[සිවිල් උසාවි]] සහ [[අපරාධ උසාවි]] වේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සම්ප්‍රදාය තුළ ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි [[සාමාන්‍ය නීතිය]], [[රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය]] සහ [[චාරිත්‍රානුකූල නීතිය|චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ]] එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය. [[File:Balance justice.png|thumb|Balance justice]] 1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව , මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හෙවත් සුප්‍රීම් උසාවිය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අභියාචනාධිකරණය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන (සමථ මණ්ඩලය වැනි) නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය. ==ඉතිහාසය== [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය]]ට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි [[අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා]] ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කළ යුතුය. පහළ [[උසාවි]] වල විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී. 1973 දී අභියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහාස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කළහැක. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කළ හැක. ==ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්‍රධානියා== ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපතිතුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපණය කිරීමේ පූර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපතිවරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධව පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය. '''බලතල''' #මුලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම #පනත්කෙටුම්පත් වල ව්‍යවස්ථානුකුලත්වය තහවුරු කිරීම #අවසාන අභියාචනාධිකරණ බලතල #උපදේශක අධිකරණ බලය #ජන්ද පෙත්සම් නඩු සම්බන්ධ අධිකරණ බලය #පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සම්බන්ධ බලය #පාර්ලිමේන්තුව විසින් පවරනු ලබන හෝ නියම කරනු ලබන වෙනත් බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම ==අභියාචනාධිකරණය== පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චය කාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහල උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කල හැකියි. ==මහ උසාවි (මහාධිකරණ)== ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතලද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි. ==මුල් අවස්ථා උසාවි == 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී. #මහාධිකරණය #දිසා උසාවි #පවුල් උසාවි #මහේස්ත්‍රාත් උසාවි #ප්‍රාථමික උසාවි ශ්‍රී ලංකාව තුල කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කරතිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කල යුතුය. ==මුලාශ්‍ර== දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8 [[Category:නීතිය]] adq7nxdhwa3werg5wyki2wg1be0uipe 783848 783847 2026-03-30T11:13:49Z Ruchiraanjaliam 78278 /* අභියාචනාධිකරණය */ Fixed typo 783848 wikitext text/x-wiki {{merge|ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පැතිතීරුව}} '''ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු [[සිවිල් උසාවි]] සහ [[අපරාධ උසාවි]] වේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සම්ප්‍රදාය තුළ ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි [[සාමාන්‍ය නීතිය]], [[රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය]] සහ [[චාරිත්‍රානුකූල නීතිය|චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ]] එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය. [[File:Balance justice.png|thumb|Balance justice]] 1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව , මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හෙවත් සුප්‍රීම් උසාවිය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අභියාචනාධිකරණය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන (සමථ මණ්ඩලය වැනි) නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය. ==ඉතිහාසය== [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය]]ට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි [[අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා]] ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කළ යුතුය. පහළ [[උසාවි]] වල විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී. 1973 දී අභියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහාස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කළහැක. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කළ හැක. ==ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්‍රධානියා== ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපතිතුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපණය කිරීමේ පූර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපතිවරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධව පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය. '''බලතල''' #මුලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම #පනත්කෙටුම්පත් වල ව්‍යවස්ථානුකුලත්වය තහවුරු කිරීම #අවසාන අභියාචනාධිකරණ බලතල #උපදේශක අධිකරණ බලය #ජන්ද පෙත්සම් නඩු සම්බන්ධ අධිකරණ බලය #පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සම්බන්ධ බලය #පාර්ලිමේන්තුව විසින් පවරනු ලබන හෝ නියම කරනු ලබන වෙනත් බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම ==අභියාචනාධිකරණය== පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහළ උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කළ හැක. ==මහ උසාවි (මහාධිකරණ)== ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතලද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි. ==මුල් අවස්ථා උසාවි == 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී. #මහාධිකරණය #දිසා උසාවි #පවුල් උසාවි #මහේස්ත්‍රාත් උසාවි #ප්‍රාථමික උසාවි ශ්‍රී ලංකාව තුල කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කරතිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කල යුතුය. ==මුලාශ්‍ර== දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8 [[Category:නීතිය]] 5y3z70710dj7kibpyyt98rny1qtm5uj 783849 783848 2026-03-30T11:16:02Z Ruchiraanjaliam 78278 /* මහ උසාවි (මහාධිකරණ) */ Fixed typo 783849 wikitext text/x-wiki {{merge|ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පැතිතීරුව}} '''ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු [[සිවිල් උසාවි]] සහ [[අපරාධ උසාවි]] වේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සම්ප්‍රදාය තුළ ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි [[සාමාන්‍ය නීතිය]], [[රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය]] සහ [[චාරිත්‍රානුකූල නීතිය|චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ]] එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය. [[File:Balance justice.png|thumb|Balance justice]] 1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව , මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හෙවත් සුප්‍රීම් උසාවිය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අභියාචනාධිකරණය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන (සමථ මණ්ඩලය වැනි) නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය. ==ඉතිහාසය== [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය]]ට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි [[අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා]] ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කළ යුතුය. පහළ [[උසාවි]] වල විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී. 1973 දී අභියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහාස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කළහැක. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කළ හැක. ==ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්‍රධානියා== ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපතිතුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපණය කිරීමේ පූර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපතිවරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධව පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය. '''බලතල''' #මුලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම #පනත්කෙටුම්පත් වල ව්‍යවස්ථානුකුලත්වය තහවුරු කිරීම #අවසාන අභියාචනාධිකරණ බලතල #උපදේශක අධිකරණ බලය #ජන්ද පෙත්සම් නඩු සම්බන්ධ අධිකරණ බලය #පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සම්බන්ධ බලය #පාර්ලිමේන්තුව විසින් පවරනු ලබන හෝ නියම කරනු ලබන වෙනත් බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම ==අභියාචනාධිකරණය== පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහළ උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කළ හැක. ==මහ උසාවි (මහාධිකරණ)== ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සැලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතලද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි. ==මුල් අවස්ථා උසාවි == 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී. #මහාධිකරණය #දිසා උසාවි #පවුල් උසාවි #මහේස්ත්‍රාත් උසාවි #ප්‍රාථමික උසාවි ශ්‍රී ලංකාව තුල කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කරතිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කල යුතුය. ==මුලාශ්‍ර== දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8 [[Category:නීතිය]] ocv977lzy2533qqg6sk1rkh0jtnxvm2 783850 783849 2026-03-30T11:17:08Z Ruchiraanjaliam 78278 /* මහ උසාවි (මහාධිකරණ) */ Fixed typo 783850 wikitext text/x-wiki {{merge|ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පැතිතීරුව}} '''ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු [[සිවිල් උසාවි]] සහ [[අපරාධ උසාවි]] වේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සම්ප්‍රදාය තුළ ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි [[සාමාන්‍ය නීතිය]], [[රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය]] සහ [[චාරිත්‍රානුකූල නීතිය|චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ]] එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය. [[File:Balance justice.png|thumb|Balance justice]] 1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව , මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හෙවත් සුප්‍රීම් උසාවිය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අභියාචනාධිකරණය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන (සමථ මණ්ඩලය වැනි) නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය. ==ඉතිහාසය== [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය]]ට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි [[අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා]] ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කළ යුතුය. පහළ [[උසාවි]] වල විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී. 1973 දී අභියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහාස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කළහැක. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කළ හැක. ==ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්‍රධානියා== ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපතිතුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපණය කිරීමේ පූර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපතිවරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධව පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය. '''බලතල''' #මුලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම #පනත්කෙටුම්පත් වල ව්‍යවස්ථානුකුලත්වය තහවුරු කිරීම #අවසාන අභියාචනාධිකරණ බලතල #උපදේශක අධිකරණ බලය #ජන්ද පෙත්සම් නඩු සම්බන්ධ අධිකරණ බලය #පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සම්බන්ධ බලය #පාර්ලිමේන්තුව විසින් පවරනු ලබන හෝ නියම කරනු ලබන වෙනත් බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම ==අභියාචනාධිකරණය== පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහළ උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කළ හැක. ==මහ උසාවි (මහාධිකරණ)== ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සැලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතල ද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි. ==මුල් අවස්ථා උසාවි == 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී. #මහාධිකරණය #දිසා උසාවි #පවුල් උසාවි #මහේස්ත්‍රාත් උසාවි #ප්‍රාථමික උසාවි ශ්‍රී ලංකාව තුල කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කරතිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කල යුතුය. ==මුලාශ්‍ර== දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8 [[Category:නීතිය]] od38jrxyn3pxy7m2wsy7vdnt5i0jboy 783851 783850 2026-03-30T11:18:19Z Ruchiraanjaliam 78278 /* මුල් අවස්ථා උසාවි */ Fixed typo 783851 wikitext text/x-wiki {{merge|ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පැතිතීරුව}} '''ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු [[සිවිල් උසාවි]] සහ [[අපරාධ උසාවි]] වේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සම්ප්‍රදාය තුළ ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි [[සාමාන්‍ය නීතිය]], [[රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය]] සහ [[චාරිත්‍රානුකූල නීතිය|චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ]] එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය. [[File:Balance justice.png|thumb|Balance justice]] 1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව , මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හෙවත් සුප්‍රීම් උසාවිය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අභියාචනාධිකරණය #ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන (සමථ මණ්ඩලය වැනි) නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය. ==ඉතිහාසය== [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය]]ට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි [[අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා]] ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කළ යුතුය. පහළ [[උසාවි]] වල විනිශ්චයකාරවරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී. 1973 දී අභියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහාස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කළහැක. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කළ හැක. ==ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්‍රධානියා== ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපතිතුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපණය කිරීමේ පූර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපතිවරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධව පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය. '''බලතල''' #මුලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම #පනත්කෙටුම්පත් වල ව්‍යවස්ථානුකුලත්වය තහවුරු කිරීම #අවසාන අභියාචනාධිකරණ බලතල #උපදේශක අධිකරණ බලය #ජන්ද පෙත්සම් නඩු සම්බන්ධ අධිකරණ බලය #පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සම්බන්ධ බලය #පාර්ලිමේන්තුව විසින් පවරනු ලබන හෝ නියම කරනු ලබන වෙනත් බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීම ==අභියාචනාධිකරණය== පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චයකාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහළ උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කළ හැක. ==මහ උසාවි (මහාධිකරණ)== ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සැලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතල ද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි. ==මුල් අවස්ථා උසාවි == 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී. #මහාධිකරණය #දිසා උසාවි #පවුල් උසාවි #මහේස්ත්‍රාත් උසාවි #ප්‍රාථමික උසාවි ශ්‍රී ලංකාව තුළ කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කර තිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කළ යුතුය. ==මුලාශ්‍ර== දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8 [[Category:නීතිය]] tnl8k17b3a17oewxl5sbcylg44bovnt ලයිබීරියාව 0 33426 783806 781116 2026-03-29T13:11:26Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783806 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ලයිබීරියා ජනරජය | common_name = ලයිබීරියාව | image_flag = Flag of Liberia.svg | image_coat = Coat of arms of Liberia.svg | symbol_type = රාජ්‍ය ලාංඡනය | national_motto = "The Love of Liberty Brought Us Here" (නිදහසේ ආදරය අපව මෙහි ගෙන ආවා) | national_anthem = "[[සැමට ජය, ලයිබීරියාව, ජය!]]"{{parabr}}{{center|[[File:Liberia National Anthem.ogg]]}} | image_map = Liberia (orthographic projection).svg | map_caption = {{map caption|location_color=dark green}} | image_map2 = | capital = මොන්රෝවියා | coordinates = {{Coord|6|19|N|10|48|W|type:city}} | largest_city = මොන්රෝවියා | official_languages = ඉංග්‍රීසි | ethnic_groups = {{unbulleted list | 20.3% [[කේපෙල්]] | 13.4% [[බසා]] | 10% [[ග්‍රෙබෝ]] | 8% [[ඩෑන්]] | 7.9% [[මනෝ]] | 6% [[කෘ]] | 5.1% [[ලෝර්මා]] | 4.8% [[කිසි]] | 4.4% [[ගෝල]] | 4% [[ක‍්‍රාන්]] | 4% [[වායි]] | 3.2% [[මැන්ඩින්කා]] | 3% [[ග්බැන්ඩි]] | 1.3% [[මෙන්ඩේ]] | 1.2% [[සපෝ]] | 0.8% බෙල් | 0.3% ඩෙයි | 0.6% වෙනත් ලයිබීරියානු | 1.4% වෙනත් අප්‍රිකානුවන් | 0.1% අප්‍රිකානු නොවන }} | ethnic_groups_year = 2008<ref name=CIA>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia/ |title=Liberia |work=The Central Intelligence Agency side for Liberia |publisher=Central Intelligence Agency |year=2021 |access-date=June 8, 2021}}</ref> | religion = {{unbulleted list| {{Tree list}} *85.1% [[ක්‍රිස්තියානි]] **76.3% [[රෙපරමාදු]] **7.2% [[කතෝලික]] **1.6% වෙනත් [[ක්‍රිස්තියානි]] {{Tree list/end}} |12.2% [[ඉස්ලාමය]] |1.4% [[ආගමක් නොමැති]] |1.3% වෙනත් }} | religion_ref = <ref>{{Cite web |date=2018-03-26 |title=The Major Religions Practised In Liberia |url=https://www.worldatlas.com/articles/the-major-religions-practised-in-liberia.html |access-date=2023-11-01 |website=WorldAtlas |language=en-US}}</ref> | demonym = ලයිබීරියානු | government_type = [[ඒකීය]], [[ජනාධිපති]], [[ව්‍යවස්ථාමය ජනරජය]] | leader_title1 = ජනාධිපති | leader_name1 = [[ජෝර්ජ් වී]] | leader_title2 = උප ජනාධිපති | leader_name2 = [[ජුවල් ටේලර්]] | leader_title3 = සභා කථානායක | leader_name3 = [[බෝෆාල් කුටි]] | leader_title4 = අගවිනිසුරු | leader_name4 = [[සයි-ඒ-නයින් යූහ්]] | legislature = {{nowrap|[[ලයිබීරියා ව්‍යවස්ථාදායකය]]}} | upper_house = සෙනෙට් සභාව | lower_house = නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය | sovereignty_type = ඇමරිකානු ජනපදකරණ සංගමයෙන් පිහිටුවීම සහ ස්වාධීනත්වය<!--Note: Liberia was never colonized or claimed by the United States government. It was founded by the ACS (American Colonization Society), a private organization. Please do not change this field to include "from the United States" without first discussing it on the talk page--> | established_event1 = ඇමරිකානු යටත් විජිත සමිති ජනාවාස | established_date1 = 1822 ජනවාරි 7 | established_event2 = නිදහස ප්‍රකාශ කළේය<!--Note: As stated above, Liberia was never colonized or claimed by the United States government. It was founded by the ACS (American Colonization Society), a private organization. Please do not change this field to include "from the United States" without first discussing it on the talk page--> | established_date2 = 1847 ජූලි 26 | established_event3 = මේරිලන්ත ජනරජය ඈඳා ගන්නා ලදී | established_date3 = 1857 මාර්තු 18 | established_event4 = එක්සත් ජනපදය විසින් පිළිගැනීම | established_date4 = 1862 පෙබරවාරි 5 | established_event5 = එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වය | established_date5 = 1945 නොවැම්බර් 2 | established_event6 = වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව | established_date6 = 1986 ජනවාරි 6 | area_rank = 102 වෙනි <!-- Area rank should match List of countries and dependencies by area --> | area_sq_mi = 43,000.<ref name=CIA/> | percent_water = 13.514 | population_estimate = 5,506,280<ref>{{Cite CIA World Factbook|country=Liberia|access-date=22 June 2023|year=2023}}</ref> | population_estimate_year = 2023 | population_estimate_rank = 120 වෙනි | population_density_sq_mi = 92.0 | population_density_rank = 180 වෙනි | GDP_PPP = {{increase}} ඇ.ඩො. බිලියන 9.718<ref name="IMFWEO.LR">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=668,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Liberia) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=20 October 2023}}</ref> | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = 167 වෙනි | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} ඇ.ඩො. 1,789<ref name="IMFWEO.LR" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 184 වෙනි | GDP_nominal = {{increase}} ඇ.ඩො. බිලියන 4.347<ref name="IMFWEO.LR" /> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = 171 වෙනි | GDP_nominal_per_capita = {{increase }} ඇ.ඩො. 800<ref name="IMFWEO.LR" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 180 වෙනි | Gini = 35.3 <!--number only--> | Gini_year = 2016 | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name=gini-index>{{cite web|title=GINI index|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=LR&name_desc=false|publisher=World Bank}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.481 <!--number only--> | HDI_year = 2021<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date= 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-9211264425|pages=343–346|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/hdr2020pdf.pdf|access-date=January 23, 2023}}</ref> | HDI_rank = 178 වෙනි | currency = [[ලයිබීරියානු ඩොලරය]] (LRD) | currency_code = | time_zone = [[Greenwich Mean Time|GMT]] | utc_offset = {{sp}} | date_format = මාමා/දිදි/වවවව | drives_on = දකුණ | calling_code = [[+231]] | cctld = [[.lr]] | official_website = {{URL|https://www.emansion.gov.lr/}} Executive mansion <!-- https://eliberia.gov.lr/ is insecure as of July 29, 2022, restore when site is safely available --> | religion_year = 2018 | today = }} '''ලයිබීරියාව''' ({{IPAc-en|l|aɪ|ˈ|b|ɪəɹ|i|ə|audio=En-us-Liberia.ogg}}), නිල වශයෙන් '''ලයිබීරියා ජනරජය''', බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළ තීරයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් වන්නේ එහි වයඹ දෙසින් සියෙරා ලියොන්, උතුරින් ගිනියාව, නැගෙනහිරින් අයිවරි කෝස්ට් සහ දකුණු හා නිරිත දෙසින් අත්ලාන්තික් සාගරයයි. එහි ජනගහනය මිලියන 5ක් පමණ වන අතර වර්ග සැතපුම් 43,000 (වර්ග කිලෝමීටර 111,369) ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි. රටේ නිල භාෂාව ඉංග්‍රීසි ය; කෙසේ වෙතත්, රටේ ජනවාර්ගික හා සංස්කෘතික විවිධත්වය පිළිබිඹු කරමින් දේශීය භාෂා 20 කට වඩා කතා කරයි. අගනුවර සහ විශාලතම නගරය මොන්රෝවියාවයි. ලයිබීරියාව ආරම්භ වූයේ 19 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී ඇමරිකානු යටත් විජිතකරණ සංගමයේ (ACS) ව්‍යාපෘතියක් ලෙසය, එය කළු ජාතිකයින්ට එක්සත් ජනපදයට වඩා අප්‍රිකාවේ නිදහස සහ සමෘද්ධිය සඳහා වඩා හොඳ අවස්ථාවන්ට මුහුණ දෙනු ඇතැයි විශ්වාස කළේය.<ref name="AFP">[http://www.fcnl.org/issues/item.php?item_id=731&issue_id=75 "Background on conflict in Liberia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070214051143/http://www.fcnl.org/issues/item.php?item_id=731&issue_id=75|date=February 14, 2007}}, Friends Committee on National Legislation, July 30, 2003</ref> 1822 සහ 1861 ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය පුපුරා යාම අතර, නිදහස් වූ සහ නිදහසේ උපන් අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් 15,000කට වැඩි පිරිසක්, ඇෆ්‍රෝ-කැරිබියානුවන් 3,198ක් සමඟින් ලයිබීරියාවට නැවත පදිංචියට ගියහ.<ref name="TDIH">[http://www.history.com/this-day-in-history/liberian-independence-proclaimed "July 26, 1847 Liberian independence proclaimed"], This Day In History, History website.</ref> ක්‍රමක්‍රමයෙන් ඇමරිකානු-ලයිබීරියානු අනන්‍යතාවයක් වර්ධනය වෙමින්,<ref>Cooper, Helene, ''The House at Sugar Beach: In Search of a Lost African Childhood'' (United States: Simon and Schuster, 2008), p. 6</ref><ref>[http://www.infoplease.com/ipa/A0107718.html Liberia: History, Geography, Government, and Culture], Infoplease.com</ref> පදිංචිකරුවන් ඔවුන්ගේ සංස්කෘතිය සහ සම්ප්‍රදාය ඔවුන් සමඟ රැගෙන ගියහ. ලයිබීරියාව 1847 ජූලි 26 වන දින නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර එය 1862 පෙබරවාරි 5 වන තෙක් එක්සත් ජනපදය පිළිගත්තේ නැත. ලයිබීරියාව සිය නිදහස ප්‍රකාශ කළ පළමු අප්‍රිකානු ජනරජය වන අතර එය අප්‍රිකාවේ පළමු සහ පැරණිතම නූතන ජනරජයයි. ඉතියෝපියාව සමඟ, එය යුරෝපීය යටත් විජිත "අප්‍රිකාව සඳහා පොරබැදීම" තුළ එහි ස්වෛරීභාවය සහ ස්වාධීනත්වය පවත්වා ගෙන ගිය අප්‍රිකානු රටවල් දෙකෙන් එකකි. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී, ලයිබීරියාව ජර්මනියට එරෙහි එක්සත් ජනපද යුද ප්‍රයත්නයට සහය දුන් අතර, රටේ ධනයට සහ සංවර්ධනයට ආධාර වූ යටිතල පහසුකම් සඳහා සැලකිය යුතු ඇමරිකානු ආයෝජනයක් ලැබුණි.<ref>{{Cite web |title=Global Connections . Liberia . Timeline {{!}} PBS |url=https://www.pbs.org/wgbh/globalconnections/liberia/timeline/time3.html#:~:text=May%208,%201917:%20Pressured%20by,loses%20its%20great%20economic%20ally. |access-date=2023-07-12 |website=www.pbs.org}}</ref> ජනාධිපති විලියම් ටබ්මන් රටේ සමෘද්ධිය සහ ජාත්‍යන්තර පැතිකඩ ඉහළ නංවන ආර්ථික හා දේශපාලන වෙනස්කම් දිරිමත් කළේය. ලයිබීරියාව ජාතීන්ගේ සංගමයේ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සහ අප්‍රිකානු එකමුතුවේ සංවිධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි. ඇමරිකානු-ලයිබීරියානු පදිංචිකරුවන් ඔවුන් හමු වූ ස්වදේශික ජනයා සමඟ හොඳින් සම්බන්ධ නොවීය. යටත් විජිත ජනාවාස කෘ සහ ග්‍රෙබෝ විසින් ඔවුන්ගේ අභ්‍යන්තර ප්‍රධානීන් විසින් වටලා ඇත. ඇමරිකානු-ලයිබීරියානුවන් අසමානුපාතික දේශපාලන බලයක් හිමි කුඩා ප්‍රභූ පැලැන්තියක් බවට පත් විය. ස්වදේශික අප්‍රිකානුවන් 1904 දක්වා ඔවුන්ගේම භූමියේ උපන් හිමිකම් පුරවැසිභාවයෙන් බැහැර කරන ලදී.<ref name="auto1">{{Cite web |last1=Nelson |first1=Harold D. |last2=American University (Washington |first2=D. C. ) Foreign Area Studies |date=January 24, 1984 |title=Liberia, a country study |url=http://archive.org/details/liberiacountryst00nels |publisher=Washington, D.C. : The Studies : For sale by the Supt. of Docs., U.S. G.P.O. |via=Internet Archive}}</ref><ref name="Constitutional History">{{cite news|url=http://constitutionnet.org/country/liberia|title=Constitutional history of Liberia|access-date=July 1, 2020|website=Constitutionnet.org}}</ref> 1980 දී, විලියම් ආර්. ටොල්බට්ගේ පාලනයෙන් ඇති වූ දේශපාලන ආතතීන් හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් ඇති වූ අතර, ටෝල්බට් ඝාතනය කරන ලද අතර, රට තුළ ඇමරිකානු-ලයිබීරියානු පාලනයේ අවසානය සනිටුහන් කරමින් දශක දෙකක දේශපාලන අස්ථාවරත්වය ආරම්භ විය. මහජන මිදීමේ කවුන්සිලයේ වසර පහක හමුදා පාලනය සහ ලයිබීරියාවේ ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය විසින් වසර පහක සිවිල් පාලනය පළමු සහ දෙවන ලයිබීරියානු සිවිල් යුද්ධ විසින් අනුගමනය කරන ලදී. ලයිබීරියාවේ ආර්ථිකය 90% කින් හැකිලීමත් සමඟ මිනිසුන් 250,000 ක් (ජනගහනයෙන් 8% ක් පමණ) මිය ගිය අතර තවත් විශාල පිරිසක් අවතැන් විය.<ref name="veconomist">{{cite news|url=https://www.economist.com/news/leaders/21730015-ellen-johnson-sirleaf-has-not-been-perfect-president-she-has-been-good-enough-praise|title=Praise for the woman who put Liberia back on its feet|date=October 5, 2017|newspaper=[[The Economist]]}}</ref> 2003 දී සාම ගිවිසුමක් 2005 දී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මැතිවරණයකට තුඩු දුන්නේය. == ඉතිහාසය == === ආදිවාසී ජනතාව === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|ආදිවාසී ජනතාව|inline=yes}} === මැන්ඩේ ව්‍යාප්තිය === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|මැන්ඩේ ව්‍යාප්තිය|inline=yes}} === මුල් ජනපදකරණය === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|මුල් ජනපදකරණය|inline=yes}} === දේශපාලන ගොඩනැගීම === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|දේශපාලන ගොඩනැගීම|inline=yes}} === 20 වන සියවසේ මුල් භාගය === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|20 වන සියවසේ මුල් භාගය|inline=yes}} ==== ලෝක යුද්ධ සහ අන්තර් යුද්ධ කාලය ==== {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|ලෝක යුද්ධ සහ අන්තර් යුද්ධ කාලය|inline=yes}} === 20 වැනි සියවසේ අග භාගයේ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|20 වැනි සියවසේ අග භාගයේ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය|inline=yes}} === 21 වන සියවස === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ ඉතිහාසය|21 වන සියවස|inline=yes}} == භූගෝලය == {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ භූගෝලය|inline=yes}} === දේශගුණය === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}} === ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණය === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ භූගෝලය|ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණය|inline=yes}} === පරිපාලන අංශ === {{Excerpt|ලයිබීරියාවේ භූගෝලය|පරිපාලන අංශ|inline=yes}} == රජය සහ දේශපාලනය == [[File:Ellen_Johnson-Sirleaf3.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ellen_Johnson-Sirleaf3.jpg|thumb|හිටපු ජනාධිපති එලන් ජොන්සන් සර්ලීෆ්]]එක්සත් ජනපදයේ ආන්ඩුව ආදර්ශයට ගත් ලයිබීරියාවේ රජය, ව්‍යවස්ථාව මගින් ස්ථාපිත කර ඇති ඒකීය ව්‍යවස්ථාමය ජනරජයක් සහ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි. ආන්ඩුවට සම-සමාන ආන්ඩුවේ ශාඛා තුනක් ඇත: විධායකය, ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන්; ලයිබීරියාවේ ද්විමණ්ඩල ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් සමන්විත ව්‍යවස්ථාදායකය; සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ පහළ අධිකරණ කිහිපයකින් සමන්විත අධිකරණය. ජනාධිපතිවරයා රජයේ ප්‍රධානියා, රාජ්‍ය නායකයා සහ ලයිබීරියාවේ සන්නද්ධ හමුදාවන්හි සේනාධිනායකයා ලෙස කටයුතු කරයි. ජනාධිපතිවරයාගේ අනෙකුත් රාජකාරි අතර ව්‍යවස්ථාදායක පනත් කෙටුම්පත්වලට අත්සන් කිරීම හෝ නිෂේධ බලය පැවරීම, සමාව ලබා දීම සහ කැබිනට් සාමාජිකයින්, විනිසුරුවරුන් සහ අනෙකුත් රාජ්‍ය නිලධාරීන් පත් කිරීම වේ. උප සභාපතිවරයා සමඟ එක්ව, වට දෙකක ක්‍රමයක් තුළ බහුතර ඡන්දයෙන් ජනාධිපති වසර හයක ධුර කාලයක් සඳහා තේරී පත් වන අතර ධුර කාලය දෙකක් දක්වා සේවය කළ හැකිය. ව්‍යවස්ථාදායකය සෙනෙට් සභාවෙන් සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයෙන් සමන්විත වේ. ජාතික සංගණනය පදනම් කරගෙන ප්‍රාන්ත 15 අතරට මන්ත්‍රීවරුන් 73ක් බෙදා දී ඇති අතර, සෑම ප්‍රාන්තයකටම අවම වශයෙන් මන්ත්‍රීවරුන් දෙදෙනෙකු බැගින් ලැබේ. සෑම මන්ත්‍රීවරයෙකුම ජාතික මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව විසින් අඳින ලද ප්‍රාන්තයක් තුළ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කයක් නියෝජනය කරන අතර ඔවුන්ගේ දිස්ත්‍රික්කයේ බහුජන ඡන්ද සංඛ්‍යාවකින් වසර හයක කාලයක් සඳහා තේරී පත් වේ. සෙනෙට් සභිකයින් 30 දෙනෙකු සඳහා සෑම ප්‍රාන්තයකින්ම සෙනෙට් සභිකයින් දෙදෙනෙකුගෙන් සෙනෙට් සභාව සෑදී ඇත. සෙනෙට් සභිකයින් වසර නවයක ධුර කාලයක් සේවය කරන අතර මහජන ඡන්දයෙන් විශාල වශයෙන් තේරී පත් වේ. උප සභාපතිවරයා සෙනෙට් සභාවේ සභාපතිවරයා ලෙස ක්‍රියා කරයි, ඔවුන් නොමැති විට ජනාධිපති ගැති තත්ත්‍වයක් සේවය කරයි.<ref>{{cite web |title=Constitution of Liberia |url=http://www.onliberia.org/con_1984_3.htm#chvi |archive-url=https://web.archive.org/web/20170904154117/http://www.onliberia.org/con_1984_3.htm#chvi |archive-date=September 4, 2017 |access-date=July 26, 2021}}</ref> ලයිබීරියාවේ ඉහළම අධිකරණ අධිකාරිය වන්නේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය වන අතර එය සාමාජිකයින් පස් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර ලයිබීරියාවේ අගවිනිසුරුවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සමන්විත වේ. සාමාජිකයින් ජනාධිපතිවරයා විසින් අධිකරණයට නම් කරනු ලබන අතර සෙනෙට් සභාව විසින් තහවුරු කරනු ලබන අතර, වයස අවුරුදු 70 දක්වා සේවය කරනු ලැබේ. අධිකරණය තවදුරටත් පරිපථ සහ විශේෂ අධිකරණ, මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණ සහ සාම විනිසුරුවරුන් ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="state2">{{cite web |date=March 8, 2011 |title=Background Note: Liberia |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/6618.htm |work=Bureau of African Affairs |publisher=United States Department of State}}</ref> අධිකරණ පද්ධතිය යනු ඇංග්ලෝ-ඇමරිකානු නීතිය සහ චාරිත්‍රානුකූල නීතිය මත පදනම් වූ පොදු නීතියේ සම්මිශ්‍රණයකි. සාම්ප්‍රදායික අධිකරණවල අවිධිමත් ක්‍රමයක් තවමත් රටේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ තුළ පවතින අතර, නිල වශයෙන් නීතිවිරෝධී වුවද නඩු විභාග පොදුව පවතී.<ref name="state2" /> 1877 සිට 1980 දක්වා ආණ්ඩුවේ ආධිපත්‍යය දැරුවේ True Whig පක්ෂය විසිනි.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1980/02/28/liberian-elite-facing-rare-political-test/0df96b47-f0ef-45de-a235-5b789ce06d15/|title=Liberian Elite Facing Rare Political Test|last1=Dash|first1=Leon|date=1980-02-28|newspaper=Washington Post|access-date=2023-06-22|last2=Services|first2=Washington Post Foreign|language=en-US|issn=0190-8286}}</ref> අද වන විට රට තුළ දේශපාලන පක්ෂ 20කට අධික සංඛ්‍යාවක් ලියාපදිංචි වී ඇති අතර එය බොහෝ දුරට පුද්ගල සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වටා පදනම් වේ.<ref name="freedom2">{{cite web |date=July 7, 2011 |title=Freedom in the World 2011 – Liberia |url=https://www.refworld.org/docid/4e16b8f91a.html |access-date=January 23, 2023 |work=[[Freedom House]] |publisher=[[United Nations High Commissioner for Refugees]]}}</ref> බොහෝ පාර්ශ්ව දුර්වල සංවිධානාත්මක හැකියාවන්ගෙන් පීඩා විඳිති.<ref name="freedom2" /> 2005 මැතිවරණය ජනාධිපතිගේ පක්ෂයට ව්‍යවස්ථාදායකයේ බහුතර ආසන සංඛ්‍යාවක් ලබා නොගත් පළමු අවස්ථාව සනිටුහන් විය.<ref name="freedom2" /> 2023 V-Dem ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දර්ශකවලට අනුව ලයිබීරියාව ලොව පුරා 65 වැනි මැතිවරණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ අප්‍රිකාවේ 9 වැනි මැතිවරණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ශ්‍රේණිගත කර ඇත.<ref name="vdem_dataset">{{cite web |last=V-Dem Institute |date=2023 |title=The V-Dem Dataset |url=https://www.v-dem.net/data/the-v-dem-dataset/ |access-date=14 October 2023}}</ref> === ආරක්ෂක අංශ === ලයිබීරියාවේ සන්නද්ධ හමුදා (AFL) යනු රටේ සන්නද්ධ හමුදාවන්ය. 1908 දී Liberian Frontier Force ලෙස ආරම්භ කරන ලද, හමුදාව 1956 දී නැවත නම් කරන ලදී. එහි මුළු ඉතිහාසය සඳහාම, AFL හට සැලකිය යුතු ද්‍රව්‍යමය සහ පුහුණු ආධාර එක්සත් ජනපදයෙන් ලැබී ඇත. 1941-89 කාලපරිච්ඡේදයේ වැඩි කාලයක් සඳහා, පුහුණුව බොහෝ දුරට එක්සත් ජනපද උපදේශකයින් විසින් සපයනු ලැබූ අතර, දෙවන ලෝක යුද්ධයේ සටන් අත්දැකීම් ද පුහුණුවෙහි කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. 2003 සැප්තැම්බරයේ UN ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ 1509 යෝජනාවෙන් පසුව, නව ලයිබීරියානු හමුදාව පිහිටුවීමේදී ලයිබීරියාවේ ජාතික සංක්‍රාන්ති රජයට සහය වීමේ අදහසින් ඝානා, නයිජීරියාව, පකිස්ථානය සහ චීනය යන ඒකක සමඟ සටන් විරාමය විනිශ්චය කිරීමට ලයිබීරියාවේ එක්සත් ජාතීන්ගේ දූත මණ්ඩලය පැමිණියේය.<ref>Moumouni, Guillaume. (April 2014). "China and Liberia: Engagement in a Post-Conflict Country 2003–2013". Global Powers and Africa Programme. [http://www.worldcat.org/wcpa/oclc/879851924?page=frame&url=http://www.saiia.org.za/doc_download/509-china-and-liberia-engagement-in-a-post-conflict-country-2003-2013&checksum=3b487fd41f9e71ad94de512cb76b15f4&title=&linktype=digitalObject&detail= Occasional Paper No. 182]{{Dead link|date=September 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. Johannesburg, South Africa: The South African Institute of International Affairs (SAIIA). p. 8.</ref> === විදේශ සබඳතා === [[File:Secretary_Kerry_Listens_as_Liberian_President_Sirleaf_Addresses_the_Post-2015_Development_Panel_Discussion_in_New_York_City_(21582539498).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Secretary_Kerry_Listens_as_Liberian_President_Sirleaf_Addresses_the_Post-2015_Development_Panel_Discussion_in_New_York_City_(21582539498).jpg|වම|thumb|ජනාධිපති සර්ලීෆ් එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් ජෝන් කෙරී, කොලොම්බියානු ජනාධිපති ජුවාන් මැනුවෙල් සැන්ටෝස් සහ බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති ඩේවිඩ් කැමරන් සමඟ 2015 සැප්තැම්බර් මාසයේදී]] පළමු හා දෙවන ලයිබීරියානු සිවිල් යුද්ධවලින් පසු ඇති වූ කැළඹිලිවලින් පසුව, 21 වන සියවසේ ලයිබීරියාවේ අභ්‍යන්තර ස්ථාවරත්වය අසල්වැසි රටවල් සහ බටහිර ලෝකයේ බොහෝ රටවල් සමඟ සුහද සබඳතාවලට නැවත ගෙන ආවේය. අනෙකුත් අප්‍රිකානු රටවල මෙන්, චීනය පශ්චාත්-ගැටුම් ප්‍රතිසංස්කරණයේ වැදගත් කොටසකි.<ref>{{Cite book|title=China and Africa|last=Moumouni|first=Guillaume|year=2018|isbn=978-3319528939|editor-last=Alden|editor-first=C.|pages=225–251|chapter=China and Liberia: Engagement in a Post-Conflict Country (2003–2013)|doi=10.1007/978-3-319-52893-9_12|editor-last2=Alao|editor-first2=A.|editor-last3=Chun|editor-first3=Z.|editor-last4=Barber|editor-first4=L.}}</ref> අතීතයේ දී, ලයිබීරියාවේ අසල්වැසියන් වන ගිනියාව සහ සියෙරා ලියොන් යන රටවල් දෙකම ලයිබීරියාවට තම රටවල කැරලිකරුවන්ට සහාය දෙන බවට චෝදනා කර ඇත.<ref name="hrw">[https://www.hrw.org/news/2013/08/22/liberia-police-corruption-harms-rights-progress "Liberia: Police Corruption Harms Rights, Progress"], Human Rights Watch, August 22, 2013.</ref> === නීතිය බලාත්මක කිරීම සහ අපරාධ === ලයිබීරියානු ජාතික පොලිසිය රටේ ජාතික පොලිස් බලකායයි. 2007 ඔක්තෝම්බර් වන විට එහි මොන්රෝවියා අඩංගු මොන්ට්සෙරාඩෝ ප්‍රාන්තයේ ස්ථාන 33 ක නිලධාරීන් 844 ක් ඇත.<ref name="cdaMontserrado">{{cite news|url=http://www.emansion.gov.lr/doc/MontserradoCDA.pdf|title=Montserrado County Development Agenda|date=2008|access-date=October 14, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102070138/https://www.emansion.gov.lr/doc/MontserradoCDA.pdf|archive-date=November 2, 2021|publisher=Republic of Liberia|url-status=dead}}</ref> ජාතික පොලිස් පුහුණු ඇකඩමිය පේනස්විල් නගරයේ පිහිටා ඇත.<ref>{{cite news|title=Nine officials commissioned|date=October 11, 2008|work=The Analyst}}</ref> පොලිස් නිලධාරීන් අතර දූෂණ ඉතිහාසය මහජන විශ්වාසය හා මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව හීන කරයි. අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව සංලක්ෂිත වන්නේ සාමාන්‍ය අවනීතිය සහ අවසාන සිවිල් යුද්ධයේ හිටපු සටන්කරුවන් සිවිල් බලධාරීන්ට අභියෝග කිරීම සඳහා මිලීෂියා නැවත පිහිටුවීමේ අන්තරායයි.<ref>Crane, Keith; Gompert, David C; Oliker, Olga; Riley, Kevin Jack; and Lawson, Brooke Stearns. (2007). Making Liberia safe : transformation of the national security sector. Santa Monica, CA : Rand. pp. 9–11. {{ISBN|978-0833040084}}. [https://www.rand.org/pubs/monographs/MG529.html Rand Corp website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181014212925/https://www.rand.org/pubs/monographs/MG529.html|date=October 14, 2018}} Retrieved December 7, 2017.</ref> ලයිබීරියාවේ පශ්චාත් ගැටුම් යුගයේ ස්ත්‍රී දූෂණ සහ ලිංගික අතවර නිතර සිදුවේ. ලයිබීරියාව ලෝකයේ කාන්තාවන්ට එරෙහි ලිංගික හිංසනයන් ඉහළම සිදුවීම්වලින් එකකි. ස්ත්‍රී දූෂණය යනු ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් තුනෙන් එකකට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වන අපරාධයකි. නව යොවුන් වියේ ගැහැණු ළමයින් බහුලවම පහර කෑමට ලක් වන අතර, අපරාධකරුවන්ගෙන් 40%ක් පමණ වින්දිතයන් දන්නා වැඩිහිටි පිරිමින් වේ.<ref>Nicola Jones, Janice Cooper, Elizabeth Presler-Marshall and David Walker, June 2014; "The fallout of rape as a weapon of war", ODI; http://www.odi.org/publications/8464-rape-weapon-war-liberia {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928083046/http://www.odi.org/publications/8464-rape-weapon-war-liberia |date=2018-09-28 }}</ref> ලයිබීරියාවේ පිරිමි සහ ගැහැණු සමලිංගිකත්වය නීති විරෝධී වේ.<ref>{{cite web |date=May 17, 2016 |title=State Sponsored Homophobia 2016: A world survey of sexual orientation laws: criminalisation, protection and recognition |url=http://ilga.org/downloads/02_ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2016_ENG_WEB_150516.pdf |work=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.newsweek.com/73-countries-where-its-illegal-be-gay-1385974|title=71 Countries Where Homosexuality is Illegal|last=Avery|first=Daniel|date=April 4, 2019|work=Newsweek}}</ref> 2012 ජූලි 20 දින, ලයිබීරියානු සෙනෙට් සභාව සමලිංගික විවාහ තහනම් කිරීම සහ අපරාධ කිරීම සඳහා නීති සම්පාදනය කිරීමට ඒකමතිකව ඡන්දය දුන්නේය.<ref>{{Cite web |title="Senate Passes 'No Same Sex Marriage' Bill ", ''Daily Observer'', 21 July 2012 |url=http://www.liberianobserver.com/index.php/news/item/1976-senate-passes-%E2%80%98no-same-sex-marriage%E2%80%99-bill |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120805070510/http://www.liberianobserver.com/index.php/news/item/1976-senate-passes-%E2%80%98no-same-sex-marriage%E2%80%99-bill |archive-date=August 5, 2012 |access-date=September 1, 2019}}</ref> === දූෂණය === ලයිබීරියානු රජයේ සෑම තරාතිරමකම දූෂණය ආවේණික වේ.<ref name="2010 Human Rights Report: Liberia">{{cite web |title=2010 Human Rights Report: Liberia |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2010/af/154354.htm |access-date=January 10, 2013 |work=US Department of State}}</ref> ජනාධිපති සර්ලීෆ් 2006 දී බලයට පත් වූ විට, දූෂණය "ප්‍රධාන මහජන සතුරා" බව ප්‍රකාශ කළාය.<ref name="hrw" /> 2014 දී, ලයිබීරියාවේ එක්සත් ජනපද තානාපතිවරයා පැවසුවේ "දැනටමත් අපහසු නිෂ්පාදන හා සේවා සඳහා අනවශ්‍ය වියදම් හරහා මිනිසුන්ට හානියක් සිදු වන දූෂණය" බවයි. බොහෝ ලයිබීරියානුවන්ට දැරිය හැකි මිලකට".<ref>{{cite web |title="Liberia: Corruption Is Liberia's Problem, US Ambassador to Liberia Alarms", Al-Varney Rogers, allAfrica, 21 February 2014. |url=http://allafrica.com/stories/201402211033.html |access-date=October 17, 2014 |work=allAfrica.com}}</ref> ලයිබීරියාව 2010 දූෂණ සංජානන දර්ශකයේ 10 (ඉතා පිරිසිදු) සිට 0 (ඉතා දූෂිත) දක්වා පරිමාණයෙන් 3.3ක් ලබා ගත්තේය. මෙය ලොව පුරා රටවල් 178 කින් 87 වැනි ශ්‍රේණිගත කිරීමක් සහ උප සහරානු අප්‍රිකාවේ 47 න් 11 වැනි ස්ථානය ලබා දුන්නේය.<ref>{{cite web |date=October 26, 2010 |title=2010 Corruption Perceptions Index |url=http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi/2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101020153842/http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi/2010 |archive-date=October 20, 2010 |access-date=July 22, 2011 |work=Transparency International}}</ref> මෙම ලකුණු 2007 සිට සැලකිය යුතු දියුණුවක් නියෝජනය කරයි, රට 2.1 ලබා ගත් අතර රටවල් 180 කින් 150 වැනි ස්ථානයට පත් විය.<ref>{{cite web |year=2007 |title=Corruption Perceptions Index 2007 |url=http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi/2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080428203145/http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi/2007 |archive-date=April 28, 2008 |access-date=July 22, 2011 |work=Transparency International}}</ref> ප්‍රසිද්ධියේ පෙනී සිටින රජයේ නිලධාරීන් සමඟ කටයුතු කරන විට, ලයිබීරියානුවන්ගෙන් 89%ක් පවසන්නේ තමන්ට අල්ලසක් ගෙවීමට සිදුව ඇති බවයි, එය සංවිධානයේ 2010 ගෝලීය දූෂණ බැරෝමීටරයට අනුව ලෝකයේ ඉහළම ජාතික ප්‍රතිශතය වේ.<ref>{{cite web |date=December 9, 2010 |title=Global Corruption Barometer 2010 |url=http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/gcb/2010/results |access-date=July 22, 2011 |work=Transparency International}}</ref> == ආර්ථිකය == [[File:Liberia_Product_Exports_(2019).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Liberia_Product_Exports_(2019).svg|thumb|ලයිබීරියානු අපනයනවල සමානුපාතික නියෝජනයක්. නැව්ගත කිරීම සම්බන්ධ කාණ්ඩ මගින් ලයිබීරියාවේ තත්ත්වය ජාත්‍යන්තර පහසුව සඳහා ධජයක් ලෙස පිළිබිඹු කරයි - ලයිබීරියාවේ ධජය යටතේ ලියාපදිංචි වූ යාත්‍රා 3,500 ක් ලොව පුරා ඇති නැව්වලින් 11% ක් වේ.<ref name="Schoenurl">{{cite web |last=Schoenurl |first=John W. |date=August 11, 2003 |title=Liberian shipping draws scrutiny |url=http://www.nbcnews.com/id/3072983 |work=NBC News}}</ref><ref name="About the Liberian Registry">{{cite web |title=About the Liberian Registry |url=http://www.liscr.com/liscr/AboutUs/AboutLiberianRegistry/tabid/206/Default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110180209/http://www.liscr.com/liscr/AboutUs/AboutLiberianRegistry/tabid/206/Default.aspx |archive-date=November 10, 2014 |publisher=Liberian Registry}}</ref>]] [[File:Liberia,_Trends_in_the_Human_Development_Index_1970-2010.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Liberia,_Trends_in_the_Human_Development_Index_1970-2010.png|thumb|ලයිබීරියාව, මානව සංවර්ධන දර්ශකයේ ප්‍රවණතා 1970-2010.]] [[File:GDP_per_capita_development_of_Liberia.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:GDP_per_capita_development_of_Liberia.png|thumb|සැබෑ GDP ඒක පුද්ගල සංවර්ධනය, 1950 සිට]] ලයිබීරියාවේ ප්‍රාථමික මුදල් ඒකකය වන ලයිබීරියානු ඩොලරය මුද්‍රණය කිරීම සහ නඩත්තු කිරීම ලයිබීරියාවේ මහ බැංකුව වගකීම වේ (එක්සත් ජනපද ඩොලරය ලයිබීරියාවේ නීත්‍යානුකූල මුදලක්ද වේ).<ref>{{Cite web |title=Currency |url=https://cbl.org.lr/general/currency |access-date=January 15, 2023 |website=Central Bank of Liberia}}</ref> ලයිබීරියාව ලෝකයේ දුප්පත්ම රටවලින් එකකි, විධිමත් රැකියා අනුපාතය 15%.<ref name="state">{{cite web |date=March 8, 2011 |title=Background Note: Liberia |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/6618.htm |work=Bureau of African Affairs |publisher=United States Department of State}}</ref> ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 1980 දී ඇමෙරිකානු ඩොලර් 496 කි. ඊජිප්තුව (ඒ අවස්ථාවේ දී) සමඟ සැසඳිමේදී එය ඉහළ අගයකි.<ref>{{cite web |title=GDP per capita (current US$) &#124;Data &#124;Graph |url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD/countries/LR-EG?display=graph |access-date=March 26, 2013 |publisher=Data.worldbank.org}}</ref> 2011 දී රටේ නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.154ක් වූ අතර නාමික ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඇමෙරිකානු ඩොලර් 297ක් වූ අතර එය ලෝකයේ තුන්වැනි පහළම අගයයි.<ref name="IMF_GDP">{{cite web |title=Liberia |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=98&pr.y=20&sy=2014&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=668&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |publisher=International Monetary Fund}}</ref> ඓතිහාසික වශයෙන් ලයිබීරියානු ආර්ථිකය විදේශ ආධාර, විදේශ සෘජු ආයෝජන සහ යකඩ, රබර් සහ දැව වැනි ස්වභාවික සම්පත් අපනයනය මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතුනි.<ref name="eowg">{{cite book|last=Bateman|first=Graham|author2=Victoria Egan|author3=Fiona Gold|author4=Philip Gardner|title=Encyclopedia of World Geography|publisher=Barnes & Noble Books|location=New York|year=2000|page=161|isbn=1566192919}}</ref> === ආර්ථික ඉතිහාසය === 1979 වර්ධනයේ උච්චතම අවස්ථාවට පසුව, 1980 කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු ආර්ථික වැරදි කළමනාකරණය හේතුවෙන් ලයිබීරියානු ආර්ථිකය ස්ථාවර පරිහානියක් ආරම්භ විය.<ref name="challenges">{{cite web |date=June 13, 2011 |title=The Challenges of Post-War Reconstruction{{snd}}the Liberian Experience |url=http://allafrica.com/stories/201106140356.html |work=Government of Liberia |publisher=allAfrica.com}}</ref> 1989 සිවිල් යුද්ධය පුපුරා යාමෙන් මෙම පරිහානිය වේගවත් විය. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 1989 සහ 1995 අතර ඇස්තමේන්තුගත 90% කින් අඩු කරන ලද අතර එය නූතන ඉතිහාසයේ වේගවත්ම පහත වැටීමකි.<ref name="challenges" /> 2003 යුද්ධය අවසන් වීමත් සමඟ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වර්ධනය වේගවත් වීමට පටන් ගත් අතර එය 2007 දී 9.4% දක්වා ළඟා විය.<ref name="imf">{{cite web |date=June 20, 2011 |title=Report for Selected Countries and Subjects: Liberia |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=41&pr.y=12&sy=2000&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=668&s=NGDP_RPCH%2CPCPIPCH&grp=0&a= |work=International Monetary Fund}}</ref> ගෝලීය මූල්‍ය අර්බුදය 2009 දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වර්ධනය 4.6% දක්වා මන්දගාමී විය,<ref name="imf" /> රබර් සහ දැව අපනයනය මගින් නායකත්වය දුන් ශක්තිමත් කෘෂිකාර්මික අංශයක් 2010 දී 5.1% දක්වා වර්ධනය වූ අතර 2011 දී අපේක්ෂිත 7.3% දක්වා වර්ධනය වී ආර්ථිකය වේගවත්ම 20න් එකක් බවට පත් කළේය.<ref name="consultation">{{cite web |year=2010 |title=IMF Country Report No. 10/37 |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/scr/2010/cr10373.pdf |work=International Monetary Fund}}</ref><ref name="agi">{{cite web |date=January 27, 2011 |title=Liberian President: Government and People are Partners in Progress |url=http://www.africagovernance.org/article/liberian-president-government-and-people-are-partners-progress |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220103119/http://www.africagovernance.org/article/liberian-president-government-and-people-are-partners-progress |archive-date=December 20, 2016 |work=Africa Governance Initiative}}</ref> කුඩා දේශීය වෙළෙඳපොළක්, ප්‍රමාණවත් යටිතල පහසුකම් නොමැතිකම, අධික ප්‍රවාහන වියදම්, අසල්වැසි රටවල් සමඟ දුර්වල වෙළෙඳ සබඳතා සහ ආර්ථිකයේ ඉහළ ඩොලරීකරණය වැනි වර්ධනයට වත්මන් බාධාවන් ඇතුළත් වේ.<ref name="consultation" /> ලයිබීරියාව 1943 සිට 1982 දක්වා සිය මුදල් ඒකකය ලෙස එක්සත් ජනපද ඩොලරය භාවිතා කළ අතර ලයිබීරියානු ඩොලරය සමඟ එක්සත් ජනපද ඩොලරය දිගටම භාවිතා කරයි.<ref>{{cite web |date=July 2008 |title=Liberia Economic Recovery Assessment |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:rjgZxrEkytAJ:www.countrycompass.com/_docs/assessments/Liberia_Economic_Recovery_Assessment.pdf+Liberian+dollar+1982&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgB5jM-McEY_lEOfi7dtjUAbUY3FHNMS-1b7c1mewxokLnC7PucnxlcZgbC4H60-44s9Kyw4SlVD0s8pI0lznK8MH_FSOPkOAEW8OgbhuDeI2kiEZ81wf4E0kNLQHndpFSE3jFO |work=USAID}}</ref> 2003 දී ආරම්භ වූ උද්ධමනය අඩු වීමෙන් පසුව, ලෝක ව්‍යාප්ත ආහාර සහ බලශක්ති අර්බුදවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2008 දී උද්ධමනය ඉහළ ගියේය,<ref>{{cite web |date=May 2011 |title=Quarter Three Fiscal Outturn, Fiscal Year 2010/11 |url=http://mof.gov.lr/doc/Published%20Fiscal%20Outturns.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325223907/http://mof.gov.lr/doc/Published%20Fiscal%20Outturns.pdf |archive-date=March 25, 2012 |work=Ministry of Finance}}</ref> 2009 දී 7.4% දක්වා පහත වැටීමට පෙර 17.5% දක්වා ළඟා විය.<ref name="imf" /> ලයිබීරියාවේ බාහිර ණය 2006 දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 800%ක්, ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 4.5ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.<ref name="challenges" /> 2007 සිට 2010 දක්වා ද්විපාර්ශ්වික, බහුපාර්ශ්වික සහ වාණිජ ණය සහනවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 2011 වන විට රටේ විදේශ ණය ප්‍රමාණය ඩොලර් මිලියන 222.9 දක්වා පහත වැටුණි.<ref>{{cite web |date=March 25, 2011 |title=Second Quarter 2010/2011 Public Debt Management Report |url=http://mof.gov.lr/doc/2nd%20Qrt%20Debt%20Management%20Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130910014431/http://mof.gov.lr/doc/2nd%20Qrt%20Debt%20Management%20Report.pdf |archive-date=September 10, 2013 |work=Debt Management Unit |publisher=Ministry of Finance}}</ref> බොහෝ ආයෝජකයින් සිවිල් යුද්ධයෙන් පලා ගිය නිසා 1990 ගනන් තුල නිල භාණ්ඩ අපනයන පහත වැටුනද, ලයිබීරියාවේ යුධ කාලීන ආර්ථිකය කලාපයේ දියමන්ති ධනය සූරාකෑම පෙන්නුම් කලේය.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/839206.stm|title=Liberia's diamond links|date=July 18, 2000|newspaper=BBC News}}</ref> 1999 දී දියමන්ති වලින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 300 අපනයනය කරන ලද සියෙරා ලියොන් ලේ දියමන්තිවල (නීති විරෝධී) ප්‍රධාන වෙළෙන්දෙකු ලෙස රට ක්‍රියා කළේය.<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/background/liberia/|title=CBC News Indepth: Liberia|date=March 29, 2006|newspaper=CBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908174543/http://www.cbc.ca/news/background/liberia/|archive-date=September 8, 2013|url-status=dead}}</ref> මෙය 2001 දී ලයිබීරියානු දියමන්ති අපනයනය සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ තහනමක් පැනවීමට හේතු විය, එය 2007 දී කිම්බර්ලි ක්‍රියාවලි සහතික කිරීමේ යෝජනා ක්‍රමයට ලයිබීරියාව ප්‍රවේශ වීමෙන් පසුව ඉවත් කරන ලදී.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/news/world/2007-05-01-liberia_N.htm|title=Liberia restarts diamond industry|date=May 1, 2007|newspaper=USA Today}}</ref> 2003 දී, ලයිබීරියානු දැව අපනයනය සඳහා අතිරේක එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්බාධක පැනවූ අතර, එය 1997 දී ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 5 සිට 2002 දී ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 100 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, සියෙරා ලියොන්හි කැරලිකරුවන්ට අරමුදල් සපයන බවට විශ්වාස කෙරිණි.<ref>{{cite web |date=May 7, 2003 |title=Bloody timber off the market |url=http://www.greenpeace.org/international/en/news/features/bloody-timber-off-the-market/ |work=Greenpeace}}</ref><ref>{{cite web |last=Strieker |first=Gary |date=January 13, 2002 |title=U.N. mulls embargo on Liberian timber |url=http://www.edition.cnn.com/2002/TECH/science/01/13/liberian.timber/index.html |work=CNN}}</ref> මෙම සම්බාධක 2006 දී ඉවත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |last=Xu |first=Chenni |date=June 20, 2006 |title=UN Lifts Liberia Timber Sanctions |url=http://www.voanews.com/english/news/a-13-2006-06-20-voa64.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120130090304/http://www.voanews.com/english/news/a-13-2006-06-20-voa64.html |archive-date=January 30, 2012 |access-date=June 21, 2011 |work=Voice of America}}</ref> යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු විදේශ ආධාර සහ ආයෝජන ගලා ඒම හේතුවෙන්, ලයිබීරියාව විශාල ගිණුම් හිඟයක් පවත්වාගෙන යන අතර, එය 2008 දී 60%කට ආසන්න අගයක් දක්වා ඉහළ ගියේය.<ref name="consultation" /> ලයිබීරියාව 2010 දී ලෝක වෙළඳ සංවිධානය සමඟ නිරීක්ෂක තත්ත්වය ලබා ගත් අතර 2016 දී නිල සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය.<ref>{{cite web |title=Members and Observers |url=https://www.wto.org/english/thewto_e/whatis_e/tif_e/org6_e.htm |access-date=October 15, 2020 |website=wto.org}}</ref> ලයිබීරියාව, 2006 වසරේ සිට ආයෝජනය කර ඇති ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 16 සමඟ, ලෝකයේ ඉහළම විදේශ සෘජු ආයෝජන අනුපාතය දල දේශීය නිෂ්පාදිතයට හිමි වේ.<ref name="agi" /> 2006 දී Sirleaf සමාරම්භකයෙන් පසුව, ලයිබීරියාව ArcelorMittal, BHP සහ Sime Darby ඇතුළු බහුජාතික සමාගම් ගණනාවක් සමඟ යකඩ යපස් සහ ෆාම් ඔයිල් කර්මාන්ත සඳහා ඩොලර් බිලියන ගණනක සහන ගිවිසුම් කිහිපයක් අත්සන් කළේය.<ref>{{cite web |date=August 27, 2010 |title=Government Announces Agreement with Chevron to Explore Liberian Waters |url=http://allafrica.com/stories/201008271043.html |publisher=allAfrica.com}}</ref> Sime Darby (Malaysia) සහ Golden Veroleum (USA) වැනි පාම් ඔයිල් සමාගම් රජයේ සහන මගින් සක්‍රීය කර ඇති ජීවනෝපායන් විනාශ කිරීම සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් අවතැන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල වී ඇත.<ref>{{cite web |date=December 27, 2012 |title=Palm oil industry accused of land grabs in Liberia |url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/rights/palm-oil-companys-deal-liberia-sparks-controversy |publisher=globalpost.com}}</ref> 1926 සිට Firestone විසින් මාර්ගිබි ප්‍රාන්තයේ හාර්බෙල් හි ලොව විශාලතම රබර් වගාව පවත්වාගෙන යයි. 2015 වන විට, එහි ලයිබීරියානු සේවකයන් 8,000කට වඩා සිටි අතර, එය රටේ විශාලතම පුද්ගලික සේවා යෝජකයා බවට පත් විය.<ref>Fred van der Kraaij, ''From the love of liberty to paradise lost'', p. 144, Leiden, African Studies Centre 2015, [https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/33835 pdf]</ref><ref>{{cite web |title=Firestone and Liberia – Company History |url=http://www.firestonenaturalrubber.com/company_history.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612171553/http://www.firestonenaturalrubber.com/company_history.htm |archive-date=June 12, 2011 |work=Firestone Natural Rubber Company}}</ref> === පහසුව සඳහා නැව්ගත කිරීමේ ධජය === පහසුව සඳහා ධජයක් ලෙස එහි තත්ත්වය හේතුවෙන්, පැනමාවට පිටුපසින් ලෝකයේ දෙවන විශාලතම සමුද්‍ර ලියාපදිංචිය ලයිබීරියාවට ඇත. එහි ධජය යටතේ යාත්‍රා 3,500ක් ලියාපදිංචි කර ඇති අතර එය ලොව පුරා ඇති නැව්වලින් 11%ක් වේ.<ref name="Schoenurl" /><ref name="About the Liberian Registry" /> === ප්‍රධාන කර්මාන්ත === ==== කෘෂිකර්මය ==== [[File:Young_boy_grinding_sugar_cane_in_Liberia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Young_boy_grinding_sugar_cane_in_Liberia.jpg|thumb|251x251පික්|1968 නිම්බා ප්‍රාන්තයේ ෆ්ලුම්පා අසල උක් අඹරන තරුණ පිරිමි ළමයෙක්.]]ලයිබීරියාවේ කෘෂිකර්මාන්තය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 38.8% ක් වටිනා රටේ ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන අංශයක් වන අතර, ජනගහනයෙන් 70% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සේවයේ යොදවා ඇති අතර ලෝකයේ අඩුම සංවර්ධිත රටක් (එක්සත් ජාතීන් විසින් අර්ථ දක්වා ඇති පරිදි) වටිනා අපනයනයක් සපයයි.<ref>{{Cite web |date=24 June 2015 |title=The World Factbook - Liberia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia/ |access-date=2015-07-10 |website=www.cia.gov |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Liberia {{!}} Agriculture and Food Security {{!}} U.S. Agency for International Development |url=http://www.usaid.gov/liberia/agriculture-and-food-security |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711125812/http://www.usaid.gov/liberia/agriculture-and-food-security |archive-date=11 July 2015 |access-date=2015-07-10 |website=www.usaid.gov |df=dmy-all}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Agriculture - Liberia - export, area, crops, annual, farming, system |url=http://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Liberia-AGRICULTURE.html |access-date=2015-07-10 |website=www.nationsencyclopedia.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Patel |first=Nitesh |date=June 2013 |title=LIBERIA COMPREHENSIVE FOOD SECURITY AND NUTRITION SURVEY (CFSNS) JUNE 2013 |url=http://www.moaliberia.org/?ddownload=172 |access-date=10 July 2015 |website=www.moaliberia.org |publisher=Liberian Ministry of Agriculture}}</ref> ලයිබීරියාවේ ගොවිතැනට හිතකර දේශගුණයක්, විශාල වනාන්තර සහ බහුල ජල ප්‍රමාණයක් ඇත, නමුත් අඩු අස්වැන්නක් නිසා ආහාර ද්‍රව්‍යවලින් අඩකට වඩා ආනයනය කරනු ලැබේ, ශුද්ධ කෘෂිකාර්මික වෙළඳාම 2010 දී ඩොලර් මිලියන 73.12ක් විය.<ref>{{Cite web |last=Buzanakova |first=Alina |title=Liberia Agriculture Sheet - Open Data for Liberia |url=http://liberia.opendataforafrica.org/pdykmff/liberia-agriculture-sheet |access-date=2015-07-10}}</ref> මෙය ලයිබීරියාවේ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයා විසින් "වැරදි අදහසක්" ලෙස බැහැර කරන ලදී.<ref name=":2">{{Cite web |title=Rice Production Booms in Southeast Liberia |url=http://www.moaliberia.org/?p=2133 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711083631/http://www.moaliberia.org/?p=2133 |archive-date=2015-07-11 |access-date=2015-07-10 |website=www.moaliberia.org |publisher=Ministry of Agriculture}}</ref> ප්‍රධාන භෝග වන්නේ ස්වභාවික රබර්, සහල්, මඤ්ඤොක්කා,<ref name="ACMV">{{cite journal|last1=Fauquet|first1=Claude|last2=Fargette|first2=Denis|title=African Cassava Mosaic Virus: Etiology, Epidemiology, and Control|journal=[[Plant Disease (journal)|Plant Disease]]|publisher=[[American Phytopathological Society]]|doi=10.1094/PD-74-0404|s2cid=86728521}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=FAOSTAT |url=http://faostat3.fao.org/browse/rankings/commodities_by_country/E |access-date=2015-07-10 |website=faostat3.fao.org}}</ref> කෙසෙල් සහ ෆාම් ඔයිල්ය.<ref name=":3" /> දැව ද වාර්ෂිකව ඩොලර් මිලියන 100 ක ප්‍රධාන අපනයනයකි, නමුත් මෙයින් වැඩි ප්‍රමාණයක් තිරසාර නොවන වාසස්ථාන විනාශයේ ප්‍රතිඵලයක් වන අතර, ආසියානු සංගත ඔවුන්ගේ භූමිකාව සම්බන්ධයෙන් විවේචනයට ලක් විය.<ref name=":0" /> බොහෝ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල කෘෂිකාර්මික ක්‍රියාකාරකම් සිදු වුවද, එය විශේෂයෙන් සාන්ද්‍රණය වී ඇත්තේ වෙරළබඩ තැනිතලා ( යැපුම් බෝග) සහ නිවර්තන වනාන්තර (මුදල් භෝග) ය. සමස්තයක් ලෙස ආර්ථිකය හා සැසඳීමේදී ඔවුන් බහුලව සේවයේ යෙදී සිටින බැවින් මෙම අංශය කාන්තාවන්ට ඉතා වැදගත් වේ.<ref>{{Cite web |date=2013 |title=Liberia - Agriculture and Food Security |url=http://liberia.brac.net/index.php?option=com_content&view=article&id=148&Itemid=694 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150710235818/http://liberia.brac.net/index.php?option=com_content&view=article&id=148&Itemid=694 |archive-date=2015-07-10 |access-date=2015-07-10 |website=liberia.brac.net}}</ref> ==== පතල් කැණීම ==== [[File:U.S.DOC(1965)_Liberia._Iron_ore_is_its_major_export.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:U.S.DOC(1965)_Liberia._Iron_ore_is_its_major_export.jpg|thumb|යපස් කැණීම]]2003 දී අවසන් වූ සිවිල් යුද්ධයෙන් පසු ලයිබීරියාවේ පතල් කර්මාන්තය පුනර්ජීවනයක් අත්කර ගෙන ඇත.<ref name="Resource">{{Cite web |title=Liberia |url=http://www.resourcegovernance.org/countries/africa/liberia/overview |access-date=1 June 2015 |publisher=Natural Resource Governance Institute}}</ref> රන්, දියමන්ති සහ යපස් පතල් අංශයේ මූලික ඛනිජය වන අතර නව ඛනිජ සංවර්ධන ප්‍රතිපත්තියක් සහ පතල් සංග්‍රහයක් විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වේ.<ref name="Bendi">{{Cite web |title=Mining in Liberia- Overview |url=http://www.mbendi.com/indy/ming/af/li/p0005.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20001206141400/http://www.mbendi.com/indy/ming/af/li/p0005.htm |archive-date=6 December 2000 |access-date=1 June 2015 |publisher=mbendi.com}}</ref> 2013 දී, ඛනිජ අංශය රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 11% ක් වූ අතර ලෝක බැංකුව 2017 වන විට එම අංශයේ තවත් වර්ධනයක් අපේක්ෂා කරයි.<ref name="Sector">{{Cite web |date=7 April 2015 |title=Quick-Action Helps Maintain Key Mining Industries during Ebola Outbreak |url=http://www.usgs.gov/newsroom/article.asp?ID=4183&from=rss#.VWdmQUYYPGI |access-date=1 June 2015 |publisher=USGS}}</ref> පතල් කර්මාන්තය රටේ ආර්ථික වර්ධනය සඳහා ප්‍රමුඛතම චලිතය ලෙස සලකනු ලබන අතර එහි සූරාකෑම එහි පොහොසත් ජෛව විවිධත්වයේ තිරසාර පාරිසරික සංරක්ෂණය සමඟ නිසි ලෙස සමතුලිත විය යුතුය.<ref name="Bank">{{Cite web |date=28 April 2015 |title=Coordinating Mining Conservation Efforts in Liberia |url=http://www.worldbank.org/en/news/feature/2015/04/28/coordinating-mining-conservation-efforts-in-liberia |access-date=1 June 2015 |publisher=World Bank}}</ref> යපස් නිස්සාරණයට අමතරව රටේ ආර්ථිකය පොහොසත් කිරීම සඳහා සිමෙන්ති, දියමන්ති, රන් හා ඛනිජ තෙල් සම්පත්වලට ද නිසි වැදගත්කමක් ලබා දී ඇත. ==== විදුලි සංදේශ ==== ලයිබීරියාවේ ප්‍රධාන පුවත්පත් හයක් ඇති අතර ජනගහනයෙන් 65% කට ජංගම දුරකථන සේවාවක් ඇත. සිවිල් යුද්ධ දෙකේදී (1989-1996 සහ 1999-2003) ලයිබීරියාවේ සන්නිවේදන යටිතල පහසුකම් බොහොමයක් විනාශ වී හෝ කොල්ලකන ලදී.<ref name="reform">{{cite web |date=July 2011 |title=PPIAF Supports Telecommunications Reform and Liberalization in Liberia |url=http://www.ppiaf.org/sites/ppiaf.org/files/publication/PPIAF-Impact-Stories-Reforming-Liberia-Telecom-Sector.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051911/http://www.ppiaf.org/sites/ppiaf.org/files/publication/PPIAF-Impact-Stories-Reforming-Liberia-Telecom-Sector.pdf |archive-date=March 4, 2016 |access-date=September 3, 2011 |publisher=Public-Private Infrastructure Facility (PPIAF)}}</ref> වැඩිහිටි සාක්ෂරතාවයේ අඩු අනුපාත සහ ඉහළ දරිද්‍රතා අනුපාත සමඟ, රූපවාහිනිය සහ පුවත්පත් භාවිතය සීමා වී ඇති අතර, මහජනතාව සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමේ ප්‍රධාන මාධ්‍ය ලෙස ගුවන් විදුලිය ඉතිරි වේ.<ref>[http://www.audiencescapes.org/country-profiles-liberia-country-overview-quantitative-survey-qualitative-analysis-research "Introduction to Communication and Development in Liberia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307051722/http://www.audiencescapes.org/country-profiles-liberia-country-overview-quantitative-survey-qualitative-analysis-research|date=March 7, 2014}}, AudienceScapes. Retrieved February 8, 2014.</ref> ==== ප්‍රවාහනය ==== [[File:Downtown_Monrovia_3348917715_67a2002529.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Downtown_Monrovia_3348917715_67a2002529.jpg|thumb|මොන්රෝවියා නගරයේ වීදි, 2009 මාර්තු]]ලයිබීරියාවේ ප්‍රවාහනය දුම්රිය මාර්ග සැතපුම් 266ක්, මහාමාර්ග සැතපුම් 6,580ක් (සැතපුම් 408ක් පදික), වරායවල්, ගුවන්තොටුපළ 29ක් සහ තෙල් ප්‍රවාහනය සඳහා සැතපුම් 2ක නල මාර්ගයකින් සමන්විත වේ.<ref name=":02">{{Citation|title=Liberia|date=2021-10-19|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia/#transportation|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|language=en|access-date=2021-11-02|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319020318/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia#transportation}}</ref> බස්රථ සහ කුලී රථ මොන්රෝවියාවේ සහ ඒ අවට ප්‍රධාන භූමි ප්‍රවාහන ක්‍රම වේ. කුලී බෝට්ටු ද තිබේ.<ref>{{Cite web |title=Transport in Liberia: How to Get Around Safely |url=https://www.worldnomads.com/travel-safety/western-africa/liberia/liberia-crime |access-date=2021-11-02 |website=www.worldnomads.com}}</ref> ==== බලශක්තිය ==== පොදු විදුලි සේවා සපයනු ලබන්නේ තනිකරම රජය සතු ලයිබීරියා විදුලි සංස්ථාව විසිනි, එය ග්‍රේටර් මොන්රෝවියා දිස්ත්‍රික්කයේ තනිකරම පාහේ කුඩා විදුලිබල පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක කරයි.<ref name="Options">{{cite web |date=2011 |title=Options for the Development of Liberia's Energy Sector |url=http://siteresources.worldbank.org/EXTAFRREGTOPENERGY/Resources/717305-1266613906108/Liberia_Energy_ESW_11-4-11web.pdf |work=International Bank for Reconstruction and Development |publisher=World Bank Group}}</ref> විදුලි බලශක්ති සේවාවන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් සපයනු ලබන්නේ කුඩා, පුද්ගලික හිමිකාරීත්වය ඇති ජනක යන්ත්‍ර මගිනි. කිලෝවොට් පැයකට ඩොලර් 0.54 ක් වන අතර, ලයිබීරියාවේ විදුලි පිරිවැය ලෝකයේ ඉහළම අගය අතර වේ. 2013 වසරේ මුළු ධාරිතාව මෙගාවොට් 20ක් වූ අතර, එය යුද්ධයට පෙර 1989දී මෙගාවොට් 191ක උපරිම මට්ටමට වඩා තියුනු පහත වැටීමක් විය.<ref name="Options" /> මෙගාවොට් 80 ක උපරිම ධාරිතාවකින් යුත් මවුන්ට් කෝපි ජලවිදුලි ව්‍යාපෘතියේ අළුත්වැඩියා කිරීම සහ පුළුල් කිරීම 2018 දී නිම කරන ලදී.<ref>{{cite news|title=Liberia: Stepping Back Into The Light?|last=MacDougall|first=Clair|date=July 18, 2012|newspaper=ThinkPressAfrica}}</ref> නව බැර ඉන්ධන තෙල් බලාගාර තුනක් ඉදිකිරීම මගින් විදුලි ධාරිතාව මෙගාවොට් 38 කින් ඉහළ නැංවීමට අපේක්ෂා කෙරේ.<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201311280681.html|title=Liberia: Massive Electrification Boost|date=November 27, 2013|newspaper=allAfrica.com}}</ref> 2013 දී ලයිබීරියාව බටහිර අප්‍රිකානු බල සංචිතය හරහා අසල්වැසි අයිවරි කෝස්ට් සහ ගිනියාවෙන් විදුලිය ආනයනය කිරීම ආරම්භ කළේය.<ref>{{cite news|url=http://cmiliberia.org/blog/2013/07/30/behind-the-power-switch-in-nimba-an-optimism-for-vibtant-economy/|title=Behind The Power Switch in Nimba, An optimism for Vibrant Economy|last=Teh|first=Joe|date=July 30, 2013|newspaper=The News Pinnacle|archive-url=https://archive.today/20140609061323/http://cmiliberia.org/blog/2013/07/30/behind-the-power-switch-in-nimba-an-optimism-for-vibtant-economy/|archive-date=June 9, 2014|url-status=dead}}</ref> ලයිබීරියාව අක්වෙරළ තෙල් සඳහා ගවේෂණ ආරම්භ කර ඇත; ඔප්පු නොකළ තෙල් සංචිත බැරල් බිලියනයකට වඩා වැඩි විය හැක.<ref>{{cite news|url=https://af.reuters.com/article/southAfricaNews/idAFWEA839820091103|title=Liberia may have over 1 bln barrels in oil resources|date=November 3, 2009|newspaper=Reuters Africa|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120101525/http://af.reuters.com/article/southAfricaNews/idAFWEA839820091103|archive-date=January 20, 2012|url-status=dead}}</ref> රජය සිය අක්වෙරළ ජලය කුට්ටි 17 කට බෙදා 2004 දී එම කුට්ටි සඳහා ගවේෂණ බලපත්‍ර වෙන්දේසි කිරීමට පටන් ගත් අතර 2007 සහ 2009 දී තවත් වෙන්දේසි කිරීම් සිදු විය.<ref>{{cite web |date=February 2, 2004 |title=NOCAL 2004 Liberia Offshore Bid Round Announcement |url=http://www.businesswire.com/news/home/20040202005192/en/NOCAL-2004-Liberia-Offshore-Bid-Announcement |work=Business Wire}}</ref><ref name="bidding">{{cite web |last=Pearson |first=Natalie Obiko |date=December 10, 2007 |title=Liberia Opens Bidding for 10 Offshore Oil Blocks |url=http://www.rigzone.com/news/article.asp?a_id=53828 |work=RigZone}}</ref><ref>{{cite web |date=August 27, 2009 |title=Third Liberian Offshore Petroleum Licensing Round 2009 |url=https://www.psg.deloitte.com/NewsLicensingRounds_LR_0909.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104072748/https://www.psg.deloitte.com/NewsLicensingRounds_LR_0909.asp |archive-date=November 4, 2013 |work=Deloitte Petroleum Services |publisher=Deloitte}}</ref> 2011 දී අතිරේක අතිශය ගැඹුරු අක්වෙරළ කුට්ටි 13ක් වෙන්දේසි කිරීමට සැලසුම් කරන ලදී.<ref>{{cite web |last=Toweh |first=Alphonso |date=July 21, 2011 |title=Liberia marks out new oil blocks, auction seen soon |url=https://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE76K01J20110721?sp=true |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119002810/http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE76K01J20110721?sp=true |archive-date=January 19, 2012 |access-date=August 22, 2011 |work=Reuters}}</ref> බලපත්‍ර දිනාගත් සමාගම් අතර Repsol YPF, Chevron Corporation, සහ Woodside Petroleum වේ.<ref>{{cite web |last=Konneh |first=Ansu |date=August 30, 2010 |title=Chevron, Liberia Sign Deepwater Offshore Exploration Agreement |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-08-30/chevron-liberia-sign-deepwater-offshore-exploration-agreement.html |work=[[Bloomberg News]]}}</ref> == ජනවිකාසය == [[File:Liberia-demography.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Liberia-demography.png|thumb|ලයිබීරියාවේ ජනගහනය 1961 සිට 2013 දක්වා මිලියන ගණනින්.<ref name="Data of FAO, year 2005">Data of [[FAO]], year 2005</ref> ලයිබීරියාවේ ජනගහනය වසර 40කින් තුන් ගුණයකින් වැඩි විය.<ref name="Data of FAO, year 2005" />]] [[File:Pyramide_Liberia.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pyramide_Liberia.PNG|thumb|2005 ලයිබීරියාවේ ජනගහන පිරමීඩය. ලයිබීරියානුවන්ගෙන් 43.5% 2010 දී වයස අවුරුදු 15 ට අඩු විය.<ref name="WPP 2010">{{Cite web |title=World Population Prospects – Population Division – United Nations |url=https://population.un.org/wpp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150816232627/http://esa.un.org/unpd/wpp/index.htm |archive-date=August 16, 2015 |access-date=September 1, 2019 |website=population.un.org}}</ref>]] 2017 ජාතික සංගණනයට අනුව, ලයිබීරියාව 4,694,608 පුද්ගලයින්ගේ නිවහන විය.<ref name="census2017final">{{cite web |author=Liberia Institute of Statistics and Geo-Information Services |date=May 2009 |title=2008 National Population and Housing Census Final Results: Population by County |url=http://www.emansion.gov.lr/doc/Population_by_County.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130911055748/http://www.emansion.gov.lr/doc/Population_by_County.pdf |archive-date=September 11, 2013 |access-date=June 10, 2009 |work=2017 Population and Housing Census |publisher=Republic of Liberia}}</ref> ඔවුන්ගෙන් 1,118,241 ක් ජීවත් වූයේ රටේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තය සහ මොන්රෝවියා අගනුවර පිහිටි මොන්ට්සෙරාඩෝ ප්‍රාන්තයේ ය. මහා මොන්රෝවියා දිස්ත්‍රික්කයේ 970,824 පදිංචිකරුවන් සිටී.<ref name="census2008final">{{cite web |author=Liberia Institute of Statistics and Geo-Information Services |date=May 2009 |title=2008 National Population and Housing Census Final Results: Population by County |url=http://www.emansion.gov.lr/doc/Population_by_County.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130911055748/http://www.emansion.gov.lr/doc/Population_by_County.pdf |archive-date=September 11, 2013 |access-date=June 10, 2009 |work=2008 Population and Housing Census |publisher=Republic of Liberia}}</ref> නිම්බා ප්‍රාන්තය මීළඟට වැඩිම ජනගහනයක් ඇති ප්‍රාන්තය වන අතර එහි පදිංචිකරුවන් 462,026කි.<ref name="census2008final" /> 2008 සංගණනයේ දී අනාවරණය වූ පරිදි, මොන්රෝවියාව සියලු ප්‍රාන්ත අගනගරවලට වඩා හතර ගුණයකටත් වඩා වැඩි ජනගහනයක් සිටී.<ref name="census2008">{{cite web |year=2008 |title=2008 National Population and Housing Census: Preliminary Results |url=http://www.emansion.gov.lr/doc/census_2008provisionalresults.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213110308/http://www.emansion.gov.lr/doc/census_2008provisionalresults.pdf |archive-date=February 13, 2012 |access-date=October 14, 2008 |publisher=Government of the Republic of Liberia}}</ref> 2008 සංගණනයට පෙර, අවසාන සංගණනය 1984 දී සිදු කර ඇති අතර රටේ ජනගහනය 2,101,628 ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref name="census2008final" /> ලයිබීරියාවේ ජනගහනය 1962 දී 1,016,443 ක් වූ අතර 1974 දී 1,503,368 දක්වා වැඩි විය.<ref name="census2008" /> 2006 වන විට, ලයිබීරියාව ලෝකයේ ඉහළම ජනගහන වර්ධන වේගය (වාර්ෂිකව 4.50%) විය.<ref>[https://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/WPP2006_Highlights_rev.pdf United Nations World Population Prospects: 2006 revision] – Table A.8</ref> 2010 දී ලයිබීරියානුවන්ගෙන් 43.5%ක් පමණ වයස අවුරුදු 15ට අඩු අය වූහ.<ref name="WPP 2010" /> === ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් === {{bar box|title=ලයිබීරියාවේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්|titlebar=#ddd|left1=ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්|right1=ප්‍රතිශතය|float=right|bars={{bar percent|කේපෙල්|darkgreen|20.3}} {{bar percent|බැස්සා|purple|13.4}} {{bar percent|ග්‍රෙබෝ|red|10}} {{bar percent|ජියෝ|black|8}} {{bar percent|මනෝ|orange|7.9}} {{bar percent|කෘ|darkblue|6}} {{bar percent|ලෝර්මා|lightgrey|5.1}} {{bar percent|කිස්සි|maroon|4.8}} {{bar percent|ගෝල|darkgray|4.4}} {{bar percent|ක්‍රාන්|gray|4}} {{bar percent|වයි|tan|4}} {{bar percent|මැන්ඩින්කා|lime|3.2}} {{bar percent|ග්බැන්ඩි|Violet|3}} {{bar percent|මෙන්ඩේ|darkgreen|1.3}} {{bar percent|සපෝ|purple|1.2}} {{bar percent|බෙල්|red|0.8}} {{bar percent|ඩේ|black|0.3}} {{bar percent|වෙනත් ලයිබීරියානු|orange|0.6}} {{bar percent|වෙනත් අප්‍රිකානු|darkblue|1.4}} {{bar percent|අප්‍රිකානු නොවන|white|0.1}}}} ජනගහනයට ස්වදේශික ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 16 ක් සහ විවිධ විදේශීය සුළු ජාතීන් ඇතුළත් වේ. ආදිවාසී ජනතාව ජනගහනයෙන් සියයට 95 ක් පමණ වේ. නිල වශයෙන් පිළිගත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 16ට කේපෙල්, බස්සා, මනෝ, ජියෝ හෝ ඩෑන්, කෘ, ග්‍රෙබෝ, ක්‍රාන්, වායි, ගෝලා, මැන්ඩින්ගෝ හෝ මැන්ඩින්කා, මෙන්ඩේ, කිසී, ග්බැන්ඩි, ලෝමා, ඩී හෝ ඩෙවොයින්, බෙල් සහ ඇමරිකානු-ලයිබීරියානුවන් (හෝ කොංගෝ ජනතාව{{efn|So named because many immigrants including those freed from slave ships arrived from ports at the mouth of the [[Congo River]]}}) ඇතුළත් වේ. කේපෙල් ජනගහනයෙන් 20% කට වඩා සමන්විත වන අතර ලයිබීරියාවේ විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන අතර, බොහෝ දුරට මධ්‍යම ලයිබීරියාවේ බොං ප්‍රාන්තයේ සහ යාබද ප්‍රදේශවල වාසය කරයි.<ref>{{cite web |last=Fiske |first=Alan |title=Kpelle |url=http://www.sscnet.ucla.edu/anthro/faculty/fiske/135b/kpelle.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102030436/http://www.sscnet.ucla.edu/anthro/faculty/fiske/135b/kpelle.htm |archive-date=November 2, 2014 |access-date=November 5, 2014 |website=www.sscnet.ucla.edu}}</ref> අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සහ බටහිර ඉන්දියානුවන්ගෙන් පැවත එන, වැඩි වශයෙන් බාබඩියානු (බජන්) පදිංචිකරුවන් වන ඇමරිකානු-ලයිබීරියානුවන් 2.5% කි.<ref>{{cite web |title=Liberia's Ugly Past: Re-writing Liberian History |url=http://www.theperspective.org/rewriting_history.html |access-date=January 3, 2010 |publisher=Theperspective.org}}</ref>{{Better source needed|reason=The ref provided "Liberia's Ugly Past" seems irrelevant here as it does not address population/demographics|date=May 2022}} 1825 දී ආපසු හරවා යවන ලද කොංගෝ සහ ඇෆ්‍රෝ-කැරිබියානු වහලුන්ගෙන් පැවත එන කොංගෝ ජනතාව, ඇස්තමේන්තුගත 2.5% ක් වේ. ලයිබීරියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ජූස් සැන්ගුයිනිස් අභ්‍යාස කරයි, එයින් අදහස් වන්නේ එය සාමාන්‍යයෙන් එහි පුරවැසිභාවය "නීග්‍රෝ හෝ නීග්‍රෝ සම්භවයක් ඇති පුද්ගලයින්ට" සීමා කරයි. ඒ ඉන්දියානුවන් සහ අනෙකුත් බටහිර අප්‍රිකානු ජාතිකයන්ය. ජනවාර්ගික ලයිබීරියානුවන් සහ ලෙබනන් අතර අන්තර් වාර්ගික විවාහවල ඉහළ ප්‍රතිශතයක් පවතින අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සැලකිය යුතු මිශ්‍ර-වාර්ගික ජනගහනයක් විශේෂයෙන් මොන්රෝවියාවේ සහ ඒ අවට ඇත. යුරෝපීය සම්භවයක් ඇති සුදු අප්‍රිකානුවන් වන ලයිබීරියානුවන් කුඩා සුළුතරයක් රට තුළ වාසය කරයි.{{Better source needed|reason=CIA Fact Book is no authority to populations in Liberia|date=November 2015}} === භාෂා === ඉංග්‍රීසි රාජ්‍ය භාෂාව වන අතර ලයිබීරියාවේ භාෂා භාෂාව ලෙස ක්‍රියා කරයි.<ref name="pulitzer">{{cite web |last=Moore |first=Jina |date=October 19, 2009 |title=Liberia: Ma Ellen talk plenty plenty Liberian English |url=http://pulitzercenter.org/blog/untold-stories/liberia-ma-ellen-talk-plenty-plenty-liberian-english |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005210518/http://pulitzercenter.org/blog/untold-stories/liberia-ma-ellen-talk-plenty-plenty-liberian-english |archive-date=October 5, 2011 |access-date=July 22, 2011 |work=Pulitzer Center on Crisis Reporting}}</ref> 2022 වන විට, ලයිබීරියාවේ දේශීය භාෂා 27ක් කතා කරන නමුත්, ඒ සෑම එකක්ම ජනගහනයෙන් කුඩා ප්‍රතිශතයකට පමණක් මුල් භාෂාව වේ.<ref name="e25">Liberia in {{e25}}</ref> ලයිබීරියානුවන් සාමූහිකව ලයිබීරියානු ඉංග්‍රීසි ලෙස හඳුන්වන විවිධ ක්‍රියෝලීකරණය කරන ලද උපභාෂා කතා කරයි.<ref name="pulitzer" /> === විශාලතම නගර === {{Largest cities of Liberia|class=info}} === ආගම් === {{bar box|float=right|titlebar=#ddd|title=ලයිබීරියාවේ ආගම්(2010)<ref>{{cite web|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/liberia#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All+Countries&restrictions_year=2015|title=Religions in Liberia – PEW-GRF|website=www.globalreligiousfutures.org|access-date=October 6, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106235755/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/liberia#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All+Countries&restrictions_year=2015|archive-date=November 6, 2018|url-status=dead}}</ref>|left1=ආගම|right1=ප්‍රතිශතය|bars={{bar percent|[[රෙපරමාදු]]|lightBlue|76.3}} {{bar percent|[[ඉස්ලාම්]]|green|12.2}} {{bar percent|[[රෝමානු කතෝලික]]|red|7.2}} {{bar percent|වෙනත් [[ක්‍රිස්තියානි]]|blue|1.6}} {{bar percent|[[අනාගමික]]|Lavender|1.4}} {{bar percent|වෙනත් ඇදහීම්|grey|1.3}}}}2008 ජාතික සංගණනයට අනුව, ජනගහනයෙන් 85.6% ක් ක්‍රිස්තියානි ආගම අදහන අතර මුස්ලිම්වරු 12.2% ක සුළුතරයක් නියෝජනය කළහ.<ref name="Census 2008">{{cite web |date=May 2009 |title=2008 Population and Housing Census: Final Results |url=https://www.lisgis.net/pg_img/NPHC%202008%20Final%20Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412091820/https://www.lisgis.net/pg_img/NPHC |archive-date=April 12, 2019 |access-date=April 21, 2018 |publisher=Liberia Institute of Statistics and Geo-Information Services |page=A4-84}}</ref> ලූතරන්, බැප්ටිස්ට්, එපිස්කෝපල්, ප්‍රෙස්බිටේරියන්, පෙන්තකොස්ත, යුනයිටඩ් මෙතෝදිස්ත, අප්‍රිකානු මෙතෝදිස්ත එපිස්කෝපල් (AME) සහ අප්‍රිකානු මෙතෝදිස්ත එපිස්කෝපල් සියොන් (AME සියොන්) වැනි විවිධ රෙපරමාදු පාපොච්චාරණ රාශියක් හා කතෝලික පල්ලිය සහ අනෙකුත් රෙපරමාදු නොවන කිතුනුවන් ක්‍රිස්තියානි ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සෑදී ඇත. මෙම ක්‍රිස්තියානි නිකායන් බොහොමයක් ගෙන එන ලද්දේ අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු පදිංචිකරුවන් විසින් එක්සත් ජනපදයේ සිට ලයිබීරියාවට ඇමරිකානු ජනපදකරණ සංගමය හරහා ගමන් කරන අතර සමහරක් ස්වදේශික-විශේෂයෙන් පෙන්තකොස්ත සහ එවැන්ජලිස්ත රෙපරමාදු අය වේ. රෙපරමාදු ආගම මුලින් කළු ඇමරිකානු පදිංචිකරුවන් සහ ඔවුන්ගේ ඇමරිකානු-ලයිබීරියානු පැවත එන්නන් සමඟ සම්බන්ධ වූ අතර, ස්වදේශික ජනයා මුලින් බොහෝ දුරට ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පිළිගැනීමට පෙර අප්‍රිකානු සාම්ප්‍රදායික ආගමේ ඔවුන්ගේම සතුරු ආකෘතීන් මත තබා ගත්හ. ක්‍රිස්තියානි අතර, බොහෝ ලයිබීරියානුවන් පුරුෂයින් සඳහා පෝරෝ සහ කාන්තාවන් සඳහා සැන්ඩේ වැනි සම්ප්‍රදායික, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ස්වදේශීය ආගමික රහස් සමාජවලට ද සහභාගී වේ. සමස්ත කාන්තා සඳේ සමාජය කාන්තා සුන්නත් කිරීම සිදු කරයි.<ref name="irfr">{{cite web |date=November 17, 2010 |title=International Religious Freedom Report 2010: Liberia |url=https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148698.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123105613/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148698.htm |archive-date=November 23, 2010 |access-date=July 22, 2011 |work=United States Department of State}}</ref> 2008 දී මුස්ලිම්වරුන් ජනගහනයෙන් 12.2% ක් වූ අතර, බොහෝ දුරට මැන්ඩින්ගෝ සහ වයි වාර්ගික කණ්ඩායම් විසින් නියෝජනය කරන ලදී. ලයිබීරියානු මුස්ලිම්වරුන් සුන්නි, ෂියා, අහමදියා, සූෆි සහ නිකායට අයත් නොවන මුස්ලිම්වරුන් අතර බෙදී ඇත.<ref>Pew Forum on Religious & Public life. August 9, 2012. Retrieved October 29, 2013</ref> 2008 දී, 0.5% සම්ප්‍රදායික ස්වදේශික ආගම්වලට ඇලී සිටින බව හඳුනා ගත් අතර, 1.5% ක් ආගමක් නොමැති බව ප්‍රකාශ කළහ. සුළු පිරිසක් බහායි, හින්දු, සීක් හෝ බෞද්ධ විය. ලයිබීරියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් ආගමික නිදහස ලබා දී ඇති අතර රජය සාමාන්‍යයෙන් මෙම අයිතියට ගරු කරයි.<ref name="irfr" /> පල්ලිය සහ රාජ්‍යය වෙන් කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් නියම කර ඇති අතර, ලයිබීරියාව ප්‍රායෝගිකව ක්‍රිස්තියානි රාජ්‍යයක් ලෙස සැලකේ.<ref name="freedom">{{cite web |date=July 7, 2011 |title=Freedom in the World 2011 – Liberia |url=https://www.refworld.org/docid/4e16b8f91a.html |access-date=January 23, 2023 |work=[[Freedom House]] |publisher=[[United Nations High Commissioner for Refugees]]}}</ref> දෙමව්පියන් තම දරුවන්ගෙන් ඉවත් විය හැකි වුවද, රජයේ පාසල් බයිබලීය අධ්‍යයන ලබා දෙයි. ඉරිදා සහ ප්‍රධාන ක්‍රිස්තියානි නිවාඩු දිනවල වාණිජ කටයුතු නීතියෙන් තහනම් වේ. සිකුරාදා යාඥාවන් සඳහා මුස්ලිම්වරුන්ට ඉඩදීමට රජය ව්‍යාපාර හෝ පාසල් සදහා අවශ්‍යතාවක් ලබා දී නැත.<ref name="irfr" /> === අධ්‍යාපනය === [[File:Liberian_students.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Liberian_students.jpg|thumb|බොං ප්‍රාන්තයේ ඉටිපන්දම් එළියෙන් ඉගෙනුම ලබන සිසුන්.]] 2010 දී, ලයිබීරියාවේ සාක්ෂරතා අනුපාතය 60.8% (පිරිමි සඳහා 64.8% සහ කාන්තාවන් සඳහා 56.8%) ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.<ref>{{cite web |year=2010 |title=Education profile – Liberia |url=http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/document.aspx?ReportId=121&IF_Language=eng&BR_Country=4300&BR_Region=40540 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930035337/http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/document.aspx?ReportId=121&IF_Language=eng&BR_Country=4300&BR_Region=40540 |archive-date=September 30, 2011 |access-date=July 20, 2011 |work=Institute for Statistics |publisher=UNESCO}}</ref> සමහර ප්‍රදේශවල ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය නොමිලේ සහ වයස අවුරුදු 6 සිට 16 දක්වා අනිවාර්ය වේ, නමුත් පැමිණීම බලාත්මක කිරීම ලිහිල් වේ.<ref>{{cite web |date=September 21, 2007 |title=Liberia: Go to school or go to jail |url=http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=74422 |access-date=April 8, 2009 |work=IRN |publisher=UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs}}</ref> වෙනත් ප්‍රදේශවල දරුවන්ට පාසල් යාමට උපකාරක ගාස්තුවක් ගෙවිය යුතුය. සාමාන්‍යයෙන්, දරුවන් අවුරුදු 10 ක අධ්‍යාපනයක් ලබා ගනී (පිරිමි සඳහා 11 ක් සහ ගැහැණු ළමයින් සඳහා 8 ක්). රටේ අධ්‍යාපන ක්‍ෂේත්‍රය ප්‍රමාණවත් නොවන පාසල් සහ සැපයුම් මෙන්ම සුදුසුකම් ලත් ගුරුවරුන් නොමැතිකම නිසා අඩාල වී ඇත.<ref>{{cite web |last1=Trawally |first1=Sidiki |last2=Reeves |first2=Derek |year=2009 |title=Making Quality Education Affordable And Assessable To All{{snd}}Prez. Sirleaf's Vision With Passion |url=http://www.liftliberia.gov.lr/press.php?news_id=100&related=Press%20Release |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130512060404/http://www.liftliberia.gov.lr/press.php?news_id=100&related=Press%20Release |archive-date=May 12, 2013 |access-date=July 20, 2011 |work=Lift Liberia}}</ref> උසස් අධ්‍යාපනය රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල ගණනාවකින් සපයනු ලැබේ. ලයිබීරියා විශ්ව විද්‍යාලය රටේ විශාලතම සහ පැරණිතම විශ්ව විද්‍යාලයයි. මොන්රෝවියා හි පිහිටා ඇති විශ්ව විද්‍යාලය 1862 දී විවෘත කරන ලදී. අද එහි වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් සහ ජාතියේ එකම නීති විද්‍යාලය වන ලුවී ආතර් ග්‍රීම්ස් නීති විද්‍යාලය ඇතුළුව විද්‍යාල හයක් ඇත.<ref>Jallah, David A. B. [http://www.ialsnet.org/meetings/enriching/JallahDavid.pdf "Notes, Presented by Professor and Dean of the Louis Arthur Grimes School of Law, University of Liberia, David A. B. Jallah to the International Association of Law Schools Conference Learning From Each Other: Enriching the Law School Curriculum in an Interrelated World Held at Soochow University Kenneth Wang School of Law, Suzhou, China, October 17–19, 2007."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130914053358/http://www.ialsnet.org/meetings/enriching/JallahDavid.pdf|date=September 14, 2013}} International Association of Law Schools. Retrieved on September 1, 2008.</ref> 2009 හි, මේරිලන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ හාපර් හි ටබ්මන් විශ්ව විද්‍යාලය ලයිබීරියාවේ දෙවන පොදු විශ්ව විද්‍යාලය ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී.<ref>{{cite news|url=http://www.thenewdawnliberia.com/index.php?option=com_content&view=article&id=340:ellen-describes-tubman-universitys-opening-as-prs-success&catid=3:general&Itemid=68|title=Ellen Describes Tubman University's Opening As PRS Success|date=March 3, 2010|newspaper=The New Dawn|access-date=July 22, 2010|archive-date=September 19, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919003247/http://www.thenewdawnliberia.com/index.php?option=com_content&view=article&id=340:ellen-describes-tubman-universitys-opening-as-prs-success&catid=3:general&Itemid=68|url-status=dead}}</ref> 2006 වසරේ සිට, රජය විසින් බුකානන්, සන්නික්විලී සහ වොයින්ජාමා හි ප්‍රජා විද්‍යාල ද විවෘත කර ඇත.<ref>{{cite web |date=October 21, 2010 |title=Remarks by H.E. President Ellen Johnson Sirleaf At Official Launch and Fundraising Program Of the Grand Bassa Community College |url=http://www.emansion.gov.lr/doc/20101023President_Remarks_GBCC_Launch_Ground_Breaking.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004060217/http://www.emansion.gov.lr/doc/20101023President_Remarks_GBCC_Launch_Ground_Breaking.pdf |archive-date=October 4, 2011 |access-date=July 22, 2011 |publisher=The Executive Mansion}}</ref><ref>{{cite web |last=Fahn |first=Peter A. |date=July 7, 2011 |title=Government Moves Ahead With Education Decentralization Plans |url=http://www.micat.gov.lr/index.php?option=com_content&view=article&id=156:government-moves-ahead-with-education-decentralization-plans&catid=47:new-liberia&Itemid=91 |access-date=August 3, 2011}}</ref><ref>{{cite web |date=July 25, 2011 |title=July 26 Celebrations Kick Off in Lofa As President Sirleaf Arrives |url=http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=1951 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004060405/http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=1951 |archive-date=October 4, 2011 |access-date=August 29, 2013 |work=The Executive Mansion}}</ref> 2018 ඔක්තෝම්බර් මස අගභාගයේ ඇති වූ ශිෂ්‍ය විරෝධතා හේතුවෙන්, අලුතින් තේරී පත් වූ ජනාධිපති ජෝර්ජ් එම්. වෙයා, ලයිබීරියාවේ රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලවල උපාධි අපේක්ෂකයින් සඳහා උපකාරක ගාස්තු අහෝසි කරන ලදී.<ref>{{Cite news|url=https://mg.co.za/article/2018-10-25-liberias-weah-announces-free-tuition-for-undergrads|title=Liberia's Weah announces free tuition for undergrads|date=October 25, 2018|work=Mail & Guardian|access-date=March 20, 2018|agency=Agence France-Presse}}</ref> ==== පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල ==== * කටින්ටන් විශ්ව විද්‍යාලය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ එපිස්කෝපල් පල්ලිය විසින් 1889 හි බොං ප්‍රාන්තයේ සුකොකෝ හි ආදිවාසී ජනතාව අතර එහි මිෂනාරි අධ්‍යාපන කටයුතුවල කොටසක් ලෙස පිහිටුවන ලදී. එය රටේ පැරණිතම පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාලයයි. * ස්ටෙලා මාරිස් පොලිටෙක්නික්, පශ්චාත්-ද්විතියික, පුද්ගලික උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයකි. 1988 දී ආරම්භ කරන ලද මෙම පාසල මොන්රෝවියාවේ රෝමානු කතෝලික අගරදගුරු පදවියට අයත් වන අතර එය ක්‍රියාත්මක වේ. කැපිටල් හිල් හි පිහිටා ඇති මෙම පාසලේ සිසුන් 2,000ක් පමණ ඇත.<ref>{{Cite web |date=2013 |title=Stella Maris Polytechnic |url=http://smp.edu.lr/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330223158/http://smp.edu.lr/index.html |archive-date=March 30, 2019 |access-date=March 20, 2019 |website=smp>edu}}</ref> * බටහිර අප්‍රිකාවේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් විශ්ව විද්‍යාලය, රොබට්ස් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළේ මාර්ගිබි ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇති පශ්චාත්-ද්විතියික ඉගෙනුම් පරිසරයකි.<ref>{{Cite web |title=Adventist University of West Africa |url=http://auwa.edu.lr/# |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327170818/http://auwa.edu.lr/ |archive-date=March 27, 2019 |access-date=March 20, 2019 |website=auwa,edu}}</ref> * එක්සත් මෙතෝදිස්ත විශ්ව විද්‍යාලය, බටහිර අප්‍රිකාවේ ලයිබීරියාවේ පිහිටි පුද්ගලික ක්‍රිස්තියානි විශ්ව විද්‍යාලයක් වන අතර එය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රදේශවාසීන් අතර UMU ලෙස හැඳින්වේ. 2016 වන විට, එහි සිසුන් 9,118 ක් පමණ සිටියහ. මෙම ආයතනය 1998 දී ආරම්භ කරන ලදී.<ref>{{Cite web |date=2019 |title=United Methodist University |url=http://umu.edu.lr/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320191456/http://umu.edu.lr/ |archive-date=March 20, 2019 |access-date=March 20, 2019 |website=umu'edu}}</ref> * අප්‍රිකානු මෙතෝදිස්ත එපිස්කෝපල් විශ්ව විද්‍යාලය, 1995 දී ආරම්භ කරන ලද පුද්ගලික උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයකි.<ref>{{Cite web |title=African Methodist Episcopal University |url=http://www.ame.edu.lr/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322030248/http://ame.edu.lr/ |archive-date=March 22, 2019 |access-date=March 20, 2019 |website=ame.edu}}</ref> * ස්ටාර්ස් විශ්ව විද්‍යාලය, 2007 හි එක්සත් ජනපදයේ පිහිටුවන ලද පුද්ගලික උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයක් වන අතර එය 2009 මොන්රෝවියා හි සංස්ථාපිත විය; ඒ ලයිබීරියාවේ තොරතුරු තාක්ෂණ (IT) අවශ්‍යතාවයට විසඳුම් සෙවීමේ අරමුණින්.<ref>{{Cite web |title=Starz University – Aim For Global Success |url=https://starzit.com/ |access-date=2022-08-12 |language=en-US}}</ref> * ශාන්ත ක්ලෙමන්ට් විශ්ව විද්‍යාල විද්‍යාලය (ලයිබීරියාව), 2008 දී ආරම්භ කරන ලද පුද්ගලික උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයකි.<ref>{{cite web |title=St Clements University College – Liberia |url=http://www.stclements.edu/liberia/ |access-date=November 7, 2021 |website=stclements.edu}}</ref> === සෞඛ්‍ය === [[File:Life_expectancy_in_Liberia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Life_expectancy_in_Liberia.svg|thumb|ආයු අපේක්ෂාව වර්ධනය කිරීම.]] ලයිබීරියාවේ රෝහල්වලට මොන්රෝවියාවේ ජෝන් එෆ්. කෙනඩි වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය සහ තවත් රෝහල් කිහිපයක් ඇතුළත් වේ. ලයිබීරියාවේ ආයු අපේක්ෂාව 2020 දී වසර 64.4ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත.<ref>{{cite web |title=The WorldBank: Life Expectancy ranks |url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.LE00.IN?end=2020&locations=LR&start=2020&view=bar}}</ref> එක් කාන්තාවකට උපත් 5.9ක සරු භාවයේ අනුපාතය සමඟ, මාතෘ මරණ අනුපාතිකය 2010දී උපත් 100,000කට 990ක් වූ අතර 2017දී උපත් 100,000කට 1,072ක් විය.<ref>{{cite web |title=The State of the World's Midwifery 2011: Liberia |url=http://www.unfpa.org/sowmy/resources/docs/country_info/profile/en_Liberia_SoWMy_Profile.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206210251/http://www.unfpa.org/sowmy/resources/docs/country_info/profile/en_Liberia_SoWMy_Profile.pdf |archive-date=December 6, 2013 |access-date=August 2, 2011 |work=United Nations Population Fund}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 17, 2017 |title=Maternal health gets a new boost in Liberia |url=https://www.unwomen.org/en/news/stories/2017/7/feature-maternal-health-gets-a-new-boost-in-liberia |access-date=2022-12-12 |website=UN Women – Headquarters |language=en}}</ref> ක්ෂය රෝගය, පාචන රෝග සහ මැලේරියාව ඇතුළු ඉතා බෝවන රෝග ගණනාවක් බහුලව පැතිරී ඇත. 2007 දී, HIV ආසාදන අනුපාතය වයස අවුරුදු 15-49<ref>{{cite web |title=Data: Prevalence of HIV, total (% of population ages 15–49) |url=http://data.worldbank.org/indicator/SH.DYN.AIDS.ZS/countries |access-date=February 23, 2011 |publisher=The World Bank}}</ref> ජනගහනයෙන් 2% ක් වූ අතර 2008 දී ක්ෂය රෝගය පුද්ගලයන් 100,000 කට 420 ක් විය.<ref name="profile">{{cite web |title=Liberia: Health profile |url=https://www.who.int/gho/countries/lbr.pdf |access-date=February 23, 2011 |publisher=World Health Organization}}</ref> ආසන්න වශයෙන් 58.2%<ref>{{cite news|url=https://www.who.int/reproductivehealth/topics/fgm/prevalence/en/|title=Female genital mutilation (FGM)|archive-url=https://web.archive.org/web/20101029201427/http://www.who.int/reproductivehealth/topics/fgm/prevalence/en/|archive-date=October 29, 2010|agency=World Health Organization|url-status=dead}}</ref> – 66%<ref name="UNICEF2013p27">[http://www.unicef.org/media/files/FGCM_Lo_res.pdf UNICEF 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405083031/http://www.unicef.org/media/files/FGCM_Lo_res.pdf|date=April 5, 2015}}, p. 27.</ref> කාන්තාවන් ස්ත්‍රී ලිංග ඡේදනයට ලක්ව ඇතැයි ගණන් බලා ඇත. ලයිබීරියාව ප්‍රධාන ආහාරයක් වන සහල්වලින් 90%ක් ආනයනය කරන අතර ආහාර හිඟයට අතිශයින් ගොදුරු වේ.<ref>{{cite web |title=Liberia: Nurtitional "crisis" in Monrovia |url=http://www.irinnews.org/IndepthMain.aspx?InDepthID=72&ReportID=77811 |access-date=February 24, 2011 |publisher=Integrated Regional Information Networks. UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs}}</ref> 2007 වසරේ, වයස අවුරුදු පහට අඩු ළමුන්ගෙන් 20.4%ක් මන්දපෝෂණයෙන් පෙළෙති.<ref>{{cite web |title=Data: Malnutrition prevalence, weight for age (% of children under 5). The |url=http://data.worldbank.org/indicator/SH.STA.MALN.ZS/countries |access-date=February 23, 2011 |publisher=World Bank}}</ref> 2008 දී, ප්‍රමාණවත් සනීපාරක්ෂක පහසුකම් සඳහා ප්‍රවේශය තිබුණේ ජනගහනයෙන් 17%කට පමණි.<ref>{{cite web |title=Data: Improved sanitation facilities (% of population with access) |url=http://data.worldbank.org/indicator/SH.STA.ACSN/countries |access-date=February 23, 2011 |publisher=The World Bank}}</ref> 2003 සිවිල් යුද්ධය අවසන් වන විට රටේ සෞඛ්‍ය පහසුකම්වලින් 95%ක් පමණ විනාශ වී තිබුණි.<ref>{{cite web |date=September 2006 |title=Liberia: Breathing Life into ailing healthcare system |url=http://www.irinnews.org/report.aspx?reportid=60788 |access-date=February 24, 2011 |publisher=Integrated Regional Information Networks. UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs}}</ref> 2009 දී, ඒක පුද්ගල සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා රජයේ වියදම ඇමරිකානු ඩොලර් 22 ක් විය,<ref>{{cite web |title=Data: Health expenditure per capita (current US$) |url=http://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.PCAP/countries |access-date=February 23, 2011 |publisher=World Bank}}</ref> මුළු දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 10.6% ක් විය.<ref>{{cite web |title=Data: Health expenditure, total (% of GDP) |url=http://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.TOTL.ZS/countries |access-date=February 23, 2011 |publisher=World Bank}}</ref> 2008 දී ලයිබීරියාවේ සිටියේ පුද්ගලයන් 100,000කට එක් වෛද්‍යවරයෙක් සහ හෙදියන් 27ක් පමණි.<ref name="profile" /> 2014 දී ගිනියාවේ ඉබෝලා වෛරසය පැතිරීම ලයිබීරියාවට පැතිර ගියේය.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-liberia-ebola-idUSBREA2T0ON20140330|title=Liberian health authorities confirm two cases of Ebola: WHO|last=Toweh|first=Alphonso|date=March 30, 2014|work=Reuters|access-date=March 30, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924195329/http://www.reuters.com/article/2014/03/30/us-liberia-ebola-idUSBREA2T0ON20140330|archive-date=September 24, 2015|url-status=live}}</ref> 2014 වන විට, පවතින තත්වය පුපුරා යාමෙන් මරණ 2,812 තහවුරු විය.<ref>{{cite news|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2014/11/17/how-liberia-might-have-beat-ebola.html|title=How Liberia (Might Have) Beat Ebola|last1=Haglage|first1=Abby|date=November 17, 2014|newspaper=The Daily Beast|access-date=November 17, 2014}}</ref> 2014 අගෝස්තු මස මුලදී ගිනියාව ලයිබීරියාවට සිය දේශසීමා වසා දැමුවේ, ගිනියාවට වඩා ලයිබීරියාවේ නව රෝගීන් වාර්තා වන බැවින් වෛරසය පැතිරීම පාලනය කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා ය. 2015 මැයි 9 වෙනිදා, ලයිබීරියාව සති හයකට පසු නව රෝගියෙකු නොමැතිව ඉබෝලාවෙන් නිදහස් වන ලදී.<ref>{{cite news|url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21650584-wonderful-news-liberia-after-plague|title=Wonderful News Liberia after plague|newspaper=The Economist|access-date=May 11, 2015}}</ref> එතෙර සංවර්ධන ආයතන වාර්තාවකට අනුව, සෞඛ්‍යය සඳහා වන මුළු වියදම්වලින් 64.1%ක් පෞද්ගලික සෞඛ්‍ය වියදම් වේ.<ref>Marc DuBois and Caitlin Wake, with Scarlett Sturridge and Christina Bennett (2015) [http://www.odi.org/publications/9956-ebola-response-west-africa-exposing-politics-culture-international-aid The Ebola response in West Africa: Exposing the politics and culture of international aid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928074929/https://www.odi.org/publications/9956-ebola-response-west-africa-exposing-politics-culture-international-aid |date=2020-09-28 }} London: Overseas Development Institute</ref> == සංස්කෘතිය == [[File:Brooklyn_Museum_1998.80.2_Helmet_Mask_for_Sande_Society.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brooklyn_Museum_1998.80.2_Helmet_Mask_for_Sande_Society.jpg|thumb|බස්සා සංස්කෘතිය. ලයිබීරියාවේ සැන්ඩේ සමාජය (න්ඩෝලි ජෝවේයි) සඳහා හිස්වැසුම් වෙස් මුහුණ. 20 වැනි සියවස. බෘක්ලින් කෞතුකාගාරය.]] ඇමරිකානු-ලයිබීරියානුවන්ගේ ආගමික පිළිවෙත්, සමාජ සිරිත් විරිත් සහ සංස්කෘතික ප්‍රමිතීන් ඔවුන්ගේ මූලයන් ඇන්ටෙබෙලම් ඇමරිකන් දකුණු ප්‍රදේශයේ පැවතුනි. පදිංචිකරුවන් ඉහළ තොප්පිය සහ වලිගය පැළඳ සිටි අතර ඔවුන්ගේ නිවෙස් දකුණේ වහල් හිමියන්ගේ නිවෙස්වලට අනුව හැඩගස්වා ගත්හ.<ref>{{cite web |last=Wiltz |first=Teresa |date=December 2, 2010 |title=Liberia: War-Weary, With Echoes of Old Dixie |url=http://www.theroot.com/views/liberia-war-weary-echoes-old-dixie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110901031105/http://www.theroot.com/views/liberia-war-weary-echoes-old-dixie |archive-date=September 1, 2011 |access-date=July 23, 2011 |work=The Root}}</ref> බොහෝ ඇමරිකානු-ලයිබීරියානු පිරිමින් ජාතියේ දේශපාලනයට දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වූ Masonic Order of Liberia හි සාමාජිකයින් විය.{{cn|date=February 2023}} ලයිබීරියාවට රෙදිපිළි කලාවන් සහ රෙදිපිළි සඳහා පොහොසත් ඉතිහාසයක් ඇත, පදිංචිකරුවන් ඔවුන් සමඟ ඔවුන්ගේ මැහුම් සහ රෙදි ඇඳීමේ කුසලතා රැගෙන ආ බැවිනි. ලයිබීරියාව 1857 සහ 1858 දී ජාතික ප්‍රදර්ශන පැවැත්වූ අතර එහිදී විවිධ ඉඳිකටු කලාවන් සඳහා ත්‍යාග ප්‍රදානය කරන ලදී. 1892 දී වික්ටෝරියා රැජින වෙත සුප්‍රසිද්ධ ලයිබීරියානු කෝපි ගස ඇතුළත් පළඳනාවක් පිරිනැමූ මාර්තා ඈන් රික්ස්,<ref>{{cite web |title=Martha Ricks |url=http://www.npg.org.uk/live/search/portrait.asp?LinkID=mp63618&rNo=0&role=sit |access-date=December 12, 2008 |publisher=National Portrait Gallery}}</ref> වඩාත් ප්‍රසිද්ධ ලයිබීරියානු ක්විල්ටර් වලින් එකකි. ජනාධිපති එලන් ජොන්සන් සර්ලීෆ් විධායක මන්දිරයට ගිය විට, ඇයට ලයිබීරියානු ජාතිකයෙක් සිටි බව වාර්තා වේ. ඇයගේ ජනාධිපති කාර්යාලයේ ඇතිරිලි සවි කර ඇත.<ref>{{cite web |date=March 24, 2006 |title=Liberia: It's the Little Things{{snd}}A Reflection on Ellen Johnson Sirleaf's Journey to the Presidency |url=http://allafrica.com/stories/200603240593.html?page=2 |access-date=May 16, 2008 |work=allAfrica.com}}</ref> ලයිබීරියාවේ සියවසකට වැඩි කාලයක් පුරා පොහොසත් සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදායක් පවතී. එඩ්වඩ් විල්මට් බ්ලයිඩන්, බායි ටී. මුවර්, රෝලන්ඩ් ටී. ඩෙම්ප්ස්ටර් සහ විල්ටන් ජී එස් සංකවුලෝ ලයිබීරියාවේ වඩාත් කැපී පෙනෙන කතුවරුන් අතර වේ.<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201007200709.html|title=Liberia: "Literature Must Be Given Priority"|last=Kamara|first=Varney|date=July 20, 2010|work=The Analyst|access-date=July 23, 2011|publisher=allAfrica.com}}</ref> මුවර්ගේ මර්ඩර් ඉන් ද කැසාවා පැච් නවකතාව ලයිබීරියාවේ වඩාත්ම කීර්තිමත් නවකතාව ලෙස සැලකේ.<ref>{{cite web |last=Doe |first=J. Kpanneh |date=October 31, 2000 |title=Baa Salaka: Sacrificial Lamb – A Book Review & Commentary |url=http://www.theperspective.org/bookreview.html |access-date=July 23, 2011 |work=The Perspective}}</ref> === බහු විවාහය === වයස අවුරුදු 15-49 අතර විවාහක ලයිබීරියානු කාන්තාවන්ගෙන් තුනෙන් එකක් බහු විවාහක විවාහයන් වේ.<ref name="Atlasof">OECD Atlas of Gender and Development: How Social Norms Affect Gender Equality in non-OECD Countries, OECD Publishing, 2010. p. 236.</ref> චාරිත්‍රානුකූල නීතිය මගින් පිරිමින්ට භාර්යාවන් හතර දෙනෙකු දක්වා සිටිය හැක.<ref>Olukoju, Ayodeji. "Gender Roles, Marriage and Family", ''Culture and Customs of Liberia''. Westport: Greenwood Press, 2006, p. 97.</ref> === ආහාර පිසීම === [[File:Beachside_Barbeque_(6831739276).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beachside_Barbeque_(6831739276).jpg|thumb|ලයිබීරියාවේ මොන්රෝවියාවේ සින්කෝර් හි වෙරළබඩ බාබකියු එකක්]] ලයිබීරියානු ආහාරවල රටේ ප්‍රධාන ආහාරය වන සහල් දැඩි ලෙස ඇතුළත් වේ. අනෙකුත් අමුද්‍රව්‍ය වන්නේ මඤ්ඤොක්කා, මාළු, කෙසෙල්, පැඟිරි ගෙඩි, කෙසෙල්, පොල්, බණ්ඩක්කා සහ බතල.<ref>{{cite web |title=Celtnet Liberian Recipes and Cookery |url=http://www.celtnet.org.uk/recipes/liberia.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903234346/http://www.celtnet.org.uk/recipes/liberia.php |archive-date=September 3, 2011 |access-date=July 23, 2011 |work=Celtnet Recipes}}</ref> හබනෙරෝ සහ ස්කොච් බොනට් මිරිස් සමඟ කුළුබඩු සහිත බර ඉස්ටුවක් ජනප්‍රිය වන අතර ෆුෆු සමඟ අනුභව කරනු ලැබේ.<ref>{{cite web |title=Liberia |url=http://www.foodbycountry.com/Kazakhstan-to-South-Africa/Liberia.html |access-date=August 27, 2013 |work=Food in Every Country}}</ref> ලයිබීරියාවේ බටහිර අප්‍රිකාවේ අනන්‍ය වූ එක්සත් ජනපදයෙන් ආනයනය කරන ලද පිළිස්සීමේ සම්ප්‍රදායක් ද ඇත.<ref>{{cite web |title=The Baking Recipes of Liberia |url=http://gwydion.weebly.com/liberian-baking.html |access-date=July 23, 2011 |work=Africa Aid}}</ref> === ක්‍රීඩා === ලයිබීරියාවේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව වන්නේ පාපන්දු වන අතර, ජෝර්ජ් වේ (හිටපු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ වත්මන් ලයිබීරියාවේ ජනාධිපති) ජාතියේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ මලල ක්‍රීඩකයා වේ. ඔහු මෙතෙක් වසරේ FIFA ලෝක ක්‍රීඩකයා ලෙස නම් කරන ලද එකම අප්‍රිකානුවා වේ.<ref name="FIFA">[https://web.archive.org/web/20131020073045/http://www.fifa.com/classicfootball/players/player=2187/ "Iconic Weah a true great"]. FIFA.com. Retrieved November 17, 2013</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41607141|title=George Weah: Ex-AC Milan, Chelsea & Man City striker elected Liberia president|date=June 22, 2018|publisher=BBC}}</ref> ලයිබීරියා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම 1996 සහ 2002 දී දෙවරක් අප්‍රිකානු ජාතීන්ගේ කුසලාන අවසන් මහා තරගයට පැමිණ ඇත. ලයිබීරියාවේ දෙවන වඩාත් ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව පැසිපන්දු ය. ලයිබීරියානු ජාතික පැසිපන්දු කණ්ඩායම 1983 සහ 2007 දී දෙවරක් AfroBasket වෙත ළඟා වී ඇත. ලයිබීරියාවේ, සැමුවෙල් කන්යොන් ඩෝ ක්‍රීඩා සංකීර්ණය බහුකාර්ය ක්‍රීඩාංගනයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. එය ජාත්‍යන්තර ප්‍රසංග සහ ජාතික දේශපාලන සිදුවීම් වලට අමතරව FIFA ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟ සඳහා සත්කාරකත්වය දරයි.<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201401211272.html|title=Liberia:Chaos Mars Grand Bassa and Nimba Clash|date=January 21, 2012|newspaper=All Africa|access-date=October 9, 2016}}</ref> === මිනුම් පද්ධතිය === ලයිබීරියාව තවමත් ජාත්‍යන්තර ඒකක පද්ධතිය (SI ලෙස කෙටියෙන්, මෙට්‍රික් ක්‍රමය ලෙසද හැඳින්වේ) සම්පූර්ණයෙන් සම්මත කරගෙන නොමැත. 1988 Omnibus Foreign Trade and competitiveness Act මගින් මෙට්‍රික් ක්‍රමය "එක්සත් ජනපද වෙළඳාම සහ වාණිජ්‍යය සඳහා වඩාත් කැමති බර සහ මිනුම් පද්ධතිය" ලෙස නම් කරන ලදී, නමුත් ප්‍රායෝගිකව මෙම පද්ධතිය මිශ්‍ර භාවිතයක පවතී, ජනගහනය සාමාන්‍යයෙන් සම්ප්‍රදායික ඒකක සහ මෙට්රික් හෝ මිශ්‍ර ඒකක කර්මාන්ත සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම කැමැත්තක් දක්වයි.<ref>{{cite web |year=2010 |title=CIA The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/appendix/appendix-g.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424163417/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/appendix/appendix-g.html |archive-date=April 24, 2010 |access-date=April 24, 2010 |work=Appendix G: Weights and Measures |publisher=US Central Intelligence Agency}}</ref> ලයිබීරියානු රජය එක්සත් ජනපදයේ චාරිත්‍රානුකූල ඒකක භාවිතයෙන් මෙට්‍රික් ක්‍රමයට මාරුවීම ආරම්භ කර ඇත.<ref name="ut">{{cite web |author=Wilcox, Michael D., Jr. Department of Agricultural Economics University of Tennessee |year=2008 |title=Reforming Cocoa and Coffee Marketing in Liberia |url=http://trend.ag.utk.edu/international/ReformingCocoaCoffeeMarketingLiberia.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100624032539/http://trend.ag.utk.edu/international/ReformingCocoaCoffeeMarketingLiberia.pdf |archive-date=June 24, 2010 |access-date=April 25, 2010 |work=Presentation and Policy Brief |publisher=University of Tennessee}}</ref> කෙසේ වෙතත්, මෙම වෙනස ක්‍රමානුකූලව සිදු වී ඇති අතර, රජයේ වාර්තා සමගාමීව එක්සත් ජනපද චාරිත්‍රානුකූල සහ මෙට්‍රික් ඒකක යන දෙකම භාවිතා කරයි.<ref>{{cite web |author=Government of Liberia |year=2008 |title=County Development Agendas |url=http://www.emansion.gov.lr/content.php?sub=County%20Development%20Agendas&related=CDAs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114003713/http://www.emansion.gov.lr/content.php?sub=County%20Development%20Agendas&related=CDAs |archive-date=January 14, 2010 |access-date=May 1, 2010 |publisher=Government of the Republic of Liberia}}</ref><ref>{{cite web |author=Shannon, Eugene H. |date=December 31, 2009 |title=Annual report |url=http://www.molme.gov.lr/doc/Microsoft%20Word%20-%20Annual%20Report%20Jan%201%20-%20Dec%2031%202009.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110410125217/http://www.molme.gov.lr/doc/Microsoft%20Word%20-%20Annual%20Report%20Jan%201%20-%20Dec%2031%202009.pdf |archive-date=April 10, 2011 |access-date=May 1, 2010 |publisher=Liberian Ministry of Lands, Mines and Energy}}</ref> 2018 දී, ලයිබීරියානු වාණිජ හා කර්මාන්ත අමාත්‍යවරයා ප්‍රකාශ කළේ ලයිබීරියානු රජය මෙට්‍රික් ක්‍රමය අනුගමනය කිරීමට කැපවී සිටින බවයි.<ref>{{Cite web |last=Dopoe |first=Robin |date=May 25, 2018 |title=Gov't Pledges Commitment to Adopt Metric System |url=https://www.liberianobserver.com/business/govt-pledges-commitment-to-adopt-metric-system/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109004653/https://www.liberianobserver.com/business/govt-pledges-commitment-to-adopt-metric-system/ |archive-date=November 9, 2020 |access-date=September 1, 2019}}</ref> == සටහන් == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == යොමු කිරීම් == <references /> {{සැකිල්ල:අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්]] [[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය]] lzx89cmhd4zdwgranapjinmxlsnxk0q ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි 0 42796 783831 747537 2026-03-29T17:37:56Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783831 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි | image =Swarna Mallawarachchi et Rakhshan Bani Etemad.jpg | imagesize = 200px | caption = ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි (වම) | birth_name = | birth_date = 1948 August 01 (age 75) | birth_place = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | death_date = | death_place = | occupation = චිත්‍රපට නිළියක | yearsactive = 1966–වර්තමානය }} '''ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි''' (උපත 1948){{cn}} සිංහල සිනමාවේ සම්මානනීය නිළියකි. කොළඹ ග්‍රෑන්ඩ්පාස් හී උපන් ස්වර්ණා මූලික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ග්‍රෑන්ඩ්පාස් විජයබා විදුහලෙන් හා බොරැල්ල යශෝධරා බාලිකා විද්‍යාලයෙනි. ==චරිතාපදානය== 1973 දී ස්වර්ණා විදේශගත වූවාය. එංගලන්තයේත් ඕස්ට්‍රේලියාවෙත් විවිධ වෘත්තීන් හී යෙදුණ ඇය ආපසු ලංකාවට පැමිණියේ 1978 ටේදීය. ඒ ‘සිංහබාහු’ චිත්‍රපටයේ රඟපෑම සඳහා එහි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළ ජෝ අබේවික්‍රමයන්ගෙන් ලද ඇරියුමක් පරිදිය. එය ස්වර්ණාගේ රංග කලා ජීවිතයේ දෙවැනි යුගයක ඇරඹුම ලෙස සටහන් කළ හැකිය. == චිත්‍රපට == {|class="wikitable" |- bgcolor="#50C878" ! වසර !! චිත්‍රපටය!! අධ්‍යක්‍ෂණය !! චරිතය !! වෙනත් |- |1966 |''සත් සමුදුර '' |සිරි ගුණසිංහ | | |- |1967 |''හන්තානේ කතාව'' | | | |- | | ''[[මල්දෙණියේ සිමියොන්]]'' | | ගුණවතී | |- | |''අංජනා'' | | | |- | |''සිංහබාහු'' | | | |- | |''හංස විලක්'' | | | |- |rowspan=3|1982 |''රිදී නිම්නය'' | | | |- |''යහළු යෙහෙලි'' | [[සුමිත්‍රා පීරිස්]] | ජිනාදරී | |- |''බිත්ති හතර'' | | | |- |rowspan=2|1984 |''දඩයම '' | [[වසන්ත ඔබේසේකර]] |රත්මලී කැකුළාවල | |- |'මායා (1984 චිත්‍රපටිය)|මායා'' | [[සුමිත්‍රා පීරිස්]] | | |- |1985 |''සුද්දිලගේ කතාව'' |ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක |සුද්දි |1985 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය ,1985 සරසවිය සම්මාන - හොඳම නිළිය |- |rowspan=2|1988 |''කැඩපතක ඡායා'' | [[වසන්ත ඔබේසේකර]] | | |- |''සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ හන්දා'' | [[සුමිත්‍රා පීරිස්]] |හීන් කෙල්ල | සරසවිය, සිග්නිස් හොඳම නිළිය සම්මාන |- | |''අයෝමා'' | | | |- | |''මදාරා පරසතු'' | | | |- | |''මී හරකා'' | | | |- |1997 |''භව දුක (චිත්‍රපටිය)|භව දුක'' | | | |- |rowspan=2|1998 |''භව කර්ම (1998)'' | | | |- |''චන්න කින්නරී'' | | | |- |2001 |''අනන්ත රාත්‍රිය'' | | | |- | 2016 | ''ඇගේ ඇස අග'' | අශෝක හඳගම | | |} == ලබාගත් සම්මාන == *1981 ජනාධිපති සම්මාන - හොඳම නිළිය - හංස විලක් *1982 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - රිදී නිම්නය/බිත්ති හතර/යහළු යෙහෙලි *1983 සරසවිය සම්මාන - හොඳම නිළිය - දඩයම *1983 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - දඩයම *1984 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - මායා *1985 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - සුද්දිලගේ කතාව *1985 සරසවිය සම්මාන - හොඳම නිළිය - සුද්දිලගේ කතාව *1986 ජනාධිපති සම්මාන - හොඳම නිළිය *1988 ස්වර්ණසංඛ සම්මාන - හොඳම නිළිය - සාගර ජලය *1988 සරසවිය සම්මාන - හොඳම නිළිය - සාගර ජලය *1988 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - සාගර ජලය *1998 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - චන්න කින්නරී *1989 ස්වර්ණසංඛ සම්මාන - හොඳම නිළිය - කැඩපතක චායා *1989 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - කැඩපතක චායා *1997 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - බව දුක *1997 සරසවිය සම්මාන - හොඳම නිළිය - භව දුක *1997 ජනාධිපති සම්මාන - හොඳම නිළිය - භව දුක *1998 ජනාධිපති සම්මාන - හොඳම නිළිය - චන්න කින්නරී *1998 සරසවිය සම්මාන - හොඳම නිළිය - චන්න කින්නරී *2001 OCIC සම්මාන - හොඳම නිළිය - අනන්ත රාත්‍රිය *රණ තිසර යාව ජීව කර්තව්‍යය සම්මානය *Bangladesh Film Development Board Award *Zonta Woman of the Year Award *Sanpac Felicitation Award<ref name="swarna1">{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A8244-2005Jan13.html|title=Off-Screen Activist|publisher=Washington Post|date=14 January 2005 | first=Neely | last=Tucker | accessdate=24 May 2010}}</ref> ==මූලාශ‍්‍ර== {{reflist}} ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=13 සිංහල සිනමා දත්ත ගබඩාවෙහි ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි චරිතාපදානය]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.srilankafilmcorp.com ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011010323/http://srilankafilmcorp.com/ |date=2007-10-11 }} *[http://www.lesternsumitra.com ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් වෙබ් අඩවිය] *[http://www.sarasaviya.lk/2011/08/04/_art.asp?fn=sa1108045&pn=05 ස්වර්ණා මල්ලවආරච්චි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214330/http://www.sarasaviya.lk/2011/08/04/_art.asp?fn=sa1108045&pn=05 |date=2016-03-04 }} [[ප්‍රවර්ගය:නිළියන්]] dtusy8359hro1jws0y2j3uffcletv8r ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට ලැයිස්තුව 0 49147 783822 656949 2026-03-29T15:33:02Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783822 wikitext text/x-wiki {{සිංහල චිත්‍රපටි නාමාවලිය}} චිත්‍රපටය පළමුව තිරගතකල දිනය අනුව [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] චිත්‍රපට දශක වලට වෙන්කර පහතින් දක්වා ඇත ==1940 දශකය== *'''[[1940 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==1950 දශකය== *'''[[1950 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==1960 දශකය== *'''[[1960 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==1970 දශකය== *'''[[1970 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==1980 දශකය== *'''[[1980 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==1990 දශකය== *'''[[1990 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==2000 දශකය== *'''[[2000 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==2010 දශකය== *'''[[2010 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]''' ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[ශ්‍රී ලංකීය සිනමාව]] * [[චිත්‍රපට]] ==බාහිර සබැදි== *[https://www.films.lk/ Lanka Sinhala Cinema Database - www.films.lk]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.srilankafilmcorp.com/about/ National Film Corporation of Sri Lanka - Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927044031/http://www.srilankafilmcorp.com/about/ |date=2007-09-27 }} *[http://www.imdb.com/Sections/Countries/SriLanka/ Sri Lankan film] at the [[Internet Movie Database]] *[http://www.sandeshaya.org Sandeshaya Sri Lankan Film Information and Sinhala Film Details] {{සිංහල සිනමාව}} {{CinemaofSriLanka}} {{list of lists |film}} [[Category:Lists of Sri Lankan films| ]] a4mxpirt8iex9zphxce4b1lobjzkorv වසන්ති චතුරානි 0 50117 783812 745684 2026-03-29T14:07:51Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783812 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = වසන්ති චතුරානි | image = Vasanthi Chathurani.jpg | imagesize = | caption = | birth_name = වසන්තා ඩොරීන් පීටර්සන් | birth_date = 18 ඔක්තෝම්බර් 1962 හෝ 1963 | birth_place = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | death_date = | death_place = | occupation = රංගන ශිල්පිනී | yearsactive = 1978 සිට වර්තමානය | spouse = | awards = '''[[සරසවිය හොඳම නිළිය සම්මානය]]''' (1980), <br> '''[[සුමති ජනප්‍රියම ටෙලි නිලිය සම්මානය]]''' (1997)<br> '''[[සුමති හොඳම ටෙලි නිලිය සම්මානය]]''' (1998) }} '''වසන්ති චතුරානි''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය සහ සම්මානනීය, සිනමා හා ටෙලි නාට්‍ය රංගන ශිල්පිනියකි. ඇය රංගනයට පිවිසෙන්නේ 1978 දී සුමිත්‍රා පීරිස් මහත්මියගේ '''ගැහැනු ලමයි''' හී රඟපෑමත් සමගයි. රිදී තිරයේ ඇයගේ හොඳම රංගනය ලෙස 1980 දී විජය කුමාරතුංග සමග රඟපෑ ගඟ අද්දර චිත්‍රපටයේ 'නිර්මලා' යන චරිතය හැඳින්විය හැකිය. එහි රංගනය වෙනුවෙන් එම වසරේදී ඇය සරසවිය හොඳම නිලිය සම්මානය දිනාගත්තාය. මීට අමතරව ඇය '' 'ඉටි පහන්' '', '' '[[ගිරය (ටෙලි නාට්‍යය)|ගිරය]]' '', '' 'කඩුල්ල' '' සහ '' 'ගජමන් පුවත' '' වැනි ටෙලි නාට්‍ය වලටද සිය රංගනය එකතු කලාය. එනිසා 1997 දී සුමති ජනප්‍රියම ටෙලි නිලිය සම්මානය සහ 1998, 2002 වසර වලදී සුමති හොඳම ටෙලි නිලිය යන සම්මානද දිනා ගැනීමට ඇයට හැකියාව ලැබුණි. ශ්‍රී ලංකා රිදී තිරයේ හා පුංචි තිරයේ, අතිශය සාර්ථක වූ රංගන ශිල්පිණියක ලෙස වසන්ති චතුරානි පිලිගැනේ.<ref>{{Citation |title=Vasanthi - Reaching Even Greater Heights |url=http://www.sundayobserver.lk/2005/12/04/fea21.html |access-date=2014-01-15 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303173923/http://www.sundayobserver.lk/2005/12/04/fea21.html }}</ref> ==මුල් අවධිය== වසන්ති චතුරානි ගේ, මුල් නාමය වූවේ වසන්තා ඩොරීන් පීටර්සන් යන්නයි. ඇගේ පාසල වූවේ, [[ගම්පහ]] සිරිකුරුස විද්‍යාලයයි.<ref>[http://www.dailymirror.lk/2007/04/23/life/4.asp What's in a name?]</ref> ==වෘත්තීය දිවිය== 1978 දී සුමිත්‍රා පීරිස් මහත්මියගේ '''ගැහැනු ළමයි''' හී ප්‍රධාන භූමිකාව නිරූපනය කරමින් රංගනයට පිවිසි වසන්ති ඉන්පසු, සම්මානයට පාත්‍ර වූ ගඟ අද්දර චිත්‍රපටය ඇතුළු චිත්‍රපට කිහිපයකම රඟපෑවාය. 1979 දී විවාහයත් සමග ඇය රංගන ජීවිතයෙන් කෙටි කලකට නිහඬ වූවත් පසුව 'ආදර හසුන' චිත්‍රපටය හරහා නැවතත් ක්ෂේත්‍රයට පිවිසුනාය. 'ගැහැනු ළමයි', 'දුවට මවක මිස' සහ 'සුදු සෙවනැලි' යන ඒවා ඇය දායක වූ චිත්‍රපට අතුරින් කිහිපයකි. 2003 දී [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගේ වෑකන්ද වලව්ව චිත්‍රපටයේදී වසන්ති මාලිනී ෆොන්සේකා [[සනත් ගුණතිලක]] හා [[රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය]] සමග විශිෂ්ට රංගනයක යෙදුනාය. ඇගේ අවසන් චිත්‍රපටය ලෙස, 'යහළුවෝ' චිත්‍රපටය හැඳින්වෙයි. මීට අමතරව, 'අග පිපි මල්', 'සෙදෝනා' සහ 'රඟ සොබා' වැනි ටෙලිනාට්‍ය නිෂ්පාදනය කලේද වසන්ති චතුරානි විසිනි. ==චිත්‍රපට== {| class="wikitable" ! වසර !! චිත්‍රපට !! චරිතය |- | 1978 || [[ගැහැනු ළමයි]] || කුසුම් ලියනගේ |- | 1978 || [[අහසින් පොළොවට]] ||පුෂ්පා |- | 1979 || චූඩා මාණික්‍යය || |- | 1979 || අමල් බිසෝ || |- | 1980 || ගඟ අද්දර || නිර්මලා |- | 1980 || සිරිබෝ අයියා || |- | 1980 || පාර දිගේ || |- | 1980 || හංස විලක් || |- | 1982 || බිත්ති හතර || |- | 1986 || ආදර හසුන || |- | 1987 || මංගල තෑග්ග || |- | 1988 || සටන || |- | 1990 || සහරාවේ සිහිනය || |- | 1993 || සාජන්ට් නල්ලතම්බි || |- | 1994 || ධවල පුෂ්පය || |- | 1994 || අඹු සැමියෝ || |- | 1995 || අවරගිර || |- | 1996 || තුන්වෙනි ඇහැ || |- | 1996 || රත්තරං මල්ලී || |- | 1997 || පුනරුප්පත්තිය || |- | 1997 || දුවට මවක මිස || |- | 1997 || වීසී දැල || |- | 1998 || ජූලියට්ගේ භූමිකාව || |- | 2001 || පොරොන්දුව || |- | 2001 || කිනිහිරියා මල් || |- | 2002 || සංසාර ප්‍රාර්ථනා || |- | 2002 || සුදු සෙවනැලි || |- | 2003 || වෑකන්ද වලව්ව || |- | 2004 || සුමේධා || |- | 2011 || චැලෙන්ජර්ස් || |} ==සම්මාන== ===[[ජනාධිපති සම්මාන]]=== *1980 - හොඳම නිළිය - ගඟ අද්දර *1996 - හොඳම සහය නිළිය - තුන්වෙනි ඇහැ *1998 - හොඳම සහය නිළිය - ජුලියට්ගේ භූමිකාව ===[[සරසවිය සම්මාන]]=== *2004 - [[සරසවිය හොඳම සහය නිළිය සම්මානය]] - වෑකන්ද වලව්ව *1980 - [[සරසවිය හොඳම නිළිය සම්මානය]] - [[ගඟ අද්දර]] ===වෙනත්=== 1997 - '''සුමති ජනප්‍රියම ටෙලි නිලිය සම්මානය''' <br> 1998 - '''සුමති හොඳම ටෙලි නිලිය සම්මානය''' 'දුර්ගාන්තය' වෙනුවෙන්. <br> 2002 - '''සුමති හොඳම ටෙලි නිලිය සම්මානය''' 'කුලවමිය' වෙනුවෙන්.<br> 2005 - '''රයිගම් හොඳම ටෙලි නිලිය සම්මානය''' 'සෙදෝනා' වෙනුවෙන්.<br> 2006 - '''සුමති හොඳම ටෙලි නිලිය සම්මානය''' 'අග පිපි මල්' වෙනුවෙන්.<br> 2006 - '''රයිගම් හොඳම ටෙලි නිලිය සම්මානය''' 'අග පිපි මල්' වෙනුවෙන්. ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැදි== *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=26 Vasanthi Chathurani's Biography in Sinhala Cinema Database]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{DEFAULTSORT:වසන්ති චතුරානි}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]] 75drbv8v1l7b65iy8lgnp49obv584i7 රමණී බර්තෝලමියුස් 0 51282 783798 665094 2026-03-29T12:24:11Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783798 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = රමණී බර්තෝලමියුස්<Br>Ramani Bartholomeusz | birth_name = රමණී එලිසබෙත් බර්තෝලමියුස් | image = රමණී බර්තෝලමියුස්.PNG | caption = | title = [[ශ්‍රී ලංකා විශ්ව රූ රැජින|ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින]] 1985 | national_competition = | birth_date = {{Birth date|1966|09|1|df=y}} | birth_place = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} | death_date = {{Death date and age|1987|06|30|1966|09|1|df=y}} | death_place = [[කොළඹ]], {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} | height = අඩි 5 අඟල් 08 (මීටර 1.73) <ref>[http://www.lakbima.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=3749:2012-11-03-06-04-33&catid=61:2012-08-07-09-39-46&Itemid=77/ Death of Ramani Bartholomeusz-Lakbima ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | measurements = | weight = | eye_color = Brown | hair_color = Black }} '''රමණී එලිසබෙත් බර්තෝලමියුස්''' (1966 සැප්තැම්බර් 1 – 1987 ජුනි 30) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] හිටපු නිළියක සහ නිරූපිකාවකි. 1985 වසරේ [[ශ්‍රී ලංකා විශ්ව රූ රැජින|ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින]] වූවේද ඇයයි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.pageant-almanac.com/miss-universe/parade/sri-lanka.php |access-date=2014-02-10 |archive-date=2006-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061015182146/http://www.pageant-almanac.com/miss-universe/parade/sri-lanka.php }}</ref> එම වසරේ පැවැති [[විශ්ව රූ රැජින]] තරඟයටද රමණී සහභාගී වූවාය.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.jimmyspageantpage.com/MU1985.htm |access-date=2014-02-10 |archive-date=2009-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201235122/http://jimmyspageantpage.com/MU1985.htm }}</ref> ==කලා දිවිය== 1983 දී රමණී ප්‍රථම වරට, [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගේ ''යුගාන්තය'' චිත්‍රපටයෙහි චමරී නමින් චරිතයක් රඟපාමින් රිදී තිරයට පිවිසුනු අතර මේ අවධියේදී ඇය [[ගම්පහ]] සිරිකුරුස විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යාවකව සිටියාය. 1985 විශ්ව රූ රැජින තරඟයට සහභාගී වීමෙන් අනතුරුව ඇය, [[ධර්මසිරි බණ්ඩාරණායක]]ගේ ''මාරාක්ෂය''හී සහ [[කමල් අද්දරාරච්චි]] සමග ''හිම කුමාරි'' හී රඟපෑවාය.<ref>http://www.sundaytimes.lk/000625/tv.html#1LABEL3</ref> ඇය විසින් රංගනයෙන් දායක වූ ''භාග්‍යා'' ටෙලි නාට්‍යයේ ''ආජුතපර'' ගීතය එකල කා අතරත් අතිශය ජනප්‍රිය විය.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://athal.info/Ramani-Bartholomeusz%27-Story.php |access-date=2014-03-28 |archive-date=2014-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140316140420/http://athal.info/Ramani-Bartholomeusz%27-Story.php }}</ref> ==මරණය== 1987 ජුනි 30 වන දිනදී, [[කමල් අද්දරාරච්චි]] පදවාගෙන යමින් සිටි රථයට හසුවී බරපතල තුවාල ලැබීම නිසා රමණී මිය ගියාය. ඇය රථයට හසුවීම සම්බන්ධව, එකල කා අතරත් කුකුසක් ඇති කිරීමට සමත් විය. මියයන විට ඇගේ වයස අවුරුදු 20 ක් විය.<ref>http://www.gossiplankanews.com/2012/11/the-post-mortem-of-ramani-bartholomeusz.html</ref> {{Clear}} == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} ==භාහිර සබැදි== *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=4532#1LABEL3 Ramani Bartholomeusz in Sri Lanka Cinema Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130912072853/http://films.lk/ArtistDetails.php?id=4532#1LABEL3 |date=2013-09-12 }} *[http://www.sundaytimes.lk/000625/tv.html#1LABEL3 The Sunday Times: Article by Ramesh Uvais] *{{imdb name|2617687}} *[http://www.youtube.com/watch?v=S6EadllsbNU YouTube: Miss Universe 1985 - Parade of Nations] {{DEFAULTSORT:රමණී බර්තෝලමියුස්}} [[ප්‍රවර්ගය:People murdered in Sri Lanka]] [[ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්]] [[ප්‍රවර්ගය:1966 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:1987 මරණ]] npsjd8db9e23mf1f09sjbmy1uq3fqb1 ලූෂන් බුලත්සිංහල 0 51917 783809 767254 2026-03-29T13:46:08Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783809 wikitext text/x-wiki {{short description|ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍යකරුවෙක්}} {{Infobox person | image = | caption = | name = ලූෂන් බුලත්සිංහල<br> Lucien Bulathsinhala | birth_name = රයිගම බුලත්සිංහලගේ ලූෂන් පෙරේරා | birth_date = {{birth date and age|1943|05|30|df=y}} | birth_place = [[රත්මලාන]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | death_date = | death_place = | nationality = ශ්‍රී ලාංකික | years_active = 1967–වර්තමාන | education = ධර්මාලෝක විද්‍යාලය <br> දෙහිවල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය | alma_mater = [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]] | occupation = නළුවෙක්, නාට්‍යකරුවෙක්, අධ්‍යක්ෂකවරයෙක්, කවියෙක්, නාට්‍ය රචකයෙක් |spouse = අනුලා බුලත්සිංහල <ref>{{cite web|url=https://www.dailynews.lk/2020/10/16/local/231631/veteran-actress-anula-bulathsinhala-passes-away|title=Veteran actress Anula Bulathsinhala passes away|publisher=Ceylon Daily News|access-date=18 October 2020}}</ref> | children = හර්ෂ බුලත්සිංහල | father = මාර්ටින් පෙරේරා | mother = ජේන් නෝනා }} [[කලා සූරි]] '''රයිගම බුලත්සිංහලගේ ලූෂන් පෙරේරා''' (උපත 1942 දෙසැම්බර් 25), හෙවත් '''ලූෂන් බුලත්සිංහල''', යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙක් මෙන්ම කවියෙකු, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු, රචකයෙකු සහ වේදිකා නාට්‍ය නිෂ්පාදකවරයෙකු ද වෙයි.<ref>{{Cite web |title=Lucien Bulathsinhala filmography |url=http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=196 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Digital Identity of Sinhala Cinema}}</ref><ref name="roles">{{Cite web |title=Then the moon is still youthful |url=http://archives.sarasaviya.lk/2015/05/28/?fn=sa1505289 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Sarasaviya}}</ref> සිංහල නාට්‍ය හා රූපවාහිනියේ කැපී පෙනෙන චරිතයක් ලෙස සැලකෙන බුලත්සිංහල දශක පහකට වැඩි කාලයක් පුරා විහිදී ගිය වෘත්තීය ජීවිතය තුළ විචාරක පැසසුමට ලක් වූ නාට්‍ය කිහිපයක් නිෂ්පාදනය කර ඇත.<ref>{{Cite web |title=The Art of Lucien's Mask Salvation |url=http://www.dinamina.lk/2018/07/24/විශේෂාංග/57371/ලූෂන්ගේ-වෙස්-මූණු-ගැල%C2%ADවීමේ-කලාව |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Dinamina}}</ref> ඔහුගේ ''[[තාරාවෝ ඉගිලෙති]]'' වේදිකා නාට්‍යය සිංහල නාට්‍ය ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන සලකුණක් ලෙස සැලකේ.<ref>{{Cite web |title=How Lucien Bulathsinhala made? |url=http://www.saaravita.lk/events/579928/ලූෂන්-බුලත්සිංහල-බිහිවෙන |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=saaravita}}</ref> ඔහු ශ්‍රී ලංකා රුපවාහිනී සංස්ථාවේ වැඩසටහන් සම්පාදනය පිළිබඳ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධූරයක් හෙබැවූවෙක්ද වෙයි.<ref>http://www.bbc.co.uk/sinhala/multimedia/2012/10/121010_lucien_bulathsinhala.shtml</ref> ==මුල් අවධිය== ලූෂන් බුලත්සිංහල මහතා 1943 මැයි 30 වන දින, [[රත්මලාන]] වෙඩිකන්ද වෙරළබඩ ගම්මානයේදී උපත ලැබුවේය. ඔහුගේ පියා රයිගම බුලත්සිංහලගේ මාර්ටින් පෙරේරා කැපවූ සමාජවාදියෙකි. ඔහුගේ මව සෙනරත් ගොඩගේ ජේන් නෝනා ගෘහණියක් වූවාය. ඔහුට සහෝදරයන් තිදෙනෙක් සහ සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් සිටිති.<ref name="roles" /> සිය මුලික අධ්‍යාපන කටයුතු රත්මලාන ශ්‍රී ධර්මාලෝක විද්‍යාලයෙනුත්, උසස් පෙළ කටයුතු දෙහිවල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙනුත් හැදෑරූ බුලත්සිංහල මහතා 1963දී උසස් පෙළ විභාගය සමත් විය. පසුව පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයන් ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක්ද හිමි කර ගත්තේය.<ref>{{Cite web |title=Decisions made by a person based on personal feelings can ruin some lives - Lucien Bulathsinhala |url=https://www.silumina.lk/2021/06/05/රසඳුන/අයෙක්-පෞද්ගලික-හැඟීම්-මත-ගන්න-තීන්දු-සමහර-ජීවිත-විනාශ-කරනවා |archive-date=2021-06-04 |access-date=2021-06-04 |website=Silumina}}</ref> එකල ඔහු ලිපිකරු විභාගය සමත්ව අඹේවෙල රජයේ ගොවිපළේ ලිපිකරු ලෙස වැඩ භාර ගත්තේය.<ref name="mirrorarts">{{Cite web |title=පොල් අතු අස්සෙන් හිල් හදා ටොකු කෑ................ලූෂන් |url=http://mirrorarts.lk/feature/item/250-lushan-bulathsinhala |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=mirrorarts|archive-url=https://web.archive.org/web/20130228113856/http://mirrorarts.lk/feature/item/250-lushan-bulathsinhala }}</ref> ඔහු විවාහ වී සිටියේ සෙසු නිළි අනුලා බුලත්සිංහල සමගය.<ref>{{Cite web |title= Star Couples - 04 |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/3986/තරු-ජෝඩු---04 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Deshaya}}</ref> ලූෂන් ඇයව මුණගැසුණේ රංජිත් තිලකරත්නගේ ‘‘කෝන්තරේ’’ නාට්‍යයේ රඟපාන්නට ගිය අවස්ථාවේදීය. අනුලා රංගනයට පිවිසියේ 1967 දී [[ආර්. ආර් සමරකෝන්]] නිෂ්පාදනය කරන ලද "ලෙඩක් නැති ලෙඩක්" වේදිකා නාට්‍යයෙනි. ඉන්පසුව ඇය ලූෂන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ''තාරාවෝ ඉගිලෙති'', ''රතු හැට්ටකාරී'', ''මධුර ජවනිකා'', ''කුවේණි'', ''මහාසාර'' වැනි විචාරක පැසසුමට ලක්වූ වේදිකා නාට්‍ය කිහිපයකම පෙනී සිටියාය. ඇය 2020 ඔක්තෝබර් 16 වන දින වයස අවුරුදු 73 දී මිය ගියාය.<ref>{{Cite web |title=I will let you go and come back |url=http://www.sarasaviya.lk/features-stage-dramas-story/2020/10/22/19250/ගොස්-යළි-එන්නට-අවසර-දෙන්නෙමි |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Sarasaviya}}</ref> මෙම යුවළට ඉන්ද්‍රචාපා නමින් (උපත 1970) එක් දියණියක් සහ හර්ෂ නමින් (උපත 1971) එක් පුතෙකු සිටී.<ref name="roles" /> හර්ෂ ජනප්‍රිය රූපවාහිනී කතාමාලා කිහිපයකම රඟපෑ නළුවෙකු, ගායකයෙකු සහ සංගීතවේදියෙකි.<ref name= lucien /> ==වෘත්තීය ජීවිතය== පාසල් කාලයේදී ශාන්ති සාම කලා පීඨයට සම්බන්ධ වී ජෝසප් පෙරේරා යටතේ නාට්‍ය හැදෑරූවේය. ලුෂන්ගේ දක්ෂතා හඳුනාගත් ජෝසප් පෙරේරා මුලින්ම ඔහුව වැඩිහිටි නාට්‍යයකට යොදාගෙන එහි දිළිඳුකමේ සිටින තම මව සමඟ පාරේ හිඟාකන දරුවෙකුගේ චරිතය රඟපෑමට ලබා දුන්නේය. SSC විභාගය සමත්වීමෙන් පසු ඔහු රජයේ ලලිත කලා ආයතනයට සම්බන්ධ වූ අතර එහිදී ඔහු විභාගය සමත් විය. ඔහු එම ආයතනයේ කෙටි කලක් කලාව හැදෑරූ අතර පසුව වාණිජමය ගැටලු හේතුවෙන් ඉන් ඉවත් විය.<ref name= lucien>{{Cite web |title= I am not disappointed ... I do not do the same thing over and over again ... Myth and ignorance reign ... - Lucien Bulathsinhala |url=https://divaina.com/sunday/index.php/deshapalana2/10616-2019-07-11-07-23-29 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Divaina}}</ref> 1960 ගණන්වල පාසල් වියේදීම ලුම්බිණි රඟහලේ රඟදැක්වූ එවකට විභාග කොමසාරිස් එල්.එල්.කේ ගුණසේකර අධ්‍යක්ෂණය කළ ''අශෝකමාලා'' ඛේදවාචක නාට්‍යයේ ‘‘සාලිය’’ ප‍්‍රධාන චරිතය රඟපාන්නට ඔහු වාසනාවන්ත විය.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sinhala/multimedia/2012/10/121010_lucien_bulathsinhala.shtml|title=BBC Sinhala - Multimedia - ලුෂන් බුලත්සිංහල|date=10 October 2012|access-date=26 July 2016}}</ref> ඒ අතරම ඔහු සිය මංගල වේදිකා නිෂ්පාදනය ''මන්නදිය'' නිර්මාණය කළේය.<ref name="crumbling">{{Cite web |title=Our theatre is crumbling down - Lucien Bulathsinhala |url=http://www.dailynews.lk/2010/04/28/art22.asp |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Daily News|archive-url=https://web.archive.org/web/20130301033445/http://www.dailynews.lk/2010/04/28/art22.asp }}</ref> 1964 දී ඔහු රචනා කළ ''නොනිවෙන ගිනි'' නාට්‍යය රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙල දක්වා ගෙන ගිය අතර 1966 වසරේ බන්දුල ජයවර්ධන නිෂ්පාදනය කළ ''බිහිවන බෝසතාණෙනි'' නාට්‍යයේ රඟපාමින් රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේදී කුසලතා සම්මානයක් ද ලබා ගත්තේය. මේ අතර ඔහුගේ ''නොනිවෙන ගිනි'' නාට්‍යය 1966 රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ ආරාධිත නාට්‍යයක් ලෙස රඟ දැක්වීමට ආරාධනා ලැබිණි. ඉන්පසු ඔහු [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]]ගේ ''එලොව ගිහින් මෙලොව ආවා'' නාට්‍යයේ රඟපෑවේය. මීට අමතරව ඔහු ''පේමතෝ ජායති සෝකෝ'' නාට්‍යයේ වාද්‍ය වෘන්දයේ බටනළා වාදකයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.<ref name="mirrorarts" /> 1974 දී ඔහු නිෂ්පාදනය කළ ''රතු හැට්ටකාරී'' වේදිකා නාට්‍යය ජනප්‍රිය නාට්‍යයක් බවට පත් වූ අතර සම්මාන උළෙල කිහිපයකදී විචාරක පැසසුමට ලක් වුනු අතර 1974 රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම පිටපත රචනාව, හොඳම සංගීතය, හොඳම නළුවා සහ හොඳම රංගනය සඳහා වූ සම්මාන දිනාගත්තේය.<ref>{{Cite web |title=Ratu Hettakari REBORN |url=http://archives.dailynews.lk/2013/03/13/fea37.asp |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Daily News}}</ref> 1981 දී ඔහු නිෂ්පාදනය කළ ''[[තාරාවෝ ඉගිලෙති]]'' ජනප්‍රිය වේදිකා නාට්‍යය ඔහු මෙරට හොඳම නාට්‍යකරුවෙකු බවට පත් කළේය.<ref>{{Cite web |title=In those days Tharavo Igilethi did not fly, but they ran |url=http://archives.sarasaviya.lk/2015/10/08/?fn=sa1510085 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Sarasaviya}}</ref> නාට්‍යයේ පළමු ප්‍රසංගය 1981 ජූලි 24 ලුම්බිණි රඟහලේදී සිදු විය.<ref>{{Cite web |title='වෙස්‌ මූණ ගලවන්න' ලූෂන් සැරසේ...! |url=https://divaina.com/daily/index.php/cinama/13863-2018-07-05-12-59-23 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Divaina}}</ref> වසර 37ක නිහැඬියාවකින් පසු ඔහු 2018 වසරේ ''වෙස් මුහුණ ගලවන්න'' වේදිකා නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කළේය.<ref>{{Cite web |title=Lucien Bulathsinhala removes mask after 37 years |url=http://archives.sarasaviya.lk/drama/?fn=sa18071115 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Sarasaviya}}</ref> මේ අතර 1971 දී [[ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව]] (SLBC) හි නිවේදකයෙකු ලෙස සේවය කළ ලූෂන් පසුව ජාතික රූපවාහිනියට සම්බන්ධ විය.<ref name="crumbling" /> නමුත් 1990 දී ඔහු රාජ්‍ය සේවයෙන් නෙරපා හරින ලදී.<ref>{{Cite web |title=A conversation with Lucien ... |url=http://www.lankadeepa.lk/latest_news/ලූෂන්-එක්ක-කතාවක්---/1-394048 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Lankadeepa}}</ref> වසර 11ක් ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශයේ සේවය කර පසුව ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ සේවය කළ ඔහුට 1982 නොවැම්බර් 25 සිට රූපවාහිනී සංස්ථාවේ සේවය කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණි. පසුබෑම් රැසක් මධ්‍යයේ රූපවාහිනියේ වැඩ කර වැඩ තහනමට ලක් වූ ඔහුට නැවතත් රූපවාහිනී සංස්ථාවේ රැකියාවක් ලැබුණි. නමුත් නැවත වරක් ඔහු 1997 දී අනිවාර්ය නිවාඩු යවා ඇත.<ref name= lucien /> 1980 දී ඔහු සිය පළමු ගීත රචනය කළේ [[නන්දා මාලනී]] විසින් ගායනා කරන ලද "සඳුන් සිහින මණ්ඩපයේ" ගීතයෙනි. 1989 වසරේ ''සිරි මැදුර'' චිත්‍රපටයේ "මරණ තුනක් ඇති මිනිසා" ගීතය වෙනුවෙන් ඔහු ස්වර්ණ සංඛ සහ සරසවිය සම්මාන දෙකම දිනා ගත්තේය. මේ අතර 1994 වසරේ ''මී හරකා'' චිත්‍රපටයේ "ගෝපළු වස් දන්දෙන්" ගීතය වෙනුවෙන් ස්වර්ණ සංඛ සම්මානය හිමි විය. ඉන්පසුව 1998 වසරේ ''[[ගිනි අවි සහ ගිනි කෙළි]]'' චිත්‍රපටිය වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළ ''නොසෙලයි දිවි මකුළු ඇස'' ගීතය වෙනුවෙන් හොඳම ගී පද රචකයාට හිමි ජනාධිපති සම්මානය දිනා ගත්තේය.<ref>{{Cite web |title=Actors who sang movie songs |url=http://www.sarasaviya.lk/features-story/2020/01/30/15375/සිනමා-ගීත-පබැඳූ-නළුවෝ |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Sarasaviya}}</ref> ඔහු වේදිකා නාට්‍ය රචකයෙක් මෙන්ම වේදිකා නළුවෙක් ලෙස ''වහලක් නැති ගෙයක්'', ''දුන්න දුනුගමුවේ'' සහ ''හරිම බඩු හයක්'' යන නාට්‍යවලින් වේදිකාවේ සිය රංගන කුසලතාව ප්‍රදර්ශනය කළ වේදිකා නළුවෙකි. 1967 දී රෙජී පෙරේරා අධ්‍යක්ෂණය කළ ''සැඩොල් කඳුළු'' චිත්‍රපටයෙන් ඔහු සිනමාවට පිවිසි ලූෂන් පසුව [[වසන්ත ඔබේසේකර]]ගේ ''වෙස් ගත්තෝ'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රමුඛ චරිතයක් නිරූපණය කළේය. ඉන්පසුව ''චූඩා මාණික්‍යය'' චිත්‍රපටයේ මැණික් මංකොල්ලකාරයෙක් වන ෆෙඩ්රික්ගේ චරිතය ඔහු රඟපෑවේය. කෙසේ වෙතත් මෑතක දී ඔහුගේ හොඳම රංගනය වූයේ '[[හෝ ගානා පොකුණ]]' චිත්‍රපටය හරහා "විදුහල්පතිවරයකු" ලෙස රංගනයයි.<ref name="roles" /> වාහන නැවැත්වීමේ ඉඩකඩ නොමැතිකම හේතුවෙන් ආපසු නිවසට යාමට ඔහුට සිදු වුවද, 2017 දී ඔහු රාජ්‍ය ගෞරව සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය.<ref>{{Cite web |title=Lucian turns back from National Honors ceremony due to parking matter |url=https://srilankamirror.com/news/2364-lucian-turns-back-from-national-honors-ceremony-due-to-parking-matter |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Sri Lanka Mirror}}</ref> 2018 දී ඔහු ජනාධිපති සම්මාන උළෙලේදී ගෞරවයට පාත්‍ර විය.<ref>{{Cite web |title=Four media moguls awarded at Presidential Awards Ceremony |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20190411/281797105375911 |archive-date=2020-12-19 |access-date=2020-12-19 |website=Daily Mirror}}</ref> 2019 වසරේ ජනාභිමානී නොහොත් හෙළ මහා රාවණා රාජාභිමානී සම්මාන ප්‍රදානෝත්සවය BMICH හි ජැස්මින් ශ්‍රවණාගාරයේදී පැවැත්වුණු අතර එහිදී බුලත්සිංහලයන් හොඳම සේවා සම්මානය දිනා ගත්තේය.<ref>{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/news/2019/12/12/12837/ජනාභිමානි-සම්මාන-පිරිනැමෙයි?qt-feedback=0&page=4 |title=Janabhimani Awards presented |publisher=Sarasaviya |access-date=26 August 2020}}</ref> ==නිර්මාණ== ===සිංහල ගීත=== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! style="background:#B0C4DE;" | ගීතය |- | ''රජ මැදුරක ඉපදී සිටියානම්'' |- | ''දම් පාටින් ලා සඳ'' |- | ''සිරියහනේ ලණු ඉහිරී'' |- | ''ආන් නගේ සල් අත්තේ පාංකිරිත්තා'' |- | ''ඔසරි පොටෙන් අදින්නෙපා'' |- | ''කොලොම්තොට නැත මහලු වී'' |- | ''කන්‍යාවී'' |- | ''දෙතොල නොකී දේ'' |- |} ==ටෙලිනාට්‍යය== * ''අප්පච්චි'' * ''කලු කුරුල්ලා'' * [[දස්කොන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|''දස්කොන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)'']] * ''පින්සර දොස්තර'' * ''පුංචි වලව්ව'' * ''මුතු පලස'' * ''මේ වසන්ත කාලයයි'' * ''රතු අහස'' * ''හුස්ම වැටෙන මල්'' * ''හෝපලු අරණ'' ===රිදී තිරයේ රංගනයන්=== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! style="background:#B0C4DE;" | වසර ! style="background:#B0C4DE;" | චිත්‍රපටය<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=196 |access-date=2014-03-17 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112839/http://films.lk/ArtistDetails.php?id=196 }}</ref> |- | 2014 ||''[[හෝ ගාන පොකුණ]]'' (විදුහල්පති ලෙස)<ref>http://www.imdb.com/name/nm5944789/</ref> |- | 2008 ||''අබා (චිත්‍රපටිය)|'' (අභය ලෙස) |- | 1984 || ''කිරි කවඩි'' |- | 1982 ||''සිටු දියණිය'' |- | 1981 ||''ආරාධනා'' |- | 1980 ||''හංස විලක්'' |- | 1980 ||''දඬු මොණරා'' |- | 1979 ||''චූඩා මාණික්‍යය'' |- | 1979 ||''හත් දින්නත් තරු'' |- | 1970 ||''වෙස් ගත්තෝ'' |- | 1967 ||''සැඩොල් කඳුළු'' |- |} ===වේදිකා නාට්‍ය=== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! style="background:#B0C4DE;" | වසර ! style="background:#B0C4DE;" | නාට්‍යය |- | 1981 || ''තාරාවෝ ඉගිලෙති'' |- | 1974 || ''රතුහැට්ටකාරී'' (එම වසරේ හොඳම නාට්‍යය) |- | 1966 || ''නොනිවෙන ගිනි'' |- | 1961 || ''මන්නඩියා'' |- |} ===ග්‍රන්ථ=== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! style="background:#B0C4DE;" | වසර ! style="background:#B0C4DE;" | ග්‍රන්ථය |- | 1985 || ''පිපුණ මලේ රුව'' |- | 2000 || ''ඛේමදාස න්‍යාය භාවිතය සහ අරගලය '' |- | 2004 || ''සිහින ඔපෙරා දෙකක්'' |- | 2004 || ''තාරාවෝ ඉගිලෙති'' (නාට්‍යය) |- |} ==මේවාද බලන්න== * [[මර්සි එදිරිසිංහ]] ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist}} ==බාහිර සබැඳි== * [http://www.dailynews.lk/2010/04/28/art22.asp අවර් තියටර් ඉස් ක්‍රම්බ්ලිං ඩවුන් - ලූෂන් බුලත්සිංහල] * [http://mirrorarts.lk/feature/item/250-lushan-bulathsinhala අබවුට් ලූෂන්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130228113856/http://mirrorarts.lk/feature/item/250-lushan-bulathsinhala |date=2013-02-28 }} * [http://www.silumina.lk/punkalasa/20090809/_art.asp?fn=ar09080916 ලූෂන් බුලත්සිංහල] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303211305/http://www.silumina.lk/punkalasa/20090809/_art.asp?fn=ar09080916 |date=2016-03-03 }} * [http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=196 ශ්‍රී ලංකන් ඇක්ටර්ස් ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130127112839/http://films.lk/ArtistDetails.php?id=196 |date=2013-01-27 }} {{DEFAULTSORT:බුලත්සිංහල, ලූෂන්}} [[ප්‍රවර්ගය:1943 උපත්]] {{සිංහල සංගීතය}} [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගී පද රචකයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] ne6ldgqje11wcjci811mf4mzipmyqdi හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය 0 52091 783840 738416 2026-03-29T19:25:11Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783840 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව උයන | name = හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය | image = Henarathgoda Botanical Garden 1.jpg | photo_width = | caption = හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානයේ පිවිසුම | type = [[උද්භිද උද්‍යානය]] | location = හෙනරත්ගොඩ, [[ගම්පහ]], {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} | coords = | area = | created = 1876 | operator = | visitation_num = | status = වසර පුරා විවෘතයි }} [[Image:හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය 1.jpg|thumb|right|හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානයේ දර්ශනයක්]] '''හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය (ගම්පහ මල් වත්ත)''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] නිර්මාණය කර තිබෙන [[උද්භිද උද්‍යානය|උද්භිද උද්‍යාන]] හය අතුරින්, [[ගම්පහ]] ඉදිකොට තිබෙන උද්‍යානයයි. අනෙක් උද්භිද උද්‍යාන පහ වන්නේ [[රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය, ශ්‍රී ලංකා|පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය]], [[හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය]], [[මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය]], [[සීතාවක උද්භිද උද්‍යානය]] සහ ගනේවත්ත වන ඖෂධ උද්භිද උද්‍යානයයි. ==පිහිටීම== ගම්පහ දුම්රිය ස්ථානයේ සිට, [[ගම්පහ]]-[[මිනුවන්ගොඩ]] ප්‍රධාන පාරේ, මීටර 450 ක් පමණ දුරින් උද්‍යානය පිහිටුවා තිබෙයි. [[කොළඹ]] සිට උද්‍යානයට කිලෝ මීටර 29 ක පමණ දුරක් පවතී. උද්‍යානය සහිත භූමි ප්‍රදේශය මුහුදු මට්ටෙම් සිට අඩි 33 ක් පමණ ඉහලින් පිහිටා තිබීම නිසා නිවර්ථන පහතරට දේශගුණ තත්වයක් පවතියි. <ref>http://www.gic.gov.lk/gic/index.php?option=com_info&id=1451&task=info&lang=en{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> උද්‍යානයේ සමස්ථ වපසරිය අක්කර 36 ක් වන අතර, මෑතකදී දියත් කල නව සංවර්ධන කටයුතු වලදී තවත් අක්කර 7ක භූමි ප්‍රමාණයක් උද්‍යානයට අළුතින් එකතු කරන ලදී.<ref>http://www.dinamina.lk/2011/10/27/_art.asp?fn=f1110273&p=1{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ඉතිහාසය== 1876 වසරේ දී බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් විසින් මෙම භූමිය, [[රබර්]] වගා කිරීම සඳහා නිමවන ලදී. පසුව 1879 දී බ්‍රිතාන්‍ය කිවු (Kew) රාජකීය උද්භිද උද්‍යානයේ සිට රැගෙන ආ රබර් බීජ පැල මේ භූමිය තුල රෝපණය කල අතර<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.srilankaheritages.com/henarathgoda.html |access-date=2014-03-26 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020122213/http://www.srilankaheritages.com/henarathgoda.html }}</ref> , එම රෝපණ වැඩකටයුතු උද්‍යානයේ මුල්ම භාරකරුව සිටි මුහන්දිරම් ඒ. දි සොයිසා වෙත භාරදී තිබෙයි. එම රෝපිත රබර් ශාක 1881 වන විට පීදුනු බව සඳහන් වන අතර, ඊළඟ වසරේ සිට එහි බීජ රෝපණය සඳහා දිවයින පුරාත්, සමහර බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත රාජ්‍යයන් වෙතත් රැගෙන ගිය බව සඳහන් වෙයි.<ref>http://www.bgci.org/garden.php?id=589</ref> [[Image:ශ්‍රී ලංකාවේ පලමු රබර් ගස.jpg|thumb|right|රෝපිත පළමු රබර් පැළයේ අවශේෂ]] පසුව දිවයිනේ ප්‍රධාන උද්භිද උද්‍යානයක් ලෙස සංවර්ධනය කල මෙම භූමිය තුල, වර්ථමානයේදීද රෝපණය කල මුල්ම රබර් ශාකයේ අවශේෂ මෙන්ම 19වන සියවසේ ඉන්දවූ ශාක සමහරක් දැකගත හැකිය. ==උද්‍යානයේ වැදගත් ශාක ප්‍රජාවන්== *මෙරට ප්‍රථම රබර් ශාකය - ''Hevea brasiliensis'' (1876 වසරේ රෝපණය කල අතර, 1986 දී ශාකය මියයන ලදී). *''Dipterocarpus zeylanicus'' - (හොර) *''Roystonia regia'' *''Calophyllum inophyllum'' *''Taraktogenus kurzii'' *''Livistona rotundifolia'' මීට අමතරව විවිධ ඕකිඩ් වර්ග, පර්ණාංග, ඖෂධ පැළෑටි, මල් පිපෙන ශාක උද්‍යානය තුල රෝපණය කොට තිබේ. ==මූලාශ්‍ර== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== * [http://botanicgardens.gov.lk/ ජාතික උද්භිද උද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111105112640/http://www.botanicgardens.gov.lk/ |date=2011-11-05 }} * [http://www.agridept.gov.lk/NBG/Gampaha.HTM කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326071938/http://www.agridept.gov.lk/NBG/Gampaha.HTM |date=2009-03-26 }} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ උද්භිද උද්‍යාන]] 8j7scxiu7ew0lmbxfv0ucac1h228uw9 ශ්‍රියානි අමරසේන 0 52245 783818 769725 2026-03-29T14:57:36Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783818 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = ශ්‍රියානි අමරසේන<br>Sriyani Amarasena | image = | imagesize = | caption = | birth_name = | birth_date = 1944 June 14 (age 81) | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = රංගන ශිල්පිනී, නිෂ්පාදිකා | yearsactive = | spouse =යූ. අමරසේන | awards = }} '''ශ්‍රියානි අමරසේන-1944 June 14''' [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පිනියක හා ටෙලි නාට්‍ය නිෂ්පාදිකාවක වෙයි. ==කලා දිවිය== [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද [[ආශා දෑසින්]], ''දෑස නිසා'' සහ ''[[ ඩොක්ටර් නවරියන්]]'' යන චිත්‍රපටි ඇය විසින් රංගනයෙන් දායක වූ චිත්‍රපට ලෙස හැඳින්විය හැක.<ref name="sriyani1">{{cite news| url=http://www.dailymirror.lk/2007/03/24/life/8.asp|title=ද රොමෑන්ස් ලින්ගර්ස් ඔන්|publisher=ඩේලි නිව්ස්(ශ්‍රී ලංකා)|date=24 March 2007}}</ref> ශ්‍රියානි අමරසේනගේ පළමු නිෂ්පාදනය වූවේ ''දත් කැකුළු පාලා'' වෘතාන්තයයි. මීට අමතරව ඇය විසින් ලන්ඩනය පසුබිම් කර ගනිමින් ටෙලි නාට්‍ය ත්‍රිත්වයක් නිෂ්පාදනය කල අතර, ඉන් පළමු ටෙලිනාට්‍ය ද්විත්වය වූ, ''ඉරබටු තරුව'' සහ ''හේමන්තයේ වසන්තයක්'', යන නාට්‍ය [[ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව|ජාතික රූපවාහිනිය]] ඔස්සේ විකාශය විය.<ref name="sriyani2">{{උපන්‍යාස පුවත්| url=http://sundaytimes.lk/990516/mirror5.html|title=''ඉරබටු තරුව'' : ස්පෙෂල් ස්ක්‍රීනින් ඉන් ලන්ඩන් |publisher=ද සන්ඩේ ටයිම්ස්(ශ්‍රී ලංකා)|date=16 May 1999}}</ref> ==ටෙලිනාට්‍යය== * ''ගිරිකුල'' * ''මයුර අසපුව'' * ''[[රන් සමනලයෝ]]'' * ''ස්වයංජාත'' ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=22 ශ්‍රියානි අමරසේන'ස් බයෝග්‍රැෆි ඉන් සිංහල සිනමා ඩේටාබේස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140425165033/http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=22 |date=2014-04-25 }} *[http://www.infolanka.com/org/diary/132.html ෆේස් 2 ෆේස් විත් ශ්‍රියානි අමරසේන] *[http://www.sundayobserver.lk/2008/09/28/spe06.asp ජර්නලිස්ට් කම් ඇක්ට්‍රෙස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160601162214/http://www.sundayobserver.lk/2008/09/28/spe06.asp |date=2016-06-01 }} *{{imdb name|id=0024032|name=ශ්‍රියානි අමරසේන}} *[http://www.srilankafilmcorp.com නිල වෙබ් අඩවිය - ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපටි සංස්ථාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011010323/http://srilankafilmcorp.com/ |date=2007-10-11 }} {{DEFAULTSORT:අමරසේන, ශ්‍රියානි}} [[ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්]] hhr5z579a9zxrblmmbf90t10mlvc4br ශේෂා පළිහක්කාර 0 52274 783825 665110 2026-03-29T16:17:54Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783825 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = ශේෂා පළිහක්කාර<br>Shesha Palihakkara | image = | imagesize = | caption = | birth_date =1928 ජුනි 5 | birth_place = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකා}} | death_date = {{death date|2009|7|12}} | death_place = | birth_name = ශේෂා පළිහක්කාර | notable role = }} '''ශේෂා පළිහක්කාර''' (මරණය 2009 ජූලි 12) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] හිටපු ප්‍රවීණ නර්ථන ශිල්පියෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ නිෂ්පාදකවරයෙකු වෙයි. ඔහු විසින් රංගනයෙන් දායක වූ [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගේ ''[[රේඛාව (චිත්‍රපටිය)|රේඛාව]]'' චිත්‍රපටිය සහ ඔහු විසින් නිෂ්පාදනයෙන් දායක වූ ''[[ගැටවරයෝ (චිත්‍රපටිය)|ගැටවරයෝ]]'', ''[[සාරවිට (චිත්‍රපටිය)|සාරවිට]]'' සහ ''[[රන්මුතු දූව (චිත්‍රපටිය)|රන්මුතු දූව]]'' යන චිත්‍රපටි හේතුවෙන්, එකල ජනයා අතර ඔහු පිළිගැනීමට ලක්විය. ==මුල් දිවිය== [[ගම්පහ]] දිස්ත්‍රික්කයේ කඩවත්ත, රුප්පාගොඩ ගම්මානයේ උපත ලත් පළිහක්කාර මහතා, සිය අධ්‍යාපන කටයුතු [[කොටහේන]] ශාන්ත බෙනඩික්ට් විද්‍යාලයෙන් සහ [[කොළඹ]] ශාන්ත ජෝෂප් විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී. වයස අවුරුදු 14 දී, විදුර මුද්‍රා නටකයේ [[චිත්‍රසේන]]යන්ගේ රංගනය දුටීමෙන්, පළිහක්කාර නැටුම් ශිල්පියෙකු බවට පත්වීමට පෙළඹුණු බව සඳහන්ය.<ref name="PeopleofArt">{{cite web|url=http://www.mysrilanka.com/travel/lanka/people/shesha.htm|title=ශේෂා පළිහක්කාර|accessdate=2007-04-22|year=2001|publisher=ඉන්ෆො ලන්කා}}</ref><ref name="DailyNews">{{cite web|url=http://www.sundayobserver.lk/2004/09/26/fea20.html|title=ශේෂා පළිහක්කාර : ඔන් ඇන් ආටිස්ට් කෘසේඩ් |accessdate=2007-04-22|year=2004|author=Welabada, Lakmal|publisher=ඩේලි නිව්ස්}}</ref> පාසලෙන් සිය ජේ්‍යෂ්ඨ සහතිකය ලබා ගැනීමට පොරෝතුවම ඉන් ඉවත් වුනු පළිහක්කාර, [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] ශාන්ති නිකේතනය වෙත ගොස් එහි අවුරුදු දෙකක් රැදී සිටිමින් නර්ථන කලාව හදාරන ලදී. නර්ථන කලාවට අමතරව එහිදී ඔහු චිත්‍ර කලාව සහ මූර්ති කලාව හැදෑරූ බව සඳහන් වෙයි. පසුව ඔහු [[දකුණු ඉන්දියාව|දකුණු ඉන්දියාවේ]] කලා ක්ෂේත්‍ර ආයතනයේද ලියාපදිංචි වූ බව පැවසෙයි.<ref name="PeopleofArt"/><ref name="DailyNews"/> ඉන්දියාවේ කලා අධ්‍යාපන කටයුතු නිම කිරීමෙන් අනතුරුව, 1948 දී නැවතත් ශ්‍රී ලංකාව වෙත පැමිණි පළිහක්කාර, එම වසරේ මෙරට නිදහස ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් පැවැත්වූ ජාතික උත්සවයන්ටද සහභාගී වන ලදී.<ref name="DailyNews"/> පසුව පී. ආර්. ඇන්තෝනිස් සහ කේ. ඩී. ඒ. පෙරේරා යන අයගේ සහයෙන්, බොරැල්ලේ නැටුම් පාසලක් ආරම්භ කිරීමටද ඔහුට හැකිවිය.<ref name="PeopleofArt"/> 1949 වර්ෂයේදී ඉන්දියානු නර්ථන ශිල්පියෙකු වූ රාම්ගෝපාල් ගේ සංචාරක නාට්‍ය කණ්ඩායම සමග එක්වූ පළිහක්කාර, ඔවුන් සමග එංගලන්තය බලාගොස් යුරෝපය පුරා විවිධ ඉදිරිපත් කිරීම් සිදු කල බව පැවසෙයි.<ref name="DailyNews"/> ==චිත්‍රපටවලට දායක වීම== නැවතත් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසු පළිහක්කාර මහතා, ''අහංකාර ස්ත්‍රී'' සහ ''පුදුම ලේලි'' යන චිත්‍රපටි සඳහා නාට්‍ය රචනයෙන් දායක වූ අතර, 1953 දී තිරගත වූ ''මාතලන්'' චිත්‍රපටියේ චරිතයකටද ඔහු රංගනයෙන් දායකත්වය ලබා දුනි. මාතලන් චිත්‍රපටය ලත් අසීමිත සාර්ථකත්වය නිසා පළිහක්කාර මහතාද බොහෝ දෙනා අතර අවධානයට පාත්‍ර විය.<ref name="PeopleofArt"/><ref name="DailyNews"/> අනතුරුව ඔහු ''රේඛාව'' චිත්‍රපටයටද සිය රංගනයෙන් දායක වූ අතර, 1954 දී එක්සත් ජනපදයේ චිත්‍රපටියක් වූ ''[[ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි]]'' සඳහා අංග රචන ශිල්පියෙක් ලෙසද දායක වූ බව සඳහන්ය.<ref name="PeopleofArt"/> පසුව නැවතත්, තම මිතුරු රාම්ගෝපාල් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම සමග එකතු වීම පිණිස, පළිහක්කාර මහතා [[ලන්ඩන්]] බලා පිටත් වූ අතර, ඊට මාස දහයකට පසු ඔහුට ආසියානු සංගීත සංගමයේ (Asian Music Society) සාමාජිකයෙකු වීමටද හැකිවිය. නමුත් ඇදුම රෝගය වැළඳීම නිසා 1959 දී ඔහු නැවතත් මෙරටට පැමිණියේය.<ref name="PeopleofArt"/> ==චිත්‍රපටි නිෂ්පාදනය== 1960 වර්ෂයේදී අධ්‍යක්ෂක මයික් විල්සන් (Mike Wilson) සහ සර් [[ආතර් සී ක්ලාක්]], මහත්වරුන්ගේද සහය සහිතව, පළිහක්කාර මහතා මෙරට ප්‍රථම සිංහල වර්ණ චිත්‍රපටිය වූ ''රන් මුතු දූව'' නිෂ්පාදනය කල අතර, එම චිත්‍රපටිය මෙරට ප්‍රථම දිය යට දර්ශන සහිත චිත්‍රපටිය ලෙසද සැලකෙයි. ඔහුගේ දෙවන නිෂ්පාදනය වූ, මයික් විල්සන් හා තිස්ස ලියනසූරිය විසින් අධ්‍යක්ෂණය කල ''ගැටවරයෝ'' චිත්‍රපටිය 1966 වසරේ සරසවිය සම්මාන හිමිකර ගත් අතර, පළිහක්කාරගේ තෙවන නිෂ්පාදනය වූ ''සාරවිට'' චිත්‍රපටිය ඊට පසු වර්ෂයේ නිමැවිණි.<ref name="DailyNews"/> ==දිවියේ අවසන් සමය== ''සාරවිට'' චිත්‍රපටිය නිෂ්පාදනයෙන් අනතුරුව සිය චිත්‍රපටි හා සම්බන්ධ දිවියට සමුදුන් පළිහක්කාර පසුව වැවිලි සම්බන්ධ ව්‍යාපාර කෙරෙහි නැඹුරු විය. නමුත් 2000 දශකයේදී පළිහක්කාර මහතා , චන්ද්‍රම් රත්නම් මහතා විසින් නිෂ්පාදනය කල, රොප් නෙවිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කල ''රෝමියෝ ඇන්ඩ් ජුලියට්'' චිත්‍රපටියට රංගනයෙන් දායක විය.<ref name="DailyNews"/> දේශීය සිනමාවට ඔහු කල මෙහෙය අගයා 2007 වර්ෂයේදී පළිහක්කාර මහතාට, සරසවිය සම්මානයක් වූ රණතිසර සම්මානය පිරිනැමිණි.<ref name="Ranathisara">{{cite web|url=http://www.dailynews.lk/2007/04/07/news20.asp|title=ප්‍රයි මිනිස්ටර් කෝල්ස් ෆෝර් කොලිටි ෆිල්ම්ස්|accessdate=2007-04-22|year=2007|publisher=ඩේලි නිව්ස්}}</ref> 2009 වසරේ ජුලි 12 වන දින සිය දිවියට සමුදෙමින් ශේෂා පළිහක්කාර මහතා අභවප්‍රාප්ත විණි. ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=322 සිංහල සිනමා ඩේටාබේස් - ශේෂා පළිහක්කාර] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140710184656/http://films.lk/ArtistDetails.php?id=322 |date=2014-07-10 }} {{DEFAULTSORT:පළිහක්කාර, ශේෂා}} [[ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ]] i4rwig1sbavuune8fjqdipco43ldhhf ලෝක විද්‍යා උළෙල 0 52430 783810 433499 2026-03-29T13:51:07Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783810 wikitext text/x-wiki [[Image:WSF logo 300.jpg|200px|The World Science Festival logo. |right|thumb]] වාර්ෂික [[විද්‍යා උළෙලක්]] වන '''ලෝක විද්‍යා උළෙල''', ලෝක විද්‍යා පදනමේ නිෂ්පාදනයකි. එය 501(c) (3) දරන ලාභ සඳහා නොවන පදනමකි. එහි ප්‍රධාන ශාඛාව [[නිව්යෝක් හි පවතී]] . .<ref>Non-profit status and chairman position from the foundation's 990-EZ form for 2006, accessible online via {{Citation |title=GuideStar |url=http://www.guidestar.org |accessdate=2008-06-11 |publisher=GuideStar USA, Inc. |year=2008 }}. Current board of directors from {{Citation|last=World Science Festival|title=Board of directors|url=http://www.worldsciencefestival.com/about-us/board-of-directors|publisher=Science Festival Foundation|date=April 2008|accessdate=2008-06-08| archiveurl = http://web.archive.org/web/20080607125656/http://www.worldsciencefestival.com/about-us/board-of-directors| archivedate = June 7, 2008}}</ref> මෙම ආයතනයේ මෙභෙය වන්නේ විද්‍යාවෙන් දැනුවත් වූ, කුතුහලයෙන් අවදි වුණු විද්‍යාවේ වටිනාකම දන්නා සහ එහි වැදගත්කම අනාගතයට කියාපාන සමාජයක් බිහිකිරීමටයි ==අතීතය හා පසුබිම == ලෝක විද්‍යා උළලෙහි නිර්මාතෘ වන්නේ කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලයේ ගණිත හා භෞතික විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු හා විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කිහිපයකම ( "The Elegant Universe" සහ "The Hidden Reality" ද ඇතුළත්ව ) රචකයෙකු වන [[ බ්‍රයන් ග්‍රීන් ]] සහ සිව්වරක් ජාතික ප්‍රවෘත්ති සඳහා වන එමී සම්මානය දිනාගත් මෙන්ම ප්‍රධාන ජාතික රුපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති අංශයට සජීවී වාර්තා නිෂ්පාදනය කල ට්‍රේසි ඩේ විසිනි. ග්‍රීන් වර්තමානයේ ලෝක විද්‍යා උළලෙහි සභාපතිවරයා වශයෙන් කටයුතු කරන අතර ඩේ එහි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වශයෙන් කටයුතු කරයි. මෙම උත්සවයේ විශේෂාංග, විද්‍යාව මත පදනම් වූ ඒවා වන අතර වෘත්තීමය රුපවාහිනී හා සජීවී වේදිකාමය අංග වල මට්ටමට අනුකුලව පවතී . සමාරම්භක ලෝක විද්‍යා උළෙල 2008 මැයි 28 සිට ජුනි පළමුදා දක්වා නිව් යෝර්ක් නගරය පුරා ස්ථාන 22ක පැවැත්වුණි. ටයිම්ස් පුවත්පත මගින් "නව්‍ය සංස්කෘතික සංස්ථාපිතයක්" වශයෙන් ආචාරක් ලැබූ මෙම උළෙලට විශේෂාංග 46ක්, පදික සල්පිලක් මෙන්ම එහි පළමු දිනයේදී එක්දින ලෝක විද්‍යා හමුවක් කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලයේදී පැවැත්වෙන්නට යෙදුණි. මෙම උළෙලට 120,000ක ජනකායක් සහභාගී වුහ. == පොඩිත්තන් සඳහා == ලෝක විද්‍යා උළලෙහි නිර්මාතෘ වන්නේ කොලොම්බියා විශ්ව විද්යාලයේ ගණිත හාභෞතික විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු හා විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කිහිපයකම ("The Elegant Universe" සහ "The Hidden Reality" ද ඇතුළත්ව ) රචකයෙකු වන බ්‍රයන් ග්‍රීන් සහ සිව්වරක් ජාතික ප්‍රවෘත්ති සඳහා වන එමී සම්මානය දිනාගත් මෙන්ම ප්‍රධාන ජාතික රුපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති අංශයට සජීවී වාර්තා නිෂ්පාදනය කල ට්‍රේසි ඩේ විසිනි. ග්‍රීන් වර්තමානයේ ලෝක විද්‍යා උළලෙහි සභාපතිවරයා වශයෙන් කටයුතු කරන අතර ඩේ එහි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වශයෙන් කටයුතු කරයි. මෙම උත්සවයේ විශේෂාංග, විද්‍යාව මත පදනම් වූ ඒවා වන අතර වෘත්තීමය රුපවාහිනී හා සජීවී වේදිකාමය අංග වල මට්ටමට අනුකුලව පවතී . සමාරම්භක ලෝක විද්‍යා උළෙල 2008 මැයි 28 සිට ජුනි පළමුදා දක්වා නිව් යෝර්ක් නගරය පුරා ස්ථාන 22ක පැවැත්වුණි. ටයිම්ස් පුවත්පත මගින් 'නව්‍ය සංස්කෘතික සංස්ථාපිතයක්' වශයෙන් ආචාරක් ලැබූ මෙම උළෙලට විශේෂාංග 46ක්, පදික සල්පිලක් මෙන්ම එහි පළමු දිනයේදී එක්දින ලෝක විද්‍යා හමුවක් කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලයේදී පැවැත්වෙන්නට යෙදුණි. මෙම උළෙලට 120,000ක ජනකායක් සහභාගී වුහ. ==අධ්‍යක්ෂක මඬුල්ල == * [[ඇලන් අයිඩා]] * [[ජුඩිත් කොක්ස්]] * [[ට්‍රේසි ඩේ]] * [[බ්‍රයන් ග්‍රීන්]] * [[ජිලියන් ස්මෝල්]] * [[ටම්සෙන් ඇන් සිzෆ්]] [http://worldsciencefestival.com/sponsors අනුග්‍රාහක භවතුන්ගේ ලැයිස්තුවක්] සඳහා ලෝක විද්‍යා උළෙලේ නිල වෙබ්අඩවිය බලන්න. == පසුගිය සහභාගිකරුවන් == [http://worldsciencefestival.com/participants පසුගිය සහභාගිකරුවන්ගේ ලැයිස්තුවක්] සඳහා ලෝක විද්‍යා උළෙලේ නිල වෙබ්අඩවිය බලන්න. == 2013 උළෙල == '''මැයි 29 - ජුනි 2'''<br /> සයවෙනි වාර්ෂික ලෝක විද්‍යා උළෙල "ස්පූකි ඇක්ෂන් " එනම්, යථාර්ථ - නම්‍ය ක්වන්ටම් යාන්ත්‍රික විද්‍යාවේ අපුර්ව ගුණ වලට විචිත්‍රව පණ පොවන වැඩසටහනකින් ආරම්භ විය. ඉහළ ප්‍රතිචාර මත නැවත ඉදිරිපත් කෙරුණු "ස්පූකි ඇක්ෂන්" වැඩසටහනේ මුලිකත්වය හිමි වුනේ[[බ්‍රයන් ග්‍රීන්]] , [[මාරියා ගෙස්ට්]] , [[කාල් හොවෙල්]] හා [[මයිකල් රොෂ්ට]] ය. ඊට අමතරව 2013 උළෙලේ [[ජේම්ස් වොට්සන්]], උළෙලෙහි අංගයක් වශයෙන් බහු-පාඨමාලා අත්දැකීම් වැඩසටහනක් ලෙස "ඔන් දි ශෝල්ඩ'ස් ඔෆ් ජයන්ට්ස්" ("On the Shoulder's of Giants") සහ" දි ටේස්ට් ඔෆ් සයන්ස්" ("The Taste of Science") නම් වූ විද්‍යාඥයන් හා සූපවේදීන් එකතුවී ස්වාදු භෝජනකලා පරීක්ෂණ තුළින් දියුණු කළහැකි විද්‍යාත්මක අනාවරණයන්ට ඇති ස්ථානය දැක්වීය. මෙම පස්දින පාඨමාලාවේ 50ක් පමණ විවිධ වූ වැඩසටහන් වලට සහභාගිකරුවන් 200,000කට අධික පිරිසක් සහභගී වුහ. එම වැඩසටහන් නිව් යෝර්ක් නගරය පුරා ස්ථාන 28ක පැවැත්වුණි. == 2012 උළෙල == '''මැයි 30 - ජුනි 3'''<br /> පස්වෙනි සාංවත්සරිකය උළෙල “විද්‍යාවට අභිවාහ්‍ය කලා උත්තමාචාරයක් ” වශයෙන් උත්සව සැමරුමක් ලෙස ආරම්භ විය. මෙම වැඩසටහනට ඇලන් අල්ඩා, [[ජෝෂුවා බෙල්]], [[ටොඩ් එලිසන්]], [[පෙයිජ් ෆුඅර්]], [[ඩ්රු ගෙහ්ලින්ග්]], [[බ්‍රයන් ග්‍රීන්]], [[රෝස් හෙමින්ග්වේ]] , [[ඩේවිඩ් හිබ'ර්ඩ් (වේදිකා රංගනශිල්පී)|ඩේවිඩ් හිබ'ර්ඩ්]], [[MOMIX]], [[ඩෙබ්රා මොන්ක්]] , [[අර්න් ම'මාන්]], [[ජේම්ස් නෝටන්]], [[ඇබී ඔබ්‍රින්]], [[ටී. ඔලිවර් රීඩ්]] සහ [[ටීල් වික්ස්]] යන අය සහභාගී වුහ. මෙම උළෙලට වැඩසටහන් හා විශේෂාංග 50ක් හා ලක්ෂ 2ක පමණ පිරිසක් සහභාගි විය. "ඉක්රස් ඇට් දි එජ් ඔෆ් ටයිම් " (''Icrus at the edge of time''); "දි එනවුන්ස්මන්ට් ඔෆ් දි 2012 [[කව්ලි ප්ර්යිසෙස්]] "; (''the announcement of the 2012 Kavli Prizes''); දෙවතාවක් පුට්ලිසර් සම්මානය දිනාගත් [[එඩ්වර්ඩ් ඕ . විල්සන්]] ගේ දෙවැනි වාර්ෂික ''ඔන් ද ශෝල්ඩර්ස් ඔෆ් ජයන්ට්ස්'' (''On the Shoulders of Giants'') කථාව මීට ඇතුළත් විය. ==2011 උළෙල== ''' ජුනි 1 - ජුනි 5'''<br /> සාංවත්සරිකය උළෙල ඇලන් අයිඩා ගේ නව නාට්‍යක් වූ "රේඩියන්ස්: දි පැෂන් ඔෆ් මාරි කියුරි" (මාරි කියුරි ගේ මහත් ළැදිකම) හි පාඨයක් සමඟ ආරම්භ විය . දින 5ක් දක්වා පැවැත්වුණු මෙම 2001 උළලේදී , වැඩසටහන් හා විශේෂාංග 41ක්ද, 150ක සහභාගිකරුවන් හා කථිකයන් ද සිටියහ. මෙය නැරඹීමට ආසන්න වශයෙන් 197,000ක පිරිසක් සහභාගී වූ අතර 110,000ක පිරිසක් අන්තර්ජාලයෙන් සජීවී නරඹන්නන් ලෙස සහභාගී වුහ. ==2010 උළෙල== ''' ජුනි 2 - ජුනි 6'''<br /> 2010 වසර වර්ෂික විද්‍යා උත්සව උළෙලේ පළමු වර්ෂය ලෙස සනිටුහන් විය. මෙවර උළලේ ගෞරවාන්විත පුද්ගලයා වුයේ [[ස්ටීවන් ඩබ්.හොව්කින්]] ය. ඇලන් අයිඩා [[යො-යෝ මා]] සහ [[ජෝන් ලික්ගෝ]] උත්සවය ඉදිරිපත්කරන්නවුන් අතර විය. මෙම උළෙලේ වැඩසටහන් 40 අතර කලාකරු [[චක් ක්ලෝස්]] සහ ස්නායු විශේෂඥ [[ඔලිවර් සැක්ස්]] යන දෙදෙනාටම උරුම වූ ප්රෝසොපැග්නොසියා හෙවත් ''මුහුණු හැඳිනීමට නොහැකිවීම'' පිළිබඳ වූ "ස්ට්‍රේන්ජර්ස් ඉන් ද මිරර් " (කැඩපතෙහි අමුත්තෝ) නම් කතාබහද ඇතුළත් විය. ==2009 උළෙල== ''' ජුනි 10 - ජුනි 14'''<br /> උළලෙහි දෙවන වසර වන විට එහි මුළු ප්‍රේක්ෂක ප්‍රජාව 40,000 ක සිට 160,000 දක්වා වර්ධනය විය. මෙවර වැඩසටහන් අතර [[හේඩ්න් ග්‍රහලෝකාගාරයේ]] "Digital Universe"(''ඩිජිටල් යුනිව'ස්'') නම් විශ්වයේ ත්‍රිමාණ ගමන් අත්දැකීමක්ද, ප්ලෙයස් ක්ලබ් හි [[The Moth]] (දි මොත්) කථා නාමාවලියේ දෙවැනි උපනිෂ්පාදනයක්ද අන්තර්ගත විය. ==2008 උළෙල== {{ප්‍රධාන සටහන| ලෝක විද්‍යා උළෙල, 2008}} '''මැයි 29 - ජුනි 1'''<br /> ලෝක විද්‍යා උළලේ කුළුඳුල් වර්ෂයේදී වැඩසටහන් 44ක් නිෂ්පාදනය වූ අතර 129,000ක මුළු පිරිසක් සහභාගී වුහ. එහි 150කට අධික සහභාගිකරුවන්, කථිකයන් සහ ඉදිරිපත්කරුවන්ගෙන් 11දෙනෙක් නොබෙල් ත්‍යාග හිමිකරුවන් වීම විශේෂත්වයකි. මෙම උළෙල පැවැත්වුණු ස්ථාන අතර ස්වභාවික ඉතිහාසය පිළිඹඳ වූ ඇමෙරිකානු ජාතික කෞතුකාගාරය, ඇබිසීනියානු බෞතීස්ම පල්ලිය හා NYU ස්ක්ර්බෝල් මධ්‍යස්ථානය විය.මුළු ප්‍රේක්ෂකයන් 120,000කට අධික ප්‍රමාණයක් විය ..<ref>Venues and event numbers: {{Citation | last=Overbye | first=Dennis | url=http://www.nytimes.com/2008/06/03/science/03fest.html | newspaper=New York Times | date=June 3, 2008 | year=2008b | title=An Overflowing Five-Day Banquet of Science and Its Meanings | pages= | accessdate=2008-06-05 }}. Summit: {{Citation | last=Timmer | first=John | url=http://arstechnica.com/news.ars/post/20080528-first-kavli-prize-winners-in-new-fields-of-science-announced.html | newspaper=Ars Technica | date=May 28, 2008 | year=2008b | title=First Kavli Prize winners in new fields of science announced | accessdate=2008-06-05 }}. Attendance: {{Citation | last=Souccar | first=Miriam | title=City's Science Festival attracts record numbers | newspaper=Crain's New York Business | date=June 6, 2008 | accessdate=2008-06-06 | url=http://www.crainsnewyork.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080606/FREE/571186140/1047 | access-date=2014-04-10 | archive-date=2008-11-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081117012515/http://arstechnica.com/news.ars/post/20080528-first-kavli-prize-winners-in-new-fields-of-science-announced.html }}</ref> == මුලාශ්‍ර == {{Reflist}} == බාහිර සබැඳි == * [http://www.worldsciencefestival.com/ World Science Festival Website] * [http://worldsciencefestival.com/gala/ World Science Festival Gala] [[Category:Culture of New York City]] [[Category:Festivals in New York City]] [[Category:Recurring events established in 2008]] [[Category:Science festivals]] [[Category:2008 establishments in New York]] [[Category:Science and technology in New York]] pt4a2phwq81z3gexjq79639sxx5qwgb සචිනි අයේන්ද්‍රා 0 52987 783827 665122 2026-03-29T16:28:58Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783827 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = සචිනි අයේන්ද්‍රා | image = Sachini Ayendra.jpg | imagesize = | caption = | birth_name = සචිනි අයේන්ද්‍රා ස්ටැන්ලි | birth_date = {{birth date and age|1982|04|08}} | birth_place = [[මහනුවර]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | yearsactive = 2003–වර්ථමානය තෙක් | occupation = නිළියක, නිරූපිකාවක | spouse = ඉෂාංග මහීපාල (2009) | othername = }} '''සචිනි අයේන්ද්‍රා ස්ටැන්ලි''' (1982.04.08) යනු [[ශ්‍රී ලාංකික]] නිළියක සහ නිරූපිකාවක වෙයි. 2003 වසරේ [[ශ්‍රී ලංකා ලෝක රූ රැජින|ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින]] කිරුළ හිමිකරගත්තේද ඇයයි. ==මුල් අවධිය== 1982 වසරේ අප්‍රියෙල් 8 දින ශ්‍රී ලංකාවේ [[මහනුවර]]දී උපන් අයේන්ද්‍රා, සිය අධ්‍යාපන කටයුතු හිල්වුඩ් විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී. ==වෘත්තීය දිවිය== 2002 වසරේ මහනුවර පැවැති නිරූපණ තරඟයකින් ජය ගත් අයේන්ද්‍රා, එම වසරේම එළිෆන්ට් හවුස් හා [[ජාතික ඉතිරි කිරීමේ බැංකුව]] විසින් නිර්මාණය කරන ලද රූපවාහිනී ප්‍රචාරණ දැන්වීම් ද්විත්වයක පෙනී සිටියාය. 2003 වසරේදී ඇය [[ශ්‍රී ලංකා ලෝක රූ රැජින|ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින]] ලෙස කිරුළු පළඳිමින් එම වසරේ [[ලෝක රූ රැජින]] තරඟය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කලාය.<ref>{{cite web|url=http://www.tops.lk/spotarticle1-sachini-ayendra.html|title='සචිනි අයේන්ද්‍රා බයෝ'|date=19 දෙසැම්බර් 2007|author=SaNDun}}</ref> පසුව 2004 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා රිදී තිරයට පිය නැගූ අයේන්ද්‍රා, සිය කුළුඳුල් රංගනයෙන් දායක වූ ''ආදරණීය වස්සානය'' චිත්‍රපටය එකල වාණිජ වශයෙන් සාර්ථක චිත්‍රපටියක් බවට පත් විය. එම චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙන් ඇයට [[සිග්නීස් සම්මාන (ශ්‍රී ලංකා)|සිග්නීස් චිත්‍රපටි සම්මාන උළෙලේදී]] ''හොඳම සහය නිළිය සම්මානය'' හිමිවූ අතර, [[සරසවිය සම්මාන|සරසවිය]] හා [[ජනාධිපති සිනමා සම්මාන|ජනාධිපති]] සම්මාන උළෙලවල්හීද, හොඳම සහය නිළිය සිනමා සම්මානය වෙනුවෙන් ඇයව නිර්දේශ වූ බව සඳහන් වෙයි.<ref>{{cite web|url=http://www.sachiniayendra.webs.com/|title='www.sachiniayendra.webs.com'}}</ref> ==රිදී තිරය== ===රංගන ශිල්පිනියක ලෙස=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! වසර ! චිත්‍රපටය ! චරිතය ! වෙනත් කරුණු |- |2003 |''ආදරණීය වස්සානය'' | |[[සිග්නීස් සම්මාන (ශ්‍රී ලංකා)|සිග්නීස් චිත්‍රපටි සම්මාන උළෙල]] ''හොඳම සහය නිළිය සම්මානය - සචිනි අයේන්ද්‍රා <br />[[සරසවිය සම්මාන]] හොඳම සහය නිළිය සම්මානය - නිර්දේශිත <br /> [[ජනාධිපති සිනමා සම්මාන]] හොඳම සහය නිළිය සම්මානය - නිර්දේශිත |- |2007 |''[[සංඛාරා (චිත්‍රපටිය)|සංඛාරා]]'' |ගැමි තරුණිය | |- |2008 |''හාර්ට් එෆ්එම්'' |ශාක්‍යා | |- |2010 |''ලිවින්ග් විත් හෝප්'' | | |- |2010 |''අඟර දඟර'' |නදී | |- |} ===නිෂ්පාදකවරියක ලෙස=== *2010 - ''අඟර දඟර'' ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== *{{imdb name|id=2704084}} *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=534 සචිනි අයේන්ද්‍රා]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at [http://www.films.lk/ the ශ්‍රී ලංකා සිනමා ඩේටාබේස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122155109/http://www.films.lk/ |date=2019-01-22 }} *[http://www.srilankanmodels.net/sachini-ayendra-stanley/ සචිනි අයේන්ද්‍රා ෆෝටො ගැලරි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140509185518/http://www.srilankanmodels.net/sachini-ayendra-stanley/ |date=2014-05-09 }} {{DEFAULTSORT:ස්ටැන්ලි, සචිනි}} [[ප්‍රවර්ගය:1982 උපත්]] d5oy9lepu3ctn65cmx5vcc5horfcj9b යශෝධා විමලධර්ම 0 53153 783795 747256 2026-03-29T12:02:34Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783795 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | image =| name = යශෝධා විමලධර්ම | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1970|10|28}} | birth_place = [[ලංකාව]] | nationality = [[ශ්‍රී ලාංකික]] | death_date = | death_place = | occupation = සිනමා/ටෙලිනාට්‍ය හා වේදිකා නාට්‍ය නිළියක, නිරූපිකාවක සහ වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නියක | yearsactive = | spouse = | website = http://www.yashodaw.com/index.html | awards = }} '''යශෝධා විමලධර්ම''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] සම්මානනීය, සිනමා සහ ටෙලිනාට්‍ය රංගන ශිල්පිණියකි.<ref name="yashoda2">{{cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2005/04/03/mag01.html|title=යශෝධා ඇන්ඩ් සංගීතා:ඩිෆරන්ට් ස්ට්‍රෝක්|publisher=සන්ඩේ ඹබ්සවර්(ශ්‍රී ලංකා)|date=3 අප්‍රියෙල් 2005|access-date=2014-05-01|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304030329/http://www.sundayobserver.lk/2005/04/03/mag01.html|url-status=dead}}</ref> ==මුල් අවධිය== 1970 ඔක්තෝම්බර් 28 වැනි දින මෙරටදී උපත ලත් යශෝධා, ආර්. එල්. විමලධර්ම හා මල්ලිකා විමලධර්ම දෙමාපියන්ගේ දියණිය වූවාය. යශෝධා සිය අධ්‍යාපන කටයුතු, මිලාගිරිය ශාන්ත පාවුළු බාලිකා විද්‍යාලයෙන් හදෑරූ බව සඳහන් වෙයි.<ref name="yashoda3">{{cite news| url=http://www.yashodaw.com/bor/at.html|title=ඇට් අ ග්ලාන්ස්|publisher=පුද්ගලික වෙබ්අඩවිය|date=22 පෙබරවාරි 2008}}</ref> [[නාලක විතානගේ]]ගේ ඥාති සොහොයුරිය ද වෙයි. ==වෘත්තීය දිවිය== 1990 වසරේදී තිරගත වූ විජය ධර්මසිරි මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''ගුරුගෙදර'' චිත්‍රපටිය හරහා ශ්‍රී ලංකා සිනමාවට ප්‍රවිශ්ට වූ යශෝධා, එම චිත්‍රපටියේ සිදුකල රංගනය උදෙසා, 1993 ''සරසවිය චිත්‍රපට සම්මාන උළෙල''දී කුසලතා සම්මානයකටද පාත්‍ර වූවාය.<ref name="yashoda4">{{cite news| url=http://www.yashodaw.com/bor/career.html|title=කැරියර් ඇන්ඩ් ඇචීවුමන්ට්ස්|publisher=පුද්ගලික වෙබ් අඩවිය|date=22 පෙබරවාරි 2008}}</ref> == ටෙලිනාට්‍යය== * තව දුරයි ජීවිතේ ===රිදී තිරය=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! වසර ! චිත්‍රපටිය ! අධ්‍යක්ෂණය |- |rowspan= 1|1993 | ''ගුරු ගෙදර'' | විජය ධර්ම ශ්‍රී |- |rowspan= 1|1995 | ''[[මාරුතය (චිත්‍රපටිය)|මාරුතය]]'' |[[වසන්ත ඔබේසේකර]] |- |rowspan= 1|1996 | ''සිහින දේශයෙන්'' | [[බූඩි කීර්තිසේන]] |- |rowspan= 1|1997 | ''දුවට මවක මිස'' | සුමිත්‍රා පීරිස් |- |rowspan= 1|1999 | ''තීර්ථ යාත්‍රා'' | [[වසන්ත ඔබේසේකර]] |- |rowspan= 1|2001 | ''අනන්ත රාත්‍රිය'' | [[ප්‍රසන්න විතානගේ]] |- |rowspan= 1|2002 | ''අග්නි දාහය'' | [[ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි]] |- |rowspan= 1|2002 | ''කලු සුදු මල්'' | මොහාන් නියාස් |- |rowspan= 1|2010 | ''ක්ෂේම භූමි'' | විජය ධර්ම ශ්‍රී |- |rowspan= 1|2013 | [[සමනල සංධ්වනිය]] | ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි |- |} ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== *[http://slmdb.com/profile.php?user=91827363 at SLMDb]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=17 යශෝධා විමලධර්ම'ස් බයෝග්‍රැෆි ඉන් සිංහල සිනමා ඩේටාබේස්]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *{{IMDb name|id=0934418|name=යශෝධා විමලධර්ම}} *[http://www.yashodaw.com/index.html පෞද්ගලික වෙබ් අඩවිය] *[http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/individual/651607 බ්‍රිටිෂ් ෆිල්ම් ඉන්ස්ටිටියුට්-පේජ්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926224235/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/individual/651607 |date=2012-09-26 }} *[http://www.srilankafilmcorp.com Official Website – ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපටි සංස්ථාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011010323/http://srilankafilmcorp.com/ |date=2007-10-11 }} {{DEFAULTSORT:විමලධර්ම, යශෝධා}} [[ප්‍රවර්ගය:1970 උපත්]] 97g8vcqxr3sfs2jt2hiscgiq0xfo0w6 වන් ෂොට් වන් (චිත්‍රපටිය) 0 53261 783811 773882 2026-03-29T13:57:40Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783811 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = වන් ෂොට් වන් | image = | caption = | director = [[රන්ජන් රාමනායක]] | producer = [[ඊ.ඒ.පී චිත්‍රපට|සෝමා එදිරිසිංහ]] | writer = [[රන්ජන් රාමනායක]] | screenplay = [[රන්ජන් රාමනායක]] | writer = [[රන්ජන් රාමනායක]] | starring = [[රන්ජන් රාමනායක]]<br>[[අනර්කලී ආකර්ෂා|අනර්කලී ජයතිලක]] <br>විල්සන් කරූ | story = [[රන්ජන් රාමනායක]] | music = සෝමපාල රත්නායක | cinematography = ජයනාත් ගුණවර්ධන | editing = රවින්ද්‍ර ගුරුගේ | studio = ප්‍රියසාද් කලර් ලැබ්, ඉන්දියාව | distributor = [[ඊ.ඒ.පී. චිත්‍රපට]] | released = {{Film date|2005|05|19|}} | runtime = මිනිත්තු 154 | language = [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] | budget = [[ශ්‍රී ලංකා රුපියල|ශ්‍රී ලංකා රුපියල්]] මිලියන 9 }} '''''වන් ෂොට් වන්''''' යනු 2005 වර්ෂයේ [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] තිරගත වූ [[රන්ජන් රාමනායක]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයකි. ==රංගන ශිල්පීන්== {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! style="background:#B0C4DE;" | රංගන ශිල්පියා ! style="background:#B0C4DE;" | චරිතය |- | [[රන්ජන් රාමනායක]] || වන් ෂොට්/විජේ |- | [[අනර්කලී ආකර්ෂා]] || ඇමති දුව |- | [[රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය]] || |- | [[විල්සන් කරුණාරත්න]] || වලිසුන්දර ඇමති |- | [[රෙක්ස් කොඩිප්පිලි]] || |- | [[ශ්‍රියානි අමරසේන]] || විජේගේ මව |- | [[අනෝජා වීරසිංහ]]|| |- | [[ඇන්ටන් ජූඩ්]] || ජොනී |- | සුනිල් පෙරේරා || පුෂ්පකුමාර |- | සහන් රන්වල || විජේගේ සහෝදරයා |- | [[කාංචනා මෙන්ඩිස්]] || විජේගේ සහෝදරිය |- | [[මැණිකේ අත්තනායක]] || |- | [[නිලන්ති ඩයස්]] || ඇමති දුවගේ යෙහෙළිය |- | අජිත් ලොකුගේ || |- | [[සුසන්තා චන්ද්‍රමාලි ]] || |- | වාසනා දන්තනාරායන || |- | [[හිමාලි සිරිවර්ධන]] || |- | උපාලි කිර්තිසේන || |- | ශ්‍රීනාත් මද්දුමගේ || |- | ටිරෝන් මයිකල් || |- | [[අනූෂා දමයන්ති]] || |- | සඳුන් විජේසිරි || |- | [[ඩී. බී. ගංගොඩතැන්න]] || |- | චතුර පෙරේරා |- | [[රජිත හිරාන්]]|| |- | ආරියසේන ගමගේ || |- | කුවින්ටස් වීරකෝන් || |- | ජනේෂ් සිල්වා || |- | රංජිත් සිල්වා || |- | නන්ද වික්‍රමගේ || |- | මිල්ටන් ජයවර්ධන || |- | ජීවන් හඳුන්නෙත්ති || |- | දොන් ගයි || |- | සුමිත් මුදන්නායක || |- | [[සරත් චන්ද්‍රසිරි]] || |- | සමන් අල්මේදා || |} ==සංගීතය== *ගීත රචනය - හේමසිරි හල්පිට *ගීත ගායනා - ශානිකා වනිගසේකර, සුනිල් පෙරේරා ==නිෂ්පාදනය== *සහාය අධ්‍යක්ෂණය - ඩොනල් ජයන්ත, ප්‍රියන්ත පතිරගේ *අංග රචනය - ඉමල් ශානක පීරිස් *කලා අධ්‍යක්ෂණය - දමිත් නන්දලාල්, සුනෙත් නන්දලාල් *සටන් අධ්‍යක්ෂණය - [[ටෙඩී විද්‍යාලංකාර]] *නැටුම් අධ්‍යක්ෂණය සහ නැටුම් නිර්මාණ - [[රන්ජන් රාමනායක]] *වෙඩි සහ බෝම්බ පිපිරවීම - කරුණාදාස අතුරුගිරිය, නවීන්ශන් රාජ් (ඉන්දියාව) *විශේෂ ශබ්ද - අරූන් සීනු (ඉන්දියාව) *පසුබිම් හඬ - මෙලනි අශෝකා, අසංග පෙරේරා, ප්‍රේමදාස විතානගේ *ආලෝක උපකරණ - ෆිල්ම් ලොකේෂන් සර්විස් *විශේෂ උපකරණ - සම්පත් ෆිල්ම්ස් *අතිරේක කැමරා - ඩිල් ෆිල්ම්ස් ==මේවාද බලන්න== *[[ශ්‍රී ලංකීය සිනමාව]] ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.films.lk/FilmDetails.php?id=1782 ශ්‍රී ලංකා සිනමා ඩේටාබේස්]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{DEFAULTSORT:වන් ෂොට් වන්}} 414aok8f64f3jketncw8hyxsvcpc0rf රාජ් සෝමදේව 0 54089 783803 779604 2026-03-29T12:39:28Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783803 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව විද්‍යාඥ | honorific_prefix = මහාචාර්ය | name = රාජ් සෝමදේව | nationality = [[ශ්‍රී ලාංකික]] | birth_name = දෙල්ගහවත්තගේ රාජ් කුමාර් සෝමදේව | birth_date = {{birth date and age|1960|10|31}} | image = Raj Somadeva.jpg | citizenship = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | alma_mater = * කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකාව. * උප්සලා විශ්ව විද්‍යාලය, ස්වීඩනය. | fields = පුරාවිද්‍යාව | website = http://www.rajsomadeva.com/ | doctoral_advisor = පෝල් සින්ක්ලෙයාර් | birth_place = [[වැල්ලවාය]], [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය|ලංකාව]] | academic_advisors = සේනක බණ්ඩාරනායක | awards = * ශාස්ත්‍රීය අංශයේ නායකත්වය සහ ජයග්‍රහණ කාණ්ඩය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ දස දෙනා හට පිරිනැමෙන සම්මානය (1998) * ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් හොඳම ශාස්ත්‍රීය ප්‍රකාශනය සඳහා රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය (2013) }} '''දෙල්ගහවත්තගේ රාජ් කුමාර් සෝමදේව''' (උපත – 1960 ඔක්තොම්බර් 31) [[කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය|කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]], [[පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය|පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ]] පුරාවිද්‍යාව පිළිබද ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්යවරයෙක් වන අතර ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා කවුන්සිලයේ  ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙකි. 2005 වසරේ දී ඔහු ලන්ඩන් යුනිවර්සිටි කොලේජ් හි පුරාවිද්‍යා ආයතනයෙන් චාල්ස් වොලස් පර්යේෂණ සාමාජිකත්වය ලැබීමට ද සමත් විය. ශ්‍රී ලංකාවේ [[ප්‍රාග් ඉතිහාසය|ප්‍රාග් ඓතිහාසික]] යුගයට අදාල ව සිදුකරන [[කැණීම|කැණීම්]] සහ ගවේෂණ හේතුවෙන් ඒ මහතා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.<ref name=":1">{{Citation |title=PGIAR - Academic Staff |url=https://pgiar.kln.ac.lk/index.php/staff/academic-staff |access-date=2022-11-09 |archive-date=2022-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023162203/https://pgiar.kln.ac.lk/index.php/staff/academic-staff }}</ref><ref name="cv">{{Cite web |title=Curriculum Vitae – Professor Raj Somadeva |url=https://www.archaeology.lk/field-archaeology-unit-fau/fau-profile/curriculum-vitae-professor-raj-somadeva |url-status=dead |access-date=2019-10-10 |work= |format=}}</ref> == ළමා අවධිය == දෙල්ගහවත්තගේ රාජ් කුමාර් සෝමදේව 1960 ඔක්තෝබර් 31 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ වැල්ලවායේ දී උපත ලැබීය. ඔහු දරුවන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක වැඩිමලා විය.<ref name=":0">[https://www.youtube.com/watch?v=H93o2One8PQ Me Mamada (මේ මමද? ) - මහාචාර්ය රාජ් සෝමදේව සමඟ (Raj Somadeva), retrieved 2022-10-21]</ref> ඔහුගේ පියා රාජ්‍ය සේවකයෙකු වූ බැවින් පවුලේ සාමාජිකයින්ටත් රට වටා සංක්‍රමණය වීමට සිදු වූ අතර, ඔහුට නිතර පාසල් මාරු කිරීමට සිදු විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු පූජාපිටිය මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, නිවිතිගල සුමන මහා විද්‍යාලය, ඇහැලියගොඩ ධර්මපාල විද්‍යාලය, හිදැල්ලන සීවලී මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, මිනුවන්ගොඩ නාලන්ද විද්‍යාලය, පිටිපන රෝමානු කතෝලික විද්‍යාලය, කළුතර හොලික්‍රොස් විද්‍යාලය සහ අවසානයේ කළුතර විද්‍යාලය යන පාසල් වලින් ඔහු අධ්‍යාපනය ලබා ඇත.<ref name="cv" /><ref name=":0" /> == උසස් අධ්‍යාපනය == ඔහු 1986 දී [[පුරාවිද්‍යාව]] පිළිබඳ ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය ලබාගත් අතර, 1994 දී [[කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය|කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] එම විෂයයෙන් ම දර්ශනපති උපාධිය ද ලබා ගත්තේය. 2006 දී ඔහු ස්වීඩනයේ උප්සලා විශ්ව විද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා හා පුරාණ ඉතිහාස දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තේය.<ref name="cv" /> ඔහු, මහාචාර්ය [[සේනක බණ්ඩාරනායක]]ගේ සහ උප්සලා විශ්වවිද්‍යාලයේ [https://www.katalog.uu.se/profile/?id=N96-2822 මහාචාර්ය පෝල් සින්ක්ලෙයාර්ගේ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221023153436/https://www.katalog.uu.se/profile/?id=N96-2822 |date=2022-10-23 }} ශිෂ්‍යයෙකි. == වෘත්තීය ජීවිතය == සෝමදේව 1989 සිට 1994 දක්වා සීගිරිය - යුනෙස්කෝ - ශ්‍රී ලංකා සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණ ව්‍යාපෘතියේ සහකාර අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස සේවය කර ඇත. එම කාලය තුළ ඔහු, සීගිරිය-දඹුල්ල ප්‍රදේශය‍ ආශ්‍රිතව පැවැැත්වුණු ජර්මානු-ශ්‍රී ලංකා සහයෝගිතා කැණීම් ව්‍යාපෘතියේ සහ ස්වීඩන්-ශ්‍රී ලංකා ජනාවාස පුරාවිද්‍යා ව්‍යාපෘතියේ ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස ද කටයුතු කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ සහ ජාතික ලේඛනාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ උපදේශක කමිටු සාමාජිකයෙකු ලෙස සිය දායකත්වය ලබා දී ඇත. 2013 දී ඔහු ශ්‍රී ලංකා ජාතික පර්යේෂණ කවුන්සිලයේ සාමාජිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී. පාසල්වල ඉතිහාස ඉගැන්වීමේ විෂයමාලා සංශෝධනය කිරීමට ද ඔහු තම හැකියාව පුළුල් ලෙස දායක කළ අතර වර්තමාන ඉතිහාස පෙළපොත් සඳහා පරිච්ඡේද කිහිපයක් ලියා ඇත.<ref>ඊ[https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/course/view.php?id=14 -තක්සලාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221023162156/https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/course/view.php?id=14 |date=2022-10-23 }}</ref> 2022 වන විට ඔහු කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්යවරයකු ලෙස සේවය කරයි.<ref name=":1" /> 2022 දී ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක අමාත්‍යාංශයේ උපදේශක කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු ලෙස ද පත් කරනු ලැබීය. වර්තමානයේ ඔහු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන මගින් අරමුදල් සපයන ව්‍යාපෘති කිහිපයක උපදේශකයෙකු ලෙස සේවය කරයි.<ref>https://www.dailymirror.lk/business-news/Tourism-Ministry-appoints-22-member-advisory-committee-to-revive-sector/273-242591</ref> == පර්යේෂණ == සෝමදේවගේ ප්‍රධාන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රය වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි නාගරීකරණයයි. ඔහු 1999 සිට 2005 දක්වා වසර හයක් ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු හා ගිනිකොන දිග ප්‍රදේශයේ, ජාතික ඓතිහාසික වංශකතාවල සහ ශිලා ලේඛනවල විස්තර කර ඇති නාගරිකත්වයේ ඓතිහාසික වර්ධනය අවබෝධ කර ගැනීමට ගත කළේය. එම කාලය තුළ ඔහු, පහළ කිරිඳි ඔය ද්‍රෝණියේ සාර්ව පරිමාණ ගවේශනයන් ඇතුළුව, පුරාවිද්‍යා කැණීම් නවයක් සිදු කළේය. එම ක්ෂේත්‍ර කටයුතුවල ප්‍රතිඵල, '''The Origins of Urbanism in Southern Sri Lanka''<nowiki/>' යන උදෘතය යටතේ උප්සලා විශ්වවිද්‍යාලයේ ආචාර්ය උපාධිය සඳහා ඔහුගේ නිබන්ධනය ලෙසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී.<ref>https://www.worldcat.org/oclc/416723069</ref> ආචාර්ය උපාධිය සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පසු, ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පූර්ව හා ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංක්‍රාන්තිය සම්බන්ධ ගැටලු විමර්ශනය කිරීමට යොමු වූයේය. ඔහුගේ ක්ෂේත්‍ර කාර්යයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, හොලොසීන යුගයේ දියුණු දඩයම්කරුවන් විසින් අත්පත් කරගත් පසුකාලීන ප්‍රාග් ඉතිහාසයේ නව සංක්‍රාන්ති අවධියක්, ඔහු හඳුනා ගත්තේය. පසු කාලීන හොලොසීන දඩයම්කරුවන් දේශගුණික විපර්යාසවලට හැඩ ගැසුනු ආකාරය සහ ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සඳහා ශාකමය සම්පත් පරිභෝජනයට අනුගත වූ ආකාරය පැහැදිලි කිරීමට සෝමදේව සමත් විය. දැන් ඔහු උත්සුක වන්නේ රට තුළ අවසන් වූ හොලොසීන යුගයේ දියුණු දඩයම්කරුවන්ගේ සංජානන දියුණුව තේරුම් ගැනීමටය.<ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=Fp4nNqYAAAAJ&citation_for_view=Fp4nNqYAAAAJ:Zph67rFs4hoC</ref> සෝමදේව 2017 සහ 2019 දී ජාතික විද්‍යා පදනමෙන් තරඟකාරී පර්යේෂණ ප්‍රදානයක් දිනා ගත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ හොලොසීන දඩයම්කරුවන්ගේ පාරිසරික අනුවර්තනයන් පිළිබඳ පර්යේෂණ සඳහා ය. ඔහු සිය පොත් දාහතට අමතරව, දේශීය හා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පර්යේෂණ පත්‍රිකා හැත්තෑපහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.archaeology.lk/raj-somadeva-biography-and-contact-number/ |access-date=2022-11-19 |archive-date=2022-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208210046/https://www.archaeology.lk/raj-somadeva-biography-and-contact-number/ }}</ref> [[බුදු දහම|බුදුදහම]] [[මහින්දාගමනය|මහින්දාගමනයට]] පෙර පටන් පැවති බවට සහ [[ලංකා ඉතිහාසය-පරම්පරාව හා ලංකාගමනය|ලංකා ඉතිහාසය]] [[විජය රජ|විජය]]-[[කුවේණි කුමරිය|කුවේණි]] යුගයට වඩා ඔබ්බට දිවෙන බවට සාක්ෂි ඇති බව රාජ් සෝමදේව මහතා පවසයි.<ref>Somadeva, Raj. (2014) ‘[http://www.dailymirror.lk/opinion/buddhism-existed-before-mihindu-thera/172-49152 Buddhism existed before Mihindu thera]’. interviewed by Wijeyasinghe, Chathushika.www.dailymirror.lk. 1 July. Retrieved 2019-09-29. </ref>ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංස්කෘතිය ගැන එතුමා අපරිමිත සේවය ක් ඉටුකරයි. == සම්මාන හා පිළිගැනීම් == 1998 දී ඔහු ශාස්ත්‍රීය අංශයේ නායකත්වය සැපයීම සහ ජයග්‍රහණ උදාකරගැනීමේ අංශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛයන් දසදෙනාගේ සම්මානය ද දිනාගත්තේ ය. 2005 වසරේ දී ඔහුට යුනිවසිටි කොලේජ් ඔෆ් ලන්ඩන්හි පුරාවිද්‍යා ආයතනයෙන් චාල්ස් වොලස් පර්යේෂණ සාමාජිකත්වය ප්‍රදානය කෙරුණි.<ref>http://www.sundaytimes.lk/121021/plus/how-we-buried-our-dead-in-ancient-lanka-17316.html</ref> රාජ් සෝමදේව මහතා ලෝක පුරාවිද්‍යා කොංග්‍රසයේ සාමාජිකයකු ද වෙයි. ''Rock Paintings and Engraving Sites in Sri Lanka'' නම් ඔහුගේ කෘතිය, 2013 වසරේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පළ වූ හොඳම ශාස්ත්‍රීය ප්‍රකාශනය සඳහා වන රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය දිනා ගත්තේය.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://sinhala.archaeology.lk/%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b7%8f%e0%b6%a0%e0%b7%8f%e0%b6%bb%e0%b7%8a%e0%b6%ba-%e0%b6%bb%e0%b7%8f%e0%b6%a2%e0%b7%8a-%e0%b7%83%e0%b7%9d%e0%b6%b8%e0%b6%af%e0%b7%9a%e0%b7%80-%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b6%ad/ |access-date=2022-11-19 |archive-date=2022-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927102642/https://sinhala.archaeology.lk/%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%A0%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BA-%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%9D%E0%B6%B8%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%AD/ }}</ref> == බාහිර සබැඳි == * [https://www.worldcat.org/identities/lccn-n2009218963/ OCLC WorldCat Identities - Somadeva, Raj] * [https://scholar.google.com/citations?user=Fp4nNqYAAAAJ&hl=en Google Scholar - Raj Somadeva] * [https://www.researchgate.net/profile/Raj-Somadeva ResearchGate - Raj Somadeva] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist|refs= <ref name=archaeology.lk_cv> {{cite web |url=https://www.archaeology.lk/wp-content/uploads/2010/10/prof.-raj-somadeva.pdf |title=Curriculum Vitae Raj Somadeva |access-date=2020-04-11 }} </ref> }} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාව]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාඥයෝ - සිංහල]] 13vkzlovmo5iulezgwri6z3aafe7jvw මංගල සමරවීර 0 58051 783819 744797 2026-03-29T15:05:54Z Oshanaya444 74798 783819 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}} {{සමුද්දේශ විරහිත|date=මැයි 2025}}{{Infobox MP | honorific-prefix = [[ගරු]] | name = මංගල සමරවීර | honorific-suffix = | native_name = {{lang|ta|மங்கள சமரவீர}}</br>Mangala Samaraweera | image = Mangala Samaraweera.jpg | alt = | caption = | office1 = [[මුදල් අමාත්‍ය (ශ්‍රී ලංකා) | ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් අමාත්‍ය]] | term_start1 = 22 මැයි 2017 | term_end1 = 17 නොවැම්බර් 2019 | president1 = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] | primeminister1 = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] | predecessor1 = [[රවී කරුණානායක]] | successor1 = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] | office2 = [[ජනමාධ්‍ය අමාත්‍ය]] | term_start2 = 22 මැයි 2017 | term_end2 = 17 නොවැම්බර් 2019 | president2 = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] | primeminister2 = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] | predecessor2 = [[ගයන්ත කරුණාතිලක]] | successor2 = | office3 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ අමාත්‍යවරු|විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය]] | term_start3 = 12 ජනවාරි 2015 | term_end3 = 22 මැයි 2017 | president3 = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] | primeminister3 = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] | predecessor3 = [[ජී.එල්. පීරිස්]] | successor3 = [[රවී කරුණානායක]] | term_start4 = 23 නොවැම්බර් 2005 | term_end4 = 28 ජනවාරි 2007 | president4 = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] | primeminister4 = [[රත්නසිරි වික්‍රමනායක]] | predecessor4 = [[අනුර බණ්ඩාරනායක]] | successor4 = [[රෝහිත බෝගොල්ලාගම]] | office5 = [[කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය | කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී | parliament5 = | majority5 = | term_start5 = 9 මාර්තු 1989 | term_end5 = 3 මාර්තු 2020 | predecessor5 = | successor5 = | prior_term = | birthname = | birth_date = {{birth date|1956|04|21|df=y}} | birth_place = [[මාතර]], [[දකුණු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|දකුණු පළාත]],[[ශ්‍රී ලංකාව]] | death_date = {{death date and age|2021|08|24|1956|04|21|df=y}} | death_place = [[කොළඹ]],[[බස්නාහිර පළාත]],[[ශ්‍රී ලංකාව]] | restingplace = | citizenship = | nationality = ශ්‍රී ලාංකික | party = [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] <sup>(1983–2007)</sup><br> ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (මහජන කොටස) <sup>(2007–2010)</sup><br>[[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] <br><sup>(2010–2020)</sup><br>[[සමගි ජන බලවේගය]]<br><sup>(2020–2021)</sup> | occupation = [[දේශපාලනඥයා]] | parents = [[මහානාම සමරවීර]]<br />(පියා)<br>ඛේමා පද්මාවතී සමරවීර (මව) | blank1 = Ethnicity }} '''මංගල පින්සිරි සමරවීර''' ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]:Mangala Pinsiri Samaraweera; {{IPA-si|mæŋˈgɑːlɑː|pron}}; උපත 1956 අප්‍රේල් 21) මහතා ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු 2005 සිට 2007 දක්වා මෙන්ම 2015 ජනවාරි 12 සිට මේ දක්වා ද විදේශ කටයුතු පිළිබඳ කැබිනට් අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහු නව දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙස 2010 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය සමග ඒකාබද්ධව නව පක්ෂයක් පිහිටුවන ලදී. 2007 දී ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] මහතා විසින් කරන ලද ඇමති ලෙස තනතුරෙන් ඉවත් කරන විට ඔහු ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ තරමක කැළඹීමක් නිර්මාණය කළේ ය. ==පුද්ගලික ජීවිතය== සමරවීර මහතා [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] මැතිනියගේගේ රජයේ පළාත් පාලන, නිවාස, තැපැල් හා විදුලි සංදේශ අමාත්‍ය ලෙස සිටි මහානාම සමරවීර හා මාතර නගර සභාවේ සාමාජිකයකු වූ කේමා සමරවීරගේත් පුත්‍රයාය. ඔහු ලන්ඩනයේ ශාන්ත මාර්ටින් කලා පාසලේ ඇඳුම් පැළඳුම් නිර්මාණය හා තාක්ෂණ පිලිබද උපාධිධාරියකු ය. ඔහු තම දේශපාලන ජීවිතය අැරඹිමට පෙර ශ්‍රී ලංකා ජාතික මෝස්තර මධ්යස්ථානයේ මෝස්තර නිර්මාණ උපදේශකයා ලෙස කටයුතු කළේ ය. ඔහු අවිවාහකයෙකු වන අතර පසුකාලීනව තමන්ගේ සමරිසි බව හෙළිකළේ ය. මෙතුමා මාතර [[රාහුල විද්‍යාලය]], [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ]] සහ [[රාජකීය විද්‍යාලය, කොළඹ]] ආදි ශිෂ්‍යයකි. ==දේශපාලන ජීවිතය== ඔහු 1983 වසරේ මාතර ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ධූරය දරා තිබෙනවා. ඔහු 1989 දී මාතර දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කරමින් පාර්ලිමේන්තුවට ඇතුල්වී තිබෙන අතර 1994 දී ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රීකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මිය කැබිනට් මන්ඩලයේ, තැපැල් හා විදුලි සංදේශ අමාත්‍ය ලෙස පත් කරන ලදී. ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist}} == බාහිර සබැඳි == * [https://www.youtube.com/watch?v=EDa0fwp9KrY එයා කිව්වා අවසානෙට මම ඔයාව නැති කරගත්තා කියලා - Mangala Samaraweewa | Mathaka Pada (මතක පද)] {{DEFAULTSORT:සමරවීර, මංගල}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්]] 7u54ote517j2xpvcmpa2sszeiflxm6x සාකච්ඡාව:සිංහල අලුත් අවුරුද්ද 1 65489 783844 656976 2026-03-30T10:09:22Z 77rangalla 72989 /* අලුත් අවුරුදු කුමාරයා පිළිගැනීම */ නව ඡේදය 783844 wikitext text/x-wiki {{Talk header}} == නිවැරදි වචනය == "සිංහල '''අළුත්''' අවුරුද්ද" යන්න සහ 'සිංහල '''අලුත්''' අවුරුද්ද" යන වචන ඛණ්ඩය කුමක්ද යන වග හදුනාගෙන නිවැරදි වචනය භාවිතා කල යුතුයි.--<span style="text-shadow:3px 3px 4px lightskyblue;">[[User:Rsekanayake|<span style="color:#F62817">Rs</span>]][[User talk:Rsekanayake|<span style="color:#1673F5">Ekanayake</span>]]</span> 18:17, 19 අප්‍රේල් 2016 (යූටීසී) == අලුත් අවුරුදු කුමාරයා පිළිගැනීම == අවුරුදු කුමාරයා පිළිගැනීම. අතීතයේ සිංහල අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර අතර ඉතාමත්ම සුවිශේෂී චාරිත්‍රයක් තමයි අවුරුදු කුමාරයා පිදීම.මෙහිදී සිදුවන්නේ නිවසේ ඉදිරිපිට ගොක්කොල වලින් පහන් පැලක් සාදා අවුරුදු උදාවත් සමඟම නොයෙදුල් කැවිලි පෙවිලි තබා, මල් ස්වල්පයක්ද තබා පහනක් දැල්වීමයි. මෙය සිදු කරන්නේ නිවසේ ඉදිරිපස මෙන්ම නැගෙනහිර දිශාවට,මෙහි මූලිකම අරමුණ වන්නේ අවුරුදු කුමාරයා සුභ නැකතින් පිළිගැනීමයි,මෙහිදී අපේ පුරාණ මුතුන් මිත්තං අවුරුදු කුමාරයා ලෙසින් පිළිගනු ලැබුවේ අපට ජීවය ශක්තිය එමෙන්ම සිංහල අලුත් අවුරුද්ද අපට ළඟා කරන හිරුකුමාරයා නොමැති නම් සූර්යයා පිදීමයි.වර්තමානය තුළ නාගරික මෙම රිත්‍රය සිදු නොවුනද ගම්බදව ඇතැම් ස්ථානවල අදටත් මෙම චාරිත්‍රය සිදු කරනු ලබනවා.වර්තමානය තුළ බොහෝ දෙනකු අවුරුදු කුමාරයා ලෙසින් දකිනු ලබන්නේ යම්කිසි තරගාවලියකදී බහුතරයක් අතරින් කඩවසම් තරුණයකු තෝරා ගැනෙන තරගය ඉසව්වක් පමණි. සංජීව රංගල්ල.. [[User:77rangalla|77rangalla]] ([[User talk:77rangalla|talk]]) 10:09, 30 මාර්තු 2026 (යූටීසී) fhy2265cbxr65duu8lvy8on9sdlx1fj ලීඩර් 0 66210 783808 763984 2026-03-29T13:35:36Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film | name = '''''ලීඩර්''''' | image = Leader Ranja .jpg | director = න්ජන් රාමනායක | producer = බෙවන් පෙරේරා පී. අරූරන් | starring = රන්ජන් රාමනායක | music = සුනෙත් කැලුම් | country ={{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} | language = [[සිංහල]] | length = | budget = [[රුපියල්|රු]].[[මිලියන]] 4. | gross = |}} '''ලීඩර්''' යනු 2009 වර්ෂයේදී තිරගත වූ ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයකි. මෙහි අධ්‍යක්ෂණය රන්ජන් රාමනායක මහතාගේ වන අතර ඔහුගේ තෙවැනි සිනමා අධ්‍යක්ෂණය මෙයයි. හින්දි නිළි අදීන් ඛාන් මෙහි ප්‍රධාන නිළිය ලෙස රඟයි. රොබින් ප්‍රනාන්දු, අනූෂා දමයන්ති, ඇන්ටන් ජූඩ්, ජනේෂ් සිල්වා මෙහි අමතරව රංගනයෙහි යෙදෙයි.<ref>https://fr.rateyourmusic.com/film/%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%A9%E0%B6%BB%E0%B7%8A/</ref> == රංගනය == * [[රන්ජන් රාමනායක]] - ලීඩර්<ref>https://www.vikalpa.org/?p=656</ref> * අදීන් ඛාන් - පූජා *රංගන ප්‍රේමරත්න - මාකස් බණ්ඩාරනායක * [[රොබින් ප්‍රනාන්දු]] *ජීවන් හඳුන්නෙත්ති - ඉස්මයිල් * [[අනූෂා දමයන්ති]] * [[රොනී ලීච්]] * කින්ස්ලි ලෝස් * [[ඩී. බී. ගංගොඩතැන්න]] * සමන් අල්මේදා * චන්ද්‍රසිරි කොඩිතුවක්කු * සඳුන් විජේසිරි - කදිරගාමර් * චතුර පෙරේරා * ලාල් කුමාර * ආරියසේන ගමගේ * [[ජනේෂ් සිල්වා]] * බාබු ඇන්තනි - රඝුවරන් * දසුන් මධුසංක == මූලාශ්‍ර == https://www.imdb.com/title/tt7640884 https://en.wikipedia.org/wiki/Leader_(2009_film) https://films.lk/leader-sinhala-film-1612.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200223125459/https://films.lk/leader-sinhala-film-1612.html |date=2020-02-23 }}<nowiki/>{{Reflist}} cx0e3rox2jjo9g4pkkz7uyoikyf0nfp ලකී ඩයස් 0 66987 783804 765400 2026-03-29T13:10:44Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783804 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = <!-- include middle initial, if not specified in birth_name -->ලකී ඩයස් | honorific_suffix = | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | image_upright = | image_size = <!-- DISCOURAGED per WP:IMGSIZE. Use image_upright. --> | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pronunciation = | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1951|02|05}} | birth_place = | baptised = <!-- will not display if birth_date is entered --> | disappeared_date = <!-- {{disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | burial_place = <!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) --> | burial_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = 1986-සිට | era = | employer = | organization = | agent = <!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source --> | known_for = | notable_works = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works" --> | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) --> | weight = <!-- "X kg", "X lb" or "X st Y lb" plus optional reference (conversions are automatic) --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source; do not add a religious denomination here --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | criminal_charge = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --> | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = <!-- Use article title or common name -->මාලිනී ෆොන්සේකා | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | mother = <!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) --> | father = <!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) --> | relatives = | family = | callsign = | awards = [[ජනාධිපති සම්මාන|ජනාධිපති සිනමා සම්මාන]] (1998) | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }} '''ලකී ඩයස්''' [[ශ්‍රී ලංකා|ශ්‍රී ලාංකික]] සිනමා සහ ටෙලිනාට්‍යය නළුවෙකු සහ [[රූපවාහිනී නිෂ්පදක|නිෂ්පාදකවරයෙකු]] වේ. ඔහු චිත්‍රපට රංගන සඳහා අවතීර්ණ වූයේ 1986 ඔහුගේ උපදේශකයා වූ [[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] කථානායක ගරු ගාමිණී ෆොන්සේක මහතාගේ මඟ පෙන්වීම මඟිනි. ඔහු [[ඔබද ලක්ෂපති මමද ලක්ෂපති|ඔබ ද ලක්ෂපති මම ද ලක්ෂපති]] හි පළමු වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නා ද වූයේ ය. 1986 ජුනි 12 දින ඔහු නිළි රැජින මාලිනී ෆොන්සේක සමඟ විවාහ වූයේ ය. ඔහු 1998 දී [[ජනාධිපති සම්මාන|ජනාධිපති සිනමා සම්මාන]] යෙන් පිදුම් ලැබී ය. ==සිනමාගමනය== ===නළුවෙකු ලෙස=== {| class="wikitable" |- ! වසර !! චිත්‍රපට !! කරුණු |- | 1987 || අහිංසා || |- | 1988 || [[අංගුලිමාල (චිත්‍රපටිය)]]|| |- | 1988 || අංගුලිමාල|| |- | 1988 || නැව ගිලුණත් බෑන් චූන් || |- | 1989 || සිරිමැඳුර || නිතීඥ |- | 1989 || ශක්තිය ඔබයි අම්මේ || |- | 1990 || හොඳ හොඳ සෙල්ලම් || |- | 1990 || ජයශක්ති || |- | 1991 || [[පාරාදීසේ]]|| |- | 1991 || රජ කෙල්ලෝ || |- | 1991 || සුවදෙන සුවඳක් || අමිත් ගුණවර්ධන |- | 1991 || මධුසමය || |- | 1992 || සත්‍යා || |- | 1992 || කුලගෙය || මර්වින් |- |1994 || සඳමඩල || |- | 1994 || [[150 මුල්ලේරියාව]] || |- | 1995 || මාරුතය || |- | 1995 || අවරගිර || |- | 1997 || යසෝමා || |- | 1998 || අන්තිම රැය || |- | 2003 || වෑකන්ද වලව්ව || |- | 2009 || සර් ලාස්ට් චාන්ස් || |- | 2011 || චැලෙන්ජර්ස් || පියා |- | 2012 || [[කුස පබා]] || |- | 2015 || මහරජ ගැමුණු || මහ ඇමැති මහානන්ද |- | 2016 || [[පත්තිනි (2016 චිත්‍රපටිය)|පත්තිනි]] || ගරු ඟපෑම් |} ===නිෂ්පාදකවරයෙකු ලෙස=== *''[[පාරාදීසේ]]'' (1991) *''සත්‍යා'' (1992) *''අන්‍තිම රැය'' (1998) ===ටෙලිනාට්‍යයන්=== * ''වෙස්ට් එන්ඩ්'' (1990) - වික්‍රම * ''ඉක්බාල්'' (1998) - ඉම්රාන් * ''මුතු ඇටයේ මෝඩයෝ'' (2004) *''යස් බොස්'' - නිහාල් කාරියවසම් ===නිවේදකයෙකු ලෙස=== *''[[ඔබද ලක්ෂපති මමද ලක්ෂපති]]'' (2010) ==මූලාශ්‍ර== {{DEFAULTSORT:ඩයස්, ලකී}} *{{IMDb name|0224882}} *[http://www.malinifonsekaonline.com/archives03.htm Malini Fonseka Online.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202231637/http://www.malinifonsekaonline.com/archives03.htm |date=2011-02-02 }} *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=197 Films.lk]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} nokh9ekd70rvwlt07itpd28xbay4qht ශ්‍රී ලංකාවේ 14 වන මහ බැංකු අධිපතිවරයා පත්කිරීමේ අර්බුදය 0 66991 783821 729175 2026-03-29T15:22:43Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783821 wikitext text/x-wiki {{විශේෂාංග ලිපිය}} [[Image:Central Bank of Sri Lanka Building.jpg|thumb|300px|ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු ගොඩනැගිල්ල]] 14 වන ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකු අධිපතිවරයා පත් කිරීමේ සිදුවීම ඉතිහාසයේ අන් කවරදාටත් වඩා රට තුළ ඉමහත් ආන්දෝලනයක් ඇති කළ සිදුවීමක් බවට පත්විය. ඒ එම ධූරයේ කටයුතු කළ අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතාගේ ධූර කාලය සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල වීමත් සමඟ ඔහුගේ ධූර කාලය දිගු කිරීම පිළිබඳව ඇතිවූ අර්බුද හේතුවෙනි. ඇතැමුන් මෙම තත්වය යහපාලන ආණ්ඩුව තුළ දේශපාලන අර්බුදයක් උද්ගත වීමේ තත්වයක් ලෙස පෙන්වා දීමට උත්සාහ කළ අතර තවත් පිරිසක් එය ජනාධිපති [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] මහතා සහ අග‍්‍රාමාත්‍ය [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතා අතර පවතින අර්බුදයක් ලෙස හුවා දැක්වීමට ද කටයුතු කළ බව පෙනේ. මෙම මතභේදාත්මක තත්වය මත අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතාගේ ධූර කාලය දිගු නොකරමින් ඒ සඳහා ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි මහතා ජූලි මස 2 වන දා ජනාධිපතිවරයා විසින් පත්කළ නමුත් එම පත්වීම පිළිබඳව ද විවිධ පාර්ශව සිය අප‍්‍රසාදය පළකරන ලදි. කෙසේ වුවත් දින ගණනාවක් පුරා සමාජයේ ප‍්‍රමුඛ අවධානය දිනාගත් මෙම මහ බැංකු අධිපතිවරයා පත්කිරීමේ ක‍්‍රියාදාමය පිළිබඳව විශ්ලේෂණාත්මක විග‍්‍රහයක නියැලීම වැදගත් වන අතර මේ ඒ සඳහා තබන සටහනකි. ==ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකුව== {{main|ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව}} මෙරට ප‍්‍රධානතම මූල්‍ය ආයතනය වන ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව 1949 අංක 58 දරන මුදල් නීති පනත යටතේ ලංකා මහ බැංකුව නමින් පිහිටවූ අතර 1950 අගෝස්තු 28 දින එහි මෙහෙයුම් කටයුතු ආරම්භ කරන ලදි. එය ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ලෙස නැවත නම් කරන ලද්දේ 1985 වසරේදීය.<ref>{{Citation |title=ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ඉතිහාසය ලුහුඬින් |url=http://www.cbsl.gov.lk/htm/sinhala/03_about/a_2.html |access-date=2016-08-06 |archive-date=2016-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160809121357/http://www.cbsl.gov.lk/htm/sinhala/03_about/a_2.html }}</ref> එහි ප‍්‍රධානියා මහ බැංකු අධිපතිවරයා වන අතර මුදල් අමාත්‍යවරයාගේ නිර්දේශය මත ජනාධිපතිවරයා විසින් මහ බැංකු අධිපතිවරයා පත් කිරීම සිදුවේ. ඒ වසර 6 ක ධූර කාලයක් සඳහාය. ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ප‍්‍රධාන අරමුණු ද්විත්වයක් ඔස්සේ ක‍්‍රියාත්මක වන අතර එම අරමුණු වන්නේ ආර්ථික සහ මිල ස්ථායිතාව පවත්වාගැනීම සහ මූල්‍ය පද්ධතියේ ස්ථායිතාව පවත්වාගෙන යාම වේ.<ref>{{Citation |title=ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අරමුණු |url=http://www.cbsl.gov.lk/htm/sinhala/03_about/a_4.html |access-date=2016-08-06 |archive-date=2016-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811202551/http://www.cbsl.gov.lk/htm/sinhala/03_about/a_4.html }}</ref> ==අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතාගේ පත්වීම== අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතා මෙරට 13 වන මහ බැංකු අධිපතිවරයා වශයෙන් එම ධූරයට පත් වන්නේ 2015 වර්ෂයේ ජනවාරි මස මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේන මහතා ජනාධිපතිවරයා ලෙස පත්වීමත් සමඟිනි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.mawbima.lk/34-77711-news-detail.html |access-date=2016-08-07 |archive-date=2015-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127030628/http://www.mawbima.lk/34-77711-news-detail.html }}</ref> ඒ එම ධූරයේ වසර 9 ක් කටයුතු කළ අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් මහතාගේ අනුප‍්‍රාප්තිකයා වශයෙනි.<ref>{{Citation |title=ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ හිටපු අධිපතිවරුන් |url=http://www.cbsl.gov.lk/htm/sinhala/03_about/a_2_2.html |access-date=2016-08-06 |archive-date=2016-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722224906/http://www.cbsl.gov.lk/htm/sinhala/03_about/a_2_2.html }}</ref> කෙසේ වුවත් මහ බැංකු අධිපතිවරයෙකුගේ වසර 9 ක දීර්ඝ ධූර කාලයකින් පසුව සිදුවන අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතාගේ පත්වීම මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ජනපති ධූර ප‍්‍රාප්තියත් සමඟ මෙරට දේශපාලන ප‍්‍රවාහය තුළ ”යහපාලනය” සලකුණු කිරීමට ආරම්භ කළ ක‍්‍රියාවලියේ අතිශය වැදගත් පත් කිරීමක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර එනිසාම එම ධූර කාලය පිළිබඳ එල්ල වූ චෝදනා යහපාලන ආණ්ඩුවට එරෙහිව එල්ලවන චෝදනා බවට පත්වීම අපේක්ෂා කළ යුතු තත්වයකි. අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතා රාජකීය විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෙකු වන අතර ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ සිය උසස් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කරනු ලබන්නේ ඔක්ස්ෆර්ඞ් විශ්වවිද්‍යාලය තුළිනි.<ref>{{Citation |title=http://www.dinamina.lk/?q=2015/06/12/විශේෂාංග/බැඳුම්කර-නිකුතුව-පූර්ණ-විනිවිදභාවයෙන්-සිදු-වූවක්-මහ-බැංකු-අධිපති-අර්ජුන්-මහේන්ද් |url=http://www.dinamina.lk/?q=2015/06/12/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AB-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94-%E0%B7%80%E0%B7%96%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%85%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A2%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A |access-date=2016-08-07 |archive-date=2016-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331034057/http://www.dinamina.lk/?q=2015/06/12/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AB-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94-%E0%B7%80%E0%B7%96%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%85%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A2%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A }}</ref> එතුමා මෙරට මහ බැංකු අධිපතිවරයා වශයෙන් පත් කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ආර්ථික ක්ෂේත‍්‍රය තුළ ඔහු සතුවූ අත්දැකීම් හේතු වූ බව පැවසිය හැකිය. එනම් විදේශීය මූල්‍ය ආයතනවල සේවය කිරීමෙන් ලද අත්දැකීම් පිළිබඳ විශ්වාසය තබමින් වසර ගණනාවක සිට මෙතුමා සහ රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා අතර පැවති සම්බන්ධතාව මත මෙරට ආර්ථික ක්ෂේත‍්‍රය ගොඩනැඟීම සඳහා මෙම පත්කිරීම සිදුවූ බව පැවසිය හැකිය. එසේම 2001 වසරේ සිට 2004 වසර දක්වා රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා අග‍්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරන සමයේ දී අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතා ශ‍්‍රී ලංකා ආයෝජන මණ්ඩලයේ (BOI) සභාපතිවරයා ලෙස ද කටයුතු කර තිබේ.<ref>[http://www.dinamina.lk/?q=2015/06/09/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/%E0%B7%83%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92 http://www.dinamina.lk/?q=2015/06/09/විශේෂාංග/සැරිසර-මහ-බැංකු-අධිපති]{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතාගේ ධූර කාලය තුළ දී එල්ල වූ චෝදනා== මහ බැංකු අධිපතිවරයා ලෙස පත්වූ අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතා එම ධූරයේ කටයුතු කළ කාල සීමාව තුළ සිදුවූ භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර ගනුදෙනුවලට අදාළව අක‍්‍රමිකතා සිදුවූ බවට චෝදනා එල්ලවීම හේතුවෙන් සමාජයේ විවිධ පාර්ශව වෙතින් ඊට එරෙහිව විරෝධය පැනනැඟීම ”යහපාලන” රජයේ ප‍්‍රතිපත්තීන්ට එල්ල වූ ප‍්‍රබල පහරක් විය. ඒ බැඳුම්කර ගනුදෙනුවල දී ඔහුගේ බෑනාට සම්බන්ධ සමාගමකට වාසි සහගත වන අයුරින් කටයුතු කළ බවට ඔහුට එරෙහිව චෝදනා එල්ල වූ බැවිනි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.dinamina.lk/?q=2016/07/06/18791 |access-date=2016-08-05 |archive-date=2016-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160707145614/http://www.dinamina.lk/?q=2016/07/06/18791 }}</ref> එනිසා යහපාලන ප‍්‍රතිපත්තීන්ට අනුකූල වෙමින් මෙම චෝදනා පිළිබඳව සොයා බලා වාර්තා කිරීම සඳහා අග‍්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විත කමිටුවක් පත්කරන ලදි.<ref>{{Citation |title=http://newsfirst.lk/sinhala/2015/04/බැඳුම්කර-නිකුතුව |url=http://newsfirst.lk/sinhala/2015/04/%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80/ |access-date=2016-08-07 |archive-date=2016-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160501222821/http://newsfirst.lk/sinhala/2015/04/%e0%b6%b6%e0%b7%90%e0%b6%b3%e0%b7%94%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%9a%e0%b6%bb-%e0%b6%b1%e0%b7%92%e0%b6%9a%e0%b7%94%e0%b6%ad%e0%b7%94%e0%b7%80/ }}</ref> තව ද මේ සම්බන්ධව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පෙත්සමක් ද ගොනු වූ අතර<ref>{{Citation |title=http://lawpage.lk/law_news/මහ-බැංකු-බැඳුම්කර-ගනුදෙන |url=http://lawpage.lk/law_news/%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%BB-%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B6%B1 |access-date=2016-08-07 |archive-date=2016-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161003170817/http://lawpage.lk/law_news/%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%BB-%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B6%B1 }}</ref> විශේෂයෙන්ම පාර්ලිමේන්තුවේ කෝප් කමිටුව මඟින් ද මේ සම්බන්ධව විමර්ශනයක් සිදු කිරීමට කටයුතු කරන ලදි.<ref>[http://www.dinamina.lk/?q=2015/07/17/%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%AB-%E0%B7%84%E0%B7%8F-%E0%B6%B4%E0%B7%9C%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A/%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%BA-%E0%B7%84%E0%B7%8F-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B7%92-%E0%B6%9A%E0%B7%9D%E0%B6%B4%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%AB%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%8A http://www.dinamina.lk/?q=2015/07/17/අධිකරණ-හා-පොලිස්/බැඳුම්කරය-හා-බැඳි-කෝප්-වාර්තාවට-වාරණයක්]{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> එසේම විගණකාධිපතිවරයාගෙන් ද ඒ පිළිබඳව වාර්තාවක් කැඳවීමට ද කටයුතු කරන ලදි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.lankadeepa.lk/index.php/articles/389607 |access-date=2016-08-07 |archive-date=2016-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161003144217/http://www.lankadeepa.lk/index.php/articles/389607 }}</ref> ==14 වන අධිපතිවරයා පත්කිරීමේ අර්බුදය== අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතාගේ ධූර කාලය අවසන් වීමත් සමඟ ඔහුගේ ධූර කාලය දීර්ඝ කිරීමට කටයුතු කරන බවට රාවයක් පැතිර යාම තුළ ඔහුගේ සමයේ දී සිදුවූ බවට පැවසෙන අක‍්‍රමිකතා පිළිබඳ කරණු ඉස්මතු වීම නිසා විවිධ පාර්ශව වෙතින් පැනනැඟුණු ප‍්‍රබල විරෝධය හමුවේ අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් මහතා නැවත මහ බැංකු අධිපති ධූරයට පත් නොකරන බවට තීරණය වීමත් සමඟ එම ධූරය සඳහා නම් කිහිපයක්ම යෝජනා විය. ඒ අනුව නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ඉරාන් වික‍්‍රමරත්න මහතා එම ධූරයට පත් කර ඔහුගෙන් හිස්වන මන්ත‍්‍රී ධූරය රෝසි සේනානායක මහත්මිය මඟින් පුරවන බවට කතාබහක් ඇති වුවත් ඔහු ඒ සඳහා ඉදිරිපත් නොවන බවට ප‍්‍රකාශ වීමත් සමඟ මහ බැංකු අධිපති ධූරයට පත් කිරීම සඳහා යෝජනා වූයේ ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතාගේ නාමයයි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.infosrilankanews.com/2016/06/rs_28.html |access-date=2016-08-05 |archive-date=2016-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160901073957/http://www.infosrilankanews.com/2016/06/rs_28.html }}</ref><ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sinhala.srilankamirror.com/news/item/14877-politicians-should-not-be-the-dominant-central-banks-iran |access-date=2016-08-05 |archive-date=2016-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160702121109/http://www.sinhala.srilankamirror.com/news/item/14877-politicians-should-not-be-the-dominant-central-banks-iran }}</ref><ref name=nandalal>{{Citation |title=http://www.lankatimes.lk/මහ-බැංකු-අධිපති-පත්කිරීම |url=http://www.lankatimes.lk/%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8/ |access-date=2016-08-05 |archive-date=2016-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630011703/http://www.lankatimes.lk/%e0%b6%b8%e0%b7%84-%e0%b6%b6%e0%b7%90%e0%b6%82%e0%b6%9a%e0%b7%94-%e0%b6%85%e0%b6%b0%e0%b7%92%e0%b6%b4%e0%b6%ad%e0%b7%92-%e0%b6%b4%e0%b6%ad%e0%b7%8a%e0%b6%9a%e0%b7%92%e0%b6%bb%e0%b7%93%e0%b6%b8/ }}</ref> එතුමා මහ බැංකුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙක් වූ අතර නිල නොවන ආරංචි මාර්ග මඟින් ප‍්‍රකාශ වූයේ එම පත්කිරීම සිදු කිරීම සඳහා ජනාධිපතිවරයා සූදානම් වූ නමුත් එයට අග‍්‍රාමාත්‍යවරයා අකමැති වූ බවයි.<ref name="nandalal"/> ==ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි මහතාගේ පත්වීම== කෙසේ වුවත් සියලු පාර්ශවයන්ගේ එකඟත්වය මත ජූලි මස 2 වන දා ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි මහතා නව මහ බැංකු අධිපතිවරයා ලෙස ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කළ බව ප්‍රකාශ විය. ඒ අනුව මෙරට 14 වන මහ බැංකු අධිපතිවරයා ලෙස පත්වූ ආර්ථික විශේෂඥයෙකු වන ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි මහතා රාජකීය විද්‍යාලයේ සහ එංගලන්තයේ හැරෝ විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෙකු වන අතර එංගලන්තයේ කේම්බි‍්‍රජ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් තම මූලික උපාධිය ලබා සසෙක්ස් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධිය ලබාගෙන තිබේ. 1973 වසරේ දී ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකුවට සම්බන්ධ වන මෙතුමා එහි ආර්ථික පර්යේෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ද බැංකු අධීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ද සේවය කළ අතර 1981 වසරේ දී මුදල් හා ක‍්‍රමසම්පාදන අමාත්‍යංශයේ සේවයට එක්වී ඉන්පසුව 1990 වසරේ සිට 2008 වසර දක්වා පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල ලේකම් කාර්යාලයේ අධ්‍යක්ෂක සහ ආර්ථික කටයුතු අංශයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ යන තනතුරු හොබවා තිබේ.<ref>[http://www.president.gov.lk/si/%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B7%98%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92/%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%BD%E0%B6%B6%E0%B6%B1-%E0%B7%83%E0%B6%B3%E0%B7%94/ http://www.president.gov.lk/ප්‍රවෘත්ති]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> එසේම වර්තමානයේ දී වඩාත් කතාබහට ලක්වන ETCA ගිවිසුමේ උපදේශකවරයෙක් ලෙස ද මෙතුමා කටයුතු කළ බව පැවසේ.<ref>[http://www.lankatruth.com/site/index.php/2014-08-09-14-28-31/item/1870-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-etca-%E0%B6%8B%E0%B6%B4%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B6%9A-%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92 මහ බැංකුවේ නව අධිපති ETCA උපදේශක ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි මහතාට එල්ල වූ චෝදනා== ආර්ථික ක්ෂේත‍්‍රය සම්බන්ධව මෙතුමා සතු මෙම සියලූ සුදුසුකම් සහ විශේෂඥභාවය අභිබවා මෙතුමාගේ පත්වීමත් සමඟ මෙතුමා සේවය කළ බව කියැවෙන ආයතනයක් සම්බන්ධව මතභේදාත්මක කරුණක් ඇතැම් පාර්ශව විසින් හුවා දක්වමින් මෙතුමාගේ පත්වීම පිළිබඳව ද විරෝධය ප‍්‍රකාශ කරන්නට විය. එනම් රාජ් රාජරත්නම් නැමැති ව්‍යාපාරිකයාගේ [http://en.wikipedia.org/wiki/Galleon_Group ගැලියන්]නම් සමාගමේ උපදේශකවරයෙකු ලෙස මෙතුමා කටයුතු කර ඇති බව සහ එම ව්‍යාපාරිකයා ඇමරිකාවේ දී වසර 11 ක සිර දඬුවමකට ලක්ව සිටින බවයි.<ref>[http://www.rivira.lk/online/2016/07/04/%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%86%E0%B6%A0%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BA-%E0%B6%89%E0%B6%B1/ http://www.rivira.lk/online/2016/07/04/මහ-බැංකු-අධිපති]</ref> ඒ අනුව කුමාරස්වාමි මහතාට විරුද්ධව එල්ල වන කරුණු මත පදනම්ව විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන්ගේ සංගමය ඇතුළුව ඇතැම් පාර්ශව මෙම පත්වීම සම්බන්ධව දැඩි විරෝධයක් දක්වා සිටි අතර සාධාරණ සමාජයක් උදෙසා වූ ජාතික ව්‍යාපාරය සහ ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ ඇතැම් පාර්ශව මෙම පත්වීම ඔවුන් විසින් පිළිගන්නා බව ප‍්‍රකාශ කර තිබේ. ==සමාලෝචනය== කෙසේ වුවත් කුමාරස්වාමි මහතා එම තනතුරේ වැඩ භාර ගැනීමෙන් පසුව පැවැත්වූ පළමු මාධ්‍ය සාකච්ඡාවේ දී රාජ් රාජරත්නම් තමාගේ මිතුරෙක් බව එතුමා විසින් ප‍්‍රකාශ කර තිබේ.<ref>{{Citation |title=කුමාරස්වාමි – රාජ් රත්නම් තවමත් ඔබේ මිත්‍රයෙක් දැයි කියන්න |url=http://lakjana.com/%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92-%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A-%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B7%8A/ |access-date=2016-08-05 |archive-date=2016-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160717033302/http://lakjana.com/%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92-%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A-%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B7%8A/ }}</ref> එහෙත් මෙම පත්වීම පිළිබඳ යම් යම් ජාතිවාදී අදහස් ප‍්‍රකාශ වුවත් මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයාගේ මෙම පත්කිරීම ඔස්සේ සුදුසු පුද්ගලයන් සුදුසු තනතුරුවලට පත්කිරීම ජාති හෝ ආගම් ආදී වූ පටු සාධක මත පදනම් වෙමින් වැළකී සිටීම සිදු නොකළ යුතු බවට කදිම ආදර්ශයක් සපයා දී තිබේ. ==ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==මේ අඩවිත් බලන්න== *[http://en.wikipedia.org/wiki/Arjuna_Mahendran Arjuna Mahendran] *[http://en.wikipedia.org/wiki/Indrajit_Coomaraswamy Indrajit Coomaraswamy] *[http://ravaya.lk/?p=15773 http://ravaya.lk/?p=15773] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815125136/http://ravaya.lk/?p=15773 |date=2016-08-15 }} ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.cbsl.gov.lk Central Bank of Sri Lanka] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව]] 1uippmy4jsa4uvtw9oedfzm0wfk49ll හිරි පොද වැස්ස 0 67427 783838 769724 2026-03-29T19:21:42Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783838 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | director = [[උදයකාන්ත වර්ණසූරිය]] | producer = [[ඊ.ඒ.පී. චිත්‍රපට]] | writer =[[උදයකාන්ත වර්ණසූරිය]] | screenplay =[[උදයකාන්ත වර්ණසූරිය]] | story =[[උදයකාන්ත වර්ණසූරිය]] | music =එස්.පී. භූපති | cinematography = ජයනාත් ගුණවර්ධන | editing = රවින්ද්‍ර ගුරුගේ | studio = ප්‍රසාද් කලර් ලැබ්, චෙන්නායි | distributor = [[ඊ.ඒ.පී. චිත්‍රපට]] | released = {{film date|2006|01|12|}} | country = [[ශ්‍රී ලංකා]] | language = [[සිංහල]] |}} '''''හිරිපොද වැස්ස''''' යනු [[උදයකාන්ත වර්ණසූරිය]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සහ EAP ෆිල්ම්ස් වෙනුවෙන් [[සෝමා එදිරිසිංහ]] විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද [[2005 සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|2005]] [[සිංහල ජනයා|සිංහල]] ආදර [[චිත්‍රපට|චිත්‍රපටයකි]].<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Hiripoda Wessa' ready to pour |url=http://www.sundaytimes.lk/050220/tv/5.html |access-date=3 December 2019 |publisher=Sunday Times}}</ref> එහි ප්‍රධාන චරිත සඳහා [[රොෂාන් රණවන]] සහ පුබුදු චතුරංග සමඟින් [[චතුරිකා පීරිස්]] සහ [[ජයලත් මනෝරත්න]] රංගනයෙන් දායක වේ. සංගීතවත් කළේ භාතිය සහ සන්තුෂ්.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lankan Screened Films |url=http://www.sarasaviya.lk/2016/01/07/?fn=sa16010720 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170919212511/http://www.sarasaviya.lk/2016/01/07/?fn=sa16010720 |archive-date=19 September 2017 |access-date=11 March 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> ඔවුන්ගේ කතාව [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] වර්තමාන සමාජයේ අභියෝගවලට හසු වූ තරුණ ජීවිත වටා ගෙතී ඇත. එය [[සිංහල සිනමාව|සිංහල සිනමාවේ]] 1063 වැනි ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රපටයයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lanka Cinema History |url=http://www.nfc.gov.lk/films-history.php |access-date=3 October 2016 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> හර්ෂිණී පෙරේරා, ජයන්ත අතපත්තු, අකිල සඳකැලුම් මුල්වරට සිනමාවට ගෙනාවේ චිත්‍රපටිය. == කතාව == නව යොවුන් වියේ පසුවන තිදෙනෙකු වටා කතාව ගෙතී ඇත - ප්‍රගීත් (රොෂාන්), හියු ග්‍රාන්ට්ගේ බාල, අඳුරු අනුවාදය, ව්‍යාපාරික ධනවතෙකුගේ (කොරියා) පුත්‍රයා, ඔහුගේ පෙම්වතා වීනා (අනර්කලී); තැපැල්කරුගේ (ජයලත්) පුතෙක් වන සිතුම් (පුබුදු) පූජාට (චතුරිකා) පෙම් කරන අතර ඔහු මධ්‍යම පන්තියෙන් පැමිණි බව පවසන රමිත්, වාසනාවකට මෙන් මහල් නිවාසයක ජීවත් වන ජීව විද්‍යා ගුරුවරයාට වසඟ කරයි. ඔහුගේ මහල් නිවාස සංකීර්ණයට කෙළින්ම විරුද්ධ වුවද, සෑම නව යොවුන් වියේම ජීවිතය පිළිබඳ අදහස් ඔහු පවසන විට ඔහුට කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ දේවල් පහසු කර ගැනීමයි. "(ශේප් එකේ ජීවත් වෙනව). ==රංගනය== * සිතුම් පන්ථක වඩුගේ ලෙස පුබුදු චතුරංග * රමිත් කාරියප්පෙරුම ලෙස ජයන්ත අතපත්තු * පූජා ලෙස [[චතුරිකා පීරිස්]] * සිතුම්ගේ පියා ලෙස [[ජයලත් මනෝරත්න]] * ගිහාන් ලෙස අකිල සඳකැලුම් * [[අනර්කලී ආකර්ෂා]] වීණා ලෙස * චාමර ලෙස ජනිත් වික්‍රමගේ * හර්ෂිනි පෙරේරා ගුරුවරිය ලෙස * සිතුම්ගේ මව ලෙස නිල්මිණි කෝට්ටේගොඩ * [[මිහිර සිරිතිලක]] සරත් ලෙස * ප්‍රේමා ලෙස සීතා කුමාරි * [[රන්ජන් රාමනායක]] - තමා, විශේෂ පෙනුම. * පූජාගේ මව ලෙස ජීවරාණි කුරුකුලසූරිය * ප්‍රගීත්ගේ පියා ලෙස විජය කොරයා<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Vijaya: Back to silver screen |url=http://www.sundaytimes.lk/060129/tv/3.html |access-date=18 August 2019 |publisher=Sunday Times}}</ref> ==හඬ කැවීම්== *ගීතා කාන්ති ජයකොඩි *ජගත් බෙනරගම *දමිතා සළුවඩන *රවීන්ද්‍ර එදිරිසිංහ *දිල්කි නුගවෙල *දිස්නා සුරවීර == සමාලෝචන == හිරිපොද වැස්ස කෙසේ වෙතත්, සිතීමට හෝ අඬන චිත්‍රපටයක් නොවන අතර, එය විස්තර කිරීමට චිත්‍රපටයේ නව යොවුන් වියේ චරිතවල ඉහළම ප්‍රශංසාවක් භාවිතා කිරීමට කිසිවෙකු සිහින නොදකිනු ඇත."<ref>[https://archives.sundayobserver.lk/2006/02/19/fea36.html Sunday Observer - 2006/02/19]</ref> ==ගීතයන්== ගීතනු නිර්මාණ - මහේෂ් දෙනිපිටිය, භාතිය ජයකොඩි, සංතුෂ් වීරමන් ගීත ප්‍රබන්ධය - නිලාර් එන්. කාසිම්, සුනිල් විමලවීර #නීල නිම්නයේ - සන්තුෂ් වීරමන්, නිරෝෂා විරාජිනී (පද - නිලාර් එන්. කාසිම්) #හිරි පොද වැස්ස - භාතිය ජයකොඩි, සංතුෂ් වීරමන්, අශාන්ති ද මෙල්, ජයනාත් වරකාගොඩ , නිලන්ති ගුණසේකර (පද - සුනිල් විමලවීර) #සීමා මායිම් නෑ - භාතිය ජයකොඩි, සංතුෂ් වීරමන් (පද - නිලාර් එන්. කාසිම්) #ආනන්දේ - භාතිය ජයකොඩි, සංතුෂ් වීරමන්, අශාන්ති ද මෙල්, නිවන්ති ගුණසේකර == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} == බාහිර සබැඳි == * [http://www.films.lk/FilmDetails.php?id=1697 ශ්‍රී ලංකා සිනමා දත්ත ගබඩාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241222234347/https://www.films.lk/FilmDetails.php?id=1697 |date=2024-12-22 }} 51p4js1u0yetlmqx60kylqke68v6u9p සුජිත් රත්නායක 0 71419 783834 765075 2026-03-29T18:35:26Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783834 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:සුජිත් රත්නායක }} {{Infobox artist | name = සුජිත් රත්නායක சுஜித் ரத்நாயக்க Sujith Rathnayake | image = | caption = | birth_name = සුජිත් සමන්ත ප්‍රියදර්ශන රත්නායක | birth_date = {{Birth date |1971|දෙසැම්බර්|25|}} | birth_place = [[රන්න]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | death_date = | death_place = | nationality = සිංහල | style = අර්ධ වියුක්ත, සංකල්පීය කලා | movement = [[පශ්චාත් බන්දුල පීරිස් සෞන්දර්ය මානය]], | spouse = ජානකී චාන්දනී මුණසිංහ | awards =1999 වසරේ කලාකරුවා සම්මානය, ජෝර්ජ් කීට් පදනම |සුජිත් රත්නායක | field = [[චිත්‍ර]], [[මූර්ති]] මිශ්‍ර මාධ්‍ය දෘශ්‍ය කලා | training =[[විලී රත්නායක]] අවිධිමත් අධ්‍යාපනය, හුංගම. ශ්‍රී ලංකා සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය, තංගල්ල. කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය, කොළඹ. | works =[[පුරහල බෝම්බය]], කීකරු සමාජය, අකුරු අසපුව, තුවාල විකුණනු ලැබේ, ව්‍යාකූල මිනිසා |Influance=බන්දුල පීරිස්, චන්ද්‍රගුප්ත තේනුවර, රොහාන් අමරසිංහ,|other Languege= சுஜித் ரத்நாயக்க Sujith Rathnayake}} [[ගොනුව:Sujith Ratnayake Signature 3.jpg|thumb|සුජිත් රත්නායකගේ අත්සන 2018 දී |259x259පික්]] '''සුජිත් රත්නායක''' සමකාලීන දෘශ්‍ය කලාකරුවෙකි. ප්‍රචාරක දෘශ්‍ය කලා කටයුතු, කාර්මික හා ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් ව්‍යාප්ත වීමට පෙර වැඩිමනක් කටයුතු අත්කම් ශිල්ප විධීන්ගෙන් නිර්මාණය කරන සමාජ පසුබිමේ සිය සුහුඹුල් අවධියේ ම ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාරික කලා කටයුතුවල නියැලුණ අයෙකි. ඒ වගේම ප්‍රාදේශීය '''ජන කලා''' ආශ්‍රේය කලා කටයුතුවලද 80 දශකයේ '''දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ''' ව්‍යවහාරික කලා කටයුතු වලද, 90 දශකයේ මුල භාගයේ රුහුණ විශ්ව විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරයේ ව්‍යවහාරික කලා කටයුතු වල සහ එවකට ආරිය බුලේගොඩ නායකත්වය දැරූ [[ශ්‍රී ලංකා ප්‍රගතිශීලී පෙරමුණ]] හා [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] එක්ව පිහිටුවා ගත්   'ජාතිය ගලවා ගැනීමේ ව්‍යාපාරය' නමැති දේශපාලන ව්‍යාපාරයේ කලා කටයුතු වලද ඇතුලු සමාජ දේශපාලන ව්‍යාපාරවල ව්‍යවහාරික කලා කටයුතුවල නියැලුණ අයෙකි. ගාල්ලේ '''[[සරත් වීරසිංහ]]''' යන අය මුණ ගැසීමෙන් පසු මොඩර්න් කලාව ය කියා වහරණ කලා ප්‍රභේදයක ආභාසය ඔහු ලබන අතර ඉන් අනතුරුව ඔහුගේ කලා ක්‍රියාවලිය ගමන් කරන්නේ '''ලක්දිව''' හා '''හිරු''' යන විකල්ප පුවත්පත් මගින් සංවිධානය කළ ජනතාවාදී කලා උළෙල විසින් ඇති කරන ලද ජනතාවාදී හා විරෝධාකල්පිත ය කියන ආකල්ප මතින්ද විනී හෙට්ටිගොඩ, බන්දුල පීරිස්, එස්.එච්. සරත්, අනුර හඳුන්නෙත්ති, රෝහණ පල්ලෙපොළ, සරත් ගුණසිරි පෙරේරා, සරත් චන්ද්‍රජීව, ආදීන් හරහා ඔවුනගේ අඩු - වැඩි ආභාසයන්ගෙන්ද වේ. 1994 දී හෙතෙම කොළඹ [[සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය]]ට යාමෙන් අනතුරුව 90 දශකයේ මැද භාගයේ සිට 90 දශකය අගභාගය දක්වා කලු වර්ණයෙන් පමණක් චිත්‍ර නිර්මාණය කිරීම හේතුවෙන් කොළඹ බුර්ෂුවා සමාජ පන්තිය තුළ විශේෂ අවධානයක් ඔහුටද ලැබේ. පළලින් වැඩි පින්සලකින් වේගයෙන් දමා ගසමින්, වේගයෙන් උලා දමමින් චිත්‍රයේ රූපවල විස්තරාත්මක අංග ( detail ) මතු නොකරන ආරක් මෙම අවස්ථාව වනවිට ඔහුගේ කලා කෘති තුළ දිස් විය. ඒ වනවිට කොළඹ බුර්ෂුවා සමාජයේ විශේෂ අවධානයක් ලබා සිටි ජ්‍යෙෂ්ඨ කලාකරුවන් අතර චන්ද්‍රගුප්ත තේනුවර, සස්කියා පින්ටලෝන්,[[ජගත් වීරසිංහ]], තිලක් සමරවික්‍රම, තිස්ස ද අල්විස්, දෘවින්කා මඩවල, ටී ශානාදනන්, රොහාන් අමරසිංහ ආදීහු වෙති. පින්සල පමණක් ආශ්‍රයෙන් කලු - සුදු සෞන්දර්ය ආරක් පෙන්වූ ඔහුගේ කලාව කෙමෙන් කෙමෙන් ග්‍රැෆික් ලක්ෂණ සහිත මොන්ටාජ් ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන්නට ගත් අතර 2000 වර්ෂයේ පුරහල බෝම්බ සිදුවීම පාදක කර ගනිමින් ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද '''[[පුරහල බෝම්බය]]''' කෘතිය මගින් එතෙක් පැවති දෘශ්‍ය කලාවේ සෞන්දර්ය ප්‍රවේශ, සෞන්දර්ය සම්ප්‍රදා, ගුරුකුල, සියල්ල අභියෝගයට ලක් වේ. ප්‍රස්තුතය තුළ පමණක් බහා අදාළ කර ගැනීමට බල කෙරෙන පරිදි සිදුවීමේ ප්‍රධාන චරිත දෙක වන චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායකගේ මුහුණ හා බෝම්බය පුපුරුවා ගත් එල්.ටී.ටී.ඊ. තරුණියගේ සැබෑ මුහුණු ඡායාරූප මාධයෙන් දැක්වීමත්, බෝම්බය සිදුවෙන අවස්ථාවේ කලාකරු අධ්‍යාපනය ලෑබූ කලා ආයතනයේ ශිෂ්‍යාවන්ගේ සැබෑ මුහුණු එම සිදුවීමත් සමග අර්ථ පිණිස ගැලපීමත් ඊට හේතු වශයෙන් යෝජනා කළ හැකිය. එම කෘතිය මගින් විශද කළ  ග්‍රාම්‍ය ව්‍යවහාරයෙන් හඳුන්වන 'අමු ගතිය' නිසා  එය බුර්ෂුවා සමාජයේ අප්‍රසාදයටද ලක් වූ අතර එමගින් චිත්‍ර කලා සමාජයේ සම්මත වී තිබූ සාම්ප්‍රදාය්ක පින්තාරු තාක්ෂණයද අභියෝගයට ලක් විය. ඊජිප්තු පිරමිඩ චිත්‍ර, ඉතාලි පුනරුද සමය තෙක් ක්‍රිස්තියානි පල්ලි  හා බැඳුනු බටහිර චිත්‍ර, ඉන්දියාවේ අජන්තා චිත්‍ර, ලංකාවේ නුවර යුගයේ චිත්‍ර ආදී  මොඩර්න් කලාවට පෙර කතාන්දර කියන කලා ප්‍රභේදයක් හැටියට චිත්‍ර භාවිත වූ ඉතිහාසයෙන් පසු නව සන්දර්භයකින්   කතාන්දරයක් කියන අති නවීන අනූපම ශ්‍රී ලාංකේය භාවිතයක් වූයේ එම කෘතිය ය. ආගමික හා රාජ්‍ය දෘෂ්ටිවාදයේ මානයන්ගෙන් බැහැරව කතාන්දරයක් යන්න දෘශ්‍ය කලාව තුළ අභිනවයෙන් '[[පුරහල බෝම්බය]]' කෘතිය පිහිටවීම සුවිශේෂ විය. ඒ වගේම එතෙක් දෘශ්‍ය කලා සමාජය තුළ කලා කෘති නම් කරනු ලැබූයේ සිදුවීම්, හෝ පෙනෙන දෙය්න් නොව වක්‍ර වූද, සංකේතාත්මක වූද, ගැඹුරු වූද, දෘශ්‍ය කලාවේ මූලිකාංග පාදක වූද නම් වලිනි. කාලීන සිදුවීමක් පාදකව සිදුවීමේ නමින් ම කලා කෘතියක් නිම කොට නම් කරනු ලබන්නේ මෙම කෘතිය මගිනි. ඒ වගේම එම කෘතිය කලා කෘතියක රාමුව යන්න ද අභියෝගයට ලක් කළ කෘතියකි. රාමුවෙන් පිටත දක්වා කතාන්දරය පතුරුවන සෞන්දර්ය ආකෘතියක් එමගින් විශද විය. පුරහල බෝම්බයෙන් පසු දෘශ්‍ය කලා කෘතිය සෞන්දර්යාත්මක තල තුනකට බෙදා 'ක-ග-ජ' යනුවෙන් නම් කොට කළ කලා මාලාව, 'ලබ්ධියක කතාවක්' කලා මාලාව, අක්ෂර වලට මුල් තැන දී අක්ෂර වලින් පමණක් කළ 'අක්ෂර පාදක කලා මාලාව' ආදී කලා මාලා කිහිපයක් ඔහු විසින් කලා සමාජයට අභිනවයෙන් හඳුන්වා දෙන ලදී. == මුල් විය == <br /> [[ගොනු|thumb|සුජිත් රත්නායක 1982 දී පමණ. හුංගම, තුඩුව නිවසේදී සිය සහෝදර සහෝදරියන් සමග. ඡායාරූපය [[විලී රත්නායක]]]] හෙතෙම 1971 දෙසැම්බර් 25 වන දින ලංකාවේ '''රන්න''' හිදී ඉපදිණි. ඔහුගේ පියා '''[[විලී රත්නායක]]''' ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාරික කලා ශිල්පියෙකු වූ අතර පියාගේ මග පෙන්වීම හා ආභාසයෙන් ඔහු චිත්‍ර කලාවට අදාළ මුලික ශිල්පීය දැනුම ලබා ගත්තේය. පියා නියැලුණ ව්‍යවහාරික කලා කටයුතු අතර සිනමා කටවුට් පින්තාරු කිරීම, පෝස්ටර් ඇඳීම, පිරිත් මණ්ඩප නිර්මාණය කිරීම, මගුල් පෝරු නිර්මාණය කිරීම, පිළි ගැනීමේ තොරණ නිර්මාණය කිරීම, බැනර් ඇඳීම, වෙළෙඳ නාම පුවරු ඇඳීම, වෙළෙඳ බිතු සිතුවම් පින්තාරු කිරීම, ආලේඛ්‍ය පින්තාරු කිරීම, සිනමා අත්කම් ග්‍රැෆික් සලය්ඩ් නිර්මාණය කිරීම, ස්ක්‍රීන් මුද්‍රණ කටයුතු කිරීම ආදී කටයුතු විය. පියා හැරුණු විට පියාගේ කලා වැඩ හා වැඩ රටාවට සමානව වැඩ කළ එවකට සමකාලීන ප්‍රාදේශීය වෙනත් ශිල්පීහු කිහිප දෙනෙක් වෙති. ඔවුන් ජනප්‍රිය වී තිබුණේ ඔවුනගේ සැබෑ නමින් නොව ඔවුන් කලා ක්‍රියාකාරකම මත තබන අත්සනේ නමිනි. එම නාම සියල්ලක්ම පාහේ භාවිතා කරේ ඔවුනගේ මුල නම සමග ඔවුන් පදිංචි ප්‍රදේශයේ නම එකට දැක්වීමෙනි. ඒ අනුව 'කරූ අම්බලන්තොට' 'සිරිසඳ අම්බලන්තොට' 'දයා අම්බලන්තොට' 'ජයා මිද්දෙනිය' 'දයා බෙලිඅත්ත' 'චන්ද්‍රා තංගල්ල' 'ටුටී හුංගම' 'සරා හුංගම' යන නාම වේ. සුජිත්ගේ පියා සිය කලා කටයුතුවල අත්සන් තැබුවේ 'විජයන්ති කලා හුංගම' යන නාමයෙනි.<ref>සුජිත් රත්නායක, ''ශුෂ්ක නගරයේ චිත්‍ර ශිල්පියා දෙස නැවත හැරී බැලුවෙමි. ඒ අපේ තාත්තා ය'' අනිද්දා පුවත්පත, අනිද්දා පබ්ලිෂර්ස් (ගරන්ටි) ලිමිටඩ්, 2019 ජුලි 28, - </ref> පියා ඇතුළු මොවුනට වෙනස් මගක් ගනිමින් පසුකාලීනව මූර්ති කලාව තුළද නියැලෙමින් ව්‍යවහාරික කලාවට අමතරව නිදහස් කලා කෘති නිර්මාණය කරමින් විශේෂ අවධානයක් ප්‍රාදේශීයව ලබා ගැනීමට '''[[ජගත් වන්නිආරච්චි]]''' යන අය උත්සුක විය. ප්‍රදේශයේ ඉහත කිසිවෙකුවත් කලා ප්‍රදර්ශන නොපැවැත්වූ අතර වන්නිආරච්චි 1985 දී ඒකපුද්ගල කලා ප්‍රදර්ශනයක් හුංගම නගරයේ පැවැත්වීමටද කටයුතු කළේය. ඔහුගේ කලා ආර එවකට සුප්‍රසිද්ධ ස්ටැන්ලි අබේසිංහ, තිලක් අබේසිංහ, ජයසිරි සේමගේ, මහින්ද අබේසේකර ආදී දෘශ්‍ය කලාකරුවන්ගේ නිර්මාණ ආභාසයෙන් කළ ප්‍රාදේශීයව අළුත් අද්දැකීමක් විය. පියාගේ කලා වැඩ හා වැඩ රටාවට අනුගතව සිය සුහුඹුල් කාලය ගෙවූ සුජිත්, ජගත් වන්නි ආරච්චිගේ කලා මගට යොමු නොවී ය. ඔහු ඒ වෙනුවට පියාගේ කලා වැඩ හා වැඩ රටාවට සපුරා වෙනස් ව්‍යවහාරික කලා වැඩ මාදිලියක් හැටියට පසු කලෙක එනම් 1987, 1988 හා 1989 යන වර්ෂ වල ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධ දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ ව්‍යවහාරික කලා කටයුතු වලට ස්වකීය පෙර යොවුන් වියේදී සම්බන්ධ විය. දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ බොහෝ කලා කටයුතු කෙරුණේ චීන විප්ලවය පිළිබිඹු කළ චීන මූර්ති ආභාසයෙනි. [[ගොනු|thumb|1986 දී සුජිත් රත්නායක පිළි ගැනීමේ තොරණක් සදහා කරන ලද රෙජිෆෝම් ක්‍රාෆ්ට් අංගයක යටි ආලේපනය කරමින්.]] [[ගොනුව:Sujith Rathnayake Portrait 1989.jpg|thumb|සුජිත් රත්නායක 1989 දී. ඡායාරූපය සේන ප්‍රභා ස්ටූඩියෝ, තංගල්ල.]] සුජිත්ගේ මුල් පදිංචිය වන්නේ හුංගම, තුඩුව ග්‍රාමය ය. ඔහුගේ පදිංචිය මුල් වරට වෙනස් වන්නේ 1988-1989 භීෂණය හේතුවෙන් අනපේක්ෂිත සිදුවීමකිනි. ඔහු, ඔහුගේ පියාගේ නිවසේ වැසිකිලියට වැසිකිලි උපාංගයක් හැටියට අඟල් හතරේ පී.වී.සී. බට කැබැල්ලක් රැගෙන ඒමට අම්බලන්තොට නගරයට යන අතර එය රැගෙන බස් නැවතුමට එන අතර ඒ වනවිට පාරේ ගමන කරමින් සිටි හමුදා ජීප් පෙළක් නතර කොට ඔහුව එක් ජීප් රථයක් වෙත නංවාගෙන අම්බලන්තොට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුරට භාර දී ඇත. දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් පෝස්ටර්, බැනර්, කටවුට් තමන් පිළියෙළ කිරීම ගැන කණ වැකී තමන් හමුදා භාරයට පත් වූ බවට ඔහුගේ කල්පනාව වී ඇත. හුංගම නගර මධ්‍යයේ සවි කොට තිබූ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන බල මණ්ඩල සභික සුමිත් අතුකෝරල මරා දැමීම සිහි කරමින් දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ ඉල්ලීමට ඔහු විසින් පිළියෙළ කළ කටවුට් එකක් ගලවා රැගෙන විත් එම කඳවුරේ පැත්තක තිබෙන අයුරු පසුව ඔහුගේම ඇස ගැටී ඇත. නමුත් තමන් රැගෙන විත් ඇත්තේ අඟල් හතරේ පී.වී.සී. බට බිම් බෝම්බ හැදීමට ගන්නා බැවින් ඒ ගැන සැකයට ය. හමුදාව කඳවුර තුළදී ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න කර ඇත්තේ එය නිමිති කරගෙන මිස ඔහු නියැලුණ බව කියන ජවිපෙ කලා කටයුතු සම්බන්ධයෙන් නොවේ. එහෙත් හමුදාවේ ප්‍රශ්න කිරීම් හමුවේ කොය් වෙලාවක හෝ රහස එලි වේය කියා බියෙන් සිටි ඔහුට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුරෙන් ගැලවී යාමට මාර්ගය පෑදෙන්නේ අනපේක්ෂිත ව ය. ඔහුගේ පියා එවකට සේවය කරේ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් අඟුණකොළපෑලැස්ස, එරමිනියාය සේවා සංස්කරණ අභ්‍යාස ආයතනයේ අනියම් කලා ශිල්පියකු හැටියට ය. එවක කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවටම අයත් ගොවිපලක් හුංගම බටඅත තිබූ අතර එම ගොවිපලට අයත් ජීප් රථයක් රියදුරු සමගම අම්බලන්තොට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුර භාරයට ලබාගෙන ඇත. මෙම රියදුරු ඔහුව හඳුනාගෙන ඇති අතර ඔහුගේ නිවසට ආරංචිය රැගෙන ගොස් ඇත. සුජිත්ගේ පියා චිත්‍ර කලා කටයුතුවලට අමතරව සර්පිනාව වාදනය කිරීමේ හා ගායනයේ කුසලතාවෙන් යුක්ත අයකු වූ අතර එනිසා කොන්ත්‍රාත් පදනමින් ඉඳහිට ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ මාතර 'රුහුණු සේවය' පියාගේ සේවය ලබාගෙන ඇති අයෙකි. පියා මේ සඳහා හඳුන්වා දී ඇත්තේ එවකට අම්බලන්තොට උදය රෙකොර්ඩ් බාර් හි හිමිකරු වන '''ජයන්ත සෙල්ලහේවා''' යන අය ය. ඔහු ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ වෙළෙඳ සේවයේ හිටපු සහන නිවේදකයකු ය. පියා තම පුතු ගැන දැන ගැනීමට අම්බලන්තොට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුරට ගිය අවස්ථාවේ එහෙම අයකු කඳවුරට නොගෙනා බව කඳවුරෙන් දැනුම් දීමෙන් පසු ඔහු ඉන් අනතුරුව උදය රෙකොර්ඩ් බාර් හි සෙල්ලහේවා යන අය හමු වී පුවත සැළ කොට ඇත. හමුදා කඳවුරේ අණ දෙන නිලධාරී සමග දියතලාව හිදී උදය යන අය එකට ඉගෙන ගෙන ඇති සමකාලිකයෙකි. ඔහු කඳවුරට ගොස් අණදෙන නිලධාරී සමග සාකච්චා කිරීමෙන් අනතුරුව තමන් ඇප වන බවට අත්සන් කොට සුජිත් ගලවාගෙන ඇත. ඉන් නොබෝ කලකින් හුංගම ගුරුපොකුණ ප්‍රදේශයේ හුංගම පොලීසියේ ජීප් රථයක් ඉලක්ක කර ගනිමින් බිම් බෝම්බයක් පිපිරෙන අතර උපන්දා සිට හැදී වැඩුණු හුංගම, තුඩුව ග්‍රාමයෙන් පළමු වරට පිට වී පියාගේ ද අනුදැනුම හා මග පෙන්වීමෙන් හුංගම, බටඅත ට පලා යාම සිදු වේ.<ref>සුජිත් රත්නායක සමග කේ. සංජීව කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකි , '' මම චිත්‍ර ඇන්දේ නිදහස් වෙන්න'' අනිද්දා පුවත්පත, අනිද්දා පබ්ලිෂර්ස් (ගරන්ටි) ලිමිටඩ්, 12/08/2018, </ref> අනතුරුව සුජිත්ගේ කලා භාවිතයට අදාළ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂය වූයේ ගාල්ලේ සරත් වීරසිංහ අඳුනා ගැනීමට ලැබීමය. සරත් වීරසිංහ එවකට කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයෙන් ලලිත කලාවේදී උපාධි ලත් ප්‍රාදේශීයව ජනප්‍රිය වූ දක්ෂ ගුරුවරයකු විය.ස්ටැන්ලි අබේසිංහගේ කලා ආරේ ප්‍රකාෂනශීලී ගුණය සරත් වීරසිංහගේ චිත්‍ර වල තීව්‍ර ලක්ෂණයක් විය. <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200" perrow="4" caption="මුල් වියේ අනුකරණාත්මක පිටපත් කිරීම්"> ගොනුව:Sujith Ratnayake Early Art Self Portrait.jpg|1980 දශකයේ මැද භාගයේ පමණ එවකට පුවත්පත් වල දක්නට ලැබුණු නිදර්ශන චිත්‍ර ශෙෙලීන් අනුසාරයෙන් කලාකරුගේම ඡායාරූපයක්  බලාගෙන ඩොට් වලින් තීන්ත පෑනෙන් කළ ඩ්‍රෝවින් සටහනක්. </gallery> == සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ශිෂ්‍ය අවධිය හා කලා ප්‍රදර්ශන කෙරෙහි උද්‍යෝගය == සුජිත් ශිෂ්‍යයකු හැටියට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ උපාධි පාඨමාලාව හදාරණ ගමන්ම කලා ප්‍රදර්ශනවලට ඉදිරිපත් විය. ඔහු සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ උපාධි පාඨමාලාව හැටියට හදාරනු ලැබූයේ මූර්ති පාඨමාලාව ය. එහෙත් ඔහු කලා ප්‍රදර්ශන සඳහා මුළුමනින්ම පාහේ දායක වූයේ චිත්‍ර හෝ හතරැස් රාමුගත මිශ්‍ර මාධ්‍ය කලා කෘති මගිනි.ඔහු එවකට ජෝර්ජ් කීට් පදනම මගින් සංවිධානය කරන ලද සෑම කලා ප්‍රදර්ශනයකට ම තෝරා ගනු ලැබිණි. එම පදනමෙන් පවත්වන ප්‍රදර්ශන සඳහා කලා කෘති තෝරා ගනු ලැබූයේ තේරීම් මණ්ඩලයක් විසිනි. එම මණ්ඩලය මහාචාර්ය '''එස්. බී. දිසානායක''', මහාචාර්ය '''ඈෂ්ලි හල්පේ''', '''තිස්ස දේවේන්ද්‍'''ර, '''විජය මලලසේකර''', '''නිහාල් රොද්‍රිගු''', '''හාන්ස්''' යන අයගෙන් සමන්විත විය. හෙතෙම 1999 දී ජෝර්ජ් කීට් පදනමෙන් ප්‍රදානය කළ 'වසරේ කලාකරුවා' සම්මානයට ද පාත්‍ර විය. මීට අමතරව තරුණ සේවා සභාව සංවිධානය කළ යව්වන සම්මාන උළෙල, රාජ්‍ය චිත්‍ර - මූර්ති උළෙල ආදී රාජ්‍ය කලා ප්‍රදර්ශන හා උළෙලවල් ද ඔහු නියෝජනය කෙරීය.මෙම වපසරියට අමතරව ඔහු කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ 'බිහිදොර අබියස' කලා උළෙල, ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයේ 'වේදිකාවෙන් මහ පොළොවට' කලා උළෙල, පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ 'මාගේ දේශය අවධි කරනු මැන' කලා උළෙල, රුහුණ විශ්ව විද්‍යාලයේ කෘෂිකර්ම පීඨයේ 'අස්වැන්න' කලා උළෙල ආදී ශිෂ්‍ය කලා උළෙලවල් සඳහා නිර්මාණාත්මක ශිල්පීය සහාය ලබා දී ඇති අතර සමහර උළෙලවල් නියෝජනය ද කෙරිණි. ඊට අමතරව විදේශීය කලා ප්‍රදර්ශන සඳහා ද ලංකාවේ පැවැත් වූ ජාත්‍යන්තර කලා කඳවුරු, වැඩමුළු ආදිය සඳහා ද තෝරා ගන්නා ලදී. 1999 දී චිත්‍ර - මූර්ති අනු මණ්ඩලයේ සභාපති වූ සරත් සූරසේන යන අයද එවකට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර - මූර්ති අධ්‍යනාංශයේ අංශාධිපති සරත් චන්ද්‍රජීව යන අයද ඒ වගේම සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ මහාචාර්ය දයා එදිරිසිංහ යන අයද විසින් 2000 වර්ෂයේ ජපානයේ ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේ '''Winds of Artists in Residence''' වැඩසටහන සඳහා ඒකමතිකව ඔහුව නිර්දේශ කරන ලදී. <br /> ජෝර්ජ් කීට් පදනම පස්වන වරට සංවිධානය කළ  'නව කලාකාරුවෝ' ප්‍රදර්ශනය 1998 දී ජාතික කලා භවනේදී පැවැත්වූ අතර මේ එය නිමිති කර ගනිමින් Sunday  Leader දෙසැම්බර් පුවත්පතක ඒ පිළිබඳව පළ වූවකි. මෙහි සුජිත් රත්නායක සමග ඔහු  චිත්‍ර සහ මූර්ති සුසංයෝගයෙන් ඉදිරිපත් කළ 'නිරුත්තර සමූහය' යන කෘතිය දක්වා ඇති අතර  ඉහලින් දක්වා ඇත්තේ එම  අවුරුද්දේ 'වසරේ කලාකරුවා' ට හිමි සම්මානය ලැබූ ජගත් රවීන්ද්‍ර සහ ඔහුගේ කෘතිය ය. ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරය 1999 දී ස්ථාපිත කරන ලද අතර වාර්ෂිකව තෝරා ගත් ආසියානු කලාකරුවන් හතරදෙනෙකුගෙන් සමන්විතව පවත්වන පළමු Winds of Artists in Residence වැඩසටහන සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් ඔහුට සහභාගී වීමට හැකි විය. ඒ වනවිට ජගත් වීරසිංහ යන අය ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේ නිත්‍ය කලා කෘති එකතුවට තෝරා ගත් කලාකරුවෙකු හා කලා ප්‍රදර්ශන අභිරක්ෂකයකු උවද උක්ත වැඩසටහන සඳහා තෝරා ගැනීමට අදාළ නිර්දේශ ලබා ගැනීමට කෞතුකාගාරය කටයුතු කරන්නේ කෞතුකාගාරය සමග සෘජු සම්බන්ධයක් නොතිබුණ කලා ඇකඩමියට අදාළ බලධාරීන් හා චිත්‍ර - මූර්ති අනු මණ්ඩලයේ බලධාරියා මාර්ගයෙනි. සුජිත් විසින් පුරහල බෝම්බය කෘතිය නිර්මාණය වීමත්, Winds of Artists in Residence වැඩසටහනට තේරී පත් වීමත් අතරේ සුජිත් ද ඇතුලත් '''Made in IAS''' නමින් කඩිනම් ප්‍රදර්ශනයක් ජගත් වීරසිංහ විසින් සංවිධානය කරන්නේ මෙම පසුබිම තුළ ය.   <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200" perrow="4" caption="''කලාකරු ක්‍රියාකාරී ශිෂ්‍යයකු හැටියට සහ ශිෂ ්‍ය දිවියේ විවිධ අවස්ථා''"> ගොනු|1998 දී සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයට චිත්‍රාගාර, නේවාසිකාගාර, දේශන ශාලා පහසුකම් ඉල්ලා ගෙන ගිය ශිෂ්‍ය අරගලයේ අංගයක් හැටියට ජාතික කලාභවන ඉදිරිපිට සිය ඉල්ලීම් දැක්වෙන ඇදුමකින් සැරසී චිත්‍ර පින්තාරු කරමින්. ප්‍රශ්නය අදාළ කර ගනිමින් මෙම ඡායාරූපයේ චිත්‍රය දෙසට අතක් දිගු කරමින් සිටින්නේ එවක ජනමාධ්‍ය අමාත්‍ය ධර්මසිරි  සේනානායක ය. ප්‍රශ්නයේ ස්වභාවය ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ චිත්‍ර - මූර්ති අනුමණ්ඩලයේ සභාපති ආරියවංශ වීරක්කොඩි ට ය.   ඡායාරූපය - දේවක පහලවත්ත ගොනුව:Sujith Rathnayake Students Struggle (1).jpg|එවකට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයට සිසුන් බදවා ගැනීමේදී අනුගමනය කළ  ප්‍රාෙයා්ගික පරීක්ෂණය අහෝසි කිරීමට එරෙහිව සිසුන් සංවිධානය කිරීමට ශිෂ්‍ය සංගමයේ නියෝජිතයකු හැටියට සිසුන් අමතමින්. 1998 දී ඇල්බර්ට් චන්ද්‍රවංකයේ නැටුම් - සංගීත අධ්‍යයනාංශයේදී. ඡායාරූපය - සුමින්ද තිලකසේන ගොනු|1997 දී සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේ අලවා තිබූ සුජිත් රත්නායක විසින් පින්තාරු කරන ලද පෝස්ටරයකි. </gallery> <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200" perrow="4" caption="ශිෂ්‍ය අවධිය තුළ කලා ප්‍රදර්ශන කෙරෙහි උද්‍යෝගය  "> ගොනුව:නියෝජනය කළ ලංකා කලා සංගමයේ ප්‍රදර්ශන අතර 1995, ජාතික කලා භවනේදී පැවැත් වූ ප්‍රදර්ශනයේ කැටලො.jpg|alt=70 සිට 90 දක්වා සංක්‍රාන්ති සමාජ පසුබිමට අයත් ලංකාවේ දෘශ්‍ය කලාවේ ඉතිහාසය|<small>නියෝජනය කළ ලංකා කලා සංගමයේ ප්‍රදර්ශන අතර 1995, ජාතික කලා භවනේදී පැවැත් වූ ප්‍රදර්ශනයේ කැටලොගයේ පළමු පිට ඡායාරූපයක්.</small> ගොනුව:ගොනු|<small>ජෝර්ජ් කීට් පදනම විසින් සංවිධානය කළ 'නව කලාකරුවෝ 1999' ප්‍රදර්ශනය  නියෝජනය කරමින්. ජාතික කලා භවන. ඡායාරූපයේ  හිටපු මැතිවරණ කොමසාරිස් චන්ද්‍රානන්ද සිල්වාත්, ජෝර්ජ් කීට් පදනමේ සභාපති සෙඩ්රික් ද සිල්වාත් වේ.</small> ගොනුව:ගොනු|<small>සුජිත් රත්නායකට ජෝර්ජ් කීට් පදනමෙන් ලැබුණු '1999  වසරේ කලාකරුවා' ට හිමි සම්මානය.</small>    ගොනුව:ගොනු|<small>1999 දී ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී පැවැත් වූ  ප්‍රථම ඒක පුද්ගල  කලා ප්‍රදර්ශනයේ සමාරම්භක අවස්ථාව. වම් පස සෙරෙන්ඩිබ් කලාගාරයේ මොහාන් ඩැනියෙල්, ජෝර්ජ් කීට පදනමේ සභාපති ශෙඩ්‍රික් ද සිල්වා. පහන දල්වනු ලබන්නී  ජෝර්ජ් කීට පදනමේ ලේකම් සීතා ද සිල්වා ය. පසෙකින් කලාකරුගේ පියා විලී රත්නායක සිටිය්.</small> ගොනුව:ගොනු|<small>2000 අගෝස්තු මස ෆුකොව්කා ආසියානු කලාගාරයේ දී, පරිවර්තිකා නසොමි තකගි සමග</small> </gallery> == අධිග්‍රාෆික මොන්ටාජ්කරණීය සෞන්දර්ය ප්‍රවිෂ්ටය == ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍ර කලාව තුළ මුල් වරට ග්‍රැෆික් ආශ්‍රේය ශිල්පීය ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන්නේ රාජා සෙගාර් ය. පින්සල පාදක කලු - සුදු ප්‍රකාශන ආරක නියැලුණ සුජිත්ගේ චිත්‍රණය තුළ අනූවේ දශකයේ අග භාගය වන විට චිත්‍රණය සමග ෆොටෝ කොෆි කපා අලවා කරන ග්‍රැෆික් කටයුතු දකින්නට ලැබිණ. සමහර ග්‍රැෆික් කටයුතු අධික ලෙස මහන්සි වීමෙන් පින්සලෙන් වර්ණ පදාස තවරනවා තරමට අසීමාන්තිකව පිහියෙන් ෆොටෝ කොෆි කපා අලවන ග්‍රැෆික් ආරක උපරිම තත්වයක් පෙන්වීය. එබඳු තත්වයන් අධිග්‍රාෆික ශිල්පීය අක්ෂයක් හැටියට දෘශ්‍ය කලාව තුළ සැළකේ. ඒ වගේම එම ග්‍රැෆික් කටයුතු පසු කලෙක ස්ථිර දෘශ්‍යමාන රූප මැවීම සඳහා මෙන්ම, එකම තලයේ ගොඩ නගන පරස්පර රූපණ හැටියට ඒවා මතින් වෙනත් බහු පාඨනයන් කරා යොමු කරවන සවුන්දර්ය අද්දැකීමක් ද ඇති කරවීය. එනම් අධිග්‍රාෆික සමෝධානයක් හෙවත් අධිග්‍රාෆික මොන්ටාජ්කරණීය සෞන්දර්යයක් ඇති කරවීය.ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙම සෞන්දර්ය ප්‍රවිෂ්ටයේ ඓතිහාසික කූටප්‍රාප්තිය වන්නේ ඔහු විසින් නිමවන ලද පුරහල බෝම්බය කෘතිය ය.<br /> <br /> <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200" perrow="4" caption="'''රාජා සෙගාර්, සස්කියා පින්ටලොන්, සහ ඔවුනගේ ග්‍රැෆික් සංලක්ෂණාත්මක කලා කෘති වල චායාරුප'''"> ගොනුව:Portrait of Raja Segar 29May2018.jpg|රාජා සෙගාර් ගොනුව:Concetration camp by Segar.jpg|ගාල් කඳවුර, ( 1970 දශකයේ පමණ ) රාජා සෙගාර් ගොනු|සස්කියා පින්ටලොන්. චයාරුපය - පැරඩයස් රෝඩ් කලාගාරය ගොනු|සස්කියා පින්ටලොන්  විසින් කළ කලා කෘතියක්. චයාරුපය - ජානකී චාන්දනී මුණසිංහ </gallery> <gallery widths="200" heights="200" perrow="4" mode="nolines" caption="'''සුජිත් රත්නායකගේ  ග්‍රැෆික් සංලක්ෂණාත්මක කලා කෘති වල චායාරුප'''"> ගොනු|සුජිත් රත්නායක, උමතුව, 1999, මිශ්‍ර මාධ්‍ය, 136 x 90 සෙ.මී. ඡායාරූපය - තුෂාන්ත රත්නායක ගොනු|සුජිත් රත්නායක, නිරුත්තර සමූහය III, 1999. මිශ්‍ර මාධ්‍ය,  චායාරුපය - තුෂාන්ත රත්නායක ගොනු|සුජිත් රත්නායකගේ ග්‍රැෆික් ආශ්‍රේය කලා කෘතියක්. 2000 දී පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරයේදී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණ. ගොනු|‘පාසලේ මතකය‘ 2000, ෆොටෝ කොපි, ඇක්‍රිලික් සහ මිශ්‍ර මාධ්‍ය  රත්නායකගේ ග්‍රෆික් ආශ්‍රේය කලා කෘතිියකි. මෙය 2000 දීම පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරයේදී ප්‍රදර්ශනය කෙරෙිණ. ඡායාරූපය - තුෂාන්ත රත්නායක. ගොනු|තුවාල විකුණනු ලැබේ කෘතියේ විස්තරාත්මක අංගයක්. ඡායාරූපය - තෙරියෝ උත්ස්මි. </gallery> == පුරහල බෝම්බය කෘතිය == ආන්දෝලනාත්මක 'පුරහල බෝම්බය' කෘතිය කලාකරු විසින් මහජන අවකාශයක් තුළ පෙන්වන්නේ ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි, මනෝරංජන හේරත් හා කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාර යන තුන්දෙනා සමග පවත්වන හතරදෙනෙකුගේ සමූහ ප්‍රදර්ශනයක් හැටියට ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී '''2000''' වර්ෂයේ '''මාර්තු''' මාසයේදී ය. මෙම ප්‍රදර්ශනයේ කලාකරුවන් හතර දෙනා අතුරින් සුජිත්ගේ පුරහල බෝම්බය කෘතිය චිත්‍ර, මූර්ති, ග්‍රැෆික්, ස්ථාපන, ඩ්‍රෝවින්, මියුරල්, ඡායාරූප, මුද්‍රණ, කොලාජ් යන කිසිදු ප්‍රවර්ගයක් යටතේ හඳුන්වා දිය නොහැකි පසුබිමක් තුළ එම කෘතිය මුල් කරගෙන ප්‍රදර්ශනයේ කෘති පොදුවේ දෘශ්‍ය කලාව ලෙස ප්‍රවර්ග වී ඇති බව පෙනේ. එම ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් කිසිදු විශේෂණ නාමයක් යොදා නොගන්නා අතර එය නම් කරනු ලබන්නේ 'දෘශ්‍ය කලා ප්‍රදර්ශනය' යන ප්‍රවර්ග නාමයක් හැටියට පමණකි. කලාගාර වල තබන ප්‍රදර්ශන ඊට පෙර හඳුන්වනු ලැබූයේ විශේෂණ පදයක් ඇතුව හෝ නැතුව 'කලා ප්‍රදර්ශන', 'චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන' හා 'මූර්ති ප්‍රදර්ශන' යන ප්‍රවර්ග හැටියටය. '''[[දෘශ්‍ය කලා ප්‍රදර්ශනය]]''' හැටියට කලාගාරයක පවත්වන කලා ප්‍රදර්ශනයක් ශ්‍රී ලංකාව තුළ ප්‍රවර්ග කරනු ලබන්නේ පළමු වෙනි වතාවට මෙම ප්‍රදර්ශනය මගිනි. චිත්‍ර, මූර්ති, ග්‍රැෆික්, පිරි සැළසුම් ( Design ), මුද්‍රණ යන විෂය ප්‍රවර්ග පහක් යටතේ සිව් අවුරුදු උපාධි පාඨමාලාවන් පවත්වාගෙන ගිය සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයට අයත් ඊට අදාළ අධ්‍යනාංශයේ නාමය වූයේද ''චිත්‍ර - මූර්ති අධ්‍යනාංශය'' මිස දෘශ්‍ය කලා අධ්‍යයනාංශය යන්න නොවේ. කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ ආයතනයක් හැටියට තිබුණ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය එමගින් නිදහස් කොට සෞන්දර්ය කලා විශ්ව විද්‍යාලය යටතේ '''2005''' දී ප්‍රති ව්‍යුහගත වූ අතර ඉන් අනතුරුව චිත්‍ර - මූර්ති අධ්‍යනාංශය යන්න '''දෘශ්‍ය කලා පීඨය''' බවට පත් විය. == පුරහල බෝම්බය කෘතිය සහ එයට Made in IAS ප්‍රදර්ශනය ඇති කළ අර්බුදය == <br /> ==== පුරහල බෝම්බය කෘතිය හා [[මේඩ් ඉන් අයි.ඒ.එස්. ප්‍රදර්ශනය (Mede in IAS ප්‍රදර්ශනය)]] ==== ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි, මනෝරංජන හේරත් හා කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාර හා සුජිත් රත්නායක යන හතරදෙනාගේ ප්‍රදර්ශනයෙන් අනතුරුව එම අවුරුද්දේම ජූලි මාසයේ සුජිත් රත්නායකගේ 'පුරහල බෝම්බය' කෘතිය ද ඇතුලත්ව තවත් තරුණ -තරුණියන් 15 දෙනෙකුගේ කෘති'ඇතුලත් කොට ප්‍රදර්ශනයක් ‘Made in IAS’ නමින් එවකට පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ කථිකාචාර්යවරයකු මෙන්ම, සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ බාහිර කථිකාචාර්යවරයකු වූ ජගත් වීරසිංහ විසින් සංවිධානය කොට බෙයාර්ෆූට් කලාගාරයේදී ඉදිරිපත් කරන ලදි.එම ප්‍රදර්ශනයට ‘Made in IAS’ යන නාමය තබා ඇත්තේ ප්‍රදර්ශනයේ සියලු සහභාගීකරුවන් සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ශිෂ්‍ය - ශිෂ්‍යාවන් වීම පදනම් කරගෙන ය. සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය යන්න ඉංගිරිසියට පෙරලෙන්නේ Institute of Aesthetic Studies යනුවෙන් වන අතර ඒ අනුව 'IAS' යන්න යොදාගෙන ඇත්තේ of යන්න හැර ඉතිරි වචන වල මුල් අකුරු හැටියට කෙටි කොට දැක්වීමක් හැටියට ය. [[සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය]] යන ආයතනයට එවකට සමහරකු කෙටියෙන් 'IAS' යනුවෙන්ද 'සෞන්දර්ය' යනුවෙන්ද ව්‍යවහාර කරන ලදී. 'ඔයා කොහේද ස්ටඩි කරන්නේ' යනුවෙන් කෙනෙකු විමසූ විට 'මම සෞන්දර්යෙ' යනුවෙන් සිය අධ්‍යයන ආයතනය එවක කෙටියෙන් හඳුන්වන ව්‍යවහාරයක් ද සමාජය තුළ තිබිණ. 'Made in' යන්න ඉදිරියෙන් භාවිත කොට 'IAS' සමග එකතු වූ පසු තේරුම'' '<nowiki/>''සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ නිෂ්පාදනය කරන '''ලදි'''' යන තේරුමකි. ජගත් වීරසිංහ විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම ප්‍රදර්ශනය සඳහා ‘Made in IAS’ ලෙස භාවිත කොට ඇති පදනම මේ අනුව <u>සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයටම විශේෂ වන කෘති ඇතුලත් ප්‍රදර්ශනයක් ලෙස</u> උක්ත ප්‍රදර්ශනය හුවා දැක්වීමක් බව ඒ අනුව සිතිය හැකිය. ‘'''Made in IAS’ - 90 දශකයේ ප්‍රවණතාවට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ දායකත්වය'''’ මැයෙන් ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයේ මුල් පිටුවේ එම ප්‍රදර්ශනයේ ස්වභාවය උධෘත කොට දක්වන අතර ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයට අනුව ප්‍රදර්ශනය ඉදිරිපත් කරනු ලබන්නේ 'Club Made in IAS' යන සංවිධානයක් මගිනි. එහි ලිපිනය ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයේ දක්වා ඇත්තේ ඉංග්‍රීසියෙන් 45/3, Temple road, Kalubowila, Dehiwala, Sri Lanka. හැටියට ය. 2000 වර්ප්‍ෂයේ මේ ප්‍රදර්ශනය ඉදිරිපත් කිරීම වෙනුවෙන් ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපය තුළ දක්වා ඇති 'Club Made in IAS' යන්න ඉන් අනතුරුව මෙය යාවත්කාලීන කරන 2020 පෙබරවාරි 04 වන අද දින දක්වා කිසිදු ක්‍රියාකාරීත්වයක් පෙන්වා නැත. සමරු කලාපයේ දක්වා ඇති අනු පිළිවෙලට සියලු සහභාගිකරුවන්ගේ නම් පහතින් ඉදිරිපත් කෙරේ. ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයේ Brief Biography යන ඉංගිරිසි යෙදුම යටතේ ඉංග්‍රීසියෙන් කෙටි විස්තරයක් දක්වා ඇති අතර එහි සහභාගිකරුවන්ගේ උපන් දිනය , ඉගෙන ගත් පාසල් හා තමන් අයත් ප්‍රදේශ දක්වා ඇත. ප්‍රස්තුතයට අදාළ අධ්‍යයන මුලාශ්‍රයක් හැටියට ගැනීම පිණිස සහභාගිවූවන්ගේ නම් සමග ඔවුනගේ ප්‍රදේශද මෙහිලා දක්වනු ලැබේ. 1. '''සුජිත් රත්නායක''' - රන්න ( හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය ) 2.'''උපුල් චමිල බණ්ඩාර''' - තඹුත්තේගම ( අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 3.'''සුසිල් රෝහණ''' - බලංගොඩ ( රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 4. '''පාල පොතුපිටිය''' - දෙනියාය ( මාතර දිස්ත්‍රික්කය) 5.'''ඉන්ද්‍රචාපා රාජගුරු''' - ලේවැල්ල ( නුවර දිස්ත්‍රික්කය ) 6.'''චතුරි රාජපක්ෂ''' - ගම්පහ ( ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය ) 7. '''පල්ලියගුරුගේ අමරජීව''' - අම්පාර ( අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය ) 8. '''බන්දු මනම්පේරි''' - බණ්ඩාරගම ( කළුතර දිස්ත්‍රික්කය ) 9. '''සරත් ප්‍රේමසිංහ''' - ගම්පහ ( ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය ) 10. '''ප්‍රසන්න රණබාහු''' - දෙල්වල ( රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 11.'''මුදිතා අස්කින්''' - හැටන් ( නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය ) 12. '''ප්‍රියන්ති මග්ගොනගේ''' - අගලවත්ත ( කළුතර දිස්ත්‍රික්කය ) 13. '''නීල් රාජකරුණා''' - මල්වල ( රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 14. '''සරත් සමරවීර''' - වතුරේ ( කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය ) 15. '''අනුරාධ හේනක ආරච්චි''' - හෙට්ටිමුල්ල ( කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය ) 16. '''සුනෙත් බෝකුල''' - පල්ලෙකැලේ ( නුවර දිස්ත්‍රික්කය ) <br /> 'Made in IAS' ප්‍රදර්ශනය අලලා ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයෙහි 'Made in IAS' යන ඉංගිරිසි මාතෘකාව යටතේ සිංහල හා ඉංගිරිසි යන භාෂා දෙකෙන්ම ප්‍රදර්ශනයේ අභිරක්ෂක ජගත් වීරසිංහ විසින් ලිපියක් සම්පාදනය කොට ඇති අතර එම ලිපිය මේ ප්‍රදර්ශනය ගැන කෙරෙන හැදින්වීම වේ. එහි 4 සහ 5 පිටුවල ඔහු විසින් මෙසේ දක්වා ඇත. ''මේ ප්‍රදර්ශනයේ මූලික අරමුණ වෙන්නේ ශ්‍රී ලාංකීය චිත්‍ර කලාවේ 90 දශකයේ ප්‍රවණතාවට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයෙන් මෑත කාලයේ බිහි වන තරුණ තරුණ සිත්තරුන් අතින් සිදු වන දායකත්වය සහ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය තුළ නිෂ්පාදිත කලාත්මක ක්‍රියාවන්ගේ අධිබල පිපිරුම පාඨනය කළ හැකි පරිදි ගොනු කර තැබීමය්. ඒ වගේම ඊට අමතර වූත්, සුක්ෂම වූත් දේශපාලන අරමුණක් ද මේ ප්‍රදර්ශනය පිටුපස පවතී . එනම් ස්වදේශීය වශයෙන් නිෂ්පාදිත ශ්‍රී ලාංකික බුද්ධිමය, චිත්තෝත්පාදක සම්පත්වල ශක්තිසම්පන්න භාවයත්, ජීවීභාවයත් ලෝකයට හඬ ගා ප්‍රකාශ කිරීමය්. ඒ වගේම බුද්ධිමය වශයෙන් දැනුවත් වූ නිර්මානශීලීත්වයකට නතු කරන ලද සහ පිළි ගැනීමකට ලක් කරන ලද තරුණ ජවයන්ගේ අප්‍රමාණ හැකියාවන් හා ශක්තිය විදහා දැක්වීමද මේ ප්‍රදර්ශනයේ මුඛ්‍යාර්ථයන්ගෙන් එකකි. එක් අතකින් බලන කල මේ තරුණ තරුණියන්ගේ ජීවිත ගෙවෙන්නේ භීෂණය, අහිමිවීම්, අපේක්ෂා භංගත්වය පිලිබඳ ස්මරණයන් අතරින්ද, අනෙක් අතින් නාගරික සංස්කෘතියේ වංචාකාරී, අපූර්ව සහ චපල ආකර්ෂණයේ ගොදුරු ලෙස යැය් ද යන අදහස මේ කලා කෘති තුළ ගැබ්ව ඇතය් සිතෙනු ඇත. එහෙත් මේ තරුණ ශක්තීන්ගේ ගාමක බලය වන්නේ හුදෙක් භීෂණය පිලිබඳ ස්මරණයන් සහිත වීම හෝ නාගරික සංස්කෘතියට අභව්‍ය ලෙස ආකර්ෂණය වීමත් හෝ නොව එවන් ස්මරණයන් සහ ආකර්ශනයෙන් උත්පාද කළ සමාජ දේශපාලනික අවකාශයේ පීඩිතයන් වීමත්, එනිසාම එම අවකාශය තුළ අවර වරප්‍රසාදිතයන් වීමත්, යන කරුණු ඒ සමාජ අවකාශය ජය ගැනීමට හෝ ඒ තුළ මානසිකව නොබිදී ජීවත් වීමට අවශ්‍ය ශක්තිය බවට පරිවර්තනය කිරීමේ අරගලය හෝ උත්සාහය යැය් ද කියාද තර්ක කළ හැකිය. වෙනත් අයුරකින් පවසන්නේනම් මොවුන් සමාජ දේශපාලන ව්‍යසනයන් ඉදිරියේ පීඩිත වීම සහ අපේක්ෂා භංගත්වයට පත් වීම, එවන් තත්වයන් බිහි කරන සමාජ අවකාශය තුළ ම ශ්‍රේෂ්ටත්වයට සහ උත්කෘශ්ටත්වයට පත් වීම සඳහා වන උපායන් බවට කලාව නමැති අදහස සහ ක්‍රියාකාරකම් හරහා පරිවර්තනය කරමින් සිටී.'' ඉහත සටහන මගින් ප්‍රදර්ශනයේ කෘති 'කලාත්මක ක්‍රියාවන්ගේ අධිබල පිපිරුමක' කෘති හැටියට සහ ප්‍රදර්ශනය අරබයා උධෘත වැකිය වන ‘'''Made in IAS’ - 90 දශකයේ ප්‍රවණතාවට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ දායකත්වය'''’ යන වැකියට අනුව ගත් විට මෙම ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලාංකේය දෘෂ්‍ය කලා ඉතිහාසය තුළ සංධිස්ථානගත ප්‍රදර්ශනයකි ! Made in IAS ප්‍රදර්ශනය පැවැත් වූ 2000 වර්ෂයේම 'තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව' යන රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය ජගත් වීරසිංහගේ ම පුරෝගාමිත්වයෙන් පිහිටුවීම මෙහි ඇති විශේෂ සිදුවීමකි. එදවස සිට පවත්වාගෙන යන එම සංවිධානයට අයත් වෙබ් අඩවියේ එම සංවිධානය හදුන්වා දීමට අදාලව 2000 වර්ෂයේ කලාකරුවන් 11 දෙනෙකුගෙන් එම සංවිධානය පිහිටුවන ලද බව සදහන් කොට ඇතත් එම කලාකරුවන් කව්ද යන්න මෙම යාවත්කාලීනය කරන ‎ '‎2020 පෙබරවාරි ‎04 වන අගහරුවාදා' දින දක්වා සදහන් කොට නැත. උක්ත Made in IAS ප්‍රදර්ශනයට පසු ප්‍රසන්න රණබාහු, බන්ධු මනම්පේරි, සරත් ප්‍රේමසිංහ සහ පාල පොතුපිටිය යන අය එම සංවිධානය ආශ්‍රේය ඒ වගේ ම එම සංවිධානය විසින් නිර්දේශ සපයන වැඩමුළු, කදවුරු, ප්‍රදර්ශන, ආදිය තුළ සාමාජිකයින් වන අතර ප්‍රසන්න රණබාහු සහ සරත් ප්‍රේමසිංහ යන අය එම සංවිධානය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ග්‍රන්ථ වල කතෘන්ද වේ. එම අය එසේ වෙද්දී සුසිල් රෝහණ, ඉන්ද්රචාපා රාජගුරු, චතුරි රාජපක්ෂ, මුදිතා අස්කින්, නීල් රාජකරුණා, සුනෙත් බෝකුල, ප්‍රියන්ති මග්ගොනගේ සහ සරත් සමරවීර යන අටදෙනෙකු එම ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු මෙම යාවත්කාලීනය කරන ‎ '‎2020 පෙබරවාරි ‎04 වන අගහරුවාදා' දින දක්වා කිසිදු ප්‍රසිද්ධ කලා ක්‍රියාකාරකමකට සහභාගි වී නැත. මෙම ප්‍රදර්ශනයට පෙර සුජිත් රත්නායක 1999 දී ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී සිය ඒකපුද්ගල ප්‍රදර්ශනය පවත්වන අතර හෙතෙම 1990 දශකයේ මුලභාගයේ සිට විවිධ සමූහ කලා ප්‍රදර්ශන, වැඩමුළු, කදවුරු, එවක ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරවල කලා උලෙලවල් ආදියට සහභාගි වී ඇති අතර ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත 1999 දී බංගලාදේශ ද්විවාර්ෂික කලා උලෙලද නියෝජනය කරන ලද අයෙකි. ඒ වගේ ම ඔහු 1999 දී ජෝර්ජ් කීට් පදනම විසින් ප්‍රදානය කෙරුණු '1999 වසරේ කලාකරුවා' සම්මානයද ලැබූ අයෙකි. 2000 වර්ෂයේ Made in IAS ප්‍රදර්ශනයෙන් පසුවද කලාව විෂයෙහි ඔහු ක්‍රියාකාරී වී ඇති අතර 2018 වර්ෂය වන විට හෙතෙම ඒක පුද්ගල ප්‍රදර්ශන අටක් පවත්වා ඇති අතර ශ්‍රී ලංකාව හා විදේශයන්හි සමූහ ප්‍රදර්ශන වගේම ශ්‍රි ලංකාව තුළ විවිධ වෙනත් කලා මාදිලි වල ක්‍රියාකාරී වූ අයෙකි. සුජිත් හැර Made in IAS ප්‍රදර්ශනයේ අනෙකුත් පහලොස් දෙනාෙම එම ප්‍රදර්ශනයෙන් හා හා පුරා සමාජගත වන්නෝ ය. සුජිත් සහ පසුව තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව යන සංවිධානයට සම්බන්ධ වූ ප්‍රසන්න රණබාහු, බන්ධු මනම්පේරි, සරත් ප්‍රේමසිංහ සහ පාල පොතුපිටිය යන අය තිර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව යන සංවිධානයේ ක්‍රියාමයන්ට සමගාමීව ක්‍රියාකාරී වීමට සාපේක්ෂව ඉතාම අඩුවෙන් උවත් කලා ප්‍රදර්ශන වලට සම්බන්ධ වී ක්‍රියාකාරී වී ඇත්තේ‍ පල්ලියගුරුගේ අමරජීව, අනුරාධ හේනක ආරච්චි, උපුල් චමිල බණ්ඩාර, යන තිදෙනා පමණි. මේ තිදෙනා අතුරින් පල්ලියගුරුගේ අමරජීව යන අය Made in IAS ප්‍රදර්ශනයට පසු 2000 වර්ෂයේදී ම ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී 'නැගෙනහිර පළාත ඔබ සාදරයෙන් පිළි ගනී ' මැයෙන් ඒකපුද්ගල ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වන නමුත් හෙතෙම ඉන් පසු මේ යාවත්කාලීනය කරන '‎2020 පෙබරවාරි ‎04 වන අගහරුවාදා' දින දක්වා කිසිදු ඒකපුද්ගල ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වා නැත. පල්ලියගුරුගේ අමරජීව, උපුල් චමිල බණ්ඩාර සහ අනුරාධ හේනක ආරච්චි යන තිදෙනා Made in IAS ප්‍රදර්ශනයට සම්බන්ධ නැති චමින්ද ගමගේ යන අය සමග 'කොලෙමේබෝ ආර්ටිස්ට්ස්' යන කණ්ඩායම් නාමයක් යටතේ 2006 දී සමූහ ප්‍රදර්ශනයක් ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී පවත්වන අතර ඉන්පසු ඔවුනගේ ප්‍රදර්ශන ක්‍රියාකාරීත්වයක් දකින්න ලැබෙන්නේ නැත. ( 'කොලෙමේබෝ ආර්ටිස්ට්ස්' යන කණ්ඩායම් නාමයට අනුව චමින්ද ගමගේ යන අය කොළඹ පදිංචිකරුවකු උවත් පල්ලියගුරුගේ අමරජීව නුගේගොඩ ද උපුල් චමිල බණ්ඩාර තලවතුගොඩ ද අනුරාධ හේනක ආරච්චි යන අය යක්කල ආදී වශයෙන් එහි කොළඹ නොවන සාමාජිකයෝ වීම විශේෂත්වයකි. ) පල්ලියගුරුගේ අමරජීව, උපුල් චමිල බණ්ඩාර සහ අනුරාධ හේනක ආරච්චි යන තිදෙනා 'තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව' යන සංවිධානයට කලාකරුවන් හැටියට සම්බන්ධ බවට සාක්ෂි නැතත් පල්ලියගුරුගේ අමරජීව යන අය විසින් 2000 වර්ෂයේ ම පිහිටුවන ලද 'නියෝ ග්‍රැෆික්ස් පුද්ගලික සමාගම' විසින් 'තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව' යන සංවිධානයේ 2006 පමණ තෙක් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කොට ඇත. මුල් කාලයේ පිටු සැකසුම් හා එම සංවිධානය වෙනුවෙන් එම සංවිධානය විසින් මෙහෙයවන ලද කලා ප්‍රදර්ශන හා වැඩමුළු ආදියේ ඡායාරූපකරුවකු හැටියට ද අමරජීව වැඩ කළ බවට එම සංවිධානය සිය ප්‍රකාශනවල සදහන් කොට ඇත. Made in IAS ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලංකාවේ දෘෂ්‍ය කලාවටත් දෘෂ්‍ය කලා සංස්කෘතියටත් බලපෑමක් කරන ලද ප්‍රදර්ශනයක් වන අතර එම බලපෑම ඥානනය කර ගැනීමට එම ප්‍රදර්ශනයේ කෘති සහ සහභාගිකරුවන් අරබයා දෘෂ්‍යමාන කරුණු තවදුරටත් අධ්‍යයනය කළ යුතු වේ. ඒ අනුව එම ප්‍රදර්ශනය අරබයා නිරීක්ෂණ කිහිපයක් ඉදිරිපත් කළ හැකි ය. <u>‍විශේෂ '''ලක්ෂණ'''</u> 1. සුජිත් රත්නායකගේ කෘතිය හැර සෙසු සියල්ලන්ගේ ම කෘති එවක සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේ ශිෂ්‍ය - ශිෂ්‍යාවන් හැටියට අධ්‍යයනාංශයේ <u>අධ්‍යයන පැවරුම් හා විභාග ව්‍යාපෘති වලට අයත්</u> කෘති වීම. සුජිත් රත්නායක එවක සෞෟන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේ  උපාධි පාඨමාලාව හදාරන ලද අතර 'පුරහල බෝම්බය' කෘතිය කිසිදු ආකාරයකින් මූර්ති පාඨමාලාව යටතේ වූ අධ්‍යයන පැවරුමක් හෝ අවම වශයෙන් මූර්ති කලාව යටතේ වූ නිර්මාණයක් ද නොවූ අතර එය මුලුමනින් ම <u>පාඨමාලාවෙන් පරිබාහිර නිදහස් නිර්මාණයක්</u> වීම විශේෂත්වයකි. මෙම කලා කෘතිය එවකට සෞන්දර්ය අධයයන ආයතනයේ උපාධි පාඨමාලාව අවසන් කරන ලද  ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි, මනෝරංජන හේරත් හා කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාර යන ජ්‍යෙෂ්ඨ විද්‍යාර්ථීන්  තුන්දෙනා සමග ඔවුනගේ ද නිදහස් කලා කෘති සමග සුජිත් ඇතුළු හතරදෙනකුගෙන් සමන්විතව සමූහ ප්‍රදර්ශනයක් හැටියට 2000 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේදී  ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී පවත්වන ලද ප්‍රදර්ශනයට ඉදිරිපත් කරන ලද කෘතියකි. 2. සුජිත් රත්නායකගේ කෘතිය අධ්‍යයන පැවරුමක් නොවන නිදහස් කලා කෘතියක් වන පසුබිමක සෙස්සන්ගේ කෘති හැටියට තෝරා ගත් <u>අධ්‍යයන පැවරුම්</u> විශේෂයෙන් <u>විභාග ව්‍යාපෘති ආශ්‍රේය අධ්‍යයන පැවරුම්</u> සදහා අනුමැතිය ලබා ගැනීම අනීවාර්ය උවත් ඒ වෙනුවෙන් කිසිදු <u>අනුමැතියක් අධ්‍යයනාංශයෙන් ලබා නොගෙන</u> ශිෂ්‍ය-ශිෂ ්‍යාවන් 15 දෙනෙකු ප්‍රදර්ශනයට සහභාගි කර ගැනීම. <small>3.ප්‍රදර්ශනයේ <u>සුජිත් රත්නායක හැර</u> සියල්ලෝ ම ප්‍රථම වරට මේ ප්‍රදර්ශනය තුළින් කලඑලි බැසීම.</small> 4.සියල්ලන්ගේ ම කෘති එකිනෙකට ශෛලිමය වශයෙන් වෙනස් කෘති වීම. ===== <u>‍විශේෂ '''පොදු ලක්ෂණ'''</u> ===== 1. ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන් කිසිවකුගේ කෘති කාය ව්‍යවච්ඡේදය, පර්යාවලෝකන සිද්ධාන්ත, එළිය-අදුර-සෙවණ-නියම පැහැය යන වර්ණ සාක්ෂරතාවයන් යනාදී ශාස්ත්‍රාලයීය කලා ශික්ෂණයට යටත් නොවුණ කෘති වීම. 2. ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන් අතුරින් කිසිවකු <u>කොළඹ දිස්ත්‍රක්කයට අයත් නොවීම</u> 3. ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන් සියල්ලෝ ම <u>ඉංග්‍රීසි භාෂාව කතා කළ නොහැකි</u> අය වීම 4. ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන් එවක දෙවන අධ්‍යයන වර්ෂයේ සිට අවසන් අ ධ්‍යයන වර්ෂයේ සිසුන් දක්වා <u>පැතිරුණ නියෝජනයකින්</u> යුක්ත වීම. ඇතුළු ‘ස්ත්‍රී - පුරුෂ‘ ‘කණිෂ්ඨ - ජ්‍යෙෂ්ඨ‘, ‘පුහුණු - නොපුහුණු‘, ‘ක්ෂණීක - කාලානුධික‘ ආදී දෘෂ්‍යමාන සහ ප්‍රතිවිරුද්ධතාවන් යුක්ත වීම සැළකිය හැකිය. 5. එවක ප්‍රදර්ශනය සංවිධානය කොට ඉදිරිපත් කරන ලද පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ නිත්‍ය කථිකාචාර්යවරයකු වන ජගත් වීරසිංහ යන අය එවක සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ අධ්‍ය්‍යන වර්ෂ දෙකක් සදහා ‘කලා ඉතිහාසය‘ ඉගැන්වීමට පැමිණි <u>බාහිර කථිකාචාර්යවරයකු වීම</u> ද විශේෂ ලක්ෂණයකි. ඒ වගේ ම 2000 වර්ෂයේම පිහිට වූ තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව යන සංවිධානයේ <u>සභාපතිවරයා</u> වීමත් පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයන ආයතනයේ පුරා විද්‍යාවට අදාලව ‘<u>සංකීර්ණ සමාජ අධ්‍යයනය‘ යන විෂය උගන්වන</u> කථිකාචාර්යවරයකු වීම. <u>ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයට අනුව</u> Made in IAS ප්‍රදර්ශනය මගින් ජගත් වීරසිංහ විසින් අභිනවයෙන් හඳුන්වා දෙනු ලැබූ සුජිත් රත්නායක ඇතුළු 16 දෙනාගේ අවුරුදු 20 ක් තරම් එදා මෙදාතුර කලා භාවිතය සොයා බැලීමෙන් මේ ප්‍රදර්ශනය පිළිබඳව පරීක්ෂා කිරීමට හෝඩුවාවක් මතු කර ගත හැකිය. ඒ අනුව කලා ක්‍රියාකාරිත්වයේ දෘශ්‍යමාන තත්වයන් සලකා බලා ඔවුනගේ හැසිරීම මෙසේ වගුගත කොට දැක්විය හැකිය. {| class="wikitable" |- ! Made in IAS ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන්ගේ තත්වය !! Made in IAS ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගීකරුවන් |- | * තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව නමැති රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය සහ ප්‍රකාශන වල ලේඛකය්න් හැටියට සිටින අය - || '''1'''.ප්‍රසන්න රණබාහු '''2'''. බන්ධු මනම්පේරි '''3'''. සරත් ප්‍රේමසිංහ '''4'''. පාල පොතුපිටිය |- | * Made in IAS ප්රදර්ශනයයේ පමණක් මුල් වරට කෘති දැක ගත හැකි වූ සහ ඉන් අනතුරුව කිසිදු කලා ප්රදර්ශනයකට මෙතෙක් ( අවුරුදු 19 ක කාලයක් ) සහභාගී නොවූ මුළුමනින්ම අක්රීය අය - || '''1'''.සුසිල් රෝහණ '''2'''.ඉන්ද්රචාපා රාජගුරු '''3'''.චතුරි රාජපක්ෂ '''4'''.මුදිතා අස්කින් '''5'''. නීල් රාජකරුණා '''6'''. සුනෙත් බෝකුල '''7'''. ප්‍රියන්ති මග්ගොනගේ '''8'''. සරත් සමරවීර |- | * වර්තමානය වනවිට තීර්ථට සම්බන්ධ නැති ඉතාම කලාතුරකින් ඉඳ හිට කලා කටයුතුවල නියැලෙන අය || '''1'''.උපුල් චමිල බණ්ඩාර '''2'''. පල්ලියගුරුගේ අමරජීව '''3'''. අනුරාධ හේනක ආරච්චි |- | * Made in IAS ප්‍රදර්ශනයට පෙර සිට කලාවේ නියැලුණ, තම කලා කෘති වෙනුවෙන් අඛණ්ඩව පෙනී සිටින ක්‍රියාකාරී අය - || '''1'''. සුජිත් රත්නායක |} 2000 වර්ෂයේ පවත්වන ලද 'Made in IAS' ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු සහභාගිකරුවන්ගේ තත්වය නිරීක්ෂණය කිරීමේදී සහභාගිතරුවන් තුන් දෙනෙකු සිය <u>නම් භාවිතා කරන ලද ආකාරයේද වෙනසක්</u> දැකිය හැකිය. ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපය තුළ 'සරත් සමරවීර' යනුවෙන් දක්වන ලද 'සරත් ආරච්චි' ලෙසද 'නීල් රාජකරුණා' යනුවෙන් දක්වන ලද අය 'නීල් ගජනායක' ලෙසද අය ‘පල්ලියගුරුගේ අමරජීව‘ යනුවෙන් දක්වන ලද අය 'ටී.පී.ජී. අමරජීව' ලෙසද ව්‍යවහාර කරන බව පෙනේ. ඒ වගේ ම ප්‍රදර්ශනයට පෙර අධ ්‍යයනාංශය තුළ ‘සෝමපාල පොතුපිටිය‘ යනුවෙන් ව්‍යවහාර කරන ලද අය ප්‍රදර්ශනය සමගින් ‘පාල පොතුපිටිය‘ ලෙස ව්‍යවහාර කරන ලද බවද දැක ගත හැකි ය. === බෝම්බය කෘතිය ගැන කලාකරුගේ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ හා විචාර-ප්‍රතිචාර උපුටා දැක්වීම් === * '''''පුරහල බෝම්බය කියන වචනය ඇහෙද්දිත් අපේ හිත් ත්රස්ත වුණත් මේ නිර්මාණය ඇතුළේ මගේ ජීවිතයත් ගලායනවා. ප්රේයමණීය සංවේදනා, ආත්මීය කාරණා වගේම අන්තර්ජාතික වශයෙන් ලැබුණු සමාජ පිළිගැනීම පවා 'පුරහල බෝම්බය' ඇතුළේ තියෙනවා. ජපානයේ ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේ පළමු වැඩසටහන Winds of Artists in Residence වෙනුවෙන් 2000 අවුරුද්දේදී මාව නිර්දේශ වෙන්නත් මේ කෘතිය වැඩි වශයෙන් බලපෑවා. ඒ වගේම 2000 අවුරුද්දේ මුල් භාගයේදී මම මේ නිර්මාණය ලංකාවේ ප්රදර්ශනය කරල තිබුණා. මේ අතරේදීයි මගේ පුරහල බෝම්බය කෘතියත් ඇතුළත්ව Made in IAS නමින් ජගත් වීරසිංහ විසින් ප්රදර්ශනයක් සංවිධානය කරන්නේ. ඒ කාලේ මගේ කණ්ඩායමේ ඊට පහළ කණ්ඩායම්වල හිටපු ශිෂ්ය්යයෝ කීප දෙනෙකුගේ එකතුවෙන් 'සෞන්දර්ය අධ්යයන ආයතනයේ නිෂ්පාදනය කරන ලදි' කියන අදහසක් එක්ක. නමුත් 90 ප්රවවණතාවය නැත්නම් කලා ඉතිහාසයේ අධිබලැති පිපිරුම කියල කිව්ව මේ කතාවත් එක්ක ජගත් වීරසිංහ ලංකාවේ කලා ඉතිහාසය ලියන්න පටන් ගන්නවා. මෙතැන හිටියේම අත්දැකීමක් හෝ නැති, ප්රදර්ශනයක් හෝ නොතියපු අභ්යාස කරමින් හිටපු සිසුන්. ඒ වගේම මේ ලිවීම් ඇතුළේ කලා ඉතිහාසයේ මට අනන්යව කලාව, විචාරශීලිත්වය සහ මගේ නිසි තැන මකා දැමීමක් සැඟවීමක් සිද්ධ වෙනවා. මොකද Made in IAS හිටපු අනෙක් අයට සාපේක්ෂව මම විසින් සිදුකරපු අධ්යයනයන්, නව නිර්මාණයන්, පිළිගැනීම් එක්ක මගේ කලාව සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි ඉතිහාසයක් ගොඩනැගිලා තිබුණා. නමුත් ජගත් වීරසිංහ කලා ඉතිහාසය ලියන්නේ මාද ඇතුළු සියළු ශිල්පීන් එකම තලයක පිහිටුවලා, 90 ප්රවණතාවයෙන් බිහිවුණු එක කෙනෙක් විදියට. ඒ නිසාම අන්තර්ජාතික වශයෙන් පවා ඉහළ පිළිගැනීමක් ලැබුණු පුරහල බෝම්බය කෘතියට හිමි තැනත් කලා ඉතිහාසයෙන් මැකිල යනවා. මේ දේ පුරහල බෝම්බය නිර්මාණයට හෝ මට පමණක් සිදුවුණු දෙයක් නොවෙයි මේ විලංගුවේ වැටුණු තවත් පරිබාහිර ශිල්පීන් ඉන්නවා. ඔය කියන 90 ප්රමවණතාවයෙන් පස්සේ බිහිවුණු ශිල්පීන්ගේ කෘතීන් වෙන්කරල හඳුනගන්න තවමත් පුළුවන් කමක් නැහැ. ඉතින් ඒ විදියටයි ලංකාවේ කලා ඉතිහාසය වගේම ශිල්පීන්ගේ අනන්යතාවයන් සම්බන්ධයෙන් ඵෙතිහාසික ගැටළුවක් ගොඩ නැගෙන්නේ.''''' <small>- සුජිත් රත්නායක, ‘BORN TO BELIEVE‘ මැයෙන් නිමේෂා තන්ත්‍රිමුදලි විසින් කරන ලද සාකච්ඡාවක් ඇසුරින් සම්පාදනය කරන ලද ලිපියකිනි. GO සගරාව, 2019 සැප්තැම්බර් කලාපය, 80 පිටුව</small> <br /> == අක්ෂර පාදක කලා  මාලාව == [[ගොනු|thumb|අකුරු අසපුව 2010, කඩදාසි මත තීන්ත]]නූතනවාදී කලාවට පෙර ශ්‍රී ලංකාව තුළ පැවතුණ බෞද්ධ විහාරාරාම අශ්‍රේය බිතු සිතුවම් තුළ එම සිතුවම් වලට පහලින් එම සිතුවම කුමක්ද යන්න පින්තාරු කිරීමෙන් දක්වන ලද අතර එය හුදෙක් සිතුවම වචනයෙන් කුමක්ද යන්න පැහැදිලි කිරීමක් මිස අකුරු යන්න සිතුවමේ කොටසක් බවට පත් කර ගැනීමක් නොවී ය. ඒ වගේ ම ශ්‍රී ලංකාවේ නූතනවාදී කලා ව්‍යාපාරය තුළ ද සිතුවම් තුළ අක්ෂර භාවිතා නොකෙරිණි. දැනට ඇති තොරතුරු වලට අනුව  චිත්‍ර කලා කෘති තුළට අක්ෂර යොදා ගැනීම ශ්‍රී ලංකාව තුළ මුල් වරට කරනු ලබන්නේ සස්කියා පින්ටලොන් ය. ඇය සිය කෘති තුළ ඉංග්‍රීසි වචන මෙන් ම සිංහල වචන ද භාවිත කරන ලද අතර ඇයගේ කෘති තුළ සෞන්දර්ය ස්වභාවය වූයේ දුර්වලාකාර, ග්‍රැෆිටි ආකාර සහ ග්‍රැෆික් ආකාර ස්වභාවයකි. ඇය සුලබ වශයෙන් අත් අකුරු සහ පින්තාරුමය අකුරු සිය කෘති තුළ භාවිත කළ අතර ඇය චිත්‍රණය සහ වචනාර්ථ උත්ප්‍රාසජනකව සංයෝග කළ බවක් පෙනේ. ඇයගෙන් පසු ජගත් වීරසිංහ අක්ෂර භාවිත කළ අතර ඔහුගේ අක්ෂර භාවිතයද සස්කියා පින්ටලොන්ගේ ම සෞන්දර්ය තථ්‍යාකාරයේ ම උප ප්‍රවිෂ්ටයක් මිස අනූපම සෞන්දර්ය ප්‍රවිෂ්ටයක් නොවී ය. ඒ වගේ ම සුජිත් රත්නායකද 90 දශකයේ අග භාගයේ සිය කලා කෘති සදහා අක්ෂර භාවිත කරන ලද අතර එය සස්කියා සහ වීරසිංහ යන කලාකරුවන්ගේ අක්ෂර භාවිතයට ශෛලිමය වශයෙන් ඉදුරා වෙනස් උවත් එකී සෞන්දර්ය තථ ්‍යාකාරයට අනුව සමරූපී ස්වභාවයක් ඉසිලී ය. ඉන් අනතුරුව අක්ෂර භාවිතය මුළුමනින්ම වෙනස් අනූපම නව සවුන්දර්ය ප්‍රවිශ්ටයක් බවට  වසර 2004 දී සුජිත් විසින් පත් කරන ලද අතර එහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ චිත්‍රය මුළුමනින්ම අක්ෂරවලින් සමන්විත වීමය. කියවිය හැකි වචන සහ  වාක්‍ය පමණක් ඇති කෘති හැටියටද කියවිය හැකි වචන සහ වාක්‍ය නැති අකුරු පමණක් ඇති කෘති හැටියටද සුජිත් මෙහිදී සිය කලා කෘති තුළ අක්ෂර භාවිත කරන ලදී. == ‘තුවාල විකුණනු ලැබේ‘ කලා මාලාව == <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200" perrow="5"> ගොනු|සුජිත් රත්නායක,‘තුවාල විකුනණු ලැබේ‘ 2000, මිශ්‍ර මාධ්‍ය, 136 x 90 සෙ.මී. ඡායාරූපය - තෙරියෝ උත්ස්මි ගොනු|‘තුවාල විකුණනු ලැබේ‘ කලා මාලාවට අයත් කලා කෘතියක්. ඡායාරූපය තෙරියෝ උත්ස්මි </gallery><br /> == මනෝභ්‍රාන්ති කලා මාලාව == [[ගොනුව:Hallucinations IV.jpg|thumb|සුජිත් රත්නායක, මනෝභ්‍රාන්ති IV, 2017, මිශ්‍ර මාධ්‍යය, ඡායාරූපය - කිත්සිරි කරුණාරත්න]]ස්වභාවික විපත්, යුද්ධ ආදී ව්‍යසනයන් හා අධිපති රෙජිමයන්හි පීඩණය හමුවේ පශ්චාත් ව්‍යසන පසුබිමක මනුෂ ්‍යයාගේ විදවීම පෙන්නුම් කෙරෙන මනෝභ්‍රාන්ති තත්වය දෘෂ්‍ය කලාව මගින් ඉදිරිපත් කරන ලද කලා මාලාවකි. එය එඩ්වර්ඩ් මුන්ච්  ශ්‍රී ලාංකේය සංදර්භයක නව සෞන්දර්යයක පිහිටවීමක් බව කලාකරු විසින් ‘මනෝභ්‍රානිති‘ මැයෙන් 2017 දී ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී පවත්වන ලද ප්‍රදර්ශනය අරබයා නිකුත් කළ සමරු කලාපයේ දක්වා ඇත.<ref>සුජිත් රත්නායක, ''මනෝභ්‍රාන්ති ගැන අත්‍යවශ්‍ය ව්‍යතිරේඛයක්'', මනෝභ්‍රාන්ති ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් නිකුත් කළ සමරු කලාපය, ප්‍රදර්ශනය 2017 </ref> == ආරාධිත ප්‍රසිද්ධ කලා කෘති සහ කලා ව්‍යාපෘති == [[ගොනු|thumb|රාජිත දිසානායකගේ වීරයා මැරිලා වේදිකා නාට්‍යයට සුජිත් රත්නායක කළ වේදිකා පසුතල නිර්මාණය. ඡායාරූපය - රාජිත දිසානායක]] දෘෂ්‍ය කලාකරුවන්ගේ කලාත්මක පරිකල්පනය ප්‍රසිද්ධ වාස්තු විද්‍යානුකූල ගොඩනැගිලි වල සෞන්දර්ය සමග ඒ වෙනුවෙන්ම ලත් ආරාධනයෙන් සංයෝග කිරීම වාස්තු විද්‍යාවේ ස්වභාවයකි.  ශ්‍රී ලංකාවේ නූතනවාදී වාස්තු විද්‍යාෙව් පුරෝගාමියකු වන ජෙෆ්රි බාවා ඔහුගේ වාස්තු නිර්මාණ සමග සංයෝග කිරීමට යොදා ගනු ලැබුයේ ලකී සේනානායක ය. බාවාගේ වාස්තු නිර්මාණ තුළ ඒ වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කරන ලද සේනානායකගේ කලා අංගයන් බාවාගේ වාස්තු අනන්‍යතාවයේ ම කොටසක් බවටද පත් විය. සුජිත් රත්නායකගේ කලාත්මක පරිකල්පනයද ද ප්‍රසිද්ධ වාස්තු නිර්මාණ සදහා යොදා ගන්නා ලද අතර පළමු වරට මේ සදහා සුජිත් ආරාධනා ලබන්නේ වාස්තුවේදී මහින්ද හේරත් විසින් සැළසුම් කළ වයඹ පළාත් සභා ගොඩනැගිල්ලේ සභා ගර්භයේ පිවුසුම සුජිත්ගේ සුවිශාල චිත්‍ර කර්මයකින් සැරසීමට ය. මේ සදහා ‘කල්ප ව ෘක්ෂය‘ යන සංකල්පය සුජිත් විසින් විචිත්‍රකරණයට ලක් කරන ලදි. මේ ව්‍යාපෘතිය සදහා නිර්මාණාත්මක සහාය  ඔහුගේ සහෝදරයකු වන ප්‍රගීත් රත්නායක විසින් ලබා දෙන ලදි. මෙම ගොඩනැගිල්ලට අමතරව චන්න දාස්වත්තගේ වාස්තු හා ගෘහ අභ්‍යන්තරික සැළසුම්හි තේමා හා සෞන්දර්යයන් සමග ඒ වෙනුවෙන්ම ලැබූ ආරාධනයෙන් සුජිත් විසින් ව්‍යවහාරික කලා කර්ම කළ අතර හිල්ටන් - කොළඹ, අනන්තරා - කටුකුරුන්ද, සන්රයිස් - පාසිකුඩා, චායා බේ - හික්කඩුව, බෙන්තොට බීච් - බෙන්තොට ආදිය වේ. මීට අමතරව වේදිකා නාට්‍ය සදහා පසුතල නිර්මාණය සදහා සුජිත් ආරා ධනා ලබන අතර එහි ප්‍රථම සහ අවසාන දායකත්නය වන්නේ රාජිත දිසානායකගේ වීරයා මැරිලා වේදිකා නාට්‍යය සහදා පසුතල නිර්මාණය කිරීම ය. වීරයා මැරිලා නාට්‍යය ශ්‍රී ලංකාවේ නාට ්‍ය කලා ඉතිහාසය තුළ පරිභෝජන සමාජ යථාර්ථය තුළ සෑම දෙයක් ම විකිණෙන යථාර්ථය හා එය අභිබවා ආත්මීය පරමාර්ථයන්ගෙන් යුක්තව සුදීමතකු හැටියට පැවතීමට උත්සාහ දරණ සුදීමතුන්ගේ ඛේදවාචකය නිරූපණය කරන ලද නාට ්‍යයකි. == ඒකපුද්ගල කලා ප්‍රදර්ශන == '''1999''' ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ. '''2000''' පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරය, කොළඹ. '''2002''' අදුරු පරිච්ඡේදය' ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ. '''2004''' බෞද්ධාලෝක මාවත කලාගාරය, කොළඹ. '''2005''' ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ. '''2009''' Alliance Frances, කොළඹ. '''2017''' 'මනෝභ්‍රාන්ති' , ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය . කොළඹ. '''2018''' 'තනි අඛණ්ඩ රේඛාව'පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරය, කොළඹ. '''2020''' 'කෙටුම්පත් තෘෂ්ණාව' බෙයාර්ෆූට් කලාගාරය, කොළඹ. <br /> == සමූහ කලා ප්‍රදර්ශන / නේවාසික කලා වැඩසටහන් == '''1991''' සමස්ත ලංකා පාසල් චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය, ජාතික කලා භාවන, කොළඹ. ශ්‍රී ලංකාව. '''1995''' තරුණ සම්මාන උළෙල , චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය, ජාතික තරුණ මධ්යස්ථානය, මහරගම, ශ්‍රී ලංකාව.. '''1997''' "තරුණ සමකාලීන කලාකරුවෝ " ජාතික කලා භවන, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''1999''' "නව කලාකරුවෝ " චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය, ජාතික කලාභවන, කොළඹ , ශ්‍රී ලංකාව. '''1999''' '9 වන බංගලාදේශ ආසියාතික ද්විවාර්ශිකය' , ශිල්ප කලා ඇකඩමිය, ඩකා, බංග්ලාදේශය. '''2000''' චිත්‍ර ශිල්පීන්ගේ ප්රදර්ශනය, ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2000''' "Winds of Artists in Residence ", [http://www.city.fukuoka.lg.jp/fu-a/en/art_museums/detail/8.html ෆුකුඕකා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරය]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ෆුකූඕකා,ජපානය. '''2001''' OSAKA TRIENNALE, Contemporary Art Space, ඔසාකා, ජපානය. '''2003''' "Serendipity" , 'ඔක්තෝබර් කලාගාරය, ලන්ඩන්,  එක්සත් රාජධානිය. '''2004''' හබරණ ජාත්‍යන්තර කලා කඳවුර, කලාකරුවන්ගේ කෘති ප්‍රදර්ශනය, හැරල්ඩ් පීරිස් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2006''' බෙයාර්ෆුට් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2008''' "ස්වාධීනත්වය පිළිබිඹු කිරීම", මොනා බිස්ස්මාර්ක් පදනම, පැරිස්, ප්රංශය. '''2009''' "රසවින්දනය: ශ්රී ලංකාවේ සිට නවීන පන්නයේ කලා". වංශ කථාව, වියානා, ඔස්ට්රියා. '''2009''' ‘යුද්ධය අතරතුර දී දර්ශනීය දර්ශන’ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2010''' '14 වන බංගලාදේශ ආසියාතික ද්විවාර්ශිකය' , ශිල්ප කලා ඇකඩමිය, ඩකා, බංග්ලාදේශය. '''2015''' සවුන්දර්ය කලා විශ්ව විද්‍යාලයේ 10 වන සංවත්සර චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2016''' 'ශ්‍රී ලංකා කලාකරුවෝ' , ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2017'''රාජ්‍ය චිත්‍ර හා මූර්ති කලා උළෙල (ආරාධිත කෘති සහභාගීත්වය), ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2017''' මානව හිමිකම් කලා උළෙල හා ප්‍රදර්ශනය, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2019''' මැය් - Shades of Black & White, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. '''2019''' අගෝස්තු - One Won ( එකම  ජය ), පාර්ක් ස්ට්‍රීට් මෙව්ස්, කොළඹ.   '''2019''' ඔක්තෝම්බර් - BE THE BREAK, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව. == විචාර-ප්‍රතිචාර උපුටා දැක්වීම් == *'''''ජොර්ජ් කීට් පදනම ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ ‘නව කලාකරුවෝ 98‘ චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය පසුගිය නොවැ: 28 සිට දෙසැ: 6 දක්වා කොළඹ ජාතික කලාගාරයේදී පැවැත්විණි. එහිදී චිත්‍ර කලාවේ නව අංගයක්ද දැක ගත හැකි වූයේ ය. සුජිත් රත්නායක, ශිල්පියාගේ මිශ්‍ර මාධ්‍යයෙන් යුත් ( Mixed Media ) මූර්ති සහ චිත්‍ර ඇතුලත් ස්ථාපන ( Installation ) දෘෂ්‍ය කලා නිර්මාණය මෙම ප්‍රදර්ශනයේදී වඩාත් ම අවධානයට යොමු වූවකි.'''''                               -  එම්.ජී.ආර්. සිසිර කුමාර, ‘නව ඉසව්වකට ගිය ගමනක්‘   1999 ජනවාරි කලාපය, සිව්දෙස සගරාව, *'''''සුජිත් රත්නායක නියෝජනය කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ සම්ප්‍රදායන් බිඳ දැමීම සහ චිත්‍ර කලාවේ සෞන්දර්යාත්මක අත්දැකීම්වල පරිපූර්ණත්වයට අභියෝගයකි. ඔහුට අවශ්‍ය වන්නේ කම්පනය, බිය ගැන්වීම, යටපත් කිරීම, මවිතයට පත් කිරීම, විස්මයට පත් කිරීම,  පහර දීම,  යනාදී  මාතෘකා මෙන් පෙනෙන වචනාර්ථ   අනාගත ප්‍රදර්ශන දක්වා බලාපොරොත්තුවකට ලක් කිරීම ය. සුජිත් රත්නායක  තම භූමිකාවේ  කොටස ඉටු කර ඇත; ඔහු මේ දශකයේ බැසිලිට්ස් සහ ඩේමියන් හර්ස්ට් වැනි කලාකරුවන් පරිශීලනය කිරීම වැදගත් විය හැකිය.  ඔහු තවමත් ඉතා තරුණ ය, ඔහු නැරඹීමට වටින කලාකරුවෙකි.''''' - මහාචාර්ය ඇස්.බී. දිසානායක, 'සුජිත් රත්නායකගේ කලාව; පුදුමය සහ කම්පනයේ සංවේදීතාවන්', 1999 මැයි සන්ඩේ අයිලන්ඩ් *'''''සුජිත් රත්නායක යනු කොළඹ සමකාලීන කලා ක්ෂේත්‍රයට බලපෑමක් ඇති කළ තරුණ චිත්‍ර - මූර්ති ශිල්පී  පරම්පරාවේ ශිල්පියෙකි.  ඔහු නිසැකවම ඔහුගේ පරම්පරාවේ වඩාත්ම ජවසම්පන්න හා ගතික පුද්ගලයෙකි.ඔහුගේ බොහෝ කෘති ක්ෂණික හා තීව්‍ර වන අතර ඒවා පැය කිහිපයකින් පින්තාරු කර ඇත. අභිනය සහ වේගය සමඟ ඒවා ශක්තිජනක වන අතර ඇතැම් විට එය අතිශය ලිහිල් බවක් පෙන්නුම් කරයි, නමුත් පින්තාරු කරන ලද ප්‍රස්තුත හා රූප මගින් ව්‍යුහයක් නැවත ලබා ගනී. එය කුමනාකාර ද යන්න සුජිත් සිතුවම් තුළ ගණනය කර ඇත.''''' - ජගත් වීරසිංහ,23 May, 2000, පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරයේදී පැවැත් වූ සුජිත් රත්නායකගේ දෙවන ඒකපුද්ගල ප්‍රදර්ශනයේ කැටලොගය තුළ ‘සුජිත් රත්නායක‘ හිසෙන් තබන ලද සටහනෙනි. පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරයේ ප්‍රකාශනයක් *'''''සුජිත් යනු තමාගේම සුවිශේෂී ශෛලියක් ඇති කලාකරුවෙකි, ඔහු සිය රළු සටහන් එලෙසම  සිතුවම් බවට පත් කිරීම ඇරඹුවේ ය.''''' - රුහානි පෙරේරා විසින් කලාකරු සමග කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් ඇසුරින් රචිත [http://www.sundaytimes.lk/000528/plus3.html ‘‘වචන පහසුවෙන් එන්නේ නැත, නමුත් පින්සල් පහර පහසුය‘‘] ලිපියෙන් උපුටා ගන්නා ලදි. සන්ඩේ ටයිම්ස්, මිරර් සඟරාව,  2000  මැයි 28 *'''''මට හැඟෙන්නේ''' '''ඔහුගේ මූර්ති තරුණ ශ්‍රී ලාංකික කලාකරුවාගේ කෘතියේ විශාල වෙනසක් හෙළි කරන බවත්, පශ්චාත් නූතනවාදය හා ඉන් ඔබ්බට ගවේෂණය පෙන්වන බවත්, පරිසරය පිළිබඳ සවිඥානිකව ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන බවත්ය. ඔහුගේ සිතුවම් මූලික ප්‍රකාශන මාදිලිය බවට පත්ව තිබුණද ඔහු තවමත් මූර්ති නිර්මාණය කිරීම ගැන මම සතුටු වෙමි. සුජිත්ගේ සිතුවම් යනු අපගේ තරුණ ශ්‍රී ලාංකික කලාකරුවන්ගේ බොහෝ ‘වියුක්ත ප්‍රකාශන’ ශෛලියෙන් බැහැරවීමකි. ඔහු සිය කාර්යයට වඩාත් ත්‍රිමාන හා සමහර විට ආශ්චර්යමත් බලපෑමක් ලබා දෙන ‘මොන්ටාජ්’ මාධ්‍යය භාවිතා කරයි. වෙළඳ ප්‍රචාරණ ක්‍ෂේත්‍රයේ මීට පෙර ග්‍රැෆික් කලාවෙහි නියැලී සිටීම ඔහුගේ කෘතියට පැහැදිලිවම බලපා ඇත.''''' - කළු සහ සුදු වර්ණයන්හි පරාවර්තනය''''';''''' සුජිත් රත්නායකගේ කලාව , වරුණිකා හපුවත්ත, 2000 ජුනි,එක්ස්ප්ලෝ ශ්‍රී ලංකා සගරාව , පිටුව 26 සහ 27 *'''''කළු හා සුදු මගින් අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම ඔහුගේ කෘති පුපුරන සුලු හා සජීවී ලෙස විස්තර කර ඇති අතර, එහිදී ඔහුගේ කැන්වසය තුළ ඒ සමඟ ඔහුගේ කලා නිදහසේ ඔහුගේ ආශාව පවතී.'' ''' [http://www.island.lk/2000/06/04/leisure.html#Sculpture%20turned%20painter - මූර්ති ශිල්පියා චිත්‍ර ශිල්පියා බවට පත් විය,] අනීෂා ආටිගල්ලේ, 2000 ද අයිලන්ඩ් *'''''ඔහුගේ සිතුවම් ඔහුගේ ජීවිතය පිළිබඳ අර්ථ නිරූපණය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දෙන අතර සමහර විට එය පුපුරන සුලු හා උද්‍යෝගිමත් වේ.''''' [http://www.island.lk/2000/06/04/leisure.html#Sculpture%20turned%20painter කළු සහ සුදු සංධ්වනි], කීර්ති ශ්‍රී කරුණාරත්න, 2000 ද අයිලන්ඩ්, *'''''මා ශාස්ත්‍රාලයීය කලා අධ්‍යාපනය ලැබූවෙක් නෙමෙයි. විවිධ ආකාරයෙන් කලාව පිළිබද පොත පත ඇසුරු කිරීමෙන්, පුද්ගල ඇසුරින් ලබන අත්දැකීම් තමයි මට ඒ සදහා බලපෑවේ. අපි කලා ක්‍රියාකාරිත්වයට යොමුවුණ 70 දශකය කියන්නේ අප තරුණ වියට එළඹුණ වකවානුව. ඒ යුගයේ අපට බලපෑ සමාජ දේශපාලනික කරුණු තමයි මුල් කාලයේ කලා ප්‍රකාශනයට බලපෑවේ. එවක මගේ කලා ප්‍රකාශන මාධ්‍යය වූයේ කටු පෑනෙන් චිත්‍ර ඇදීම. එස්. එච්. සරත්, මූර්ති ශිල්පී මහින්ද අබේසේකර, නාට්‍යෙවේදී ධම්ම ජාගොඩ ආදී මගේ සමකාලීනයින් සමග වූ සංවාදයෙන් මෙන් ම, 90 දශකයේ ජගත් වීරසිංහ, සුජිත්ලා ( සුජිත් රත්නායක ) ප්‍රදීප් ලා ( ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි ) ආදී ශිල්පීන් සමග ඇසුර, සංවාද, ඔවුන්ගේ කලා නිර්මාණ ඇසුර මේවා බලපෑවා'''''. - රොහාන් අමරසිංහ, මගෙ සිහිනෙට ඉඩ හරින්න, ( සිසිර කුමාර මහගම සමග කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකිනි ) සියත පුවත්පත, පිට 22, 2008 නොවැම්බර් 30 *'''''විහාරවල බිතු සිතුවම් ඇඳීම, බැනර් ඇඳීම ආදී කලාවේ විවිධ ක්‍රියාකාරකම්වල යෙදුණු අපි ඊට එහා කලාවේ ගැඹුරක් තියෙන බව දැන ගන්නවා. ඒ සඳහා අපිට පාලම හැදුවෙ සුජිත් රත්නායක'''''. - චමිල ගමගේ , සියත පුවත්පත, 2010 පෙබරවාරි 10. *ඔබට ආශ්වාදයක් හෝ බලපෑමක් කරන කලාකරුවන්? '''''සැල්වදෝර් ඩාලි, පැබ්ලෝ පිකාසෝ. එයාලගේ  කලාව පමණක් නොවෙය් , ඔවුන්ගේ ජීවිත ද මට ආශ්වාදයක්.  එයාල ජීවත්ව සිටියදී එයාලගේ  කෘති මිලියන ගණනකට විකුනුණා.  ඒකෙන්  එවකට සිටි ජනතාවගේ මානසිකත්වය පෙන්නුම් කරනවා. ෆ්‍රැන්සිස් බේකන්, ගුස්ටාව් ක්ලිමට්, චන්ද්‍රගුප්ත තේනුවර සහ සුජිත් රත්නායකගේ කෘතිවලටත්  මම කැමතියි.''''' - ඩෙප් තුෂාර, 2013 මැය්. 24, [http://www.life.lk/article/interviews/a-chat-with-dep-thushara/52/5134 Life online] වෙබ් ජර්නලය *'''''සුජිත් වගේ කෙනෙක් ගත්තම අපිට පේන්න තියෙන දෙයක් තමයි මොකක් ගැනද මේ ශෝකය, අසාර්ථක වීම්, නොගැලපීම්, විගැලපීම. දැන් සමහර පේන්ටර්ස්ලා ඉන්නවා මේ බුරුෂුවා සිස්ටම් එකට හොදට ම සෙට් වෙලා. ඒ ගොල්ලා ආර්ටිස්ට්ලා වෙලා. ඒ ගොල්ල සතුට ගැන කතා කරනවා. ආර්ට් වල අයිඩියොලොජි එක තමයි සතුට කියන්නෙ. අපි කාවවත් සතුටු කරන්න ඕන නැහැ. ඒ සතුටු කිරීම වෙළෙද පොළෙත් තියෙනවා. අපි ආර්ට් අදින්න ඕන්නෑ කාවවත් සතුටු කරන්න. අපි ෆුඩ් සිටියට ගියාම හොදට ම සතුටු වෙනවා. අපි ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එකත් අරගෙන කවුන්ටරය ලගට යනකොට අපි කොච්චර සතුටෙන් ද ඉන්නේ. චිත්‍ර අදින්න ඕනද ? ක්‍රෙඩිට් කාඩ් අරං යන මිනිස්සු දිහා බලන්නකෝ. කොච්චර සතුටුද ? පැහැදිලි ද ? තව දුරටත් මේ යුගයේදී සතුට ඇන්දට වැඩක් නෑ. ශෝකය, දොම්නස, මේ හැලිසියුනේෂන්, මනෝභ්‍රාන්තිය මොකද්ද ? මේ උනේ කියලා තේරෙන්නෙ නෑ. එකක් අසූ අට අසූ නමය විශාල මිනිස් ඝාතන, ඊට පස්සෙ සුනාමි, ඊට පස්සෙ විශාල ඝාතන මේ සියලු දේවල් ඉවර උනාම කලාකාරයින්ගෙ ජීවිතයේ ප්‍රශ්න තමයි. කලාකාරයින් හිනා වෙවී නම් ඉන්නේ ඔහු කලාකාරයෙක් ද ? ඔහුගෙන් ප්‍රශ්නයක් ඇසිය යුතුයි.''''' - හයිනාවො සිංහ දඩයමට කිට්ටු වන මොහොතක, සුජිත් රත්නායකගේ මනෝභ්‍රාන්ති කලා ප්‍රදර්ශනයේ සමාරම්භක දිනය වන 2017 අගෝස්තු 15 දින දීප්ති කුමාර ගුණරත්න විසින් කළ කතාවෙනි. ත්‍රිමාන වෙබ් ජර්නලයෙන් උපුටා ගන්නා ලදි. *'''''බලාපොරොත්තු, සිහින එක්ක නැගිටිමු කියනවා වෙනුවට කුණාටුව තුළ සුනුවිසුණු වීම හැර වෙන කළයුත්තක් නැති බවක් නැහැ. එහෙම හිතන කොට ම මනෝභ්‍රාන්තිය දෙගුණ තෙගුණ වෙලා දැනෙනවා. ඒත් ගලා යාම සමග මුසු වීමට එහි කිසිම බාධාවක් නැහැ. අනවශ්‍ය දේවල් ගැන නොසිතා දෙන දෙයක් කාලා වෙන දෙයක් බලාගෙන ඉන්නවා නම් කිසි දේකට බය වෙන්න දෙයක් නැහැ. සමහර අයට එහෙම පුළුවන්. ඒත් ගලායාම සමග එකග විය නොහැකිනම් කුමක් කළ යුතුද? මම හිතන්නේ සුජිත් ඒ කළ හැකි දේ කරනවා.''''' ‘''සුජිත්! ජීවිතය දැන් කොහොමත් පහසු නෑ‘'' , සුමුදු අතුකෝරල, 2017 අගෝස්තු 27, අනිද්දා පුවත්පත *'''''<nowiki/>'තනි අඛණ්ඩ රේඛාව' සංකීර්ණ නොවූ අතර, එය කලාව තුළ ශක්තිමත් න්‍යායාත්මක පදනමක වැදගත්කම පිළිබඳ ඔහුගේ විශ්වාසයේ අවංක පිළිබිඹුවකි. ඔහු අපව නැවත කලාවේ හදවතට ගෙනයාමට රේඛාව භාවිතා කර ඇත'''''. [http://www.sundaytimes.lk/180715/plus/on-drawing-the-line-302110.html?fbclid=IwAR1GQ-OmjeF4kotdc1ORSmilcd8mFu9UndGjC8dmLiC3VOXzTYX1fOPciZ0 ඹන් ඩ්‍රෝවින් ද ලයින්], ඩලීනා සමාර, 2018 ජූලි 15, ද සන්ඩේ ටයිම්ස් *'''''‘සිතුවමක් යනු රේඛාවක් චාරිකාවක් යාමයි’ ඉරි නැත්නම් රේඛාව යන්නට පෝල් ක්ලී නම් චිත‍්‍රශිල්පියෙකු විසින් ලබාදුන් අදහසක් තමයි ඒ. මෑතකදී සුජිත් රත්නායක විසින් පැවැත්වූ ‘තනි අඛණ්ඩ රේඛාව’ චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනයේ අපූරු චිත‍්‍ර එම අදහස ඒත්තු ගන්වන්නක් ලෙස මෙවෙලේ මතකයට නැගේ.''''' [https://www.anidda.lk/%e0%b6%89%e0%b6%bb%e0%b7%92/ ඉරි] , සුමුදු අතුකෝරාල, 2019 ජූලි 07, අනිද්දා පුවත්පත *'''''චිත්‍රයක් වනාහී හුදෙක් වර්ණවලින් නිමවන්නක් හැටියට සම්මත වී තිබුණු පසුබිමක් තුළ, ඔහු 1990 දශකයේ දී කාල වර්ණයෙන් පමණක් චිත්‍ර අඳින්නට වන්නේ, චිත්‍රය යනු තවදුරටත් වර්ණ පවා තීරණාත්මක නොවන නිදහස් වැඩ බිමක් බවට පත්කරමිනි. තවද 90 දශකයේ අගභාගය හා 2000 දශකයේ මුල භාගයේදී චිත්ර කලාව අධිග්රාෆික සෞන්දර්ය ප්රකාශනීය පරිවර්තනයකට ලක් කළේය. එපමණකින් නොනැවතී එතෙක් මෙතෙක් ලංකාවේ සමකාලීන චිත්ර කලා ඉතිහාසය තුළ නව්ය ප්රවණාතාවයන් මෙන්ම අන්වර්තිත ප්රවණතාවයන්ගේ ස්වරූප සහ විචල්යයන් පහදමින් ඔහුගේ කලා ජීවිතය ගලා යයි. කොළඹ සෞන්දර්ය අධ්යයන ආයතනයේදී සුජිත් රත්නායකයන් හමුවිය හැක්කේ මූර්ති කලාවෙන් ආශ්වාසනීය වූවෙකු ලෙසය. ඔහු චිත්ර කලාවේ මූලික පරිචය මෙන්ම සබැඳි අනෙකුත් කාරණා උගෙන තිබුණේ සිය පියා කෙරෙන් මෙන්ම චිත්ර ගුරු සරත් වීරසිංහයන්ගේ අනුබැඳුමෙනි. නමුදු පසුකාලීනව ඔහු චිත්ර කලාවේ නව මානයන් සොයා යන්නේ ස්වයං පරිකල්පනය තුළිනි.''''' - ‘BORN TO BELIEVE‘, නිමේෂා තන්ත්‍රිමුදලි, GO සගරාව, 2019 සැප්තැම්බර් කලාපය, 80 පිටුව *'''''එක ම ලක්ෂයකින් පටන්ගෙන සිය සිතේ මතුවන මහා සිතිවිලි සමුදායක් අංශුවකින් හෝ වෙනස් නො කර, නොකැඩුණු තනි ඉරක් ලෙස කැන්වසය මත සනිටුහන් කරන පරිකල්පනය, චිත්තාවලි සමූහය මා විස්මයට ද, අමන්දානන්දයට ද පත් කර ලී ය..!!එය මට කර බැලිය හැකිදැයි මොහොතකට සිතමි. පටන් ගන්නට පුලුවන. නමුත් අඩු තරමින් කඩදාසියේ, කැන්වසයේ වපසරියවත් හරියට ප්‍රමාණ කර ගන්නට මම අපොහොසත් වෙමි. මෙසේ ඇඳගෙන යන රේඛාවෙන් ගම්‍ය වන්නේ කුමක්දැයි මොහොතකටවත් සිතා ගන්නට අපොහොසත් ව උකටලී වෙමි. ඒසේ තනි ඉරකින් චිත්‍රයක් ඇඳගෙන යන්නට ඇවැසි මානසික ඒකාග්‍රතාව නොමැති බැවින් විස්සෝපයට ද පත් වෙමි.එකල් හි මම චිත්‍රයකට බද්ධ කළ නොහෙන වචන ගොන්නකින් දමා ගසමින් අසම්පූර්ණ සටහනක් ඔබට දෙමි.එනිසා ම සුජිත් රත්නායක මළණුවනි, මම ඔබ කෙරෙහි අතිශයින් ඊර්ෂ්‍යා පරවශ වෙමි...!!''''' '[https://photokatha.blogspot.com/2019/12/blog-post.html?fbclid=IwAR1SqApS9iDEZSnz9SuxckmUMLpg8QK7vzQjOFqoLcndAoy5FjYRP0GOw0o සුජිත් රත්නායකගේ තනි අඛණ්ඩ රේඛාව]'  - ඉන්ද්‍රනාථ තේනුවර, 2019 දෙසැම්බර් 12, [https://photokatha.blogspot.com/2019/12/blog-post.html?fbclid=IwAR1SqApS9iDEZSnz9SuxckmUMLpg8QK7vzQjOFqoLcndAoy5FjYRP0GOw0o photokatha.blogspot.com/] වෙබ් අඩවියෙනි. == සුජිත් රත්නායක උධෘත == *'''''නිර්මාණ ශිල්පියා කලාගාරය තුළ, තම නිර්මාණ සමග රැදී සිටිමින් රසිකයාට මැදිහත් විය යුතු නැහැ. එය රසිකයාගේ වින්දනයට බාධාවක්.'''''  - සුජිත් රත්නායක, ‘නව ඉසව්වකට ගිය ගමනක්‘ මැයෙන් පළ වූ එම්.ජී.ආර්. සිසිර කුමාර  පැවැත් වූ සාකච්ඡාවකිනි. 1999 ජනවාරි කලාපය,  සිව්දෙස සගරාව, *'''''මා පින්තාරු කරන්නේ ඔබට මනෝභාවයක් ලෙස හැඳින්විය හැකි දෙයක් නොවේ. එය මගේ සමකාලීන ජීවිතය පිළිබඳ ප්‍රකාශය - මා දකින ආකාරයයි. මම ඉංග්‍රීසි භාෂාව චතුර ලෙස කතා නොකරමි. මගේ සිංහල ද පරිපූර්ණ නොවේ. නමුත් මට සන්නිවේදනය කිරීමට වචනම අවශ්‍ය නැහැ; මගේ මාධ්‍යය මගේ කලාවයි. මට අවශ්‍ය වන්නේ වචනම නොමැතිව මිනිසුන් මාව තේරුම් ගැනීමයි.''''' [http://www.sundaytimes.lk/000528/plus3.html ‘‘වචන පහසුවෙන් එන්නේ නැත, නමුත් පින්සල් පහර පහසුය‘‘] - සුජිත් රත්නායක, රුහානි පෙරේරා විසින් කලාකරු සමග කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් ඇසුරින් රචිත ලිපියකින් උපුටා ගන්නා ලදි. සන්ඩේ ටයිම්ස්, මිරර් සඟරාව,  2000  මැයි 28 *'''''අලුත්ව හිතන්න තරම් අපේ විචාරකයන්ට අභ්‍යන්තර කැරලි නැහැ. සමාජ කැරැල්ලකට පෙර තමන් තුළ කැරැල්ලක් ඇති විය යුතුයි. එවැන්නක් නැති අයට ඍජු විචාර කළ නොහැකියි.'''''                                     -සුජිත් රත්නායක , ‘සමාජ කැරැල්ලකට පෙර තමන් තුළ කැරැල්ලක් ඇති විය යුතුයි.‘ හිසින් පළ වූ චමින්ද සිසිර ගමගේ සමග කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකිනි.  ලංකාදීප, 2000 ( වර්ෂය පමණක් සොයා ගත හැකිය. දිනය යාවත්කාලීන කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ ) *'''''“දිගු කාලීන පුහුණුව හෝ අත්‍යවශ්‍ය දෘශ්‍ය ව්‍යාකරණ නොසලකා හැරීමෙන් අද දෘශ්‍ය කලාව හුදු දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග සහ සමාජ සංකල්ප පමණක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා පටු වී ඇත.”'''''                                            - සුජිත් රත්නායක , ‘’තනි අඛණ්ඩ රේඛාව: සුජිත් රත්නායකගේ රේඛීය කලාවන්හි විස්මිත ලෝකය ගවේෂණය කරන්න’’ හිසින් පළ වූ ලිපියකිනි. 2018 ජූනි , ටයිම් අවුට්  ශ්‍රී ලංකා සගරාව *'''''<nowiki>''දැන් ඉන්න ආර්ටිස්ට්ලාටයි කලා සහෘදයන්ටයි තියෙන්නේ ලීසිං, බැංකු ණය, ඉන්සූරන්ස් පියවීම. මේ අය තමන්ගේ මුලු ජීවිත කාලෙම කරන්නේ තමන්ට දරා ගන්න බැරි   භාණ්ඩ තොගයක් එක්ක විනෝද වෙන එක. චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනයකට ආවත් මූණ දාලා යන්න, සිවිල් අය හමු වෙන්න එන්නෙ. සමහරු ගැලරියට මේ කොනෙන් ඇතුලු වෙලා එහා කොනෙන් පිටවෙනවා''</nowiki>'''''  - සුජිත් රත්නායක, ‘‘කම්පනයෙන් වෙලා ගත් මොහොතක්‘‘ හිසින් පළ වූ තිලක් කෝදාගොඩ කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකිනි. 2009 මැයි 24, රාවය පුවත්පත *'''''ලංකාවෙ කලා ඉතිහාසය තුළ පමණක් නොවෙයි මුළු ලෝකයේ ම කව්රුවත් කරපු නැති අමුතුම ආකාරයේ කලාවට අයිති නැති බහුභූත වැඩක් කරන්නෙ ජගත් වීරසිංහයි.  ජගත් පුරා විද්‍යාඥයෙක්. ඔහු පුරා විද්‍යාවේ නියලෙන කලාකරුවකු හැටියට පුරා විද්‍යාව අවභාවිතයට ලක් කරමින් සිදුවීම් සිදු උන පිළිවෙළ අවුල් කරනවා විතරක් නෙමෙයි මාස දෙක තුනක තරම් කෙටි කාලයකින් කෘත්‍රිම ප්‍රවණතාවක් සමාජගත කරන්න වැඩ කරනවා. 'මේඩ් ඉන් අයි.ඒ. එස්' තමයි මේ ප්‍රදර්ශන උගුල. ලංකාවේ කලාවේ අධිබල පිපුරුමකැයි නියලා උද්ධෘතයක් සමග ඔහු ඔහුව මුල් කරගෙන බහුත්ව බහු ශෛලීය කලා ප්‍රවණතාවයක්  හැදුණාය කියලා කියන්න සහ ඔහු පුරා විද්‍යාවේ උගන්නන ‘සංකීර්ණ සමාජ අධ්‍යයනය’  කියන විෂය වෙනුවෙන් සමාජය හිතාමතාම සංකීර්ණ කරනවා. ඔහුගේ මේ වැඩේ අල්ල ගන්න හෝ ප්‍රශ්න කරන්න සමත් කව්රුවත් ඒ කාලෙ හිටියෙ නැහැ. කලා කණ්ඩායමක් හැටියට එකට සිටිය නොහැකි විසුරුණු බහුවිධ චරිතයි ඔහු ඔහුගේ සිවිල් බලය භාවිතා කරමින් එකට අමුණන්නෙ. ඇකඩමික අධ්‍යාපනයට අනුගත නොවූ අය, නවක වදය දෙන අය, කණිෂ්ඨ වසර වල අය, ජ්‍යෙෂ්ඨ වසර වල අය, පුහුණු අය, නොපුහුණු අය, අශ්ලීල උප සංස්කෘති වල ඉන්න අය, ග්‍රාමීය මූලයන් ඇති අය, මූලික සමාජ දැනුමවත් නැති අය, මුග්ධ පුරුෂාධිපත්‍යයෙන්  යුතු අය, කුලෑටි අය, කලාකරුවන් වීමට බලාපොරොත්තුවක් නොතිබුණු අය, දේශපාලනික විභවයක් තිබුණ අය සහ නොතිබුණ අය, පොප් සංස්කෘතිය වැළදගත් අය, වැඩවසම් අය...... ඔය වගේ බහුවිධ කටිටයකගේ ප්‍රදර්ශනයක් තමයි ඔහු සංවිධානය කරන්නෙ. මේ අය අතුරින් දෙතුන් දෙනෙකු හැර සියල්ලන්ගෙ ම අදහස් ඔවුන් ලියන ආකාරයට ප්‍රදර්ශන කැටලොග තුළ ලියන්නේ ද ජගත්මයි. මේ අයගෙන් සමහරෙක්  මේ ප්‍රදර්ශනයෙන් පස්සෙ ආගිය අතක් නෑ. සමහරු ජගත්ගෙ ගෙදරම නතර කරගෙන ඇකඩමියානු සම්‍රප්‍රදායය ද ඔහු අවභාවිතයට ලක් කෙරුවා.මම මේ බව මීට කලින් සියත පුවත්පතට ලිපි තුනක් හැටියට ලියලා තියෙනවා. ජගත් මේ අය ලෝකෙ වටේ අරගෙන යනවා. ජගත් මුල් කරගෙන 90 වේ ප්‍රවණතාව නමින් ප්‍රවණතාවක් ඇති උන බවට විශ්ව විද්‍යාල වලට ඉගැන්වීම සදහා විෂය මාලා සදහා ද හදුන්වලා දීලා තියෙනවා. පුදුමය කියන්නෙ ජගත් කියන ප්‍රවණතාවෙ ජගත් හැර මේ කිසි ම කෙනෙක් සමාජය ඉස්සරහට එන්නෙ නැතිකමයි. ලංකාවෙ කිසි ම ජනමාධ්‍යයක් මේවා ගැන ප්‍රශ්න කරලා නෑ. අර මහින්ද රාජපක්ෂ මාධ්‍ය සාකච්ඡා වලට එන්නෙ නෑ වගේ අද වන විට ජගත් ද මාධ්‍ය සාකච්ඡා වලට එන්නෙ නෑ.  ජගත් ඔහුගේ පුරෝගාමිත්වයෙන් මේ ප්‍රවණතාව හැදුණු බව කීමට 83 කළු ජූලියත් භිෂණ සමයත් යුද්ධයත් ඈද ගන්නවා. මේ සමාජ ඛේදවාචක හරහා එය පිළිබිඹු කරන කලාවක් බවත්, නාගරීකරණය වගේ ම ආසියානු නූතනවාදී කලාවත්, සංකල්පීය කලාවත්, ස්ත්‍රීවාදී කලාවත්, පශ්චාත් නූතනවාදී කලාවත්, දේශපාලනික කලාවත් එය වන බවත් ඔහු ලෝකයට පුරා විද්‍යාඥයකු හා ඉතිහාසඥයකු හැටියට  අරගෙන ගිහිල්ලා තියෙනවා. මේ එක් එක් ධාරාවන්ට පුද්ගලයින් ලේබල් කරගෙන එකට ම තියාගෙන ඉන්න එක තමයි තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගෙ සාමුහිකය කියන්නේ.''''' -සුජිත් රත්නායක, <nowiki>''</nowiki>[https://www.mirrorarts.lk/news/593-sujith-rathnayake කලාව බදා ගත්තොත් ගැලවීමක් නෑ]<nowiki>''</nowiki> තුෂාරා සෙව්වන්දි විතාරණ සමග කළ ලිඛිත සාකච්චාවක් ඇසුරින් සම්පාදිත ලීපියකිනි. මිරර් ආර්ට් වෙබ් ජර්නලය. 2017 පෙබරවාරි 02 == ඡායාරූප ගැලරිය == <gallery> ගොනුව:ගොනු|1990 දී තංගල්ල ශ්‍රී ලංකා සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය මගින් එහි ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ට අධ්‍යයන සටහන් ඒකරාශී කර ගැනීමට ලබා දුන් ගොනුවේ කවරය. ගොනුව:ගොනු|1994 දී එනමල් මාධ්‍යයෙන් වෙළෙඳ නාමපුවරුවක කැමාරාවක් පින්තාරු කරන අවස්ථාවක්.   ගොනුව:ගොනු|80 දශකයේ අගභාගය හා 90 දශකයේ මුලභාගයේ ගීත, කවි, වීදි නාට්‍ය,කාටුන්, චිත්‍ර, මූර්ති කලා ක්‍ෂේත්‍ර වල විරෝධාකල්පික කලා මාවතක් හැටියට භාවිත වූ වූ කලා මාවත ගැන අන්ධානුකරණයෙන්  කළ මුර්තියක්. 1995 දී. ගොනුව:ගොනු|මව සහ දරුවා - 1995, පිළිස්සූ මැටි ,උස - සෙ. මී. 62 ගොනුව:ගොනු|1996 දී ගොනුව:ගොනු|1996 දී එවකට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර - මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේ දී සිතුවමක්   පින්තාරු කරමින්. ගොනුව:ගොනු|1999 දී සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර-මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේදී. පින්තූරය - දේවක පහලවත්ත ගොනුව:ගොනු|1999 දී ජෝර්ජ් කීට් පදනම සංවිධානය කළ 'නව කලාකරුවෝ' ප්‍රදර්ශනයේ සමාරම්භක අවස්ථාවේ  හිටපු මැතිවරණ කොමසාරිස් චන්ද්‍රානන්ද ද සිල්වා සහ පදනමේ සභාපති ෂෙඩ්‍රික් ද සිල්වා සමග. ජාතික කලාභවන, කොළඹ.    ගොනුව:ගොනු|2000 ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේ දී ප්‍රදර්ශන සමාරම්භක මොහොතේදී ගොනුව:ගොනු|2000 ෆුකොව්කා ආසියානු සිනමා උළෙලේ ආරාධිතයකු හැටියට සහභාගී වීමට ලබා දුන් හැඳුනුම් පත ගොනුව:ගොනු|2002 දී වයඹ පළාත් සභා ගොඩනැගිල්ලේ සභා ගර්භය පිවිසුම වෙනුවෙන් කළ සිතුවම සිය සහෝදරයාගේ සහායෙන් නිමවමින්. ගොනුව:ගොනු|2001 දී වේදිකා පසුතල සැළසුම් කොට නිර්මාණය කළ රාජිත දිසානායක රචනා කොට අධ්‍යක්ෂණ්‍ය කළ 'වීරයා මැරිලා' වේදිකා නාට්‍යය  වේදිකාගත වන අවස්ථාවක්.. ගොනුව:ගොනු|2004 තංගල්ලේ දී සුනාමි ව්‍යසනයට ගොදුරු වීමෙන් පසු නුගේගොඩ, දෙල්කඳ මෙන්ඩිස් පටුමගේ කුලී නිවසක රැඳී සිටියදී. වම් පැත්තේ සොහොයුරු ප්‍රගීත් රත්නායක. ගොනුව:ගොනු|අවසන් රාත්‍රිය 2009 ගොනුව:ගොනු|ලබ්ධියක කතාවක්  XIV, 2005, කඩදාසි මත පැස්ටල්, 52 x 70 සෙ. මී. ගොනුව:ගොනු|2005 දී ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේ දී සුජිත් රත්නායක පැවැත් වූ කලා ප්‍රදර්ශනයේ සමාරම්භක අවස්ථාවේ ඡායාරූපයක්. ඡායාරූපය - තුෂාන්ත රත්නායක </gallery> == රචිත ලිපි == * '''1997''' නොවැම්බර් 15, '''<u>දිවයින</u>''' පුවත්පත - ''කලාව විදිමුද - යථාර්ථය විදිමුද ?'' * '''2002''' කාණ්ඩ අංක 02, කලාප අංක 08, '''<u>දිගන්තය</u>''' සගරාව - ''90 දෘෂ්‍ය කලා ප්‍රවණතාව, මම, මම සමග'' *'''2002''' ‘සංක්‍රාන්ති‘ ප්‍රදර්ශනය, ජාතික කලා භවන, කොළඹ, ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපය, '''''‘සංක්‍රාන්තිය හම්බන්තොට තරුණ සිත්තර කණ්ඩායමකගේ කුළුදුලු සමාජාවතීර්ණය‘''''' *'''2009''' ජනවාරි 04, <u>සියත</u> පුවත්පත - ''90 දශකය ජගත්ගෙ නම් අහස අපේ'' *'''2009''' ජනවාරි 11, <u>සියත</u> පුවත්පත - ''අනූවෙ රැහැනින් අප මුදවනු මැනවි'' *'''2009''' ජනවාරි 18 , <u>සියත</u> පුවත්පත - ''ඔය මූණෙ මොන හැගීමද මට අයිති'' * '''2015''' ඔක්තෝම්බර් 30, '''<u>ත්‍රිමාන</u>''' වෙබ් අඩවිය - ''[http://3mana.com/%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B6%BB%E0%B7%96%E0%B6%B4%E0%B6%BA-%E0%B6%85%E0%B6%B0%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B7%82%E0%B7%93%E0%B6%BA%E0%B6%AD/ ස්ත්‍රී රූපය අධිමානුෂීයත්වයට නංවා වාණිජ්‍ය ස්ත්‍රී නිරූපණයට අභියෝග කිරීම]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' *'''2016''' නොවැම්බර් 13, '''<u>රාවය</u>''' පුවත්පත - ''Shape සහ Form ( හැඩ සහ හැඩතල ) අමරදේව ගැන සිත්තරකුගේ ඇසින්'' *'''2016''' දෙසැම්බර් 30, '''<u>මිරර් ආර්ට්</u>''' වෙබ් ජර්නලය - ''[https://mirrorarts.lk/featured/380-tamil-language දෙමළ සමාජය ශබ්ද හා නාද අනුසාර සිම්පනියක්ද]?'' *'''2017''' මැය් 07, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත -[http://online.fliphtml5.com/fuqf/dilc/?fbclid=IwAR2TyOxcnDJXPx75K3OT7B045jG0xfZLN5gqofbHDF-IP3l9wiz1DFVFBKU#p=13 ''චිත්‍ර - මූර්ති කලා කෙතේ රසික සංදර්ශන''] *'''2017''' මැය් 14, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත [http://online.fliphtml5.com/fuqf/ydlm/?fbclid=IwAR2wzfk6X0p3Pdkay2QWLJJUYdkRa1MtC7gnVN5SiAtdzbfTS64MV9r7nrc#p=12 - ''මගේ මනෝකායේ ගැලවුම්කරු මාතොට සඟරාව''] *'''2017''' මැය් 21, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - [http://online.fliphtml5.com/fuqf/hhfg/?fbclid=IwAR0LwuGqq3KY9a2ttnhX-_ztn-QeN0HkDvuZ0ci8XxLvCdKJXdvz7wqQjSs#p=12 ''ලබ්ධිය සමග සිනාසීමේ මුග්ධභාවය''] *'''2017''' මැය් 28, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - [http://online.fliphtml5.com/fuqf/qfvc/?fbclid=IwAR1aiDQsy12SBcKaor8sK5y9KMo0xUztTAIYp6Kh8kOeWJxvinfcS-x7jh0#p=12 ''අමතක කරන්න එපා ! මතක තියාගෙන ඉන්න හොඳේ !!''] *'''2017''' ජූනි 04, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - [http://online.fliphtml5.com/fuqf/olye/?fbclid=IwAR0jSEfpHzLzsUaByehb8fXw3UczRdkbN_GD3i4qSAZBe834McLElQ9gHpw#p=14 ''අවහෙජමොනික කිරීම''] *'''2017''' ජූනි 11, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - [http://online.fliphtml5.com/fuqf/ruec/?fbclid=IwAR3I--SrC0ZKxTqPldOHLCxg6EL0hKlJgPPW1-QJoO0SqArPPfq3EmDKDto#p=10 ''ලාංකේය චිත්‍ර කලාව තුළ 43 කණ්ඩායමේ නියෝජනය'']  *'''2017''' ජූනි  18, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - [http://online.fliphtml5.com/fuqf/wygr/?fbclid=IwAR3E6gO23h5BRipG5ultqsUF37EyLZQMROQi2irlFBrJjtwSCr6McSyahWg#p=12 ''90 වේ ප්‍රවනතාවෙන් බන්දුල පිටමං කිරීම''] *'''2017''' ජුනි 25, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ,ලාංකේය චිත්‍ර කලාව තුළ... *'''2017''' ජූලි 02, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''ආර්ට් සහ ක්‍රාෆ්ට්'' ( I කොටස ) *'''2017''' ජූලි 09, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''ආර්ට් සහ ක්‍රාෆ්ට්'' ( II කොටස ) *'''2017''' ජූලි 16, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''කම්කරුවන් ආලේඛ්‍යයට නුසුදුසු ප්‍රපංචයක් ද ?'' ( I කොටස ) *'''2017''' ජූලි 23, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''කම්කරුවන් ආලේඛ්‍යයට නුසුදුසු ප්‍රපංචයක් ද ?'' ( II කොටස ) *'''2017''' අගෝස්තු 06, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''දුර්වලාකාර සෞන්දර්යයේ ප්‍රතිවිරෝධය'' ( I කොටස ) *'''2017''' අගෝස්තු 13, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''දුර්වලාකාර සෞන්දර්යයේ ප්‍රතිවිරෝධය'' ( II කොටස ) *'''2017''' සැප්තැම්බර් 03, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''අවකාශය, නිර්මාණය සහ දැක්ම'' *'''2017''' ඔක්තෝම්බර් 22, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - [http://online.fliphtml5.com/fuqf/tkxc/#p=14 ''දුර්වලාකාර කලා කෘති සොයා යෑම'' ( I කොටස )] *'''2017''' ඔක්තෝම්බර් 29, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත, ''දුර්වලාකාර කලා කෘති සොයා යාම'' ( II කොටස ) *'''2017''' නොවැම්බර් 12, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - සෞන්දර්ය විලාසයක් ලෙස *'''2017''' දෙසැම්බර් 03, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - ''[http://online.fliphtml5.com/fuqf/rtkf/?fbclid=IwAR1vqbfdQXpcly0DydZ5zE-eP6b_Un7QhTUfrcjlReOQ995zUxLs1TtSwY4#p=10 කලා ඇකඩමිය හරහා එන කුහක අධිපති කලාව]'' ( I කොටස ) *'''2017''' දෙසැම්බර් 10, '''<u>සත්හඬ</u>''' පුවත්පත - ''කලා ඇකඩමිය හරහා එන කුහක අධිපති කලාව'' ( II කොටස ) *'''2018''' මාර්තු 03, '''<u>අනිද්දා</u>''' පුවත්පත - ''මානව හිමිකම් කලා උළෙලට මල් මිටක්'' *'''2018''' අප්‍රේල් 29, '''<u>අනිද්දා</u>''' පුවත්පත - ''කලාකරුවා ධාතු කරඬුවක් වීමේ පාපය'' *'''2018''' ජුනි 10, <u>'''අනිද්දා'''</u> පුවත්පත - ''තකතීරුවන් අතේ නැටවෙන තරගයක් නැති චිත්‍ර තරග'' *'''2018''' ජූලි 8, '''<u>අනිද්දා</u>''' පුවත්පත - [http://ගූඩ%20ආර්කිටෙක්චර්%20තර්කනයේ%20වර්ණ%20පටිපාටීන්ට%20ග්‍රැෆිටි%20සෞන්දර්ය%20මොලොක්%20නොකළ%20සළකුණ;%20උපාලි%20ආනන්ද ''ගූඩ ආර්කිටෙක්චර් තර්කනයේ වර්ණ පටිපාටීන්ට ග්‍රැෆිටි සෞන්දර්ය මොලොක් නොකළ සළකුණ; උපාලි ආනන්ද''] *'''2019''' මාර්තු 10, '''<u>අනිද්දා</u>''' පුවත්පත - [http://චිත්‍ර%20කලා%20විචාරයට%20නව%20මානයක්%20‘ආවේශය’ ''චිත්‍ර කලා විචාරයට නව මානයක් ‘ආවේශය’''] *'''2019''' අප්‍රේල් 02, <u>මිරර් ආර්ට්</u> වෙබ් ජර්නලය - [https://mirrorarts.lk/life/notes/5034-dakala-purudu-kenek-190402 ''දැකලා පුරුදු කෙනෙක් හදගම දිවිත්වකරණය කිරීමක් ද ?''] *'''2019''' අප්‍රේල් 21, '''<u>අනිද්දා</u>''' පුවත්පත - ''චිත්‍ර කලාව එදා සබ්ජෙක්ට් එකක්. අද ඔබ්ජෙක්ට් එකක්.'' *'''2019''' මැය් 12 '''<u>අනිද්දා</u>''' පුවත්පත - [https://www.anidda.lk/%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%82%e0%b7%84%e0%b6%bd%e0%b6%ba%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%9c%e0%b7%9a-%e0%b7%80%e0%b6%bb%e0%b7%8a%e0%b6%ab-%e0%b7%83%e0%b7%84-%e0%b6%b1%e0%b7%96%e0%b6%ad%e0%b6%b1-%e0%b6%a0/ ''සිංහලයන්ගේ වර්ණ සහ නූතන චිත්‍රය''] *'''2019''' මැයි.....(පුවත් පත් මූලාශ්‍රය නොමැති නිසා දිනය සොයා ගත නොහැක) අනිද්දා පුවත්පත, ජගත් වීරසිංහගේ චිත්‍රය සහ ජෙෆ්රි බාවාගේ ආර්කිටෙක්චර් __NOEDITSECTION__ *'''2019''' ජුනි 02, <u>'''අනිද්දා'''</u> පුවත්පත - ''ධර්ම චක්‍රයේ හුටපටය ; චිත්‍ර කලාවේ ඇසින්'' *'''2019''' ජුලි 28, '''<u>අනිද්දා</u>''' පුවත්පත - ''ශුෂ්ක නගරයේ චිත්‍ර ශිල්පියා දෙස නැවත හැරී බැලුවෙමි. ඒ අපේ තාත්තා ය.'' * '''2019''' ඹක්තෝම්බර් 10, <u>'''අනිද්දා'''</u> පුවත්පත - ''සමකාලීන දෘෂ්‍ය කලාව දෘෂ්‍ය කලා සංස්කෘතියට අදාළ නිරීක්ෂණ හා ප්‍රශ්න කිහිපයක්'' * '''2019''' නොවැම්බර් 17, <u>'''අනිද්දා'''</u> පුවත්පත - ''පියෙටා සෞන්දර්ය අබියස'' *'''2019''' දෙසැම්බර් 01, <u>අනිද්දා</u> පුවත්පත - ''මුද්දරයක් තරම් කුඩා කළ ද ඈතට පේන ස්කන්ධ මූලධර්මය විෂද කළ ලොව අසහාය කෘතිය'' *'''2019''' දෙසැම්බර් 04, <u>යුක්තිය නිවුස්</u> වෙබ් ජර්නලය, ''ස්ත්‍රී භෞතිකය හා ග්‍රෑෆිටි රැල්ල'' *'''2020''' ජනවාරි 12, <u>අනිද්දා</u> පුවත්පත, ''මොකද්ද මේ විශ්ව විද්‍යාලය ? සිංහලෙන් සෞන්දර්ය කලා විශ්ව විද්‍යාලය ! ඉංග්‍රීසියෙන් University of the Visual and Performing Arts !'' *'''2020''' ජනවාරි 26, <u>අනිද්දා</u> පුවත්පත, ''ජාතික කලාගාරයක් නැතුව විශ්ව විද්‍යාලයකට පැවතිය හැකිද ?''<br /> __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ {{DEFAULTSORT:90 දශකයේ දෘශ්‍ය කලා}} == ප්‍රසිද්ධ දේශන == * '''2016''' අප්‍රේල් 07, '''''කලාව සහ ප්‍රදර්ශන කාමය''''', <u>දෘෂ්‍ය කලා පීඨ හේවුඩ් මන්දිරය</u>, සෞන්දර්ය කලා විශ්ව විද්‍යාලය, * '''2019''' ජූලි 19, '''''චිත්‍ර -මූර්ති කලා කෙතේ අලුත් මූණු මතු නොවීමේ රහස,''''' <u>සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය</u>, මාදිවෙල, මහරගම. == ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිණී වැඩසටහන් == * 2019 දෙසැම්බර් 8, ITN FM ගුවන් විදුලිය, පෙ.ව. 8 සිට සජීව විකාශය, '''''බිත්ති පින්තාරුව.''''' අභිනවයෙන් ඇති වූ ග්‍රැෆිටි කලා ප්‍රවණතාව ගැන සංවාදමය වැඩසටහනකි. ජානක තිලකරත්න සහ ජගත් ජයසිංහ සමග. මෙහෙයවීම - මයුරි ලියනගේ. මාතෘකාව - රැල්ල සුනාමියක් කරගෙන සංස්කෘතිය සෝදාපාලු කර ගන්නවාද ? අපි ආනන්දයෙන් ආනන්දයට යමුද ? ආනන්දයෙන් ප්‍රඥාවට යමුද ? == මෙයද බලන්න == *[https://www.anidda.lk/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB-%E0%B6%87%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%99/ මම චිත්‍ර ඇන්දේ නිදහස් වෙන්න.. සුජිත් රත්නායක] *"'''''[http://www.sundaytimes.lk/000528/plus3.html Words don't come easy, but strokes do]'''''" By Ruhanie Perera. *‘[http://www.silumina.lk/2018/07/07/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%83/%E2%80%98%E0%B6%AD%E0%B6%B1%E0%B7%92-%E0%B6%85%E0%B6%9B%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9-%E0%B6%BB%E0%B7%9A%E0%B6%9B%E0%B7%8F%C2%AD%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B තනි අඛණ්ඩ රේඛා­වෙන්’ සැබෑ සිත්තරා හඳු­නා­ගන්න]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}' සිළුමිණ, පුන්කලස අතිරේඛය,2018 ජූලි 07 *[https://www.timeout.com/sri-lanka/art/one-continuous-line One Continuous Line ; Explore the mesmeric world of Sujith Rathnayake's line arts] *අරගලයක සටහන්, දීප්ති කුමාර ගුණරත්න, ත්‍රිමාන සඟරාව, *<nowiki>''</nowiki>[https://sujithlanka.wixsite.com/sujith-art/single-post/2017/01/11/%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AB-%E0%B6%B4%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B7%83-%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%BB%E0%B7%96%E0%B6%B4-%E0%B6%BB%E0%B7%9A%E0%B6%9B%E0%B7%8F-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%A2%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%81%E0%B6%B1%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B7%93-%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB-%E0%B7%81%E0%B7%9B%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%8A?fbclid=IwAR2_hBUvi4P_N5hFix6Wy43SKhILWhzs1mRuWCC2UNOWozF-twCVKW5rIqM වර්ණ පදාස-මානව රූප-රේඛා පිහිටුවන ජවසම්පන්න ප්‍රකාශනශීලී චිත්‍ර ශෛලියක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720213424/https://sujithlanka.wixsite.com/sujith-art/single-post/2017/01/11/%25E0%25B7%2580%25E0%25B6%25BB%25E0%25B7%258A%25E0%25B6%25AB-%25E0%25B6%25B4%25E0%25B6%25AF%25E0%25B7%258F%25E0%25B7%2583-%25E0%25B6%25B8%25E0%25B7%258F%25E0%25B6%25B1%25E0%25B7%2580-%25E0%25B6%25BB%25E0%25B7%2596%25E0%25B6%25B4-%25E0%25B6%25BB%25E0%25B7%259A%25E0%25B6%259B%25E0%25B7%258F-%25E0%25B6%25B4%25E0%25B7%2592%25E0%25B7%2584%25E0%25B7%2592%25E0%25B6%25A7%25E0%25B7%2594%25E0%25B7%2580%25E0%25B6%25B1-%25E0%25B6%25A2%25E0%25B7%2580%25E0%25B7%2583%25E0%25B6%25B8%25E0%25B7%258A%25E0%25B6%25B4%25E0%25B6%25B1%25E0%25B7%258A%25E0%25B6%25B1-%25E0%25B6%25B4%25E0%25B7%258A%25E2%2580%258D%25E0%25B6%25BB%25E0%25B6%259A%25E0%25B7%258F%25E0%25B7%2581%25E0%25B6%25B1%25E0%25B7%2581%25E0%25B7%2593%25E0%25B6%25BD%25E0%25B7%2593-%25E0%25B6%25A0%25E0%25B7%2592%25E0%25B6%25AD%25E0%25B7%258A%25E2%2580%258D%25E0%25B6%25BB-%25E0%25B7%2581%25E0%25B7%259B%25E0%25B6%25BD%25E0%25B7%2592%25E0%25B6%25BA%25E0%25B6%259A%25E0%25B7%258A%3Ffbclid%3DIwAR2_hBUvi4P_N5hFix6Wy43SKhILWhzs1mRuWCC2UNOWozF-twCVKW5rIqM |date=2019-07-20 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720213424/https://sujithlanka.wixsite.com/sujith-art/single-post/2017/01/11/%25E0%25B7%2580%25E0%25B6%25BB%25E0%25B7%258A%25E0%25B6%25AB-%25E0%25B6%25B4%25E0%25B6%25AF%25E0%25B7%258F%25E0%25B7%2583-%25E0%25B6%25B8%25E0%25B7%258F%25E0%25B6%25B1%25E0%25B7%2580-%25E0%25B6%25BB%25E0%25B7%2596%25E0%25B6%25B4-%25E0%25B6%25BB%25E0%25B7%259A%25E0%25B6%259B%25E0%25B7%258F-%25E0%25B6%25B4%25E0%25B7%2592%25E0%25B7%2584%25E0%25B7%2592%25E0%25B6%25A7%25E0%25B7%2594%25E0%25B7%2580%25E0%25B6%25B1-%25E0%25B6%25A2%25E0%25B7%2580%25E0%25B7%2583%25E0%25B6%25B8%25E0%25B7%258A%25E0%25B6%25B4%25E0%25B6%25B1%25E0%25B7%258A%25E0%25B6%25B1-%25E0%25B6%25B4%25E0%25B7%258A%25E2%2580%258D%25E0%25B6%25BB%25E0%25B6%259A%25E0%25B7%258F%25E0%25B7%2581%25E0%25B6%25B1%25E0%25B7%2581%25E0%25B7%2593%25E0%25B6%25BD%25E0%25B7%2593-%25E0%25B6%25A0%25E0%25B7%2592%25E0%25B6%25AD%25E0%25B7%258A%25E2%2580%258D%25E0%25B6%25BB-%25E0%25B7%2581%25E0%25B7%259B%25E0%25B6%25BD%25E0%25B7%2592%25E0%25B6%25BA%25E0%25B6%259A%25E0%25B7%258A%3Ffbclid%3DIwAR2_hBUvi4P_N5hFix6Wy43SKhILWhzs1mRuWCC2UNOWozF-twCVKW5rIqM |date=2019-07-20 }}<nowiki>''</nowiki> - සිසිර කුමාර මහගම, සිළුමිණ, පුන්කලස අතිරේඛය, 2016'','' මාර්තු 06 *[https://opiumaleft.com/2019/07/24/%e0%b7%80%e0%b6%b8-%e0%b6%9c%e0%b7%90%e0%b6%b1-%e0%b6%ad%e0%b7%92%e0%b6%b6%e0%b7%94%e0%b6%ab-%e0%b6%9c%e0%b6%ad%e0%b7%8f%e0%b6%b1%e0%b7%94%e0%b6%9c%e0%b6%ad%e0%b7%92%e0%b6%9a-%e0%b6%85%e0%b6%b1/?fbclid=IwAR3i70XP2ellAuFrQ වම ගැන තිබුණ ගතානුගතික අනුරාගය X කණ්ඩායම හා පෙසපේ හරහා ඛණ්ඩනය උනා- සුජිත් රත්නායක]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ඕ-පියුම වෙබ් ජර්නලය, 2019 ජූලි 24 *[https://opiumaleft.com/2019/07/28/%e0%b6%b4%e0%b7%8a%e2%80%8d%e0%b6%bb%e0%b6%9c%e0%b6%ad%e0%b7%92%e0%b7%81%e0%b7%93%e0%b6%bd%e0%b7%93%e0%b6%ad%e0%b7%8a%e0%b7%80%e0%b6%ba-%e0%b6%9a%e0%b7%92%e0%b6%ba%e0%b6%b1-%e0%b6%9a%e0%b7%8f%e0%b6%bb/?fbclid=IwAR1lSPoCyL ප්‍රගතිශීලීත්වය කියන කාරණයේදී චිත්‍ර කලාව පවතින්නේ හිතා ගන්නවත් බැරි දුරස් වූ තැනක- සුජිත් රත්නායක]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ඕ-පියුම වෙබ් ජර්නලය, 2019 ජූලි 28 *[[ශ්‍රී ලංකාවේ සමකාලීන දෘශ්‍ය කලාවේ ඉතිහාසය]] <br /> {| class="wikitable" |+ ! ! |- | | |- | | |- | | |} * == බාහිර සබැඳි == {{Commons category}} {{Wikiquote}} * "'''''[https://www.mirrorarts.lk/news/593-sujith-rathnayake කලාව බදා ගත්තොත් ගැලවීමක් නෑ]'''''" - සුජිත් රත්නායක. මිරර් ආර්ට් වෙබ් ජර්නලය, * '''''[http://www.sundaytimes.lk/180715/plus/on-drawing-the-line-302110.html?fbclid=IwAR1GQ-OmjeF4kotdc1ORSmilcd8mFu9UndGjC8dmLiC3VOXzTYX1fOPciZ0 On drawing the line]'''''. By Daleena Samara {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:සමකාලීන දෘශ්‍ය කලා.]] [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල සිත්තරු]] [[ප්‍රවර්ගය:1971 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:90 දශකයේ දෘශ්‍ය කලාව]] == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} [[ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:රැන්ඩම් කලා]] [[ප්‍රවර්ගය:මොන්ටාජ් කලා]] [[ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනික කලා]] [[ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර කලාව]] d15vymxw37ks94mtemsjzqr4x8bgoh9 ෆැමගුස්ටා දිස්ත්‍රික්කය, සයිප්‍රසය 0 72176 783841 772144 2026-03-29T19:36:01Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783841 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ෆැමගුස්ටා දිස්ත්‍රික්කය | native_name = {{nobold|{{native name|el|Επαρχία Αμμοχώστου|italics=off}}<br />{{native name|tr|Gazimağusa kazası|italics=off}}}} | native_name_lang = | settlement_type = දිස්ත්‍රික්කය | image_skyline = Varosha_utsikt.jpg | image_alt = | image_caption = City of [[Famagusta]] | image_flag = | flag_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | image_map = Famagusta in Cyprus (disputed hatched).svg | mapsize = 300 | map_alt = | map_caption = Location in Cyprus | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Cyprus]] | subdivision_name1 = | established_title = | established_date = | seat_type = [[Capital (political)|Capital]] | seat = [[Famagusta]] (''de jure'')<br>[[Paralimni]] (''de facto'') | leader_party = | leader_title = [[Mayor]] | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = <ref name="Area">{{cite web|url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/classifications_en/classifications_en?OpenForm|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020203804/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/classifications_en/classifications_en?openform |archive-date=20 October 2020|work=Cyprus Statistical Service|title=Classifications — Degree of Urbanization}}</ref> | area_total_km2 = 1,985.3 | area_note = {{efn|name=island|The area includes the defacto state of [[Northern Cyprus]], the [[United Nations Buffer Zone in Cyprus|UN buffer zone]] and [[Akrotiri and Dhekelia|Sovereign base area of Dhekelia]] operated by the United Kingdom. The actual area under Cypriot control is {{cvt|244|km2}}.<ref name="Info">{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/en/cyprus/cities/|title=Cities of Cyprus|work=Citypopulation.de|access-date=1 June 2024}}</ref>}} | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name="Pop">{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/en/cyprus/communes/3__amm%C3%B3chostos/|title=Famagusta district|work=Citypopulation.de|access-date=1 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Census of population and housing|url=https://library.cystat.gov.cy/NEW/Census2021-Preliminary_Results-EN-040823.pdf|work=Cyprus Statistical Service|access-date=1 June 2024}}</ref> | population_total = 54318{{efn|Government-controlled areas of the Republic of Cyprus.}} | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | timezone = [[Eastern European Time|EET]] | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | postal_code_type = [[Postal codes in Cyprus|Post code]] | postal_code = 5000-5999 | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | website = | footnotes = | population_rank = [[Districts of Cyprus|5th]] | population_urban = | population_rural = | area_code = +357 23 | area_code_type = [[Telephone numbers in Cyprus|Area code]] }} '''ෆැමගුස්ටා දිස්ත්‍රික්කය''' යනු [[සයිප්‍රස්|සයිප්‍රසයේ]] දිස්ත්‍රික්ක හයෙන් එකකි. එහි ප්‍රධාන නගරය වන ෆැමගුස්ටා දිවයිනේ වඩාත් වැදගත්ම වරාය වේ. ෆැමගුස්ටා නගරය වර්ථමානයේ උතුරු සයිප්‍රස තුර්කි ජනරජය යටතේ පාලනය වන අතර උතුරු සයිප්‍රසයේ ගැස්මේනියා දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි. දිවයිනේ කොටසක් පාලනය කරන සයිප්‍රස ජනරජයෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලනය ගිලිහී යන ලදි. දිවයිනේ මෙමෙ කොටසේ ජනගහනය (2001) 37,738 පමණ වේ.<ref>[http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/A5E0A9096615A568C2257122003FB72E/$file/POPULATION%20BY%20MUNICIPALITY_COMMUNITY-EN.xls?OpenElement ''සයිප්‍රස ජනරජයේ සංඛ්‍යාන සේවය''] (MS Excel), 2001 ජනගහන සංගනනය</ref> 1974 ආක්‍රමණයෙන් පසු දිස්ත්‍රික්කයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් තුර්කි පාලනය යටතේ පවතී. එතැන් සිට කාපාස් පෙන්සුලාද ඇතුළුව උතුරු නැගෙන්හිර කොටස ඉස්කෙලෙ දිස්ත්‍රික්කය ලෙස වෙනම පරිපාලනය වේ. එහෙත් එය [[සයිප්‍රස්|සයිප්‍රස් ජනරජය]] විසින් හෝ [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය|එක්සත් ජාතීන්]] විසින් පිළි නොගනී. ෆැමගුස්ටා බොක්කේ දකුණු කෙළවරේ පිහිටා ඇති කාපෝ ග්‍රේකෝ (ඉතාලියානු; ග්‍රීක්: Κάβο Γκρέκο "ග්‍රීක තුඩුව") ලෙසද හඳුන්වන ග්‍රෙකෝ තුඩුව, දිස්ත්‍රික්කයේ ගිණිකොන දිග කොටසේ ඇත. එහි ඇති සොබා සෞන්දර්ය නිසා නිරන්තර සංචාරක ආකර්ෂණයට ලක්වේ. එය ආරක්ෂාකළ ස්වභාවික උද්‍යානයකි. ප්‍රාදේශීය විශ්වාසයන්ට අනුව '''අයියා නාපා මුහුදු රාක්ෂයාගේ''' නිවස ලෙස සැලකෙන මෙම තුඩුවේ ඇති දඹයකට නගින අයෙකුට සයුරේ විස්මිත දසුනක් නැරඹිය හැක. == සටහන් == <references group="lower-alpha" /> ==යොමු කිරීම්== <references/> ==බාහිර සබැඳි== {{Wikivoyage|Famagusta district}} *{{dmoz|Regional/Middle_East/Cyprus/Famagusta_District}} *[http://www.famagusta-gazette.com ෆැමගුස්ටා ගැසට් ප්‍රවෘත්තිපත්‍රය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922211812/http://famagusta-gazette.com/ |date=2020-09-22 }} [[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්]] [[ප්‍රවර්ගය:සයිප්‍රසය]] p7xr4h8ot2fyq2spknms4gc6rvfqnw8 සම්ගුංන්‍යුසා 0 75737 783829 593634 2026-03-29T16:38:18Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783829 wikitext text/x-wiki {{italic title}} {{තොරතුරුකොටුව කොරියානු නම|img=Memorabilia of the Three Kingdoms in museum.jpg | hangul=[[:ko:삼국유사|삼국유사]] | hanja={{linktext|三|國|遺|事}} | rr=Samgungnyusa | mr=Samgungnyusa }} '''''සම්ගුක් යුසා''''' ({{IPA-ko|sʰamɡuŋ njusʰa}}) හෙවත් '''''තුන් රාජධානිවල සිහිවටන''''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[කොරියාවේ තුන් රාජධානි]] ([[ගොගුර්යෝ]], [[බෙක්ජේ]] සහ [[සිල්ලා]]) සහ තුන් රාජධානි යුගයට පෙර සහ පසු පැවති යුගයන් සහ රාජ්‍ය පිළිබඳජනප්‍රවාද, ජනකථා සහ ඓතිහාසික වාර්තා ඇතුළත් එකතුවකි. පළමු කොරියානු ජාතිය ලෙස [[ගෝජොසොන්]] ස්ථාපනය වූ අයුරු පැවසෙන [[දන්ගුන්]] පුරාවෘත්තය ඇතුළත් පැරණිතම විද්‍යාමාන වාර්තාව වේ. ==කර්තෘත්වය සහ දිනය== මෙම ‍ග්‍රන්ථය රචනා කොට ඇත්තේ [[සම්භාව්‍ය චීන]] බසිනි. එකල උගත් කොරියානුවන් විසින් සිය ලේඛන කටයුතු සඳභාවිතා කරන ලද්දේ මෙම අක්ෂර මාලාවයි. මෙම ග්‍රන්ථයේ මුල්ම ප්‍රභේදය 1280 දශකයේ සම්පාදනය කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙන අතර, මෙම ග්‍රන්ථ‍යේ පවත්නා පැරණිතම ප්‍රකාශනය ක්‍රි.ව. 1512ට අයත් ය.<ref>{{cite book |author1=Daniel R. Woolf |author2=Sarah Foot |author3=Chase F. Robinson |title=The Oxford History of Historical Writing: Volume 2: 400-1400 |url=https://books.google.com/books?id=bzmBxU39PGMC&pg=PA136 |date=25 October 2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-923642-8 |pages=136–}}</ref> 20වන සියවසේ ‍[[චෝයි නම්-සොන්]] වැනි කොරියානු විද්වතුන් විසින් මෙම ග්‍රන්ථයේ ප්‍රධාන සම්පාදකයා ලෙස [[බුද්ධාගම|බෞද්ධ]] භික්ෂුවක වූ [[ඉල්-යොන්|ඉර්යොන්]] (1206–1289) හඳුනාගෙන ඇත. මේ සඳහා ඔවුන් පාදක කොටගෙන ඇත්තේ ග්‍රන්ථයේ පස්වන කාණ්ඩයේ අන්තර්ගත ඔහුගේ නාමය (සහ සම්පූර්ණ නිල පදවි නාමය) පිළිබඳ සටහනයි. මෙම මතය නූතන විද්වතුන්ගේ ද පුළුල් පිළිගැනීමට භාජනය වී ඇත.<ref name="Sarah2012">{{cite book |author1=Sarah Foot |author2=Chase F. Robinson |title=The Oxford History of Historical Writing: Volume 2: 400-1400 |url=https://books.google.com/books?id=8kJoAgAAQBAJ&pg=PA125 |date=25 October 2012 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-163693-6 |pages=125–126 }}</ref> 1512 අවසන් වරට සංශෝධනයට පෙර මෙම ග්‍රන්ථය ඉර්යොන්ගේ ශිෂ්‍යයකු වූ මුගුක් (1250-1322) සහ තවත් කිහිප දෙනකු විසින් මෙම ග්‍රන්ථය පුළුල් කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.<ref name="John2006"/> 1997දී හා චොංන්‍යොං සහ යි කුන්ජික් විසින් ''සංම්ගුංන්‍යුසා''හි විචාර සංස්කරණයක් එළිදක්වන ලදී. හා චොංන්‍යොං අනුව, ඉර්යොන් විසින් රචනා කොට ඇත්තේ මෙහි පස්වන කාණ්ඩය පමණි. එයට හේතුව ඔහු‍ගේ නාමය ග්‍රන්ථයේ එම අංශයේ පමණක් අන්තර්ගත වීමයි.<ref name="John2006"/> ග්‍රන්ථයේ 1512 සංස්කරණයේ ආරම්භයේ රාජවංශික කාලානුක්‍රමයක් සඳහන් කොට ඇත. මෙය පාඨ ග්‍රන්ථයේ පසු භාගයේ හමුවන තොරතුරු සමග කිසියම් විසංගතතාවක් පෙන්වයි. [[කනිෂ්ඨ රොබට් බස්වෙල්]] සහ [[කනිෂ්ඨ ඩොනල්ඩ් ජේ. ලෝපේස්]] අනුව මෙම කාලානුක්‍රම සඳහන ඉර්යොන්ගේ රචනයට දාහතරවන සියවසේ දී ඇතුළත් කෙරුණකි.<ref name="Robert2013">{{cite book |author1=Robert E. Buswell, Jr. |author2=Donald S. Lopez, Jr. |title=The Princeton Dictionary of Buddhism |url=https://books.google.com/books?id=DXN2AAAAQBAJ&pg=PA754 |date=24 November 2013 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-4805-8 |pages=754 }}</ref> ==ඓතිහාසික විශ්වසනීයත්වය== කොරියානු ඉතිහාසයේ විවිධ රාජධානිවල පදනම් පුරාවෘත්ත ගණනාවක් ''සම්ගුංන්‍යුසා''හි ඇතුළත් කොට ඇත. මෙම පාඨ ග්‍රන්ථය මගින් කොරියානු රාජධානි ගණනාවක පුරාවෘත්ත ආවරණය වන අතර, ඒ අතරට [[දන්ගුන් ජොසොන්]], [[ගිජා ජොසොන්]], [[විමන් ජොසොන්]], [[බුයෝ (රාජ්‍යය)|බුයෝ]], [[ගොගුර්යෝ]], [[බෙක්ජේ]], [[සිල්ලා]], සහ [[ගයා සංයුක්තය|ගයා]] වැනි රාජධානි ඇතුළත් වේ. ඓතිහාසික සිදුවීම් ආශ්‍රය කරගත් ''[[සම්ගුක් සගි]]'' මූලාශ්‍රය මෙන් නොව මෙම ''සම්ගුංන්‍යුසා'' ග්‍රන්ථය එහි අවධානය යොමුකොය ඇත්තේ මුල්කාලීන කොරියානු ඉතිහාසයේ සිට විවිධ ජනකථා, පුරාවෘත්ත සහ චරිතාපදාන කෙරෙහි ය. පුරාණෝක්තිමය වෘත්තාන්ත රැගත් හෙයින් ''සම්ගුංන්‍යුසා''හි විශ්වසනීයත්වය ගැටලුකාරී තත්ත්වයකට පත්ව ඇත.<ref name="John2006">{{cite book |author1=John Duncan |author2=Gi-Wook Shin |title=The Journal of Korean Studies Vol 11, Number 1 (Fall 2006) |url=https://books.google.com/books?id=oGU-AwAAQBAJ&pg=PA184 |date=28 December 2006 |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |isbn=978-1-4422-3484-0 |pages=165–185}}</ref> ==සංස්කරණ== * ඉල්යොන් (2006) ''Overlooked Historical Records of the Three Korean Kingdoms'', පරිවර්තනය කිම් දල්-යොං. ජිමූන්දං: සෝල්, කොරියාව. ISBN 89-88095-94-4 * ඉල්යොන් (1972; 2006) ''Samguk Yusa: Legends and History of the Three Kingdoms of Ancient Korea'', පරිවර්තනය තේ-හුං හා සහ ග්‍රැෆ්ටන් කේ. මින්ට්ස්. යොන්සෙයි විශ්වවිද්‍යාලීය මුද්‍රණාලය: සෝල්, කොරියාව. ISBN 1-59654-348-5 * 일연 (1996) ''삼국유사''. සෝමුන් සුන්හ්වාසා: සෝල්. ISBN 89-7004-002-1. * 일연 (2002) ''삼국유사''. පරිවර්තනය කිම් වොන්-ජුං. යුල්යු මුන්හ්වාසා: සෝල්. ISBN 89-324-6083-3. ==සටහන්== {{Reflist}} ==මේවාත් බලන්න== *[[කොරියාව හා සම්බන්ධ මාතෘකා ලැයිස්තුව]] *[[කොරියාවේ ඉතිහාසය]] *[[කොරියාවේ තුන් රාජධානි]] ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.ancient.eu/Samguk_Yusa/ සම්ගුක් යුසා - පුරාතන ඉතිහාසය විශ්වකෝෂය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190928121100/https://www.ancient.eu/Samguk_Yusa/ |date=2019-09-28 }} *[http://www.cbeta.org/result/T49/T49n2039.htm 三國遺事] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070308002636/http://www.cbeta.org/result/T49/T49n2039.htm |date=2007-03-08 }} (ශාස්ත්‍රීය චීන බසින් සම්ගුංන්‍යුසාහි සම්පූර්ණ පෙළ සඳහා සබැඳිය) [[Category:13වන සියවසේ ඉතිහාස ග්‍රන්ථ]] [[Category:කොරියාව පිළිබඳ ග්‍රන්ථවල ඉතිහාසය]] [[Category:කොරියාවේ ඉතිහාසය]] dbqlzypu8a23ibjbd4hrtfn7xjldzgj ලජ්ජිතිස්ස රජ 0 78441 783805 780729 2026-03-29T13:10:49Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783805 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව රජ | name = ලජ්ජතිස්ස රජ | title = අනුරාධපුරයේ රජ | image = | caption = | reign = | full name = | predecessor = [[තුලත්ථන රජ]] | successor = [[ඛල්ලාඨනාග රජ]] | spouse = | issue = | royal house = | dynasty = | father = [[සද්ධාතිස්ස රජ]] | mother = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | date of burial = | place of burial = }} ලජ්ජතිස්ස රජුගේ පියා වන්නේ සද්දාතිස්ස රජුය.ඉතිහාසය මෙම රජු පිලිබඳ වැඩිමනක් සදහන් නොකරයි. == මූලාශ්‍ර == * මහාවංශය 33. [https://pitaka.lk/books/mahavanshaya/3-33.html දස රජ පුවත] * රාජ් සෝමදේව, 2021. [https://www.youtube.com/watch?v=faCfj4SHnpI දුටුගැමුණු රජුගෙන් පසු රජ වුන අය. | Unlimited History Episode 43] * [https://inscriptions.lk/db/VInscriptionsView/464?showdetail= රජගල අංක 428 සෙල්ලිපිය]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * රෝහණ දේශයේ හා මාගම බොදු උරුමය. [https://www.facebook.com/digamadullabuddhistheritage/posts/%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B6%9C%E0%B6%BD-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA-%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B6%AD%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%94%E0%B6%BA-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%85%E0%B6%BB%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B7%80-%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%87%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E0%B6%BB%E0%B6%AF%E0%B7%9A%E0%B7%81-%E0%B6%B4%E0%B7%83/670480356677169/ රජගල මහා විහාරය, රජගලතැන්න] 2kc4ffg7glirnot9yapb6nlh8a8z7rt ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව 0 80683 783824 742417 2026-03-29T16:04:29Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783824 wikitext text/x-wiki {{Infobox cinema market | name = ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව | image = Sri Lanka film clapperboard.svg | screens = 170 | screens_per_capita = 1.2 per 100,000 | screened movies per year = approx. 25 }} ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් කෙරෙන සිනමා නිර්මාණ ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව ලෙස හැඳින්වේ. {{Infobox cinema market | name = ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව | screens = | screens_per_capita = | screened movies per year = }} == භාෂා අනුව== === නිහඩ චිත්‍රපට=== ===ශ්‍රී ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි සිනමාව=== පළමුවරට 1901දී, ආණ්ඩුකාර වෙස්ට් රිජ්වේ හා දෙවන බොයර් සිරකරුවන් සඳහා පුද්ගලික චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වා ඇත. එය ලංකාවෙ (එවකට ලංකාව සිලෝන් ලෙස හැඳින්විය.) චිත්‍රපටයක් පෙන්වූ ප්‍රථම වතාව වේ. එය කෙටි චිත්‍රපටයක් වූ අතර, බ්‍රිතාන්‍යන්ගේ බෝයර් යුධ ජයග්‍රහනය, එලිසබෙත් රැජිණගේ අවමංගල්‍ය උත්සවය හා එඩ්වඩ් VII රාජ්‍ය ප්‍රාප්තිය ද ප්‍රදර්ශනය විය. අනතුරුව තව තවත් චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කළ අතර මේවා බ්‍රිතාන්‍ය පදිංචිකරුවන් හා ඇංග්ලිකානු සිංහලයින් අතර ප්‍රචලිත විය. ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව ප්‍රසිද්ධ කටයුත්තක් බවට පත්වූයේ වෙස්වික් මේජර් නැමැති ඉංග්‍රිසී ජාතිකයා විසින් වර්ධනව කරන ලද බයිස්කෝප් ප්‍රදර්ශනය නිසා ය. මේ චිත්‍රපට දර්ශනය කරනු ලැබුවේ විවෘත ස්ථානයන්හි වන අතර, අටවාගත් කූඩාරම් තුළ ඒවා ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ලදී. 1903 දී ප්‍රථම වතාවට ස්ථීර චිත්‍රපට ශාලා මදන් තියෙටර් මගින් ගොඩනගන ලදී. මෙම සමාගම ඉන්දියානු චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කරන ලද අතර, එය ඉතා සාර්ථක විය. මෙනිසා එහි විරුද්දවාදී ඔලිම්පියා සමාගම මගින් වෙනත් චිත්‍රපට ශාලා දියුණු කිරීමට පෙළඹිනි. ===සිංහල සිනමාව=== {{main|සිංහල සිනමාව}} සිංහල බසින් කෙරෙන සිනමා නිර්මාණ [[සිංහල සිනමාව]] ලෙස හැඳින්වේ. ===ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ සිනමාව=== == හැඳින්වීම == {{unreferenced|අංශය}} පළමුවන අවුරුදු නවය තුළ චිත්‍රපට බොහොමයක් නිෂ්පාදනය කෙරුනේ දකුණු ඉන්දියාවෙහිදී ය. එම නිසාම දකුණු ඉන්දියානු ආභාශය ඒ තුළ රෑඳී ඇත. පුරෝගාමී සිනමාකරු [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතා විසින් 1956 දී නිෂ්පාදිත ''[[රේඛාව]]'' චිත්‍රපටය සම්පූර්ණයෙන්ම චිත්‍රාගාරවලින් පිටත දී නිෂ්පාදිත සැබෑ සිංහල කථා සාරයක් අඩංගු චිත්‍රපටයකි. ජාත්‍යන්තර හා දේශීය වශයෙන් අගය කළ ද, චිත්‍රපට නැරඹීම සඳහා ප්‍රමාණවත් සංඛ්‍යාවක ප්‍රේක්ෂකයන් රට තුළ නොමති වූ නිසා රේඛාව ආදායම් අතින් ඉතා අසාර්ථක එකක් විය. ''[[සංදේශය]]'' හා ''[[කුරුලු බැද්ද]]'' යන චිත්‍රපටවලින් යම්කිසි උත්සාහයක් දැරුව ද, 60 දශකයේ මුල් භාගයේ දී දකුණු ඉන්දීය ආරයේ කථා සාරයන් අඩංගු චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය විය. නැවතත් 1964 වසරේදී ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ උන්නතිය සඳහා ''[[ගම්පෙරළිය]]'' චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කළ අතර මෙය ගීතවලින් තොර පළමුවෙනි සිංහල චිත්‍රපටය වේ. තව ද මෙම චිත්‍රපටය ද රේඛාව මෙන් චිත්‍රාගාරවලින් බැහැර ව නිපදවන ලද්දකි. එමෙන්ම සිංහල සංස්කෘතිය පිළිබිඹු කළ චිත්‍රපටයක් ලෙස මෙයට ඉතා හොඳ ප්‍රතිචාරයක් ලැබින. ගම්පෙරළිය නරඹන්නන්ගේ හා විචාරකයන් යන දෙපිරිසම එක හා සමානව අගයන ලදී. මෙම ඉදිරි ගමනේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 60 දශකයේ අග භාගයේ දී [[සිරි ගුණසිංහ|මහාචාර්ය සිරි ගුණසිංහ]]යන්ගේ ''[[සත් සමුදුර]]'' ඇතුළු කලාත්මක චිත්‍රපට කිහිපයක්ම බිහිවිය. 70 දශකයේදී දක්ෂයින් බොහෝ දෙනෙකු ඉදිරියට ආ අතර, වාණිජ චිත්‍රපට ඉන්දියානු චිත්‍රපටවලින් කතා සාර සොරා ගැනීම දිගටම කරගෙන යන ලදී. 1970 වසරේ දී නිෂ්පාදිත [[වසන්ත ඔබේසේකර]]ගේ පළමුවෙනි චිත්‍රපටය වන, ඉතා හොඳ ප්‍රතිචාරයක් ලැබූ ''[[වෙස්ගත්තෝ]]'' හා ''[[පළඟැටියෝ]]'' යන චිත්‍රපට ද තවත් බොහොමයක් ද මීට ඇතුලත් වේ. මෙම අවදියේදී ඉදිරියට ආ තවත් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු නම්, '''[[ධර්මසේන පතිරාජ]]'''යි.''[[බඹරු ඇවිත්]]'' හා ''[[අහස් ගව්ව]]'' වනි චිත්‍රපටවලින් නගරයේ තරුණ ජීවිතවල ඇති ආතතිය පිලිබඳව ඔහු පරික්ෂා කරන ලදී. විශිෂ්ඨ කලාකරුවෙකු හා කවියෙකු වූ [[මහගම සේකරයන්]]ගේ 1970දී නිෂ්පාදනය කළ, ඔහුගේ එකම නිෂ්පාදනය වූ ''[[තුන්මංහංදිය]]'' චිත්‍රපටය ද ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ ඉතා වැදගත් චිත්‍රපටයකි. ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ බිරිඳ වන, '''[[සුමිත්‍රා පීරිස්]]''' මහත්මිය ද, 70 දශකයේදී කාන්තාවන්ගේ ගැටළු පිළිබඳව සිත යොමුකර නිෂ්පාදන කළ අතර ''[[ගැහැනු ළමයි]]'' සහ ''[[ගඟ අද්දර]]'' ඒවාට නිදසුන් වේ. ඊළඟ දශක කීපයේදී '''[[තිස්ස අබේසේකර]]''', '''[[ප්‍රසන්න විතානගේ]]''', '''විමුක්ති ජයසුන්දර''' වැන්නෝ මෙම ව්‍යාපාරයට අලුතින් ජීවය පිඹීමට උත්සාහ දරා ඇත. විතානගේ ගේ ''[[පුරහඳ කළුවර]]'' හා විමුක්ති ජයසුන්දර ගේ ''[[සුළඟ එනු පිණිස]]'' යන චිත්‍රපට ලංකාවේ නිෂ්පාදිත හොඳම චිත්‍රපට ඝනයට වැටේ. තවද, [[2005 කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල|2005 කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙලේදී]] සුළඟ එනු පිණිස චිත්‍රපටය Camera d'Or සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. පසුගිය අවුරුදුවලදී පවුල් සම්බන්ධතා, ගබ්සාව හා උතුරේ දෙමළ ත්‍රස්තවාදීන් හා හමුදාව අතර ගැටුම් යන ආදිය පිළිබඳ හා ඒවායේ ප්‍රතිඵල පිළිබඳව චිත්‍රපට මගින් විසඳුම් සෙවීමට උත්සාහ දරා ඇත. විශේෂයෙන්ම [[අශෝක හඳගම]]යන් මේ විෂයයන් තෝරාගැනීම නිසා විවේචනයට භාඡනය වී ඇත. == සිනමා ඉතිහාසය == 1997 දී පහත නම් සඳහන් චිත්‍රපට 10, පසුගිය අවුරුදු 50 තුළ නිපදවා ඇති හොඳම චිත්‍රපට ලෙස රාජ්‍ය කමිටුව විසින් හඳුනා ගෙන ඇත. {| class="wikitable" |- ! ස්ථානය ! චිත්‍රපටයේ නම ! අධ්‍යක්ෂකවරයාගේ නම ! වර්ෂය |- | 1 | [[නිධානය]] | [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] | 1972 |- | 2 | [[ගම්පෙරළිය]] | [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] | 1963 |- | 3 | [[විරාගය (චිත්‍රපටිය)|විරාගය]] | [[තිස්ස අබේසේකර]] | 1987 |- | 4 | [[බඹරු ඇවිත්]] | [[ධර්මසේන පතිරාජ]] | 1978 |- | 5 | [[සත් සමුදුර]] | [[සිරි ගුනසිංහ|සිරි ගුණසිංහ]] | 1967 |- | 6 | [[තුංමං හංදිය (චිත්‍රපටිය)|තුංමං හංදිය]] | [[මහගම සේකර]] | 1970 |- | 7 | [[පළඟැටියෝ]] | [[වසන්ත ඔබේසේකර]] | 1979 |- | 8 | [[දඩයම (චිත්‍රපටය)|දඩයම]] | [[වසන්ත ඔබේසේකර]] | 1983 |- | 9 | [[රේඛාව]] | [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] | 1956 |- | 10 | [[පරසතු මල්]] | [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] | 1966 |- | 10 | [[වැලිකතර]] | [[ඩී බී නිහාල්සිංහ]] | 1970 |} === මුල් යුගයේ සංවර්ධනය (1901-1947) === [[ගොනුව:T.A.nurbai.jpg|thumb|right|200px|ටී.ඒ. නුර්බායි සිංහල සිනමාවේ පියා]] [[ගොනුව:N.M. Perera(4).jpg|thumb|200px|එන්.එම්. පෙරේරා]] පළමුවරට 1901දී, ආණ්ඩුකාර වෙස්ට් රිජ්වේ හා දෙවන බොයර් සිරකරුවන් සඳහා පුද්ගලික චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වා ඇත. එය ලංකාවෙ (එවකට ලංකාව සිලෝන් ලෙස හැඳින්විය.) චිත්‍රපටයක් පෙන්වූ ප්‍රථම වතාව වේ. එය කෙටි චිත්‍රපටයක් වූ අතර, බ්‍රිතාන්‍යන්ගේ බෝයර් යුධ ජයග්‍රහනය, [[එලිසබෙත් රෑජිණ|එලිසබෙත් රැජිණ]]ගේ අවමංගල්‍ය උත්සවය හා එඩ්වඩ් VII රාජ්‍ය ප්‍රාප්තිය ද ප්‍රදර්ශනය විය. අනතුරුව තව තවත් චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කළ අතර මේවා බ්‍රිතාන්‍ය පදිංචිකරුවන් හා ඇංග්ලිකානු සිංහලයින් අතර ප්‍රචලිත විය. ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව ප්‍රසිද්ධ කටයුත්තක් බවට පත්වූයේ වෙස්වික් මේජර් නැමැති ඉංග්‍රිසී ජාතිකයා විසින් වර්ධනව කරන ලද ''බයිස්කෝප්'' ප්‍රදර්ශනය නිසා ය. මේ චිත්‍රපට දර්ශනය කරනු ලැබුවේ විවෘත ස්ථානයන්හි වන අතර, අටවාගත් කූඩාරම් තුළ ඒවා ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ලදී. 1903 දී ප්‍රථම වතාවට ස්ථීර චිත්‍රපට ශාලා මදන් තියෙටර් මගින් ගොඩනගන ලදී. මෙම සමාගම ඉන්දියානු චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කරන ලද අතර, එය ඉතා සාර්ථක විය. මෙනිසා එහි විරුද්දවාදී ඔලිම්පියා සමාගම මගින් වෙනත් චිත්‍රපට ශාලා දියුණු කිරීමට පෙළඹිනි. 1925දී [[රාජකීය වික්‍රමය]] නම් චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකාවේදී පලමුවෙනි වරට නිපදවන ලදී. ආචාර්ය [[එන්.එම්. පෙරේරා]] මෙහි ප්‍රධාන චරිතය රඟගෑ අතර, එය ඉන්දියාවේ සහ සිංගප්පූරුවේ ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. නමුත් එම චිත්‍රපටය සිංගප්පූරුවේදී අභිරහස් ලෙස අතුරුදහන් විය. 1933දී පළිගැනීම චිත්‍රපටය කොළඹදී තිරගත විය. 1920 හා 1930 කාලවලදී ඇමරිකානු තරුවන චාලි චප්ලින්, ග්‍රේටා ගාබෝර්, ජෝන් බැරිමෝ, රෑඩොල්ෆ් වැලෙන්ටීනෝ සහ ඩග්ලස් ෆෙයාබෑන්ක්ස් (කණිෂ්ඨ) යන අය ලංකාවේ ජනප්‍රිය තරු වූහ. ෂේක් (The Shiek) හා බැග්ඩෑඩයේ සොරා (The Thief of Bagdad) යන චිත්‍රපට විශේෂයෙන්ම ජනප්‍රිය විය. 1930 වනවිටදී, ඉන්දියානු චිත්‍රපට, ඉංග්‍රිසි චිත්‍රපට අභිබවා ජනප්‍රියත්වයට පත්විය. බිල්වා මංගල් නැමැති චිත්‍රපටය ලංකාවේ ආදායම් වාර්ථා තැබීය. === ප්‍රාරම්භය (1947) === [[ගොනුව:කඩවුණු පොරොන්දුව චිත්‍රපට පෝස්ටරය.jpg|thumb|150px|කඩවුණු පොරොන්දුව චිත්‍රපට පෝස්ටරය]] දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදක එස්. එම්. නායගම් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය සඳහා විශේෂ මෙහෙවරක් ඉටු කරන ලදී. 1945 දී නායගම් විසින් චිත්‍රකලා මූවිටොන් (Chithrakala Movietone) සමාගම ආරම්භ කර, මදුරෙයිහි සිංහල චිත්‍රපට සෑදීම පිණිස ම චිත්‍රාගාරයක් ගොඩනගන ලදී. බොහෝ විකල්පයන් ගැන විමසා බැලූ නායගම් අවසානයේදී ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුත්, සාලිය අශෝකමාලා කථා පුවත චිත්‍රපටයකට නැගීමට තීරණය කලේය. මේ සඳහා තිර පිටපතක් සොයාගැනීමට තරගයක් පැවැත්වූ අතර, ඉන් සාලිය අශෝකමාලාහි තිර රචකයා වශයෙන් තෝරාගත්තේ එවකට නැගී එන කලාකරුවෙකු වූ ශාන්ති කුමාර් ය. කෙසේ නමුත් අදහස්වල නොගැලපීම නිසා මෙම කටයුත්ත අතරමගදී නැවත්වීමට සිදුවිය. අනතුරුව, [[බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න|බී. ඒ. ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න]]හා එක්ව ඔහුගේ '''[[කඩවුණු පොරොන්දුව]]''' නිෂ්පාදනය කිරීමට එකඟතාවයක් ඇති කරගන්නා ලදී. ශාන්ති කුමාර් ඔහුගේ තිර පිටපත චිත්‍රපට ගතකිරීමේ අරමුණින් නායගම්ගේ සමාගමින් ඉවත්වී, සිලෝන් තියෙටර් සමාගම චිත්‍රපටය සඳහා මුදල් වියදම් කිරීමට එකඟ කර ගන්නා ලදී. මුලසිට නැවත චිත්‍රපටය ගොඩනැගීමේ භාරදූර කාර්යයට මුහුණ දුන් අශෝකමාලා ව්‍යාපෘතිය, [[කඩවුණු පොරොන්දුව]] චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කටයුතු ඇරඹී මාස දෙකකට පමණ පසු කොයිම්බතූර් හිදී අරඹන ලදී. නායගම්ගේ චිත්‍රපටය 1947 ජනවාරි මස 21වන දින මයිලන්ඩ් හිදී තිරගත විය. අශොකමාලා චිත්‍රපටය ඉන් මාස 3කට පසු 1947 අප්‍රේල් මාසයේ දී එල්ෆිනිස්ටන් හිදී තිරගත විය. චිත්‍රපට දෙකම ප්‍රේක්ෂකයන් අතර ඉතා ජනප්‍රිය වුව ද, විවේචකයන් විසින්, ඒවා දකුනු ඉන්දියානු සිනමාවෙන් උපුටා ගත් දේ යැයි විවේචනයට භාජනය කෙරිණ. ===මූලික අවස්ථාව (1947 - 1955)=== [[ගොනුව:රුක්මණී දේවි1.jpg|thumb|200px|රුක්මණී දේවි]] [[ගොනුව:Eddi Jayamanna.jpg|thumb|200px|එඩී ජයමාන්න]] කඩවුණු පොරොන්දුවේ සාර්ථකත්වයත් සමඟ, [[බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න]] ඔහුගේ නාට්‍යානුසාරයෙන් චිත්‍රපට වැලක්ම නිෂ්පාදනය කරන ලදී. මේවා, කපටි ආරක්ෂකයා, වැරදුනු කුරුමාණම (1948), හදිසි විනිශ්චය (1950), ''මෙය ජයමාන්නයන් විසින් අධ්‍යක්ෂනය කරන ලද ප්‍රථම චිත්‍රපටය වේ. ඉන් පසු ඔහු විසින් නිෂ්පාදිත සෑම චිත්‍රපටයකම අධ්‍යක්ෂණය ඔහු විසින්ම දරණ ලදී.'' සැඟවුනු පිළිතුර (1951), උමතු විශ්වාසය (1952), කැලෑ හඳ (1953), අයිරාංගනී (1954), මතභේදය (1954), දේව විපාකය (1956), වන ලිය (1958), හදිසි විවාහය (1959), කවට අන්දරේ(1960), ජීවිත පූජාව (1961), මංගලිකා (1963) සහ මඟුල් පෝරුව (1967), ''ජයමාන්නයන්ගේ අභාවය නිසා වෙනත් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු විසින් නිම කරන ලදී.''ජයමාන්නයන් දකුණු ඉන්දීය සිනමාවෙන් බොහෝ ක්‍රම විධි ලබාගත් අතර, කලාත්මක චිත්‍රපට සංවර්ධනය සඳහා කිසිදු දායකත්වයක් නොදරන ලදී. ඔහුගේ චිත්‍රපට බොහොමයකම [[රුක්මණි දේවි]] සහ [[එඩී ජයමාන්න]] යුගලයේ සහභගීත්වය තිබූ අතර (නමුත් කිසි විටෙකත් ඔවුහු තිරයේ ආදර වන්තයන් නොවූහ.) මෙය ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම චිත්‍රපට තාරකාවන් බවට පත් කරන ලදී. නිදහසේ උදාවත් සමඟ, ශ්‍රී ලංකාව තුලට හා පිටතට ගමන් කිරීමට තහංචි පැනවීම නිසා, වියදම් අඩුකර ගැනීම සඳහා නායගම්ට ඔහුගේ ව්‍යාපාරය දිවයින තුළට ගෙන ඒමට සිදුවිය. ඔහු කඳාන ප්‍රදේශයේ ඉඩමක් මිලට ගෙන ශ්‍රී මුරුගන් නව කලා චිත්‍රාගාරය ගොඩනගන ලද අතර (පසුව එය එස්.පී.එම්. චිත්‍රාගාරය ලෙස හඳුන්වනු ලැබිණි.), එය එවකට රටේ වූ දි‍යුණුම චිත්‍රාගාරය විය. ඔහුගේ ප්‍රථම නිෂ්පාදනය වූ බණ්ඩා නගරයට පැමණීම (1952), මෙය රට තුළ ප්‍රේක්ෂකයන් අතර සාර්ථක විය. එය ප්‍රථම ස්වදේශීය නිශ්පාදනය වුව ද තාක්ෂණය අතින් දකුණු ඉන්දීය තත්වයේම විය. නායගම් ඊළඟට ප්‍රේම තරගය (1953) හා අහංකාර ස්ත්‍රී (1954) නිෂ්පාදනය කරන ලදී. චිත්‍රාගාරයට නායගම් උසස් තත්වයේ ආම්පන්න මිලයට නොගන්නා ලදී. එම නිසා මේවා බොලිවුඩයෙන් ගෙන්වූ එවාට සම කළ නොහැකි විය. මෙම චිත්‍රපට වඩාත්ම දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපට වට්ටෝරුවලට අනුගත වූ ඒවා විය. (ඒවායේ කාර්මිකයන් සියළු දෙනාම ඉන්දියානුවෝ වූහ.) එවකට නැගී ආ කලාකරුවන් අතර සිරිසේන විමලවීර ප්‍රධාන වශයෙන් කැපී පෙනේ. ඔහුගේ චිත්‍රපට බොහොමයක් ඉතිහාසය පදනම් කරගෙන හා අශෝක අධිරාජ්‍යයා, රොබින් හුඩ් වැනි ඓතිහාසික චරිතයන් ආශ්‍රිතව ගොඩනැගී ඇත. මේ වකවානුවේ තවත් ප්‍රධාන නිෂ්පාදකවරයෙක් ලෙස කේ. ගුණරත්නම් හැඳින්විය හැකි අතර ඔහුගේ, ඉන්දියාවේ සලෙම්හි 'මොඩන් තියෙටර්' චිත්‍රාගාරයේදී නිෂ්පාදිත සුජාත තාක්ෂණික වශයෙන් දියුණු චිත්‍රපටයක් ලෙස කැපී පෙනුනු නමුදු එය ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතිය විදහා දැක්වීමට අපොහොසත් වී අති බැව් පෙනේ. ===රේඛාව (1956)=== [[ගොනුව:F1006154-3.jpg|200px|thumb|right|ටයිටස් තොටවත්ත]] 1956 දී වාර්ථාගත චිත්‍රපට නිශ්පාදක [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] හා ඔහුගේ සම කාර්මික ශිල්පීන් වන [[ටයිටස් තොටවත්ත]] හා [[විලියම් බ්ලේක්]] යන අය රාජ්‍ය චිත්‍රපට මණ්ඩලයෙන් ඉවත්වූයේ සත්‍ය වශයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපටයක් නිශ්පාදනය කිරීමේ අරමුනෙණි. මේ අරමුණ සිත් දරාගෙන රේඛාව චිත්‍රපටය නිශ්පාදනය අරඹන ලද්දේ චිත්‍රාගාරවලින් තොර සාමාන්‍ය පරිසරය සහ ඉතා අඩු වියදම් පිරිස් බලයක් යොදා ගනිමිනි. මෙහි එන කථා පුවත ප්‍රධාන වශයෙන්ම, ශ්‍රී ලාංකීය ජන සමාජය හා එ අශ්‍රිත දේ සාකච්ඡාවට බඳුන් කළ අතර එය විශ්ම කර්ම බල අති සේන නැමැති ගැමියෙකු වටා ගෙතී තිබුනි.එය එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට සඳහා ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් නොමැති නිසා ආදායම් අතින් බිඳවටුනු නමුත් අන්තර්ජාතික වශයෙන් ඉමහත් ඇගයීමට ලක්විය. කෑන්ස් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළලේ ප්‍රධර්ශනය කිරීම මගින් ඒ බැව් තහවුරු වේ. === රේඛාව ආරයට ගොඩ නැගුනු කලාව (1957-1963)=== [[ගොනුව:Lester 1.jpg|thumb|200px|ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] [[රේඛාව]] චිත්‍රපටය ඉන්දියානු සිනමාවෙන් වැහී තිබු ශ්‍රී ලාංකික සිනමාව වෙනස් කිරීමට අපොහොසත් වුනු නමුදු, ක්ෂේත්‍රයට එන්නට බලා උන් කුඩා කණ්ඩායම් වලට මෙය විශාල අනුබලයක් විය. මෙම කණ්ඩායම් අතර කුරුළු රෑන නිශ්පාදන කණ්ඩායම වන තිරපිටපත් රචක පී.කේ.ඩී. සෙනෙවිරත්න, නිශ්පාදක ජෝන් අමරතුංග හා නිළි පුන්‍යා හීන්දෙනිය කැපී පෙනේ. රේඛාව චිත්‍රපටයෙන් පිබිදුනු අමරතුංගයන්, සෙනෙවිරත්නගේ '''කුරුළුබැද්ද''' ගුවන්විදුලි නාට්‍යය චිත්‍රපටයකට නැගීමට යෝජනා කළේ ය. සුළු සුළු අඩුහුඩුකම් තිබුනද ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතියේ විවිධ පැතිකඩවල් ගෙනහැර දැක්වීමට එම චිත්‍රපටය සමත් විය. ප්‍රවීණ නිලි පුන්‍යා හීන්දෙනිය මෙම චිත්‍රපටයේ විශිෂ්ඨ රංගනයක යෙදෙන්නේ පෙර නිළියන්ගෙ තිබූ ඉන්දියානු සම්භවය සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැරව සත්‍යවශයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකීය ලෙසටය.එය එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ අති සාර්ථක වූ අතර එහි වූ ශ්‍රී ලාංකීය බව වඩාත් ඇගයීමට ලක්විය.මෙය මොවුන් විසින්ම මේ හා සමාන '''[[සිකුරු තරුව]]''' නිශ්පාදනයට හේතු විය ===ගම්පෙරළිය (1963)=== [[File:DVD cover of "Gamperaliya".jpg|thumb|right|150px|[[ගම්පෙරළිය (චිත්‍රපටය)|ගම්පෙරළිය]] චිත්‍රපටයේ DVD කවරය]] 1963දී [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතා නිෂ්පාදක '''ඇන්ටන් වික්‍රමසිංහ''' මහතා සමග එකතුව, ජනප්‍රිය නවකථාවක්වූ [[මාටින් වික්‍රමසිංහ]]යන්ගේ '''[[ගම්පෙරළිය]]''' නවකතාව ඇසුරෙන්, චිත්‍රපටයක් නිෂ්පාදනය කළ අතර, පොදුවේ චිත්‍රපටවල අඩංගුව තුබූ සිංදු, නැටුම්, විහිළු තහලු සහ සටන් වලින් තොර චිත්‍රපටයක් බවට එය පත් විය. මෙය කලාත්මක එකක් වුවද , වානිජමය සාර්තකත්වයක්ද ලබා ගැනීමට සමත් විය. මෙම චිත්‍රපටය නවදිල්ලියේදී පැවති තුන්වන ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලීදී ''රජත මොනර සම්මානය'' (Golden Peacock Award) හා ''විචාරකයන්ගේ තිළිණය''ද (Critics Prize) ලැබිනි. ===කලාත්මක පිබිදීම (1964 -1970)=== [[ගොනුව:Great Gamini.jpg|thumb|200px|ගාමිණී ෆොන්සේකා]] [[ගොනුව:Joe Abewikrama.jpg|thumb|200px|ජෝ අබේවික්‍රම]] '''[[ගම්පෙරළිය]]''' චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වය , ශ්‍රී ලංකා චිත්‍රපටවල මාර්ගය විශාල වශයෙන් වෙනස් කරන ලදී. ගම්පෙරළිය ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු මෙතෙක් ඉවත දමා තුබූ, සැබෑ බාහිර දර්ශන අඩංගු චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයට යුහුසුළු විය. සෙනවිරත්න නැවතත් , ගැමි දිවිය පිළිබඳවවූ ''[[පරසතු මල්]]'' නැමති තිර රචනය සමග මතුවිය. මෙවර ඔහුට චිත්‍රා බාලසූරිය නැමති පොහොසත් නිෂ්පාදකයකුගේ සහාය ලැබුනු අතර ඔහු අමරතුංගයන් මෙන් ආර්ථික අපහසුතාවලට නොවැටෙනු ඇත. බාලසූරිය කලාත්මක චිත්‍රපට නිපදවීම පිළිබඳව හොඳ උනන්දුවක් දැක්වූ අතර ඔහුට උවමනා වූයේද [[ගම්පෙරළිය]] වැනි චිත්‍රපටයක් නිෂ්පාදනය කිරිමටය. මෙහිදී [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගෙ බිරිඳ වන [[සුමිත්‍රා පීරිස්]] මහත්මිය තාක්ෂණ අධ්‍යක්ෂක ලෙස යොදාගෙන, [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]]ට අධ්‍යක්ෂ්ණයේ අවස්ථාවක් දෙන ලදී. ඔහු රේඛාව චිත්‍රපටයේද මෙවැනි තත්වයක සිටින ලදී. කැමරාකරු '''සුමිත්ත අමරසිංහ''' වූ අතර, රජයේ චිත්‍රපට ඒකකයේ පුහුණුවලත් ඔහු බාහිර කැමරාකරණය පිළිබඳව පුහුනුවක් ලබා ඇත. චිත්‍රපටය ජනප්‍රිය හා වනු ඇතැයි අදහස් කෙරිනි. 1965දී සෙරන්ඩිබ් නිෂ්පාදකයන් (Serandib Productions) ද කලාත්මක නිෂ්පාදනයට අනුකූලව ''සාරවිට'' නැමති චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කරන ලදී. '''[[ජෝ අබේවික්‍රම]]''' නැමති විකට නළු පළමු වරට ශ්‍රී ලංකා සිනමාවට එකතුවන ලදී. එම වසරේ ජාතික තිළිණයන් බොහෝමයක්ම මෙම චිත්‍රපටය විසින් දිනා ගන්නා ලදී. සන්දේශය චිත්‍රපටයෙන් පසු [[ටයිටස් තොටවත්ත]]යන් [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගෙන් ඉවත්වී [[චන්ඩියා]] චිත්‍රපටය එම අවුරුද්දේම අධ්‍යක්ෂණය කළහ. ජී.ඩී.එල් පෙරේරා ඔහුගේ කලා පෙල සමඟ වෙනමම අංශයකට යොමුවෙමින් සමකාලීන නාගරික වටපිටාවක '''දහසක් සිතුවිලි''' නැමති චිත්‍රපටය නවතම කැමරාවකින් හා විශේෂිත පෙරනයන් යොදා පලමු වරට ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේදී පටිගත කරන ලදී. පෙරේරා සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම ග්‍රාමීය ජීවිතය අලලා සාමා නැමති චිත්‍රපටය නිපදවන ලද අතර එය අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත්විය. සිරි ගුණසිංහයන්ගේ ''සත්සමුදුර'' 1966දී නිෂ්පාදිත ඉතාමත් සාර්ථක චිත්‍රපටයක් විය. මෙය ධීවර වටපිටාවක් පිළිබඳ වූවක් වන අතර දෙනවක හාමිනේ, එඩ්මන්ඩ් විජේසිංහ සහ සිරිල් වික්‍රමගේ යන අය රඟපෑමෙන් එක්වූවා. ගුණසිංහයන්ගේ නවතම සිනමා උපක්‍රම, එනම් ඉතා බහුල ලෙස සමීප රූප යෙදීම විය. තිර රචණයෙන්, අධ්‍යක්ෂණයෙන් ගුණසිංහයන් සමග සිටියේ වසන්ත ඔබේසේකරය. සංස්කරනය හා ඡායා ගත කිරීම කරන ලද්දේ [[ඩී බී නිහාල්සිංහ]]යන් විසිනි. මේ අවදියේදී නිශ්පාදිත වෙනත් වැදගත් චිත්‍රපට වනුයේ [[වසන්ත ඔබේසේකර]]ගේ ''වෙස්ගත්තෝ'' සහ [[ඩී බී නිහාල්සිංහ]]යන්ගේ ''වැලි කතර'', නිම්වලල්ල, [[මහගම සේකර]]ගේ ''තුන්මන් හන්දිය'' හා පියසිරි ගුණරත්නයන්ගේ ''මොකද උනේ'' සහ සුගතපාල සෙනරත් යාපාගේ ''හන්තානේ කථාව'' ආදියයි. හන්තානේ කථාවෙන් අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත් [[විජය කුමාරතුංග]]යන් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. ===පමාවු සංවර්ධනය / පෞද්ගලික මුදුන්පත්කරගැනීම (1971-1976)=== [[ගොනුව:Dr.Dharmasena.Pathiraja.jpg|right|thumb|200px|ධර්මසේන පතිරාජ]] [[ගොනුව:Vasanthi Chathurani.jpg|right|thumb|200px|වසන්ති චතුරාණි]] [[ගොනුව:Malani Senehelatha Fonseka.jpg|right|thumb|200px|මාලනී ෆොන්සේකා]] [[ගොනුව:Vijaya01.jpg|right|thumb|200px|විජය කුමාරතුංග]] 1971දී සමාජවාදී රජයක් රටෙහි බලයට පත්වන ලදී. චිත්‍රපට කර්මාන්තය කෙරෙහි යම්කිසි පාලනයක් ඇතිකිරීමට ඔවුන් උත්සුකවු අතර චිත්‍රපටයක් නිශ්පාදනයට පෙර මූලික අවශ්‍යතා සමහරක් සම්පූර්ණ කල යුතුව තිබින. මේ සමයේදී, නිදහස්වු දක්ෂතාවන් පිළිබිඹු කරමින් ඉදිරියට ආ සිනමාව, බාල වානිජ චිත්‍රපට ගලා ඒමනිසා ඉවතට විසිවී ගියහ. මෙය ඇතිවූයේ අලුතින් ඇතිකරන ලද රජයේ ණය දීමනා නිසාවෙනි. ටයිටස් තොටවත්තයන් හා [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] යන දෙදෙනා කලාත්මක චිත්‍රපට නිපදවීම පිළිබඳ ප්‍රධාන තැන ගන්නා ලදී. තොටවත්ත, හාර ලක්ෂය, සිහසුන, සාගරිකා සහ මංගල යන චිත්‍රපට නිපදවා තාක්ෂණ දක්ෂතා තත්ව සමග සම්මිශ්‍රණය කර ප්‍රධාන ප්‍රෙක්ෂක ආකර්ෂණය ඩැහැගත් අතර, රජයේ යම්යම් තහනම් තිබුනද, ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් ඔහුගේ ඉතාම වැදගත් කෘතීන් මෙම අවදියේදී නිපදවීමෙන් වඩාත් සාර්තක විය. [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] විසින් 1972 දී නිශ්පාදිත නිධානය චිත්‍රපටය අවුරුදු 50ක් ඇතුලත නිපදවූ විශිෂ්ඨම චිත්‍රපටය ලෙස රජයේ මණ්ඩලයක් විසින් තීරණය කරන ලදී. එහි ගාමිණී ගේ සහ මාලිනී ගේ රඟපෑම් අති දක්ෂවූ අතර, පීරිස් ගේ අධ්‍යක්ෂණයද අති දක්ෂ විය. පීරිස්ට එය ජාත්‍යන්තර සාර්තකත්වයක්වූ අතර, වැනීසියේදී පවත්වන ලද ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලීදී සිල්වර් ල්යන් ඔෆ් සෙන්ට් මාර්ක් තිළිණය (Silver Lion of St.Mark Award) දිනාගැනීමට හැකිවූ අතර එම අවුරුද්දෙදී කැපීපෙනෙන චිත්‍රපටය බවටද පත්විය. ලන්ඩන් චිත්‍රපට උළෙලීදී ඩිප්ලෝමා සහතිකයක් ලද අතර ඔහුගේ මේ සමයේ පසු නිශ්පාදන ඉතා සාර්තක විය.(දෑස නිසා සහ මඩොල් දූව ) යාපාගේ හන්තානේ කථාවෙහි වැඩ කළ [[ධර්මසේන පතිරාජ]], ඔහුගේම අධ්‍යක්ෂණයක්වූ අහස් ගව්ව සමගින් 1974දී මතුවිය. එයට නාගරික තාරුන්‍යයේ ජීවය අල්ලා ගැනීමට හැකිවූ අතර, සිරිල් වික්‍රමගේ වැනි නළුවනට වඩා හොඳ කළාත්මක කෘති වලට සම්බන්ධවීමේ හා දියුණුවීමේ අවස්ථාව ලැබින. ඔබේසේකරද සමානවූ තේමාවක් ඔහුගේ කෘතියන්හීදී අනුගමනය කරන ලදී.( වල්මත්වූවන් ) යලි මතුවීම (1977-1983) 1977 ඡන්දයත් සමගින් වඩාත් ධනවාදී පක්ෂයක් බලයට පැමිණි අතර පනවා තුබූ සමහර තහනම් ඉවත් කරන ලදී. සුමිතරා පීරිස්, [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] මහතාගේ බිරිඳ, 1978දී ගැහැණු ළමයි සමගින් ඇගේ අධ්‍යක්ෂණ සම්ප්‍රාප්තිය සිදු කළාය. එය ග්‍රාමීය ගැහැණු ළමයකු කෙරෙහි සමාජ බලපෑම් කෙළෙස ඇතිවන්නේද යන්න පෙන්වූ අතර, එය වසරේ හොඳම චිත්‍රපටය බවට පත්විය. වසරේ හොඳම චිත්‍රපටය ලෙස සැලකූ එය ප්‍රසංසාවට හා වාර්තාමය මුදල් ඉපයීමේ තත්වයට පත්වූ අතර, ලන්ඩන් චිත්‍රපට උළෙලට ඉදිරිපත් කෙරීය. එමෙන්ම කාර්තගේ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලී (Carthage International Film Festival) දී ජූරියේ තිළිණයටද හිමිකම් කීය. [[වසන්ති චතුරානි]] ඇගේ ප්‍රථම චිත්‍රපටයේම ප්‍රධාන චරිතයෙන් දක්වන රඟපෑම වර්ණනාවට භාජනය විය. [[ගඟ අද්දර]] චිත්‍රපටයෙන් පීරිස් මහතාගේ ඊ ලඟ චිත්‍රපටය වූයේ 1980 නිෂ්පාදිත ''[[ගඟ අද්දර]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙය ශ්‍රී ලංකා ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ සිත් සතන් බැඳගන්නා සුළුවූ, රට තුල වාර්තාගත සියළු ආදායම් අභිබවා ගිය එකක් විය. විවේචකයන්ගේද ප්‍රසංශාවට භාජනයවූ මෙය චිත්‍රපට සඳහා ප්‍රධානය කරනු ලබන ජාතික තිළිණයන් කිහිපයක්ම දිනාගැනීමට සමත්වූ අතර, දකුණු ආසියාතික චිත්‍රපට උළෙලීදී ඩිප්ලෝමා සහතිකයක්ද හිමි විය. මෙම කාලය තුල පතිරාජ ඉතා ක්‍රියාශීලීව, ''එයා දැන් ලොකු ලමයෙක්'' 1977දීද, ''[[බඹරු ඇවිත්]]'' 1978දීද, ''පොන්මනී'' සහ ''සොල්දාදු උන්නැහේ'' 1981දීද අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදී. [[බඹරු ඇවිත්]] ඔහුගේ ප්‍රධානම කර්තවයවූ අතර, ධීවර සමාජයේ සහ නාගරික තාරුණ්යයේ සමාජීය ආතතිය පිළිබඳව විවරණයක යෙදෙන ලදී. පතිරාජගේ පොන්මනී චිත්‍රපටය දමිල භාශාවෙන් නිෂ්පාදනය වූවකි. දමිල සිනමාව රටතුල වර්ධනය කිරීමේ අදහසින් එම චිත්‍රපටය කරන ලදී. කෙසේ වෙතත් දමිල ප්‍රේක්ෂකයින් මෙම චිත්‍රපටය නොසලකා හැරියේ සිංහල අධ්‍යක්ෂවරයා කෙරෙහි විශ්වාසය නොතැබූ හෙයිනි. සොල්දාදු උන්නැහේ- පැරණි සොල්දාදුවකුගේ, ගණිකාවකගේ, මත් පැන් සොඬකුගේ හා සොරෙකුගේ ජීවිතයන්හි ඉරණම කෙරෙහි ආලෝකයක් පතිත කිරීමට උත්සහා දරා ඇත. 1979දී [[වසන්ත ඔබේසේකර|ඔබේසේකරයන්]] ඔහුගේ ඉතාමත් අගය කල චිත්‍රපටය වූ ''[[පළඟැටියෝ]]'' නිර්මාණය කරන ලදී. එය නාගරික තාරුණ්යයේ අපහසුතා ගැන කථා කරන ලදී. ඔහුගේ ඊ ලඟ චිත්‍රපටයවූ 1983දී නිශ්පාදිත [[දඩයම (චිත්‍රපටය)|දඩයම]]ටද හොඳ ප්‍රතිචාරයක් ලැබිණි. [[පළඟැටියෝ]] හි ප්‍රධාන නළු ධර්මසිරි බණ්ඩාරණායකයන් 1980දී ඔහුගේ ඉතාමත් ශෛලී ගත කල ''හංස විලක්'' චිත්‍රපටයෙන් අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස චිත්‍රපට නිපැයුමට පාතබන ලදී. ===පිරිහීම ( 1983-1990 ) === [[ගොනුව:D.B.Nihalsinghe(5).jpg|right|thumb|200px|ඩි.බී නිහාල්සිංහ]] සිංහල සිනමා නිර්මාණ වල ආකර්ෂණීය ගුණය බිඳවැටීම සිංහල සිනමාවේ බිඳ වැටීමට බලපෑ හැකි ප්‍රධානම සාධකය ලෙස ඩී.බී නිහාල්සිංහ ඇතුළු ප්‍රබල සිංහල සිනමාකරුවන් රැසක්ම සිය අදහස් 1990 දශකයේ මුල සිටම ඉදිරිපත් කර ඇති අතර එම අදහස් සැබෑවක් බවට පත්ව ඇති බව අද වන විට පසක් වී තිබේ. අනෙකුත් පරිබාහිර සාධක කුමක් වුවත්, සිනමාව රස විඳීමට ප්‍රේක්ෂකයා නොපැමිණියේ නම් එකී සිනමාවේ බිඳවැටීම නිසැකය. 70 හා 80 දශකයේ ස්වර්ණමය යුගයෙන් පසු නූතන සිංහල සිනමාව එබඳු ප්‍රේක්ෂකයා ආකර්ශණ්‍ය කරගන්නා නිර්මාණ බිහි නොකිරීම නිසා සිංහල සිනමාව ආගාධයට ගමන් කර තිබේ. මෙම අවදියේ ඉතාමත් වැදගත් චිත්‍රපට වූයේ, සුමිත්‍රා පීරිස්ගේ සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ හන්දා, මාටින් වික්‍රමසිංහ ගේ [[විරාගය(නවකථාව)|විරාගය]] නවකථාව ඇසුරින් [[තිස්ස අබේසේකර]] නිපදවූ [[විරාගය(චිත්‍රපටය)|විරාගය]] (1988) සහ [[ඩී.බී. නිහාල්සිංහ]]යන්ගේ [[රිදී නිම්නය (චිත්‍රපටය)]] (1983), [[මල්දෙනියේ සිමියොන් (චිත්‍රපටය]] (1986) සහ [[කෙළි මඬළ]] (1991) වේ. නිහාල්සිංහ ඔහුගේ චිත්‍රපට වලට අතිදක්ෂ තාක්ෂණ අධ්‍යක්ෂණයන් කවන ලදී. ===ස්වාධීන චිත්‍රපට සාදන්නන්ගේ නැගිටීම (1990-2000) === ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ ඉතාමත් වැදගත් චිත්‍රපට සාදන්නකුවූ '''ප්‍රසන්න විතානගේ''' ඔහුගේ ප්‍රථම වෘතාන්ත චිත්‍රපටයවූ ''සිසිල ගිනිගනී'' 1992දීද, ''අනන්ත රාත්‍රිය'' 1995දීද සාදන ලදී. දෙවැන්න ඉතා සාර්ථක එකක් වූ අතර, ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උත්සව රාශියක ප්‍රදර්ශනය කල හා තිළිණ රාශියක් දිනාගත්තක් විය. අවුරුදු දෙකකට පසු නැවතත් විතානගේ ''පවුරු වලළු'' නැමති පැරණි නාට්‍යය, පෙර දීප්තිමත් තාරකාවක් වූ '''නීටා ප්‍රනාන්දු''' යොදා සාදන ලදී. මෙම චිත්‍රපටයද විවේචකයන්ගේ ප්‍රසංශාවට භාජනය විය. ඔහුගේ දශකයේ අවසාන චිත්‍රපටයවූ ''පුර හඳ කළුවර'' ශ්‍රී ලංකාවේ සොල්දාදුවන්ගේ පවුල් වලට සිවිල් යුද්දය බලපාන්නේ කෙසේදැයි පරීක්ෂණයට ලක් කරන ලදී. ප්‍රධාන භූමිකාව රඟපෑ [[ජෝ අබේවික්‍රම]], භාවනානුයෝගී රඟපෑමක නිරතවූ අතර, චිත්‍රපටය විතානගේගේ විශිෂ්ඨම නිපැයුම ලෙස සලකන ලදී. ===නූතන යුගය (2000- අද දක්වා)=== [[ගොනුව:Vimukthi Jayasundara.jpg|thumb|right|200px|විමුක්ති ජයසුන්දර]] [[ගොනුව:Ashoka Handagama.jpg|thumb|right|200px|අශෝක හඳගම]] [[ගොනුව:Jackson Anthanee.jpg|thumb|right|200px|ජැක්සන් ඇන්තනී]] [[ගොනුව:Ranja2Awards.jpg|thumb|right|200px|රන්ජන් රාමනායක]] [[ගොනුව:Aba- The Prince of Life (film).JPG|thumb|right|200px|අබා චිත්‍රපටය]] [[ගොනුව:Ho Gana Pokuna.jpg|thumb|right|200px|හෝ ගානා පොකුණ]] [[ගොනුව:Adaraneeya kathawak.jpg|thumb|right|200px|ආදරණීය කතාවක්]] ලෝක ප්‍රසිද්ධ කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙලේ (Cannes Film Festival)දී කැමරා ඩ් ඔර් (Caméra d'Or) නැමති ගෞරවනීය සම්මානය දිනාගැනීමට, ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකිකයාවූ [[විමුක්ති ජයසුන්දර]]ට ''[[සුලඟ එනු පිණිස]]''(2005) නිපයුමෙන් හැකිවිය. විවාදාත්මක චිත්‍රපට නිපැයුම් කරු '''[[අශෝක හඳගම]]'''ගේ චිත්‍රපටි දැනට රටෙහි පවත්නා වර්ගවාදී ගැටුම් පිළිබඳව යථාර්තවාදී සැබෑ විග්‍රහයක් කෙරෙන ඒවා බව සිනමා කර්මාන්තයට අදාල බොහෝ විද්වතුන්ගේ අදහසවේ. ඔහු චිත්‍රපට පහක් නිර්මානය කර ඇත. ''[[සඳ දඩයම]]'', ''[[චන්ද්‍ර කින්නරී]]'', ''[[මේ මගේ සඳයි]]'', ''[[තනි තටුවෙන් පියාඹන්න]]'' හා ''[[අක්ෂරය]]'' මෙම චිත්‍රපටි පහ වේ. මේවා බොහෝ ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙලවල් වලදී තිළිණ ලබාගෙන අත. ඔහු බොහෝ අවස්ථා වල චිත්‍රපට පරීක්ෂක මණ්ඩලයේ තහන්චි වලට ලක්විය. මෑතකදී ඔහුගේ [[අක්ෂරය]] චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකාවේ තහනමට ලක්විය. මෑත අතීතයේ ප්‍රදර්ශනයවූ ''[[සූරිය අරණ (චිත්‍රපටිය)|සූරිය අරණ]]'', ''[[සමනල තටු]]'', ''[[හිරි පොද වැස්ස]]'' යන චිත්‍රපට ශ්‍රී ලංකා ප්‍රේක්ෂකයින් සිනමා ශාලා වලට ඇද ගැනීමට සමත්ව ඇත. සූරිය අරණ චිත්‍රපටය, ශ්‍රී ලංකා චිත්‍රපට ඉතිහාසයේ වැඩිම ආදායම් වාර්ථා තැබුවේ මිලියන 121ක වාර්ථා අදායමක් ලබමින්ය. '''[[ජැක්සන් ඇන්තනී]]'''ගේ ''[[අබා]]'' චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ වැඩිම මුදලක්, එනම් රුපියල් මිලියන 60ක් වැය කල චිත්‍රපටය වේ. [[චීනය]], [[ඉතාලිය]] සහ [[ඕස්ට්‍රේලියාව]] ආදී රටවල මෙම චිත්‍රපටයේ පූර්ව ප්‍රචාරක පටය දැක්වීමෙන් පසු එම රටවල චිත්‍රපටය ප්‍රදර්ශනය කිරීම පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වා ඇත. [[චීනය]] විශේෂයෙන්ම මෙය චීන බසට හඬකවා ප්‍රදර්ශනය කිරීමට උනන්දුවක් දක්වා ඇත. [[අබා]] 2008 අගෝස්තු 08 දින තිරගත කරන ලදී. 2009 වන විට එය අවුරුද්දකට මිලියන 7.2 ක පමණ පැමිණීමකට ලක් විය. 1979 දී 365 ක් වූ සිනමාහල් සංඛ්‍යාව 147 ක් දක්වා පහත වැටී ඇත. 2010 අවසානය වන විට වාර්ෂික සිනමා ශාලා ආදායම මිලියන 5.5 දක්වා පහත වැටුනි. [[ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාව]] විසින් නිකුත් කරන ලද සංඛ්‍යා ලේඛන අනුව 2009 සඳහා තිරගත කරන ලද දේශීය චිත්‍රපට සංඛ්‍යාව 15 කි. ජනාධිපති [[චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]]ගේ චිත්‍රපට බෙදාහැරීම සහ ආනයනය පෞද්ගලීකරණය කිරීම හේතුවෙන් සිනමාහල්වලට වාර්ෂිකව පැමිණීම පහත වැටිනි. ජාතික [[චිත්‍රපට සංස්ථාව]] පදනම් කරගත් ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ අනාගතය පැහැදිලිවම අඳුරු විය. මෑත වසරවලදී [[ආලෝකෝ උදපාදි]], [[අබා]], [[පත්තිනි (2016 චිත්‍රපටය)|පත්තිනි]], [[මහරජ ගැමුණු]] සහ [[හෝ ගානා පොකුණ]] වැනි ඉහළ චිත්‍රපට කිහිපයක් සාර්ථක ප්‍රතිපල අත්පත් කර ගත්හ. ==හොඳම අධ්‍යක්ෂවරුන් දසදෙනා තේරීම== 1987 වසරේදී සිංහල සිනමාවට වසර 40 ක් පිරීම නිමිත්තෙන් ජාතික මට්ටමේ අවධානයට යොමුවන සුවිශේෂ දෙයක් කළ යුතු බව සංගමය තීරණය කරණු ලැබූයේ හතළිස් වසරක පුරා හොඳම චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරුන් දස දෙනා තේරීමයි. මේ පිළිබඳ විශේෂ රැස්විමක් 1986 දෙසැම්බර් 2 දා කොළඹ ගංගාරාම මාධ්‍ය කේන්ද්‍රයේදී පවත්වා 'සිවු දශකයේ දස මහා සිනමා නිර්මාතෘන්ට' ප්‍රණාම පිළිගැන්වීමේ මහෝත්සවයක් 1987 පෙබරවාරි 17 වැනි දින කොළඹ ශ්‍රී ලංකා පදනම් ආයතනයේදී පවත්වන ලදී. එහිදී ප්‍රණාම පිළිගැන්වුණු අධ්‍යක්ෂවරුන් දස දෙනා ලෙස, #[[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] #[[සුමිත්‍රා පීරිස්]] #[[ඩී බී නිහාල්සිංහ]] #[[ටයිටස් තොටවත්ත]] #[[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] #[[ධර්මසේන පතිරාජ]] #[[වසන්ත ඔබේසේකර]] #[[ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක]] #[[තිස්ස අබේසේකර]] #[[අමරනාත් ජයතිලක]] ==පෙරමුනේ සිටින නළුවන් හා නිළියන් == ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටයවූ කඩවුන පොරොන්දුවේ නළු නිළි යුවල වූ රුක්මණී දේවි හා එඩී ජයමාන්න යන දෙදෙනා ප්‍රථමයෙන් රට තුල ප්‍රසිද්ධිය ලැබගෙන පසුවූහ. ඔවුහු මිණර්වා නාට්‍ය කණ්ඩායමේ (Minerva group) සාමාජිකයින් වශයෙන් එක්තරා ප්‍රසිද්ධියක් ලබා සිටියහ. එය චිත්‍රපට වලට අවතීර්න වීමටද සාධක විය. ඔවුහු 1950 සහ 1960 දශක තුල චිත්‍රපට වල රඟපෑමේ නියුතුව සිටියහ. 1960දී [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] ඓතිහාසික චිත්‍රපටයක්වූ ''සන්දේශය'' චිත්‍රපටයෙන් ඉදිරියට එන ලදී. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නළුවා '''ආනන්ද ජයරත්න''' වුවද, ගාමිණී ෆොන්සේකා ඔහුව අභිබවා, ඔහුගේ ප්‍රථම චිත්‍රපටයෙන්ම ඉදිරියට එන ලදී. ෆොන්සේකා ඔහුගේ ඊ ලඟ චිත්‍රපටය වූ ''රන්මුතු දූවෙන්'' ප්‍රසිද්ධ නිළි '''ජීවරාණී කුරුකුලසූරිය''' සමගින් ඔහුගේ දක්ෂම රඟපෑම ඉදිරිපත් කරන ලදී. ගාමිණී ෆොන්සේකාගේ වෙනත් ප්‍රධාන චිත්‍රපට වූයේ, ''ධීවරයෝ'', ''අදට වැඩිය හෙට හොඳයි'' සහ ''චන්ඩියායි''. 1955 දී '''ජෝ අබේවික්‍රමයන්''' ‘‘දේවසුන්දරී’’ චිත්‍රපටයේ හාස්‍යමය චරිතයක් සමඟින් සිනමා රංගනයට පිවිසියේය. එමෙන්ම "රන්මුතු දූව", "ගැටවරයෝ", "සැඩොල් කඳුළු", "බැද්දේගම", "තුංමං හංදිය", "ඔහුගේ දෑස නිසා","පුර හඳ කළුවර" වැනි චිත්‍රපට ගණනාවක කැපී පෙනෙන චරිත ඉදිරිපත් කළේය. ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම චිත්‍රපට 10 අතර ඇති "වැලිකතර" චිත්‍රපටයේ ගෝරිං මුදලාලි ගේ චරිතයද එවැන්නකි. සම්මාන ගණනාවකින් පිදුම් ලැබූ ජෝ අබේවික්‍රම ඉන්දියාවේ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන සඳහා සහභාගී වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකික නළුවා ද විය.<ref>1955 දී ජෝ අබේවික්‍රමයන් ‘‘දේවසුන්දරී’’ චිත්‍රපටයේ හාස්‍යමය චරිතයක් සමඟින් සිනමා රංගනයට පිවිසියේය. එමෙන්ම "රන්මුතු දූව", "ගැටවරයෝ", "සැඩොල් කඳුළු", "බැද්දේගම", "තුංමං හංදිය", "ඔහුගේ දෑස නිසා","පුර හඳ කළුවර" වැනි චිත්‍රපට ගණනාවක කැපී පෙනෙන චරිත ඉදිරිපත් කළේය. ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම චිත්‍රපට 10 අතර ඇති "වැලිකතර" චිත්‍රපටයේ ගෝරිං මුදලාලි ගේ චරිතයද එවැන්නකි. සම්මාන ගණනාවකින් පිදුම් ලැබූ ජෝ අබේවික්‍රම ඉන්දියාවේ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන සඳහා සහභාගී වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකික නළුවා ද විය.</ref> 1969දී [[විජය කුමාරතුංග]], හන්තානෙ කථාවේ ප්‍රධාන නළුවා ලෙස තරුවක් බවට පත්විය. ඊ ලඟ දශකය තුල , ෆොන්සේකා ලඟට ඉතාමත් ජනප්‍රිය නළුවා වූයේ ඔහුයි. බොලිවුඩ් වානිජ චිත්‍රපටවල ආභාශය ලද චිත්‍රපට වලට අමතරව, ''බඹරු ඇවිත්'', ''එයා දැන් ලොකු ලමයෙක්'' හා ''ගඟ අද්දර'' වැනි කලාත්මක චිත්‍රපට වලද ඔහු රඟපෑවේය. 1988 දී ඔහුගේ හදිස්සි මරණය හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධ සිනමාව කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇතිවිය. 1990දී [[ජීවන් කුමාරතුංග|ජීවන් කුමාරණතුංග]],''හිත හොඳ පුතෙක්'' , ''චන්ඩි රජා'',''හොඳ හොඳ සෙල්ලම්'',''හිත හොඳ චණ්ඩියා'',''ජීවන් මල්ලී'' වැනි චිත්‍රපට ඔස්සේ චන්ඩි චිත්‍රපට පෙරමුණ ගනිමින් ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාව වෙනම ක්‍රියාදාම යුගයකට යොමු විය. එකල්හි ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට බෙහෙවින් අධි ආදායම් වාර්ථාද තබමින් තිරගත විය. එකල්හිම ''[[සනත් ගුණතිලක]]'' ද කැපී පෙනුන ප්‍රධාන නළුවකි. ඔහු වඩාත් ආදරණීය චිත්‍රපට වල කැපී පෙනුණ නළුවෙකි. ඔහු සමඟ බොහෝ චිත්‍රපට හි රඟපෑ [[සබීතා පෙරේරා]] මෙම යුගයේ කැපී පෙනි ජනප්‍රිය නිළියකි. එම් හේතුවෙන් සනත්-සබීතා යුගලක් බිහි විය. 1990 දශකයේ [[බන්දු සමරසිංහ]],[[ටෙනිසන් කුරේ]] සුසංයෝජනය හා ''[[රන්ජන් රාමනායක]]ගේ'' ග්‍රහණයත් මේ කල සිදුවිය. බන්දු-ටෙනි සමඟ ඇතිවූ සුළු හාස්‍ය රැල්ලේ චිත්‍රපට වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට ඉහල ආදායම් ත්ත්වයට පත් විය. එම දශකයේ ප්‍රේක්ෂකයා විනෝදාත්මක චිත්‍රපට කෙරෙහි ඇල්මක් දැක්වීය. මෙහිදී ප්‍රේමවන්තයා යට කොට විකටයා ඉදිරියට පැමිණියේය මේ දක්වා සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ උන්නතියට හා කඩාවැටීම් වලටද ලක්වුනේය.''[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල්]]-[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 2|2]]-[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 3|3]]'',''[[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]]'','''[[සොමි බෝයිස්]]'',''[[කොළොම්පූර්]]'' වැනි සිනමාපට මුල් කාලයේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධියක් සේම එදිනෙදා ආදායම් වාර්ථා බිඳහෙළමින් චිත්‍රපට දින 100කට එහා දිවීමටද සමත් විය. 2000-2016 තෙක් කැපී නොපෙනුණද ''සුපර් ස්ටාර්'' ලෙස සලකන්නේ [[රන්ජන් රාමනායක]]යි. ==ආශ්‍රිත ලිපි== *[[සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]] *[[ශ්‍රී ලාංකික සිනමාව]] *[[දෙමළ සිනමාව]] *[[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]] ==බාහිර යොමුව== *[http://www.films.lk/ සිංහල සිනමා දත්ත පද්දතිය - නිල වෙබ්-අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122155109/http://www.films.lk/ |date=2019-01-22 }} *[http://www.srilankafilmcorp.com/about/ ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාව - නිල වෙබ්-අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927044031/http://www.srilankafilmcorp.com/about/ |date=2007-09-27 }} *[http://www.etickets.lk/cinema/heartfm.shtml හාට් FM සිංහල චිත්‍රපටය ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080528062814/http://www.etickets.lk/cinema/heartfm.shtml |date=2008-05-28 }} *[http://www.etickets.lk/cinema/sikuru_7.shtml සිකුරු හතේ සිංහල චිත්‍රපටය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306232109/http://www.etickets.lk/cinema/sikuru_7.shtml |date=2009-03-06 }} *[http://www.etickets.lk/cinema/sirirajasiri.shtml සිරි රජ සිරි සිංහල චිත්‍රපටය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080823011825/http://www.etickets.lk/cinema/sirirajasiri.shtml |date=2008-08-23 }} *[http://www.aba.lk/ අබා, ඓතිහාසික සිංහල චිත්‍රපටය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011131004/http://aba.lk/ |date=2011-10-11 }} *[http://www.colombofilm.com කොලඹ චිත්‍රපට කවය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191204123720/http://www.colombofilm.com/ |date=2019-12-04 }} *[http://www.sandeshaya.org සංදේශය ශ්‍රී ලංකා - චිත්‍රපට තතු] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව| ]] 0l4106q4les4bl4drdmz5z890dphozy රජීව ජයවීර 0 86751 783796 597694 2026-03-29T12:15:23Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783796 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = රජීව ජයවීර | image = | image_size = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[කොළඹ]] [[ලංකාව]] | death_date = 12 ජුනි 2020 | death_place = [[කොළඹ]] [[ලංකාව]] | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | residence = | nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික | other_names = | known_for = මාධ්‍යවේදි කොළම්බු ටෙලිග්‍රාෆ් | education = [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ]] | employer = | occupation = | title = | networth = | height = | weight = | term = | predecessor = | successor = | party = | boards = | religion = බෞද්ධ | spouse = | partner = | children = | parents = ස්ටැන්ලි ජයවීර | relatives = නෙවිල් ජයවීර | signature = | website = | footnotes = }} '''රජීව ජයවීර''' ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]: '''Rajeewa Jayaweera''') යනු මාධ්‍යවේදි කොළම්බු ටෙලිග්‍රාෆ් විය. == ජීවන සටහන් == ප්‍රවීන තානාපති නිලධාරියකු ලෙස සැලකෙන ස්ටැන්ලි ජයවීර, රජීවගේ පියාණන්ය. රජීව ප්‍රකට සිවිල් සේවකයකු, පරිපාලන නිලධාරියකු, තානාපතිවරයකු. ලේඛකයකු සහ ප්‍රජා දේශකයකු වූ නෙවිල් ජයවීරගේ ඥාති පුත්‍රයාය. රජීව ජයවීර [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි. ==ආශ්‍රිත== * [https://www.newsfirst.lk/sinhala/2020/06/12/%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%A0%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA-%E0%B6%85%E0%B7%83%E0%B6%BD-%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%BA/ නිදහස් චතුරශ්‍රය අසල මියගිය පුද්ගලයා හඳුනා ගනී: දිවි නසා ගැනීමක්දැයි සැකයක්..] * [https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%85%E0%B6%B9_%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B7%9A_%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7_%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B7%92_%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%94_%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80#%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%80%E0%B7%9A%E0%B6%AF%E0%B7%93%E0%B6%B1%E0%B7%8A කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු මාධ්‍යවේදීන්] * [http://www.ada.lk/breaking_news/%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%A0%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA-%E0%B6%85%E0%B7%83%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%A9%E0%B7%92-%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%AB-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B6%BA%E0%B7%99%E0%B6%9A%E0%B7%94-%E0%B6%B8%E0%B7%85-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%9C%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%92/11-363895 රජීව ජයවීර] * [http://www.ethalayanews.com/%E0%B6%AF%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%83%E0%B7%8F-%E0%B6%9C%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B6%E0%B7%80-%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%96-%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80-%E0%B6%A2/ දිවි නසා ගත් බව කියූ රජීව ජයවීරගේ අබිරහස් මරණය]{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mawbima.lk/news-more/65094 රජීව ජයවීරගේ මරණය සියදිවි නසා ගැනීමක්]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.lankanewsweb.net/sinhala/127-general-news/63517-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%A0%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%8F-%E0%B6%91%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B6%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%82%E0%B6%A0%E0%B7%8F%E0%B7%80-%E0%B7%84%E0%B7%99%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80-%E0%B6%A2%E0%B6%BA%E0%B7%80%E0%B7%93%E0%B6%BB-- නිදහස් චතුරස්‍රයේ මියගොස් සිටියේ මිහින් ලංකා එයාබස් වංචාව හෙළිකළ රජීව ජයවීර]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.colomboxnews.com/2020/06/21/%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B6%A0%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%A9/ නිදහස් චතුරශ්‍රයේ දී වෙඩි තබාගත් බවකී ‘රජීවගේ නිවසේත් ‘ වෙඩි ප්‍රහාරයක් -සියලු විස්තර මෙන්න]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{DEFAULTSORT:ජයවීර, රජීව}} [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]] juc1lbjllcx1zfd8dzq76hb6ekis85o රවීනා ටන්ඩන් 0 89166 783800 477781 2026-03-29T12:26:19Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783800 wikitext text/x-wiki {{short description|ඉන්දියානු නිළිය}} {{Infobox person | name = රවීනා ටන්ඩන් | image = RaveenaTandon.jpg | caption = ටන්ඩන් 2012 කලර්ස් ගෝල්ඩන් පෙටල් අවෝඩ්ස් හි දී | alt = | birth_date = {{birth date and age|1974|10|26|df=yes}}<ref name=DoB>{{cite news |last1=कुशवाहा |first1=अल्केश |title=सलमान के साथ 'पत्थर के फूल' में फरमाया था इश्क, ऐसी ग्लैमरस नजर आती हैं ये बॉलीवुड एक्ट्रेस.. देखें Pics |url=https://khabar.ndtv.com/news/bollywood/raveena-tandon-birthday-bollywood-actress-glamorous-life-see-pics-1937973 |access-date=14 April 2019 |work=[[NDTV]] |date=26 October 2018 |language=hi }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_place = [[බොම්බේ]] (වර්තමාන මුම්බායි), [[මහාරාෂ්ට්‍ර]], ඉන්දියාව | net worth = | occupation = {{hlist|නිළිය|නිරූපිකාව}} | spouse = {{marriage|අනිල් ථඩානී|2004}} | children = 4 | father = [[රවී ටන්ඩන්]] | relatives = {{ubl|[[මැක් මෝහන්]] (මාමා)|[[මංජරී මකීජානි]] (ඥාති සොයුරිය)|[[කිරන් රථෝද්]] (ඥාති සොයුරිය)}} | website = | years_active = 1991–වර්තමානය }} '''රවීනා ටන්ඩන්''' (උපත 1974 ඔක්තෝබර් 26) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නිළියක, නිරූපිකාවක සහ නිෂ්පාදිකාවකි. අධ්‍යක්ෂක [[රවී ටන්ඩන්]]ගේ දියණිය වන ඇය උපත ලබා හැදීවැඩුණේ [[මුම්බායි]] හි ය. ඇය සිය වෘත්තිය නිරූපිකාවක ලෙස ආරම්භ කළ අතර, පසුව ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් වූ ''[[පට්ඨර් කේ ඵූල්]]'' තුළින් සිනමාවට පිවිසියා ය. එම රංගනය වෙනුවෙන් ඇයට [[වසරේ නවක මුහුණ සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]] හිමි විය. ==ආශ්‍රේයයන්== {{Reflist}} ==බාහිර සබැඳි== {{Sister project links|display=රවීනා ටන්ඩන්|wikt=no|c=Raveena Tandon|commonscat=yes|n=no|q=no|s=no|author=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q2001803|species=no|species_author=no|m=no|mw=no|position=right}} * {{IMDb name|0849199}} * {{Bollywood Hungama person|raveena-tandon}} * {{Instagram|officialraveenatandon}} {{Navboxes | title = රවීනා ටන්ඩන් ලද සම්මාන | list = {{National Film Award for Best Actress}} {{FilmfareAwardBestFemaleDebut}} {{ScreenAwardBestSupportingActress}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ටන්ඩන්, ‍රවීනා}} [[Category:1974 උපත්]] [[Category:ජීවත්වන්නෝ]] [[Category:20වන සියවසේ ඉන්දියානු නිළියෝ]] [[Category:මුම්බායි හි නිළියෝ]] iwjvllaxxd8hriw3v4khq4gs9xil7oz හියුගෝ ප්‍රනාන්දු 0 92838 783837 548847 2026-03-29T19:18:10Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783837 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = හියුගෝ ප්‍රනාන්දු <br> Hugo Fernando | image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by the blind and visually impaired's speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_name = කණුපුලගේ උගෝ සිංඤෝ | birth_date = {{Birth date|1912|07|14}} | birth_place = [[මීගමුව]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | death_date = {{Death date and age|1999|04|12|1912|07|14}} | death_place = | resting_place = | nationality = ශ්‍රී ලාංකික | other_names = හියුගෝ මාස්ටර් | occupation = නළුවෙක්, සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් තනු නිර්මාපකයෙක්, ගීත රචකයෙක්, තිර රචකයෙක් | years_active = 1947-1996 | education = දළුපොත රෝමානු කතෝලික පාසල | notable_works = | father = පේදුරු ප්‍රනාන්දු | mother = ලියනගේ එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු | children = 6 | spouse = එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු (m. 1935) }} '''කණුපුලගේ උගෝ සිංඤෝ''' (14 ජූලි 1912 - 12 අප්රේල් 1999), හෙවත් '''හියුගෝ මාස්ටර්''' හෝ '''හියුගෝ ප්‍රනාන්දු''', යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමා නළුවෙක් සහ සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටිය වන ''[[කඩවුණු පොරොන්දුව]]'' චිත්‍රපටයෙන් සිනමා ගමන ආරම්භ කල ප්‍රනාන්දු, ගීත රචකයෙකු, සහ සහය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස ද වසර 30කට අධික වෘත්තීය ජීවිතයක් ගත කර ඇත. ==පෞද්ගලික ජීවිතය== ප්‍රනාන්දු පවුලේ වැඩිමලා ලෙස 1912 ජූලි 14 වන දින [[මීගමුව]] පෙරියමුල්ලේදී උපත ලැබීය. ගමේ ගෙවල් පිළිසකර කිරීමට ප්‍රසිද්ධ වූ ඔහුගේ පියා පේදුරු ප්‍රනාන්දුය. ඔහුගේ මව ලියනගේ එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු ගෘහණියක් වූවාය. ඔහුට මාර්තා මේරි ප්‍රනාන්දු නම් බාල සහෝදරියක් සිටී.<ref name= hugo>{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/critics-other/2019/10/10/10431/“අලි-වැඩේ”-“පණ-ගියා”-දෙබස්වලින්-හිනැස්සු-සිනමා-පුරාවෘත්තය |title=The cinema legend laughed through dialogues |publisher=Sarsaviya |access-date=30 November 2019}}</ref> ඔහු දළුපොත රෝමානු කතෝලික පාසලට ඇතුළත් වූ නමුත් දරිද්‍රතාවයෙන් පෙළෙන තම පවුල නඩත්තු කිරීම සඳහා හත්වන ශ්‍රේණියෙන් ඉවත් වීමට ඔහුට සිදු විය. ඔහුගේ පියා පලංචියකින් වැටුණු අතර එතැන් සිට ඇවිදීමට නොහැකි විය. ඒ නිසා අම්මා කොහු මෝලේ වැඩ කරන්න පටන් ගත් අතර මේ සඳහා ඔහු කොහු මෝල්, වතු, දුම්කොළ ගබඩා, මාළු කඩ සහ පෙදරේරු වැනි වැඩෙහි නිරත විය.<ref name="A">{{cite news|first=Ramesh|last=Uvais|title=Hugo Master: The Multi-Faceted Entertainer|work=Daily Mirror|date=2006}}</ref> කොහු මෝලේ නැවැත්වීමෙන් පසු ඔහු ත්‍රිකුණාමලයේ කුකුලාව ප්‍රදේශයේ ධීවරයින් පිරිසකට සම්බන්ධ වූ අතර එහිදී [[මුලතිව්]] සිට සැතපුම් 24 ක් දුරින් පිහිටි අලම්බල ගම්මානයේ ධීවර කණ්ඩායමකට සම්බන්ධ විය. මාස කිහිපයකට පසු ඔහු තම මිතුරෙකු සමඟ හිරියාලේ දුම්කොළ වෙළඳසැලකට සම්බන්ධ වී කෝකියෙකු ලෙස වැඩ කළේය. පසුව පුත්තලමේ වත්තක "කංකානම්" ලෙස සේවය කළේය. මෙම කාලය තුළ ඔහු දෙමළ ගුරුවරයෙකුගෙන් ඉංග්‍රීසි සහ සූපශාස්ත්‍ර ඉගෙනීමට පුරුදුව සිටියේය. ඔහු උගෝගේ නම "හියුගෝ" ලෙස වෙනස් කළේ ප්‍රකට ප්‍රංශ ලේඛක වික්ටර් හියුගෝ, දෙමළ ගුරුවරයාගේ ප්‍රියතම නිසාය. වයස අවුරුදු 16 දී හියුගෝ සහකාර පෙදරේරුවෙකු ලෙස රැකියාවට ගියේය.<ref name= hugo /> ඔහු 1935 දී එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු සමඟ විවාහ විය. මෙම යුවළට බ්‍රිජට් මාලිනී, නිමල් ඇන්තනි, ලලිතා, ගාමිණී මැල්කස්, සරත් සහ බ්‍රිටෝ නමින් දරුවන් හය දෙනෙකි. බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු මහතා කලක් මීගමුව මහනගර සභාවේ සභිකයෙකු වූ අතර දැනට මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ අතුරුදහන් වූවන්ගේ පවුල් වෙනුවෙන් සේවය කරයි.<ref name= hugo /> ඔහු 1999 අප්‍රේල් 12 වන දින වයස අවුරුදු 86 දී මිය ගියේය.<ref>{{cite web |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20120409/283244504951046 |title=Hugo Master |publisher=Daily Mirror |access-date=30 November 2019}}</ref> ==වෘත්තීය ජීවිතය== "මැලතියස් මාස්ටර්" ලෙසින් ප්‍රකට වෙල්ගම්පොල මැලතියස් පෙරේරා සමඟ ඇති වූ හමුවීමක් ප්‍රනාන්දු සංගීතවේදියාගේ වාද්‍ය වෘන්දයට [[මවුත් ඕගන්]] සහ [[මැන්ඩලින්]] වාදකයෙකු ලෙස සම්බන්ධ වීමට හේතු විය. ඔහුගේ පළමු නාට්‍යය 1934 ගුවන් විදුලි නාලිකාවෙන් විකාශය විය.<ref name= hugo /> ඉන්පසු ඔහු මිනර්වා රඟහල කණ්ඩායමට සම්බන්ධ වී [[බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න]]ගේ ''අවතාරය'' නාට්‍යයට සංගීතය සැපයීය. ප්‍රනාන්දු 1939 දී [[රුක්මණී දේවි]] සහ [[එච්.ඩබ්ලිව්.රූපසිංහ]]ගේ "ශ්‍රී බුද්ධ ගයා විහාරේ" ගීතය පටිගත කිරීමටද දායක විය.<ref name="A"/> 1947 දී ප්‍රනාන්දු විසින් ජයමාන්නගේ නාට්‍යයේ අනුවර්තනයක් වූ ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටය වන ''කඩවුණු පොරොන්දුව'' නිෂ්පාදනයේදී ත්‍රිත්ව චරිතයක් නිරූපණය කළේය. චිත්‍රපටයේ චරිතයක් නිරූපණය කිරීමට අමතරව, ඔහු රුක්මණී දේවි සමඟ "සන්ධ්‍යාවේ ශ්‍රියා" ගීතය ගායනා කළ අතර එහි [[එඩී ජයමාන්න]] ගේ "ලපටි රූපේ ඈගේ" වැනි ගීත රචනා කළේය.<ref name="A"/> ඒ සමඟම ඔහු [[පී.එස්. කුලරත්න]]ගේ "සිරිලක් ලිමිටඩ්" නාට්‍ය කණ්ඩායමට සම්බන්ධ විය. [[ශාන්ති කුමාර්]]ගේ නර්තන කණ්ඩායමේ සර්පිනා වාදකයා ලෙස හියුගෝ රටපුරා වාදන ඉදිරිපත් කර ඇත. ඉන්පසු ඔහු මැලතියස් මාස්ටර් විසින් රචනා කරන ලද ''ගැහැණු හිත'' නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කළේය.<ref name= hugo /> ප්‍රනාන්දු 1950 ගණන්වල ''බණ්ඩා නගරයට පැමිණීම'' (1952) සහ ''ප්‍රේම තරගය'' (1953), ''පුදුම ලේලි'' (1953) වැනි චිත්‍රපටවල සහය අධ්‍යක්ෂකද, අහංකාර ස්ත්‍රී” (1954), “මාතලං” (1955) සහ “දුප්පතාගේ දුක” (1956) වැනි චිත්‍රපටවල තිර රචකයා ලෙසද ''පිටිසර කෙල්ල'' (1953) සහ ''සරදියෙල්” (1954) වැනි චිත්‍රපටවල සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සහ ගායකයා ලෙසද කටයුතු කළේය. ඔහු ප්‍රථම වරට ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේ "ප්‍රේම තරංගය" චිත්‍රපටයේ මෙන්ම ගීත රචකයා ලෙසිනි. මීට අමතරව, ඔහු මෙම චිත්‍රපට බොහොමයක ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේය.<ref name="A"/> 1954 දී, ''අහංකාර ස්ත්‍රී'' චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ ගීත පහක් ජනප්‍රිය විය.<ref name= hugo /> ඉන් අනතුරුව ප්‍රනාන්දු ''[[සංදේශය]]'' (1960), ''[[ධීවරයෝ]]'' (1964), ''අල්ලපු ගෙදර'' (1965), ''සුරේඛා'', ''සිහසුන'', ''සහයට ඩැනී'' (1974), ''කවුද රජා'' (1976), ''චිං චිං නෝනා'' (1977) සහ ''හිත හොඳ මිනිහෙක්'' (1975) වැනි චිත්‍රපටවල චරිත නිරූපණය කර ඇත.<ref name="A"/> මීට අමතරව ප්‍රනාන්දු ''වන මෝහිනී'' චිත්‍රපටයේ සහය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.<ref name= hugo /> ප්‍රනාන්දු සිංහල සිනමාවට නව මුහුණු රැසක් හඳුන්වා දීමට සම්බන්ධ වී ඇති අතර ඔවුන් පසු කලෙක ජනප්‍රිය තරු බවට පත්විය. ඔහු [[ක්ලැරිස් ද සිල්වා]] නිළියක් ලෙස පුහුණු කළ අතර [[රෝහිණී ජයකොඩි]] සහ [[රවීන්ද්‍ර රූපසේන]] ''අහංකාර ස්ත්‍රී'' චිත්‍රපටයෙන් සිනමාවට හඳුන්වා දුන්නේය. ඉන්පසුව ''දුප්පතාගේ දුක'' හරහා [[ඇන්තනී සී. පෙරේරා]] සහ ''සූරයා'' හරහා [[විජිත මල්ලිකා]] හඳුන්වා දුන්නේය. ඔහු [[තිලකසිරි ප්‍රනාන්දු]] සහ [[ජීවරාණි කුරුකුලසූරිය]] [[ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්]]ට හඳුන්වා දුන්නේය. ජනප්‍රිය නළුවන් වන [[ඇන්ටන් ග්‍රෙගරි]], [[බර්නාඩ් රෙජිනෝල්ඩ්]] සහ [[ඇන්ඩෲ ජයමාන්න]] සිනමාවට පිවිසියේද හියුගෝ ප්‍රනාන්දුගේ මගපෙන්වීම යටතේය.<ref name= hugo /> ==යොමු කිරීම්== {{reflist}} ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=996 හියුගෝ ප්‍රනාන්දුගේ චරිතාපදානය]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *{{IMDb name|id=0273082}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:ප්‍රනාන්දු, හියුගෝ}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]] [[Category:සිනමාවේ හාස්‍ය නළුවෝ]] [[Category:ශ්‍රී ලාංකික හාස්‍ය නළුවෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික අධ්‍යක්ෂවරු]] [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]] 07hwkus8ams03wvzgvsham3ieou7xk6 ලින්ටන් සේමගේ 0 93159 783807 595041 2026-03-29T13:25:57Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783807 wikitext text/x-wiki {{short description|ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක් සහ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයෙක් (උපත 1957)}} {{Infobox person |name = ලින්ටන් සේමගේ <br> Linton Semage |birth_date = 1957 |birth_place = බූස්ස, [[ශ්‍රී ලංකාව]] |nationality = ශ්‍රී ලාංකික |education = දේව පතිරාජ විද්‍යාලය <br/> ගාල්ල මධ්‍ය විද්‍යාලය |years_active = 1976–2006 |awards = හොඳම නළුවා |occupation = නළුවා, අධ්‍යක්ෂක }} '''ලින්ටන් සේමගේ''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නළුවෙකු, වේදිකා නාට්‍ය නළුවෙකු සහ අධ්‍යක්ෂවරයෙකුද වෙයි. ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ ''[[පාදඩයා]]'' (1998), ''[[සුළං කිරිල්ලී]]'' (2002) සහ ''[[මෑඩ් කව්ගර්ල්]]'' (2006) වැනි චිත්‍රපටවල ඔහුගේ චරිත සඳහා ය. ඔහු සිය රංගන දිවිය ආරම්භ කළේ 1978 දී ටී. අර්ජුන විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''සරා'' චිත්‍රපටියෙනි.<ref name=Don2>[http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-linton-semage-900.html Linton Semage]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, films.lk</ref> 1995 දී ඔහු "මී හරකා" චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ චරිතය වෙනුවෙන් [[සරසවිය හොඳම නළුවා සම්මානය]] සහ 1999 දී හොඳම නළුවාට හිමි ජනාධිපති චිත්‍රපට සම්මානය දිනා ගත්තේය.<ref name=Don2/> ==පෞද්ගලික ජීවිතය== ඔහු උපන්නේ 1957 ගාල්ලේ බූස්සේදීය. ඔහු දේව පතිරාජ විද්‍යාලයෙන් සහ ගාල්ල මධ්‍ය විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය.<ref name= lintons>{{cite web | url=http://archives.sarasaviya.lk/2012/02/23/_art.asp?fn=sa1202235&pn=05 | title=From bottom to top | publisher=Sarasaviya | access-date=9 August 2016}}</ref> ==වෘත්තීය ජීවිතය== 1975 දී ඔහු නර්තන ශිල්පියෙකු වීමේ අභිලාෂය ඇතිව කොළඹ පදිංචියට ගියේය. අනතුරුව ලයනල් වෙන්ඩ්ට් හි "රංග ශිල්ප ශාලිකා" සමඟින් එක්වී බැසිල් මිහිරිපැන්න මහතාගේ මගපෙන්වීම යටතේ නර්තනය ආරම්භ කළේය. ඉන්පසු චිත්‍රසේනගේ ‘‘කරදිය’’, ධම්ම ජාගොඩගේ ‘‘කොර සහ අන්ධයා’’, ‘‘වෙස් මුහුද’’ වැනි නාට්‍යවල රඟපෑවේය. ඔහු [[ගාමිණී හත්තොටුවේගම]] විසින් පිහිටුවන ලද වීදි නාට්‍ය කණ්ඩායමේ පැරණිතම සාමාජිකයෙකි.<ref name= lintons /> ඔහුගේ මංගල රූපවාහිනී රංගනය පැමිණියේ [[පරාක්‍රම නිරිඇල්ල]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''සෙක්කුව'' ටෙලිනාට්‍යයේ "කිරිපුස්සා" චරිතයෙනි. ඒ චරිතය වෙනුවෙන් ඔහු රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ විශිෂ්ටතා සම්මානය දිනාගත්තේය. ‘‘මනමේ’’, ‘‘සිංහබාහු’’, ‘‘වෙඩික්කාරයෝ’’, ‘‘රන් සලකුණ’’, ‘‘පුන්තිලා’’, ‘‘පැන්ස දෙක හංසයා’’, ''අත්'' සහ ''මෝරා'' වැනි ජනප්‍රිය විචාරක පැසසුම් ලත් වේදිකා නාට්‍ය රැසක ඔහු දිගටම රඟපෑවේය.<ref name= lintons /> ඔහුගේ එකම වේදිකා නිෂ්පාදනය වන ‘‘පංචායුධ’’ නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කළේය. ඔහු ඉන්දීය ජාතික නාට්‍ය රඟහලේ නාට්‍ය පාඨමාලාවක් සඳහා ඉන්දියාවට ගියේය. 1978 දී ඔහු ටී. අර්ජුන විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''සාර'' හරහා වේටර්වරයෙකුගේ චරිතය සමඟින් සිය මංගල සිනමා රංගනය ඉටු කළේය.<ref name= lintons /> නිරිඇල්ලගේ ‘‘පලමුවෙනියා සහ අවසානය’’, පී.යූ.ඞී. පෙරේරාගේ ‘‘සින්ඩ්‍රැල්ලගේ සෙරෙප්පුව’’ වැනි කෙටි චිත්‍රපටවල ඔහු රඟපෑවා. ඔහුගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන සිනමා රංගනය 1994 දී අයි. එන්. හේවාවසම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද "මී හරකා" චිත්‍රපටය හරහා පැමිණියේය. එම වසරේ ඔහු එම චිත්‍රපටයේ "ගුණපාල" චරිතය වෙනුවෙන් හොඳම නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානය දිනා ගත්තේය.<ref name= lintons /> ඔහු "නදී ගීතය", "ඉරට හඬන මල්", "ඉන්ද්‍රකීලය",<ref>{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/001217/tv.html |title='Indrakeelaya': tale of woman facing a bitter experience |publisher=Sunday Times |access-date=19 September 2019}}</ref> "කෝකිල ගින්න", "මඟුල් සක්වල",<ref>{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/000528/tv.html | title='Magul Sakwala': story of middleage romance | publisher=Sunday Times | access-date=25 July 2019}}</ref> සහ "ඉති පහන්" ඇතුළු රූපවාහිනී කතාමාලා කිහිපයක රඟපෑවේය. . ඔහු "අකරදරුව" සහ "දෙවෙනි කැමැත්ත" මාලා දෙකක්ද නිෂ්පාදනය කළේය.<ref name= lintons /> ==චිත්‍රපටකරණය== ===ප්‍රධාන නළුවා / නළුවා<ref name=Don2/>=== * අංක ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ ඇති ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රපට සංඛ්‍යාව දක්වයි.<ref>{{cite web | url=http://www.nfc.gov.lk/films-history.php | title=Sri Lankan Cinema History | publisher=National Film Corporation of Sri Lanka | access-date=9 August 2016}}</ref> {| class="wikitable" |- ! වසර !! අංකය !! චිත්‍රපටය !! චරිතය |- | 1978 || 396 || ''[[සාරා (1978 චිත්‍රපටය)|සාරා]]'' || වේටර් |- | 1981 || 502 || ''[[සුද්දා]]'' || |- | 1982 || 514 || ''[[තනි තරුව]]'' || |- | 1985 || 614 || ''[[රජිනා (සිංහල චිත්‍රපටය)|රජිනා]]'' || තිර රචනය |- | 1986 || 639 || ''[[අතුරු මිතුරු (චිත්‍රපටය)|අතුරු මිතුරු]]'' || |- | 1987 || 658 || ''[[පොඩි විජේ]]'' || |- | 1989 || 696 || ''[[සිරි මැදුර]]'' || ගුණපාලගේ ආධාරකරුව |- | 1990 || 705 || ''[[සහරවේ සිහිනය]]'' || |- | 1991 || 737 || ''[[ස්ත්‍රී (1991 චිත්‍රපටිය)|ස්ත්‍රී]]'' || |- | 1994 || 819 || ''[[මී හරකා]]'' || ගුණපාල |- | 1995 || 842 || ''[[අයෝමා (චිත්‍රපටය)|අයෝමා]]'' || |- | 1996 || 866 || ''[[බව සසර]]'' || |- | 1997 || 868 || ''[[යසෝමා (චිත්‍රපටය)|යසෝමා]]'' || |- | 1998 || 901 || ''[[අන්තිම රැය]]'' || <ref>{{cite web |url=http://www.films.lk/anthima-reya-sinhala-film-1652.html |title=Anthima Reya - අන්තිම රැය |publisher=Sinhala Cinema Database |access-date=23 December 2019}}</ref> |- | 1998 || 967 || ''[[පුරහඳ කළුවර]]'' || සුනන්දගේ සැමියා |- | 1999 || 911 || ''[[පාදඩයා]]'' || ධර්මදාස. තිර රචනය |- | 1999 || 928 || ''[[නගරං]]'' || බර්ටි |- | 2000 || 938 || ''[[රාජ්‍ය සේවය පිනිසයි]]'' || විජේපාල |- | 2000 || 945 || ''[[ඉන්ද්‍රකීලය]]'' || |- | 2001 || 961 || ''[[මේ මගේ සඳයි]]'' || |- | 2002 || 978 || ''[[කළු සුදු මල්]]'' || චතුර |- | 2002 || 980 || ''[[සුදු සෙවනැලි]]'' || සුදු බණ්ඩා |- | 2002 || 988 || ''[[මගේ වම් අත]]'' || කමල්. තිර රචනය |- | 2003 || 1018 || ''[[සුළං කිරිල්ලී]]'' || ශාන්ත බණ්ඩාර |- | 2004 || 1041 || ''[[මිල්ලේ සොයා]]'' || |- | 2006 || ඉංග්‍රීසි || ''[[මෑඩ් කව්ගර්ල්]]'' || ආචාර්ය සුසුකි |} ===අධ්‍යක්ෂවරයෙකු<ref name=Don2/>=== * 1999: පාදඩයා * 2002: මගේ වම් අත ===නිෂ්පාදකයා<ref name=Don2/>=== * 1999: පාදඩයා ==සම්මාන== * '''[[ජනාධිපති සිනමා සම්මාන]]''' 1999 - හොඳම නළුවා ('මී හරකා'')<ref name=Don2/> 2002 - හොඳම සහය නළුවා (''සුදු සෙවනැලි'')<ref>[http://archives.dailymirror.lk/2005/09/12/life/01.asp Presidential Film Awards 2001, 2002 and 2003] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403210226/http://archives.dailymirror.lk/2005/09/12/life/01.asp |date=2013-04-03 }}</ref> * '''[[සරසවිය සම්මාන]]''' 1995 - [[සරසවිය හොඳම නළුවා සම්මානය|හොඳම නළුවා]] (''මී හරකා'')<ref>[http://archives.dailynews.lk/2005/10/27/sarasaviyafest-08.htm Some past winners of the Sarasaviya Film Festival]</ref> *'''[[ඩකා ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙල]]''' 2000 හොඳම චිත්‍රපටය - ''පාදඩයා'' <ref name=Don3>[http://www.sundayobserver.lk/2002/09/01/fea11.html Arts-Discovery of one's real self] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930181704/http://www.sundayobserver.lk/2002/09/01/fea11.html |date=2007-09-30 }}</ref> 2000 හොඳම අධ්‍යක්ෂණය - ''පාදඩයා'' <ref name=Don3/> ==යොමු කිරීම්== {{Reflist}} ==බාහිර සබැඳි== *[http://www.sarasaviya.lk/2012/02/23/_art.asp?fn=sa1202235&pn=05 බිංදුවෙන් පටන්ගෙන ඉහළටම නැගි ලින්ටන් සේමගේ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120430225224/http://www.sarasaviya.lk/2012/02/23/_art.asp?fn=sa1202235&pn=05 |date=2012-04-30 }} {{DEFAULTSORT:සේමගේ, ලින්ටන්}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]] [[Category:සිනමාවේ නළුවෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික අධ්‍යක්ෂවරු]] [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]] dq41j997bdevccepx4tyfcwc4gjyw1e හරිනි අමරසූරිය 0 95079 783820 762981 2026-03-29T15:11:31Z Oshanaya444 74798 783820 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}} {{Short description|ශ්‍රී ලංකාවහි 16වන අග්‍රාමාත්‍යවරිය (2024 සිට)}} {{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි | honorific-prefix = [[ගරු]] | name = හරිනි අමරසූරිය | native_name = {{nobold|ஹரிணி அமரசூரிய}} <br /> {{nobold|Harini Amarasuriya}} | honorific-suffix = [[පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී|පා.ම.]] | image = PM Harini (profile).jpg | caption = හරිනි 2024 දී | office = [[අග්‍රාමාත්‍ය - ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවහි]] [[ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු ලැයිස්තුව|16වන අග්‍රාමාත්‍යවරිය]] | term_start = 24 සැප්තැම්බර් 2024 | term_end = [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] | president = [[අනුර කුමාර දිසානායක]] | predecessor = [[දිනේෂ් ගුණවර්ධන]] {{Collapsed infobox section begin|කැබිනට් තනතුරු}} | office1 = අධිකරණ, රාජ්‍ය පරිපාලන, පළාත් සභා, පළාත් පාලන සහ කම්කරු අමාත්‍ය | term_start1 = 24 සැප්තැම්බර් 2024 | term_end1 = | president1 = [[අනුර කුමාර දිසානායක]] | primeminister1 = ''ඇයම'' | predecessor1 = [[අලි සබ්‍රි]] | succeeding1 = | successor1 = | office2 = අධ්‍යාපන, විද්‍යා හා තාක්ෂණ අමාත්‍ය | term_start2 = 24 සැප්තැම්බර් 2024 | term_end2 = | president2 = [[අනුර කුමාර දිසානායක]] | primeminister2 = ''ඇයම'' | predecessor2 = [[සුසිල් ප්‍රේමජයන්ත්]] | successor2 = | office3 = වෙළෙඳ, වාණිජ, ආහාර සුරක්ෂිතතා, සමූපකාර සංවර්ධන, කර්මාන්ත සහ ව්‍යවසායකත්ව සංවර්ධන අමාත්‍ය | term_start3 = 24 සැප්තැම්බර් 2024 | term_end3 = | president3 = [[අනුර කුමාර දිසානායක]] | primeminister3 = ''ඇයම'' | succeeding3 = | predecessor3 = [[නලින් ප‍්‍රනාන්දු]] | successor3 = | office5 = සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය | term_start5 = 24 සැප්තැම්බර් 2024 | term_end5 = | president5 = [[අනුර කුමාර දිසානායක]] | primeminister5 = ''ඇයම'' | predecessor5 = [[රමේෂ් පතිරණ]] | successor5 = | office7 = කාන්තා, ළමා හා තරුණ කටයුතු සහ ක්‍රීඩා අමාත්‍ය | term_start7 = 24 සැප්තැම්බර් 2024 | term_end7 = | president7 = [[අනුර කුමාර දිසානායක]] | primeminister7 = ''ඇයම'' | predecessor7 = [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] {{Collapsed infobox section end}} | office8 = [[ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව|ජාතික ලැයිස්තුව]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රී | term_start8 = 20 අගෝස්තු 2020 | term_end8 = 24 සැප්තැම්බර් 2024 | predecessor8 = | successor8 = | birth_place = [[කොළඹ]],[[බස්නාහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|බස්නාහිර පළාත]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1970|03|06}} | nationality = [[ශ්‍රී ලාංකික]] | alma_mater = {{ubl| *දිල්ලි විශ්වවිද්‍යාලය (ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය) *මැකවරි විශ්වවිද්‍යාලය (ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය) *එඩින්බරෝ විශ්වවිද්‍යාලය (ආචාර්ය උපාධිය) }} | occupation = {{plainlist| *සමාජ ක්‍රියාකාරික *කාන්තා අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරික *තරුණ ක්‍රියාකාරික *ශාස්ත්‍රාලික *දේශපාලනඥ }} | party = [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] | otherparty = [[ජාතික ජන බලවේගය]] | website = {{url|www.npp.lk/en/about}} }} '''හරිනි අමරසූරිය''', ({{බස-en|Harini Amarasuriya}}; උපත 6 මාර්තු 1970) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු, අධ්‍යාපනඥයෙකු, අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙකු මෙන්ම 2024 සිට [[අග්‍රාමාත්‍ය - ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය]] ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මෙනවිය [[ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව|ජාතික ලැයිස්තුවේ]] [[ජාතික ජන බලවේගය]] නියෝජනය කරමින් [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රීවරියෙකි. ඇය [[ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය|ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයේ]] සමාජ අධ්‍යයන අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරියක් ලෙස ද සේවය කර ඇත. තරුණ විරැකියාව, ලිංගභේද පිළිබඳ අසමානතාවය, ළමා ආරක්ෂණය සහ ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ අකාර්යක්ෂමතාව වැනි දැවෙන ගැටළු පිළිබඳ ඇයගේ පර්යේෂණ සඳහා හරිනි ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-06-25 |title=Interview - Harini Amarasuriya |url=https://www.e-ir.info/2020/06/25/interview-harini-amarasuriya/ |access-date=2020-08-12 |website=E-International Relations |language=en-US}}</ref> ඇය දැනට නෙස්ට් නම් ශ්‍රී ලාංකික දේශීය රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ සාමාජිකාවක් ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Harini Amarasuriya {{!}} Youthpolicy.org |url=https://www.youthpolicy.org/team/harini/ |access-date=2020-08-12 |website=www.youthpolicy.org}}</ref> == වෘත්තීය == ඇය [[එඩින්බරෝ විශ්ව විද්‍යාලය|එඩින්බරෝ විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] සමාජ මානව විද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිය සම්පූර්ණ කළාය. ඇය යෞවනයන්, දේශපාලනය, විසම්මුතිය, ක්‍රියාකාරීත්වය, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය, සංවර්ධනය, රාජ්‍ය සමාජ සම්බන්ධතා, ළමා ආරක්ෂාව, ගෝලීයකරණය සහ සංවර්ධනය පිළිබඳ පොත් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර පර්යේෂණ සිදු කළාය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dr Harini Amarasuriya {{!}} IASH |url=https://www.iash.ed.ac.uk/profile/dr-harini-amarasuriya |access-date=2020-08-12 |website=www.iash.ed.ac.uk}}</ref> <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-08-12 |title=Who is Dr. Harini Amarasuriya ? NPP national list nominee |url=http://www.newswire.lk/2020/08/12/who-is-dr-harini-amarasuriya-npp-national-list-nominee/ |access-date=2020-08-12 |website=NewsWire |language=en-US}}</ref> 2011 වසරේ විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන්ගේ සමිති සම්මේලනයේ සාමාජිකාවක් ලෙස සම්බන්ධ වීමෙන් පසු ක්‍රියාකාරීත්වයේ සිය වෘත්තීය ජීවිතය කරගෙන ගිය ඇය නිදහස් අධ්‍යාපනය ඉල්ලා උද්ඝෝෂණවලට සම්බන්ධ වූවාය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Cyber bullying prevents women from public positions - Harini Amarasuriya |url=http://www.dailymirror.lk/know_before_you_vote/Cyber-bullying-prevents-women-from-public-positions---Harini-Amarasuriya/392-191979 |access-date=2020-08-12 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}</ref> ළමා ආරක්ෂණ සහ මනෝ සමාජීය වෛද්‍යවරියක ලෙස වසර කිහිපයක් සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව ඇය සමාජ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරියක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයට බැඳුණාය. හරිනි '''අමරසූරිය''' 2019 දී [http://www.nio.lk/ ජාතික බුද්ධිමතුන්ගේ සංවිධානයට] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220810194724/https://www.nio.lk/ |date=2022-08-10 }} සම්බන්ධ වූ අතර [[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය|2019 ශ්‍රී ලංකික ජනාධිපතිවරණ]] සමයේදී NPP අපේක්ෂක [[අනුර කුමාර දිසානායක]] වෙනුවෙන් ප්‍රචාරක කටයුතු කළාය. 2020 අගෝස්තු 12 වන දින, ඇය [[ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2020|2020 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන්]] පසුව ශ්‍රී ලංකාවේ 16 වන පාර්ලිමේන්තුවට ඇතුළු වීම සඳහා ජාතික ලැයිස්තු අපේක්ෂකයා ලෙස [[ජාතික ජන බලවේගය]] විසින් නම් කර පත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-08-12 |title=Rights activist and academic Dr Harini Amarasuriya is the NPP National List nominee |url=https://economynext.com/rights-activist-and-academic-dr-harini-amarasuriya-is-the-npp-national-list-nominee-72873,%20https://economynext.com/rights-activist-and-academic-dr-harini-amarasuriya-is-the-npp-national-list-nominee-72873/ |access-date=2020-08-12 |website=EconomyNext}}{{Dead link|date=March 2022}}</ref> <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-08-12 |title=Dr. Harini Amarasuriya named as JJB National List MP |url=https://www.newsfirst.lk/2020/08/12/dr-harini-amarasuriya-named-as-jjb-national-list-mp/ |access-date=2020-08-12 |website=Sri Lanka News - Newsfirst |language=en}}</ref> <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=tharindu |title=හරිනි අමරසූරිය මාලිමාවේ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රී ධුරයට |url=https://sinhala.srilankamirror.com/news/25016-harini-amarasuriya-named-npp-national-list-mp |access-date=2020-08-12 |website=sinhala.srilankamirror.com |language=en-gb}}</ref> ජාතික ලැයිස්තු අපේක්ෂකයා ලෙස නම් කිරීමෙන් පසුව විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍රීය ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරියක ලෙස හරීනිට ඇයගේ සේවය දිගටම කරගෙන යා හැකිද යන්න පිළිබඳවද ව්‍යාකූලත්වය සහ කනස්සල්ල මතු විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=NPP National List slot: Dr. Harini Amarasuriya’s name proposed |url=http://www.themorning.lk/npp-national-list-slot-dr-harini-amarasuriyas-name-proposed/ |access-date=2020-08-12 |website=www.themorning.lk}}</ref> කෙසේ වෙතත්, EconomyNext සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් ඇය නිල වශයෙන් හෙළි කළේ තම දේශපාලන ජීවිතය සහ පාර්ලිමේන්තු දේශපාලනය සඳහා [[පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී|පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු]] ලෙස කටයුතු කිරීම සඳහා විවෘත විශ්ව විද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වූ බවයි. == පෞද්ගලික ජීවිතය == ඇය ලංකාවේ [[LGBTQ+]] ප්‍රජාවේ අයිතීන් වෙනුවෙන් විවෘතව සහය පලකලා ය. ඇය අවිවාහකය. == මූලාශ්‍ර == <references responsive="1"></references> == බාහිර සබැඳි == * [https://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/3449 හරිනි අමරසූරිය, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී නාමාවලිය] {{ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු}} {{DEFAULTSORT:අමරසූරිය, හරිනි}} [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:1970 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු]] [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]] q37oec8k0scgjazslrbjppete5bst0i වික්‍රම බෝගොඩ 0 103227 783813 736778 2026-03-29T14:22:57Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783813 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = වික්‍රම බෝගොඩ | image = Portrait - Wickrama Bogoda.jpg | caption = වික්‍රම බෝගොඩ | birth_name = Bogoda Appuhamilage Don Wickrama Bogoda | birth_date = {{birth date|1940|6|16}} | birth_place = [[Pannipitiya]], Colombo | death_date = {{death date and age|2013|1|15|1940|6|16}} | death_place = Pannipitiya, Colombo | alma_mater = Dharamapala Vidyalaya Pannipitiya | occupation = Actor | years_active = 1960–1985 | known_for = Sugath in Golu Hadawatha }} [[Category:Articles with hCards]] '''බෝගොඩ අප්පුහාමිලගේ දොන් වික්‍රම බෝගොඩ''' (1940 ජූනි 16 - 2013 ජනවාරි 15),<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=dailymirror |date=2013-01-15 |title=breaking news |url=http://www.dailymirror.lk/25020/golu-hadawatha-sugath-is-no-more |access-date=September 10, 2017 |quote=Golu Hadawatha 'Sugath is no more}}</ref> '''වික්‍රම බෝගොඩ''' ලෙස ජනප්‍රිය, [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකේය]] සිනමාවේ සහ රංග ශාලාවේ [[නළුවා|නළුවෙකි]]. වේදිකා නාට්‍යවල සහ චිත්‍රපට දෙකෙහිම චරිත නිරූපණය සඳහා මූලික වශයෙන් ප්‍රසිද්ධය. බෝගොඩ 1960 සිට 1985 දක්වා දශක දෙකක් පුරා බොහෝ නාට්‍යවල සහ තෝරාගත් චිත්‍රපට 15 කට අධික සංඛ්‍යාවක රඟපා ඇත. ගොළු හදවත චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ භූමිකාව ඔහුගේ රංගනය සංවේදී කළේය.<ref>{{Cite news|url=http://dailynews.lk/2016/06/29/features/85934|title=features|last=Uditha Devapriya|date=June 29, 2016|work=Daily News|access-date=September 10, 2017|quote=Brooding Bogoda}}</ref> == ළමා අවධිය == ඔහු 1940 ජූනි 16 වැනි දින යුද සමයේදී මධ්‍යම පාන්තික පවුලක උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා [[ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය|ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ]] සේවය කළ අතර මව පාසල් ගුරුවරියකි. දරුවන් තිදෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක, ඔහු වැඩිමලා වූ අතර, එක් සහෝදරයෙකු සහ සහෝදරියන් දෙදෙනෙකු විය. බෝගොඩ ඉගෙන ගත්තේ [[පන්නිපිටිය]] [[ධර්මපාල විද්‍යාලය|ධර්මපාල විද්‍යාලයේ]] . ඔහු කිසි විටෙකත් නළුවෙකු වීමට කිසිදු නැඹුරුවක් නොතිබූ අතර නිවසේ වාතාවරණයක් හෝ රංගනයට බලපෑම් කළේ නැත. පාසල් ජීවිතයේදී ක්‍රීඩා ලෝලියෙකු වූ ඔහු පාසලේ යුද හමුදා ශිෂ්‍යභට කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකි. ඔහුගේ පියා ඔහුව උනන්දු කළේ අධ්‍යාපනයට අවධානය යොමු කර ගෞරවනීය රජයේ රැකියාවක් සඳහා අවස්ථාවක් ලබා ගැනීමටය. ඔහුගේ පියාගේ ඉල්ලීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, උසස් පාසල් සහතික (HSC) විභාගයෙන් පසු, බෝගොඩ [[ලංකා බැංකුව|ලංකා බැංකුවට]] බැඳුණි. 1960 ගණන්වල ඔහු පාසලෙන් පිටව යාමට සූදානම් වන විට ඔහුගේ පාසලේ විදුහල්පතිවරයා ඔහුව පාසලේ නාට්‍යයක් රඟ දැක්වීමට යොමු කළේය. එම කාලය තුළ වැනීසියේ වෙළෙන්දා ජනප්‍රිය වේදිකා නාට්‍යයක් වූ අතර සාහිත්‍ය සහ නාට්‍ය රංගන අධ්‍යාපනය සඳහා භාවිතා කරන ලදී. බෝගොඩ ෂයිලොක්ගේ චරිතය රඟපෑවේය. එය වේදිකා නාට්‍යයක රඟපෑමේ ඔහුගේ පළමු පියවර විය. == මුල් කාලීන වෘත්තිය දිවිය == ලංකා බැංකුවේ ඔහුගේ රැකියාව අතරතුර, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Dee Cee |date=January 20, 2013 |title=kala korner |url=http://www.sundaytimes.lk/130120/plus/saluting-a-quiet-talented-actor-29250.html |access-date=September 10, 2017 |quote=Saluting a quiet, talented actor}}</ref> ඔහුට 60 දශකයේ මුල් භාගයේ වේදිකා නාට්‍ය අනුවර්තනය කිරීමට ප්‍රසිද්ධ තරුණ කලාකරුවන් කණ්ඩායමක් වූ ''අපේ කට්ටිය'' (අපේ වංශය) නාට්‍ය කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන් ශ්‍රී ලාංකේය නාට්‍ය රචක සහ නවකතාකරු [[සුගතපාල ද සිල්වා]] හමුවිය. බෝගොඩ සුගතපාල ද සිල්වා හා නාට්‍ය කණ්ඩායමේ සමීපතමයකු බවට පත්විය. මෙම කණ්ඩායමට [[ටෝනි රණසිංහ]] සහ [[සයිමන් නවගත්තේගම]] වැනි කැපී පෙනෙන පුද්ගලයින් ඇතුළත් විය, <ref>{{Cite news|url=http://www.sundaytimes.lk/980111/plus2.html|title=Farewell my Friend|last=Dee Cee|date=18 January 1998|access-date=September 17, 2017}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.lankatruth.com/home-2/index.php?option=com_content&view=article&id=10448:famous-writer-a-translator-cyril-b-perera-passed-away-&catid=42:smartphones&Itemid=74|title=Famous writer & translator Cyril B. Perera passed away|date=September 5, 2017|access-date=September 17, 2017|archive-date=November 7, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107023015/http://www.lankatruth.com/home-2/index.php?option=com_content&view=article&id=10448:famous-writer-a-translator-cyril-b-perera-passed-away-&catid=42:smartphones&Itemid=74|url-status=dead}}</ref> 60 දශකයේ මුල් භාගයේ බෝගොඩ ප්‍රදේශයේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ තරුණ නාට්‍ය කලාකරුවන් සහ සම වයසේ මිතුරන් විය. ඔවුන්ගේ පොදු රැස්වීම් ස්ථානය වූයේ [[බම්බලපිටිය|බම්බලපිටියේ]] ලයන් හවුස් අවන්හල සහ ආපනශාලාවයි <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Tissa Devendra |date=March 21, 2004 |title=Features |url=http://www.island.lk/2004/03/21/featur08.html |access-date=September 10, 2017 |quote=A Requiem for "Lion House"}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.sarasaviya.lk/2013/01/24/?fn=sa1301247|title=Sugath who left Our clan|last=Amarasena|first=Arthur U.|date=January 24, 2013|access-date=September 16, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161009005911/http://www.sarasaviya.lk/2013/01/24/?fn=sa1301247|archive-date=October 9, 2016|publisher=Sarasaviya Online}}</ref> 60 දශකයේ සුප්‍රසිද්ධ වේදිකා නාට්‍යයක් බවට පත් වූ ''බෝඩිංකාරයෝ'' වේදිකා නාට්‍යය [[සුගතපාල ද සිල්වා|සුගතපාල ද සිල්වා විසින්]] රචනා කරන ලදී. ද සිල්වා බෝඩිංකාරයෝ චිත්‍රපටයේ චරිතයක් කිරීමට බෝගොඩට ආරාධනා කළේය. දිනක් සුගතපාල ද සිල්වා [[ලෙස්ටර් ජෙම්ස් පීරිස්|ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ට]] ඔහුගේ වේදිකා නාට්‍යය නැරඹීමට ආරාධනා කළේය. ඒ වන විට 21 හැවිරිදි වියේ පසුවූ බෝගොඩට එය අනපේක්ෂිත අවස්ථාවක් විය. ආචාර්ය පීරිස්, බෝගොඩගේ ගුප්ත දක්ෂතාවය දුටුවේ, 1963 දී ඔහුගේ ඉදිරි චිත්‍රපටය ''වන ගම්පෙරළිය'' හි ප්‍රධාන චරිතයක් ඔහුට ලබා දීමට තීරණය කළේය. === ගම්පෙරළියේ තිස්සගේ භූමිකාව === වයස අවුරුදු 21 දී බෝගොඩ, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Uditha Deshapriya |date=June 29, 2016 |title=Feature |url=http://dailynews.lk/2016/06/29/features/85934 |access-date=February 10, 2018 |quote=Brooding Bogoda}}</ref> ප්‍රවීණ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ අධ්‍යක්ෂණය යටතේ, [[ගම්පෙරළිය (චිත්‍රපටය)|ගම්පෙරළිය]] චිත්‍රපටයෙන් සිය ප්‍රථම තිරයට පිවිසියේය. මෙම චිත්‍රපටය 1944 දී ප්‍රවීණ ශ්‍රී ලාංකේය නවකතාකරු [[මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ]] විසින් රචිත ගම්පෙරළිය නවකතාවක් මත පදනම් වූ අතර පසුව කතාව කලියුගය සහ යුගාන්තය ලෙස අනුවාද දෙකකින් සමන්විත වේ. ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මෙම නවකතා තුන ඇසුරින් මෙම චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය කළේය. බෝගොඩට මේ චිත්‍රපට තුනේම රඟපාන්න අවස්ථාව ලැබෙන්නේ තිසා කියන චරිතය විදිහට. තිසා යනු කතන්දර මධ්‍යගත වී ඇති ජනපදකරණය වූ සහ වරප්‍රසාදිත පවුලක බාලම පිරිමි ළමයා ය. පැරණි යටත් විජිත, සම්ප්‍රදායික සහ සංස්කෘතික භාවිතයන් ප්‍රතික්ෂේප කරන රැඩිකල්කරණයට ලක්වන නූතන යුගයේ වෙනස්කම් සහ පසුකාලීනව අනුගත වීම තිස්ස සංකේතවත් කරයි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Ariyawansa Ranaweera |date=May 10, 2011 |title=Feature |url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=25024 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180210235029/http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=25024 |archive-date=February 10, 2018 |access-date=February 10, 2018 |quote=Thissa -The outsider}}</ref> චිත්‍රපටිය ජාත්‍යන්තරව ප්‍රදර්ශනය වූ නිසාත් නවකතා ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය සාහිත්‍ය වූ නිසාත් ගම්පෙරළිය බෝගොඩට උණුසුම් මංගල දර්ශනයක් ලබා දුන්නේය. === ගොළු හදවතේ සුගත්ගේ භූමිකාව === ගොළුහදවත <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Hot Puwath |date=January 22, 2013 |title=Goluhadawatha Sugath |url=http://kottu.org/m/?post=220908 |access-date=February 10, 2018 |quote=Golu Hadawatha "Sugath" - Wickrama Bogoda}}</ref> චිත්‍රපටය බෝගොඩට චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීමට අවස්ථාවක් ලබා දුන්නේය. ගොළු හදවත ද ඔවුන්ගේ පාසලේ එකම පන්තියේ ඉගෙනුම ලබන නව යොවුන් වියේ පිරිමි ළමයෙක් සහ ගැහැණු ළමයෙකු අතර ඇති සම්බන්ධයක් පිළිබඳ ජනප්‍රිය ආදර නවකතාවක් මත පදනම් විය. කරුණාසේන ජයලත් මේ නවකතාව රචනා කළේ 1962 දී ඔහුගේ පාසල් ජීවිතයේ අත්දැකීම් ඇසුරින්. පියසිරි ගුණරත්නගේ මුල් පිටපතකින් 1967 දී ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් විසින් මෙම නවකතාව චලන පින්තූරයක් බවට පත් කරන ලදී. රෙජී සිරිවර්ධනත් පිටපතේ වැඩ කළා. == චරිතාංග නළුවෙක් == බෝගොඩගේ පළමු ප්‍රධාන ජයග්‍රහණය වූයේ ගොළු හදවත <ref>{{Cite news|url=http://www.films.lk/golu-hadawatha-sinhala-film-174.html|title=Golu Hadawatha|last=Sinhala Film database|date=April 24, 1968|access-date=April 30, 2018}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> සුගත් <ref>{{Cite news|url=https://www.imdb.com/title/tt0191158/|title=Silence of the Heart|last=IMDb|date=April 10, 2008|access-date=May 1, 2018}}</ref> ලෙස ඔහුගේ රංගනය මෙම චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ රංගනය වැඩිදියුණු කිරීමේ කැපී පෙනෙන දක්ෂතාවයක් පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/art/improvisation-theatre|title=Improvisation|last=Encyclopaedia Britannica|date=March 12, 2012|access-date=November 5, 2017}}</ref> ගොළු හදවත 60 දශකයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආදර හා ආදර චිත්‍රපට ප්‍රභේදයට සංකල්පීයව බලපෑවේය. එහි සිනමා ආකෘතිය සහ තිර-ඉදිරිපත් කිරීමේ විලාසය හැරුණු විට, එය ප්‍රබන්ධ චරිත වූ සුගත් සහ ධම්මිගේ ප්‍රධාන චරිත දෙකේ චරිත නිරූපණය සහ නිරූපණය මත දැඩි ලෙස නිර්මාණය කර ඇත. පුළුල් ලෙස සාකච්ඡා කරන ලද සිනමා සංකල්පවලට අනුව, බෝගොඩගේ සුගත්ගේ චරිත නිරූපණය, ස්ටැනිස්ලාව්ස්කිගේ ක්‍රමයේ <ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/art/Stanislavsky-system|title=Stanislavsky system|last=Encyclopaedia Britannica|date=May 5, 2016|access-date=November 5, 2017}}</ref> චරිත රංගනය තුළ පැහැදිලි කරන ලද ගති ලක්ෂණ වලින් බැඳී ඇත; බෝගොඩ ඔහුගේ පෞරුෂයෙන් සුගත් වෙත ළං වී තිබුණේ සුගත් ලෙස පෙනී සිටිනවාට වඩා ගැඹුරු ප්‍රකාශනවල ගිල්වීමෙනි. නවකතාවේ ''පරාජිත පෙම්වතා'' ගැන කියවා ඇති ප්‍රේක්ෂකයෙකු ඉදිරියේ ප්‍රබන්ධ චරිතය ජීවමාන කිරීමට ඔහු තම ශාරීරික හා මානසික මැදිහත්වීම දැඩි ලෙස භාවිතා කර ඇත. පරාජිත පෙම්වතාගේ පෞරුෂය සහ ඔහුගේ පෙම්වතිය සමඟ ඇති සම්බන්ධයට ඔහු ප්‍රතිචාර දැක්වූ ආකාරය නිරූපණය කිරීම සඳහා සුගත්ගේ චරිත නිරූපණය චිත්‍රපටය පුරා පුළුල් පරාසයක චිත්තවේගීය ප්‍රකාශන සහ ලක්ෂණ වලින් සමන්විත විය. ඊට සමගාමීව, ඔහු මීස්නර් තාක්ෂණය හි අර්ථ දක්වා ඇති රංගන ශෛලීන් භාවිතා කර ඇත. <ref>{{Cite news|url=http://www.emasla.com/what-does-the-meisner-technique-teach|title=WHAT DOES THE MEISNER TECHNIQUE TEACH|last=emasla.com.com|date=June 16, 2011|access-date=November 5, 2017}}</ref> මීස්නර් රංගන තාක්ෂණය කියන කාරණයේදී, ධම්මි <ref>{{Cite news|url=https://www.quora.com/What-acting-technique-is-better-Stanislavski-or-Meisner|title=Stanislavski & "The Method"|last=Jon Ferreira|date=May 27, 2015|access-date=April 30, 2018}}</ref> (ප‍්‍රවීණ නිළි [[අනුලා කරුණාතිලක]] විසින් රගපෑවා) ගේ චරිත නිරූපණයට බෝගොඩ ප‍්‍රධාන සහයක් ලබා දී ඇත. ධම්මි සහ සුගත් අතර සම්බන්ධය තුළ, ධම්මි සබඳතාවයේ ප්‍රමුඛයා සහ ''පාලකයා'' වන අතර, සුගත් ඇයගේ ක්‍රියාවන්ට නම්‍යශීලී/අනුවර්තනය වේ. මෙසිනර් ටෙක්නික් ඔෆ් ඇක්ටිං අනුව, බෝගොඩ මෙම අනුවර්තනය වීමේ හැකියාව සුගත්ගේ චරිතය පුරාවටම පෙන්නුම් කළේය. චිත්‍රපට රසිකයින් අතර "සැබෑ පරාජිත පෙම්වතා" ලෙස ජනප්‍රිය චරිතයක් බවට පත් කළ සුගත් ලෙස රඟපානවාට වඩා බෝගොඩ ප්‍රබල ලෙස සුගත් චරිතය නිරූපණය කළේය. ගොළු හදවත චිත්‍රපටවලින් පසුව ඔහු රඟපෑ බොහෝ චරිතවල චරිත නිරූපණය කිරීමට ඔහු තෝරා ගත්තේය. සැබෑ ජීවිතයේ සන්සුන් හා මෘදු ගති ලක්ෂණ ඇති මිනිසෙකු වීම, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Channa Bandara Wijekoon |date=18 February 2013 |title=Projector |url=http://archives.dailynews.lk/2013/02/18/fea20.asp |access-date=September 10, 2017 |quote=Of Dhammi after Sugath}}</ref> බෝගොඩ ඔහුගේ රංගන ජීවිතය පිළිබඳ ඔහුගේම අර්ථකථනය සහ විනිශ්චයන් පවත්වා ගෙන ගියේය. සිනමාවේ සහ පුවත්පත් කලාවේ ඔහුගේ සමකාලීනයන් හෙළි කරන පරිදි, බෝගොඩ සෑම චරිතයක්ම රංගනය පදනම් කරගෙන රඟපාන්නට කැමති වූයේ නැත. ඔහුගේ සහජ ආවේගයට නොගැලපෙන සියලු දීමනා පිළිගැනීමට ඔහු කැමති වූයේ නැත. ඔහු ඔහුට පැවරී ඇති කතාව සහ චරිතයේ වර්ගය මත පදනම්ව ඔහුගේ චරිත විචක්ෂණශීලීව තෝරා ගත් අතර ඔහු මධ්‍යස්ථ නමුත් බලපෑම් කරන භූමිකාවන්ට කැමති විය - චරිතයට වඩා චිත්‍රපටයේ කතාවට තීරණාත්මක බලපෑමක් ඇති කරන භූමිකාව. සිනමාව සහ රංග ශාලාවේ (1960-1985) වසර 20ක දීර්ඝ වෘත්තීය ජීවිතයක් ගත කළ ඔහු වේදිකා නාට්‍ය 20කට වැඩි ප්‍රමාණයකට සහ චිත්‍රපට 15කට අධික ප්‍රමාණයකට දායක විය. ඔහුගේ රංගනයේ විශේෂත්වය වූයේ ගොළු හදවතේ සුගත්ගේ චරිතයයි. ඔහුගේ රංගන දිවිය 1985 දී ගම්පෙරළිය කතාමාලාවේ 3 වන කථාංගය වූ කලියුගය ට පසුව අවසන් විය. මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිනමාව සහ රංග ශාලාව කැපී පෙනෙන ලෙස පරිහානියට පත්ව ඇති අතර බෝගොඩ ද මුල් කාලයේ විශ්‍රාම ගිය නළුවෙකු විය. ඔහු අවසන් වරට ප්‍රසිද්ධියේ පෙනී සිටියේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වැඩිහිටියෙකු ලෙස ටෙලි නාට්‍ය මාලාවක ය. == පෞද්ගලික ජීවිතය සහ මරණය == ඔහු ලංකා බැංකුවෙන් විශ්‍රාම ගැනීමෙන් සහ ඔහුගේ රංගන දිවියෙන් පසුව, ඔහු තම පෞද්ගලික ව්‍යාපාරවලට සහභාගී වෙමින් පෞද්ගලික ජීවිතයක් ගත කළේය. බෝගොඩ ඔහුගේ රංගන ජීවිතය, පෞද්ගලික ජීවිතය සහ පවුල් ජීවිතය අතර කැපී පෙනෙන අවකාශයක් පවත්වාගෙන ගියේය. ඔහුගේ සමකාලීනයන් සඳහන් කළ පරිදි, ඔහු කිසි විටෙකත් තම රංගන ජීවිතය සඳහා අනවශ්‍ය ප්‍රසිද්ධියක් ලබා ගත්තේ නැත. ඔහුට ඔහුගේම විනෝදාංශයක් තිබුණි; බෝගොඩ හොඳ පාඨකයෙකු වූ අතර <ref>{{Cite news|url=http://www.sarasaviya.lk/2013/01/24/?fn=sa1301247|title=Wickrama Bogoda|last=Arthur U. Amarasena|date=January 24, 2013|access-date=September 17, 2017|archive-date=October 9, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161009005911/http://www.sarasaviya.lk/2013/01/24/?fn=sa1301247|url-status=dead}}</ref> විවිධ ශානරවල සාහිත්‍යයට ඇලුම් කළේය. පරිසර හිතකාමියෙකු වූ ඔහු තම ගෙවත්ත මනාව නඩත්තු කරමින් වගාවේ ඵලදාවෙහි නිරත විය. ''ඔහු තමාගේම ව්‍යාපාරයක් කරගෙන ගිය, කිසිදා සිනමාවෙන් යැපුනේ නැති ස්වයංපෝෂිත මිනිසෙකි'' . <ref>{{Cite news|url=http://www.sundaytimes.lk/000116/plus3.html#3LABEL2|title=Bogoda achieved a rare feat|last=Asoka de Zoysa|date=16 January 2000|access-date=September 17, 2017}}</ref> බෝගොඩ ඔහුගේ ජීවිතයේ අවසාන වසරවලදී අක්මා රෝගයකින් පීඩා විඳිමින් සිටියේය. බෝගොඩ 2013 ජනවාරි 15 දින සිය නිවසේදී මිය ගියේය. ඔහුගේ අවසන් කැමැත්ත මත ඔහුගේ දේහය අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය විද්‍යාල වෙත භාර දෙන ලදී. == උරුමය සහ ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය == ගොළු හදවත, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=DBS Jeyaraj |date=4 April 2009 |title=DBS Jeyaraj.com |url=http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/272 |access-date=September 11, 2017 |quote=Lester James Peries: Liberator of Sinhala Cinema}}</ref> නවකතාව සහ චිත්‍රපටය යන දෙකම ශ්‍රී ලංකාවේ 60 දශකයේ අග භාගයේ තරුණ පරම්පරාව අතර ආදර සහ ආදර සංකේතයක් බවට පත් විය. සුගත් සහ ධම්මිගේ චරිත පරිත්‍යාග කළ ප්‍රේමයක් සඳහා පුරාවිද්‍යා උදාහරණ වෙත යොමු විය. බෝගොඩ 1960 ගණන්වල අග භාගයේ ජනප්‍රියම නළුවෙකු විය. විශේෂයෙන්ම ගොළු හදවතට ඔහුගේ දායකත්වය (සුගත් ලෙස) ඔහුට එම ජනප්‍රියත්වය ලබා දුන් අතර ඔහු සුගත් ලෙස ජනප්‍රිය විය. ඔහුගේ අමතක නොවන රංගනයන් සහ ආකර්ෂණීය තිර පැවැත්ම සඳහා ඔහු වෘත්තීය සිනමා කලාකරුවන් අතර ගෞරවයට පාත්‍ර විය. එය නවකතාවේ සංකීර්ණ ප්‍රබන්ධ චරිතයක් වූ සුගත්ට නිවැරදි චරිත නිරූපණයක් ලබා දුන්නේය. 60 දශකයේ අග භාගයේ ජනප්‍රිය-සිනමා සංස්කෘතිය තුළ, එවකට තරුණ පරම්පරාව සුගත් සැබෑ පෙම්වතෙකුගේ ආදර්ශයක් ලෙස පිළිගත්තේය. ඔහුගේ පෙම්වතිය වන ධම්මි විසින් "බූට්" කිරීම නිසා ඔහුට පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙඅංශයේම අනුකම්පාව ලැබුණි ( ''"බූට්" යනු 60 ගණන්වල යුවලක සාමාජිකයෙකු විසින් පාවාදීම හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම විස්තර කිරීමට භාවිතා කළ වචනයකි'' ). සුගත් සහ ධම්මි <ref>{{Cite news|url=http://archives.dinamina.lk/2013/01/17/_art.asp?fn=f1301173|title=Sugath|last=Dharamawardhana|first=Malik Chminda|date=January 17, 2013|access-date=September 16, 2017|publisher=Dinamina Online|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074531/http://archives.dinamina.lk/2013/01/17/_art.asp?fn=f1301173|url-status=dead}}</ref> 60 දශකයේ මුල් භාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට රසිකයින්ගේ මතකයන් තුළ අතීතයට දිවෙන ඛේදජනක ආදර සහ ප්‍රේමයේ සම්ප්‍රදායකට අයත් වේ. ඔවුන්ගේ කතාව බලන්නේ ව්‍යාකූලත්වයකින් අවසන් වූ ආදර, ආදරය සහ බැඳීම යන සන්දර්භය තුළ ය. 60 දශකයේ අගභාගයේදී, 60 දශකයේ ජනප්‍රිය සෞන්දර්ය හා ප්‍රේම සංස්කෘතියේ රාම-සීතා, ජාලිය-ක්‍රිෂ්ණා හෝ රෝමියෝ-ජුලියට් සමඟ කතාව ස්පර්ශ වූ අතර තර්කය පදනම් වී ඇත්තේ ධම්මි සුගත්ට ද්‍රෝහි වූ බව යන කාරණය මත වන අතර අදහස ඔවුන් තුළ පවතී. එකිනෙකාගෙන් වෙන්ව, ඔවුන්ගේ ආදරය හා බැඳීම ස්ථිරයි. තරුණයන් උමතුවෙන් ඔහුගේ ගතිලක්ෂණ අනුගමනය කරමින් ඔවුන් හඳුන්වා දුන්නේ "සුගත් වර්ගයේ පෙම්වතුන්" ලෙසිනි. වසර ගණනාවක් පුරා, ගොළු හදවතේ සුගත් සහ ධම්මිගේ කතාව සාහිත්‍යය, සංගීතය, ටෙලි නාට්‍ය සහ සිනමාව යන විවිධ ප්‍රභේදවල ජනප්‍රිය ආදර හා ආදරය තුළ පුළුල් ලෙස සාකච්ඡා කෙරේ. අද වන විට ගොළු හදවත සමාජ මාධ්‍ය ජාලකරණය මත-විශේෂයෙන්ම ෆේස්බුක්, පුද්ගලික හෝ මාධ්‍ය බ්ලොග් සහ යූ ටියුබ් මත පදනම් වූ නව කීර්තියක් සමඟින් මතු වී ඇත. අද ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ, සුගත්ගේ චරිතය ඔහුගේ පෙම්වතිය ඉදිරියේ වැටුණු දුර්වල චරිතයක් ලෙස විශ්ලේෂණය කෙරේ, නමුත් ඔහු සැබෑ පෙම්වතෙකි. නව තරුණ පරපුර ධම්මි සහ සුගත් කතාව දකින්නේ ඒ ස්වභාවයේ කෙළවරක් නොතිබිය යුතු බැඳීමක් ලෙසයි. අද වන විට ගොළු හදවත නවකතාව තරුණ පරම්පරාව අතර එතරම් ප්‍රසිද්ධ නැත, නමුත් යූ ටියුබ් හරහා චිත්‍රපටයට ජනප්‍රිය පිළිගැනීමක් ඇති අතර, චිත්‍රපටය නරඹන තරුණ පරම්පරාව එය ආදරය හා <ref>{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=qfBgjnVLtSo&t=5s|title=Golu Hadawatha - Movie|date=April 25, 2017|access-date=September 17, 2017|quote=comments}}</ref> සෑම සමයකටම ප්‍රේමණීය සිංහල චිත්‍රපටයක් ලෙස පැහැදිලි කරයි. ප්‍රේම ගණයේ සහ පිළිගැනීමට ලක්වූ වික්‍රම බෝගොඩ රඟපා ඇත්තේ ධම්මි කෙරෙහි ඇති බැඳීම නිසා අනාරක්ෂිත බව සහ කලකිරුණු සැබෑ සුගත් ලෙසය. ෆේස්බුක් භාවිත කරන බොහෝ තරුණයන් තම සබඳතාවලට, සිතිවිලිවලට අදාළ විවිධ වචනවලින් තම හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීමට ජනප්‍රිය සටන් පාඨයක් ලෙස “ගොළු හදවත” භාවිත කරයි. == 1960-1965 නාට්‍ය හා සිනමාවට දායක වීම == === වේදිකා නාට්‍ය === * 1960 වැනිසියේ වෙළෙන්දා * 1961 බෝඩිං කාරයෝ * 1963 තට්ටු ගෙවල් * 1964 හරිම බඩු හයක් * අක්කර පහ * කැළණි පාලම * ''නැට්ටුක්කාරී'' (ජීන් අනූයිල්ගේ 'Colombe' අනුවර්තනය) * ''තුරග සන්නිය'' * රන් තෝඩු * ''ඔන්න බබෝ ඇතින්නියා'' * ''තාත්තා'' * ''වහලක් නැති ගෙයක්'' == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable" !අවුරුදු ! චිත්රපටය ! කාර්යභාරය ! Ref. |- | 1963 | ''[[ගම්පෙරළිය (චිත්‍රපටය)|ගම්පෙරළිය]]'' | තිස්ස | <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about the blockbuster film "Gamperaliya" |url=http://www.sarasaviya.lk/story/2019/07/18/7222/අන්තිමේදී-ජිනදාස-භූමදානය-කළේ-මගේ-සල්ලිවලින් |archive-date=2021-01-23 |access-date=2021-01-23 |website=Sarasaviya}}</ref> |- | 1965 | ''ආදරයයි කරුණාවයි'' | | |- | 1966 | ''කිංකිණි පාද'' | | |- | 1966 | ''දෙලොවක් අතර'' | සරත් | |- | 1968 | ''ගොළු හදවත'' | සුගත් වීරසේකර | |- | 1969 | ''බිනරමලී'' | සින්නෝ | <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about Binaramalee |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2020/01/23/15023/ආල-වඩන-ගමනකි-ඇය-යන්නේ |access-date=22 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- | 1971 | ''කලණ මිතුරෝ'' | | |- | 1971 | ''සමනල කුමාරියෝ'' | | |- | 1973 | ''හත්දින්නත් තරු'' | සිරිපාල | |- | 1974 | ''[[අහස් ගව්ව|අහස් ගවුව]]'' | බන්දු | |- | 1979 | ''පලගැටියෝ'' | | |- | 1981 | ''රන් එතනා'' | | |- | 1983 | ''කලියුගය'' | තිස්ස | |- | 1985 | ''යුගාන්තය'' | තිස්ස | |} == යොමු කිරීම් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:2013 මරණ]] [[ප්‍රවර්ගය:1940 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]] b9fbs26czwitrwwb0igbgjrs15ry3av ශ්‍යාමා ආනන්ද 0 103233 783817 593438 2026-03-29T14:53:04Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783817 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Shayama Ananda <br> ශ්‍යාමා ආනන්ද | image = | alt = | caption = | birth_name = Shayama Ananda | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1959|12|24}} | birth_place = [[Colombo]], [[Sri Lanka]] | death_date = | death_place = | resting_place = | nationality = [[Sri Lanka]]n | other_names = | education = [[Buddhist Ladies' College]] <br> [[St Bridget's Convent, Colombo]] <br> [[Visakha Vidyalaya]] | occupation = Actor, Producer | years_active = 1963–1993 | spouse = Saliya Perera (m. 1980) | children = 2 | mother = Violet Ananda | father = [[M. S. Ananda]] | relatives = | website = | footnotes = }} [[Category:Articles with hCards]] '''ශ්‍යාමා ආනන්ද''' ශ්‍රී ලාංකේය [[සිංහල සිනමාව|සිංහල සිනමාවේ]] නිළියකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=In the spirit of MS Ananda: Be my own father |url=http://www.divaina.com/2016/07/01/cineart02.html |access-date=3 March 2020 |publisher=Divaina}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == '''ශ්‍යාමා''' වැඩිමහල් දියණිය ලෙස දෙසැම්බර් 24 වැනිදා කොළඹදී උපත ලැබුවාය. ඇගේ පියා එම් එස් ආනන්ද කීර්තිමත් සිනමාකරුවෙකු, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු සහ නිෂ්පාදකයෙකු විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Unforgettables |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20190617/282651804003917 |access-date=11 February 2020 |publisher=Daily Mirror}}</ref> ඇගේ මව වයලට් ආනන්ද ද චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරියකි. කොළඹ බෞද්ධ කාන්තා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ආරම්භ කළ ඇය කොළඹ ශාන්ත බ්‍රිජට් කන්‍යාරාමයට සම්බන්ධ වී [[විශාඛා විද්‍යාලය|විශාඛා විද්‍යාලයෙන්]] උසස් අධ්‍යාපනය අවසන් කළාය. ඇයගේ පියා 2016 ජූනි 26 වන දින වයස අවුරුදු <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran cinematographer passes away |url=http://www.dailymirror.lk/111505/Veteran-cinematographer-passes-away |access-date=11 February 2020 |publisher=Daily Mirror}}</ref> '''ශ්‍යාමා'''ට එක් බාල සහෝදරියක් සිටී. ඇය 1980 දෙසැම්බර් 15 වැනිදා [[තර්ස්ටන් විද්‍යාලය|තර්ස්ටන් විද්‍යාලයීය]] ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නායක සාලිය පෙරේරා සමඟ විවාහ වූවාය. ඔවුන්ට දුවෙකු සහ පුතෙකු සිටී <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=18 June 2015 |title=Fond Memories of the "old" Fountain Cafe Owned by Elephant House |url=http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/41746}}</ref> <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Welcome to Thurstan College - Colombo 07 &#124; Sri Lanka |url=http://www.thurstancollege.net/index.php?option=com_content&view=article&id=169&Itemid=226}}</ref> == සිනමා ජීවිතය == ඇය මුලින්ම පෙනී සිටියේ 1960 වසරේ රොබින් තම්පෝ නිෂ්පාදනයක් වූ වෙන ''ස්වර්ගයක් කුමටද'' චිත්‍රපටයේ මාස 6ක ළදරුවෙකු ලෙසය. ඉතා ලාබාල වියේදීම රිදී තිරයට පිවිසි ඇය ''සුවනීතා ලාලිනී'', ''සුහද දිවි පිදුම'', ''සිතක මහිම'', ''සත පනහ'', ''ඇතුල්වීම තහනම්'', ''සෙනෙහස'', ''පේනව නේද'' යන චිත්‍රපටවල ළමා චරිත කළ අතර ඇය හැඳින්වූයේ ''බේබි ශ්‍යාමා'' ලෙසයි. <ref name="shyama">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Mothers and Daughters |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2020/02/13/15808/අම්මලා-දුවලා |access-date=11 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> 1969 දී ඇගේ පියා ඔවුන්ගේ පළමු නිෂ්පාදනය ''ප්‍රවේශම් වන්න'' දියත් කළ අතර ඇයගේ පළමු ප්‍රධාන චරිතය සඳහා [[ටෝනි රණසිංහ]], [[මාලිනී ෆොන්සේකා]] සහ [[ජෝ අබේවික්‍රම]] සමඟ ද්විත්ව චරිත නිරූපණය කළාය. 1969 දී ඇය සිය පියාගේ ප්‍රථම නිර්මාණයක් වූ MSA චිත්‍රපට නිකුතුවක් ''වූ ප්‍රවේසම් වෙන්න'' චිත්‍රපටයේ නිවුන් සොහොයුරියන් නිරූපණය කිරීම වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලාංකේය සිංහල සිනමාවේ වසර 25 ක ඉතිහාසයේ හොඳම ළමා කලාකරුවන් සඳහා වන ''ලංකා දීපසික'' සම්මානය දිනා ගත්තාය. 1975 දී ''ශ්‍යාමා'' ඇගේ පියා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද [[රෝයි ද සිල්වා]], [[එච්.ආර්. ජෝතිපාල]] සහ සුමනා අමරසිංහ සමඟ ''මගේ නංගි'' ''ශ්‍යාමා'' චිත්‍රපටයේ ''ශ්‍යාමා'' මාලාවේ පළමු චිත්‍රපටයේ රඟපෑවාය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ananda shoots 'Shyama' in Canada |url=http://archives.sundayobserver.lk/2002/04/28/fea09.html |access-date=11 February 2020 |publisher=Sunday Observer}}</ref> 1978 දී ඇය ''චණ්ඩි ශ්‍යාමා'' චිත්‍රපටයේ ද්විත්ව චරිත නිරූපණය කළ අතර එය 1948 ආරම්භයේ සිට චිත්‍රපට සිනමා ශාලාවක ඉහළම එකතුවක් සඳහා වන ජේආර් ජයවර්ධන ජනාධිපති සම්මානය දිනා ගත්තේය. ඇය [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] සමඟ චිත්‍රපටයේ ද්විත්ව චරිත නිරූපණය කළාය, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Chandi Shyama |url=http://www.nfc.gov.lk/films/chandi-shyama-51/ |access-date=2013-04-04 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> එය ඇයගේ වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථකම චිත්‍රපටය විය. ශ්‍යාමා කතා මාලාවේ ''හෙලෝ ශ්‍යාමා'' (1982) තුන්වන චිත්‍රපටයේ ඇය තම මවට සාධාරණයක් ඉටු කිරීමට තම පියා වන [[ගාමිණී ෆොන්සේකා]] සමඟ තරඟ කරන යුතුකම් ඇති දියණියක ලෙස රඟපෑවාය. එම වසරේම [[සුමිත්‍රා පීරිස්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''[[ගැහැනු ළමයි (චිත්‍රපටය)|ගැහැණු ළමයි හි]]'' "පද්මිණී" ලෙස ''ශ්‍යාමා'' රඟපෑවාය. මෙම චිත්‍රපටිය කරුණාසේන ජයලත් විසින් රචිත ''ගැහුණු ළමයි'' නවකතාව ඇසුරින් නිර්මාණය විය. පොත ලියන විට ඔහු මවාගත් චරිතයට සමාන ලෙස ඇයගේ රංගනය ඔහු අගය කළේය. මෙම භූමිකාව සඳහා OCIC සම්මාන ලාභියා වූයේ ආනන්දය. <ref name="shyama">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Mothers and Daughters |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2020/02/13/15808/අම්මලා-දුවලා |access-date=11 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.sarasaviya.lk/features/2020/02/13/15808/අම්මලා-දුවලා "Mothers and Daughters"]. Sarasaviya<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 February</span> 2020</span>.</cite></ref> 1994 දී ඇය තම පියා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''මම බය නැ ශ්‍යාමා'' චිත්‍රපටයේ සිය දියණිය සහ පුතා සමඟ පෙනී සිටියාය. <ref name="shyama"/> <ref>{{Cite news|url=http://archives.dailymirror.lk/2004/04/08/feat/2.asp|title=Ananda in action again|access-date=2013-04-04|publisher=[[Daily Mirror (Sri Lanka)|Daily Mirror]]|year=2001|archive-date=2013-07-03|archive-url=https://archive.is/20130703032944/http://archives.dailymirror.lk/2004/04/08/feat/2.asp|url-status=dead}}</ref> මෙම චිත්‍රපටය ජනප්‍රිය හොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වන ''Home Alone'' පාදක කරගෙන නිර්මාණය විය. == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable" !අවුරුදු ! චිත්රපටය ! භූමිකාවන් ! Ref. |- | 1962 | ''සුවනීතා ලාලිනී'' | | |- | 1962 | ''සුහද දිවි පිදුම'' | | |- | 1963 | ''දීපශිකා'' | දරුවා ("කන්කන්බුරු") | |- | 1963 | ''වෙන ස්වර්ගයක් කුමටද'' | | |- | 1964 | ''සිතක මහිම'' | | |- | 1965 | ''සතා පනහ'' | | |- | 1966 | ''ඇතුල්වීම තහනම්'' | | |- | 1969 | ''සෙනෙහස'' | | |- | 1969 | ''ප්‍රවේසම් වන්න'' | ශ්‍යාමා / කාන්ති | |- | 1970 | ''පැනව නැද'' | | |- | 1970 | ''බබා ශ්‍යාමා'' | | |- | 1976 | ''මගේ නම ශ්‍යාමා'' | ශ්‍යාමා | |- | 1978 | ''චන්ඩි ශ්‍යාමා'' | ශ්‍යාමා / කාන්ති | |- | 1978 | ''[[ගැහැනු ළමයි (චිත්‍රපටය)|ගැහනු ලමයි]]'' | පද්මිණී | <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=සදා මේ සංසාරේ අපේ හමුවීම නොවේ: ගැහැනු ළමයි |url=http://www.sarasaviya.lk/story/2018/12/27/1848/සදා-මේ-සංසාරේ-අපේ-හමුවීම-නොවේ-ගැහැනු-ළමයි |archive-date=2021-01-12 |access-date=2021-01-12 |website=Sarasaviya}}</ref> |- | 1982 | ''ආයුබෝවන් ශ්‍යාමා'' | ශ්‍යාමා | |- | 1994 | ''මම බය නෑ ශ්‍යාමා'' | ශ්‍යාමා | |} == යොමු කිරීම් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [http://www.films.lk/FilmDetails.php?id=1145 ශ්‍රී ලංකා සිනමා දත්ත ගබඩාව]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.watch.lk/magazine-programs-video/sirasa-tv/pathikada-program/සිනමා-නිළි-ශාමා-ආනන්ද-සහභාගී-වූ-පැතිකඩ-වැඩසටහන-2016-05-23/28474 සිනමා නිළි ශාමා ආනන්ද සහභාගී වූ පැතිකඩ වැඩසටහන]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:1959 උපත්]] d44tgr08kkmlfd4ve4yzxygg0ls4tyh සුමනා අමරසිංහ 0 103469 783835 620674 2026-03-29T18:42:45Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783835 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Sumana Amarasinghe <br> සුමනා අමරසිංහ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = Denipitiya Vithanage Sumana Amarasinghe | birth_date = 21 February 1948 | birth_place = [[Kandy]], [[Dominion of Ceylon|Ceylon]] | death_date = {{Death date and age|2022|06|05|1948|02|21|df=yes}} | death_place = [[Colombo]], Sri Lanka | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nationality = Sri Lankan | other_names = | education = Mount Lavinia Buddhist Girls' College | occupation = Actress, film producer, assistant editor | years_active = 1975–2022 | party = | spouse = [[Roy de Silva]] (1975–2018)<ref>{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/features-story/2019/06/27/6238/ඇත්තටම-රෝයි-අවුරුද්දක්-ගෙවුණද | title=One year after Roy's death | publisher=Sarasaviya | access-date=28 June 2019}}</ref> | awards = | website = | signature = | footnotes = }} [[Category:Articles with hCards]] '''දෙනිපිටිය විතානගේ සුමනා අමරසිංහ''' (1948 පෙබරවාරි 21 - 2022 ජූනි 5)<ref>{{Citation |title=Actress Sumana Amarasinghe no more |url=https://thesinhalanews.lk/2022/06/05/actress-sumana-amarasinghe-no-more-breaking-news/ |access-date=2023-05-18 |archive-date=2023-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518063613/https://thesinhalanews.lk/2022/06/05/actress-sumana-amarasinghe-no-more-breaking-news/ }}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Beauty queens of cinema |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/833/සිනමාවට-අා-රූ-රැජිනියෝ |access-date=27 October 2019 |publisher=Deshaya}}</ref> [[සිංහල සිනමාව|ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාවේ]] සහ රූපවාහිනියේ නිළියකි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Actresses in Sri Lankan cinema - Sumana Amarasinghe |url=http://www.nfc.gov.lk/artist/sumana-amarasinghe-473/ |access-date=27 October 2019 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> නාට්‍යයේ සිට හාස්‍යය දක්වා ඉහළ බහුවිධ රංගන ශිල්පිනියක වන ඇය සාමාන්‍යයෙන් සිංහල සිනමාවේ ''සොඳුරු දැරිය'' ලෙස හැඳින්වේ. රංගනයට අමතරව සහය අධ්‍යක්ෂකවරියක්, නිෂ්පාදන කළමනාකරුවෙක්, ඇඳුම් නිර්මාණ ශිල්පිනියක් මෙන්ම නිෂ්පාදකවරියක් ලෙසද ඇය කටයුතු කළාය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sumana Amarasinghe filmography |url=https://rateyourmusic.com/films/sumana_amarasinghe/ |access-date=27 October 2019 |publisher=Rate Your Music}}</ref> ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ නිෂ්පාදනය, ගායනය, සහය අධ්‍යක්ෂණය සහ සම සංස්කරණය සඳහා දායක වූ එකම නිළිය ද ඇයයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Actress Sumana Amarasinghe bids farewell |url=http://www.dinamina.lk/2022/06/06/පුවත්/148134/රංගන-ශිල්පිනී-සුමනා-අමරසිංහ-දිවි-සිනමාවෙන්-සමු-ගනියි |access-date=6 June 2022 |website=දිනමිණ}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == සුමනා 1948 පෙබරවාරි 21 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර [[කටුගස්තොට]] රණවන ප්‍රදේශයේ සහෝදර සහෝදරියන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක දෙවන දරුවා ලෙස උපත ලැබුවාය. ඇගේ පියා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කළේය. ඇගේ පවුලට නුවර ඉන්න බැරි නිසා කොළඹ ඇවිත් ගල්කිස්සේ කුලී ගෙදරක නතර වුණා. ඇය මුලින්ම ගියේ ගල්කිස්ස බෞද්ධ බාලිකා විද්‍යාලයටත් පසුව කළුබෝවිල බුද්ධඝෝෂ මහා විද්‍යාලයටත්. ඇයට එක් සහෝදරියක් සහ සහෝදරයන් හතර දෙනෙක් සිටී.<ref name="bio">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=I never had a world without cinema: Sumana Amarasinghe |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2021/03/04/19948/සිනමාවෙන්-තොර-ලෝකයක්-මට-තිබුණේ-නැහැ |access-date=27 October 2019 |publisher=Sarasaviya}}</ref> අමරසිංහ විවාහ වූයේ කීර්තිමත් නළුවෙකු සහ අධ්‍යක්ෂවරයකු ද වූ [[රෝයි ද සිල්වා]] සමඟ ය. ද සිල්වා ඇයට මුණගැසෙන්නේ 1969 ''හතර පෙරළිය'' චිත්‍රපටයේදීය. විවාහ උත්සවය 1975 අගෝස්තු 30 දින සමරන ලදී.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Couples in Sri Lankan cinema |url=http://www.saaravita.lk/events/540972/කලා-ලොවේ-තරු-ජෝඩු |access-date=27 October 2019 |publisher=saaravita}}</ref> මෙම යුවළට දරුවන් දෙදෙනෙක් සිටියහ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sumana Amarasinghe in ICU .... after food poisoning in Chennai |url=http://www.english.gossiplankanews.com/2014/10/sumana-amarasinghe-hospitalized-after.html |access-date=4 October 2016 |publisher=Gossip Lanka}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=රෝයි-සුමනා දිගු කලකට පසු හමුවී.. |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/09/07/?fn=sa17090712 |access-date=7 September 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=රෝයි – සුමනා සැබෑව අනාවරණය කරයි |url=http://www.sarasaviya.lk/2016/06/02/?fn=sa16060233 |access-date=7 September 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> ද සිල්වා මහතා 2018 ජුනි 30 වැනි දින ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර මහ රෝහලේ හෘදයාබාධයක් සඳහා ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය ගියේය. ඔහුගේ දේහය 2018 ජූලි 2 වන දින බොරැල්ල කනත්තේ තැන්පත් කරන ලදී.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actor Roy de Silva passes away |url=http://www.colombopage.com/archive_18A/Jul01_1530418819CH.php |access-date=1 June 2018 |publisher=Colombo Page}}</ref> 2014 වසරේදී හදිසි අසනීප තත්ත්වයක් හේතුවෙන් අමරසිංහ රෝහලට ඇතුළත් කෙරිණි. චිත්‍රපටයක් සඳහා ඇයගේ ඉන්දීය සංචාරය අතරතුරදී ඇය වසක් අඩංගු බීමක් පානය කර ඇති බව දැනගන්නට ඇත. එය ඇගේ අක්මාවට මෙන්ම හදවතට ද බලපා ඇත. එක් අවස්ථාවක ඇගේ හදවත පවා නතර විය. මෙම විෂබීජය ඇගේ මොළයට ඇතුළු වී නොමැති අතර ඇය සෙමෙන් යථා තත්ත්වයට පත් විය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sumana Amarasinghe became seriously ill in the ICU |url=https://www.medaperadiga.com/සුමනා-අමරසිංහ-බරපතල-ලෙස-ර/ |access-date=1 June 2018 |publisher=medaperadiga}}</ref> ඇය සේවය කළේ ඇයගේම රූපලාවන්‍ය සාප්පුවක් වන ''සැලෝන් සුමනා'' හි ය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Salon Sumana |url=http://zaazee.com/profiles/sumana/ |access-date=27 October 2019 |publisher=zaazee}}</ref> ජීවිකාව ලෙස ඇය මොරටුව, තලාහේන සහ රාජගිරිය යන නගර තුනේම ‘සැලෝන් සුමනා’ රූපලාවන්‍යාගාර පවත්වාගෙන ගියාය. එවිට ඇයට සැලුන් එකේ ඉන්න බැරිවීම නිසා මේ සියල්ල වසා දමන්නට සිදු වූ අතර ප්‍රශ්න රාශියක් ඇති වුණා. රෝයිගේ ජීවිත කාලය තුළ රූපලාවන්‍යාගාර තුනම වැසී ගියේය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022-06-08 |title=Why did we get the money after we died? |url=https://www.sarasaviya.lk/interviews/2022/06/09/23387/අපි-මැරුණට-පස්සේ-මුදල්-ලැබිලා-මොකටද |access-date=2022-06-09 |website=සරසවිය}}</ref> අමරසිංහ මහතා 2022 ජූනි 05 වැනි දින වයස අවුරුදු 74 දී හදිසියේ ඇති වූ අසනීප තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය ගියේය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actress Sumana Amarasinghe passes away |url=http://www.adaderana.lk/news/82873/veteran-actress-sumana-amarasinghe-passes-away |access-date=6 June 2022 |website=www.adaderana.lk |language=en}}</ref> == රංගන වෘත්තිය == ඇය පාසල් වියේදීම "ලස්සන මුහුණ" රූ රැජින තරගයට ඉදිරිපත් වී කිරුළ දිනා ගත්තාය. ඉන්පසුව ඇය එල් එම් පෙරේරා අධ්‍යක්ෂණය කළ ''හතර පෙරළිය'' චිත්‍රපටයේ රඟපෑවාය. ඇයගේ මංගල සිනමා අත්දැකීම 1967 දී රූබි ද මෙල් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''පිපෙන කුමුදු'' චිත්‍රපටිය හරහා සිදුවිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022 |title=Sumana Amarasinghe - සුමනා අමරසිංහ filmography |url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-sumana-amarasinghe-570.html |access-date=27 October 2019 |publisher=Sinhala Cinema Database}}</ref> රූබි ද මෙල් නිසා ඇගේ පියා සුමනාට ඒ චිත්‍රපටිය සඳහා පමණක් යාමට අවසර දුන්නේය. කෙසේ වෙතත්, ඇය තම පියාට බොරු කියූ අතර පසුව ''රෙන ගිරව්'', ''දහසක් සිතුවිලි'', ''සමනල කුමරියෝ'' සහ ''හතර පෙරළිය'' වැනි තවත් චිත්‍රපට රාශියක් රඟපෑවාය. <ref name="bio">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=I never had a world without cinema: Sumana Amarasinghe |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2021/03/04/19948/සිනමාවෙන්-තොර-ලෝකයක්-මට-තිබුණේ-නැහැ |access-date=27 October 2019 |publisher=Sarasaviya}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.sarasaviya.lk/interviews/2021/03/04/19948/සිනමාවෙන්-තොර-ලෝකයක්-මට-තිබුණේ-නැහැ "I never had a world without cinema: Sumana Amarasinghe"]. </cite></ref> රංගනයට අමතරව ඇය රූපලාවන්‍ය ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වූ අතර එහිදී ඇය 1980 දී ඉන්දියාව, සිංගප්පූරුව, කැනඩාව යන රටවල රූපලාවන්‍ය පාඨමාලා හැදෑරුවාය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=It is one year now |url=http://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/29436-2019-06-13-13-57-56 |access-date=1 June 2018 |publisher=Divaina}}</ref> ඇයගේ පළමු ප්‍රධාන පෙරළිය වූයේ 1975 ''සූකිරි කෙල්ල'' චිත්‍රපටිය හරහා වන අතර එය ඇයට "සිංහල සිනමාවේ සොඳුරු දැරිය" යන අන්වර්ථ නාමය ලබා දුන්නේය. <ref name="sumana">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sweet girl in Sinhala cinema |url=https://www.mawratanews.lk/heart/සිංහල-සිනමාවේ-සූකිරි-කෙල |access-date=1 June 2018 |publisher=mawratanews}}</ref> සිංහල සිනමාවේ සංස්කෘතියක් ඇති කළ ඇය සිය සැබෑ සැමියා සමඟ චිත්‍රපට කිහිපයක රඟපෑවාය. ඉන්පසුව ඇය [[තිස්ස විජේසුරේන්ද්‍ර|තිස්ස විජේසුරේන්ද්‍ර සමඟ]] දින 100කට වැඩි කාලයක් තිරගත වූ ''සුදු පරවියෝ'' සහ ''සිතක සුවඳ'' ඇතුළු ජනප්‍රිය චිත්‍රපට රැසකට සම්බන්ධ වූවාය. <ref name="sumana">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sweet girl in Sinhala cinema |url=https://www.mawratanews.lk/heart/සිංහල-සිනමාවේ-සූකිරි-කෙල |access-date=1 June 2018 |publisher=mawratanews}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.mawratanews.lk/heart/සිංහල-සිනමාවේ-සූකිරි-කෙල "Sweet girl in Sinhala cinema"]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. mawratanews<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> 1982 දී ඇය ''කඩවුනු පොරොන්දුව ප්‍රතිනිර්මාණයේ'' රඟපෑවාය, එහිදී ඇය කලින් [[රුක්මණී දේවී|රුක්මණී දේවි]] විසින් රඟපෑ චරිතය රඟපෑවාය. <ref name="sumana" /> ඇය නාට්‍යමය චරිතවලින් සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළද, පසුකාලීනව විශේෂයෙන්ම ඇගේ සැමියා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද චිත්‍රපට හරහා ඇය විකට චරිතවලට යොමු වූවාය. ''බිනරමලී'', ''සුනේත්‍රා'', ''ජොන්සන් සහ ගොන්සන්'' සහ ''රී ඩැනියෙල් දවල් මිගෙල්'' ත්‍රිත්වය ඇගේ ජනප්‍රිය චිත්‍රපට කිහිපයකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sumana Amarasinghe films |url=https://www.imdb.com/name/nm4731691/ |access-date=27 October 2019 |publisher=IMDb}}</ref> 1983 ජූලි කෝලාහලයෙන් පසු බොහෝ නිෂ්පාදකයින් චිත්‍රපට කර්මාන්තයෙන් ඉවත් වූ නමුත් සුමනා ''ටොම් පචයා'', ''තණ ගිරවි'', ''සුදු පිරුවත'' සහ ''ජොන්සන් හා ගොන්සන්'' වැනි චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයට දායක විය. මීට අමතරව, ඇය නිෂ්පාදන විධායක, රේඛීය නිෂ්පාදක, දේශීය සම්බන්ධීකාරක, ගායිකාව, සංස්කාරක, සහකාර, කොණ්ඩා මෝස්තර සහ ඇඳුම් නිර්මාණ ශිල්පිනිය ලෙස කටයුතු කර ඇත. ඇය සිය කලා දිවියේ දස්කම් දැක්වූ අතර 1969 දී "හෙළ නලු නිලි එකමුතුව" සංස්ථාව පිහිටුවීමේ පුරෝගාමියෙකු වූ අතර 1970 මහ මැතිවරණයේදී සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය සඳහා චිත්‍රපට කර්මාන්තය සඳහා රාජ්‍ය සංස්ථාවක් පිහිටුවීම සඳහා සටන් කළාය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022-06-08 |title=Sumana Amarasinghe Loving Commemorative Notes |url=https://www.sarasaviya.lk/story/2022/06/09/23386/සුමනා-අමරසිංහ-ආදරණීය-සමරු-සටහන් |access-date=2022-06-09 |website=සරසවිය}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == === නිළියක් විදියට === {| class="wikitable" !වසර !චිත්‍රපටය !කාර්යභාරය !යොමුව |- |1967 |''Pipena Kumudu'' | | |- |1967 |''Rena Giraw'' |Dissa's sister |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about "Rena Giraw" |url=http://www.sarasaviya.lk/other/2018/12/20/1770/සිනහ-කුසුම්-තොල්-පෙති-අග-දිලුනේ-රෑන-ගිරව් |archive-date=12 January 2021 |access-date=12 January 2021 |website=Sarasaviya}}</ref> |- |1968 |''Dahasak Sithuvili'' |Sagara's office receptionist |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about Dahasak Sithuvili |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2020/01/30/15254/පමා-වුණොත්-මල-පරවෙයි |access-date=22 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1969 |''Hathara Peraliya'' | | |- |1969 |''Binaramalee'' |Sobani |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about Binaramalee |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2020/01/23/15023/ආල-වඩන-ගමනකි-ඇය-යන්නේ |access-date=22 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1970 |''Sumudu Bharya'' | | |- |1970 |''Den Mathakada'' |Somawathie |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about Dan Mathakada |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2019/11/21/12552/මේ-සීත-සුවදෙන-රැයේ-දැන්-මතකද |access-date=22 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1971 |''Samanala Kumariyo Samaga Api Kawadath Soorayo'' | | |- |1972 |''Singappuru Chali'' | | |- |1972 |''Hathara Wate'' | | |- |1972 |''Me Desa Kumatada'' |Mala | |- |1972 |''Lokuma Hinawa'' |Renuka | |- |1973 |''Suhada Pathuma'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about Suhada Pathuma |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2020/03/12/17247/සෙවනැළි-සීතල-ලිය-ගොමුවේ |access-date=21 September 2016 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1973 |''Sinawai Inawai'' | | |- |1973 |''Sunethra'' |Sunethra | |- |1974 |''Duleeka'' |Mano |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about the film "Duleeka" |url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/07/05/?fn=sa18070523 |access-date=31 December 2019 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1974 |''Sheela'' |Anula Karunaratne | |- |1975 |''Mage Nangi Shyama'' | | |- |1975 |''Sukiri Kella'' |Geetha / Sujee Gunathilake | |- |1975 |''Obai Mamai'' |Samanthie 'Saman' Jayasinghe | |- |1975 |''Ranwan Reka'' | | |- |1975 |''Sadhana'' | | |- |1975 |''Hadawathaka Wasanthaya'' | | |- |1976 |''Mangala'' | | |- |1976 |''Ran Thilaka'' | | |- |1977 |''Pom Pachaya'' |Kalyani | |- |1977 |''Sudu Paraviyo'' |Kumari | |- |1977 |''Niwena Ginna'' | | |- |1977 |''Honda Hitha'' | | |- |1977 |''Neela'' | | |- |1978 |''Sithaka Suwanda'' |Surekha Samson | |- |1978 |''Mage Ran Putha'' | | |- |1978 |''Geethanjali'' | | |- |1979 |''Nuwan Renu'' |Amitha | |- |1979 |''Samanmalee'' |Nithinda's wife | |- |1979 |''Anusha'' |Asha | |- |1980 |''Jodu Walalu'' |Sumana | |- |1980 |''Silva'' | | |- |1981 |''Hondama Naluwa'' | | |- |1981 |''Ajasaththa'' |Kosala Devi | |- |1981 |''Bamba Ketu Hati'' |Menika's Akka | |- |1982 |''Mihidum Sihina'' |Rajini | |- |1982 |''Pethi Gomara'' |Purnika | |- |1982 |''[[කඩවුණු පොරොන්දුව (නව)|Kadawunu Poronduwa]]'' |Ranjani Jayasena | |- |1982 |''Rahasak Nathi Rahasak'' | | |- |1982 |''Thana Giravi'' |Nayana Kulasekara / Daisy | |- |1983 |''Sumithuro'' | | |- |1984 |''Hadawathaka Wedana'' | | |- |1984 |''Birinda'' | | |- |1984 |''Hitha Honda Kollek'' | | |- |1985 |''Sudu Mama'' | | |- |1985 |''Aya Waradida Oba Kiyanna'' | | |- |1987 |''Thaththi Man Adarei'' | | |- |1987 |''Ahinsa'' |Indu | |- |1988 |''Gedara Budun Amma'' |Menike | |- |1988 |''Angulimala'' | | |- |1989 |''Okkoma Rajawaru'' | | |- |1990 |''Christhu Charithaya'' |Herodias |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about Kristhu Charithaya |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/12/26/13870/බෞද්ධයකු-අධ්%E2%80%8Dයක්ෂණය-කළ-ක්%E2%80%8Dරිස්තු-චරිතය |access-date=22 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1990 |''Hitha Honda Puthek'' |Manike | |- |1990 |''Madhu Sihina'' | | |- |1991 |''[[චෙරියෝ ඩොක්ටර්|Cheriyo Doctor]]'' |Nayana Randenigala | |- |1992 |''Rumathiyai Neethiyai'' |Lawyer | |- |1992 |''Sathya'' | | |- |1992 |''Okkoma Kanapita'' | | |- |1993 |''Sasara Serisaranathek Oba Mage'' | | |- |1993 |''Mawila Penewi Roope'' | | |- |1994 |''Sudu Piruvata'' |Sujatha Ediriweera | |- |1994 |''Love 94'' |Mrs. Wickramasinghe | |- |1994 |''Nohadan Kumariye'' | | |- |1995 |''[[චෙරියෝ කැප්ටන්|Cheriyo Captain]]'' |Teena |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=January 1995 |title=Cheriyo Captain - චෙරියෝ කැප්ටන් |url=http://www.films.lk/cheriyo-captain-sinhala-film-1574.html |access-date=11 March 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1996 |''[[චෙරියෝ ඩාලිං|Cheriyo Darling]]'' |Madam (රෝහල් අධ්‍යක්ෂවරිය) |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Cheriyo Darling - චෙරියෝ ඩාලින් |url=http://www.films.lk/cheriyo-darling-sinhala-film-1598.html |access-date=23 December 2017 |publisher=Sinhala Cinema Database}}</ref> |- |1997 |''Ramba Saha Madhu'' | | |- |1998 |''[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල්|Re Daniel Dawal Migel]]'' |Mrs. Kulawansha |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sinhala screened films |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/06/18/?fn=sa15061819 |access-date=11 March 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |2000 |''Sansara Prarthana'' | | |- |2000 |''[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 2|Re Daniel Dawal Migel 2]]'' |Mrs. Kulawansha |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Daniel and Migel appear again |url=http://www.sundaytimes.lk/000423/tv.html |access-date=17 November 2017 |publisher=Sunday times}}</ref> |- |2001 |''Jonsun and Gonsun'' |Mrs. Ranasinghe |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ජොන්සන් ඇන්ඩ් ගොන්සන් Jonson and Gonson |url=http://rateyourmusic.com/film/%E0%B6%A2%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%87%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B7%8A_%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A/ |access-date=24 February 2017 |publisher=Rate Your Music}}</ref> |- |2002 |''Love 2002'' | | |- |2004 |''Clean Out'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=එදා මෙදා තිරගත වූ සිංහල චිත්&zwj;රපට |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/11/19/?fn=sa15111916 |access-date=3 October 2016 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |2004 |''[[රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 3|Ra Daniel Dawal Migel 3]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=එදා මෙදා තිරගත වූ සිංහල චිත්&zwj;රපට |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/11/26/?fn=sa15112613 |access-date=3 October 2016 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |2004 |''Selamuthu Pinna'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Selamuthu Pinna' a love story |url=http://archives.dailynews.lk/2004/07/12/fea10.html |access-date=11 March 2017 |website=Daily News}}</ref> |- |2007 |''Mr Dana Rina'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lankan Screened Films |url=http://www.sarasaviya.lk/2016/01/28/?fn=sa16012813 |access-date=11 March 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |2007 |''Hai Master'' |Piyambika | |- |2009 |''Sir Last Chance'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sir last chance in town |url=http://www.sundaytimes.lk/090322/Magazine/sundaytimestvtimes_05.html |access-date=11 March 2017 |publisher=The Sunday Times}}</ref> |- |2011 |''It's a Matter of Love'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=It's a Matter of Love, English cinema in Lanka. |url=http://www.sundaytimes.lk/130602/magazine/its-a-matter-of-love-english-cinema-in-lanka-46763.html |access-date=29 March 2019 |publisher=Sunday Times}}</ref> |} === නිෂ්පාදක ලෙස === {| class="wikitable" !අවුරුදු ! චිත්‍රපටය |- | 1982 | ''කඩවුනු පොරොන්දුව'' |- | 1977 | ''ටොම් පචයා'' |- | 1982 | ''තානා ගිරවි'' |- | 1994 | ''සුදු පිරුවට'' |- | 1996 | ''චෙරියෝ ඩාලිං'' |- | 2011 | ''එය ආදරය පිළිබඳ කාරණයකි'' |}   == යොමු කිරීම් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-sumana-amarasinghe-570.html සිංහල සිනමා දත්ත ගබඩාව පිළිබඳ සුමනා අමරසිංහ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://resa.lk/විශේෂාංග/2019/jun/18/12250/රිදී-තිරයේදී-ගාමිණීට-මගහැරුණු-සුමනා රිදී තිරයේදී ගාමිණීට මගහැරුණු සුමනා] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219102812/http://resa.lk/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/2019/jun/18/12250/%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%AB%E0%B7%93%E0%B6%A7-%E0%B6%B8%E0%B6%9C%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%94-%E0%B7%83%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8F |date=2020-02-19 }} [[ප්‍රවර්ගය:1948 උපත්]] p2g461wfmj8j292ylx3nob6s5zial69 සනත් විමලසිරි 0 155655 783828 763575 2026-03-29T16:34:20Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783828 wikitext text/x-wiki '''සනත් විමලසිරි''' [[ශ්‍රී ලංකා|ශ්‍රී ලාංකික]] සිනමා සහ ටෙලිනාට්‍යය නළුවෙකු වේ.<ref>https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-sanath-wimalasiri-300.html{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> වේදිකා නාට්‍යයේ සිට හාස්‍ය රඟ දැක්වීම් දක්වා ඉහළ බහුවිධ නළුවෙකු වන විමලසිරි දක්ෂ ගායකයෙක් සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකුද වේ. === ටෙලි නාට්‍යය=== * ''ආදරණීය නිරංජි'' * ''ඉතින් ඊට පස්සේ'' * ''ගිරිකුල'' * ''චායා'' * ''[[දිවිතුරා]]'' * ''පෝක් වීදිය'' * ''මද්දහන'' * ''මහ පොළොව'' * ''මාණික්කාවත'' * ''මුතු පිහාටු'' * ''විසුවියස් කදු පාමුල'' * ''සිහින පියාපත්'' * ''සුදු සමනලියක්'' * ''සුර විමන'' 2v0mhcm5uzhdrgoxcnfwwjbswllbac2 හිස්බුල්ලා 0 171590 783839 754754 2026-03-29T19:23:19Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783839 wikitext text/x-wiki {{Short description/lowercasecheck|ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක්}}{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය|name=Islamic Resistance in Lebanon|native_name=المقاومة الإسلامية في لبنان<br />{{transl|ar|ALA|Al-Muqāwamah Al-Islāmīyah fī Lubnān}}|native_name_lang=ar|logo=|leader1_title={{nowrap|[[Secretary-General of Hezbollah|Secretary-General]]}}|leader1_name=Vacant|foundation={{Start date and age|df=yes|1985}} (official)|founder=[[Subhi al-Tufayli]]<br> [[Abbas al-Musawi]]{{Assassinated}}<br>[[Hassan Nasrallah]]{{Assassinated}}|wing1_title=[[Parliamentary group]]|wing1=[[Loyalty to the Resistance Bloc]]<ref>{{cite web |url=http://www.naharnet.com/stories/en/37247 |title=Fadlallah Hits Back at March 14 over Karam Release, Marouni Slams 'Treason Accusations' |publisher=Naharnet |date=April 18, 2013}}</ref>|wing2_title=Paramilitary wing|wing2=Jihad Council<br/>[[Lebanese Resistance Brigades]]|ideology={{Unbulleted list|class=nowrap | [[Islamic nationalism]]<ref name="Dalacoura 2012">{{Cite book |author-last=Dalacoura |author-first=Katerina |year=2012 |chapter=Islamist Terrorism and National Liberation: Hamas and Hizbullah |chapter-url=https://books.google.com/books?id=PlTKrMFyawoC&pg=PA66 |title=Islamist Terrorism and Democracy in the Middle East |location=[[Cambridge]] |publisher=[[Cambridge University Press]] |pages=66–96 |doi=10.1017/CBO9780511977367.004 |isbn=978-0-511-97736-7 |lccn=2010047275 |s2cid=150958046}}</ref><ref>{{Cite book|first=Ekaterina|last=Stepanova|url=http://books.sipri.org/files/RR/SIPRIRR23.pdf|title=Terrorism in Asymmetrical Conflict: Ideological and Structural Aspects|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310143530/http://books.sipri.org/files/RR/SIPRIRR23.pdf|archive-date=2016-03-10|publisher=Oxford University Press|date=2008|page=113}}</ref> | [[Pan-Islamism]]<ref name="Dalacoura 2012"/> | [[Khomeinism]]<ref name="Shiite_jihad"/> | [[Shia Islamism]]<ref name="Shiite_jihad"/> | [[Jihad#Shia|Shia]] [[jihadism]]<ref name="Shiite_jihad">{{cite report |author=Philip Smyth |date=February 2015 |title=The Shiite Jihad in Syria and Its Regional Effects |url=http://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus138_Smyth-2.pdf |publisher=The Washington Institute for Near East Studies |pages=7–8 |access-date=13 March 2015 |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402150705/http://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus138_Smyth-2.pdf }}</ref> | [[Sectarianism]]<ref>{{cite web |title=Hezbollah, the Lebanese Sectarian State, and Sectarianism |url=https://www.mei.edu/publications/hezbollah-lebanese-sectarian-state-and-sectarianism |publisher=Middle East Institute |access-date=13 April 2017}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bassel F |first1=Salloukh |title=The Sectarian Image Reversed: The Role of Geopolitics in Hezbollah's Domestic Politics |url=https://pomeps.org/the-sectarian-image-reversed-the-role-of-geopolitics-in-hezbollahs-domestic-politics |publisher=Middle East Political Pcience |year=2015}}</ref> | [[Populism]]<ref>{{cite web | url=https://www.iemed.org/publication/hezbollah-and-the-lebanese-popular-movement/ | title=Hezbollah and the Lebanese Popular Movement }}</ref><ref>{{cite journal | url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09592310701674358 | doi=10.1080/09592310701674358 | title=Hezbollah: A Proletarian Party with an Islamic Manifesto – A Sociopolitical Analysis of Islamist Populism in Lebanon and the Middle East |year=2007 | last1=Salamey | first1=Imad | last2=Pearson | first2=Frederic | journal=Small Wars & Insurgencies | volume=18 | issue=3 | pages=416–438 | s2cid=143896155 |issn = 0959-2318 }}</ref> | [[Anti-imperialism]]<ref>{{cite book |last=Elie Alagha |first=Joseph |title=Hizbullah's Documents: From the 1985 Open Letter to the 2009 Manifesto |year=2011 |publisher=[[Amsterdam University Press]] |isbn=978-90-8555-037-2 |pages=15, 20 |url=https://books.google.com/books?id=b0ntL1fUi8kC&pg=PA15}}<br />{{cite book |last=Shehata |first=Samer |title=Islamist Politics in the Middle East: Movements and Change |year=2012 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-78361-3 |page=176 |url=https://books.google.com/books?id=hhl_E-XAeLYC&pg=PA176}}</ref><ref>{{cite journal |last=Husseinia |first=Rola El |title=Hezbollah and the Axis of Refusal: Hamas, Iran and Syria |journal=Third World Quarterly |year=2010 |volume=31 |issue=5 |pages=803–815 |doi=10.1080/01436597.2010.502695|s2cid=219628295 }}</ref> | [[Anti-Western sentiment|Anti-West]]<ref name="Dalacoura 2012"/><ref>{{cite book |last=Levitt |first=Matthew |author-link=Matthew Levitt |year=2013 |title=Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God |page=356 |publisher=Hurst Publishers |url=https://books.google.com/books?id=yTJeAQAAQBAJ&pg=PA356 |quote=Hezbollah's anti-Western militancy began with attacks against Western targets in Lebanon, then expanded to attacks abroad intended to exact revenge for actions threatening its or Iran's interests, or to press foreign governments to release captured operatives. |isbn=978-1-84904-333-5}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=n9QycqW1qogC&pg=PA267 |title=An International History of Terrorism: Western and Non-Western Experiences |page=267 |quote=Based upon these beliefs, Hezbollah became vehemently anti-West and anti-Israel. |isbn=978-0-415-63540-0 |last1=Hanhimäki |first1=Jussi M. |last2=Blumenau |first2=Bernhard |year=2013|publisher=Routledge }}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=-MkxxSUSTuEC&pg=PT421 |title=Criminology: Theories, Patterns & Typology |page=396 |quote=Hezbollah is anti-West and anti-Israel and has engaged in a series of terrorist actions including kidnappings, car bombings, and airline hijackings. |isbn=978-1-133-04964-7 |last1=Siegel |first1=Larry J. |year= 2012|publisher=Cengage Learning }}</ref><ref name="bbc-hi-me"/> | [[Antisemitism]]<ref>{{Cite book|last=Julius|first=Anthony|author-link=Anthony Julius|url=https://books.google.com/books?id=BGkSLxDBNTgC&pg=PA529|title=Trials of the Diaspora: A History of Anti-Semitism in England|via=[[Google Books]]|date=2015|publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-929705-4}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Michael|first1=Robert|first2=Philip|last2=Rosen|url=https://books.google.com/books?id=d5927rY-UgoC&pg=PA231|title=Dictionary of Antisemitism from the Earliest Times to the Present|via=Google Books|date=2015|publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-5868-8}}</ref><ref>{{Cite book|last=Perry|first=Mark|url=https://archive.org/details/talkingtoterrori00perr/page/n175|page=158|title=Talking to Terrorists: Why America Must Engage with Its Enemies|date=2015|publisher=Basic Books|isbn=978-0-465-01117-9}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.jpost.com/International/Analysis-Hezbollahs-lethal-anti-Semitism |title=Analysis: Hezbollah's lethal anti-Semitism |work=[[The Jerusalem Post]]|date=12 November 2012 }}</ref> | [[Anti-Zionism]]<ref name=Gleis>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vYBtwkj78BUC&pg=PT63|title=Hezbollah and Hamas: A Comparative Study|author1=Joshua L. Gleis |author2=Benedetta Berti |year=2012|publisher=JHU Press |isbn=978-1-4214-0671-8}}</ref> | [[Anti-LGBT rhetoric|Anti-LGBT]]<ref>{{cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20230729-hezbollah-chief-in-new-attack-on-same-sex-relations-1|title=Hezbollah chief in new attack on same-sex relations|publisher=[[France 24]]|date=29 July 2023}}</ref> }}|headquarters=[[Beirut]], Lebanon|slogan={{native phrase|ar|فَإِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْغَالِبُونَ}}<br />"Verily the Party of God are they that shall be triumphant" {{qref|5|56|b=y|s=y}}|website={{URL|https://www.moqawama.org.lb}}|colours=Yellow and green|colorcode={{party color|Hezbollah}}|position=[[Syncretic politics|Syncretic]]<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=OEceCwAAQBAJ&dq=hezbollah+not+distinctively&pg=PA170 | isbn=978-1-317-26457-6 | title=Revolutions: A Worldwide Introduction to Political and Social Change | year=2015 | publisher=Routledge }}</ref>|religion=[[Shia Islam]]|national=[[March 8 Alliance]]|international=[[Axis of Resistance]]|seats1_title=Seats in the<br />[[Parliament of Lebanon|Parliament]]<ref>{{cite news |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-Elections/2018/May-09/448707-interior-ministry-releases-numbers-of-votes-for-new-mp.ashx |title=Interior Ministry releases numbers of votes for new MPs |newspaper=The Daily Star |date=9 May 2018 |access-date=24 October 2019 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308112628/http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-Elections/2018/May-09/448707-interior-ministry-releases-numbers-of-votes-for-new-mp.ashx }}</ref>|seats1={{Composition bar|15|128|hex=#F7DF19|per=1}}|country=Lebanon|flag=}} '''හිස්බුල්ලා''' (hɛzbəˈlɑ; අරාබි<ref name=":1">{{Multiref2|{{cite book|chapter=Hezbollah|title=The Collins English Dictionary|chapter-url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/hezbollah|access-date=7 May 2013|year=2013|publisher=HarperCollins|location=Glasgow}}|{{cite book |chapter=Hezbollah |title=Webster's New World College Dictionary|chapter-url=https://www.yourdictionary.com/hezbollah|access-date=7 May 2013|year=2012|publisher=Wiley Publishing, Inc.|location=Cleveland}} }}</ref>, {{Literal translation|Party of God}}){{විස්තරාත්මක සටහන්|Other [[Romanization of Arabic|transliterations]] include '''Hizbullah''', '''Hizballah''', ''Hizbollah'', ''Hezbolla'', ''Hezballah'', ''Hisbollah'', ''Hizbu'llah'' and ''Hizb [[Allah]]''.}} යනු ලෙබනන් ෂියා ඉස්ලාමීය දේශපාලන පක්ෂයක් සහ සටන්කාමී කණ්ඩායමකි.{{Sfn|Faridi|2019}} 1992 සිට 2024 දක්වා එහි නායකත්වය දැරුවේ මහලේකම් හසන් නස්රල්ලා විසිනි. හිස්බුල්ලාගේ [[පැරාමිලිටරි]] අංශය ජිහාඩ් කවුන්සිලය යි.<ref name="LevittP15">{{උපන්‍යාස පොත|chapter-url=Matthew Levitt|page=15|url=https://books.google.com/books?id=yTJeAQAAQBAJ&q=jihad+council+hezbollah&pg=PA14}}</ref> සමස්ත සංවිධානය හෝ එහි හමුදා අංශය පමණක් බොහෝ බටහිර ජාතීන් ඇතුළු රටවල් කිහිපයක් විසින්<ref name="auto42">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/07/23/world/middleeast/european-union-adds-hezbollah-wing-to-terror-list.html|title=European Union Adds Military Wing of Hezbollah to List of Terrorist Organizations|last=Kanter, James|date=22 July 2013|work=The New York Times|access-date=4 September 2013|last2=Rudoren, Jodi}}</ref> [[ත්‍රස්තවාදී සමූහ නම්කල ලැයිස්තු|ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක්]] ලෙස නම් කර ඇත.<ref>{{Cite news|url=https://www.foreignaffairs.com/lebanon/what-lebanese-people-really-think-hezbollah|title=What the Lebanese People Really Think of Hezbollah|last=Roche|first=MaryClare|date=2024-07-12|work=Foreign Affairs|access-date=2024-09-28|last2=Robbins|first2=Michael|language=en-US|issn=0015-7120}}</ref> 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී බේරූට් හි ගුවන් ප්‍රහාරයකින් නස්රල්ලා ඝාතනය විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-822177|title=IDF confirms Hezbollah leader Hassan Nasrallah killed in Beirut attack|date=September 28, 2024|access-date=September 28, 2024|publisher=Jerusalem Post}}</ref> හිස්බුල්ලා සංවිධානය 1982 ඊශ්‍රායල ආක්‍රමණයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ලෙබනන් පූජකවරුන් විසින් පිහිටුවන ලදී.<ref name="bbc-hi-me" /> එය 1979 ඉරාන විප්ලවයෙන් පසු [[රුහොල්ලා කොමේනි|අයතුල්ලා රුහොල්ලා කොමේනි]] විසින් සකස් කරන ලද ආකෘතිය අනුගමනය කළේය. එතැන් පටන් [[ඉරානය]] සහ හිස්බුල්ලා සංවිධානය අතර සමීප සබඳතා වර්ධනය විය.<ref>[[David Hirst (journalist)|Hirst, David]] (2010) ''Beware of Small States. ''</ref> සංවිධානය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බළකායේ (IRGC) උපදේශකයින් 1,500කගේ සහාය ඇතිව,<ref name="nybooks">{{Cite journal|last=Adam Shatz|date=29 April 2004|title=In Search of Hezbollah|url=http://www.nybooks.com/articles/17060|journal=[[The New York Review of Books]]|volume=51|issue=7|archive-url=https://web.archive.org/web/20060822195222/http://www.nybooks.com/articles/17060|archive-date=22 August 2006|access-date=14 August 2006}}</ref> සහ විවිධ ලෙබනන් ෂියා කණ්ඩායම් ඒකාබද්ධ සංවිධානයක් බවට පත් කරන ලදී.<ref>Dominique Avon, Anaïs-Trissa Khatchadourian, [https://books.google.com/books?id=jOZ3Aqf6BzoC&pg=PT22 ''Hezbollah: A History of the "Party of God",''] [[හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය|Harvard University Press]], 2012 {{ISBN|978-0-674-07031-8}} pp. 21ff.</ref><ref>E. Azani, [https://books.google.com/books?id=FSpaCwAAQBAJ&pg=PA59 ''Hezbollah: The Story of the Party of God: From Revolution to Institutionalization''], Springer, 2011 {{ISBN|978-0-230-11629-0}} pp. 59–63</ref><ref name="bbc-hi-me">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4314423.stm|title=Who Are Hezbollah?|date=21 May 2008|work=[[BBC News]]|access-date=15 August 2008}}</ref><ref>Mariam Farida, [https://books.google.com/books?id=5rqmDwAAQBAJ&pg=PT13 ''Religion and Hezbollah: Political Ideology and Legitimacy,''] Routledge, 2019 {{ISBN|978-1-000-45857-2}} pp. 1–3.</ref><ref name="The Hizballah Program">{{උපන්‍යාස පොත|url=https://books.google.com/books?id=iVJR9UZnTVAC&pg=PA425}}</ref> හිස්බුල්ලා සංවිධානය 1985 දී ලෙබනන් සිවිල් යුද්ධය අතරතුර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයක සිය මතවාදය ප්‍රකාශ කළේය, එය කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන අරමුණු ගෙනහැර දැක්වීය: බටහිර බලපෑම් නෙරපා හැරීම, ඊශ්‍රායලය විනාශ කිරීම, ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයාට පක්ෂපාතී වීම සහ ඉරානයේ බලපෑමෙන් යුත් ඉස්ලාමීය රජයක් පිහිටුවීම. ලෙබනන් ස්වයං නිර්ණය අවධාරණය කරමින්.<ref name="The Hizballah Program2">{{උපන්‍යාස පොත|url=https://books.google.com/books?id=iVJR9UZnTVAC&pg=PA425}}</ref> 1983 දී බීරූට් හි එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලයට සහ ඇමරිකානු සහ ප්‍රංශ බැරැක්කවලට බෝම්බ හෙලීමට මෙන්ම පසුව බෝම්බ ප්‍රහාර සහ පැහැරගැනීම් ඇතුළු ප්‍රහාරවලට මෙම කණ්ඩායම වගකිව යුතු යැයි විශ්වාස කෙරේ.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2024/09/21/beirut-bombings-marines-hezbollah/|title=For Americans scarred by Beirut bombings, a measure of delayed justice|last=Laverty|first=Rory|date=2024-09-21|work=The Washington Post|last2=Lamothe|first2=Dan|quote=Hezbollah was founded in 1982, as violence against U.S. troops in Lebanon spiked. In addition to its roles in the major bombings of 1983, the militant group was involved in the bombing of the U.S. Embassy annex in Beirut in 1984 that killed 23 people, the hijacking of TWA Flight 847 in 1985 and the Khobar Towers attack in Saudi Arabia in 1996 that killed 19 U.S. airmen, according to the Office of the Director of National Intelligence.}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2024/09/24/briefing/israel-hezbollah-lebanon.html|title=Israel's Strikes on Lebanon|last=Lopez|first=German|date=2024-09-24|work=The New York Times|quote=Hezbollah first gained international notoriety in 1983, when it blew up the American embassy in Beirut, Lebanon’s capital, and later American and French barracks there.}}</ref> හිස්බුල්ලා 1985-2000 දකුණු ලෙබනන හමුදාවට (SLA) සහ [[ඊශ්‍රායලය|ඊශ්‍රායලයට]] එරෙහි දකුණු ලෙබනන ගැටුමට ද සහභාගී වූ අතර 2006 ලෙබනන යුද්ධයේදී ද සටන් කළේය. 1990 ගණන් වල දී, හිස්බුල්ලා [[බොස්නියානු යුද්ධය|බොස්නියානු යුද්ධයේදී]] බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා ජනරජයේ හමුදාව වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට ස්වේච්ඡා සේවකයන් ද සංවිධානය කළේ ය.<ref name="Fisk">{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/voices/comment/after-the-atrocities-committed-against-muslims-in-bosnia-it-is-no-wonder-today-s-jihadis-have-set-9717384.html|title=After the atrocities committed against Muslims in Bosnia, it is no wonder today's jihadis have set out on the path to war in Syria|last=Fisk|first=Robert|date=7 September 2014|work=[[The Independent]]|access-date=25 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717080303/https://www.independent.co.uk/voices/comment/after-the-atrocities-committed-against-muslims-in-bosnia-it-is-no-wonder-today-s-jihadis-have-set-9717384.html|archive-date=17 July 2018}}</ref>{{Sfn|Al-Aloosy|2020}} හිස්බුල්ලා සංවිධානය " රාජ්‍යයක් තුළ රාජ්‍යයක් " ලෙස විස්තර කර ඇත,<ref>{{Cite news|url=http://www.defenseindustrydaily.com/iransyria-vs-israel-round-1-assessments-lessons-learned-02558/#more-2558|title=Iran-Syria vs. Israel, Round 1: Assessments & Lessons Learned|date=13 September 2013|work=Defense Industry Daily|access-date=19 February 2013}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Ebrahim |first=Nadeen |date=2024-09-24 |title=Hezbollah is not Hamas. Can Israel afford another all-out war? |url=https://edition.cnn.com/2024/09/24/middleeast/israel-second-war-hezbollah-cost-intl/index.html |access-date=2024-09-24 |website=CNN}}</ref> සහ ලෙබනන් රජයේ ආසන සහිත සංවිධානයක්, ගුවන් විදුලියක් සහ චන්ද්‍රිකා රූපවාහිනී මධ්‍යස්ථානයක්, සමාජ සේවා සහ සටන්කාමීන් මහා පරිමාණයෙන් හමුදා යෙදවීම දක්වා වර්ධනය වී ඇත. ලෙබනනයේ දේශසීමාවෙන් ඔබ්බට.<ref name="NYT2014">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/05/21/world/middleeast/syrian-fighting-gives-hezbollah-new-but-diffuse-purpose.html|title=Syrian Fighting Gives Hezbollah New but Diffuse Purpose|last=Hubbard|first=Ben|date=20 March 2014|work=[[The New York Times]]|access-date=30 May 2014|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220103/https://www.nytimes.com/2014/05/21/world/middleeast/syrian-fighting-gives-hezbollah-new-but-diffuse-purpose.html|archive-date=2022-01-03|quote=...&nbsp;the fighting has also diluted the resources that used to go exclusively to facing Israel, exacerbated sectarian divisions in the region, and alienated large segments of the majority Sunni population who once embraced Hezbollah as a liberation force... Never before have Hezbollah guerrillas fought alongside a formal army, waged war outside Lebanon or initiated broad offensives aimed at seizing territory.}}</ref><ref name="deeb-hzb-a-primer">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Deeb |first=Lara |date=31 July 2006 |title=Hizballah: A Primer |url=http://www.merip.org/mero/mero073106 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111019062730/http://merip.org/mero/mero073106 |archive-date=19 October 2011 |access-date=31 May 2011 |publisher=Middle East Report}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/hezbollah-operative-wanted-by-fbi-dies-in-fighting-in-syria/2014/05/28/be2d27fe-e69a-11e3-8f90-73e071f3d637_story.html|title=Hezbollah operative wanted by FBI dies in fighting in Syria|last=Goldman|first=Adam|date=28 May 2014|work=[[The Washington Post]]|access-date=30 May 2014|quote="...&nbsp;Hasan Nasrallah has called the deployment of his fighters to Syria a 'new phase' for the movement, and it marks the first time the group has sent significant numbers of men outside Lebanon's borders."}}</ref> 1990 සිට, එය හිස්බුල්ලා ලෙබනනීකරණය ලෙස විස්තර කෙරෙන ක්‍රියාවලියක ලෙබනන් දේශපාලනයට සහභාගී වූ අතර පසුව එය ලෙබනනයේ රජයට සහභාගී වී දේශපාලන සන්ධානවලට සම්බන්ධ විය. 2006-08 ලෙබනන් විරෝධතා<ref name="Ghattas">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/6200804.stm|title=Political ferment in Lebanon|last=Ghattas|first=Kim|date=1 December 2006|work=BBC News|access-date=15 August 2008}}</ref> සහ [[2008 දී ලෙබනනය තුලවූ ගැටුම|ගැටුම්]] වලින් පසුව, <ref name="Haaretz1">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Stern |first=Yoav |last2=Issacharoff |first2=Avi |date=10 May 2008 |title=Hezbollah fighters retreat from Beirut after 37 die in clashes |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/981696.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512082543/http://www.haaretz.com/hasen/spages/981696.html |archive-date=12 May 2008 |access-date=20 October 2012 |website=[[Haaretz]]}}</ref> 2008 හි හිස්බුල්ලා සහ එහි විපක්ෂ සහචරයින් සමඟ ජාතික එක්සත් රජයක් පිහිටුවන ලදී.<ref name="CFR">{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=13 September 2008 |title=Hezbollah (a.k.a., Hizbollah, Hizbu'llah) |url=http://www.cfr.org/publication/9155/hezbollah.html?breadcrumb=%2F |archive-url=https://web.archive.org/web/20080913091527/http://www.cfr.org/publication/9155/hezbollah.html?breadcrumb=%2F |archive-date=13 September 2008 |access-date=15 September 2008 |website=[[Council on Foreign Relations]]}}</ref> 2008 අගෝස්තු මාසයේ දී, ලෙබනනයේ නව කැබිනට් මණ්ඩලය, සන්නද්ධ සංවිධානයක් ලෙස හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ පැවැත්ම පිළිගන්නා ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයක් ඒකමතිකව අනුමත කරන ලද අතර, "අත්හිටු වූ ඉඩම් නිදහස් කිරීමට හෝ ප්‍රතිසාධනය කිරීමට" ( Shebaa Farms වැනි) එහි අයිතිය සහතික කරයි. හිස්බුල්ලා මාර්තු 14 සන්ධානයට එරෙහිව ලෙබනනයේ මාර්තු 8 සන්ධානයේ කොටසකි. එය ලෙබනන් ෂියා මුස්ලිම්වරුන් අතර ශක්තිමත් සහයෝගයක් පවත්වාගෙන යන අතර<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4329201.stm|title=Huge Beirut protest backs Syria|date=8 March 2005|work=BBC News|access-date=7 February 2007}}</ref> සුන්නිවරු එහි න්‍යාය පත්‍රයට එකඟ නොවෙති.<ref>[http://gulfnews.com/news/region/lebanon/hariri-sunnis-refuse-to-join-hezbollah-al-qaida-war-1.1282059 "Hariri: Sunnis 'refuse' to join Hezbollah-Al Qaida war"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140131200837/http://gulfnews.com/news/region/lebanon/hariri-sunnis-refuse-to-join-hezbollah-al-qaida-war-1.1282059 |date=2014-01-31 }}.</ref> ලෙබනනයේ සමහර ක්‍රිස්තියානි ප්‍රදේශවලද හිස්බුල්ලාට සහාය ඇත. 2012 සිට, සිරියානු සිවිල් යුද්ධයට හිස්බුල්ලා මැදිහත්වීම, සිරියානු විපක්ෂයට එරෙහි සටනේදී සිරියානු රජයට එක්වන අතර, හිස්බුල්ලා නැගිටීම " වහාබි -සියොන්වාදී කුමන්ත්‍රණයක්" ලෙස විස්තර කර ඇත.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/01/04/world/middleeast/mystery-in-hezbollah-operatives-life-and-death.html|title=Mystery in Hezbollah Operatives Life and Death|last=Barnard|first=Anne|date=3 January 2014|work=The New York Times|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220103/https://www.nytimes.com/2014/01/04/world/middleeast/mystery-in-hezbollah-operatives-life-and-death.html|archive-date=2022-01-03}}</ref><ref name="barnard">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/07/10/world/middleeast/syria.html|title=Car Bombing Injures Dozens in Hezbollah Section of Beirut|last=Barnard|first=Anne|date=9 July 2013|work=The New York Times|access-date=30 August 2013|quote=Hezbollah has portrayed the Syrian uprising as an Israeli-backed plot to destroy its alliance with Mr. Assad against Israel.}}</ref> 2013 සහ 2015 අතර, සංවිධානය සිය පැරාමිලිටරි හමුදාව සිරියාවේ සහ ඉරාකයේ ස්ථානගත කළේ [[ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය|ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයට]] එරෙහිව සටන් කිරීමට ප්‍රාදේශීය මිලීෂියාවන් සටන් කිරීමට සහ පුහුණු කිරීමට ය.<ref>[[Liz Sly]] and Suzan Haidamous [https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/lebanons-hezbollah-acknowledges-battling-the-islamic-state-in-iraq/2015/02/16/4448b21a-b619-11e4-bc30-a4e75503948a_story.html 'Lebanon's Hezbollah acknowledges battling the Islamic State in Iraq,'] ''[[The Washington Post]]'' 16 February 2015.</ref><ref>Ali Hashem, [http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/11/iran-iraq-shiites-isis.html#Hezbollah arrives in Iraq] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307053852/http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/11/iran-iraq-shiites-isis.html#Hezbollah|date=7 March 2016}}. </ref> 2018 ලෙබනන් මහ මැතිවරණයේදී හිස්බුල්ලා ආසන 12 ක් හිමිකරගත් අතර එහි සන්ධානය ලෙබනනයේ පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 128 න් 70 ක් ලබා ගනිමින් මැතිවරණය ජය ගත්තේ ය.<ref name="reuters.com">{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-lebanon-election-parliament-factbox-idUSKCN1IN1OJ|title=Factbox: Hezbollah and allies gain sway in Lebanon parliament|last=Perry|first=Tom|date=22 May 2018|work=Reuters}}</ref><ref name="aljazeera.com">{{Cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/5/8/hezbollah-amal-and-allies-biggest-winners-in-lebanon-elections|title=Hezbollah and allies biggest winners in Lebanon polls|last=Ajroudi|first=Asma|publisher=Al Jazeera}}</ref> හිස්බුල්ලා අද ලෙබනන් දේශපාලන ක්‍රමයේ ප්‍රධාන ක්‍රීඩකයෙකු වන අතර,{{Sfn|Faridi|2019}} එහි දේශපාලන අංශය වන ලෝයල්ටි ටු ද රෙසිස්ටන්ස් බ්ලොක් පක්ෂයට ලෙබනන් පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 15ක් හිමි වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ 1701 යෝජනාවට පටහැනිව, දකුණු ලෙබනනයෙන් ඊශ්‍රායලය ඉවත් වීමෙන් පසුව හිස්බුල්ලා නිරායුධ නොකළේ ය.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2023/dec/17/fears-grow-of-all-out-israel-hezbollah-war-as-fighting-escalates-lebanon|title=Fears grow of all-out Israel-Hezbollah war as fighting escalates|date=17 December 2023|work=The Guardian|access-date=27 December 2023}}</ref> 2006 සිට, කණ්ඩායමේ හමුදා ශක්තිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය,<ref>{{Cite news|url=http://www.haaretz.com/news/un-hezbollah-has-increased-military-strength-since-2006-war-1.231869|title=UN: Hezbollah has increased military strength since 2006 war|date=25 October 2007|work=Haaretz|access-date=5 September 2013}}</ref><ref name="met">{{Cite news|url=http://injesus.com/message-archives/prophetic/prophecyupdate/prophecy-update-israel-reaches|title=Mideast Powers, Proxies and Paymasters Bluster and Rearm|last=Frykberg|first=Mel|date=29 August 2008|work=[[Middle East Times]]|access-date=31 May 2011|quote=And if there is one thing that ideologically and diametrically opposed Hezbollah and Israel agree on, it is Hezbollah's growing military strength.|archive-date=9 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110809125809/http://injesus.com/message-archives/prophetic/prophecyupdate/prophecy-update-israel-reaches|url-status=dead}}</ref> එහි පැරාමිලිටරි අංශය ලෙබනන් හමුදාවට වඩා බලවත් විය.<ref name="washpost2013">{{Cite news|url=https://articles.washingtonpost.com/2013-06-12/world/39922185_1_aleppo-war-soccer-stadium|title=For Lebanon's Sunnis, growing rage at Hezbollah over role in Syria|last=Morris|first=Loveday|date=12 June 2013|work=[[The Washington Post]]|access-date=20 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105065531/http://articles.washingtonpost.com/2013-06-12/world/39922185_1_aleppo-war-soccer-stadium|archive-date=5 November 2013|quote=...&nbsp;Hezbollah, which has a fighting force generally considered more powerful than the Lebanese army.}}</ref> සිරියානු යුද්ධයේ නිකායික ස්වභාවය කණ්ඩායමේ නීත්‍යානුකූල භාවයට හානි කර ඇතත්, කණ්ඩායමට දැනට ඉරානයෙන් හමුදා පුහුණුව, ආයුධ සහ මූල්‍ය ආධාර සහ සිරියාවෙන් දේශපාලන සහාය ලැබේ, .<ref name="NYT2014"/><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Hezbollah's Syrian Quagmires |url=http://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/opeds/Levitt20140911-PRISM.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006111804/http://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/opeds/Levitt20140911-PRISM.pdf |archive-date=6 October 2014 |access-date=17 September 2014 |publisher=The Washington Institute for Near East Policy |quote="By siding with the Assad regime, the regime's Alawite supporters, and Iran, and taking up arms against Sunni rebels, Hezbollah has placed itself at the epicenter of a sectarian conflict that has nothing to do with the group's purported raison d'être: 'resistance' to Israeli occupation."}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/03/11/world/middleeast/israel-watches-warily-as-hezbollah-gains-battle-skills-in-syria.html|title=Israel Watches Warily as Hezbollah Gains Battle Skills in Syria|last=Kershner|first=Isabel|date=10 March 2014|work=[[The New York Times]]|access-date=30 May 2014|quote="...&nbsp;the Lebanese group's image at home and in the broader Arab world has been severely damaged because it is fighting Sunni rebels in Syria while its legitimacy rested on its role in fighting Israel."}}</ref> මෙම කණ්ඩායම ගාසා, යේමනය, සිරියාව සහ ඉරාකය හරහා ඉරානය ප්‍රමුඛ සටන්කාමී කණ්ඩායම් සමඟ ශක්තිමත් සන්ධානයක් පවත්වයි.<ref name=":5">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Robinson |first=Lou |date=2024-08-24 |title=Hezbollah: What weapons does it have? A visual guide |url=https://edition.cnn.com/2024/08/24/middleeast/hezbollah-weapons-visuals-intl-dg/ |access-date=2024-09-24 |website=CNN}}</ref> එය ලෝකයේ වඩාත්ම දැඩි සන්නද්ධ රාජ්‍ය නොවන කණ්ඩායම ලෙස සැලකේ,<ref name=":5" /> එහි සන්නද්ධ ශක්තිය 2016 දී මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ හමුදාවකට සමාන ලෙස තක්සේරු කර ඇත.<ref name="haaretz.com">{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=August 2016 |title=Hezbollah: Not a terror group but a midsized army |url=http://www.haaretz.com/st/c/prod/eng/2016/07/lebanon2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408153940/http://www.haaretz.com/st/c/prod/eng/2016/07/lebanon2/ |archive-date=April 8, 2022 |website=Haaretz}}</ref> 2021 දී හිස්බුල්ලා නායක හසන් නස්රල්ලා පැවසුවේ කණ්ඩායමට සටන්කරුවන් 100,000 ක් පමණ සිටි බවයි.<ref>{{Cite news|url=https://apnews.com/article/middle-east-lebanon-beirut-civil-wars-hassan-nasrallah-a3c10d99cca2ef1c3d58dae135297025|title=Hezbollah leader declares his group has 100,000 fighters|last=El Deeb|first=Sarah|date=18 October 2021|work=Associated Press News|access-date=21 October 2021}}</ref> == මූලාශ්‍ර == [[ප්‍රවර්ගය:ජිහාඩ් සංවිධාන]] [[ප්‍රවර්ගය:Harv and Sfn no-target errors]] <references /> kz74427r42k4mo7now9is6icflgep6c සංක්‍රමණය 0 172441 783826 718960 2026-03-29T16:22:20Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783826 wikitext text/x-wiki [[ගොනුව:Net_Migration_Rate,_Population_Reference_Bureau,_Current.svg|දකුණ|thumb|2023 දී ජනගහනයෙන් 1,000 කට [[දළ සංක්‍රමණ අනුපාතය]]. සමස්තයක් වශයෙන් ජනයා රතු රටවල සිට නිල් රටවල් වලට සංක්‍රමණය වෙයි.]] {{legal status of persons}} යම් [[රට|රටක]] [[ජාතිකත්වය]] නොදරන පුද්ගයෙකු [[ස්ථිරව පදිංචිය|ස්ථිරව පදිංචි]] වීමේ අරමුණින් එම රටට ගමන් කිරීම '''සංක්‍රමණය''' නම් වේ.<ref>{{cite web |title=immigration |url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/immigration |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105204641/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/immigration |archive-date=5 November 2013 |access-date=11 May 2016 |website=OxfordDictionaries.com |publisher=Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite web |title=immigrate |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/immigration |access-date=27 March 2014 |website=Merriam-Webster.com |publisher=Merriam-Webster, In.}}</ref><ref name="RCUK">{{cite web |year=2016 |title=Who's who: Definitions |url=http://www.refugeecouncil.org.uk/policy_research/the_truth_about_asylum/the_facts_about_asylum |access-date=7 September 2015 |publisher=Refugee Council |location=London, England}}</ref><ref>{{Cite journal|date=2019-06-19|title=International Migration Law No. 34 – Glossary on Migration|url=https://publications.iom.int/books/international-migration-law-ndeg34-glossary-migration|journal=[[International Organization for Migration]]|language=en|pages=|issn=1813-2278}}</ref> [[සංචාරක කර්මාන්තය|සංචාරකයන්]] වැනි කෙටි කාලීනව වෙනත් රටක ජීවත්වන පුද්ගලයින් සංක්‍රමණිකයන් ලෙස නොසැළකේ. එහෙත්, ඇතැම් විට කෙටි කාලීන රැකියා සඳහා විදේශගත වන පුද්ගලයන්ද සංක්‍රමණිකයන් ලෙස හැඳින්වෙයි. සංක්‍රමණයෙහි ආර්ථික බලපෑම් පිළිබඳ පර්යේෂණ මගින් පෙන්වාදෙන්නේ සංක්‍රමණය රටවල් දෙකටම (ආගමනය වූ රට සහ විගමනය වූ රට) ආර්ථිකමය වශයෙන් වාසිදායක වන බවයි.<ref>{{Citation|last1=Koczan|first1=Zsoka|title=How to Achieve Inclusive Growth|date=2021|editor=Valerie Cerra|chapter=Migration|chapter-url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/oso/9780192846938.001.0001/oso-9780192846938-chapter-9|publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/oso/9780192846938.003.0009|isbn=978-0-19-284693-8|last2=Peri|first2=Giovanni|last3=Pinat|first3=Magali|last4=Rozhkov|first4=Dmitriy|editor2=Barry Eichengreen|editor3=Asmaa El-Ganainy|editor4=Martin Schindler|doi-access=free}}</ref><ref name="di GiovanniLevchenko2015">{{Cite journal|last1=di Giovanni|first1=Julian|last2=Levchenko|first2=Andrei A.|last3=Ortega|first3=Francesc|date=1 February 2015|title=A Global View of Cross-Border Migration|url=https://econ-papers.upf.edu/papers/1414.pdf|journal=Journal of the European Economic Association|volume=13|issue=1|pages=168–202|doi=10.1111/jeea.12110|issn=1542-4774|hdl=10230/22196|s2cid=3465938|access-date=7 October 2024|archive-date=9 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240309183655/https://econ-papers.upf.edu/papers/1414.pdf|url-status=dead}}</ref> ව්‍යතිරේක කිහිපයක් හැරුනු විට බොහොමයක් පර්යේෂණ පෙන්නුම් කරන්නේ සංක්‍රමණය මගින් ස්වදේශීය ජනයාට ධනාත්මක ආර්ථික බලපෑමක් ඇති බවය. කෙසේ නමුත් නුපුහුණු කම්කරුවන් සංක්‍රමණය වීමෙන් වරප්‍රසාද නොලත් ස්වදේශීය ජනයා හට ඍණාත්මක බලපෑම් ඇත් ද යන්න පිළිබඳව පර්යේෂණ වඩාත් විපිළිසර වෙයි.<ref name="CardDustmann2012">{{Cite journal|last1=Card|first1=David|last2=Dustmann|first2=Christian|last3=Preston|first3=Ian|date=1 February 2012|title=Immigration, Wages, and Compositional Amenities|url=http://www.nber.org/papers/w15521.pdf|journal=Journal of the European Economic Association|volume=10|issue=1|pages=78–119|doi=10.1111/j.1542-4774.2011.01051.x|issn=1542-4774|s2cid=154303869}}</ref><ref>{{Cite book|title=The economics of immigration: theory and policy|last1=Bodvarsson|first1=Örn B|last2=Van den Berg|first2=Hendrik|year=2013|publisher=Springer|isbn=978-1-4614-2115-3|location=New York; Heidelberg [u.a.]|page=157|oclc=852632755}}</ref><ref name="IGM Forum">{{cite web |title=Migration Within Europe {{!}} IGM Forum |url=http://www.igmchicago.org/surveys/migration-within-europe |access-date=7 December 2016 |website=www.igmchicago.org}}</ref><ref>{{cite web |title=Poll Results {{!}} IGM Forum |url=http://www.igmchicago.org/igm-economic-experts-panel/poll-results?SurveyID=SV_0JtSLKwzqNSfrAF |access-date=19 September 2015 |website=www.igmchicago.org}}</ref><ref>{{cite web |title=Poll Results {{!}} IGM Forum |url=http://www.igmchicago.org/igm-economic-experts-panel/poll-results?SurveyID=SV_5vuNnqkBeAMAfHv |access-date=19 September 2015 |website=www.igmchicago.org}}</ref> අධ්‍යයනයන්ට අනුව සංක්‍රමණයට ඇති බාධා ඉවත් කිරීම මගින් ගෝලීය [[දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය|දළ දේශිය නිෂ්පාදිතයට]] විශාළ බලපෑමක් ඇති වනු ඇත. ඇස්තමේන්තු වලට අනුව [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] කම්කරුවන් 37% සිට 53% දක්වා ප්‍රමාණයක් [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත රටවලට]] සංක්‍රමණය වුවහොත් ගෝලීය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට 67% සිට 147% දක්වා වර්ධනයක් අත් වනු ඇත.<ref name="Iregui2003">{{Cite journal|last1=Iregui|first1=Ana Maria|date=1 January 2003|title=Efficiency Gains from the Elimination of Global Restrictions on Labour Mobility: An Analysis using a Multiregional CGE Model|url=https://ideas.repec.org/p/unu/wpaper/dp2003-27.html|journal=Wider Working Paper Series}}</ref><ref name="Clemens2011">{{Cite journal|last1=Clemens|first1=Michael A|date=1 August 2011|title=Economics and Emigration: Trillion-Dollar Bills on the Sidewalk?|journal=Journal of Economic Perspectives|volume=25|issue=3|pages=83–106|doi=10.1257/jep.25.3.83|issn=0895-3309|s2cid=59507836}}</ref><ref name="HamiltonWhalley1984">{{Cite journal|last1=Hamilton|first1=B.|last2=Whalley|first2=J.|date=1 February 1984|title=Efficiency and distributional implications of global restrictions on labour mobility: calculations and policy implications|journal=Journal of Development Economics|volume=14|issue=1–2|pages=61–75|doi=10.1016/0304-3878(84)90043-9|issn=0304-3878|pmid=12266702}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Dustmann|first1=Christian|last2=Preston|first2=Ian P.|date=2019-08-02|title=Free Movement, Open Borders, and the Global Gains from Labor Mobility|journal=Annual Review of Economics|language=en|volume=11|issue=1|pages=783–808|doi=10.1146/annurev-economics-080218-025843|issn=1941-1383|doi-access=free}}</ref> ඇතැම් ආර්ථික සංවර්ධනය පිළිබඳ විශේෂඥයන් තර්ක කරන්නේ සංවර්ධිත රටවල් සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් අතර ශ්‍රම සංචලනයට ඇති බාධා ඉවත් කිරීම [[දරිද්‍රතාවය]] අඩු කිරීම සඳහා ගත හැකි වඩාත්ම කාර්යක්ෂම පියවරක් වන බවයි.<ref name="Milanovic2015">{{Cite journal|last1=Milanovic|first1=Branko|date=7 January 2014|title=Global Inequality of Opportunity: How Much of Our Income Is Determined by Where We Live?|journal=Review of Economics and Statistics|volume=97|issue=2|pages=452–460|doi=10.1162/REST_a_00432|issn=0034-6535|hdl-access=free|hdl=10986/21484|s2cid=11046799}}</ref><ref name="Mishra2014">{{Cite book|last1=Mishra|first1=Prachi|chapter=Emigration and wages in source countries: A survey of the empirical literature|title=International Handbook on Migration and Economic Development|pages=241–266|doi=10.4337/9781782548072.00013|isbn=978-1-78254-807-2|date=2014|publisher=Edward Elgar Publishing|s2cid=143429722}}</ref><ref name="Clemens-2019">{{cite journal|last1=Clemens|first1=Michael A.|last2=Pritchett|first2=Lant|date=2019|title=The New Economic Case for Migration Restrictions: An Assessment|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304387818306382|journal=Journal of Development Economics|language=en|volume=138|issue=9730|pages=153–164|doi=10.1016/j.jdeveco.2018.12.003|issn=0304-3878|s2cid=204418677}}</ref><ref>{{cite book|last1=Pritchett|first1=Lant|last2=Hani|first2=Farah|date=2020-07-30|title=The Economics of International Wage Differentials and Migration|url=https://oxfordre.com/economics/view/10.1093/acrefore/9780190625979.001.0001/acrefore-9780190625979-e-353|access-date=2020-08-11|series=Oxford Research Encyclopedia of Economics and Finance|language=en|doi=10.1093/acrefore/9780190625979.013.353|isbn=978-0-19-062597-9}}</ref> එමෙන්ම සංක්‍රමණය මගින් [[ගෝලීය උතුර|ගෝලීය උතුරෙහි]] වයස්ගත ජනගහණය ඉහළ යාමෙන් සිදුවන අයහපත් ප්‍රථිඵල අඩු කරගත හැක.<ref>{{cite web |last=Peri |first=Giovanni |title=Can Immigration Solve the Demographic Dilemma? |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2020/03/can-immigration-solve-the-demographic-dilemma-peri.htm |access-date=2020-07-16 |website=www.imf.org |publisher=IMF |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2020/jul/15/world-population-in-2100-could-be-2-billion-below-un-forecasts-study-suggests|title=World population in 2100 could be 2 billion below UN forecasts, study suggests|last=Harvey|first=Fiona|date=2020-07-15|work=The Guardian|access-date=2020-07-16|language=en-GB|issn=0261-3077|author-link=Fiona Harvey}}</ref> [[සංක්‍රමණය සහ අපරාධ|සංක්‍රමණය ඉහළ යාම සමග අපරාධ ඉහළ යාමක්]] සිදුවන්නේද යන්න මතභේදාත්මක කරුණකි. ගෝලීය වශයෙන් සැළකූ විට බොහෝ ශාස්ත්‍රීය ලේඛනයන් ඒ ගැන මිශ්‍ර අදහස් දක්වන නමුදු, [[එක්සත් ජනපදය]] පමණක් සැළකූ විට පර්යේෂණයන් පෙන්වා දෙන්නේ සංක්‍රමණය මගින් අපරාධ අනුපාතයට බලපෑමක් නොවන බව හෝ ඇතැම් විට ඍණාත්මක බලපෑමක් ඇති කෙරෙන බවය.<ref name="NASEM-2015">{{Cite book|date=2015|title=The Integration of Immigrants into American Society|url=https://www.nap.edu/read/21746/chapter/9#326|language=en|publisher=National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine|doi=10.17226/21746|quote=Americans have long believed that immigrants are more likely than natives to commit crimes and that rising immigration leads to rising crime... This belief is remarkably resilient to the contrary evidence that immigrants are in fact much less likely than natives to commit crimes.|isbn=978-0-309-37398-2}}</ref><ref name="Lee-2009">{{cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=WtYEoD4u9RYC|title=Immigration, Crime and Justice|author1=Lee, Matthew T.|author2=Martinez Jr., Ramiro|publisher=Emerald Group Publishing|year=2009|isbn=978-1-84855-438-2|pages=3–16|chapter=Immigration reduces crime: an emerging scholarly consensus}}</ref> සංක්‍රමණිකයන් ඔවුන් ආගමනය වූ රටෙහි සංස්කෘතියට කොතරම් ඉක්මනින් සහ ගැඹුරින් හැඩගැසෙනවාද යන්න ඔවුන්ගේ ජාතිකත්වය මත රඳා පවතින බවටත්, සමස්තයක් ලෙස ගත් කළ [[පළමු පරපුරේ සංක්‍රමණිකයෝ|පළමු]] සහ [[දෙවන පරපුරේ සංක්‍රමණිකයෝ|දෙවන පරම්පරාවේ]] සංක්‍රමණිකයන් සෑහෙන දුරට සංස්කෘතිකව අනුවර්තනය වන බවටත් පර්යේෂණ පෙන්වා දෙයි.<ref name="VillarrealTamborini2018">{{Cite journal|last1=Villarreal|first1=Andrés|last2=Tamborini|first2=Christopher R.|year=2018|title=Immigrants' Economic Assimilation: Evidence from Longitudinal Earnings Records|journal=American Sociological Review|volume=83|issue=4|pages=686–715|doi=10.1177/0003122418780366|pmc=6290669|pmid=30555169}}</ref><ref name="Blau2015">{{Cite journal|last1=Blau|first1=Francine D.|date=2015|title=Immigrants and Gender Roles: Assimilation vs. Culture|url=http://www.iza.org/conference_files/amm2014/blau_f340.pdf|journal=IZA Journal of Migration|volume=4|issue=1|pages=1–21|doi=10.1186/s40176-015-0048-5|access-date=13 October 2018|doi-access=free|s2cid=53414354}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> එක්සත් ජනපදයෙහි සහ [[යුරෝපය|යුරෝපයෙහි]] අධිකරණ, ව්‍යාපාර, ආර්ථික, නිවාස සැපයීම්, සෞඛ්‍ය, මාධ්‍ය සහ දේශපාලන‍ය යන අංශයන් හීදි සංක්‍රමණිකයන්ට සහ සුළු ජාතීන් හට [[වෙනස්කම් කිරීම|වෙනස්කම් කිරීම්]] සිදුවන බවට පර්යේෂන මගින් පෘථුල සාක්ෂ්‍ය ඉදිරිපත් වේ.<ref name="ZschirntRuedin2016">{{Cite journal|last1=Zschirnt|first1=Eva|last2=Ruedin|first2=Didier|date=27 May 2016|title=Ethnic discrimination in hiring decisions: a meta-analysis of correspondence tests 1990–2015|url=https://zenodo.org/record/3559839|journal=Journal of Ethnic and Migration Studies|volume=42|issue=7|pages=1115–1134|doi=10.1080/1369183X.2015.1133279|issn=1369-183X|hdl=10419/142176|s2cid=10261744}}</ref><ref name="Rich2014">{{cite journal|last1=Rich|first1=Judy|date=October 2014|title=What Do Field Experiments of Discrimination in Markets Tell Us? A Meta Analysis of Studies Conducted since 2000|url=http://www.iza.org/en/webcontent/publications/papers/viewAbstract?dp_id=8584|journal=IZA Discussion Papers|language=en|issue=8584|ssrn=2517887|access-date=24 April 2016|archive-date=17 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917092948/http://www.iza.org/en/webcontent/publications/papers/viewAbstract?dp_id=8584|url-status=dead}}</ref><ref name="RehaviStarr2014">{{Cite journal|last1=Rehavi|first1=M. Marit|last2=Starr|first2=Sonja B.|date=2014|title=Racial Disparity in Federal Criminal Sentences|url=https://repository.law.umich.edu/articles/1414|journal=Journal of Political Economy|language=en|volume=122|issue=6|pages=1320–1354|doi=10.1086/677255|issn=0022-3808|s2cid=3348344}}</ref><ref name="Enos2016">{{Cite journal|last1=Enos|first1=Ryan D.|date=1 January 2016|title=What the Demolition of Public Housing Teaches Us about the Impact of Racial Threat on Political Behavior|journal=American Journal of Political Science|language=en|volume=60|issue=1|pages=123–142|doi=10.1111/ajps.12156|s2cid=51895998}}</ref> == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} jdb2d7o8m3v8ysqmauooi8w12tzigud විල්සන් කරුණාරත්න 0 175517 783816 744999 2026-03-29T14:39:40Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783816 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = විල්සන් කරුණාරත්න <br> Wilson Karunaratne | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1942|10|28}} | birth_place = [[කොළඹ]], [[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව]] | death_date = {{Death date and age|2022|05|03|1942|10|28|}} | death_place = කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nationality = [[ශ්‍රී ලාංකික]] | other_names = විල්සන් කරු | education = [[ලුම්බිණි විද්‍යාලය]] | occupation = නළුවා, ස්ටන්ට් අධ්‍යක්ෂක | years_active = 1972–2019 | party = | spouse = | children = | awards = | website = | signature = | footnotes = }}'''විල්සන් කරුණාරත්න''', '''විල්සන් කරු''' (28 ඔක්තෝබර් 1942 - 3 මැයි 2022) [[සිංහල සිනමාව|ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ]] [[නළුවා|නළුවෙකු]] සහ ප්‍රයෝග අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Wilson Karunarathna |url=https://www.imdb.com/name/nm4731146/ |access-date=27 May 2019 |publisher=IMDb}}</ref> [[සිංහල සිනමාව|සිංහල සිනමාවේ]] හොඳම දුෂ්ටයෙකු ලෙස සැලකෙන, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Robin Fernando selects best stuntnmen in the country |url=http://archives.sarasaviya.lk/2014/06/12/?fn=sa14061249 |access-date=27 May 2019 |publisher=Sarasaviya}}</ref> කරුණාරත්න මූලික වශයෙන් ප්‍රධාන විරුද්ධවාදියා ලෙස බොහෝ ප්‍රභේද හරහා චිත්‍රපට 240 කට වැඩි ගණනක රඟපෑවේය.<ref name="karua">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Karu in Iraj video |url=http://gossip.hirufm.lk/18135/2017/10/wilson-karu-article.html |access-date=27 May 2019 |publisher=Hiru FM}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == විල්සන් කරු 1942 ඔක්තෝබර් 28 වැනි දින ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹදී සහෝදර සහෝදරියන් හතර දෙනෙකු සමඟ පවුලේ දෙවැනි දරුවා ලෙස උපත ලැබීය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actor Wilson Karu no more |url=https://www.dailymirror.lk/breaking_news/Veteran-actor-Wilson-Karu-no-more/108-236193 |access-date=4 May 2022 |publisher=Daily Mirror}}</ref> ඔහුට වැඩිමහල් සහෝදරයෙක්, බාල සහෝදරියක් සහ බාල සහෝදරයෙක් සිටියේය. ඔහු අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේ කොළඹ [[lumbini colleage|ලුම්බිණි විද්‍යාලයෙන්]] . තරුණ වියේ දී ඔහු පාපන්දු, ක්‍රිකට්, ජිම්නාස්ටික්, මල්ලවපොර, ජූඩෝ සහ කරාටේ ක්‍රීඩා කළේය. වරක් ඔහු පාකිස්ථානයේ පාපන්දු පුහුණු කඳවුරකට යාමට තෝරා ගත් නමුත් මෝටර් බයිසිකලයෙන් වැටී උරහිස කැඩී යාම නිසා ඔහුට කඳවුරට යාමට නොහැකි විය.<ref name="karu">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Kind Karu |url=https://www.sarasaviya.lk/interviews-story/2022/05/05/23261/කරුණාවන්ත-කරු |access-date=4 May 2022 |publisher=Sarasaviya}}</ref> ඔහු කිසි විටෙකත් විවාහ නොවූ අතර ඔහුගේ දෙමව්පියන්ගේ මරණයෙන් පසු තනිවම ජීවත් විය. ඔහු 2022 මැයි 3 වන දින වයස අවුරුදු 79 දී මිය ගියේය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Wilson Karu bids farewell |url=https://www.sarasaviya.lk/news/2022/05/05/23254/විල්සන්-කරු-සමුගනී |access-date=4 May 2022 |publisher=Sarasaviya}}</ref> ඔහුගේ දේහය 2022 මැයි 3 වන දින මහජන ගෞරවය සඳහා ජයරත්න ශාලාවේ තැන්පත් කරන ලද අතර ආදාහනය 2022 මැයි 4 වන දින සවස 4 ට කිරුළපන ආදාහනාගාරයේදී සිදු කරන ලදී.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actor Wilson Karunaratne passes away |url=https://www.dailynews.lk/2022/05/04/local/278254/veteran-actor-wilson-kar |access-date=4 May 2022 |publisher=Daily News}}</ref> == වෘත්තීය == ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල චිත්‍රපට නැරඹීමට චිත්‍රපට ශාලාවලට නිතර ගිය ඔහුට නළුවකු වීමට දිගුකාලීන ආශාවක් තිබුණි. පුණ්‍යා බුලත්සිංහල නම් ඥාතියෙක් ඔහුව 1974 ''හදවත් නැත්තෝ'' සුබයාර් මකීම් චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂක වෙත යොමු කළා. කරුණාරත්න 1974 වසරේ ''හදවත් නැත්තෝ'' චිත්‍රපටිය හරහා සිය මංගල සිනමා රංගනයට පිවිසියේ ස්ටන්ට්මෑන් කෙනෙකු ලෙස ය.<ref name="karu2">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Kind Karu |url=https://www.sarasaviya.lk/interviews-story/2022/05/05/23261/කරුණාවන්ත-කරු |access-date=4 May 2022 |publisher=Sarasaviya}}</ref> පළමු ජවනිකාව වූයේ රබර් වත්තේ [[Robin Fernando|රොබින් ප්‍රනාන්දු]] සමඟ ඇති වූ ගැටුමයි. ''හදවත් නැත්තං'' චිත්‍රපටියෙන් අවුරුද්දක් විතර චිත්‍රපටවලින් අතුරුදහන් වුණා. ඉන් පසුව නීල් රූපසිංහ සහ සරත් රූපසිංහ අධ්‍යක්ෂණය කළ ''යකඩයා'', ''හිත මිතුරා'', ''සංඛපාලි'', ''සරදියෙල්ගේ පුතා'' වැනි චිත්‍රපටවල සටන් ජවනිකාවලට එක්වෙමින් එවකට චිත්‍රපට නිෂ්පාදන කළමනාකරු කරුණාදාස පෙරේරාගේ සහායෙන් කරු යළි සිනමාවට පිවිසියේ ය.<ref name="karu2" /> 1987 දී පතිරාජ එල් එස් දයානන්ද අධ්‍යක්ෂණය කළ ''කිවුලේ ගෙදර මොහොට්ටාල'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් ඔහුට ලැබුණි. චිත්‍රපටයේ එක් දර්ශනයකදී ඔහුට අඩි 80ක් පමණ උසකින් පැනීමට සිදු වූ අතර එහිදී ඔහුගේ කොන්ද ගලක වැදී ඇත. වෛද්‍ය ගොඩගම ජයසිංහ මහතා කොඳු ඇට පෙළට මාස ගණනක් ප්‍රතිකාර කළේය. දිනේෂ් ප්‍රියසාද්ගේ ''දෙමෝදර පාලම'', මාලිනී ෆොන්සේකා ''සසර චේතනය'', සිරිල් වීරසිංහගේ ''අනුරාධ'', ප්‍රීතිරාජ් වීරරත්නයි වැනි චිත්‍රපටවල<ref name="karu3">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Kind Karu |url=https://www.sarasaviya.lk/interviews-story/2022/05/05/23261/කරුණාවන්ත-කරු |access-date=4 May 2022 |publisher=Sarasaviya}}</ref> ගිම්හාන පහරවල් සහ චලනය වන දුම්රිය සහ ට්‍රක් රථවල දර්ශන අතරතුර ඔහු මරණයට ආසන්න අවස්ථා කිහිපයක් ''දිගටම'' කළේ ය. ''ඇත්තයි'', රංජිත් සිරිවර්ධනගේ ''යුද ගිනි මැද'' යනාදිය. ෆොන්සේකාගේ ''සසර චේතනා'' චිත්‍රපටයේ "නිකලස්" චරිතය වෙනුවෙන් ඔහු කුසලතා සම්මානයට පාත්‍ර විය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Talk with Wilson Karu |url=http://www.rategossip.com/6764/2017/11/wilson-karu-story.html |access-date=9 August 2016 |publisher=rategossip}}</ref> ඒ සමඟම ඔහු සිංහල චිත්‍රපට 250කට වැඩි ප්‍රමාණයක සහ රූපවාහිනී කතාමාලා 15කට වැඩි ප්‍රමාණයක විශේෂයෙන්ම දුෂ්ටයා ලෙස රඟපෑවේ ය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Wilson Karunarathna - විල්සන් කරුණාරත්න |url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-wilson-karunarathna-373.html |access-date=27 May 2019 |publisher=Sinhala Cinema Database}}</ref> සිනමාවට අමතරව [[ලූෂන් බුලත්සිංහල]] විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ''තාරා දේවි'' රූපවාහිනී කතාමාලාවල සහ ''එරංග'' සහ ''රන් කහවනු'' මාලා වලද ඔහු පෙනී සිටියේ ය.<ref name="karu4">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Kind Karu |url=https://www.sarasaviya.lk/interviews-story/2022/05/05/23261/කරුණාවන්ත-කරු |access-date=4 May 2022 |publisher=Sarasaviya}}</ref> මේ අතර ඔහු චිත්‍රපට කිහිපයක ස්ටන්ට් අධ්‍යක්ෂකවරයා ලෙසද කටයුතු කළේ ය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Villain of Sri Lankan cinema Wilson Karunaratne dies |url=https://colombogazette.com/2022/05/03/villain-of-sri-lankan-cinema-wilson-karunaratne-dies/ |access-date=4 May 2022 |publisher=colombogazette}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actor Wilson Karunaratne passes away |url=http://www.adaderana.lk/news/82177/veteran-actor-wilson-karunaratne-passes-away |access-date=4 May 2022 |publisher=adaderana}}</ref> 2018 දී ඔහු [[Iraj Weeraratne|ඉරාජ් වීරරත්න]] විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ''දනුන'' සංගීත වීඩියෝවේ පෙනී සිටි අතර, පසුව ජනප්‍රිය ගායක [[වික්ටර් රත්නායක|වික්ටර් රත්නායකගේ]] ජීවිතය වෙනුවෙන් ඔහුගේ පෙනුම මහජනතාව විවේචනය කළේ ය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The story that Wilson Karu is telling now. |url=https://24.siyathafm.lk/wilson-karu-speaks-about-iraj-s-video-of-victor-rathnayake/ |access-date=9 August 2020 |publisher=Siyatha FM}}</ref> == අත්අඩංගුවට ගැනීම == 2020 මැයි මාසයේදී නිරෝධායන නීති උල්ලංඝණය කරමින් පොලිස් රාජකාරියට බාධා කිරීම හේතුවෙන් කරු පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය. කිරුළපන ප්‍රදේශයේ දී මෙම සිද්ධිය වී ඇත්තේ එම රුපියල් 5000 දීමනාවක් ලබා ගැනීමට යාමේදී ය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actor Wilson Karu speaks about the arrest |url=https://gossip.hirufm.lk/53728/2020/11/wilson-karu.html |access-date=4 May 2022 |publisher=Hiru FM}}</ref> කිරුළපන පොලිසිය විසින් ඔහු අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර තිබුණි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actor Wilson Karu arrested |url=https://gossip.hirufm.lk/53606/2020/11/arrested.html |access-date=4 May 2022 |publisher=Hiru FM}}</ref> == අනතුර == 2021 මාර්තු මාසයේ දී කරු ඔහුගේ නිවසේ වැටී සිටි අතර පැය කිහිපයක් කිසිවෙකු දුටුවේ නැත. බොහෝ වේලාවක් නාන කාමරය තුළ ජලය ගලා යන අයුරු දුටු අසල්වාසීන් ඔහුව කඩිනමින් රෝහල් ගත කර ඇත. පසුව ඔහු කොළඹ මහ රෝහලේ 43 වාට්ටුවේ ප්‍රතිකාර ලබා ගත්තේය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veteran actor Wilson Karunaratne passes away |url=https://mawbima.lk/2022/05/03/veteran-actor-wilson-karu-passes-away/ |access-date=4 May 2022 |publisher=Mawbima}}</ref> ඉක්මන් සුවය පතා බෝධි පූජාවක් 2021 මාර්තු 21 දින බෙල්ලන්විල විහාරස්ථානයේදී පැවැත්විණි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Let's bless Karu |url=http://www.sarasaviya.lk/news/2021/03/18/20046/කරූට-සෙත්-පතමු |access-date=18 March 2021 |website=Sarasaviya}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය සහ ප්‍රයෝග සම්බන්ධීකරණය == * අංක ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ ඇති ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රපට සංඛ්‍යාව දක්වයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lankan Cinema History |url=http://www.nfc.gov.lk/films-history.php |access-date=9 August 2016 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> {| class="wikitable" !Year !No. !Film !Roles !Ref. |- |1974 |288 |''Hadawath Naththo'' | | |- |1974 |302 |''Jeewana Ganga'' | | |- |1976 |352 |''Saradiyelge Putha'' |Rate Mahaththaya's son | |- |1977 |365 |''Hithuwoth Hithuwamai'' |Karu |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about "Hithuwoth Hithuwamai" |url=http://www.sarasaviya.lk/features-films-local/2019/08/22/8577/මා-එදා-දෑසින්-සනහා-හිතුවොත්-හිතුවාමයි |access-date=23 January 2021 |website=Sarasaviya}}</ref> |- |1977 |381 |''Yakadaya'' |Truck fighter |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about Yakadaya |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2019/12/19/13501/සිතුදේ-පැතු-දේ-ඉටු-වී-යයි |access-date=22 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1978 |389 |''Seetha Devi'' | | |- |1978 |394 |''Hitha Mithura'' | | |- |1978 |395 |''Selinage Walawwa'' |Thug | |- |1978 |399 |''වීර පුරන් අප්පු '' |Rebel |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Veera Puran Appu (1979) |url=https://www.imdb.com/title/tt0378970/ |access-date=17 November 2017 |publisher=IMDb}}</ref> |- |1978 |407 |''Apeksha'' | | |- |1979 |422 |''Wasanthaye Dawasak'' |Premasiri | |- |1979 |429 |''Sugandhi'' | | |- |1980 |441 |''Jodu Walalu'' | | |- |1980 |451 |''Sasaraka Pathum'' | | |- |1980 |465 |''Sinhabahu'' | | |- |1980 |469 |''Kiduru Kumari'' |Fishermen leader |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=පෙම් සිහින තොටින් 'කිඳුරු කුමාරි' |url=http://www.sarasaviya.lk/features-films-local/2020/06/11/17732/පෙම්-සිහින-තොටින්-කිඳුරු-කුමාරි |access-date=11 June 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |1981 |475 |''Sathweni Dawasa'' | | |- |1981 |477 |''Valampuri'' | | |- |1981 |485 |''Vajira'' |John. as Stunt coordinator | |- |1982 |508 |''Bambara Geethaya'' |Landlord | |- |1982 |512 |''Bicycale'' |Hichchi Mahaththaya | |- |1982 |520 |''Anuradha'' | | |- |1982 |521 |''Jeewithayen Jeewithayak'' |as Stunt coordinator | |- |1983 |547 |''Sumithuro'' |Share demander | |- |1983 |550 |''Yali Pipunu Malak'' | | |- |1983 |552 |''Samuganimi Ma Samiyani'' |as Stunt coordinator | |- |1983 |554 |''Chuttey'' |Henchman | |- |1983 |560 |''Hasthi Viyaruwa'' | | |- |1983 |564 |''Manik Maliga'' | | |- |1983 |567 |''Samanala Sihina'' |as Stunt coordinator | |- |1983 |568 |''Chandi Pataw'' |Gracien | |- |1984 |578 |''Mala Giravi'' |Pipe yard samaritan | |- |1984 |579 |''Kiri Kawadi'' |Cyril | |- |1984 |584 |''Thaththai Puthai'' |Karu | |- |1984 |589 |''Bambara Patikki'' | | |- |1984 |593 |''Sasara Chethana'' |Nicholas | |- |1984 |601 |''Batti'' | | |- |1984 |607 |''Birinda'' | | |- |1985 |619 |''Puthuni Mata Samawenna'' | | |- |1985 |628 |''Du Daruwo'' | | |- |1985 |631 |''Sura Duthiyo'' | | |- |1985 |634 |''Kirimaduwal'' |as Stunt coordinator | |- |1986 |643 |''Maldeniye Simion'' |Wilson | |- |1986 |646 |''Koti Waligaya'' | | |- |1986 |647 |''Pooja'' |as Stunt coordinator | |- |1986 |649 |''Dinuma'' |Piyadasa aka Bottle Piya | |- |1987 |660 |''Kivulegedara Mohottala'' |Kiwuleygedera Mohottala | |- |1987 |657 |''Thaththi Man Adarei'' | | |- |1987 |662 |''Kele Kella'' |Fighting logger | |- |1987 |664 |''Nommana Ekai'' |Willie. as Stunt coordinator | |- |1987 |665 |''Raja Wadakarayo'' |Dixon | |- |1987 |666 |''Randamwal'' | | |- |1987 |668 |''Obatai Priye Adare'' |Henchman | |- |1988 |674 |''Gedara Budun Amma'' |Mr. Gajanayake | |- |1988 |676 |''Amme Oba Nisa'' | | |- |1988 |682 |''Ko Hathuro'' | | |- |1989 |688 |''Okkoma Rajawaru'' | | |- |1989 |691 |''[[Nommara 17]]'' |Wilson | |- |1989 |690 |''Shakthiya Obai Amme'' | | |- |1989 |693 |''Waradata Daduwam'' | | |- |1990 |698 |''Thanha Asha'' |Willie | |- |1990 |699 |''Jaya Shakthi'' | | |- |1990 |704 |''Hodin Naththam Narakin'' | | |- |1990 |707 |''Pem Rajadahana'' | | |- |1990 |710 |''Madu Sihina'' | | |- |1990 |712 |''[[Christhu Charithaya]]'' |Left side thief | |- |1990 |713 |''Honda Honda Sellam'' |Don John | |- |1990 |714 |''Hitha Honda Puthek'' | | |- |1990 |715 |''Hima Giri'' | | |- |1991 |718 |''Paaradise'' | | |- |1991 |719 |''Wada Barinam Wadak Na'' | | |- |1991 |721 |''Sihina Ahase Wasanthaya'' | | |- |1991 |724 |''Hithata Dukak Nathi Minisa'' | | |- |1991 |725 |''Asai Bayai'' | | |- |1991 |729 |''Esala Sanda'' | | |- |1991 |731 |''Salambak Handai'' | | |- |1991 |735 |''Ali Baba Saha Horu Hathaliha'' | | |- |1991 |736 |''Dhanaya'' | | |- |1992 |742 |''Ranabime Weeraya'' | | |- |1992 |747 |''Bajar Eke Chandiya'' | | |- |1992 |751 |''Ahimi Dadaman'' | | |- |1992 |752 |''Malsara Doni'' | | |- |1992 |755 |''Kiyala Wadak Na'' |Kapila's friend | |- |1992 |758 |''Okkoma Kanapita'' | | |- |1992 |760 |''Oba Mata Wishwasai'' | | |- |1992 |762 |''Suranimala'' | | |- |1992 |763 |''Sathya'' | | |- |1992 |764 |''Muwan Palesse Kadira'' | | |- |1992 |765 |''Sinhayangeth Sinhaya'' |Chula Gunathilaka | |- |1993 |771 |''Sargent Nallathambi'' |B. O. G. de Soysa | |- |1993 |776 |''Sasara Sarisaranathek Oba Mage'' | | |- |1993 |784 |''Bambasara Bisaw'' | | |- |1993 |786 |''Sandarekha'' | | |- |1993 |792 |''Soora Weera Chandiyo'' |Wilson | |- |1994 |796 |''Ekada Wahi'' | | |- |1994 |797 |''Jayagrahanaya'' | | |- |1994 |805 |''Ahas Maliga'' | | |- |1994 |808 |''Mawbime Weerayo'' | | |- |1994 |810 |''Okkoma Hondatai'' | | |- |1994 |813 |''Aathma'' | | |- |1995 |820 |''Inspector Geetha'' |Douglas | |- |1995 |825 |''Rodaya'' | | |- |1995 |822 |''Vijay Saha Ajay'' | | |- |1995 |826 |''Ira Handa Illa'' | | |- |1995 |827 |''Pudumai Eth Aththai'' | | |- |1995 |829 |''Wairayen Wairaya'' | | |- |1995 |830 |''Demodara Palama'' |Maurice |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Demodara Palama' in memory of Gamini |url=http://www.sundaytimes.lk/070408/TV/001tv.html |access-date=10 December 2019 |publisher=Sunday Times}}</ref> |- |1995 |834 |''Age Wairaya'' |Rocky | |- |1995 |837 |''Edath Chandiya Adath Chandiya'' |Dougie | |- |1996 |845 |''Api Baya Naha'' |Nayana abductor | |- |1996 |851 |''Sura Duruwo'' | | |- |1996 |852 |''Veediye Weeraya'' | | |- |1996 |854 |''Mana Mohini'' |Kira | |- |1996 |858 |''Hiru Sanduta Madi Wee'' | | |- |1996 |859 |''Seema Pawuru'' | | |- |1996 |862 |''Mal Hathai'' | | |- |1997 |873 |''Soorayo Wadakarayo'' | | |- |1997 |879 |''Viyaru Gaheniyak'' | | |- |1997 |888 |''Ninja Sri Lanka'' | | |- |1998 |892 |''Yuda Gini Mada'' |Wilson | |- |1998 |895 |''Sathutai Kirula Ape'' | | |- |1998 |900 |''Girl Friend'' | | |- |1998 |903 |''Age Wairaya 3'' |Tony | |- |1999 |910 |''Salupata Ahasata'' | | |- |1999 |917 |''Ayadimi Sama'' |Tikiri's father | |- |2000 |935 |''[[Dadabima]]'' |Baladasa henchman. as Stunt coordinator |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Dadabima': story of tea and drugs |url=http://www.sundaytimes.lk/000220/tv.html |access-date=19 January 2017 |publisher=Sunday Times}}</ref> |- |2000 |936 |''Danduwama'' |Mervin | |- |2000 |939 |''Age Wairaya 4'' |Bullet | |- |2000 |944 |''Pem Kekula'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Pem Kekula' goes back to a hilarious past |url=http://www.sundaytimes.lk/001126/tv.html |access-date=11 March 2017 |publisher=The Sunday Times}}</ref> |- |2001 |950 |''[[Oba Koheda Priye]]'' |Wilson |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Oba Koheda Priye': Story of deceit and intrigue |url=http://www.sundaytimes.lk/010304/tv.html |access-date=29 October 2019 |publisher=Sunday Times}}</ref> |- |2001 |951 |''Oba Magema Wewa'' | | |- |2002 |973 |''[[Parliament Jokes]]'' |Walisundara |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ranjan's maiden effort |url=http://www.sundaytimes.lk/020120/tv.html |access-date=23 February 2017 |publisher=The Sunday Times}}</ref> |- |2003 |1002 |''[[Vala In London]]'' |Gajasinghe |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=එදා මෙදා තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපට |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/10/15/?fn=sa15101517 |access-date=11 March 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |2003 |1015 |''[[Sonduru Dadabima]]'' |Inspector Wimalasena |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sonduru Dadabima |url=http://www.island.lk/2003/08/17/leisur08.html |access-date=11 March 2017 |publisher=The Island}}</ref> |- |2003 |1016 |''[[Yakada Pihatu]]'' |Gal Somey |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Udayakantha flies with iron feathers |url=http://www.sundaytimes.lk/030803/tv/3.htm |access-date=27 May 2019 |publisher=IMDb}}</ref> |- |2003 |1017 |''[[Bheeshanaye Athuru Kathawak]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Bheeshanaye Athuru Kathawak |url=http://www.sundaytimes.lk/000123/tv.html |access-date=11 March 2017 |publisher=The Sunday Times}}</ref> |- |2005 |1051 |වන් ෂොට් වන් |Minister Walisundara |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=One Shot One |url=http://www.island.lk/2005/07/08/features3.html |access-date=11 March 2017 |publisher=The Island}}</ref> |- |2005 |1060 |''Seethala Hadu'' | | |- |2007 |1091 |''[[Hai Master]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lankan Screened Films |url=http://www.sarasaviya.lk/2016/02/11/?fn=sa16021124 |access-date=11 March 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |2008 |1108 |''[[Ali Pancha Mage Mithura]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lankan Screened Films |url=http://www.sarasaviya.lk/2016/03/03/?fn=sa16030322 |access-date=11 March 2017 |publisher=Sarasaviya}}</ref> |- |2008 |1117 |''[[Nil Diya Yahana]]'' |as Stunt coordinator |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Smooth Sailing |url=http://archives.dailynews.lk/2009/01/26/fea20.asp |access-date=11 March 2017 |website=Daily News}}</ref> |- |2011 |1164 |''Putha Mage Sooraya'' | | |- |2012 |1173 |''[[Vijaya Kuweni]]'' |Chief of [[යක්ෂ|Yaksha clan]] |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Vijaya Kuweni |url=http://www.nfc.gov.lk/films/vijaya-kuweni-3/ |access-date=6 March 2017 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> |- |2014 |1208 |''[[Ahelepola Kumarihami]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Controversial Ehelepola episode on the silver screen |url=http://archives.sundayobserver.lk/2014/08/03/mon21.asp |access-date=27 February 2017 |publisher=The Sunday Observer}}</ref> |- |2014 |1209 |''[[Parapura]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Parapura |url=http://www.nfc.gov.lk/films/parapura-57/ |access-date=24 February 2017 |website=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> |- |2015 |1219 |''[[Bonikka]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Bonikka |url=http://www.nfc.gov.lk/films/bonikka-100/ |access-date=25 February 2017 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> |- |2015 |1224 |''Sanjana'' | | |- |2019 |1330 |''[[Thiththa Aththa]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Thiththa Aththa - තිත්ත ඇත්ත |url=http://films.lk/thiththa-aththa-sinhala-film-2209.html |access-date=25 April 2019 |publisher=Sinhala Cinema Database}}</ref> |- |2022 | |''[[Rashmi (film)|Rashmi]]'' | |<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Preethiraj is ready with RASHMI |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20130422/281633892725765 |access-date=2022-05-05 |website=Daily Mirror |language=English}}</ref> |} == මූලාශ්‍ර == <references /> == බාහිර සබැඳි == * [https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-wilson-karunarathna-373.html විල්සන් කරුණාරත්න සිංහල සිනමා දත්ත ගබඩාවේ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241106204801/https://films.lk/sinhala-cinema-artist-wilson-karunarathna-373.html |date=2024-11-06 }} * [http://archives.dailynews.lk/2007/12/24/fea20.asp අනුපිටපත් යනු අනුපිටපත් නොවේ] * [http://www.dailymirror.lk/article/PEO-TV-launches-HELAWOOD-POPCORN-blog-creating-a-new-virtual-space-for-our-cinema-161634.html PEO TV "HELAWOOD POPCORN" බ්ලොග් අඩවිය එළිදක්වන්නේ අපගේ සිනමාවට නව අතථ්‍ය අවකාශයක් නිර්මාණය කරමිනි.] [[ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෝ]] 5i00v7po9krkuzpmaqc0fwjxq1dj9b7 ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ පාසල් ලැයිස්තුව 0 177620 783823 779522 2026-03-29T15:41:49Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 783823 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Cleanup bare URLs|date=November 2024}} පහත දැක්වෙන්නේ '''[[නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව]] හි පාසල් ලැයිස්තුවකි.'''<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.ep.gov.lk/en/depteduindex |access-date=2024-11-11 |archive-date=2024-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240225005552/https://ep.gov.lk/en/depteduindex }}</ref> ==ශ්‍රී ලංකා පාසල් පද්ධතිය== ශ්‍රී ලංකාවේ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සපයනු ලබන්නේ විවිධ අධ්‍යාපන විකල්ප තෝරා ගැනීමක් මගිනි: * [[ජාතික පාසල්]], ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ අරමුදල් සහ නිර්ණායක සමඟ ** 1AB - සියලුම ප්‍රධාන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයන්හි [[අ.පො.ස. උසස්පෙළ, ශ්‍රී ලංකා|අ.පො.ස. උසස් පෙළ]] පිරිනැමීම ** 1C - [[අ.පො.ස. උසස්පෙළ, ශ්‍රී ලංකා|අ.පො.ස. උසස් පෙළ]] විද්‍යා විෂයයන් හැර අනෙකුත් සියලුම විෂයයන් පිරිනැමීම ** 2 - [[අ.පො.ස. සාමාන්‍ය-පෙළ විභාගය ශ්‍රී ලංකාව|අ.පො.ස සාමාන්‍ය-පෙළ]] පමණක් පිරිනැමීම ** {{clarify span|3 -|date=April 2023|reason=The summary tables below claim a total of 673 "Type = 3" schools, but cannot find any wiki articles explaining what a Type 3 school is in Sri Lanka. Does not appear to be a catch all for Private/International/Special schools, as totals do not match.}} * පළාත් පාසල්, [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත් සභා හෝ අධ්‍යාපන සභා]] මගින් අරමුදල් සහ නිර්ණායක සහිත පාසල් * පුද්ගලික පාසල්, අරමුදල් නොලබන හෝ රජයෙන් අර්ධ වශයෙන් පමණක් අරමුදල් සපයන පාසල් * ජාත්‍යන්තර පාසල් * විශේෂ පාසල් <!-- When editing this list bear in mind that the same notability criteria apply here as elsewhere in Wikipedia: entries with no independent sources listed either here or in other Wikipedia articles may not be notable, and are likely to be removed. --> <!-- Entries should be sorted alphabetically. --> <!-- Entries should only appear under one section - there should be no duplicates. --> [[File:St. Michael's College National School, Batticaloa.jpg|thumb|250px|[[St. Michael's College National School]]]] ==අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය== ===ජාතික පාසල්=== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |-valign=පහළ ! style="background-color:#E0CEF2;"|කලාපය ! style="background-color:#E0CEF2;"|බෙදීම ! style="background-color:#E0CEF2;"|පාසල ! style="background-color:#E0CEF2;"|වර්ගය ! style="background-color:#E0CEF2;"|සිසුන් |- | අම්පාර | අම්පාර ! ඩී එස් සේනානායක ජාතික විද්‍යාලය, අම්පාර | 1AB | 2194 |- | අම්පාර | අම්පාර ! බණ්ඩාරනායක බාලිකා මහා විද්‍යාලය, අම්පාර | 1AB | 1795 |- | අම්පාර | උහන ! උහන මහා විද්‍යාලය, උහන | 1AB | 1240 |- | අක්කරපත්තුව | අක්කරපත්තුව ! අක්කරපත්තු මුස්ලිම් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, අක්කරපත්තුව | 1AB | 1346 |- | අක්කරපත්තුව | අඩ්ඩාලිචේනයි ! අද්දාලයිචේනයි මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, අද්දාලයිචේනයි | 1AB | 1807 |- | අක්කරපත්තුව | පොතුවිල් අයි ! පොතුවිල් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, පොතුවිල් | 1AB | 925 |- | දෙහිඅත්තකණ්ඩිය | දෙහිඅත්තකණ්ඩිය ! දෙහිඅත්තකණ්ඩිය මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, දෙහිඅත්තකණ්ඩිය | 1AB | 3156 |- | කල්මුණේ | කල්මුණේ දෙමළ ! කාර්මෙල් ෆාතිමා විද්‍යාලය, කල්මුණේ | 1AB | 3144 |- | කල්මුණේ | නිනටවුර් ! අල් අෂ්රාක් ජාතික පාසල, නින්දවුර් | 1AB | 1623 |- | කල්මුණේ | සයින්දමරුදු ! සහිරා විද්‍යාලය, කල්මුණේ | 1AB | 2637 |- | මහඔය | පදියතලාව ! පදියතලාව ජාතික පාසල, පදියතලාව | 1AB | 989 |- | සම්මන්තුරේ | සම්මන්තුරේ ! සම්මන්තුරෙයි මුස්ලිම් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, සමන්තුරෙයි <ref>{{Cite web|url=http://www.smmmmvns.sch.lk|title=STR/MMMV (ජාතික පාසල)}}</ref> | 1AB | 3218 |- | සම්මන්තුරේ | සම්මන්තුරේ ! අල් මර්ජාන් මුස්ලිම් කාන්තා විද්‍යාලය, සමන්තුරේ | 1AB | 1016 |- | සම්මන්තුරේ | ඉරක්කාමම් ! අල් අෂ්රොෆ් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, ඉරක්කාමම් | 1AB | 939 |- | තිරුක්කෝවිල් | තිරුක්කෝවිල් ! තම්බිලුවිල් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, තම්බිලුවිල් <ref>[http://www.tamilmirror.lk/181025 Tamilmirror News, (2016 නොවැම්බර් 03), "Thambiluvil MMV ජාතික පාසල ලෙස උසස් කරන ලදී" (දෙමළ) ]</ref> | 1AB | 1092 |- | තිරුක්කෝවිල් | ආලයඩිවෙම්බු ! ශ්‍රී රාමක්‍රිෂ්ණ විද්‍යාලය, අක්කරෙයිපත්තුව | 1AB | 1170 |- | කල්මුණේ | කල්මුණේ ! අල් මනාර් ජාතික පාසල, මරුතමුනයි | 1AB | 1958 |} ===පළාත් පාසල්=== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |-valign=පහළ ! style="background-color:#E0CEF2;"|කලාපය ! style="background-color:#E0CEF2;"|බෙදීම ! style="background-color:#E0CEF2;"|පාසල ! style="background-color:#E0CEF2;"|වර්ගය ! style="background-color:#E0CEF2;"|සිසුන් |- | අම්පාර | අම්පාර ! සද්ධාතිස්ස මහා විද්‍යාලය, අම්පාර | 1AB | 2180 |- | අක්කරපත්තුව | අක්කරපත්තුව ! සිරාජ් මහා විද්‍යාලය ලෙස, Chlambaikkeni | 1AB | 1462 |- | අක්කරපත්තුව | අක්කරපත්තුව ! අයේෂා මුස්ලිම් කාන්තා විද්‍යාලය, අක්කරපත්තුව | 1AB | 1337 |- | අක්කරපත්තුව | අඩාලච්චේනයි ! අල් හම්රා මහා විද්‍යාලය, ඔලුවිල් | 1AB | 1013 |- | අක්කරපත්තුව | අඩාලච්චේනයි ! අල් මුනීරා උසස් බාලිකා විද්‍යාලය, අඩ්ඩාලච්චේන | 1AB | 904 |- | අක්කරපත්තුව | පොතුවිල් අයි ! අල් ඉර්ෆාන් කාන්තා විද්‍යාලය, පොතුවිල් | 1AB | 942 |- | දෙහිඅත්තකණ්ඩිය | දෙහිඅත්තකණ්ඩිය ! මැදගම ස්කොන්ඩරි පාසල, දෙහිඅත්තකණ්ඩිය | 1AB | 956 |- | කල්මුණේ | කල්මුණේ ! අල් මනාර් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය,මරුතමුනෙයි | 1AB | 1958 |- | කල්මුණේ | කල්මුණේ ! Shams Central College, Maruthamunai | 1AB | 1136 |- | කල්මුණේ | කල්මුණේ ! මහමුද් කාන්තා විද්‍යාලය, කල්මුණේ | 1AB | 2716 |- | කල්මුණේ | කල්මුණේ දෙමළ ! වෙස්ලි උසස් පාසල, කල්මුණේ | 1AB | 1854 |- | කල්මුණේ | කරෙයිතිව් ! විපුලානන්ද මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, කරෙයිතිව් | 1AB | 871 |- | මහඔය | මහඔය ! කැපිටිපොල ද්විතීයික පාසල, මහඔය | 1AB | 1014 |- | සම්මන්තුරේ | නාවිතාන්වේලි ! අන්නමලෙයි මහා විද්‍යාලය, නාවිතාන්වේලි | 1AB | 507 |- | සම්මන්තුරේ | නාවිතාන්වේලි ! රන්මඩු හින්දු මහා විද්‍යාලය, නාවිතාන්වේලි | 1AB | 455 |- | තිරුක්කෝවිල් | තිරුක්කෝවිල් ! විනයාගපුරම් මහා විද්‍යාලය, විනයාගපුරම් | 1C | 784 |- | තිරුක්කෝවිල් | තිරුක්කෝවිල් ! මෙතෝදිස්ත මිෂන් දෙමළ මහා විද්‍යාලය, තිරුක්කෝවිල් | 1AB | 754 |- | තිරුක්කෝවිල් | ආලයඩිවෙම්බු ! රාමක්‍රිෂ්ණ මිෂන් මහා විද්‍යාලය, අක්කරපත්තුව | 1AB | 817 |- | තිරුක්කෝවිල් | පොතුවිල් II ! මෙතෝදිස්ත දෙමළ මහා විද්‍යාලය, පොතුවිල් | 1AB | 754 |} ===පෞද්ගලික පාසල්=== {| class="wikitable" |- |Sussex college, Ampara |} ===ජාත්‍යන්තර පාසල්=== {| class="wikitable" |- | [https://aims.lk/ AIMS International School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231205213950/https://aims.lk/ |date=2023-12-05 }}|| Akkaraipattu || Eastern Province |- | Global Life International School || Ampara |- | Pebbles Academy || Akkaraipattu |} ==මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය== ===ජාතික පාසල්=== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |-valign=පහළ ! style="background-color:#E0CEF2;"|කලාපය ! style="background-color:#E0CEF2;"|බෙදීම ! style="background-color:#E0CEF2;"|පාසල ! style="background-color:#E0CEF2;"|වර්ගය ! style="background-color:#E0CEF2;"|සිසුන් |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! ශාන්ත. මයිකල් විද්‍යාලය ජාතික පාසල | 1AB | 2595 |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! ශිවානන්ද ජාතික විද්‍යාලය, මඩකලපුව | 1AB | 1570 |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! වින්සන්ට් උසස් බාලිකා විද්‍යාලය, මඩකලපුව | 1AB | 2156 |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! ශාන්ත. සිසිලියා බාලිකා විද්‍යාලය, මඩකලපුව | 1AB | 2132 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | එරාවුර් ! අලිගර් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, එරාවුර් | 1AB | 1387 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | එරාවුර් ! Macan Markar ජාතික පාසල, එරාවුර් | 1AB | 1027 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | කාත්තන්කුඩි ! කාත්තන්කුඩි මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, කාත්තන්කුඩි | 1AB | 2156 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | කාත්තන්කුඩි ! මීරා බාලිකා මහා විද්‍යාලය, කාත්තන්කුඩි | 1AB | 2043 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | බටහිර කෝරළයිපත්තු ! Oddamavady Central College, Oddamavady | 1AB | 1759 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | බටහිර කෝරළයිපත්තු ! අන්-නූර් මහා විද්‍යාලය, වාලච්චේන | 1AB | 800 |- | කල්කුඩා | කෝරළයිපත්තු ! වාලච්චේන හින්දු විද්‍යාලය, වාලච්චේනයි | 1AB | 1617 |- | පදිරිප්පු | මුන්මුනාල් දකුණ සහ එරුවිල්පත්තු ! පදිරිප්පු මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, පදිරිප්පු | 1AB | 2285 |- | පදිරිප්පු | මුන්මුනාල් දකුණ සහ එරුවිල්පත්තු ! කළුතාවලෙයි මහා විද්‍යාලය, පදිරිප්පු | 1AB | 1240 |} ===පළාත් පාසල්=== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |-valign=පහළ ! style="background-color:#E0CEF2;"|කලාපය ! style="background-color:#E0CEF2;"|බෙදීම ! style="background-color:#E0CEF2;"|පාසල !style="background-color:#E0CEF2;"|වර්ගය ! style="background-color:#E0CEF2;"|සිසුන් |- | මඩකලපුව | එරාවුර්පත්තු අයි ! කලෙයිමහල් මහා විද්‍යාලය, කුඩුඉරුප්පු | 1AB | 607 |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! මඩකලපුව හින්දු විද්‍යාලය, මඩකලපුව | 1AB | 898 |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! මහජන විද්‍යාලය, මඩකලපුව | 1AB | 1248 |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! මෙතෝදිස්ත මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, මඩකලපුව | 1AB | 1592 |- | මඩකලපුව | මන්මුනාල් උතුර ! විවේකානන්ද බාලිකා මහා විද්‍යාලය, මඩකලපුව | 1AB | 1553 |- | මඩකලපුව | මන්මුණල්පත්තු ! ආරයම්පති මහා විද්‍යාලය, ආරයම්පති | 1AB | 483 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | එරාවුර් ! රහ්මානියා මහා විද්‍යාලය, එරාවුර් | 1AB | 1205 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | බටහිර කෝරළයිපත්තු ! අල් හිදායා මහා විද්‍යාලය, මීරාවෝඩෙයි | 1AB | 1037 |- | මඩකලපුව මධ්‍යම | බටහිර කෝරළයිපත්තු ! ෆාතිමා බාලිකා මහා විද්‍යාලය, ඔඩ්ඩමාවඩි | 1AB | 1509 |- | මඩකලපුව බටහිර | මන්මුනල් නිරිතදිග ! අම්පිලන්තුරෙයි කලෙයිමහල් මහා විද්‍යාලය, කොක්කඩිචෝලෙයි | 1AB | 454 |- | මඩකලපුව බටහිර | මන්මුනල් නිරිතදිග ! මුතලෙයික්කුඩා මහා විද්‍යාලය, කොක්කඩිචෝලෙයි | 1AB | 508 |- | මඩකලපුව බටහිර | මන්මුනල් බටහිර ! කන්නකුඩා මහා විද්‍යාලය, කන්නකුඩා | 1AB | 700 |- | මඩකලපුව බටහිර | මන්මුනල් බටහිර ! නාමගල් මහා විද්‍යාලය, නාවට්කාඩු | 1AB | 829 |- | කල්කුඩා | එරාවුර්පත්තු II ! වන්තරුමූලෙයි මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, සිට්ටන්ඩි | 1AB | 2071 |- | කල්කුඩා | එරාවුර්පත්තු II ! විෂ්ණු මහා විද්‍යාලය, වන්තරුමූලෙයි | 1AB | 1233 |- | කල්කුඩා | එරාවුර්පත්තු II ! චෙන්කලඩි මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, චෙන්කලඩි | 1AB | 2169 |- | කල්කුඩා | කෝරළයිපත්තු ! විග්නේෂ්වර විද්‍යාලය, කරුවාකේනි | 1AB | 457 |- | කල්කුඩා | කෝරළයිපත්තු ! විපුලානන්ද විද්‍යාලය, පෙතලෙයි | 1AB | 765 |- | පදිරිප්පු | මන්මුනාල් දකුණ සහ එරුවිල්පත්තු ! කඩ්ඩයිකල්ලර් මහා විද්‍යාලය, කල්ලාර් | 1AB | 703 |- | පදිරිප්පු | මන්මුනාල් දකුණ සහ එරුවිල්පත්තු ! පෙරියකල්ලර් මහා විද්‍යාලය, කල්ලාර | 1AB | 535 |- | පදිරිප්පු | මන්මුනාල් දකුණ සහ එරුවිල්පත්තු ! තුරෙයිනීලවනයි මහා විද්‍යාලය, තුරෙයිනීලවනයි | 1AB | 776 |} කාත්තන්කුඩි මඩකලපුව මධ්‍යම BT/BC අල්-හිරා මහා විද්‍යාලය, කාත්තන්කුඩි 1AB 1800 ===පෞද්ගලික පාසල්=== {| class="wikitable" |- |Good Shepherd College, Batticaloa |} ===ජාත්‍යන්තර පාසල්=== {| class="wikitable" |- |Eastern International College, Batticaloa |- | KEA International School, Batticaloa |- | Unique International School, kattankudy |} ===විශේෂ පාසල්=== {| class="wikitable" |- | Zahira Handicapped School, Kattankudy |} ==ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කය== ===ජාතික පාසල්=== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |-valign=පහළ ! style="background-color:#E0CEF2;"|කලාපය ! style="background-color:#E0CEF2;"|බෙදීම ! style="background-color:#E0CEF2;"|පාසල ! style="background-color:#E0CEF2;"|වර්ගය ! style="background-color:#E0CEF2;"|සිසුන් |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! ත්‍රිකුණාමලය සිංහල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 1254 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! රාජකීය විද්‍යාලෝක මහා විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 578 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! ශාන්ත මරියා විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 1636 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! ශාන්ත ජෝසප් විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 860 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! ශ්‍රී ෂන්මුගා හින්දු කාන්තා විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 2324 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! RKM Sri Koneswara Hindu College, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 2221 |- | කන්තලේ | කන්තලේ ! අග්‍රබෝධි ජාතික පාසල, කන්තලේ | 1AB | 2289 |- | කින්නියා | කින්නියා ! කින්නියා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, කින්නියා | 1AB | 2296 |- | කින්නියා | කින්නියා ! අල්-අක්සා ජාතික විද්‍යාලය, කින්නියා | 1AB | 1026 |- | කින්නියා | කින්නියා ! කින්නියා මුස්ලිම් බාලිකා විද්‍යාලය, කින්නියා | 1AB | 2348 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! T/T/Orr's hill විවේකානන්ද විද්‍යාලය | 1AB | 1800 |} ===පළාත් පාසල්=== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%" |-valign=පහළ ! style="background-color:#E0CEF2;"|කලාපය ! style="background-color:#E0CEF2;"|බෙදීම ! style="background-color:#E0CEF2;"|පාසල ! style="background-color:#E0CEF2;"|වර්ගය ! style="background-color:#E0CEF2;"|සිසුන් |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! Orr's Hill Vivekananda College, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 1511 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! අභයපුර මහා විද්‍යාලය,අභයපුර | 1AB | 466 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! මෙතෝදිස්ත බාලිකා විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 368 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! සහිරා විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 821 |- | ත්‍රිකුණාමලය | ත්‍රිකුණාමල නගරය ! විපුලානන්ද විද්‍යාලය, ත්‍රිකුණාමලය | 1AB | 1086 |- | ත්‍රිකුණාමලය | කුච්චවේලි ! පුල්මුඩේ මුස්ලිම් මහා විද්‍යාලය, පුල්මුඩේ | 1AB | 932 |- | ත්‍රිකුණාමලය | කුච්චවේලි ! කයිලේශ්වර මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, නිලාවේලි | 1AB | 476 |- | ත්‍රිකුණාමලය උතුර | ගෝමරන්කඩවල ! ගෝමරන්කඩවල මහා විද්‍යාලය, ගෝමරන්කඩවල | 1AB | 355 |- | ත්‍රිකුණාමලය උතුර | මහවැව ! මහදිඋල්වැව මහා විද්‍යාලය, මහදිඋල්වැව | 1AB | 452 |- | ත්‍රිකුණාමලය උතුර | පදවි සිරිපුර ! පදවි පලුගහවංගුව මහා විද්‍යාලය, පදවි සිරිපුර | 1AB | 480 |- | කන්තලේ | කන්තලේ ! ගන්තලාව මහා විද්‍යාලය, මුල්ලිපොතාන | 1AB | 791 |- | කන්තලේ | කන්තලේ ! අග්බෝපුර මහා විද්‍යාලය, අග්බෝපුර | 1AB | 579 |- | කින්නියා | මුල්ලිපොතාන ! අල් හිජ්රා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, මුල්ලිපොතාන | 1AB | 726 |- | මුතුර් | මුතුර් ! චෙනෙයූර් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, මුතූර් | 1AB | 410 |- | මුතුර් | මුතුර් ! අල් හිලාල් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, මුතූර් | 1AB | 705 |} ===ජාත්‍යන්තර පාසල්=== {| class="wikitable" |- | Cambridge International School, Trincomalee |- | Bond International School, Trincomalee |- | Goodwill International School, Trincomalee |- | Greenwich International School, Trincomalee |- | KEA International School, Kantalai |- | KEA International School, Mutur |- | Liverpool International School, Trincomalee |} ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist}} {{Education in Sri Lanka}} [[Category:Schools in Eastern Province, Sri Lanka| ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ පාසල් ලැයිස්තුව|Eastern Province]] swdg4wnvgf8ifco7osdq7ji5wc3qjr1 සෂිකා නිසංසලා 0 180660 783797 779463 2026-03-29T12:22:09Z Hansaka99 42964 /* Personal life */ 783797 wikitext text/x-wiki {{short description|ශ්‍රී ලාංකික ගායිකාවක්}} {{Infobox person | name = සශිකා නිසංසලා <br> Sashika Nisansala | image = | birth_name = සශිකා නිසංසලා ජයසුමන | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1981|09|28|df=y}} | birth_place = [[දැරණියගල]], ශ්‍රී ලංකාව | spouse = සුරංග මාතංගවීර | children = 2 | education = [[අනුලා විද්‍යාලය]], [[නුගේගොඩ]]<br> [[කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය]] | father = | mother = | relatives = | awards = State Awards, People's Awards, Raigam Awards, Popular Awards, [[Sumathi Awards]], [[#Awards|More info]] | occupation = ගායිකාව | website = | signature = | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | instrument = ගායිකා<!--If you think an instrument should be listed, a discussion to reach consensus is needed first--> {{Infobox | child = yes | data1 = Solo singer | label1 = Background }} | genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Soul music|soul]]|{{nowrap|[[rhythm and blues]]}}|[[ඉන්දියානු රාගධාරී සංගීතය]]}} | years_active = 1999–වර්තමානය | label = නිල්වලා | associated_acts = }} }} '''සශිකා නිසංසලා ජයසුමන''' (උපත 28 සැප්තැම්බර් 1981) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව]] ගායිකාවක් සහ [[පසුබිම් ගායිකාවන්]] ගෙන් වඩාත් ගෞරවනීය සහ සම්මානලාභී කෙනෙකි. ඇය බොහෝ විට "හදවතේ ගායිකාව" ලෙස හැඳින්වේ.<ref>{{cite news|last=Jayawardane|first=Ishara|title=Notes from the heart|url=http://www.dailynews.lk/2017/05/30/entertainment/117299/notes-heart|access-date=14 November 2018|newspaper=Daily News|date=30 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Shashika Nisansala Gossip|url=http://gossip.hirufm.lk/english/4024/2017/06/had-big-demand-from-boys-who-wanted-to-be-my-lover-shashika-nisansala-photos.html|access-date=14 November 2018|publisher=Hiru Gossip English|date=24 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|last=Wimalasinghe|first=Vasantha|title=Shashika: In tune with the times|url=http://life.dailymirror.lk/article/uncategorized/shashika-in-tune-with-the-times-/83/3363|access-date=14 November 2018|newspaper=Daily Mirror|date=29 October 2012|archive-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114224731/http://life.dailymirror.lk/article/uncategorized/shashika-in-tune-with-the-times-/83/3363|url-status=dead}}</ref> ඇය 2016 සිට අඛණ්ඩව වසර දහයක් අඛණ්ඩව ජනප්‍රියම ගායිකාව සඳහා [[SLIM-Nielsen Peoples Awards|SLIM Peoples Awards]] දිනා ගත් අතර 2022 සිට අඛණ්ඩව වසර හතරක් යෞවන තේරීම් කාන්තා ගායිකාව ලෙස සම්මාන ලැබුවාය.<ref name= shashika>{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/03/19/17490/ඔබ-ඇස්පිය-නොහෙළා-බැලුවා | title=Oba Esi Piya Nohela Baluwa | publisher=Sarasaviya | access-date=25 March 2020}}</ref> ==Personal life== සශිකා නිසංසලා උපත ලැබුවේ 1981 සැප්තැම්බර් 28 වන දින දැරණියගලදීය.උඩපොල ප්‍රාථමික විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබු ඇය පසුව අවිස්සාවේල්ල ජනාධිපති විද්‍යාලයට ඇතල්විය. 5 වසර ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් පසුව ඇය ඇහැලියගොඩ ධර්මපාල විද්‍යාලයට ඇතල්විය.<ref name= shashika /> පසුව උසස් අධ්‍යාපනය සදහා නුගේගොඩ අනුලා විද්‍යාලයට පැමිණියහ. ඒසේම ඇය කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් කලාවේදී විශේෂ උපාධිය ලබාගත්තේය. ඒසේම ඇය විවාහක වන අතර ලමුන් දෙදෙනෙක් සිටි.<ref name= shashika /> ==Career== Nisansala started music at the age of 5 playing keyboard. Then she joined Muthuhara and Udara musical programs in television and radio. She won the Thurunu Shakthi singing competition conducted by the National Youth Services Council. After winning, she released her first album. Some of the songs on the album were "Paramitha Nopuramu Api Dedena", "Thol Pethi Vitharak", "Sanda Reta Reta", and "Sanda Eliya Mamai Nam". She was invited to hundreds of outdoor musical shows.<ref name= shashika /> Her first music video was released in 2010. During this period she sang singles as well as playback songs.<ref name= shashika /> Her first original music video is ''Chandra Payanna'', which was released in 2021 on YouTube.<ref>{{Cite web |title=Chamil Pathirana |url=http://www.imdb.com/name/nm12073974/ |access-date=2022-09-03 |website=IMDb}}</ref> === Television shows === {| class="wikitable" !Year !Title !Channel !Language !Role |- |2018 |Derana 60 plus(Season 1) |[[TV Derana]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |- |2019 |Derana 60 plus(Season 2) |[[TV Derana]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |- |2020 |Derana 60 plus(Season 3) |[[TV Derana]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |- |2020-21 |[[The Voice Sri Lanka]](Season 1) |[[Sirasa TV]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Coach – Herself |- |2022-23 |[[The Voice Sri Lanka]](Season 2) |[[Sirasa TV]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Coach – Herself |- |2025 |Hiru Kids Star(Season 1) |[[Hiru TV ]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |} == Songs == === පාරමිතා ඇල්බමය === {{Track listing | headline = පාරමිතා ඇල්බමය | total_length = 54.35* | lyrics_credits = yes | music_credits = yes | title1 = සඳ එලිය මමයි | length1 = 4.13 | lyrics1 = ලලිත් වසන්ත | music1 = ජයසිරි අමරසේකර | title2 = කරදිය සුළගේ | length2 = 4.18 | lyrics2 = චන්න ජයනාත් | music2 = රෝහණ වීරසිංහ | title3 = සඳ රෑට රෑට | length3 = 4.33 | lyrics3 = හේමසිරි හල්පිට | music3 = සංගීත් වික්‍රමසිංහ | title4 = පන්හිඳට මිතුරු | length4 = 3.12 | lyrics4 = නයනා රංජනී අබේවික්‍රම | music4 = එච්.එම්. ජයවර්ධන | title5 =රන් සමනලියන් | length5 = 3.09 | lyrics5 = නිහාල් ගම්හේවා | music5 = නිහාල් ගම්හේවා | title6 = සඳට කියන කවිය | length6 = 4.24 | lyrics6 = ලලිත් වසන්ත | music6 = ජයසිරි අමරසේකර | title7 = පාරමිතා | length7 = 3.56 | lyrics7 = ලලිත් වසන්ත | music7 = ජයසිරි අමරසේකර | title8 = සේල සුබාවට | length8 = | lyrics8 = අජන්තා රණසිංහ | music8 = ස්ටැන්ලි පීරිස් | title9 = තොල් පෙති විතරක් | length9 = 3.44 | lyrics9 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music9 = රෝහණ වීරසිංහ | title10 = මදපවනට කොදුරා | length10 = | lyrics10 = නිහාල් ගම්හේවා | music10 = නිහාල් ගම්හේවා | title11 = සෙනෙහස පුරහඳ | length11 = 3.31 | lyrics11 = රඹුකන සිද්ධාර්ත හිමි | music11 = එච්.එම්. ජයවර්ධන | title12 = සුළං පිපෙයි | length12 = 3.18 | lyrics12 = යමුනා මාලනී පෙරේරා | music12 = රෝහණ වීරසිංහ | title13 = බිත්ති පත්තරේ | length13 = 3.02 | lyrics13 = ධර්මරත්න පෙරේරා | music13 = සරත් ද අල්විස් | title14 = සීත සඳුන් | length14 = 4.29 | lyrics14 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music14 = නවරත්න ගමගේ | title15 = සියපතක් | length15 = 3.55 | lyrics15 = ධර්මරත්න පෙරේරා | music15 = මහින්ද බණ්ඩාර | title16 = සඳේ කැලුම් | length16 = 4.48 | lyrics16 = හේමසිරි හල්පිට | music16 = සරත් ද අල්විස් }} === කිරි වෙහෙරට ඇල්බමය === {{Track listing | headline = කිරි වෙහෙරට ඇල්බමය | total_length = 01.02.31 | lyrics_credits = yes | music_credits = yes | title1 = කිරි වෙහෙරට | length1 = 3.36 | lyrics1 = චන්න ජයනාත් | music1 = ජයසිරි අමරසේකර | title2 = මහත්තයෝ | length2 = 4.20 | lyrics2 = ආනන්ද හේවාරංහිඳගේ | music2 = තිස්සසිරි පෙරේරා | title3 = සතියේ නිවාඩුවට | length3 = 3.38 | lyrics3 = චන්න ජයනාත් | music3 = ජයසිරි අමරසේකර | title4 = කුළුඳුල් සඳ | length4 = 3.51 | lyrics4 = චන්න ජයනාත් | music4 = ජයසිරි අමරසේකර | title5 =භාවනාවකි | length5 = 3.51 | lyrics5 = අශෝක කෝවිලගේ | music5 = අශෝක කෝවිලගේ | title6 = බැතිබර හද | length6 = 4.03 | lyrics6 = ලලිත් වසන්ත | music6 = ජයසිරි අමරසේකර | title7 = පරන වීද | length7 = 3.27 | lyrics7 = ලලිත් වසන්ත | music7 = ජයසිරි අමරසේකර | title8 = සඳ කිඳුරිය | length8 = 4.35 | lyrics8 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music8 = ජයසිරි අමරසේකර | title9 = සෙත් කවියක් | length9 = 4.09 | lyrics9 = වසන්ත කුමාර කොබවක | music9 = ස්ටැන්ලි පීරිස් | title10 = පඟ පාතක | length10 = 4.03 | lyrics10 = සුනිල් ආර්. ගමගේ | music10 = මහින්ද බණ්ඩාර | title11 = පිනි මලකට | length11 = 3.32 | lyrics11 = චන්න ජයනාත් | music11 = රෝහණ වීරසිංහ | title12 = නිසංසල සඳක් | length12 = 3.15 | lyrics12 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music12 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title13 = සබඳ ඔබගේ | length13 = 4.16 | lyrics13 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music13 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title14 = සීත රැයක | length14 = 4.00 | lyrics14 = යානක යාමිත්‍ර | music14 = ස්ටැන්ලි පීරිස් | title15 = ගජමන් නෝනා | length15 = 3.54 | lyrics15 = යමුනා මාලනී පෙරේරා | music15 = නවරත්න ගමගේ | title16 = ඉල් මාසේ | length16 = 3.54 | lyrics16 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music16 = රෝහණ වීරසිංහ }} === කඳුළු බිංදු ඇල්බමය === {{Track listing | headline = කඳුළු බිංදු ඇල්බමය | total_length = 53.31* | lyrics_credits = yes | music_credits = yes | title1 = හුරතල් වැඩිකමට | length1 = 3.23 | lyrics1 = ලලිත් වසන්ත | music1 = ජයසිරි අමරසේකර | title2 = වැටෙන වැටෙන | length2 = 4.08 | lyrics2 = චන්න ජයනාත් | music2 = ජයසිරි අමරසේකර | title3 = බෝ කොලයක් | length3 = 3.53 | lyrics3 = ලලිත් වසන්ත | music3 = ජයසිරි අමරසේකර | title4 = රන්හුය බැන්දත් | length4 = 3.25 | lyrics4 = චන්න ජයනාත් | music4 = ජයසිරි අමරසේකර | title5 = ලොකු සාධු | length5 = 3.53 | lyrics5 = ආනන්ද හේවාරංහිඳගේ | music5 = තිස්සසිරි පෙරේරා | title6 = දුර අහසට | length6 = 4.15 | lyrics6 = යමුනා මාලනී පෙරේරා | music6 = රෝහණ වීරසිංහ | title7 = බට්ටිච්චා | length7 = | lyrics7 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music7 = රෝහණ වීරසිංහ | title8 = දරාගන්නට හැකිද | length8 = 3.39 | lyrics8 = සුරම්‍යා මාපිටිය | music8 = නන්දසේන කටුවාවල | title9 = සඳ බබලා | length9 = | lyrics9 = සමිත ප්‍රසන්න අච්චිගේ | music9 = රෝහණ වීරසිංහ | title10 = සිල් පද මුමුණා | length10 = 4.22 | lyrics10 = උපුල් ශාන්ත සන්නස්ගල | music10 = රෝහණ වීරසිංහ | title11 = මහ සයුරේ | length11 = 4.13 | lyrics11 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music11 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title12 = මේ සෙනෙහස | length12 = 3.41 | lyrics12 = කපිල එම්. ගමගේ | music12 = කරුණාරත්න විජේවර්ධන | title13 = සඳ නොනිදාගෙන | length13 = 3.48 | lyrics13 = හේමසිරි හල්පිට | music13 = සංගීත් වික්‍රමසිංහ | title14 = සඳ කිරණයි | length14 = 3.40 | lyrics14 = මාලනී ජයරත්න | music14 = නවරත්න ගමගේ | title15 = නුඹේ සිත | length15 = 3.48 | lyrics15 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music15 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title16 = මායා | length16 = 3.17 | lyrics16 = බන්දුල නානායක්කාරවසම් | music16 = මර්වින් පෙරේරා }} ===වෙනත් ගීත=== {{Track listing | headline = | title1 = ''චන්ද්‍රා පායන්න'' | length1 = 03:20 | title2 = ඇස් දෙක පුරා | length2 = 04:04 | title3 = මල්සර හී සරින් | length3 = 02:40 | title4 = හුස්මක් දුරින් | length4 = 03:33 | title5 = ඔබ මා හමු උන දා | length5 = 04:53 | title6 = දඟකාර හීනේ | length6 = 03:38 | title7 = වින්දේ නුඹයි | length7 = 02:34 | title8 = ආකාසයේ | length8 = 03:25 | title9 = ගිම්හාන කාලේ | length9 = 03:43 | title10 = අමතක කරන්න | length10 = 03:40 | title11 = මා අහසේ ලියු දේ | length11 = 02:56 }} ===යුග ගී=== {| class="wikitable" |- ! !! ගීතය!! යුග ගායකයා |- | 1 || ''කවුරුන්ද කවුලුව වැහුවේ'' || [[චාමර වීරසිංහ]] |- | 2 || ''ගිම්හාන සිහිනේ'' || උදය ශ්‍රී |- | 3 || ''සුවදයි මල් '' || සමන්ත පෙරේරා |- | 4 || ''Me Gindara'' || Miyuru Somarathna |- | 5 || [[Nim Him Sewwa (2020 song)|''Nim Him Sewwa'']] (cover song) || [[Bathiya and Santhush]], [[Umaria Sinhawansa]], [[Kasun Kalhara]] |- | 6 || ''Karamba Mal'' || Bachi Susan |- | 7 || ''Sanda Renu Athi Raka'' || Prasanga Thisera |- | 8 || ''Siyum Than'' || Mihindu Ariyaratne |- | 9 || ''Ape Wela'' || Surendra Perera |- | 10 || ''Susumaka Welila'' || Ruwan Hettiarachchi |- | 11 || ''Ahipiya Wahena '' || Ruwan Hettiarachchi |- | 12 || ''Kalyal Bala '' || Chandrasena Hettiarachchi |} == Awards == ===National Awards === {{Awards table}} |- || 1999 ||| ''Thurunu Shakthi National Awards'' || First place || {{won}} |- || 2000 ||| ''Yawwana Sammana National Awards'' || First place || {{won}} {{End}} ===[[Raigam Tele'es]]=== {{Awards table}} |- || 2007 ||| ''Sedona'' || [[Raigam Tele'es Best Teledrama Singer Award|Best Female Vocalist]] || {{won}} |- || 2022 ||| ''pichchamala suwandai'' || [[Raigam Tele'es Best Teledrama Singer Award|Best Female Vocalist]] || {{won}} {{End}} ===[[Sumathi Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2008 ||| ''Sandagala Thanna'' || [[Sumathi Best Teledrama Singer Award|Best Female Vocalist]] || {{won}} |- || 2013 ||| ''Monara Thanna'' || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2020 ||| ''Pulingu'' || Best Teledrama Singer Award || {{won}} {{End}} ===State Television Awards=== {{Awards table}} |- || 2008 ||| ''Sandagala Thanna'' || Best Female Vocalist <ref>{{Cite web|url=http://www.culturaldept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=67&Itemid=73&lang=en|title = State Festivals}}</ref> || {{won}} |- || 2009 ||| ''Theme song'' || Best Female Vocalist <ref>{{Cite web|url=http://www.culturaldept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=67&Itemid=73&lang=en|title = State Festivals}}</ref> || {{won}} |- || 2012 ||| ''Sandagiri Pawwa'' || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2013 ||| ''Monara Thanna'' || Best Female Vocalist <ref>{{Cite web|url=http://www.culturaldept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=159&Itemid=73&lang=en|title = රූපවාහිනී රාජ්‍ය සම්මාන උළෙල - 2013 ප්‍රතිඵල ලේඛනය}}</ref> || {{won}} {{End}} ===[[SIGNIS Awards (Sri Lanka)|SIGNIS Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2012 ||| Sandagiri Pawwa || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2021 ||| [[Underpants Thief]] || Best Female Film Playback Singer of the Year || {{won}} {{End}} ===State Music Awards=== {{Awards table}} |- || 2014 |||"Me tharam digu ai rathriya" || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2016 |||"Theme Song"|| Best Female Vocalist || {{won}} {{End}} ===Derana Music Video awards=== {{Awards table}} |- || 2015 ||| ''Oba As Piya Nohela Baluwa'' || Most Popular Song of the Year(Gold winner)<ref>{{Cite web|url=http://www.adaderana.lk/news/37816/winners-of-derana-music-video-awards-2015|title = Winners of Derana Music Video Awards 2015}}</ref><br> || {{won}} {{End}} ===[[SLIM-Kantar Peoples Awards |SLIM Peoples Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2016 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2017 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2018 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2019 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2020 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2021 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2022 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2023 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2024 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2025 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} {{End}} {{Awards table}} |- || 2022 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2023 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2024 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2025 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} {{End}} ===[[Order of Culture|Bunka Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2017 ||| ''Achievement in Music'' || Special Recognition Award || {{won}} {{End}} ===Popular Awards=== {{Awards table}} |- || 2023 ||| ''People's vote'' || Most popular Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2024 ||| ''People's vote'' || Most popular Female Singer of the Year || {{won}} {{End}} == References == {{Reflist}} {{සිංහල සංගීතය|state=collapsed}} [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[Category:1981 births]] [[Category:සිංහල ගායිකාවන්]] ttvzwes17h9aqx2g8r1bfrgv1rxsnoc 783799 783797 2026-03-29T12:25:39Z Hansaka99 42964 /* පාරමිතා ඇල්බමය */ 783799 wikitext text/x-wiki {{short description|ශ්‍රී ලාංකික ගායිකාවක්}} {{Infobox person | name = සශිකා නිසංසලා <br> Sashika Nisansala | image = | birth_name = සශිකා නිසංසලා ජයසුමන | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1981|09|28|df=y}} | birth_place = [[දැරණියගල]], ශ්‍රී ලංකාව | spouse = සුරංග මාතංගවීර | children = 2 | education = [[අනුලා විද්‍යාලය]], [[නුගේගොඩ]]<br> [[කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය]] | father = | mother = | relatives = | awards = State Awards, People's Awards, Raigam Awards, Popular Awards, [[Sumathi Awards]], [[#Awards|More info]] | occupation = ගායිකාව | website = | signature = | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | instrument = ගායිකා<!--If you think an instrument should be listed, a discussion to reach consensus is needed first--> {{Infobox | child = yes | data1 = Solo singer | label1 = Background }} | genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Soul music|soul]]|{{nowrap|[[rhythm and blues]]}}|[[ඉන්දියානු රාගධාරී සංගීතය]]}} | years_active = 1999–වර්තමානය | label = නිල්වලා | associated_acts = }} }} '''සශිකා නිසංසලා ජයසුමන''' (උපත 28 සැප්තැම්බර් 1981) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව]] ගායිකාවක් සහ [[පසුබිම් ගායිකාවන්]] ගෙන් වඩාත් ගෞරවනීය සහ සම්මානලාභී කෙනෙකි. ඇය බොහෝ විට "හදවතේ ගායිකාව" ලෙස හැඳින්වේ.<ref>{{cite news|last=Jayawardane|first=Ishara|title=Notes from the heart|url=http://www.dailynews.lk/2017/05/30/entertainment/117299/notes-heart|access-date=14 November 2018|newspaper=Daily News|date=30 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Shashika Nisansala Gossip|url=http://gossip.hirufm.lk/english/4024/2017/06/had-big-demand-from-boys-who-wanted-to-be-my-lover-shashika-nisansala-photos.html|access-date=14 November 2018|publisher=Hiru Gossip English|date=24 June 2017}}</ref><ref>{{cite news|last=Wimalasinghe|first=Vasantha|title=Shashika: In tune with the times|url=http://life.dailymirror.lk/article/uncategorized/shashika-in-tune-with-the-times-/83/3363|access-date=14 November 2018|newspaper=Daily Mirror|date=29 October 2012|archive-date=14 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114224731/http://life.dailymirror.lk/article/uncategorized/shashika-in-tune-with-the-times-/83/3363|url-status=dead}}</ref> ඇය 2016 සිට අඛණ්ඩව වසර දහයක් අඛණ්ඩව ජනප්‍රියම ගායිකාව සඳහා [[SLIM-Nielsen Peoples Awards|SLIM Peoples Awards]] දිනා ගත් අතර 2022 සිට අඛණ්ඩව වසර හතරක් යෞවන තේරීම් කාන්තා ගායිකාව ලෙස සම්මාන ලැබුවාය.<ref name= shashika>{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/03/19/17490/ඔබ-ඇස්පිය-නොහෙළා-බැලුවා | title=Oba Esi Piya Nohela Baluwa | publisher=Sarasaviya | access-date=25 March 2020}}</ref> ==Personal life== සශිකා නිසංසලා උපත ලැබුවේ 1981 සැප්තැම්බර් 28 වන දින දැරණියගලදීය.උඩපොල ප්‍රාථමික විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබු ඇය පසුව අවිස්සාවේල්ල ජනාධිපති විද්‍යාලයට ඇතල්විය. 5 වසර ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් පසුව ඇය ඇහැලියගොඩ ධර්මපාල විද්‍යාලයට ඇතල්විය.<ref name= shashika /> පසුව උසස් අධ්‍යාපනය සදහා නුගේගොඩ අනුලා විද්‍යාලයට පැමිණියහ. ඒසේම ඇය කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් කලාවේදී විශේෂ උපාධිය ලබාගත්තේය. ඒසේම ඇය විවාහක වන අතර ලමුන් දෙදෙනෙක් සිටි.<ref name= shashika /> ==Career== Nisansala started music at the age of 5 playing keyboard. Then she joined Muthuhara and Udara musical programs in television and radio. She won the Thurunu Shakthi singing competition conducted by the National Youth Services Council. After winning, she released her first album. Some of the songs on the album were "Paramitha Nopuramu Api Dedena", "Thol Pethi Vitharak", "Sanda Reta Reta", and "Sanda Eliya Mamai Nam". She was invited to hundreds of outdoor musical shows.<ref name= shashika /> Her first music video was released in 2010. During this period she sang singles as well as playback songs.<ref name= shashika /> Her first original music video is ''Chandra Payanna'', which was released in 2021 on YouTube.<ref>{{Cite web |title=Chamil Pathirana |url=http://www.imdb.com/name/nm12073974/ |access-date=2022-09-03 |website=IMDb}}</ref> === Television shows === {| class="wikitable" !Year !Title !Channel !Language !Role |- |2018 |Derana 60 plus(Season 1) |[[TV Derana]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |- |2019 |Derana 60 plus(Season 2) |[[TV Derana]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |- |2020 |Derana 60 plus(Season 3) |[[TV Derana]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |- |2020-21 |[[The Voice Sri Lanka]](Season 1) |[[Sirasa TV]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Coach – Herself |- |2022-23 |[[The Voice Sri Lanka]](Season 2) |[[Sirasa TV]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Coach – Herself |- |2025 |Hiru Kids Star(Season 1) |[[Hiru TV ]] |[[Sinhala language|Sinhala]] |Judge – Herself |} == Songs == === පාරමිතා ඇල්බමය === {{Track listing | headline = පාරමිතා ඇල්බමය | total_length = 54.35* | lyrics_credits = yes | music_credits = yes | title1 = සඳ එලිය මමයි | length1 = 4.13 | lyrics1 = [[ලලිත් වසන්ත]] | music1 = [[ජයසිරි අමරසේකර]] | title2 = කරදිය සුළගේ | length2 = 4.18 | lyrics2 = [[චන්න ජයනාත්]] | music2 = [[රෝහණ වීරසිංහ]] | title3 = සඳ රෑට රෑට | length3 = 4.33 | lyrics3 = හේමසිරි හල්පිට | music3 = සංගීත් වික්‍රමසිංහ | title4 = පන්හිඳට මිතුරු | length4 = 3.12 | lyrics4 = නයනා රංජනී අබේවික්‍රම | music4 = [[එච්.එම්. ජයවර්ධන]] | title5 =රන් සමනලියන් | length5 = 3.09 | lyrics5 = [[නිහාල් ගම්හේවා]] | music5 = [[නිහාල් ගම්හේවා]] | title6 = සඳට කියන කවිය | length6 = 4.24 | lyrics6 = [[ලලිත් වසන්ත]] | music6 = [[ජයසිරි අමරසේකර]] | title7 = පාරමිතා | length7 = 3.56 | lyrics7 = [[ලලිත් වසන්ත]] | music7 = [[ජයසිරි අමරසේකර]] | title8 = සේල සුබාවට | length8 = | lyrics8 = [[අජන්තා රණසිංහ]] | music8 = ස්ටැන්ලි පීරිස් | title9 = තොල් පෙති විතරක් | length9 = 3.44 | lyrics9 = [[රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ]] | music9 = [[රෝහණ වීරසිංහ]] | title10 = මදපවනට කොදුරා | length10 = | lyrics10 = [[නිහාල් ගම්හේවා]] | music10 = [[නිහාල් ගම්හේවා]] | title11 = සෙනෙහස පුරහඳ | length11 = 3.31 | lyrics11 = [[රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමි|රඹුකන සිද්ධාර්ත හිමි]] | music11 = [[එච්.එම්. ජයවර්ධන]] | title12 = සුළං පිපෙයි | length12 = 3.18 | lyrics12 = [[යමුනා මාලනී පෙරේරා]] | music12 = [[රෝහණ වීරසිංහ]] | title13 = බිත්ති පත්තරේ | length13 = 3.02 | lyrics13 = [[ධර්මරත්න පෙරේරා]] | music13 = සරත් ද අල්විස් | title14 = සීත සඳුන් | length14 = 4.29 | lyrics14 = [[රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ]] | music14 = නවරත්න ගමගේ | title15 = සියපතක් | length15 = 3.55 | lyrics15 = [[ධර්මරත්න පෙරේරා]] | music15 = මහින්ද බණ්ඩාර | title16 = සඳේ කැලුම් | length16 = 4.48 | lyrics16 = හේමසිරි හල්පිට | music16 = සරත් ද අල්විස් }} === කිරි වෙහෙරට ඇල්බමය === {{Track listing | headline = කිරි වෙහෙරට ඇල්බමය | total_length = 01.02.31 | lyrics_credits = yes | music_credits = yes | title1 = කිරි වෙහෙරට | length1 = 3.36 | lyrics1 = චන්න ජයනාත් | music1 = ජයසිරි අමරසේකර | title2 = මහත්තයෝ | length2 = 4.20 | lyrics2 = ආනන්ද හේවාරංහිඳගේ | music2 = තිස්සසිරි පෙරේරා | title3 = සතියේ නිවාඩුවට | length3 = 3.38 | lyrics3 = චන්න ජයනාත් | music3 = ජයසිරි අමරසේකර | title4 = කුළුඳුල් සඳ | length4 = 3.51 | lyrics4 = චන්න ජයනාත් | music4 = ජයසිරි අමරසේකර | title5 =භාවනාවකි | length5 = 3.51 | lyrics5 = අශෝක කෝවිලගේ | music5 = අශෝක කෝවිලගේ | title6 = බැතිබර හද | length6 = 4.03 | lyrics6 = ලලිත් වසන්ත | music6 = ජයසිරි අමරසේකර | title7 = පරන වීද | length7 = 3.27 | lyrics7 = ලලිත් වසන්ත | music7 = ජයසිරි අමරසේකර | title8 = සඳ කිඳුරිය | length8 = 4.35 | lyrics8 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music8 = ජයසිරි අමරසේකර | title9 = සෙත් කවියක් | length9 = 4.09 | lyrics9 = වසන්ත කුමාර කොබවක | music9 = ස්ටැන්ලි පීරිස් | title10 = පඟ පාතක | length10 = 4.03 | lyrics10 = සුනිල් ආර්. ගමගේ | music10 = මහින්ද බණ්ඩාර | title11 = පිනි මලකට | length11 = 3.32 | lyrics11 = චන්න ජයනාත් | music11 = රෝහණ වීරසිංහ | title12 = නිසංසල සඳක් | length12 = 3.15 | lyrics12 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music12 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title13 = සබඳ ඔබගේ | length13 = 4.16 | lyrics13 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music13 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title14 = සීත රැයක | length14 = 4.00 | lyrics14 = යානක යාමිත්‍ර | music14 = ස්ටැන්ලි පීරිස් | title15 = ගජමන් නෝනා | length15 = 3.54 | lyrics15 = යමුනා මාලනී පෙරේරා | music15 = නවරත්න ගමගේ | title16 = ඉල් මාසේ | length16 = 3.54 | lyrics16 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music16 = රෝහණ වීරසිංහ }} === කඳුළු බිංදු ඇල්බමය === {{Track listing | headline = කඳුළු බිංදු ඇල්බමය | total_length = 53.31* | lyrics_credits = yes | music_credits = yes | title1 = හුරතල් වැඩිකමට | length1 = 3.23 | lyrics1 = ලලිත් වසන්ත | music1 = ජයසිරි අමරසේකර | title2 = වැටෙන වැටෙන | length2 = 4.08 | lyrics2 = චන්න ජයනාත් | music2 = ජයසිරි අමරසේකර | title3 = බෝ කොලයක් | length3 = 3.53 | lyrics3 = ලලිත් වසන්ත | music3 = ජයසිරි අමරසේකර | title4 = රන්හුය බැන්දත් | length4 = 3.25 | lyrics4 = චන්න ජයනාත් | music4 = ජයසිරි අමරසේකර | title5 = ලොකු සාධු | length5 = 3.53 | lyrics5 = ආනන්ද හේවාරංහිඳගේ | music5 = තිස්සසිරි පෙරේරා | title6 = දුර අහසට | length6 = 4.15 | lyrics6 = යමුනා මාලනී පෙරේරා | music6 = රෝහණ වීරසිංහ | title7 = බට්ටිච්චා | length7 = | lyrics7 = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ | music7 = රෝහණ වීරසිංහ | title8 = දරාගන්නට හැකිද | length8 = 3.39 | lyrics8 = සුරම්‍යා මාපිටිය | music8 = නන්දසේන කටුවාවල | title9 = සඳ බබලා | length9 = | lyrics9 = සමිත ප්‍රසන්න අච්චිගේ | music9 = රෝහණ වීරසිංහ | title10 = සිල් පද මුමුණා | length10 = 4.22 | lyrics10 = උපුල් ශාන්ත සන්නස්ගල | music10 = රෝහණ වීරසිංහ | title11 = මහ සයුරේ | length11 = 4.13 | lyrics11 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music11 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title12 = මේ සෙනෙහස | length12 = 3.41 | lyrics12 = කපිල එම්. ගමගේ | music12 = කරුණාරත්න විජේවර්ධන | title13 = සඳ නොනිදාගෙන | length13 = 3.48 | lyrics13 = හේමසිරි හල්පිට | music13 = සංගීත් වික්‍රමසිංහ | title14 = සඳ කිරණයි | length14 = 3.40 | lyrics14 = මාලනී ජයරත්න | music14 = නවරත්න ගමගේ | title15 = නුඹේ සිත | length15 = 3.48 | lyrics15 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | music15 = ශාන්ත ජයලත් තිසේරා | title16 = මායා | length16 = 3.17 | lyrics16 = බන්දුල නානායක්කාරවසම් | music16 = මර්වින් පෙරේරා }} ===වෙනත් ගීත=== {{Track listing | headline = | title1 = ''චන්ද්‍රා පායන්න'' | length1 = 03:20 | title2 = ඇස් දෙක පුරා | length2 = 04:04 | title3 = මල්සර හී සරින් | length3 = 02:40 | title4 = හුස්මක් දුරින් | length4 = 03:33 | title5 = ඔබ මා හමු උන දා | length5 = 04:53 | title6 = දඟකාර හීනේ | length6 = 03:38 | title7 = වින්දේ නුඹයි | length7 = 02:34 | title8 = ආකාසයේ | length8 = 03:25 | title9 = ගිම්හාන කාලේ | length9 = 03:43 | title10 = අමතක කරන්න | length10 = 03:40 | title11 = මා අහසේ ලියු දේ | length11 = 02:56 }} ===යුග ගී=== {| class="wikitable" |- ! !! ගීතය!! යුග ගායකයා |- | 1 || ''කවුරුන්ද කවුලුව වැහුවේ'' || [[චාමර වීරසිංහ]] |- | 2 || ''ගිම්හාන සිහිනේ'' || උදය ශ්‍රී |- | 3 || ''සුවදයි මල් '' || සමන්ත පෙරේරා |- | 4 || ''Me Gindara'' || Miyuru Somarathna |- | 5 || [[Nim Him Sewwa (2020 song)|''Nim Him Sewwa'']] (cover song) || [[Bathiya and Santhush]], [[Umaria Sinhawansa]], [[Kasun Kalhara]] |- | 6 || ''Karamba Mal'' || Bachi Susan |- | 7 || ''Sanda Renu Athi Raka'' || Prasanga Thisera |- | 8 || ''Siyum Than'' || Mihindu Ariyaratne |- | 9 || ''Ape Wela'' || Surendra Perera |- | 10 || ''Susumaka Welila'' || Ruwan Hettiarachchi |- | 11 || ''Ahipiya Wahena '' || Ruwan Hettiarachchi |- | 12 || ''Kalyal Bala '' || Chandrasena Hettiarachchi |} == Awards == ===National Awards === {{Awards table}} |- || 1999 ||| ''Thurunu Shakthi National Awards'' || First place || {{won}} |- || 2000 ||| ''Yawwana Sammana National Awards'' || First place || {{won}} {{End}} ===[[Raigam Tele'es]]=== {{Awards table}} |- || 2007 ||| ''Sedona'' || [[Raigam Tele'es Best Teledrama Singer Award|Best Female Vocalist]] || {{won}} |- || 2022 ||| ''pichchamala suwandai'' || [[Raigam Tele'es Best Teledrama Singer Award|Best Female Vocalist]] || {{won}} {{End}} ===[[Sumathi Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2008 ||| ''Sandagala Thanna'' || [[Sumathi Best Teledrama Singer Award|Best Female Vocalist]] || {{won}} |- || 2013 ||| ''Monara Thanna'' || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2020 ||| ''Pulingu'' || Best Teledrama Singer Award || {{won}} {{End}} ===State Television Awards=== {{Awards table}} |- || 2008 ||| ''Sandagala Thanna'' || Best Female Vocalist <ref>{{Cite web|url=http://www.culturaldept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=67&Itemid=73&lang=en|title = State Festivals}}</ref> || {{won}} |- || 2009 ||| ''Theme song'' || Best Female Vocalist <ref>{{Cite web|url=http://www.culturaldept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=67&Itemid=73&lang=en|title = State Festivals}}</ref> || {{won}} |- || 2012 ||| ''Sandagiri Pawwa'' || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2013 ||| ''Monara Thanna'' || Best Female Vocalist <ref>{{Cite web|url=http://www.culturaldept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=159&Itemid=73&lang=en|title = රූපවාහිනී රාජ්‍ය සම්මාන උළෙල - 2013 ප්‍රතිඵල ලේඛනය}}</ref> || {{won}} {{End}} ===[[SIGNIS Awards (Sri Lanka)|SIGNIS Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2012 ||| Sandagiri Pawwa || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2021 ||| [[Underpants Thief]] || Best Female Film Playback Singer of the Year || {{won}} {{End}} ===State Music Awards=== {{Awards table}} |- || 2014 |||"Me tharam digu ai rathriya" || Best Female Vocalist || {{won}} |- || 2016 |||"Theme Song"|| Best Female Vocalist || {{won}} {{End}} ===Derana Music Video awards=== {{Awards table}} |- || 2015 ||| ''Oba As Piya Nohela Baluwa'' || Most Popular Song of the Year(Gold winner)<ref>{{Cite web|url=http://www.adaderana.lk/news/37816/winners-of-derana-music-video-awards-2015|title = Winners of Derana Music Video Awards 2015}}</ref><br> || {{won}} {{End}} ===[[SLIM-Kantar Peoples Awards |SLIM Peoples Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2016 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2017 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2018 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2019 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2020 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2021 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2022 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2023 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2024 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} |- || 2025 ||| ''People's vote'' || Most Popular Songstress || {{won}} {{End}} {{Awards table}} |- || 2022 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2023 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2024 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2025 ||| ''People's vote'' || Youth Choice Female Singer of the Year || {{won}} {{End}} ===[[Order of Culture|Bunka Awards]]=== {{Awards table}} |- || 2017 ||| ''Achievement in Music'' || Special Recognition Award || {{won}} {{End}} ===Popular Awards=== {{Awards table}} |- || 2023 ||| ''People's vote'' || Most popular Female Singer of the Year || {{won}} |- || 2024 ||| ''People's vote'' || Most popular Female Singer of the Year || {{won}} {{End}} == References == {{Reflist}} {{සිංහල සංගීතය|state=collapsed}} [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[Category:1981 births]] [[Category:සිංහල ගායිකාවන්]] jtfsevvbf57i3dmoh68w33siytjd9ee ලලිත් වසන්ත 0 190040 783801 779223 2026-03-29T12:28:26Z Hansaka99 42964 /* ජනප්‍රිය ගීපද රචනා */ 783801 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = ලලිත් වසන්ත | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | nationality = ශ්‍රී ලාංකික | alma_mater = | occupation = ගී පද රචක | years_active = | party = | spouse = | children = | awards = | website = | signature = | footnotes = }} '''ලලිත් වසන්ත''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය ගීත රචකයෙකි. 90 දශකයේ සහ 2000 මුල් දශකයේ ප්‍රසිද්ධ ගීත රැසක් රචනා කරන ලද්දේ ඔහු විසිනි. ඒ අතර අසංග ප්‍රියමන්ත පීරිස් ගයන කඳුළු හුරතල්, හුදෙකලා විරාමයයි, කවියක් වී ආදී ගීතද චන්දන ලියනාරච්චි ගයන ඔබ කුමුදුනියක්, සෙ⁣නෙහස සුවඳයි ගීතයන්ද ඔහුගේ පද රචනා වේ. ==ජනප්‍රිය ගීපද රචනා== {| class="wikitable" |+ ලලිත් වසන්ත ගී පද රචනා |- ! ගායකයා !! ගීතය !! සංගීතය |- | rowspan=3|[[අසංග ප්‍රියමන්ත පීරිස්]] || කඳුළු හුරතල්|| rowspan=3|[[ජයසිරි අමරසේකර]] |- | සඳ නාවත් |- | කවියක් වී |- |rowspan=2|[[චන්දන ලියනාරච්චි]] || ඔබ කුමුදුනියක් || [[ජයසිරි අමරසේකර]] |- | සෙ⁣නෙහස සුවඳයි || ජෝර්ජ් සේනානායක |- |rowspan=3|[[ප්‍රින්ස් උදය ප්‍රියන්ත]] || සඳ රේණු වෑහෙනා || [[ජයන්ත දිසානායක]] |- | කදුළු වැල් රන්දලා || [[විජයබණ්ඩාර වැලිතුඩුව]] |- | සීගිරියේ කුරුටු ගීත || [[ජයසිරි අමරසේකර]] |- |rowspan=2|[[සෂිකා නිසංසලා]] || සඳ එලිය මමයි ||rowspan=2| [[ජයසිරි අමරසේකර]] |- | පාරමිතා |- |} ==මූලාශ්‍ර== {{reflist}} {{සිංහල සංගීතය|state=collapsed}} [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගී පද රචකයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] m9lwb2v0ysabpraqtkjnt5jb0a5nl8a සාකච්ඡාව:කුරුල්ලෝ 1 191166 783830 2026-03-29T17:02:13Z ~2026-19489-97 78299 /* pakshin pilibadava */ නව ඡේදය 783830 wikitext text/x-wiki == pakshin pilibadava == matapinthura samaga thorathuru laba denna [[විශේෂ:දායකත්ව/&#126;2026-19489-97|&#126;2026-19489-97]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&#126;2026-19489-97|talk]]) 17:02, 29 මාර්තු 2026 (යූටීසී) p5yd4wzs1izfrgwdm9bf3frkz33biwt 783843 783830 2026-03-30T09:09:36Z Lee 85 783843 wikitext text/x-wiki {{Talk header}} == pakshin pilibadava == matapinthura samaga thorathuru laba denna [[විශේෂ:දායකත්ව/&#126;2026-19489-97|&#126;2026-19489-97]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&#126;2026-19489-97|talk]]) 17:02, 29 මාර්තු 2026 (යූටීසී) syad8slc4ojy8x169xffjggef4lf66i